EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 61982CJ0043
Judgment of the Court of 17 January 1984. # Vereniging ter Bevordering van het Vlaamse Boekwezen, VBVB, and Vereniging ter Bevordering van de Belangen des Boekhandels, VBBB, v Commission of the European Communities. # Competition rules - Fixed prices for books. # Joined cases 43/82 and 63/82.
Arrest van het Hof van 17 januari 1984.
Vereniging ter Bevordering van het Vlaamse Boekwezen, VBVB, en Vereniging ter Bevordering van de Belangen des Boekhandels, VBBB, tegen Commissie van de Europese Gemeenschappen.
Mededingingsregels - Vaste prijzen voor boeken.
Gevoegde zaken 43/82 en 63/82.
Arrest van het Hof van 17 januari 1984.
Vereniging ter Bevordering van het Vlaamse Boekwezen, VBVB, en Vereniging ter Bevordering van de Belangen des Boekhandels, VBBB, tegen Commissie van de Europese Gemeenschappen.
Mededingingsregels - Vaste prijzen voor boeken.
Gevoegde zaken 43/82 en 63/82.
Jurisprudentie 1984 -00019
ECLI identifier: ECLI:EU:C:1984:9
ARREST VAN HET HOF VAN 17 JANUARI 1984. - VERENIGING TER BEVORDERING VAN HET VLAAMSE BOEKWEZEN, VBVB, EN VEREENIGING TER BEVORDERING VAN DE BELANGEN DES BOEKHANDELS, VBBB, TEGEN COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. - (" MEDEDINGINGSREGELS - VASTE PRIJZEN VOOR BOEKEN "). - GEVOEGDE ZAKEN NOS. 43 EN 63/82.
Jurisprudentie 1984 bladzijde 00019
Spaanse bijz. uitgave bladzijde 00001
Zweedse bijz. uitgave bladzijde 00437
Finse bijz. uitgave bladzijde 00421
Samenvatting
Partijen
Onderwerp
Overwegingen van het arrest
Beslissing inzake de kosten
Dictum
1 . MEDEDINGING - MEDEDINGINGSREGELINGEN - AANMELDING - NIET-TOEPASSING VAN EXCLUSIVITEITSCLAUSULES - ONTBREKEN VAN FORMELE WIJZIGING VAN OVEREENKOMST - BEOORDELING DOOR COMMISSIE VOLGENS BEWOORDINGEN VAN AANMELDING
( VERORDENING NR . 17 VAN DE RAAD )
2 . MEDEDINGING - ADMINISTRATIEVE PROCEDURE - DELEGATIE VAN TEKENINGSBEVOEGDHEID - TOELAATBAARHEID
3 . MEDEDINGING - ADMINISTRATIEVE PROCEDURE - HOORZITTINGEN - GELIJKTIJDIGE AANWEZIGHEID VAN ALLE PERSONEN DIE VAN COMMISSIE OPDRACHT HEBBEN GEKREGEN - VERPLICHTING - AFWEZIGHEID
( VERORDENING NR . 99/63 VAN DE COMMISSIE , ARTIKEL 9 , LID 1 )
4 . MEDEDINGING - ADMINISTRATIEVE PROCEDURE - HOORZITTINGEN - HOREN VAN BEPAALDE PERSONEN - BEOORDELINGSBEVOEGDHEID VAN COMMISSIE
( VERORDENING NR . 99/63 VAN DE COMMISSIE , ARTIKEL 7 )
5 . HANDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN - MOTIVERING - VERPLICHTING - DRAAGWIJDTE
( EEG-VERDRAG , ARTIKEL 190 )
6 . MEDEDINGING - ADMINISTRATIEVE PROCEDURE - EERBIEDIGING VAN RECHTEN VAN VERDEDIGING - VERPLICHTING VAN COMMISSIE OM INZAGE TE VERLENEN VAN DOSSIER - AFWEZIGHEID
( VERORDENING NR . 99/63 VAN DE COMMISSIE )
7 . MEDEDINGING - MEDEDINGINGSREGELINGEN - PRIJSBINDINGSSYSTEEM - INBREUK OP ARTIKEL 85 , LID 1 - RECHTVAARDIGING - VERDEDIGING TEGEN ONEERLIJKE HANDELSPRAKTIJKEN - ONTOELAATBAARHEID
( EEG-VERDRAG , ARTIKEL 85 , LID 1 )
8 . MEDEDINGING - GEMEENSCHAPSREGELS - TOEPASSING VOLGENS NATIONALE WETGEVINGEN OF RECHTSPRAAK - ONTOELAATBAARHEID
( EEG-VERDRAG , ARTIKEL 85 )
9 . MEDEDINGING - MEDEDINGINGSREGELINGEN - PRIJSBINDINGSSYSTEEM - INBREUK OP ARTIKEL 85 , LID 1 - RECHTVAARDIGING - BIJZONDERHEDEN VAN BETROKKEN MARKT - ONTOELAATBAARHEID
( EEG-VERDRAG , ARTIKEL 85 , LID 1 , SUB A EN B )
10 . MEDEDINGING - MEDEDINGINGSREGELINGEN - ONGUNSTIGE BEINVLOEDING VAN HANDEL TUSSEN LID-STATEN - BESTAAN VAN TAALGEMEENSCHAP DIE ZICH OVER GRONDGEBIED VAN MEER DAN EEN LID-STAAT UITSTREKT - TOEPASSING VAN ARTIKEL 85 NIET UITGESLOTEN
( EEG-VERDRAG , ARTIKEL 85 )
11 . MEDEDINGING - ADMINISTRATIEVE PROCEDURE - DOEL - MOGELIJKHEID VOOR ONDERNEMINGEN HUN PRAKTIJKEN AAN TE PASSEN AAN VERDRAGSREGELS - VOORSTELLEN MET OOG OP ONTHEFFING - BEVOEGDHEDEN VAN COMMISSIE
( EEG-VERDRAG , ARTIKEL 85 , LID 3 )
1 . WANNEER ONDERNEMINGEN BIJ DE COMMISSIE EEN OVEREENKOMST HEBBEN AANGEMELD , DIE EXCLUSIVITEITSCLAUSULES BEVAT , KUNNEN ZIJ NIET BETOGEN DAT DIE CLAUSULES NIET MEER ZIJN TOEGEPAST EN DERHALVE ALS VERVALLEN MOETEN WORDEN BESCHOUWD . HET ENIGE MIDDEL OM ZICH AAN DE MEDEDINGINGSREGELS VAN HET VERDRAG TE HOUDEN BESTAAT ERIN , EEN FORMELE WIJZIGING IN DE OVEREENKOMST AAN TE BRENGEN EN DEZE VOLGENS DE VOORSCHRIFTEN VAN VERORDENING NR . 17 AAN TE MELDEN . BIJ GEBREKE VAN ZULK EEN WIJZIGING KAN DE COMMISSIE DE OVEREENKOMST SLECHTS BEOORDELEN VOLGENS DE OORSPRONKELIJK AANGEMELDE BEWOORDINGEN .
2.DELEGATIE VAN TEKENINGSBEVOEGDHEID VORMT VOOR DE COMMISSIE EEN NORMAAL MIDDEL OM HAAR BEVOEGDHEID UIT TE OEFENEN .
3.INGEVOLGE ARTIKEL 9 , LID 1 , VAN VERORDENING NR . 99/63 KUNNEN ALLEEN PERSONEN DIE VAN DE COMMISSIE NAAR BEHOREN OPDRACHT HEBBEN GEKREGEN , HOORZITTINGEN HOUDEN . INGEVAL MEERDERE PERSONEN MET EEN BEPAALDE ZAAK ZIJN BELAST , BRENGT DEZE BEPALING DAARENTEGEN GEEN ENKELE VERPLICHTING MEE BETREFFENDE DE GELIJKTIJDIGE AANWEZIGHEID OP DE HOORZITTINGEN VAN ALLE AANGEWEZEN PERSONEN OF SOMMIGEN VAN HEN .
4.UIT ARTIKEL 7 VAN VERORDENING NR . 99/63 BLIJKT DAT DE COMMISSIE OVER EEN ZEKERE BEOORDELINGSVRIJHEID BESCHIKT BIJ HAAR BESLISSING OVER HET AL DAN NIET HOREN VAN PERSONEN WIER GETUIGENIS VAN BELANG KAN ZIJN VOOR DE SAMENSTELLING VAN HET DOSSIER .
5.DE COMMISSIE MOET KRACHTENS ARTIKEL 190 EEG-VERDRAG WELISWAAR DE FEITELIJKE ELEMENTEN WAARVAN DE RECHTVAARDIGING VAN DE BESLISSING AFHANGT HEBBEN GELEID , VERMELDEN , DOCH DEZE BEPALING SCHRIJFT NIET VOOR DAT DE COMMISSIE MOET INGAAN OP ALLE PUNTEN FEITELIJK EN RECHTENS DIE TIJDENS DE ADMINISTRATIEVE PROCEDURE ZIJN BEHANDELD . DE MOTIVERING VAN EEN BEZWAREND BESLUIT MOET HET HOF IN STAAT STELLEN DE WETTIGHEID ERVAN NA TE GAAN EN MOET DE BETROKKENE DE NOODZAKELIJKE AANWIJZINGEN BIEDEN OM TE WETEN OF DE BESLISSING AL DAN NIET GEGROND IS .
6.DE EERBIEDIGING VAN DE RECHTEN VAN DE VERDEDIGING EIST WELISWAAR DAT DE BETROKKEN ONDERNEMING IN STAAT IS GESTELD OM OP PASSENDE WIJZE HAAR STANDPUNT KENBAAR TE MAKEN OVER DE DOCUMENTEN DIE DE COMMISSIE IN AANMERKING HEEFT GENOMEN VOOR DE STELLINGEN DIE HAAR BESCHIKKING DRAGEN , DOCH GEEN ENKEL VOORSCHRIFT VERPLICHT DE COMMISSIE HAAR DOSSIERS AAN DE BETROKKEN PARTIJEN TE DOEN TOEKOMEN .
7.HET FEIT DAT EEN PRIJSBINDINGSSYSTEEM EVENTUEEL TOT GEVOLG KAN HEBBEN DAT EEN ONEERLIJKE PRAKTIJK , ZOALS DE ' ' LOKVOGELPOLITIEK ' ' , WORDT VERHINDERD , IS GEEN VOLDOENDE REDEN OM EEN GEHELE MARKTSECTOR , ZOALS DE BOEKENMARKT , UIT TE SLUITEN VAN DE TOEPASSING VAN ARTIKEL 85 , LID 1 . HET IS ZAAK VOOR DE EVENTUEEL DOOR ONEERLIJKE HANDELSPRAKTIJKEN GELAEDEERDE ONDERNEMINGEN , EEN BEROEP TE DOEN OP DE WETTELIJKE REGELINGEN INZAKE HANDELSGEBRUIKEN DIE IN EEN OF ANDERE VORM IN ALLE LID-STATEN BESTAAN EN DIE ZULKE MISBRUIKEN KUNNEN TEGENGAAN . DAARENTEGEN KAN HET BESTAAN VAN DERGELIJKE MISBRUIKEN IN GEEN GEVAL EEN INBREUK OP DE MEDEDINGINGSREGELS VAN DE GEMEENSCHAP RECHTVAARDIGEN .
8.NATIONALE WETGEVINGEN OF RECHTSPRAAK , ZELFS WANNEER ZE AAN ALLE LID-STATEN GEMEEN ZIJN , MOGEN NIET DE DOORSLAG GEVEN BIJ DE TOEPASSING VAN DE MEDEDINGINGSREGELS VAN HET VERDRAG . DIT GELDT TE MEER VOOR WAT DE PRAKTIJKEN VAN PARTICULIERE ONDER NEMINGEN BETREFT , ZELFS INDIEN DEZE WORDEN GEDOOGD OF GOEDGEKEURD DOOR DE OVERHEID VAN EEN LID-STAAT .
9.DE BIJZONDERHEDEN VAN DE BOEKENMARKT STAAN DE VERENIGINGEN NIET TOE OM IN HUN WEDERZIJDSE BETREKKINGEN EEN BEPERKEND SYSTEEM OP TE ZETTEN , DAT TOT GEVOLG HEEFT DAT DE VERKOPERS ELKE HANDELINGSVRIJHEID BIJ DE BEPALING VAN DE VERKOOPPRIJS WORDT ONTNOMEN , EN WEL TOT OP HET NIVEAU VAN DE VERKOOP AAN DE CONSUMENTEN . EEN DERGELIJKE REGELING IS IMMERS IN STRIJD MET ARTIKEL 85 , LID 1 , DAT SUB A ) UITDRUKKELIJK ALLE OVEREENKOMSTEN VERBIEDT WELKE BESTAAN IN ' ' HET RECHTSTREEKS OF ZIJDELINGS BEPALEN VAN DE AAN- OF VERKOOPPRIJZEN . ' ' BOVENDIEN STAAT DE IN DE OVEREENKOMST VOORGESCHREVEN PRIJSBINDING ELK DER BEIDE VERENIGINGEN TOE , QUA PRIJSSTELLING DE AFZETKANALEN IN DE ANDERE LID-STAAT TOT IN DE LAATSTE FASE TE CONTROLEREN EN ALDUS DE INVOERING VAN VERKOOPMETHODEN DIE KUNNEN LEIDEN TOT EEN ECONOMISCH GUNSTIGER VOORZIENING VAN DE CONSUMENTEN ONMOGELIJK TE MAKEN , ZODAT DE VERZOEKENDE VERENIGINGEN OOK IN STRIJD HANDELEN MET HET BEPAALDE IN ARTIKEL 85 , LID 1 , SUB B .
10.HET BESTAAN VAN EEN TAALGEMEENSCHAP , GEVORMD DOOR EEN LID-STAAT EN EEN GEDEELTE VAN EEN ANDERE LID-STAAT , STAAT NIET IN DE WEG AAN DE TOEPASSING VAN ARTIKEL 85 EEG-VERDRAG , DAT UITDRUKKELIJK HET OOG HEEFT OP DE ' ' HANDEL TUSSEN LID-STATEN . ' '
11.DE ADMINISTRATIEVE PROCEDURE HEEFT TEN DOEL , DE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE BETREFFENDE DE INBREUK OP DE MEDEDINGINGSREGELS VOOR TE BEREIDEN ; ZIJ VORMT VOOR DE BETROK KEN ONDERNEMINGEN OOK DE GELEGENHEID DE BETROKKEN PRAKTIJKEN AAN TE PASSEN AAN DE VERDRAGSREGELS . INGEVAL EEN ONTHEFFING KRACHTENS ARTIKEL 85 , LID 3 , WORDT VERLANGD , STAAT HET IN DE EERSTE PLAATS AAN DE BELANGHEBBENDE ONDERNEMINGEN , DE COMMISSIE MET BEWIJSMATERIAAL TE OVERTUIGEN VAN DE ECONOMISCHE RECHTVAARDIGING VAN EEN ONTHEFFING EN , INGEVAL DE COMMISSIE BEZWAREN INBRENGT , HAAR ALTERNATIEVEN AAN DE HAND TE DOEN . DE COMMISSIE KAN HARERZIJDS DE ONDERNEMINGEN WELISWAAR AANWIJZINGEN GEVEN OVER EVENTUELE ALTERNATIEVE OPLOSSINGEN , MAAR ZIJ IS WETTELIJK NIET VERPLICHT DIT TE DOEN , LAAT STAAN VOORSTELLEN DIE ZIJ ONVERENIGBAAR ACHT MET DE VOORWAARDEN VAN ARTIKEL 85 , LID 3 , TE AANVAARDEN .
IN DE GEVOEGDE ZAKEN 43 EN 63/82 ,
VERENIGING TER BEVORDERING VAN HET VLAAMSE BOEKWEZEN , VBVB , TE ANTWERPEN , VERTEGENWOORDIGD DOOR A . DE CALUWE EN J . BILLIET , ADVOCATEN TE BRUSSEL , DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG TEN KANTORE VAN E . ARENDT , ADVOCAAT ALDAAR , RUE PHILIPPE-II 34 B ,
EN
VEREENIGING TER BEVORDERING VAN DE BELANGEN DES BOEKHANDELS , VBBB , TE AMSTERDAM , VERTEGENWOORDIGD DOOR TH . R . BREMER , ADVOCAAT TE AMSTERDAM , DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG TEN KANTORE VAN J.-C . WOLTER , ADVOCAAT ALDAAR , RUE GOETHE 2 ,
VERZOEKSTERS ,
ONDERSTEUND DOOR
GROUPEMENT DES ASSOCIATIONS DE LIBRAIRES DE LA CEE ( GALC ),
GROUPEMENT DES EDITEURS DE LIVRES DE LA CEE ( GELC ),
BEIDE TE BRUSSEL , VERTEGENWOORDIGD VOOR DE SCHRIFTELIJKE BEHANDELING DOOR J . LEVER , QC , VAN GRAY ' S INN , EN R . GRIFFITH , SOLICITOR TE BRUSSEL , EN VOOR DE MONDELINGE BEHANDELING DOOR O.-W . BROUWER , ADVOCAAT TE AMSTERDAM , DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG TEN KANTORE VAN J . LOESCH , ADVOCAAT ALDAAR , RUE GOETHE 2 ,
EN
BORSENVEREIN DES DEUTSCHEN BUCHHANDELS E.V ., TE FRANKFURT/MAIN , VERTEGENWOORDIGD VOOR DE SCHRIFTELIJKE BEHANDELING DOOR F.-W . PETER , ADVOCAAT ALDAAR , EN VOOR DE MONDELINGE BEHANDELING DOOR O.-W . BROUWER , DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG TEN KANTORE VAN J.-C . WOLTER ,
INTERVENIENTEN ,
TEGEN
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN , VERTEGENWOORDIGD DOOR HAAR JURIDISCH ADVISEUR B . VAN DER ESCH , BIJGESTAAN DOOR P . J . KUYPER , LID VAN HAAR JURIDISCHE DIENST , ALS GEMACHTIGDEN , DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG BIJ O . MONTALTO , LID VAN HAAR JURIDISCHE DIENST , BATIMENT JEAN MONNET , KIRCHBERG ,
VERWEERSTER ,
ONDERSTEUND DOOR
NV CLUB ,
NV GB-INNO-BM
EN
NV SODAL , HANDEL DRIJVENDE ONDER DE BENAMING FNAC ,
ALLE TE BRUSSEL , VERTEGENWOORDIGD VOOR DE SCHRIFTELIJKE BEHANDELING DOOR L . VAN BUNNEN , ADVOCAAT TE BRUSSEL , EN VOOR DE MONDELINGE BEHANDELING DOOR I . DE GREEF , ADVOCAAT TE BRUSSEL , DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG TEN KANTORE VAN N . DECKER , ADVOCAAT ALDAAR , AVENUE MARIE-THERESE 16 , INTERVENIENTEN ,
BETREFFENDE EEN VERZOEK TOT NIETIGVERKLARING VAN BESCHIKKING NR . 82/123 VAN DE COMMISSIE VAN 25 NOVEMBER 1981 INZAKE EEN PROCEDURE OP GROND VAN ARTIKEL 85 EEG-VERDRAG ( IV/428 - VBBB/VBVB ),
1 BIJ OP 5 , RESPECTIEVELIJK 15 FEBRUARI 1982 TER GRIFFIE VAN HET HOF INGEKOMEN VERZOEKSCHRIFTEN HEBBEN DE VERENIGING TER BEVORDERING VAN HET VLAAMSE BOEKWEZEN ( VBVB ), TE ANTWERPEN , EN DE VEREENIGING TER BEVORDERING VAN DE BELANGEN DES BOEKHANDELS ( VBBB ), TE AMSTERDAM , KRACHTENS ARTIKEL 173 , TWEEDE ALINEA , EEG-VERDRAG BEROEP INGESTELD TOT NIETIGVERKLARING VAN BESCHIKKING NR . 82/123/EEG VAN DE COMMISSIE VAN 25 NOVEMBER 1981 INZAKE EEN PROCEDURE OP GROND VAN ARTIKEL 85 VAN HET EEG-VERDRAG ( PB L 54 VAN 1982 , BLZ . 36 ).
2 DE BESTREDEN BESCHIKKING HEEFT BETREKKING OP DE OVEREENKOMST VAN 21 JANUARI 1949 TUSSEN DE BEIDE VERENIGINGEN , DIE DE GROTE MEERDERHEID VAN VLAAMSE , RESPECTIEVELIJK NEDERLANDSE UITGEVERS EN BOEKHANDELAARS VERTEGENWOORDIGEN . DE OP 2 JULI 1958 GEWIJZIGDE OVEREENKOMST WERD CONFORM HET BEPAALDE IN VERORDENING NR . 17 OP 30 OKTOBER 1962 DOOR DE VBBB EN OP 3 NOVEMBER 1962 DOOR DE VBVB BIJ DE COMMISSIE AANGEMELD . DEZE AANMELDINGEN GINGEN VERGEZELD VAN EEN VERZOEK TOT ONTHEFFING KRACHTENS ARTIKEL 85 , LID 3 , VOOR HET GEVAL DAT DE OVEREENKOMST IN STRIJD MET LID 1 VAN DAT ARTIKEL ZOU WORDEN BEVONDEN . UIT DE STUKKEN BLIJKT DAT VERZOEKSTERS OP HET TIJDSTIP VAN AANMELDING VAN HUN OVEREENKOMST , TEVENS BIJ DE COMMISSIE DE OVEREENKOMSTEN EN REGLEMENTEN HEBBEN AANGEMELD DIE BINNEN ELK DER BEIDE NATIONALE VERENIGINGEN GOLDEN ( HIERNA : DE ' ' NATIONALE OVEREENKOMSTEN ' ' ).
3 DE PROCEDURE IS DOOR DE COMMISSIE OP 7 DECEMBER 1977 INGELEID . BIJ TWEE IDENTIEKE BRIEVEN AAN VERZOEKSTERS VAN RESPECTIEVELIJK 19 DECEMBER 1977 EN 12 JANUARI 1978 ZIJN DE PUNTEN VAN BEZWAAR MEEGEDEELD .
4 PARTIJEN ZIJN VOOR HET EERST GEHOORD OP 15 EN 16 MAART 1978 , EN EEN TWEEDE MAAL OP 18 OKTOBER 1979 , TERWIJL ZIJ OP 19 MAART 1981 NOG EENS BIJEENGEKOMEN ZIJN . IN DE TUSSENLIGGENDE PERIODE HEBBEN VERZOEKSTERS VERSCHILLENDE ALTERNATIEVE VOORSTELLEN AAN DE COMMISSIE VOORGELEGD , MAAR GEEN DEZER WIJZIGINGEN WERD DOOR DE COMMISSIE GOEDGEKEURD . DEZE HEEFT HAAR STANDPUNT BIJ BRIEF VAN 27 MAART 1981 BEVESTIGD EN OP 25 NOVEMBER 1981 DE LITIGIEUZE BESCHIKKING GENOMEN . BIJ DEZE BESCHIKKING HEEFT DE COMMISSIE GECONSTATEERD DAT DE OVEREENKOMST EEN INBREUK VORMT OP ARTIKEL 85 , LID 1 , EN GEWEIGERD OM ONTHEFFING OP GROND VAN LID 3 VAN DAT ARTIKEL TE VERLENEN .
5 DE BEROEPEN ZIJN OP 5 , RESPECTIEVELIJK 15 FEBRUARI 1982 INGESTELD . OP DEZELFDE DATA DIENDEN VERZOEKSTERS EEN VERZOEK IN KORT GEDING IN TENEINDE OPSCHORTING VAN DE TENUITVOERLEGGING VAN DE LITIGIEUZE BESCHIKKING TE VERKRIJGEN ZOLANG DE PROCEDURE IN DE HOOFDZAAK AANHANGIG WAS . BIJ BESCHIKKING VAN 31 MAART 1982 HEEFT DE PRESIDENT VAN HET HOF DEZE OPSCHORTING BINNEN BEPAALDE GRENZEN EN ONDER BEPAALDE VOORWAARDEN TOEGESTAAN .
6 DE IN PUNT 9 VAN DE LITIGIEUZE BESCHIKKING MEER UITVOERIG BESCHREVEN OVEREENKOMST WORDT GEKENMERKT DOOR DRIE SERIES BEPALINGEN , DIE ONDERLING NAUW VERBONDEN ZIJN :
A ) DE VERPLICHTING VOOR ELKE UITGEVER OM VOOR ELK VAN ZIJN UITGAVEN EEN DETAILHANDELSPRIJS VAST TE STELLEN EN DE DAARMEE SAMENHANGENDE VERPLICHTING VOOR ALLE ANDERE LEDEN VAN DE TWEE NATIONALE VERENIGINGEN , ERVOOR TE ZORGEN DAT DEZE PRIJS WORDT GEEERBIEDIGD TOT IN DE DETAILHANDELSFASE , WAARBIJ DE UITZONDERINGEN LIMITATIEF IN DE NATIONALE OVEREENKOMSTEN ZIJN OPGESOMD ( HIERNA : ' ' PRIJSBINDING ' ' );
B)EEN ERKENNINGSSTELSEL VOOR UITGEVERS EN BOEKHANDELAREN , WAARBIJ HET LIDMAATSCHAP VAN DE NATIONALE VERENIGINGEN ONDERLING WORDT ERKEND EN DE HANDEL TUSSEN DE LEDEN EN DE NIET-ERKENDE UITGEVERS EN BOEKHANDELAREN IS VERBODEN ( HIERNA : ' ' STELSEL VAN EXCLUSIEF VERKEER ' ' );
C)DE INSTELLING VAN EEN COMMISSIE DIE BELAST IS MET HET TOEZICHT OP EEN NAUWGEZETTE NALEVING VAN DE OVEREENKOMST , EN DIE SAMENWERKT MET DE SOORTGELIJKE COMMISSIES DIE IN HET KADER VAN DE NATIONALE VERENIGINGEN OPTREDEN ; VOORTS MOET ZIJ OVERTREDINGEN VAN DE OVEREENKOMST VASTSTELLEN EN TEGEN DE BETROKKENEN GESCHIKTE MAATREGELEN TREFFEN , DIE ERTOE KUNNEN LEIDEN DAT DE BETROKKENE VAN HET HANDELSVERKEER WORDT UITGESLOTEN ( HIERNA : ' ' SANCTIESTELSEL ' ' ).
7 VOLGENS VERZOEKSTERS ZOU DE COMMISSIE TEN ONRECHTE HEBBEN GEMEEND DAT DE OVEREENKOMST NOG HET STELSEL VAN EXCLUSIEF VERKEER BEVATTE . ZONDER TE ONTKENNEN DAT HIEROVER UITDRUKKELIJKE BEPALINGEN BESTAAN , BETOGEN ZIJ DAT DEZE SINDS LANG NIET MEER ZIJN TOEGEPAST EN DERHALVE ALS VERVALLEN MOETEN WORDEN BESCHOUWD . HET FEIT DAT DE BEPALINGEN NOG IN DE OVEREENKOMST VOORKOMEN , ZOU DERHALVE NIET ALS EEN INBREUK OP ARTIKEL 85 MOGEN WORDEN BESCHOUWD .
8 INDIEN VERZOEKSTERS HET VOORNEMEN HADDEN GEHAD HET SYSTEEM VAN EXCLUSIEF VERKEER DEFINITIEF TE VERLATEN , ZOU DIT , ZOALS DE COMMISSIE TERECHT IN PUNT 38 VAN HAAR BESCHIKKING HEEFT OPGEMERKT , VOOR WAT DE MEDEDINGINGSREGELS BETREFT ALLEEN DOELTREFFEND HEBBEN KUNNEN GESCHIEDEN , DOOR EEN FORMELE WIJZIGING IN HUN OVEREENKOMST AAN TE BRENGEN EN DEZE VOLGENS DE VOORSCHRIFTEN VAN VERORDENING NR . 17 AAN TE MELDEN . DAAR EEN DERGELIJKE WIJZIGING NIET HEEFT PLAATSGEHAD , KON DE COMMISSIE NIET ANDERS DAN DE OVEREENKOMST IN DE IN 1962 AANGEMELDE BEWOORDINGEN BEOORDELEN . HET HOF MOET DUS OP ZIJN BEURT DE OVEREENKOMST BEZIEN IN DE VORM WAARIN ZIJ IN 1962 IS AANGEMELD , MET INBEGRIP VAN HET STELSEL VAN EXCLUSIEF VERKEER .
DE TOEPASSING VAN ARTIKEL 85 , LID 1
9 IN ARTIKEL 1 VAN HAAR BESCHIKKING STELT DE COMMISSIE VAST DAT DE OVEREENKOMST ONVERENIGBAAR IS MET ARTIKEL 85 , LID 1 . DE BEZWAREN TEGEN DE OVEREENKOMST DIE IN DE PUNTEN 34 TOT 46 VAN DE BESCHIKKING STAAN VERMELD , KUNNEN ALS VOLGT WORDEN SAMENGEVAT .
DE LITIGIEUZE OVEREENKOMST MOET WORDEN AANGEMERKT ALS EEN ' ' OVEREENKOMST TUSSEN ONDERNEMINGEN ' ' IN DE ZIN VAN ARTIKEL 85 , DOORDAT ZIJ TENGEVOLGE HEEFT DAT DE LEDEN EN AANGESLOTENEN VAN TWEE VERENIGINGEN , WAARIN UITGEVERS , BOEKENCLUBS , IMPORTEURS , ALLEENVERKOPERS , GROSSIERS EN BOEKHANDELAREN ZIJN GEGROEPEERD , WORDEN GEBONDEN . ZIJ BEVAT EEN BEPERKING VAN DE MEDEDINGING BINNEN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT , ZOWEL WEGENS HET COLLECTIEF STELSEL VAN EXCLUSIEF VERKEER ALS WEGENS DE COLLECTIEVE PRIJSBINDING , DIE ERIN ZIJN VERVAT .
HET STELSEL VAN EXCLUSIEF VERKEER BEVAT EEN VERBOD OM BOEKEN DIE IN DE ANDERE STAAT BIJ EEN NIET ERKENDE UITGEVER ZIJN VERSCHENEN TE KOPEN , VOORHANDEN TE HEBBEN OF DE VERKOOP ERVAN TE BEVORDEREN . DEZE BEPALINGEN HEBBEN TOT GEVOLG DAT HET GROOTSTE GEDEELTE VAN HET HANDELSVERKEER IN BOEKEN TUSSEN BELGIE EN NEDERLAND WORDT BEPERKT TOT ERKENDE ONDERNEMINGEN EN BELETTEN DERHALVE DER ERKENDE UITGEVERS EN HANDELAREN MET NIET ERKENDE UITGEVERS EN HANDELAREN UIT DE ANDERE STAAT HANDEL TE DRIJVEN .
DE PRIJSBINDING BEVAT VOOR DE UITGEVERS VAN DE BEIDE STATEN DE VERPLICHTING , EEN DETAILHANDELSPRIJS VAST TE STELLEN VOOR AL HUN UITGAVEN EN , VOOR DE VERKOPERS , IN DE ANDERE STAAT GEEN BOEKEN TEGEN EEN ANDERE DETAILHANDELSPRIJS TE VERKOPEN DAN DIE WELKE DOOR DE UITGEVER IS VASTGESTELD . VOLGENS DE COMMISSIE SLUIT DIT SYSTEEM ELKE PRIJSCONCURRENTIE VOOR EEN ZELFDE TITEL TUSSEN BOEKHANDELAREN VAN BEIDE STATEN UIT . DE HANDELAREN WORDT VERHINDERD , MIDDELS PERSOONLIJKE INSPANNING HUN MARKTAANDEEL TE VERGROTEN DOOR DE WEDERVERKOOP VAN BOEKEN TEGEN PRIJZEN , DIE LAGER LIGGEN DAN DE DOOR DE UITGEVERS VASTGESTELDE PRIJZEN EN DE DOOR RATIONALISATIE VERKREGEN VOORDELEN AAN DE VERBRUIKERS DOOR TE GEVEN .
DAAR HET MERENDEEL VAN DE IN VLAANDEREN EN NEDERLAND IN DE BOEKENBRANCHE WERKZAME ONDERNEMINGEN BIJ BEIDE VERENIGINGEN ZIJN AANGESLOTEN OF DAARDOOR ZIJN ERKEND , LEVERT DE OVEREENKOMST EEN MERKBARE BEPERKING VAN DE MEDEDINGING OP DOORDAT ZIJ BEOOGT BEPAALDE REGELS TE STELLEN VOOR HET HANDELSVERKEER IN BOEKEN , WAARDOOR UITGEVERS EN HANDELAREN VAN NEDERLANDSTALIGE BOEKEN IN HET ENE LAND NIET MEER VRIJ ZIJN ZELFSTANDIG TE BESLUITEN OVER HUN AANKOOP- EN AFZETKANALEN IN HET ANDERE LAND EN DE VOORWAARDEN VAST TE STELLEN WAARONDER DEZE AANKOOP EN AFZET PLAATSVINDT . DERHALVE IS DE OVEREENKOMST VOLGENS DE COMMISSIE IN STAAT DE VRIJE HANDEL TUSSEN DE LID-STATEN TE BEINVLOEDEN . DEZE ONGUNSTIGE BEINVLOEDING IS DES TE MEER MERKBAAR , NU HET HANDELSVERKEER IN BOEKEN TUSSEN NEDERLAND EN BELGIE VAN ZEER GROTE OMVANG IS .
10 TEGEN DIT GEDEELTE VAN DE BESCHIKKING VOEREN VERZOEKSTERS ENERZIJDS EEN AANTAL GRIEVEN VAN FORMELE EN PROCEDURELE AARD AAN , ANDERZIJDS EEN AANTAL GRIEVEN BETREFFENDE DE BEOORDELING DOOR DE COMMISSIE VAN DE INHOUD VAN DE OVEREENKOMST .
GRIEVEN VAN FORMELE EN PROCEDURELE AARD
11 DE VBVB HEEFT MET NAME TALRIJKE GRIEVEN VAN FORMELE EN PROCEDURELE AARD OPGEWORPEN ; TWEE DEZER GRIEVEN ZIJN DOOR DE VBBB OVERGENOMEN EN UITGEWERKT , ZOALS HIERNA ZAL WORDEN AANGEGEVEN .
12 IN DE EERSTE PLAATS BEKLAAGT DE VBVB ZICH EROVER DAT DE AMBTENAAR DIE DE MEDEDELING VAN DE PUNTEN VAN BEZWAAR HEEFT ONDERTEKEND , NIET HEEFT AANGETOOND DAARTOE OP REGELMATIGE WIJZE VAN DE COMMISSIE OPDRACHT TE HEBBEN VERKREGEN .
13 IN ANTWOORD OP DEZE GRIEF DIE IN HET VERZOEKSCHRIFT VERDER NIET IS UITGEWERKT , HEEFT DE COMMISSIE UITVOERIG INLICHTINGEN VERSCHAFT , WAARUIT BLIJKT DAT DE ONDERTEKENAAR VAN DE MEDEDELING VAN DE PUNTEN VAN BEZWAAR , OVEREENKOMSTIG EEN UITDRUKKELIJK DOOR HET HOF GOEDGEKEURDE PRAKTIJK , OP REGELMATIGE WIJZE VAN INSTRUCTIES WAS VOORZIEN EN WAS GEMACHTIGD DOOR DE COMMISSIE .
14 MET DEZE GRIEF MISKENT VERZOEKSTER HET FEIT DAT DELEGATIE VAN TEKENINGSBEVOEGDHEID VOOR DE COMMISSIE EEN NORMAAL MIDDEL VORMT OM HAAR BEVOEGD HEID UIT TE OEFENEN ; HET HOF HEEFT DIT ERKEND IN ZIJN ARRESTEN VAN 14 JULI 1972 ( ICI , 48/69 , JURISPR . 1972 , BLZ . 619 , OVERWEGINGEN 11 TOT 15 ) EN 17 OKTOBER 1972 ( CEMENTHANDELAREN , ZAAK 8/72 , JURISPR . 1972 , BLZ . 977 , OVERWEGINGEN 10 TOT 14 ). VERZOEKSTER HEEFT GEEN ENKELE AANWIJZING GELEVERD DIE DE CONCLUSIE WETTIGT DAT DE COMMUNAUTAIRE ADMINISTRATIE DE OP DIT STUK TOEPASSELIJKE REGELS NIET HEEFT NAGELEEFD . DEZE GRIEF MOET DERHALVE WORDEN VERWORPEN .
15 IN DE TWEEDE PLAATS BETOOGT DE VBVB DAT DE HOORZITTING VAN 18 OKTOBER 1979 EEN ONREGELMATIG VERLOOP HEEFT GEHAD , DAAR NIET ALLE DOOR DE COMMISSIE KRACHTENS ARTIKEL 9 VAN VERORDENING NR . 99/63 MET DE ZAAK BELASTE AMBTENAREN AANWEZIG WAREN .
16 ARTIKEL 9 , LID 1 , VAN VERORDENING NR . 99/63 BEPAALT : ' ' HET HOREN GESCHIEDT DOOR DE PERSONEN DIE DE COMMISSIE DAARMEDE HEEFT BELAST . ' ' INGEVOLGE DEZE BEPALING KUNNEN ALLEEN PERSONEN DIE DOOR DE COMMISSIE NAAR BEHOREN OPDRACHT HEBBEN GEKREGEN , TERZAKE HOORZITTINGEN HOUDEN . INGEVAL MEERDERE PERSONEN MET EEN BEPAALDE ZAAK ZIJN BELAST , BRENGT DEZE BEPALING DAARENTEGEN GEEN ENKELE VERPLICHTING MEE BETREFFENDE DE GELIJKTIJDIGE AANWEZIGHEID OP DE HOORZITTINGEN VAN ALLE AANGEWEZEN PERSONEN OF SOMMIGEN VAN HEN . DEZE GRIEF MOET DERHALVE EVENEENS WORDEN VERWORPEN .
17 IN DE DERDE PLAATS VERWIJT DE VBVB DE COMMISSIE DAT ZIJ HAAR VOORSTEL OM TIJDENS DE HOORZITTING DE HEER F . VAN VLIERDEN , VOORZITTER VAN DE VEREENIGING VAN LETTERKUNDIGEN , IN ZIJN HOEDANIGHEID VAN AUTEUR , TE HOREN , NIET HEEFT AANVAARD .
18 ARTIKEL 7 , LID 1 , VAN VERORDENING NR . 99/63 BEPAALT : ' ' DE COMMISSIE STELT PERSONEN , DIE DIT BIJ HUN SCHRIFTELIJKE OPMERKINGEN HEBBEN VERZOCHT , IN DE GELEGENHEID HUN STANDPUNT MONDELING TOE TE LICHTEN , WANNEER DEZE PERSONEN AANTONEN DAARBIJ VOLDOENDE BELANG TE HEBBEN . . . ' ' . LID 2 VAN DIT ARTIKEL VOEGT HIERAAN TOE : ' ' DE COMMISSIE KAN OOK IN ANDERE GEVALLEN GELEGENHEID TOT MONDELINGE UITEENZETTINGEN GEVEN ' ' . UIT DIT ARTIKEL BLIJKT DAT DE COMMISSIE OVER EEN ZEKERE BEOORDELINGSVRIJHEID BESCHIKT BIJ HAAR BESLISSING OVER HET AL DAN NIET HOREN VAN PERSONEN WIER GETUIGENIS VAN BELANG KAN ZIJN VOOR DE SAMENSTELLING VAN HET DOSSIER . UIT DE NOTULEN VAN DE BEIDE HOORZITTINGEN BLIJKT DAT VERZOEKSTERS IN FEITE GELEGENHEID HEBBEN GEKREGEN UITGEBREIDE TOELICHTINGEN TE GEVEN EN PERSONEN DIE ALLE ASPECTEN VAN DE BOEKENMARKT VERTE GENWOORDIGEN NAMENS HEN AAN HET WOORD TE LATEN . VERZOEKSTER HEEFT GEEN GEGEVENS AANGEDRAGEN , WAARUIT VALT AF TE LEIDEN DAT DE COMMISSIE , DOOR DE HEER VAN VLIERDEN NIET TE HOREN , ONDER DEZE OMSTANDIGHEDEN DE INSTRUCTIE VAN DE ZAAK OP ONBEHOORLIJKE WIJZE HEEFT INGEPERKT EN DAARMEE DE MOGELIJKHEID VOOR VERZOEKSTERS HEEFT VERKLEIND , DE VERSCHILLENDE ASPECTEN VAN DE DOOR DE PUNTEN VAN BEZWAAR VAN DE COMMISSIE GEREZEN PROBLEMEN TOE TE LICHTEN . DEZE GRIEF MOET DERHALVE EVENEENS VAN DE HAND WORDEN GEWEZEN .
19 IN DE VIERDE PLAATS BEKLAAGT VERZOEKSTER ZICH OVER HET ONVOLLEDIG KARAKTER VAN DE MEDEDELING VAN DE PUNTEN VAN BEZWAAR , ALSMEDE OVER HET GEBREKKIG OF ONNAUWKEURIG KARAKTER VAN SOMMIGE GEMAAKTE BEZWAREN . ZIJ MEENT DAT DE COMMISSIE DAARDOOR ARTIKEL 4 VAN VERORDENING NR . 99/63 HEEFT GESCHONDEN , VOLGENS HETWELK ZIJ IN HAAR BESLISSINGEN SLECHTS DE PUNTEN VAN BEZWAAR IN AANMERKING KAN NEMEN , WAAROVER DE BETROKKEN PARTIJEN IN DE GELEGENHEID ZIJN GEWEEST HUN STANDPUNT KENBAAR TE MAKEN . VERZOEKSTER DUIDT DE ONDERDELEN VAN DE BESCHIKKING WAAROP HAAR KRITIEK ZICH RICHT , NIET NADER AAN .
20 UIT EEN VERGELIJKING TUSSEN DE MEDEDELING VAN DE PUNTEN VAN BEZWAAR EN DE LITIGIEUZE BESCHIKKING BLIJKT DAT DE COMMISSIE IN DE MEDEDELING UITDRUKKELIJK HEEFT GEWEZEN OP DE DRIE ELEMENTEN DIE UITEINDELIJK IN AANMERKING ZIJN GENOMEN OM DE OVEREENKOMST ONVERENIGBAAR TE VERKLAREN MET ARTIKEL 85 , LID 1 , EN OM ONTHEFFING UIT HOOFDE VAN ARTIKEL 85 , LID 3 , TE WEIGEREN , NAMELIJK : DE PRIJSBINDING , HET SYSTEEM VAN EXCLUSIEF VERKEER EN HET SANCTIESTELSEL . DE PARTIJEN WAREN DUS VOLLEDIG OP DE HOOGTE VAN DE DRAAGWIJDTE VAN HET TEGEN HEN LOPENDE ONDERZOEK EN KONDEN ZICH VERDEDIGEN . OOK DEZE GRIEF MOET DUS WORDEN VERWORPEN .
21 IN DE VIJFDE PLAATS BEKLAAGT DE VBVB ZICH EROVER DAT DE COMMISSIE GEEN ANTWOORD HEEFT GEGEVEN OP BEPAALDE DOOR VERZOEKSTER AANGEVOERDE ARGUMENTEN EN STELT ZIJ DAT DE LITIGIEUZE BESCHIKKING DAAROM MOET WORDEN NIETIGVERKLAARD WEGENS ONTOEREIKENDE MOTIVERING . IN DIT VERBAND NOEMT ZIJ HET FEIT DAT DE COMMISSIE GEEN ENKEL BELANG HEEFT GEHECHT AAN DE ARGUMENTEN VAN CULTURELE AARD OF AAN DE ARGUMENTEN ONTLEEND AAN ARTIKEL 10 VAN HET EUROPEES VERDRAG TOT BESCHERMING VAN DE RECHTEN VAN DE MENS EN AAN ARTIKEL 10 BIS VAN HET UNIEVERDRAG VAN PARIJS .
22 TE DEZEN ZIJ EROP GEWEZEN DAT DE COMMISSIE KRACHTENS ARTIKEL 190 EEG-VERDRAG WELISWAAR DE FEITELIJKE ELEMENTEN WAARVAN DE RECHTVAARDIGING VAN DE BESLISSING AFHANGT EN DE OVERWEGINGEN RECHTENS DIE HAAR TOT HET NEMEN VAN DIE BESLISSING HEBBEN GELEID , MOET VERMELDEN , DOCH DAT DEZE BEPALING NIET VOORSCHRIJFT DAT DE COMMISSIE MOET INGAAN OP ALLE PUNTEN FEITELIJK EN RECHTENS DIE TIJDENS DE ADMINISTRATIEVE PROCEDURE ZIJN BEHANDELD ( ZIE HIEROVER LAATSTELIJK HET ARREST VAN 9 . 11 . 1983 , ZAAK 322/81 , MICHELIN , JURISPR . 1983 , BLZ . 3461 ). DE MOTIVERING VAN EEN BEZWAREND BESLUIT MOET HET HOF IN STAAT STELLEN DE WETTIGHEID ERVAN NA TE GAAN EN MOET DE BETROKKENE DE NOODZAKELIJKE AANWIJZINGEN BIEDEN OM TE WETEN OF DE BESLISSING AL DAN NIET GEGROND IS . IN DIT LICHT BEZIEN , MOET WORDEN ERKEND DAT DE COMMISSIE IN HAAR MOTIVERING GENOEGZAAM ALLE FEITELIJKE EN RECHTSOVERWEGINGEN HEEFT WEERGEGEVEN WAAROP ZIJ HEEFT GESTEUND OM TOT HET DISPOSITIEF VAN HAAR BESCHIKKING TE KOMEN . DEZE GRIEF MOET DERHALVE OOK WORDEN VERWORPEN .
23 IN DE ZESDE PLAATS BEKLAAGT DE VBVB ZICH OVER HET FEIT DAT DE COMMISSIE HAAR GEEN INZAGE HEEFT GEGEVEN IN HET ADMINISTRATIEF DOSSIER EN DAT ZIJ DAAROM GEEN KENNIS HEEFT KUNNEN NEMEN VAN BEPAALDE DOCUMENTEN OF STUDIES DIE DE COMMISSIE MET HET OOG OP HAAR BESCHIKKING HEEFT GEHANTEERD .
24 OPMERKING VERDIENT DAARBIJ DAT DE VBVB NIET IN STAAT IS GEWEEST ENIG CONCREET DOCUMENT AAN TE GEVEN DAT ONTOEGANKELIJK VOOR HAAR ZOU ZIJN GEBLEVEN MAAR DAT DOOR DE COMMISSIE WEL ZOU ZIJN GEBRUIKT OM DE BESCHIKKING TE MOTIVEREN . HAAR GRIEF LIJKT DUS EERDER TE ZIJN GERICHT OP HET FEIT DAT ZIJ NIET DE GELEGENHEID HEEFT GEHAD KENNIS TE NEMEN VAN HET DOSSIER VAN DE COMMISSIE TENEINDE VAST TE STELLEN OF DIT EVENTUEEL DOCUMENTEN BEVATTE DIE VOOR HAAR VAN BELANG KONDEN ZIJN .
25 IN DIT VERBAND MOET WORDEN OPGEMERKT DAT DE EERBIEDIGING VAN DE RECHTEN VAN DE VERDEDIGING WELISWAAR EIST DAT DE BETROKKEN ONDERNEMING IN STAAT IS GESTELD OM OP PASSENDE WIJZE HAAR STANDPUNT KENBAAR TE MAKEN OVER DE DOCUMENTEN DIE DE COMMISSIE IN AANMERKING HEEFT GENOMEN VOOR DE STELLINGEN DIE HAAR BESCHIKKING DRAGEN , DOCH DAT ER GEEN VOORSCHRIFTEN BESTAAN DIE DE COMMISSIE VERPLICHTEN HAAR DOSSIERS AAN DE BETROKKEN PARTIJEN TE DOEN TOEKOMEN . IN CASU IS NIET GEBLEKEN , DAT DE COMMISSIE GEBRUIK HEEFT GEMAAKT VAN ENIG DOCUMENT DAT NIET VOOR PARTIJEN TOEGANKELIJK WAS EN WAAROVER ZIJ GEEN GELEGENHEID HEBBEN GEKREGEN ZICH UIT TE SPREKEN . DEZE GRIEF MOET DUS EVENEENS WORDEN VERWORPEN .
26 DE ZEVENDE GRIEF WORDT ZOWEL DOOR DE VBVB ALS DOOR DE VBBB AANGEVOERD . BEIDE VERZOEKSTERS BEKLAGEN ZICH OVER HET FEIT DAT DE COMMISSIE ZICH IN VERSCHILLENDE VERKLARINGEN HEEFT VERBONDEN , EEN ONDERZOEK IN TE STELLEN NAAR DE GEHELE BOEKENMARKT IN DE GEMEENSCHAP ALVORENS EEN BESCHIKKING JEGENS HEN VAST TE STELLEN . ENERZIJDS MAKEN ZIJ GEWAG VAN EEN VERKLARING DIE DE VERTEGENWOORDIGER VAN DE COMMISSIE , DE HEER FERRY , AAN HET EIND VAN DE HOORZITTING VAN 15 EN 16 MAART 1978 HEEFT AFGELEGD , EN ANDERZIJDS VAN DE VERKLARINGEN VAN DE HEER O ' KENNEDY , LID VAN DE COMMISSIE , TER VERGADERING VAN HET EUROPEES PARLEMENT VAN 13 FEBRUARI 1981 , BIJ GELEGENHEID VAN DE DISCUSSIE OVER HET VERSLAG VAN DE HEER BEUMER BETREFFENDE VASTE BOEKENPRIJZEN ( VOLLEDIG VERSLAG VAN DE VERGADERINGEN , PB VAN 1981 , BIJLAGE , NR . 1-266 , BLZ . 335 , RESPECTIEVELIJK ZITTINGSDOCUMENTEN 1980/1981 , NR . 1-554/80 VAN 10 . 11 . 1980 ); VOORTS MAKEN ZIJ MELDING VAN DE ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE OP TWEE VRAGEN IN HET PARLEMENT , WAARVAN HET EERSTE IS GEGEVEN OP 10 AUGUSTUS 1981 OP SCHRIFTELIJKE VRAAG NR . 514/81 VAN DE HEER BEYER DE RYKE ( PB C 240 VAN 1981 , BLZ . 20 ), EN HET TWEEDE OP VRAAG NR . 28 VAN DE HEER VAN MIERT ( PB VAN 1981 , BIJLAGE , NR . 1-273 , BLZ . 185 ).
27 NA ONDERZOEK VAN DEZE VERKLARINGEN BLIJKT DAT DE COMMISSIE ZICH NOOIT HEEFT VERBONDEN OP EEN WIJZE ALS DOOR VERZOEKSTERS IS GESTELD . ZIJ HEEFT SLECHTS MEDEGEDEELD DAT ZIJ BEZIG WAS MET EEN ONDERZOEK OP DE VERSCHILLENDE BOEKENMARKTEN IN DE GEMEENSCHAP EN DAT ZIJ EEN GLOBALE OPLOSSING WILDE ZOEKEN VOOR DE BESTAANDE MEDEDINGINGSPROBLEMEN . DEZE VERKLARINGEN BEHOEFDEN HAAR NIET TE BELETTEN OM BIJ VOORRANG OP TE TREDEN TEGEN EEN BIJZONDERE OVEREENKOMST OP HET MOMENT DAT ZIJ HAAR INSTRUCTIE IN DIE ZAAK HAD BEEINDIGD . OOK DEZE GRIEF MOET DUS WORDEN VERWORPEN .
28 IN DE ACHTSTE PLAATS BEKLAGEN VERZOEKSTERS ZICH TENSLOTTE OVER EEN INCONSEQUENTIE IN DE HOUDING VAN DE COMMISSIE EN EEN INBREUK OP DE RECHTEN VAN DE VERDEDIGING DOORDAT DE COMMISSIE , NA GELIJKTIJDIG DE AANMELDING VAN DE NATIONALE OVEREENKOMSTEN EN DE OVEREENKOMST TUSSEN DE BEIDE VERENIGINGEN TE HEBBEN ONTVANGEN , EN IN EEN EERSTE FASE VERSTAAN TE HEBBEN GEGEVEN DAT ZIJ AL DEZE OVEREENKOMSTEN IN HAAR ONDERZOEK BETROK , DIE ZOGENAAMDE ' ' TRANSNATIONALE ' ' OVEREENKOMST HIERVAN HEEFT LOSGEMAAKT EN DAAROVER EEN AFZONDERLIJKE BESCHIKKING HEEFT GENOMEN . VERZOEKSTERS MERKEN OP DAT DE LITIGIEUZE BESCHIKKING NIETTEMIN TALRIJKE VERWIJZIGINGEN NAAR DE NATIONALE OVEREENKOMSTEN BEVAT EN ZIJ BETICHTEN DE COMMISSIE ERVAN DAT ZIJ DE BEDOELING HAD DEZE OVEREENKOMSTEN INDIRECT , ZONDER ZE OPENLIJK AAN DE ORDE TE STELLEN , TE ONDERGRAVEN DOOR ALLEEN DE ' ' TRANSNATIONALE ' ' OVEREENKOMST AAN TE PAKKEN , AANGE ZIEN DE GOEDE WERKING HIERVAN EEN NOODZAKELIJKE VOORWAARDE IS VOOR HET GOED FUNCTIONEREN VAN DE NATIONALE OVEREENKOMSTEN .
29 DE COMMISSIE GEEFT TOE DAT DE LITIGIEUZE OVEREENKOMST INDERDAAD NIET LOS KAN WORDEN GEZIEN VAN HAAR CONTEXT EN DAT ZIJ DAAROM WEL MOEST VERWIJZEN NAAR DE NATIONALE OVEREENKOMSTEN , VOORZOVER DE ' ' TRANSNATIONALE ' ' OVEREENKOMST VEWIJZINGEN NAAR DIE OVEREENKOMSTEN BEVAT . MAAR ZIJ ONTKENT DAT ZIJ DAARMEE OOK EEN BEOORDELING HEEFT WILLEN GEVEN OVER DE VRAAG OF DE NATIONALE OVEREENKOMSTEN ONDER DE WERKINGSSFEER VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT VALLEN , EN ZO JA , OF ZIJ VERENIGBAAR ZIJN MET DE VERDRAGSBEPALINGEN .
30 HOEWEL ER TUSSEN ENERZIJDS DE ' ' TRANSNATIONALE ' ' OVEREENKOMST EN ANDERZIJDS DE NATIONALE OVEREENKOMSTEN ONTEGENZEGLIJK VERBAND BESTAAT , MAG MEN DE COMMISSIE NIET VERWIJTEN DAT ZIJ HAAR OPTREDEN HEEFT GECONCENTREERD OP DE OVEREENKOMST TUSSEN DE BEIDE VERENIGINGEN . WANT HOEWEL IN DE BEPALINGEN VAN DE ' ' TRANSNATIONALE ' ' OVEREENKOMST VOOR ELK VAN DE DRIE HIERVOOR WEERGEGEVEN WEZENLIJKE KENMERKEN NAAR DE NATIONALE OVEREENKOMSTEN WORDT VERWEZEN , KAN DEZE OVEREENKOMST NIETTEMIN WORDEN BEOORDEELD OP HAAR EIGEN DOELSTELLINGEN , ZONDER DAT DAARMEE EEN OORDEEL OVER DE NATIONALE OVEREENKOMSTEN BEHOEFT TE WORDEN GEVELD .
31 DE COMMISSIE HEEFT IN PUNT 1 VAN DE MOTIVERING DE NATIONALE OVEREENKOMSTEN TROUWENS UITDRUKKELIJK UITGESLOTEN VAN DE WERKINGSSFEER VAN HAAR BESCHIKKING . UIT DE DOOR DE COMMISSIE GEKOZEN WERKWIJZE VLOEIT VOORT DAT HET DOOR HET HOF TE WIJZEN ARREST NIET ALDUS KAN WORDEN UITGELEGD DAT HET VOORUITLOOPT OP VRAAGSTUKKEN DIE NIET IN GEDING ZIJN GEWEEST . NU DIT ZO IS , KAN NIET WORDEN GEZEGD DAT DE DOOR DE COMMISSIE GEVOLGDE HANDELWIJZE INBREUK HEEFT GEMAAKT OP DE RECHTEN VAN DE VERDEDIGING . OOK DEZE GRIEF MOET DUS WORDEN VERWORPEN .
DE TOEPASSING VAN ARTIKEL 85 , LID 1
GRIEVEN VAN MATERIELE AARD
32 VERZOEKERS VOEREN VIJF GRIEVEN VAN MATERIEELRECHTELIJKE AARD AAN : INBREUK OP DE VRIJHEID VAN MENINGSUITING , ZOALS DEZE MET NAME WORDT GEWAARBORGD DOOR ARTIKEL 10 VAN HET EUROPEES VERDRAG TOT BESCHERMING VAN DE RECHTEN VAN DE MENS ; INBREUK OP ARTIKEL 10 BIS VAN HET UNIEVERDRAG VAN PARIJS ; STRIJD TUSSEN DE UITLEGGING DIE DOOR DE COMMISSIE TE DEZEN AAN ARTIKEL 85 VAN HET VERDRAG WORDT GEGEVEN EN DE ONDERLING OVEREENSTEMMENDE PRAKTIJKEN VAN DE LID-STATEN OP DIT GEBIED ; MISKENNING DOOR DE COMMISSIE VAN DE BIJZONDERE STRUCTUUR VAN DE BOEKENMARKT ; TENSLOTTE ZOU GEEN INBREUK ZIJN GEPLEEGD OP DE MEDEDINGING BINNEN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT , GELET OP DE BIJZONDERHEDEN VAN HET BETROKKEN TAALGEBIED .
1 . INBREUK OP DE VRIJHEID VAN MENINGSUITING
33 VERZOEKSTERS BETOGEN IN HOOFDZAAK DAT HET SYSTEEM VAN PRIJSBINDING , DANKZIJ DE OPTIMALE ORGANISATIE VAN HET DISTRIBUTIENET , EEN GUNSTIG GEVOLG HEEFT VOOR DE VEELZIJDIGHEID VAN HET ASSORTIMENT TITELS DAT BIJ DE UITGEVERS VERSCHIJNT , EN ALDUS DE UITGAVE VAN MOEILIJKER VERKOOPBARE BOEKWERKEN , ZOALS WETENSCHAPPELIJKE WERKEN EN POEZIE , WAARBORGT . DAAROM ZOU DE AFSCHAFFING VAN DE PRIJSBINDING , ZOALS DOOR HET VOORBEELD VAN ENKELE STATEN WORDT AANGETOOND ( VERZOEKSTERS NOEMEN IN DIT VERBAND DE ERVARINGEN IN ZWEDEN EN FRANKRIJK ) TOT GEVOLG HEBBEN DAT DE VRIJHEID VAN MENINGSUITING WORDT BEPERKT EN HET UITGEVERSBEDRIJF AFHANKELIJK WORDT VAN OVERHEIDSSUBSIDIES . HET OPTREDEN VAN DE COMMISSIE ZOU DERHALVE IN STRIJD ZIJN MET DE VRIJHEID VAN MENINGSUITING , ZOALS DEZE MET NAME IS OMSCHREVEN IN ARTIKEL 10 VAN HET EUROPEES VERDRAG TOT BESCHERMING VAN DE RECHTEN VAN DE MENS .
34 HOEWEL BEPAALDE ECONOMISCHE REGELINGEN INVLOED KUNNEN HEBBEN OP DE VRIJHEID VAN MENINGSUITING , HEBBEN VERZOEKSTERS IN CASU EVENWEL NIET HET BESTAAN VAN EEN DAADWERKELIJK VERBAND AANGETOOND TUSSEN DE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE EN DE VRIJHEID VAN MENINGSUITING ZOALS DEZE IN HET EUROPEES VERDRAG IS GEWAARBORGD , GESTELD AL DAT DIT VERDRAG ZO MAG WORDEN UITGELEGD DAT HET OOK WAARBORGEN BIEDT TEN AANZIEN VAN DE MOGELIJKHEID OM BOEKEN ONDER ECONOMISCH RENDABELE VOORWAARDEN UIT TE GEVEN . ONDERWERPING VAN PRODUKTIE VAN EN HANDEL IN BOEKEN AAN REGELS DIE SLECHTS TEN DOEL HEBBEN HET VRIJE HANDELSVERKEER TUSSEN DE LID-STATEN ONDER NORMALE CONCURRENTIEVOORWAARDEN TE WAARBORGEN , IS NIET EEN FACTOR DIE DE PUBLIKATIEVRIJHEID KAN BEPERKEN . DEZE BLIJFT TROUWENS , NAAR ONBETWIST IS , ZOWEL OP HET NIVEAU VAN DE UITGEVERS ALS OP DAT VAN DE DISTRIBUTIEBEDRIJVEN IN STAND . DEZE GRIEF MOET DUS WORDEN VERWORPEN .
2 . INBREUK OP ARTIKEL 10 BIS VAN HET UNIEVERDRAG VAN PARIJS
35 VERZOEKSTERS ZETTEN UITEEN DAT HET SYSTEEM VAN PRIJSBINDING EEN WAARBORG BIEDT TEGEN DE ZOGENAAMDE ' ' LOKVOGELPOLITIEK ' ' , DAT WIL ZEGGEN DE VERKOOP TEGEN ABNORMAAL LAGE PRIJZEN VAN BEPAALDE BOEKEN MET ALS ENIG DOEL KLANTEN AAN TE TREKKEN . ZIJ MENEN DAT DERGELIJKE HANDELWIJZEN IN STRIJD ZIJN MET ARTIKEL 10 BIS VAN HET UNIEVERDRAG VAN PARIJS , ZOALS HERZIEN TE LISSABON OP 31 OKTOBER 1958 ( MANUEL DES CONVENTIONS , GEPUBLICEERD DOOR DE VERENIGDE INTERNATIONALE BUREAUS VOOR DE BESCHERMING VAN DE INDUSTRIELE EIGENDOM TE GENEVE ). DIT VERDRAG ZOU OOK DE GEMEENSCHAP BINDEN EN BIJGEVOLG VOORRANG HEBBEN OP DE MEDEDINGINGSREGELS .
36 WAAR VERZOEKSTERS ARTIKEL 10 BIS VAN HET UNIEVERDRAG VAN PARIJS INROEPEN , HEBBEN ZIJ BLIJKBAAR HET OOG OP LID 1 VAN DIT ARTIKEL , DAT LUIDT ALS VOLGT : ' ' DE LANDEN DER UNIE ZIJN GEHOUDEN AAN HEN , DIE TOT DE UNIE BEHOREN , EEN DAADWERKELIJKE BESCHERMING TE VERLENEN TEGEN DE ONEERLIJKE MEDEDINGING ' ' . ZIJ MENEN DAT DE ZOGENAAMDE ' ' LOKVOGELPOLITIEK ' ' EEN DAAD VAN ONEERLIJKE MEDEDINGING IS IN DE ZIN VAN GENOEMDE BEPALING . DAAR DE PRIJSBINDING VOLGENS HEN EEN VERWEERMIDDEL IS TEGEN DERGELIJKE PRAKTIJKEN , ZOU DE COMMISSIE NIET HET RECHT HEBBEN AFSCHAFFING DAARVAN TE EISEN DOOR TOEPASSING VAN DE MEDEDINGINGSREGELS VAN HET VERDRAG .
37 HET FEIT DAT EEN PRIJSBINDINGSSYSTEEM EVENTUEEL TOT GEVOLG KAN HEBBEN DAT EEN ONEERLIJKE PRAKTIJK ALS DOOR VERZOEKSTERS OMSCHREVEN WORDT VERHINDERD , IS ECHTER GEEN VOLDOENDE REDEN OM EEN GEHELE MARKTSECTOR , ZOALS DE BOEKENMARKT , UIT TE SLUITEN VAN DE TOEPASSING VAN ARTIKEL 85 , LID 1 . HET IS ZAAK VOOR DE EVENTUEEL DOOR ONEERLIJKE HANDELSPRAKTIJKEN GELAEDEERDE ONDERNEMINGEN , EEN BEROEP TE DOEN OP DE WETTELIJKE REGELINGEN INZAKE HANDELSGEBRUIKEN DIE IN EEN OF ANDERE VORM IN ALLE LID-STATEN BESTAAN EN DE MISBRUIKEN ALS DOOR VERZOEKSTERS GESIGNALEERD , KUNNEN TEGENGAAN . DAARENTEGEN KAN HET BESTAAN VAN DERGELIJKE MISBRUIKEN IN GEEN GEVAL EEN INBREUK OP DE MEDEDINGINGSREGELS VAN DE GEMEENSCHAP RECHTVAARDIGEN . DEZE GRIEF MOET DUS WORDEN VERWORPEN .
3 . STRIJD TUSSEN HET OPTREDEN VAN DE GEMEENSCHAP EN HET DOOR VERSCHILLENDE LID-STATEN OP DIT GEBIED GEVOLGDE BELEID
38 VERZOEKSTERS ZETTEN UITEEN DAT PRIJSBINDING VOOR BOEKEN KRACHTENS OVEREENSTEMMENDE WETGEVINGEN EN RECHTSPRAAK IS TOEGELATEN IN ALLE LID-STATEN EN IN ELK GEVAL IN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND , FRANKRIJK EN HET VERENIGD KONINKRIJK . DE COMMISSIE ZOU DEZE OVEREENSTEMMENDE PRAKTIJK ALS BINDENDE LEIDRAAD MOETEN AANVAARDEN VOOR HAAR EIGEN BELEIDSLIJN OP DIT GEBIED .
39 DE COMMISSIE BETOOGT TE DEZEN DAT DE OP DE DRIE GENOEMDE MARKTEN HEERSENDE PRAKTIJKEN NIET VERGELIJKBAAR ZIJN MET HET SYSTEEM DAT IS INGEVOERD BIJ DE OVEREENKOMST DIE HET ONDERWERP VORMT VAN DE BETWISTE BESCHIKKING . ZIJ HEEFT VOORTS TE VERSTAAN GEGEVEN DAT ZIJ ZICH IN ELK GEVAL HET RECHT VOORBEHOUDT , DE DOOR VERZOEKSTERS VERMELDE PRAKTIJKEN TE TOETSEN AAN DE VEREISTEN VAN HET VERDRAG .
40 HIEROVER MOET WORDEN OPGEMERKT DAT NATIONALE WETGEVINGEN OF RECHTSPRAAK , ZELFS WANNEER ZE AAN ALLE LID-STATEN GEMEEN ZIJN , NIET DE DOORSLAG MOGEN GEVEN BIJ DE TOEPASSING VAN DE MEDEDINGINGSREGELS VAN HET VERDRAG . DIT GELDT TE MEER VOOR WAT DE PRAKTIJKEN VAN PARTICULIERE ONDERNEMINGEN BETREFT , ZELFS INDIEN DEZE WORDEN GEDOOGD OF GOEDGEKEURD DOOR DE OVERHEID VAN EEN LID-STAAT . DEZE GRIEF MOET DUS OOK WORDEN VERWORPEN .
4 . MISKENNING DOOR DE COMMISSIE VAN DE BIJZONDERE STRUCTUUR VAN DE BOEKENMARKT
41 VERZOEKSTERS , DAARIN IN HET BIJZONDER ONDERSTEUND DOOR DE INTERVENIENTEN GALC EN GELC , ZETTEN UITEEN DAT DE DOOR HET VERDRAG GEWILDE MEDEDINGING MOET WORDEN BEGREPEN ALS EEN ' ' WERKZAME MEDEDINGING ' ' , AANGEPAST AAN DE BIJZONDERE OMSTANDIGHEDEN VAN DE BETROKKEN MARKT . DE FOUT VAN DE COMMISSIE BESTAAT ERIN DAT ZIJ GEEN REKENING HEEFT GEHOUDEN MET DE SPECIFIEKE AARD VAN HET BOEK ALS PRODUKT EN MET DE EIGEN AARD EN DE STRUCTUUR VAN DE BOEKENMARKT , DOOR DE PRIJSCONCURRENTIE ALS DE WEZENLIJKE CONCURRENTIEFACTOR TE ZIEN . ELK BOEK NU , VORMT EEN MARKT OP ZICHZELF EN DE PRIJSELASTICITEIT VAN BOEKEN ALS PRODUKT IS UITERST GERING , ZODAT ANDERE CONCURRENTIEFACTOREN DAN DE PRIJS BESLISSEND ZOUDEN ZIJN . VERZOEKSTERS NOEMEN IN DIT VERBAND : EEN GEVARIEERD AANBOD ; HET BIJ DE BOEKHANDEL VOORRADIGE ASSORTIMENT ; DE SNEL HEID WAARMEE BESTELLINGEN WORDEN UITGEVOERD ; DE DIENSTVERLENING AAN DE CONSUMENTEN IN DE VORM VAN INLICHTINGEN EN ADVIEZEN .
42 VERZOEKSTERS MERKEN VOORTS OP DAT DE PRIJSBINDING DE MEDEDINGINGSVRIJHEID INTACT LAAT , ZOWEL OP HET NIVEAU VAN DE UITGEVERS - DIE VRIJ ZIJN DE KEUZE VAN DE DOOR HEN UIT TE GEVEN TITELS TE BEPALEN EN DE PRIJS VAST TE STELLEN AAN DE HAND VAN DE MARKTSITUATIE - ALS IN DE BETREKKINGEN TUSSEN DE VERSCHILLENDE DISTRIBUTIENIVEAUS , GROSSIERS EN DETAILLISTEN . DE CONSUMENT HEEFT SLECHTS VOORDELEN BIJ DIT SYSTEEM , DAAR HIJ HETZELFDE BOEK OVERAL TEGEN DEZELFDE PRIJS KAN KOPEN EN ANDERZIJDS VAN EEN UITGEBREID AANBOD EN EEN OPTIMALE DIENSTVERLENING PROFITEERT .
43 TEGENOVER DIT BETOOG BEKLEMTOONT DE COMMISSIE DAT ZIJ NIET DE CONCURRENTIEVRIJHEID TUSSEN UITGEVERS MISKENT , NOCH HET FEIT DAT DE PRIJSBINDING EEN ZEKERE CONCURRENTIE BINNEN HET DISTRIBUTIESYSTEEM LAAT VOORTBESTAAN TUSSEN UITGEVERS , GROSSIERS EN DETAILLISTEN WAT BETREFT DE VERDELING VAN DE MARGE TUSSEN DE VERKOOPPRIJS VAN DE UITGEVER EN DE VERPLICHT TOEGEPASTE PRIJS BIJ DE VERKOOP AAN DE CONSUMENT . MET ERKENNING VAN DEZE GEGEVENS STELT DE COMMISSIE DAT DE BESCHIKKING IN WERKELIJKHEID BETREKKING HEEFT OP HET BELEID VAN VERZOEKSTERS INZAKE DE WINSTMARGES EN OP DE STRUCTUUR VAN DE DISTRIBUTIEKANALEN DIE DAARUIT VOORTVLOEIT . DE COMMISSIE IS VAN MENING DAT DE PRIJSBINDING DE PRIJSCONCURRENTIE OP HET NIVEAU VAN DE DETAILLISTEN VOLLEDIG UITSCHAKELT EN DAARMEE ELKE STIMULANS WEGNEEMT OM TOT EEN RATIONALISATIE VAN DE DISTRIBUTIE TE KOMEN ONDER ZODANIGE VOORWAARDEN DAT HET VOORDEEL DAARVAN AAN DE CONSUMENT TOEVALT . ZIJ TREKT DE STELLING VAN VERZOEKSTERS IN TWIJFEL , DAT DE PRIJS VAN HET BOEK VOOR DE CONSUMENT EEN TE VERWAARLOZEN FACTOR IS TEN OPZICHTE VAN ANDERE NEVENPRESTATIES , ZOALS EEN GEVARIEERD AANBOD EN DIENSTVERLENING . ZIJ MEENT DAT DE INVOERING VAN PRIJSCONCURRENTIE IN DE EINDFASE VAN DE DISTRIBUTIE BEVORDERLIJK ZOU KUNNEN ZIJN VOOR EEN BETERE VERSPREIDING VAN HET BOEK ONDER ECONOMISCH GUNSTIGER VOORWAARDEN .
44 BIJ DE BEPALING VAN ZIJN STANDPUNT INZAKE HET BETOOG VAN PARTIJEN TEN AANZIEN VAN DE BIJZONDERE STRUCTUUR VAN DE BOEKENMARKT , DAT HET KERNPUNT VAN HET GEDING VORMT , HERINNERT HET HOF AAN WAT HET HIERVOOR HEEFT OVERWOGEN , NAMELIJK DAT HET UITSLUITEND EEN OORDEEL HEEFT TE VELLEN OVER DE VRAAG OF DE ' ' TRANSNATIONALE ' ' OVEREENKOMST VERENIGBAAR IS MET ARTIKEL 85 , LID 1 , EN DAT DIT OORDEEL DERHALVE SLECHTS BETREKKING KAN HEBBEN OP DE BEPERKENDE WERKING VAN DEZE OVEREENKOMST OP HET HANDELSVERKEER TUSSEN DE MARKTEN VAN HET NEDERLANDSTALIGE BOEK IN NEDERLAND , RESPECTIEVELIJK BELGIE .
45 HET HOF IS ECHTER VAN MENING DAT DE BIJZONDERHEDEN VAN DEZE MARKT DE BEIDE VERENIGINGEN NIET TOESTAAN OM IN HUN WEDERZIJDSE BETREKKINGEN EEN BEPERKEND SYSTEEM OP TE ZETTEN , DAT TOT GEVOLG HEEFT DAT DE VERKOPERS ELKE HANDELINGSVRIJHEID BIJ DE BEPALING VAN DE VERKOOPPRIJS WORDT ONTNOMEN , EN WEL TOT OP HET NIVEAU VAN DE VERKOOP AAN DE CONSUMENTEN . EEN DERGELIJKE REGELING IS IMMERS IN STRIJD MET ARTIKEL 85 , LID 1 , DAT SUB A ) UITDRUKKELIJK ALLE OVEREENKOMSTEN VERBIEDT WELKE BESTAAN IN ' ' HET RECHTSTREEKS OF ZIJDELINGS BEPALEN VAN DE AAN- OF VERKOOPPRIJZEN ' ' . BOVENDIEN STAAT DE IN DE OVEREENKOMST VOORGESCHREVEN PRIJSBINDING ELK DER BEIDE VERENIGINGEN TOE , QUA PRIJSSTELLING DE AFZETKANALEN IN DE ANDERE LID-STAAT TOT IN DE LAATSTE FASE TE CONTROLEREN EN ALDUS DE INVOERING VAN VERKOOPMETHODEN DIE KUNNEN LEIDEN TOT EEN ECONOMISCH GUNSTIGER VOORZIENING VAN DE CONSUMENTEN ONMOGELIJK TE MAKEN , ZODAT DE VERZOEKENDE VERENIGINGEN OOK IN STRIJD HANDELEN MET HET BEPAALDE IN ARTIKEL 85 , LID 1 , SUB B .
46 OOK ALS DE SPECIFIEKE AARD VAN HET BOEK ALS HANDELSOBJECT BEPAALDE BIJZONDERE VOORWAARDEN MET BETREKKING TOT DE DISTRIBUTIE EN DE PRIJZEN ZOU KUNNEN RECHTVAARDIGEN , TOCH MOET WORDEN GECONCLUDEERD DAT HET FEIT DAT TWEE GROTE NATIONALE VERENIGINGEN VAN UITGEVERS EN BOEKHANDELAREN DE STRIKT GECONTROLEERDE REGELING DIE BINNEN HUN GELEDEREN GELDT , UITBREIDEN TOT DE INTRACOMMUNAUTAIRE HANDEL , IN ELK GEVAL EEN VOLDOENDE GEKWALIFICEERDE BEPERKING VAN DE MEDEDINGING VORMT OM DE BEOORDELING VAN DE COMMISSIE KRACHTENS ARTIKEL 85 , LID 1 , TE RECHTVAARDIGEN . DEZE GRIEF VAN VERZOEKSTERS MOET DERHALVE WORDEN VERWORPEN .
5 . GEEN ONGUNSTIGE BEINVLOEDING VAN DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN
47 VERZOEKSTERS BETOGEN TEN AANZIEN VAN DE TOEPASSING VAN ARTIKEL 85 , LID 1 , TENSLOTTE DAT DE COMMISSIE TEN ONRECHTE HEEFT GEMEEND DAT DE OVEREENKOMST TOT GEVOLG HEEFT , DAT INBREUK WORDT GEMAAKT OP DE MEDEDINGING IN DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN . ZIJ STELLEN IN DIT VERBAND DAT , GELET OP DE TAALGEMEENSCHAP DIE DOOR NEDERLAND EN HET VLAAMSE GEDEELTE VAN BELGIE WORDT GEVORMD , ALS GEOGRAFISCH GEBIED NIET HET STAATKUNDIG GRONDGEBIED VAN DE BEIDE BETROKKEN STATEN , MAAR HET NEDERLANDSE TAALGEBIED IN ZIJN GEHEEL IN AANMERKING MOET WORDEN GENOMEN . ZO BEZIEN HEEFT DE OVEREENKOMST LOUTER INTERNE GEVOLGEN BINNEN DE BETROKKEN ZONE EN IS HIER GEEN SPRAKE VAN EEN AANTASTING VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT . DEZE ZIENSWIJZE ZOU ONLANGS ZIJN BEVESTIGD DOOR HET TUSSEN BELGIE EN NEDERLAND OP 9 SEPTEMBER 1980 GESLOTEN VERDRAG INZAKE DE NEDERLANDSE TAALUNIE ( BELGISCH STAATSBLAD 1982 , BLZ . 1786 , STAATSBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN 1981 , BLZ . 453 ).
48 DIT BETOOG VAN VERZOEKSTERS MISKENT DE BEWOORDINGEN VAN ARTIKEL 85 , DAT LETTERLIJK HET OOG HEEFT OP DE ' ' HANDEL TUSSEN LID-STATEN ' ' . IN CASU BEINVLOEDT DE OVEREENKOMST STELLIG DE HANDEL TUSSEN TWEE LID-STATEN , OOK AL BESTAAN ER ONDERLINGE BANDEN WAT DE TAAL BETREFT . OOK DEZE GRIEF MOET DUS WORDEN VERWORPEN .
49 UIT HET VOORAFGAANDE VOLGT DAT DE COMMISSIE TERECHT HEEFT GEOORDEELD DAT DE OVEREENKOMST ONDER HET VERBOD VAN ARTIKEL 85 , LID 1 , VALT .
TOEPASSELIJKHEID VAN ARTIKEL 85 , LID 3
50 BIJ DE AANMELDING VAN DE OVEREENKOMST HADDEN VERZOEKSTERS , VOOR HET GEVAL DAT DE OVEREENKOMST ONVERENIGBAAR MET ARTIKEL 85 , LID 1 , ZOU WORDEN GEACHT , DE COMMISSIE GEVRAAGD GEBRUIK TE MAKEN VAN DE HAAR INGEVOLGE ARTIKEL 85 , LID 3 , TOEKOMENDE BEVOEGDHEID HET VERBOD VAN LID 1 NIET VAN TOEPASSING OP HUN OVEREENKOMST TE VERKLAREN . BIJ ARTIKEL 2 VAN HAAR BESCHIKKING HEEFT DE COMMISSIE DIT ONTHEFFINGSVERZOEK AFGEWEZEN . IN DE PUNTEN 47 TOT EN MET 63 VAN DE MOTIVERING TOETST ZIJ DE OVEREENKOMST AAN DE CRITERIA VAN ARTIKEL 85 , LID 3 , EN ZET ZIJ UITEEN WAAROM DE OVEREENKOMST NAAR HAAR OORDEEL GEEN BIJDRAGE VORMT TOT DE VERBETERING VAN DE PRODUKTIE OF VAN DE VERDELING VAN DE PRODUKTEN , WAAROM EEN BILLIJK AANDEEL IN DE DAARUIT VOORTVLOEIENDE VOORDELEN NIET AAN DE GEBRUIKERS TEN GOEDE KOMT , WAAROM DE BIJ DE OVEREENKOMST OPGELEGDE BEPERKINGEN HAAR NIET ONMISBAAR VOORKOMEN EN WAAROM DE OVEREENKOMST TENSLOTTE VOOR EEN WEZENLIJK DEEL VAN DE BETROKKEN PRODUKTEN DE MEDEDINGING UITSCHAKELT .
1 . WEIGERING VAN DE COMMISSIE OM IN TE GAAN OP DE ALTERNATIEVE VOORSTELLEN VAN VERZOEKSTERS
51 ZOALS HIERVOOR AANGEGEVEN , HADDEN VERZOEKSTERS DE COMMISSIE BEPAALDE ALTERNATIEVE VOORSTELLEN GEDAAN , WAARVAN IN DE MOTIVERING VAN DE BESCHIKKING GEWAG WORDT GEMAAKT ( PUNTEN 24 TOT EN MET 31 ). ZIJ BEKLAGEN ZICH EROVER DAT DEZE VOORSTELLEN , DIE HET EFFECT VAN DE PRIJSBINDING HADDEN KUNNEN VERZACHTEN , NIET DOOR DE COMMISSIE ZIJN AANVAARD EN DAT DE COMMISSIE HARERZIJDS GEEN CONCRETE VOORSTELLEN HEEFT AANGEDRAGEN DIE TOT EEN ONTHEFFING HADDEN KUNNEN LEIDEN .
52 IN DIT VERBAND MOET ALLEREERST WORDEN OPGEMERKT DAT DE ADMINISTRATIEVE PROCEDURE TEN DOEL HEEFT , DE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE BETREFFENDE DE INBREUK OP DE MEDEDINGINGSREGELS VOOR TE BEREIDEN , MAAR DAT DEZE PROCEDURE VOOR DE BETROKKEN ONDERNEMINGEN OOK DE GELEGENHEID VORMT DE BETROKKEN PRAKTIJKEN AAN TE PASSEN AAN DE VERDRAGSREGELS . INGEVAL EEN ONTHEFFING KRACHTENS ARTIKEL 85 , LID 3 , WORDT VERLANGD , STAAT HET IN DE EERSTE PLAATS AAN DE BELANGHEBBENDE ONDERNEMINGEN , DE COMMISSIE MET BEWIJSMATERIAAL TE OVERTUIGEN VAN DE ECONOMISCHE RECHTVAARDIGING VAN EEN ONTHEFFING EN , INGEVAL DE COMMISSIE BEZWAREN INBRENGT , HAAR ALTERNATIEVEN AAN DE HAND TE DOEN . DE COMMISSIE KAN HARERZIJDS DE ONDERNEMINGEN WELISWAAR AANWIJZINGEN GEVEN OVER EVENTUELE ALTERNATIEVE OPLOSSINGEN , MAAR ZIJ IS WETTELIJK NIET VERPLICHT DIT TE DOEN , LAAT STAAN VOORSTELLEN DIE ZIJ ONVERENIGBAAR ACHT MET DE VOORWAARDEN VAN ARTIKEL 85 , LID 3 , TE AANVAARDEN .
53 DEZE GRIEF MOET DUS WORDEN VERWORPEN .
2 . HET VRAAGSTUK VAN DE VERBETERING VAN DE PRODUKTIE EN DE VERDELING VAN BOEKEN
54 VERZOEKSTERS , EVENALS INTERVENIENTEN GALC EN GELC , MERKEN OP DAT DE OVEREENKOMST BEOOGT DE PRODUKTIE EN DE VERDELING VAN BOEKEN TE VERBETEREN DANKZIJ EEN ' ' INTERNE SUBSIDIERING ' ' DIE DOOR DE PRIJSBINDING MOGELIJK WORDT GEMAAKT . ZIJ LICHTEN HIERBIJ TOE DAT HET BESTAAN VAN EEN VASTE PRIJS DE UITGEVER IN STAAT STELT OM DOOR DE WINST OP BESTSELLERS , MET EEN GROTE OPLAGE EN SNELLE OMZET , DE LASTEN EN RISICO ' S TE DRAGEN VAN HET UITGEVEN VAN MOEILIJKER VERKOOPBARE EN MINDER RENDABELE WERKEN . OP HUN BEURT ZOUDEN DE VERKOPERS IN STAAT ZIJN GROTERE VOORRADEN AAN TE HOUDEN EN HUN KLANTEN BETER TE BEDIENEN , WAARMEE ZIJ BIJDRAGEN AAN DE VERSPREIDING VAN EEN GROTER ASSORTIMENT BOEKEN .
55 DAARENTEGEN ZOU DE AFSCHAFFING VAN EEN VASTE PRIJS TOT GEVOLG HEBBEN DAT DE HANDEL ZICH CONCENTREERT OP WERKEN DIE GEMAKKELIJK TE VERKOPEN ZIJN EN DAT DE MOEILIJKER VERKOOPBARE TITELS WORDEN AFGESTOTEN . OOK AL ZOUDEN BESTSELLERS MEER OPLEVEREN , VOOR HET OVERIGE ZOUDEN NEGATIEVE GEVOLGEN VAN ONGELIJKSOORTIGE AARD INTREDEN : DE UITGEVERS ZOUDEN NIET MEER HET RISICO KUNNEN DRAGEN NIET ZO VEELBELOVENDE WERKEN TE DOEN VERSCHIJNEN EN DE KLEINE GESPECIALISEERDE UITGEVERS ZOUDEN DAARDOOR IN HUN BESTAAN WORDEN BEDREIGD . DE VERSCHEIDENHEID IN GEPUBLICEERDE TITELS ZOU DERHALVE GERINGER WORDEN EN HET AANTAL BOEKHANDELAREN DAT EEN UITGEBREID ASSORTIMENT BOEKEN AANHOUDT EN SERVICE VERLEENT AAN DE KLANTEN ZOU VERMINDEREN TE VOORDELE VAN VERKOPERS DIE UITSLUITEND ZIJN GEINTERESSEERD IN DE VERKOOP VAN WERKEN MET EEN SNELLE OMZET EN DIE DAARBIJ GENOEGEN NEMEN MET EEN KLEINERE WINSTMARGE . ALS GEVOLG VAN DEZE VERANDERING VAN DE DISTRIBUTIESTRUCTUUR VALT TEGENOVER DE PRIJSVERLAGING VOOR GEMAKKELIJK VERKOOPBARE WERKEN EEN DIENOVEREENKOMSTIGE PRIJSVERHOGING VAN ALLE ANDERE WERKEN TE VERWACHTEN .
56 DE COMMISSIE BETWIST DE ARGUMENTATIE VAN VERZOEKSTERS . ZIJ MEENT DAT ZIJ GEEN CAUSAAL VERBAND HEBBEN AANGETOOND TUSSEN DE AFSCHAFFING VAN DE VASTE PRIJS EN DE VERSCHIJNSELEN DIE ZIJ HEBBEN BESCHREVEN , ZOALS DE VERMINDERING VAN HET AANTAL GEPUBLICEERDE TITELS EN DE VERKLEINING VAN HET AANTAL BOEKHANDELS , WAARVOOR HET AANHOUDEN VAN EEN VOLDOENDE GEVARIEERDE VOORRAAD KENMERKEND IS . VOLGENS DE COMMISSIE HANGT DE ' ' INTERNE SUBSIDIERING ' ' HOOFDZAKELIJK AF VAN HET BELEID VAN DE UITGEVERS BIJ DE BEPALING VAN HUN VERKOOPPRIJZEN EN KAN ZIJ FUNCTIONEREN ZONDER DAT EEN BEROEP BEHOEFT TE WORDEN GEDAAN OP PRIJSBINDING DIE IN WEZEN DE DISTRIBUTIE EN NIET DE UITGAVE VAN BOEKEN BETREFT . DE VERMINDERING VAN HET AANTAL BOEKHANDELAREN ZOU REEDS OP GANG GEKOMEN ZIJ ONDANKS HET BESTAAN VAN DE PRIJSBINDING , HETGEEN AANTOONT DAT ZIJ AAN ANDERE OORZAKEN TE WIJTEN IS . DE INVOERING VAN NIEUWE VERKOOPMETHODES IN DE BOEKENSECTOR , ZOALS DE INRICHTING VAN BOEKENAFDELINGEN IN WARENHUIZEN EN IN DE VERKOOPPUNTEN VOOR KRANTEN EN TIJDSCHRIFTEN , ZOU TOT GEVOLG HEBBEN DAT DE VERSPREIDING VAN BOEKEN ONDER NIEUWE GROEPEN CONSUMENTEN WORDT BEVORDERD . TENSLOTTE ZOU HET ZEER WEL DENKBAAR ZIJN DAT EEN DOELTREFFEND DISTRIBUTIESYSTEEM WORDT GEORGANISEERD ZONDER DAT DAARBIJ HET DWINGENDE SYSTEEM VAN PRIJSBINDING TE BAAT WORDT GENOMEN .
57 DE INTERVENIENTEN AAN DE ZIJDE VAN DE COMMISSIE , NV CLUB , NV GB-INNO-BM EN NV SODAL , ZETTEN UITEEN DAT DE VERSCHEIDENHEID IN AANBOD , HET AANHOUDEN VAN VOORRADEN , DE SNELHEID WAARMEE BESTELLINGEN WORDEN UITGEVOERD EN DE OVERIGE DIENSTVERLENING AAN DE KLANTEN , VOLLEDIG VERENIGBAAR ZIJN MET EEN KORTINGSBELEID ; DIT LEERT DE ERVARING IN VERSCHILLENDE LID-STATEN VAN DE GEMEENSCHAP .
58 MET HET OOG OP DEZE ARGUMENTEN MOET EENS TE MEER ERAAN WORDEN HERINNERD , DAT DE BEOORDELING VAN HET HOF SLECHTS DE ' ' TRANSNATIONALE ' ' OVEREENKOMST KAN BETREFFEN . NIET IS GEBLEKEN DAT DE COMMISSIE DE GRENZEN VAN HAAR BEOORDELINGSBEVOEGDHEID HEEFT OVERSCHREDEN TOEN ZIJ , GEZIEN DE KENMERKEN VAN DEZE OVEREENKOMST , WEIGERDE TE ERKENNEN DAT DEZE DE PRODUKTIE EN DE VERDELING VAN BOEKEN KAN VERBETEREN IN HET KADER VAN HET HANDELSVERKEER TUSSEN DE MARKTEN VAN NEDERLANDSTALIGE BOEKEN IN NEDERLAND EN BELGIE .
59 VERZOEKERS HEBBEN HUNNERZIJDS NIET KUNNEN AANTONEN DAT HANDHAVING VAN DE ' ' TRANSNATIONALE ' ' OVEREENKOMST EEN VOORWAARDE IS VOOR DE VERBETERING VAN DE PRODUKTIE EN DE VERDELING VAN BOEKEN , DOOR UITBREIDING VAN DE GEVOLGEN VAN HET STELSEL VAN ' ' INTERNE SUBSIDIERING ' ' TOT HET HANDELSVERKEER TUSSEN DE BEIDE BETROKKEN MARKTEN , ONGEACHT DE UITEINDELIJKE BEOORDELING VAN DE INTRINSIEKE VERDIENSTEN VAN DIT SYSTEEM , WELKE BEOORDELING SLECHTS AFDOENDE KAN PLAATSVINDEN TEN AANZIEN VAN DE NATIONALE OVEREENKOMSTEN .
60 GEZIEN HET ONDERWERP VAN HET GEDING MOET DERHALVE DE GRIEF VAN VERZOEKSTERS TEGEN DE WEIGERING VAN DE COMMISSIE OM TE ERKENNEN DAT DE LITIGIEUZE OVEREENKOMST KAN BIJDRAGEN TOT DE VERBETERING VAN DE PRODUKTIE OF DE VERDELING VAN DE PRODUKTEN , WORDEN VERWORPEN .
61 DAAR DE NOODZAKELIJKE VOORWAARDEN VOOR DE VERLENING VAN ONTHEFFING KRACHTENS ARTIKEL 85 , LID 3 , CUMULATIEF VAN AARD ZIJN , IS HET OVERBODIG DE MIDDELEN BETREFFENDE DE ANDERE ONTHEFFINGSVOORWAARDEN TE ONDERZOEKEN .
62 AL HET VOORGAANDE LEIDT ERTOE DAT HET BEROEP MOET WORDEN VERWORPEN .
KOSTEN
63 INGEVOLGE ARTIKEL 69 , PARAGRAAF 2 VAN HET REGLEMENT VOOR DE PROCESVOERING MOET DE IN HET ONGELIJK GESTELDE PARTIJ IN DE KOSTEN WORDEN VERWEZEN .
64 AANGEZIEN VERZOEKSTERS EN DE AAN HAAR ZIJDE OPTREDENDE INTERVENIENTEN IN HET ONGELIJK ZIJN GESTELD , DIENEN ZIJ IN DE KOSTEN TE WORDEN VERWEZEN ; WAT BETREFT DE KOSTEN GEVALLEN OP HET VERZOEK IN KORT GEDING , MOET EVENWEL IN AANMERKING WORDEN GENOMEN DAT DE INTERVENIENTEN NIET IN DIE PROCEDURE ZIJN OPGETREDEN .
HET HOF VAN JUSTITIE ,
RECHTDOENDE :
1 . VERWERPT DE BEROEPEN .
2.VERWIJST VERZOEKSTERS EN DE AAN HAAR ZIJDE OPTREDENDE INTERVENIENTEN IN DE KOSTEN VAN DE PROCEDURE IN DE HOOFDZAAK . VERZOEKSTERS WORDEN OOK VEROORDEELD IN DE KOSTEN GEVALLEN OP HET VERZOEK IN KORT GEDING .