EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Specific programme “Capacities”
Specifiek programma “Capaciteiten”
Specifiek programma “Capaciteiten”
This summary has been archived and will not be updated, because the summarised document is no longer in force or does not reflect the current situation.
Specifiek programma “Capaciteiten”
Dit specifiek programma heeft tot doel de onderzoeksinfrastructuren in Europa te versterken. De verschillende acties die worden uitgevoerd beogen enerzijds het dichter bij elkaar brengen van kleine en middelgrote ondernemingen (KMO's), regio's, maatschappelijk middenveld, derde landen en de wetenschapswereld, en anderzijds het versterken van het onderzoekspotentieel van deze verschillende actoren en de coherentie tussen de beleidslijnen. In dit document wordt het specifiek programma in detail voorgesteld (specifieke doelstellingen, kenmerken, benaderingen, activiteitengebieden, enz.).
BESLUIT
Beschikking 2006/974/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifiek programma "Capaciteiten" tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013).
SAMENVATTING
In het verlengde van de eerdere acties beoogt het specifiek programma “Capaciteiten” hoofdzakelijk de totstandbrenging van nieuwe infrastructuren voor onderzoek en innovatie in Europa.
Daartoe voorziet het programma in een strategische aanpak in twee fasen, namelijk een voorbereidingsfase en een bouwfase. Deze aanpak betreft de volgende gebieden:
Voor de uitvoering van het specifiek programma wordt een bedrag van 4 097 miljoen euro nodig geacht voor de periode van 1 januari 2007 tot 31 december 2013.
ALGEMENE KENMERKEN EN DOELSTELLINGEN
Het geheel van de door het programma gemobiliseerde middelen beantwoordt aan gebiedspecifieke doelstellingen:
Opgemerkt zij dat de uitvoering van het zevende kaderprogramma, daaronder begrepen de verschillende specifieke programma's en alle daaruit voortvloeiende onderzoeksactiviteiten, gebeurt met inachtneming van de fundamentele ethische beginselen, maar ook de sociale, juridische, sociaaleconomische, culturele en gendergelijkheidsaspecten.
THEMA’S: DOELSTELLINGEN, BENADERINGEN, ACTIVITEITEN
Voor elk thema dat in het specifiek progamma aan bod komt, worden bepaald:
Onderzoeksinfrastructuren
Het specifiek programma beoogt de optimalisering van het gebruik en de ontwikkeling van de Europese onderzoeksinfrastructuren *, maar eveneens de ondersteuning van de oprichting of modernisering ervan. Bovendien zijn ondersteuningsmaatregelen denkbaar om te voorzien in eventuele later rijzende behoeften. Meer algemeen gaat het om het versterken van de Europese technologische knowhow ten dienste van een meer concurrerende en dynamische kenniseconomie.
De acties betreffende de (bestaande of onlangs gecreëerde) onderzoeksinfrastructuren almede het opkomen van nieuwe behoeften bestaan in het:
De begroting die voor dit onderzoeksgebeid is uitgetrokken bedraagt 1 715 miljoen euro.
Onderzoek voor KMO's
Om de KMO's en verenigingen van KMO's in staat te stellen de vooruitgang van het onderzoek beter te exploiteren ten behoeve van hun groei, hun knowhow en hun innovatiecapaciteit, is in twee specifieke regelingen voorzien:
Deze regelingen zullen worden gefinancierd met een totaalbedrag van 1 336 miljoen euro.
Kennisregio's
Versterken van het onderzoekspotentieel van de Europese regio's, dat is het eerste doel dat door het specifiek programma wordt nagestreefd. Daartoe zal voorrang worden gegeven aan het ondersteunen van de ontwikkeling in heel Europa van "regionale clusters" waarin de regionale overheden, universiteiten, onderzoekscentra, ondernemingen en de andere belanghebbenden zijn verenigd. Een betere coördinatie tussen het regionale beleid en de onderzoeksbeleidslijnen maakt eveneens deel uit van de prioriteiten van het programma.
De verschillende projecten van dat onderdeel hebben betrekking op de volgende activiteiten:
De begroting voor de financiering van de kennisregio's bedraagt 126 miljoen euro.
Onderzoekspotentieel
De acties van het programma moeten zich concentreren op de minst ontwikkelde regio's van de Europese Unie (EU) alsmede op de ultraperifere regio's opdat deze ten volle hun onderzoekscapaciteiten kunnen exploiteren. Dit zou het op termijn mogelijk moeten maken het onderzoekspotentieel van de uitgebreide Unie te vertienvoudigen (uitbreiding van de kennis, ontwikkeling van nieuwe competenties, vergroting van de zichtbaarheid).
De actie begunstigt in termen van concrete activiteiten in het bijzonder de strategische partnerschappen, inclusief jumelages, tussen onderzoeksgroepen (van de openbare en particuliere sector) in deze regio's en reeds gevestigde onderzoeksgroepen in andere gebieden van Europa. Deze partnerschappen en jumelages zullen de (op basis van hun kwaliteit en potentieel) geselecteerde onderzoeksgroepen in de minst ontwikkelde regio's in staat stellen te profiteren van de:
Er wordt een bedrag uitgetrokken van 340 miljoen euro voor de ontwikkeling van het onderzoekspotentieel.
Wetenschap in de maatschappij
Het opbouwen van een effectieve en democratische Europese kennismaatschappij vereist de integratie van de wetenschappelijke dimensie in de Europese sociale structuur.
Wetenschappelijk onderzoek, motor van innovatie en dus van groei, welvaart en duurzame ontwikkeling, blijft over het algemeen slecht geïntegreerd in de maatschappij. Daarvoor zijn meerdere oorzaken aan te wijzen:
Er bestaan onder de burgers gemengde gevoelens ten aanzien van de mogelijke voordelen en een echte publieke controle van wetenschap en technologie. Enerzijds willen ze graag dat de onderzoekssector zich meer inzet voor de oplossing van de huidige problemen (ziekten, vervuiling, epidemieën, werkloosheid, klimaatverandering, vergrijzing van de bevolking, enz.) en beter anticipeert op de mogelijke gevolgen voor de toekomst. Anderzijds geven zij blijk van een duidelijk wantrouwen tegenover bepaalde gebruiksdoeleinden van de wetenschap.
Om te vermijden dat het tot een wetenschappelijke breuk komt in onze maatschappijen lijkt het van essentieel belang:
Voor de uitvoering van dit onderdeel is in drie grote actielijnen voorzien:
Wat het Europese wetenschapssysteem betreft staan drie elementen op de agenda:
Wat betreft het vergroten van de betrokkenheid om te anticiperen op en uitleg te geven over politieke, maatschappelijke en ethische kwesties spelen twee elementen een rol:
Voor een beter begrip van de plaats van wetenschap en technologie in de maatschappij moeten wetenschappers van deze vakgebieden netwerken vormen om het onderzoek en de discussie zodanig te structureren dat duidelijk wordt welk aandeel de wetenschap echt heeft aan de opbouw van een Europese maatschappij en identiteit. Daarbij moet vooral aandacht worden geschonken aan:
Wat de veranderingen in de rol van universiteiten betreft zal het accent worden gelegd op het:
Bovendien zal een actiekader worden gecreëerd voor het versterken van de rol van vrouwen alsook de genderdimensie binnen het wetenschappelijk onderzoek.
De jongerenactiviteiten zullen zich richten op het:
Wat tenslotte wetenschapscommunicatie betreft zullen de inspanningen betrekking hebben op de volgende aspecten:
Voor dit thematisch gebied is een begroting van 330 miljoen euro uitgetrokken.
Internationale samenwerking
Om belangrijk internationaal beleid inzake wetenschap en technologie te ontwikkelen beoogt de EU:
De samenwerking met derde landen zal vooral betrekking hebben op de kandidaat-lidstaten, mediterrane partnerlanden (MPL), de landen van de westelijke Balkan (WBL), de landen van Oost-Europa, de Kaukasus en Centraal-Azië (EECCA), de ontwikkelingslanden en de opkomende economieën.
Deze samenwerking vereist:
Er zal een budget van 180 miljoen euro worden uitgetrokken voor internationale samenwerkingsactiviteiten.
Samenhang van het onderzoeksbeleid
Afgezien van de versterking van de doeltreffendheid en de samenhang van het onderzoeksbeleid van de lidstaten en de EU, heeft de EU als doelstelling:
Om dit te bewerkstelligen zullen twee actielijnen moeten worden vastgelegd:
Deze aspecten zullen door het programma worden gefinancierd ter hoogte van 70 miljoen euro.
Context
Sinds 1984 voert de EU een beleid van onderzoek en technologische ontwikkeling dat is gebaseerd op meerjarige kaderprogramma’s. Het zevende kaderprogramma is het tweede sinds de lancering van de Lissabonstrategie in 2000. Het zal in de komende jaren een cruciale rol spelen voor de groei en de werkgelegenheid in Europa. De Commissie wil de door het onderzoeks-, onderwijs- en innovatiebeleid gevormde "kennisdriehoek" ontwikkelen teneinde kennis in dienst te stellen van economische dynamiek en van vooruitgang op sociaal gebied en op het gebied van milieu.
Belangrijkste begrippen
Referenties
Besluit |
Datum van inwerkingtreding - vervaldatum |
Uiterste datum voor omzetting in nationaal recht |
Publicatieblad |
Beslissing 2006/974/EG |
1.1.2007 - 31.12.2013 |
- |
L 400 van 30.12.2006 |
GERELATEERDE BESLUITEN
Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's betreffende de voortgang bij de uitvoering het Zevende Kaderprogramma voor Onderzoek van de EU [COM(2009) 209 – Niet in het Publicatieblad bekendgemaakt]. Er is veel vraag naar de acties van het programma “Capaciteiten”, vooral naar die welke onderzoek voor KMO’s en KMO-associaties ondersteunen.
De uitvoering van de 44 prioritaire infrastructuurprojecten van strategisch Europees belang die door het Europees Strategieforum voor Onderzoeksinfrastructuren (ESFRI) zijn aangewezen, wordt afgeremd door een gebrek aan communautaire en nationale middelen. De vaststelling in 2009 van het nieuw rechtskader voor de Europese onderzoeksinfrastructuur zou evenwel een verdere impuls moeten verschaffen en financiële-planningszekerheid mogelijk maken, met inbegrip van de integratie van de overige financiële instrumenten (EIB en Structuurfondsen).
De activiteiten “Onderzoekspotentieel” en “Kennisregio’s”, die bijdragen tot de ontwikkeling van de wetenschappelijke capaciteit over de regio’s heen, hebben eveneens door gebrek aan financiële middelen niet de gewenste resultaten opgeleverd (met name in de convergentieregio’s). Een beter en meer gericht gebruik van de Structuurfondsen zou het niveau van wetenschappelijke en technologische excellentie in de hele EU kunnen helpen optrekken.
Met de nieuwe financieringsregeling worden nog meer inspanningen geleverd om een Europees partnerschap tussen onderzoek en maatschappij tot stand te brengen.
Beschikking 743/2008/EG van het Europees Parlement en de Raad van 9 juli 2008 betreffende de deelneming door de Gemeenschap aan een door verscheidene lidstaten opgezet programma voor onderzoek en ontwikkeling dat gericht is op de ondersteuning van onderzoek en ontwikkeling verrichtende kleine en middelgrote ondernemingen [Publicatieblad L 201 van 30.7.2008]. Het Eurostars-programma ondersteunt KMO’s die actief zijn op het gebied van onderzoek en ontwikkeling (O&O). Dit programma stoelt op artikel 169 van het EG-Verdrag betreffende de deelneming door de Gemeenschap aan het door verscheidene lidstaten opgezette programma voor O&O. Eurostars heeft tot doel de nationale beleidsmaatregelen op het gebied van onderzoek en innovatie op elkaar af te stemmen en te synchroniseren om aldus tot een geïntegreerd gemeenschappelijk programma te komen op wetenschappelijk, administratief en financieel gebied en bij te dragen tot de realisering van de Europese onderzoeksruimte.
Eurostars is een gemeenschappelijk programma van Eureka en het zevende kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling (Capaciteiten).
Het wordt medegefinancierd door de lidstaten en de derde landen die eraan deelnemen alsook door de Gemeenschap. De financiële bijdrage van de Gemeenschap zal 100 miljoen euro bedragen; de 22 lidstaten en de 5 met het zevende kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling geassocieerde landen zullen samen nog 300 miljoen euro extra op tafel leggen. De particuliere sector zal 400 miljoen euro bijdragen. In totaal zal dus gespreid over zes jaar een totaalbedrag van 800 miljoen euro worden besteed aan Europese KMO’s die onderzoeksactiviteiten verrichten.
Laatste wijziging: 30.05.2010