Il-politika komuni tas-sajd tal-UE

PUNTI EWLENIN

• Il-ġestjoni tas-sajd għandha l-għan li tippermetti lis-sajjieda jimmassimizzaw il-qabdiet tagħhom mingħajr ma jheddu r-riproduzzjoni tal-istokkijiet tal-ħut (ir-“rendiment massimu sostenibbli”). Għal dan il-għan, qabdiet totali permissibbli (jew “opportunitajiet għas-sajd”) huma stabbiliti għal ħafna stokkijiet ta’ ħut kummerċjali. Il-livelli tas-sajd għandhom jikkonformaw mal-livelli tar-rendiment massimu sostenibbli għall-istokkijiet kollha sal-2015, jekk possibbli, mhux aktar tard mill-2020, u f’xi każijiet 2025.
• Il-ġestjoni tal-istokkijiet tal-ħut huwa bbażat fuq parir xjentifiku. L-Istati Membri tal-UE għandhom jiġbru, jimmaniġġjaw u jagħmlu disponibbli d-data meħtieġa għal parir xjentifiku. Dan jinkludi data bijoloġika, ambjentali u soċjoekonomika. Attivitajiet tal-ġbir tad-data huma appoġġjati finanzjarjament mill-UE.
• Billi jintroduċi obbligu ta’ ħatt l-art, ir-Regolament PKS għandu l-għan li ttemm il-prattika ta’ ħela tar-ritorn ta’ qabdiet mhux mixtieqa fil-baħar (rimi). L-obbligu ta’ ħatt l-art tneħħa b’mod gradwali fuq il-perjodu 2015–2019 u issa huwa kompletament fis-seħħ, u jeħtieġ li s-sajjieda jħottu l-art il-qabdiet kollha ta’ speċi kummerċjali regolati.
• Pjanijiet pluriennali jistabbilixxu miri għall-immaniġġjar tal-istokkijiet tal-ħut.
• Miżuri tekniċi huma grupp ta’ regoli wiesa’ li jirregolaw kif, fejn u meta s-sajjieda jistgħu jistagħdu. Dawn huma stabbiliti għall-baċiri tal-ibħra Ewropej kollha, imma huma differenti ħafna bejn baċir tal-baħar u ieħor, u jirriflettu ċirkostanzi reġjonali.
• Ir-Regolament PKS jiddeċentralizza t-teħid tad-deċiżjonijiet billi jqarribha lejn iż-żoni tas-sajd (proċess magħruf bħala reġjonalizzazzjoni). Hija tipprovdi għall-istabbiliment ta’ kunsilli konsultattivi għal kull żona ġeografika. Stati Membri b’interess ta’ maniġment f’żona partikolari jistgħu jipproponu miżuri dettaljati, li l-Kummissjoni tista’ tadotta fil-liġi tal-UE.
• Sistema ta’ kontroll tas-sajd tiżgura konformità mar-regoli tar-Regolament PKS, inkluż ir-Regolament (UE) l-ġdid 2023/2842 (ir-Regolament ta’ Kontroll) u l-ġlieda kontra sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat (ir-Regolament (KE) Nru 1005/2008 — ara s-sommarju). Ir-Regolament (UE) Nru 1026/2012 (ara s-sommarju) jistabbilixxi r-regoli li japplikaw għall-konservazzjoni tal-istokkijiet tal-ħut f’pajjiżi b’sajd mhux sostenibbli.
• Standards ta’ kummerċjalizzazzjoni ġodda fir-rigward ta’ tikkettar, kwalità u traċċabilità jippermettu lill-konsumaturi jkunu informati aħjar dwar l-oriġini tal-ħut li jixtru u l-mod ta’ produzzjoni tiegħu.
• Il-prinċipju tas-sostenibbiltà issa japplika għall-bastimenti tal-UE li jistadu barra l-ilmijiet tal-UE. Il-Kummissjoni tingħata s-setgħa li tinnegozja u tikkonkludi ftehimiet ta’ sħubija dwar is-sajd sostenibbli f’isem l-UE ma’ ċerti pajjiżi msieħba mhux tal-UE. Dawn il-ftehimiet:
  • iħallu bastimenti tal-UE biex jistadu għal stokkijiet żejda fiż-żona ekonomika esklużiva tal-pajjiż sieħeb f’ambjent regolat legalment bi tpattija għal kontribuzzjoni finanzjarja;
  • jiffokaw fuq il-konservazzjoni tar-riżorsi u s-sostenibbiltà ambjentali, filwaqt li jiżguraw li l-bastimenti kollha tal-UE jkunu soġġetti għall-istess regoli ta’ kontroll u trasparenza.
• L-Istati Membri għandhom jappoġġjaw l-iżvilupp ta’ akkwakultura sostenibbli permezz ta’ pjanijiet nazzjonali pluriennali.

Reviżjoni tar-Regolament PKS

Fl-2023, il-Kummissjoni ppubblikat rapport dwar il-funzjonament tal-PKS. Dan ir-rapport jivvaluta l-funzjonament tal-PKS, 10 snin wara l-aħħar riforma fl-2013. Dan jagħti ħarsa ġenerali lejn x’jaħdem u fejn inkisbu riżultati tanġibbli, fejn l-implimentazzjoni għadha lura u liema sforzi għadhom meħtieġa sabiex jiġi sfruttat il-potenzjal sħiħ tal-PKS. Fl-istess ħin, għandu wkoll perspettiva li tħares ’il quddiem, li tipprovdi viżjoni u triq lejn sajd sostenibbli u reżiljenti tal-futur.

Kull sena, il-Kummissjoni tippubblika komunikazzjoni li tiddeskrivi l-progress dwar is-sitwazzjoni tal-istokkijiet tal-ħut u tniedi konsultazzjoni pubblika wiesgħa dwar l-iffissar ta’ opportunitajiet tas-sajd annwali għas-sena li ġejja. Din il-komunikazzjoni tevalwa l-progress li sar lejn is-sostenibbiltà tas-sajd fl-UE u tirrevedi l-bilanċ bejn kapaċitajiet tas-sajd u opportunitajiet tas-sajd, il-prestazzjoni soċjoekonomika tas-settur u l-implimentazzjoni tal-obbligu tal-ħatt l-art. Hija tistabbilixxi wkoll ir-razzjonal għall-proposta tal-opportunitajiet tas-sajd għas-sena ta’ wara.