EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 62022CJ0333
Judgment of the Court (Fifth Chamber) of 16 November 2023.#Ligue des droits humains ASBL and BA v Organe de contrôle de l’information policière.#Request for a preliminary ruling from the Cour d'appel de Bruxelles.#Reference for a preliminary ruling – Protection of natural persons with regard to the processing of personal data – Directive (EU) 2016/680 – Article 17 – Exercise of the rights of the data subject through the supervisory authority – Verification of the lawfulness of the data processing – Article 17(3) – Obligation to provide the data subject with a minimum of information – Scope – Validity – Article 53 – Right to seek an effective judicial remedy against the supervisory authority – Concept of a ‘legally binding decision’ – Charter of Fundamental Rights of the European Union – Article 8(3) – Control by an independent authority – Article 47 – Right to effective judicial protection.#Case C-333/22.
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) tas-16 ta’ Novembru 2023.
Ligue des droits humains ASBL u BA vs Organe de contrôle de l’information policière.
Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali – Direttiva (UE) 2016/680 – Artikolu 17 – Eżerċizzju tad-drittijiet tas-suġġett tad-data permezz tal-awtorità superviżorja – Verifika tal-legalità tal-ipproċessar tad-data – Artikolu 17(3) – Obbligu minimu ta’ informazzjoni tas-suġġett tad-data – Portata – Validità – Artikolu 53 – Dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv kontra l-awtorità superviżorja – Kunċett ta’ ‘deċiżjonijiet legalment vinkolanti’ – Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea – Artikolu 8(3) – Kontroll minn awtorità indipendenti – Artikolu 47 – Dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva.
Kawża C-333/22.
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) tas-16 ta’ Novembru 2023.
Ligue des droits humains ASBL u BA vs Organe de contrôle de l’information policière.
Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali – Direttiva (UE) 2016/680 – Artikolu 17 – Eżerċizzju tad-drittijiet tas-suġġett tad-data permezz tal-awtorità superviżorja – Verifika tal-legalità tal-ipproċessar tad-data – Artikolu 17(3) – Obbligu minimu ta’ informazzjoni tas-suġġett tad-data – Portata – Validità – Artikolu 53 – Dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv kontra l-awtorità superviżorja – Kunċett ta’ ‘deċiżjonijiet legalment vinkolanti’ – Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea – Artikolu 8(3) – Kontroll minn awtorità indipendenti – Artikolu 47 – Dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva.
Kawża C-333/22.
ECLI identifier: ECLI:EU:C:2023:874
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Il-Ħames Awla)
16 ta’ Novembru 2023 ( *1 )
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali – Direttiva (UE) 2016/680 – Artikolu 17 – Eżerċizzju tad-drittijiet tas-suġġett tad-data permezz tal-awtorità superviżorja – Verifika tal-legalità tal-ipproċessar tad-data – Artikolu 17(3) – Obbligu minimu ta’ informazzjoni tas-suġġett tad-data – Portata – Validità – Artikolu 53 – Dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv kontra l-awtorità superviżorja – Kunċett ta’ ‘deċiżjonijiet legalment vinkolanti’ – Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea – Artikolu 8(3) – Kontroll minn awtorità indipendenti – Artikolu 47 – Dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva”
Fil-Kawża C‑333/22,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-cour d’appel de Brussell (il-Qorti tal-Appell ta’ Brussell, il-Belġju), permezz ta’ deċiżjoni tad‑9 ta’ Mejju 2022, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl‑20 ta’ Mejju 2022, fil-proċedura
Ligue des droits humains ASBL.
BA
vs
L’organe de contrôle de l’information policière
IL‑QORTI TAL‑ĠUSTIZZJA (Il‑Ħames Awla),
komposta minn E. Regan, President tal-Awla, Z. Csehi, M. Ilešič, I. Jarukaitis u D. Gratsias (Relatur), Imħallfin,
Avukata Ġenerali: L. Medina,
Reġistratur: M. Siekierzyńska, Amministratriċi,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tad‑29 ta’ Marzu 2023,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
– |
għal Ligue des droits humains ASBL u BA, minn C. Forget, avocate, |
– |
għal Organe de contrôle de l’information policière (OCIP), minn J. Bosquet, advocaat u J.-F. De Bock, advocaten, |
– |
għall-Gvern Belġjan, minn P. Cottin, J.-C. Halleux, u C. Pochet u A. Van Baelen, bħala aġenti, assistiti minn N. Cariat, C. Fischer, B. Lombaert u J. Simba, avocats, |
– |
għall-Gvern Ċek, minn O. Serdula, M. Smolek u J. Vláčil, bħala aġenti, |
– |
għall-Gvern Franċiż, minn J. Illouz, bħala aġent, |
– |
għall-Parlament Ewropew, minn S. Alonso de León, O. Hrstková Šolcová u P. López-Carceller u M. Thibault, bħala aġenti, |
– |
għall-Kummissjoni Ewropea, minn A. Bouchagiar, H. Kranenborg, A.-C. Simon u F. Wilman, bħala aġenti, |
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal‑15 ta’ Ġunju 2023,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 |
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda, minn naħa, l-interpretazzjoni tal-Artikolu 8(3) u tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”) u min-naħa l-oħra, il-validità, fid-dawl tad-dispożizzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq tal-Karta, tal-Artikoli 17 tad-Direttiva (UE) 2016/680 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li tħassar id-Deċiżjoni Qafas tal Kunsill 2008/977/ĠAI (ĠU 2016, L 119, p. 89 bir-rettifika fil-ĠU 2018, L 127, p. 6). |
2 |
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn il-Ligue des droits humains ASBL u BA u l-Organe de contrôle de l’information policière (OCIP) (il-Belġju) dwar l-eżerċizzju, permezz ta’ dan il-korp, tad-drittijiet ta’ BA relatati mad-data personali li tikkonċernah, ipproċessata mis-servizzi Belġjani tal-pulizija u li abbażi tagħha l-Autorité nationale de sécurité (l-Awtorità Nazzjonali tas-Sigurtà, il-Belġju) ċaħdet talba għal approvazzjoni ta’ sigurtà mressqa minn din il-persuna. |
Il‑kuntest ġuridiku
Id‑dritt tal‑Unjoni
3 |
Il-premessi 7, 10, 43, 46, 48, 75, 82, 85 u 86 tad-Direttiva 2016/680 jistipulaw:
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
|
4 |
L-Artikolu 1 ta’ din id-direttiva, intitolat “Suġġett u objettivi” jipprovdi, fil-paragrafi 1 u 2 tiegħu: “1. Din id-Direttiva tistabbilixxi r-regoli rigward il-protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, inkluż is-salvagwardji kontra u l-prevenzjoni ta’ theddid għas-sigurtà pubblika. 2. Skont din id-Direttiva, l-Istati Membri għandhom:
|
5 |
L-imsemmija direttiva tinkludi l-Kapitolu III, intitolat “Drittijiet tas-suġġett tad-data”, li jinkludi, b’mod partikolari l-Artikoli 13 sa 17 tagħha, Dan l-Artikolu 13, intitolat “Informazzjoni li għandha tkun disponibbli għal jew mogħtija lis-suġġett tad-data” jistipula, fil-paragrafu (1) tiegħu, l-obbligu, għall-Istati membri, li jipprevedu li l-kontrollur tad-data jqiegħed għad-dispożizzjoni tas-suġġett tad-data ċerta informazzjoni minima bħal, b’mod partikolari, l-identità u d-dettalji ta’ kuntatt tal-kontrollur. Barra minn hekk, dan jelenka, fil-paragrafu (2) tiegħu, l-informazzjoni addizzjonali, li għandha tiġi imposta bil-liġi mill-Istati Membri fuq il-kontrollur, li għandha tingħata lis-suġġett tad-data, sabiex dan ikun jista’ jeżerċita d-drittijiet tiegħu. Fil-paragrafi (3) u (4) tiegħu, huwa jistipula: “3. L-Istati Membri jistgħu jadottaw miżuri leġiżlattivi li jittardjaw, jirrestrinġu jew iħallu barra l-għoti tal-informazzjoni lis-suġġett tad-data skont il-paragrafu 2 safejn, u sakemm tali miżura ma tikkostitwixxix miżura meħtieġa u proporzjonata f’soċjetà demokratika b’kont debitu tad-drittijiet fundamentali u l-interessi leġittimi tal-persuna fiżika kkonċernata, sabiex:
4. L-Istati Membri jistgħu jadottaw miżuri leġiżlattivi sabiex jistabbilixxu kategoriji ta’ pproċessar li jistgħu jaqgħu kompletament jew parzjalment taħt kwalunque [kwalunkwe] mill-punti elenkati fil-paragrafu 3.” |
6 |
L-Artikolu 14 tal-istess direttiva, intitolat “Dritt ta’ aċċess mis-suġġett tad-data”, huwa fformulat kif ġej: “Soġġett għall-Artikolu 15, l-Istati Membri għandhom jipprevedu d-dritt tas-suġġett tad-data li jikseb mingħand il-kontrollur konferma dwar jekk id-data personali li tikkonċerna lilu hijiex qiegħda tiġi pproċessata, u, fejn dak hu l-każ, aċċess għal tali data personali […]”. |
7 |
Skont l-Artikolu 15 tad-Direttiva 2016/680, intitolat “Restrizzjonijiet fuq id-dritt ta’ aċċess”: “1. L-Istati Membri jistgħu jadottaw miżuri leġiżlattivi li jirrestrinġu, b’mod sħiħ jew parzjali, id-dritt ta’ aċċess tas-suġġett tad-data sa fejn, u sakemm tali restrizzjoni sħiħa jew parzjali tikkostitwixxi miżura meħtieġa u proporzjonata f’soċjetà demokratika, b’kont debitu tad-drittijiet fundamentali u tal-interessi leġittimi tal-persuna fiżika kkonċernata, sabiex:
2. L-Istati Membri jistgħu jadottaw miżuri leġiżlattivi sabiex jistabbilixxu kategoriji ta’ pproċessar li jistgħu jaqgħu kompletament jew parzjalment taħt il-punti (a) sa (e) tal-paragrafu 1. 3. Fil-każijiet imsemmija fil-paragrafi 1 u 2, l-Istati Membri għandhom jipprevedu li l-kontrollur jinforma lis-suġġett tad-data, mingħajr dewmien żejjed, bil-miktub dwar kwalunkwe rifjut jew restrizzjoni ta’ aċċess, u r-raġunijiet għar-rifjut jew għar-restrizzjoni. Tali informazzjoni tista’ titħalla barra meta l-għoti tagħha jimmina fini stipulat fil-paragrafu 1. L-Istati Membri għandhom jipprevedu li l-kontrollur jinforma lis-suġġett tad-data dwar il-possibbiltà li jressaq ilment quddiem awtorità superviżorja jew li jitlob rimedju ġudizzjarju. 4. L-Istati Membri għandhom jipprovdu li l-kontrollur jiddokumenta r-raġunijiet fattwali jew legali li fuqhom tkun ibbażata d-deċiżjoni. Dik l-informazzjoni għandha ssir disponibbli għall-awtoritajiet superviżorji.” |
8 |
L-Artikolu 16 ta’ din id-direttiva, intitolat “Dritt ta’ rettifika jew tħassir ta’ data personali u restrizzjoni fuq l-ipproċessar”, jipprovdi: “1. L-Istati Membri għandhom jipprevedu d-dritt tas-suġġett tad-data li jikseb mingħand il-kontrollur mingħajr dewmien bla bżonn ir-rettifika ta’ data personali dwaru li ma tkunx eżatta. Filwaqt li jikkunsidraw il-fini tal-ipproċessar, l-Istati Membri għandhom jipprevedu li s-suġġett tad-data jkollu d-dritt li jikseb l-ikkompletar tad-data personali mhux kompluta, […] 2. L-Istati Membri għandhom jirrikjedu lill-kontrollur li jħassar data personali mingħajr dewmien bla bżonn u jipprovdu għad-dritt tas-suġġett tad-data li jikseb mingħand il-kontrollur it-tħassir ta’ data personali dwaru mingħajr dewmien bla bżonn meta l-ipproċessar jikser id-dispożizzjonijiet adottati skont l-Artikolu 4, 8 jew 10, jew meta d-data personali jkollha titħassar f’konformità ma’ obbligu legali li għalih il-kontrollur huwa soġġett. 3. Minflok it-tħassir, il-kontrollur għandu jillimita l-ippproċessar meta:
[…] 4. L-Istati Membri għandhom jipprevedu li l-kontrollur jinforma lis-suġġett tad-data bil-miktub dwar kwalunkwe rifjut ta’ rettifika jew tħassir ta’ data personali jew restrizzjoni tal-ipproċessar, u r-raġunijiet għar-rifjut. L-Istati Membri jistgħu jadottaw miżuri leġiżlattivi li jirrestrinġu, b’mod sħiħ jew parzjali, l-obbligu li tingħata tali informazzjoni sa fejn tali restrizzjoni tikkostitwixxi miżura meħtieġa u proporzjonata f’soċjetà demokratika, b’kont debitu għad-drittijiet fundamentali u tal-interessi leġittimi tal-persuna fiżika kkonċernata sabiex:
L-Istati Membri għandhom jipprevedu li l-kontrollur jinforma lis-suġġett tad-data dwar il-possibbiltà li jressaq ilment quddiem awtorità superviżorja jew li jitlob rimedju ġudizzjarju. […]”. |
9 |
L-Artikolu 17 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Eżerċizzju tad-drittijiet mis-suġġett tad-data u verifika mill-awtorità superviżorja”, jipprevedi: “1. Fil-każijiet imsemmija fl-Artikolu 13(3), [f]l-Artikolu 15(3) u [f]l-Artikolu 16(4) l-Istati Membri għandhom jadottaw miżuri li jipprevedu li d-drittijiet tas-suġġett tad-data jistgħu jiġu eżerċitati wkoll permezz tal-awtorità superviżorja kompetenti. 2. L-Istati Membri għandhom jipprevedu li l-kontrollur jinforma lis-suġġett tad-data dwar il-possibbiltà li jeżerċita d-drittijiet tiegħu permezz tal-awtorità superviżorja skont il-paragrafu 1. 3. Meta jiġi eżerċitat id-dritt imsemmi fil-paragrafu 1, l-awtorità superviżorja għandha tinforma lis-suġġett tad-data tal-inqas li jkunu saru l-verifiki kollha meħtieġa jew rieżami mill-awtorità superviżorja. L-awtorità superviżorja għandha tinforma wkoll lis-suġġett tad-data dwar id-dritt tiegħu li jfittex rimedju ġudizzjarju.” |
10 |
L-Artikolu 42 tal-istess direttiva, intitolat “Indipendenza” jipprovdi fil-paragrafu 1 tiegħu: “Kull Stat Membru għandu jipprevedi li kull awtorità superviżorja taġixxi b’indipendenza sħiħa fit-twettiq tal-kompiti tagħha u fl-eżerċizzju tas-setgħat tagħha f’konformità ma’ din id-Direttiva.” |
11 |
L-Artikolu 46 tad-Direttiva 2016/680, intitolat “Kompiti”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu: “Kull Stat Membru għandu jipprovdi, fuq it-territorju tiegħu, li kull awtorità superviżorja:
[…]
[…]”. |
12 |
Skont kliem l-Artikolu 47 ta’ din id-direttiva, intitolat “Setgħat”: “1. Kull Stat Membru għandu jipprevedi bil-liġi li kull awtorità superviżorja tiegħu jkollha setgħat investigattivi effettivi. Dawk is-setgħat għandhom jinkludu, tal-inqas is-setgħa li tikseb mill-kontrollur u l-proċessur aċċess għad-data personali kollha li qegħdin jiġu pproċessati u għall-informazzjoni kollha meħtieġa għall-qadi tal-kompiti tagħha. 2. Kull Stat Membru għandu jipprevedi bil-liġi li kull awtorità superviżorja tiegħu jkollha s-setgħat korrettivi effettivi bħal, pereżempju:
[…] 4. L-eżerċizzju tas-setgħat mogħtija lill-awtorità superviżorja skont dan l-Artikolu għandu jkun soġġett għas-salvagwardji xierqa, inkluż rimedju ġudizzjarju effettiv u proċess ġust, kif stipulati fid-dritt tal-Unjoni u tal-Istati Membri skont il-Karta. […].” |
13 |
L-Artikolu 52 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Dritt li jitressaq ilment quddiem awtorità superviżorja” jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu: “Mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe rimedju amministrattiv jew ġudizzjarju ieħor, l-Istati Membri għandhom jipprevedu li kull suġġett tad-data jkollu d-dritt li jressaq ilment quddiem awtorità superviżorja unika, jekk is-suġġett tad-data jqis li l-ipproċessar ta’ data personali marbuta miegħu jew magħha jikser id-dispożizzjonijiet adottati skont din id-Direttiva.” |
14 |
L-Artikolu 53 tal-istess direttiva, intitolat “Dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv kontra awtorità superviżorja”, jistipula, fil-paragrafu 1 tiegħu: “Mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe rimedju amministrattiv jew mhux ġudizzjarju ieħor, l-Istati Membri għandhom jipprovdu d-dritt ta’ persuna fiżika jew ġuridika għal rimedju ġudizzjarju effettiv kontra deċiżjoni legalment vinkolanti ta’ awtorità superviżorja li tikkonċernahom.” |
15 |
L-Artikolu 54 tad-Direttiva 2016/680, intitolat “Dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv kontra kontrollur jew proċessur”, huwa fformulat kif ġej: “Mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe rimedju amministrattiv jew mhux ġudizzjarju disponibbli, inkluż id-dritt li jitressaq ilment quddiem awtorità superviżorja skont l-Artikolu 52, l-Istati Membri għandhom jipprevedu għad-dritt tas-suġġett tad-data għal rimedju ġudizzjarju effettiv fejn huwa jqis li d-drittijiet tiegħu stipulati f’dispożizzjonijiet adottati skont din id-Direttiva inkissru bħala riżultat tal-ipproċessar tad-data personali tiegħu b’nuqqas ta’ konformità ma’ dawk id-dispożizzjonijiet.” |
Id‑dritt Belġjan
16 |
Il-loi relative à la protection des personnes physiques à l’égard des traitements de données à caractère personnel (il-Liġi dwar il-Protezzjoni ta’ Persuni Fiżiċi fir-rigward tal-Ipproċessar ta’ Data Personali) tat‑30 ta’ Lulju 2018 (Moniteur belge, tal‑5 ta’ Settembru 2018, p. 68616, iktar ’il quddiem il-“LPD”) tittrasponi, fit-titolu 2 tagħha, id-Direttiva 2016/680. Id-drittijiet stabbiliti fl-Artikoli 13 sa 16 ta’ din id-direttiva huma previsti fil-Kapitolu III tal-imsemmi titolu, b’mod iktar preċiż fl-Artikoli 37 sa 39 tal-imsemmija liġi. |
17 |
L-Artikolu 42 tal-LPD jipprevedi: “It-talba għall-eżerċizzju tad-drittijiet previsti f’dan il-kapitolu fir-rigward tas-servizzi tal-pulizija […] jew tal-Inspection générale de la police fédérale et de la police locale [(l-Ispettorat Ġenerali tal-Pulizija Federali u tal-Pulizija Lokali, il-Belġju)] għandha tiġi indirizzata lill-awtorità superviżorja msemmija fl-Artikolu 71. Fil-każijiet imsemmija fl-Artikoli 37(2), 38(2), 39(4) u 62(1), l-awtorità superviżorja msemmija fl-Artikolu 71 għandha tinforma lis-suġġett tad-data biss li l-verifiki neċessarji twettqu. Minkejja t-tieni paragrafu, l-awtorità superviżorja msemmija fl-Artikolu 71 tista’ tikkomunika ċerta informazzjoni kuntestwali lis-suġġett tad-data. Ir-Re għandu jiddetermina, fuq opinjoni tal-awtorità superviżorja msemmija fl-Artikolu 71, il-kategorija tal-informazzjoni kuntestwali li din l-awtorità tista’ tikkomunika lill-suġġett tad-data”. |
18 |
Skont il-cour d’appel de Bruxelles (il-Qorti tal-Appell ta’ Brussell, il-Belġju), li hija l-qorti tar-rinviju, ebda digriet irjali ma ġie adottat sabiex jimplementa r-raba’ paragrafu tal-Artikolu 42 tal-LPD. |
19 |
Skont kliem l-Artikolu 71(1) tal-LPD: “Fi ħdan il-Kamra tar-Rappreżentanti għandha tinħoloq awtorità superviżorja indipendenti għall-informazzjoni tal-pulizija, bl-isem ta’ Organe de contrôle de l’information policière [(il-Korp ta’ Sorveljanza tal-Informazzjoni tal-Pulizija, il-Belġju)]. […] [Dan għandu jkun] responsabbli għal: 1 is-superviżjoni tal-applikazzjoni ta’ dan it-Titolu […] 2 is-superviżjoni tal-ipproċessar tal-informazzjoni u tad-data personali msemmija fl-Artikoli 44/1 sa 44/11/13 tal-Liġi tal‑5 ta’ Awwissu 1992, dwar il-Funzjoni tal-Pulizija, inklużi dawk li jinsabu fid-databases imsemmija fl-Artikolu 44/2 tal-istess liġi; 3 kull missjoni oħra organizzata minn jew skont liġijiet oħra.” |
20 |
Il-Kapitolu I tat-Titolu 5 tal-LPD huwa intitolat “Azzjoni għal inibizzjoni”. L-Artikolu 209, li jinsab f’dan il-kapitolu, huwa fformulat kif ġej: “Mingħajr preġudizzju għal kull rimedju ġudizzjarju, amministrattiv jew ekstra ġudizzjarju ieħor, il-president tal-qorti tal-ewwel istanza, f’kompożizzjoni bħal dik għal smigħ għal miżuri provviżorji, jista’ jikkonstata l-eżistenza ta’ pproċessar li jikkostitwixxi ksur tad-dispożizzjonijiet legali jew regolamentari dwar il-protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar tad-data personali tagħhom, u jordna l-inibizzjoni ta’ dan l-ipproċessar. Il-president tal-qorti tal-ewwel istanza, f’kompożizzjoni bħal dik għal smigħ għal miżuri provviżorji, għandu jisma’ kull talba dwar id-dritt mogħti mil-liġi jew permezz tal-liġi, għall ksib tal-komunikazzjoni ta’ data personali, kif ukoll kull talba intiż għar-rettifika, għat-tħassir jew għall-projbizzjoni tal-użu ta’ kwalunkwe data personali li ma tkunx eżatta jew, fid-dawl tal-għan tal-ipproċessar, li ma tkunx kompleta jew li tkun irrilevanti, jew li r-reġistrazzjoni, il-komunikazzjoni jew iż-żamma tagħha huma pprojbiti, li s-suġġett tad-data jkun oġġezzjona għall-ipproċessar tagħha jew li tkun inżammet lil hinn mill-perijodu awtorizzat.” |
21 |
L-Artikolu 240(4) tal-LPD jipprovdi: “[L-[OCIP] 4 għandu jittratta l-ilmenti, jinvestiga s-suġġett tal-ilment sa fejn ikun neċessarju, u jinforma lil-lanjant dwar il-progress u l-eżitu tal-investigazzjoni fi żmien raġonevoli, b’mod partikolari meta tkun neċessarja iktar investigazzjoni jew koordinazzjoni ma’ awtorità superviżorja oħra […]” |
Il‑kawża prinċipali u d‑domandi preliminari
22 |
Matul is-sena 2016, BA, li dak iż-żmien kien impjegat part-time ta’ assoċjazzjoni mingħajr skop ta’ lukru, talab approvazzjoni ta’ sigurtà mingħand l-Autorité nationale de sécurité (l-Awtorità Nazzjonali tas-Sigurtà, il-Belġju) sabiex ikun jista’ jipparteċipa fl-armar u fiż-żarmar tal-installazzjonijiet għall-għaxar edizzjoni tal-“Jiem Ewropej tal-Iżvilupp” fi Brussell (il-Belġju). |
23 |
Permezz ta’ ittra tat‑22 ta’ Ġunju 2016, din l-awtorità rrifjutat li tagħti lil BA approvazzjoni ta’ sigurtà, minħabba li mid-data personali li kienet tqiegħdet għad-dispożizzjoni tagħha kien jirriżulta li din il-persuna kienet ipparteċipat f’10 manifestazzjoni bejn is-sena 2007 u s-sena 2016 u li dawn l-elementi ma kinux jippermettu li tingħatalha tali awtorizzazzjoni fil-kuntest tal-leġiżlazzjoni applikabbli, b’mod partikolari għal raġunijiet ta’ sigurtà tal-Istat u ta’ kontinwità tal-ordni demokratiku kostituzzjonali. Din id-deċiżjoni ma ġietx ikkontestata. |
24 |
Fl‑4 ta’ Frar 2020, il-konsulent legali ta’ BA talab lill-OCIP jidentifika l-kontrolluri tad-data personali inkwistjoni u jordnalhom jagħtu lill-klijent tiegħu l-aċċess għall-informazzjoni kollha li tikkonċernah sabiex huwa jkun jista’ jeżerċita d-drittijiet tiegħu f’termini xierqa. |
25 |
Permezz ta’ posta elettronika tas‑6 ta’ Frar 2020, l-OCIP ikkonferma li rċieva din it-talba. Huwa indika li BA kellu biss dritt ta’ aċċess indirett għal din id-data, filwaqt li ta’ garanziji li huwa stess kien ser jivverifika l-legalità ta’ eventwali pproċessar ta’ data fil-Banque de données nationale générale (il-Bank Ġenerali tad-Data Nazzjonali), jiġifieri d-database użata mis-servizzi kollha tal-pulizija nazzjonali. Barra minn hekk, huwa speċifika li kellu s-setgħa jordna lill-pulizija tħassar jew temenda d-data, jekk ikun neċessarju, u li, ladarba din il-verifika titwettaq, huwa ser jinforma lil BA li l-verifiki neċessarji twettqu. |
26 |
Permezz ta’ posta elettronika tat‑22 ta’ Ġunju 2020, l-OCIP kiteb dan li ġej lill-konsulent legali ta’ BA: “[…] […] Ninformak, skont l-Artikolu 42 tal-[LPD], li l-[OCIP] wettaq il-verifiki meħtieġa. Dan ifisser li d-data personali tal-klijent tiegħek ġiet ivverifikata mal-banek tad-data tal-pulizija sabiex tiġi żgurata l-legalità ta’ kwalunkwe pproċessar. Jekk kien neċessarju, id-data personali ġiet immodifikata jew imħassra. Kif informajtek fil-posta elettronika tiegħi tat‑[2] ta’ Ġunju, l-Artikolu 42 tal-LPD ma jippermettix li l-[OCIP] jipprovdi xi informazzjoni oħra.” |
27 |
Fit‑2 ta’ Settembru 2020, il-Ligue des droits humains u BA ppreżentaw, abbażi tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 209 tal-LPD, talba għal miżuri provviżorji quddiem it-tribunal de première instance francophone de Bruxelles (il-Qorti tal-Ewwel Istanza ta’ Brussell bil-lingwa Franċiża, il-Belġju). |
28 |
Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali talbu lil dik il-qorti tiddikjara t-talba tagħhom għal miżuri provviżorji ammissibbli u, sussidjarjament, tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-kwistjoni ta’ jekk, essenzjalment, l-Artikolu 47(4) tad-Direttiva 2016/680, moqri fid-dawl tal-premessi 85 u 86 ta’ din id-direttiva u flimkien mal-Artikolu 8(3) u mal-Artikolu 47 tal-Karta, jipprekludix l-Artikoli 42 u 71 tal-LPD, sa fejn dawn ma kienu jipprevedu ebda rimedju ġudizzjarju kontra deċiżjonijiet meħuda mill-OCIP. |
29 |
Fit-tieni lok, fuq il-mertu, huma talbu l-aċċess għad-data personali kollha li tikkonċerna lil BA, permezz tal-OCIP, u l-identifikazzjoni, minn dan tal-aħħar, tal-kontrolluri u tad-destinatarji eventwali ta’ din id-data. |
30 |
Fil-każ li l-qorti adita jkollha tqis li l-Artikolu 42(2) tal-LPD kien jippermetti li l-aċċess għad-data personali pproċessata mis-servizzi tal-pulizija jiġi llimitat sistematikament, huma talbu, sussidjarjament, it-tressiq ta’ talba għal deċiżjoni preliminari quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward, essenzjalment, tal-kwistjoni dwar jekk l-Artikoli 14, 15 u 17 tad-Direttiva 2016/680, moqrija flimkien mal-Artikoli 8 u 47 kif ukoll mal-Artikolu 52(1) tal-Karta, għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti deroga ġenerali u sistematika mid-dritt ta’ aċċess għad-data personali, peress li, minn naħa, dan id-dritt jiġi eżerċitat permezz tal-awtorità superviżorja u peress li, min-naħa l-oħra, din tista’ tillimita ruħha li tindika lis-suġġett tad-data li hija kienet wettqet il-verifiki kollha neċessarji mingħajr ma tinformah dwar id-data personali li hija s-suġġett tal-ipproċessar kif ukoll dwar id-destinatarji u indipendentement mill-għan imfittex. |
31 |
Permezz ta’ digriet tas‑17 ta’ Mejju 2021, it-tribunal de première instance francophone de Bruxelles (il-Qorti tal-Ewwel Istanza ta’ Brussell bil-lingwa Franċiża) iddikjarat li hija ma kellhiex “ġurisdizzjoni” sabiex tieħu konjizzjoni ta’ din it-talba għal miżuri provviżorji. |
32 |
Permezz ta’ rikors tal‑15 ta’ Ġunju 2021 quddiem il-cour d’appel de Bruxelles (il-Qorti tal-Appell ta’ Brussell), ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali appellaw minn dan id-digriet. Huma rrepetew, essenzjalment, it-talbiet li huma kienu ressqu fl-ewwel istanza. |
33 |
F’dan il-kuntest, il-qorti tar-rinviju tosserva, b’mod partikolari, essenzjalment, li, fil-każ fejn persuna ma għandhiex id-dritt li teżerċita personalment id-drittijiet previsti fid-Direttiva 2016/680, l-azzjoni għal inibizzjoni prevista fl-Artikoli 209 et seq tal-LPD ma tistax tiġi implimentata. Fil-fatt, qabelxejn, tali azzjoni tista’ titressaq kontra l-kontrollur, iżda mhux kontra l-awtorità superviżorja nnifisha. Sussegwentement, din l-azzjoni lanqas ma tista’ tiġi eżerċitata minn din il-persuna, f’dan il-każ BA, kontra l-kontrollur, peress li l-eżerċizzju tad-drittijiet tagħha huwa fdat lill-imsemmija awtorità. Fl-aħħar, l-informazzjoni partikolarment konċiża pprovduta mill-OCIP lil BA ma tippermettix, la lil dan tal-aħħar u lanqas lil qorti, li jevalwaw jekk din l-awtorità superviżorja eżerċitatx b’mod korrett id-drittijiet tal-imsemmija persuna. Hija żżid li, għalkemm il-LPD tipprovdi li din l-azzjoni għal inibizzjoni hija bla ħsara għal kull rimedju ġudizzjarju, amministrattiv jew ekstra ġudizzjarju ieħor, tali proċeduri għal rimedju ieħor ippreżentati minn BA jiltaqgħu mal-istess diffikultajiet. |
34 |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-cour d’appel de Bruxelles (il-Qorti tal-Appell ta’ Brussell) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
|
Fuq id‑domandi preliminari
Fuq l‑ewwel domanda
35 |
Preliminarjament, mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li d-domandi tal-qorti tar-rinviju jikkonċernaw l-eżistenza, abbażi tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2016/680, moqri fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta, ta’ obbligu għall-Istati Membri li jipprevedu dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv kontra l-awtorità superviżorja nazzjonali kompetenti, meta tiġi implimentata dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali li tittrasponi l-Artikolu 17 ta’ din id-direttiva, li jipprovdi li, fil-każijiet imsemmija fl-Artikolu 13(3), fl-Artikolu 15(3) u fl-Artikolu 16(4) tal-imsemmija direttiva, id-drittijiet tas-suġġett tad-data jistgħu jiġu eżerċitati permezz ta’ tali awtorità superviżorja. |
36 |
Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li r-risposta għal din id-domanda tiddependi min-natura u mill-portata tal-missjoni u tas-setgħat tal-awtorità superviżorja fil-kuntest tal-eżerċizzju tad-drittijiet tas-suġġett tad-data, previst fl-Artikolu 17 tad-Direttiva 2016/680. Issa, dawn huma ppreċiżati fl-Artikolu 46(1)(g) u fl-Artikolu 47(1) u (2) ta’ din id-direttiva u għandhom jiġu analizzati fid-dawl tal-Artikolu 8(3) tal-Karta li jeżiġi li l-osservanza tar-regoli dwar il-protezzjoni tad-data personali, stabbiliti fil-paragrafi 1 u 2 tal-imsemmi Artikolu 8, tkun suġġetta għall-istħarriġ ta’ awtorità indipendenti. |
37 |
Għaldaqstant, għandu jinftiehem li, permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 17 tad-Direttiva 2016/680, moqri flimkien mal-Artikolu 46(1)(g), mal-Artikolu 47(1) u (2), u mal-Artikolu 53(1) ta’ din id-direttiva, kif ukoll mal-Artikolu 8(3) u mal-Artikolu 47 tal-Karta, għandux jiġi interpretat fis-sens li, meta d-drittijiet ta’ persuna jkunu ġew eżerċitati, b’applikazzjoni tal-imsemmi Artikolu 17, permezz tal-awtorità superviżorja kompetenti, din il-persuna għandu jkollha rimedju ġudizzjarju effettiv kontra l-imsemmija awtorità. |
38 |
Qabel kollox, għandu jitfakkar li, abbażi tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2016/680, l-Istati Membri għandhom jipprevedu li persuna fiżika jew ġuridika jkollha dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv kontra deċiżjoni legalment vinkolanti ta’ awtorità superviżorja li tikkonċernaha. |
39 |
Għaldaqstant, għandu jiġi ddeterminat jekk awtorità superviżorja tadottax tali deċiżjoni meta, b’applikazzjoni tal-Artikolu 17 ta’ din id-direttiva, id-drittijiet tas-suġġetti tad-data stabbiliti mill-imsemmija direttiva huma eżerċitati permezz ta’ din l-awtorità superviżorja. |
40 |
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li, skont kliem l-Artikolu 17(1) tad-Direttiva 2016/680 “[f]il-każijiet imsemmija fl-Artikolu 13(3), [f]l-Artikolu 15(3) u [f]l-Artikolu 16(4)”, ta’ din id-direttiva, l-Istati Membri għandhom l-obbligu li jadottaw miżuri sabiex id-“drittijiet tas-suġġett tad-data jistgħu jiġu eżerċitati wkoll permezz tal-awtorità superviżorja kompetenti”. |
41 |
Kif jindika l-użu tal-avverbju “wkoll” u hekk kif osservat, essenzjalment, l-Avukat Ġenerali, fil-punti 41 u 42 tal-konklużjonijiet tagħha, l-eżerċizzju indirett tad-drittijiet tas-suġġett tad-data permezz tal-awtorità superviżorja kompetenti, previst f’din id-dispożizzjoni, jikkostitwixxi garanzija addizzjonali offruta lil dan is-suġġett tad-data li d-data personali tiegħu tiġi pproċessata b’mod legali, meta dispożizzjonijiet leġiżlattivi nazzjonali jillimitaw l-eżerċizzju dirett mal-kontrollur tad-dritt li jirċievi informazzjoni addizzjonali, imsemmi fl-Artikolu 13(2) tad-Direttiva 2016/680, tad-dritt ta’ aċċess għal din id-data, stabbilit fl-Artikolu 14 ta’ din id-direttiva, jew tad-dritt li jikseb ir-rettifika jew it-tħassir tagħha jew il-limitazzjoni tal-ipproċessar skont il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 16(1) sa (3) tal-imsemmija direttiva. |
42 |
Fil-fatt, fid-dawl tan-natura speċifika tal-għanijiet li għalihom l-ipproċessar ta’ data li jaqa’ taħt l-istess direttiva jitwettaq, enfasizzati, b’mod partikolari, fil-premessa 10 tagħha, l-Artikolu 13(3) u l-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2016/680 jawtorizzaw lil-leġiżlatur nazzjonali jillimita l-eżerċizzju dirett, minn naħa, tad-dritt għal informazzjoni u, min-naħa l-oħra, tad-dritt ta’ aċċess, “sakemm tali miżura ma tikkostitwixxix miżura meħtieġa u proporzjonata f’soċjetà demokratika b’kont debitu tad-drittijiet fundamentali u l-interessi leġittimi tal-persuna fiżika kkonċernata”, sabiex “ikun evitat li jiġu mfixkla inkjesti, investigazzjonijiet jew proċeduri uffiċjali jew legali”, “ikun evitat preġudizzju għall-prevenzjoni, is-sejbien, l-investigazzjoni jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew għall-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali”, “tiġi protetta s-sigurtà pubblika”, “tiġi protetta s-sigurtà nazzjonali”, jew “jiġu protetti d-drittijiet u l-libertajiet ta’ oħrajn”. Barra minn hekk, l-Artikolu 15(3) ta’ din id-direttiva jipprevedi li l-kontrollur jista’ ma jinformax lis-suġġett tad-data b’kull rifjut jew b’kull limitazzjoni ta’ aċċess, kif ukoll bir-raġunijiet għar-rifjut jew għal-limitazzjoni, meta l-komunikazzjoni ta’ din l-informazzjoni tirriskja li tikkomprometti wieħed mill-għanijiet ta’ interess pubbliku msemmija iktar ’il fuq. |
43 |
Bl-istess mod, l-Artikolu 16(4) tal-imsemmija direttiva jawtorizza lil-leġiżlatur nazzjonali jillimita l-obbligu tal-kontrollur li “jinforma lis-suġġett tad-data bil-miktub dwar kwalunkwe rifjut ta’ rettifika jew tħassir ta’ data personali jew restrizzjoni tal-ipproċessar, u r-raġunijiet għar-rifjut”, għall-istess għanijiet ta’ interess pubbliku, “sa fejn tali restrizzjoni tikkostitwixxi miżura meħtieġa u proporzjonata f’soċjetà demokratika, b’kont debitu għad-drittijiet fundamentali u tal-interessi leġittimi tal-persuna fiżika kkonċernata”. |
44 |
Għaldaqstant, f’dan il-kuntest, hekk kif jirriżulta mill-premessa 48 tal-istess direttiva, l-eżerċizzju indirett tad-drittijiet imsemmija fil-punt 41 ta’ din is-sentenza permezz tal-awtorità superviżorja kompetenti għandu jitqies li huwa neċessarju għall-protezzjoni ta’ dawn id-drittijiet, sa fejn l-eżerċizzju dirett tagħhom mal-kontrollur huwa diffiċli jew saħansitra impossibbli. |
45 |
Għal dan l-għan, l-Artikolu 46(1)(g) tad-Direttiva 2016/680 jeżiġi li kull awtorità nazzjonali kompetenti tingħata l-kompitu li tivverifika l-legalità tal-ipproċessar skont l-Artikolu 17 ta’ din id-direttiva, jiġifieri wara talba bbażata fuq din l-aħħar dispożizzjoni. |
46 |
Barra minn hekk, mill-Artikolu 47(1) u (2) tal-imsemmija direttiva jirriżulta b’mod partikolari li kull awtorità superviżorja għandu jkollha, abbażi tal-leġiżlazzjoni nazzjonali, mhux biss “setgħat investigattivi effettivi”, iżda wkoll “setgħat korrettivi effettivi”. |
47 |
Dawn id-dispożizzjonijiet għandhom jinqraw fid-dawl tar-rekwiżit stabbilit fl-Artikolu 8(3) tal-Karta li jgħid li l-osservanza tar-regoli dwar id-dritt ta’ kull persuna għall-protezzjoni tad-data personali, stabbiliti fil-paragrafi (1) u (2) ta’ dan l-artikolu, għandha “titqiegħed taħt il-kontroll ta’ awtorità indipendenti”, u, b’mod partikolari, fid-dawl tar-rekwiżit stabbilit fit-tieni sentenza tal-imsemmi paragrafu (2) ta’ dan l-artikolu, li jgħid li “[k]ull persuna għandha d-dritt ta’ aċċess għad-data miġbura li għandha x’taqsam magħha u d-dritt li tikseb ir-rettifika tagħha”. Fil-fatt, kif ikkonfermat minn ġurisprudenza stabbilita, l-istabbiliment ta’ awtorità ta’ superviżjoni indipendenti huwa intiż li jiżgura l-effikaċja u l-affidabbiltà tas-superviżjoni tal-osservanza tar-regoli fil-qasam tal-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar tad-data personali u għandu jiġi interpretat fid-dawl ta’ dan l-għan (ara, f’dan is-sens, l-Opinjoni 1/15 (Ftehim PNR Unjoni-Kanada), tas‑26 ta’ Lulju 2017, EU:C:2017:592, punt 229 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
48 |
Għalhekk, meta tali awtorità superviżorja taġixxi sabiex tiżgura l-eżerċizzju tad-drittijiet tas-suġġett tad-data abbażi tal-Artikolu 17 tad-Direttiva 2016/680, il-missjoni tagħha taqa’ kompletament taħt id-definizzjoni, mid-dritt primarju tal-Unjoni, tar-rwol tagħha, peress li, din id-definizzjoni timplika, b’mod partikolari, l-istħarriġ tar-rispett tad-drittijiet ta’ aċċess u ta’ rettifika tas-suġġett tad-data. Minn dan isegwi li, fit-twettiq ta’ din il-missjoni speċifika, bħal fil-kuntest ta’ kull missjoni oħra, l-awtorità superviżorja għandha tkun f’pożizzjoni li teżerċita s-setgħat mogħtija lilha mill-Artikolu 47 ta’ din id-direttiva billi taġixxi b’indipendenza sħiħa, konformement mal-Karta u hekk kif tiddikjara l-premessa 75 tal-imsemmija direttiva. |
49 |
Barra minn hekk, wara l-verifika tal-legalità tal-ipproċessar, l-awtorità superviżorja kompetenti għandha, skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 17(3) tal-istess direttiva, tinforma “tal-inqas” lis-suġġett tad-data “li jkunu saru l-verifiki kollha meħtieġa jew rieżami”. |
50 |
Kif tosserva, essenzjalment, l-Avukat Ġenerali fil-punt 65 tal-konklużjonijiet tagħha, minn dawn id-dispożizzjonijiet kollha għandu jiġi dedott li, meta l-awtorità superviżorja kompetenti tinforma lis-suġġett tad-data bir-riżultat tal-verifiki mwettqa, hija għandha tinforma lis-suġġett tad-data bid-deċiżjoni li hija adottat fil-konfront tiegħu li tagħlaq il-proċess ta’ verifika, deċiżjoni li neċessarjament taffettwa s-sitwazzjoni legali tal-imsemmi suġġett tad-data. Għaldaqstant, fir-rigward tas-suġġett tad-data, din id-deċiżjoni tikkostitwixxi “deċiżjoni legalment vinkolanti”, fis-sens tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2016/680, indipendentement mill-kwistjoni dwar jekk u sa fejn din l-awtorità kkonstatat il-legalità tal-ipproċessar ta’ data li tikkonċerna lill-imsemmi suġġett tad-data u adottat miżuri korrettivi. |
51 |
Barra minn hekk, il-premessa 86 ta’ din id-direttiva tistabbilixxi li l-kunċett ta’ “deċiżjoni legalment vinkolanti”, fis-sens tal-imsemmija direttiva, għandu jinftiehem bħala deċiżjoni li tipproduċi effetti legali fil-konfront tas-suġġett tad-data, b’mod partikolari, bħala deċiżjoni li tirrigwarda l-eżerċizzju, mill-awtorità superviżorja, ta’ setgħat investigattivi, tas-setgħa li tadotta miżuri korrettivi u tas-setgħa ta’ awtorizzazzjoni jew li tirrigwarda r-rifjut jew iċ-ċaħda ta’ lmenti. |
52 |
Għaldaqstant, is-suġġett tad-data għandu jkun jista’ jikseb stħarriġ ġudizzjarju tal-fondatezza ta’ tali deċiżjoni abbażi tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2016/680 u, b’mod partikolari, tal-mod kif l-awtorità superviżorja tkun issodisfat l-obbligu tagħha, li jirriżulta mill-Artikolu 17 ta’ din id-direttiva u li għalih jagħmel riferiment l-Artikolu 46(1)(g) tal-imsemmija direttiva, li “[twettaq] il-verifiki kollha meħtieġa” u, jekk ikun il-każ, ta’ kif l-imsemmija awtorità eżerċitat is-setgħat tagħha fil-qasam tal-adozzjoni ta’ miżuri korrettivi. |
53 |
Din il-konklużjoni hija, barra minn hekk, ikkonfermata mill-premessa 85 tad-Direttiva 2016/680 li minnha jirriżulta li kull suġġett tad-data għandu jkollu d-dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv kontra awtorità superviżorja jekk din l-awtorità “ma tiħux azzjoni meta dik l-azzjoni tkun meħtieġa għall-protezzjoni tad-drittijiet tas-suġġett tad-data”. |
54 |
Fl-aħħar, tali interpretazzjoni hija konformi mal-Artikolu 47 tal-Karta, minħabba li, hekk kif jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita, dan id-dritt għandu jiġi rrikonoxxut lil kull persuna li tinvoka drittijiet jew libertajiet iggarantiti mid-dritt tal-Unjoni fil-konfront ta’ deċiżjoni li tikkawżalha preġudizzju, ta’ natura li tippreġudika dawn id-drittijiet jew dawn il-libertajiet (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑26 ta’ Jannar 2023, Ministerstvo na vatreshnite raboti (Reġistrazzjoni ta’ data bijometrika u ġenetika mill-pulizija), C‑205/21, EU:C:2023:49, punt 87 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
55 |
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha esposti iktar ’il fuq, hemm lok li r-risposta għall-ewwel domanda tkun li l-Artikolu 17 tad-Direttiva 2016/680, moqri flimkien mal-Artikolu 46(1)(g), mal-Artikolu 47(1) u (2) u mal-Artikolu 53(1) ta’ din id-direttiva, kif ukoll mal-Artikolu 8(3) u mal-Artikolu 47 tal-Karta, għandu jiġi interpretat fis-sens li meta d-drittijiet ta’ persuna jkunu ġew eżerċitati, b’applikazzjoni tal-imsemmi Artikolu 17, permezz tal-awtorità superviżorja kompetenti u meta din l-awtorità tinforma lill-imsemmija persuna bir-riżultat tal-verifiki mwettqa, din tal-aħħar għandu jkollha rimedju ġudizzjarju effettiv kontra d-deċiżjoni tal-imsemmija awtorità li tagħlaq il-proċess ta’ verifika. |
Fuq it‑tieni domanda
56 |
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 17(3) tad-Direttiva 2016/680 huwiex validu fid-dawl tal-Artikolu 8(3) u tal-Artikolu 47 tal-Karta, sa fejn dan jimponi fuq l-awtorità superviżorja biss l-obbligu li tinforma lis-suġġett tad-data, min-naħa, li hija wettqet il-verifiki kollha meħtieġa jew rieżami u, min-naħa l-oħra, li l-imsemmi suġġett tad-data għandu d-dritt li jfittex rimedju ġudizzjarju, minħabba li tali informazzjoni ma tippermettix stħarriġ ġudizzjarju tal-azzjoni tal-awtorità superviżorja u tal-evalwazzjonijiet imwettqa minnha, fir-rigward tad-data pproċessata u tal-obbligi tal-kontrollur tad-data. |
57 |
F’dan ir-rigward, minn naħa, hemm lok li jitfakkar li, skont prinċipju ġenerali ta’ interpretazzjoni, att tal-Unjoni għandu jiġi interpretat, sa fejn dan ikun possibbli, b’mod li ma tiġix affettwata l-validità tiegħu u b’mod konformi mad-dritt primarju kollu u, b’mod partikolari, mad-dispożizzjonijiet tal-Karta. Għalhekk, meta test tad-dritt sekondarju tal-Unjoni jkun jista’ jiġi interpretat b’iktar minn mod wieħed, għandha tingħata preferenza lil dik li tirrendi d-dispożizzjoni konformi mad-dritt primarju iktar milli lil dik li twassal għall-konstatazzjoni tal-inkompatibbiltà tiegħu mad-dritt primarju (sentenza tal‑21 ta’ Ġunju 2022, Ligue des droits humains, C‑817/19, EU:C:2022:491, punt 86 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
58 |
Min-naħa l-oħra, id-dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv, iggarantit fl-Artikolu 47 tal-Karta, jeżiġi, bħala prinċipju, li l-persuna kkonċernata tkun tista’ ssir taf ir-raġunijiet li fuqhom hija bbażata d-deċiżjoni meħuda fil-konfront tagħha, sabiex tkun tista’ tiddefendi d-drittijiet tagħha fl-aħjar kundizzjonijiet possibbli u tiddeċiedi b’għarfien sħiħ tal-fatti jekk huwiex utli li tadixxi lill-qorti kompetenti, kif ukoll sabiex din tal-aħħar tkun tista’ teżerċita b’mod sħiħ l-istħarriġ tal-legalità ta’ din id-deċiżjoni (ara. f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Ġunju 2013, ZZ, C‑300/11, EU:C:2013:363, punt 53 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
59 |
Għalkemm dan id-dritt ma jikkostitwixxix prerogattiva assoluta u għalkemm, konformement mal-Artikolu 52(1) tal-Karta, jista’ jkun hemm limitazzjonijiet għalih, dan huwa bil-kundizzjoni li dawn il-limitazzjonijiet ikunu previsti mil-liġi, li dawn josservaw il-kontenut essenzjali tad-drittijiet u tal-libertajiet inkwistjoni u li, fl-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, dawn ikunu neċessarji u effettivament jissodisfaw għanijiet ta’ interess ġenerali rrikonoxxuti mill-Unjoni jew il-ħtieġa li jiġu protetti d-drittijiet u l-libertajiet ta’ oħrajn (sentenza tas‑26 ta’ Jannar 2023, Ministerstvo na vatreshnite raboti (Reġistrazzjoni ta’ data bijometrika u ġenetika mill-pulizija), C‑205/21, EU:C:2023:49, punt 89 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
60 |
F’dan il-każ, għandu jiġi osservat li, fir-rigward tad-deċiżjoni tal-awtorità superviżorja kompetenti identifikata fil-punt 50 ta’ din is-sentenza, l-Artikolu 17(3) tad-Direttiva 2016/680 jistabbilixxi, fir-rigward ta’ din l-awtorità superviżorja, obbligu minimu ta’ informazzjoni, billi jipprevedi li hija tinforma lis-suġġett tad-data “tal-inqas” bil-fatt “li jkunu saru l-verifiki kollha meħtieġa jew rieżami” u dwar “id-dritt tiegħu li jfittex rimedju ġudizzjarju”. |
61 |
Minn dan isegwi li, peress li din id-dispożizzjoni ma tipprekludix li, f’ċerti każijiet, konformement mar-regoli adottati mil-leġiżlatur nazzjonali sabiex jimplimentaha, l-awtorità superviżorja jista’ jkollha l-possibbiltà, jew saħansitra l-obbligu li tillimita ruħha għall-informazzjoni minima msemmija fil-punt preċedenti, mingħajr ebda preċiżazzjoni oħra, b’mod partikolari meta dawn ir-regoli jkunu intiżi li jevitaw li jiġu kompromessi l-għanijiet ta’ interess pubbliku stabbiliti fl-Artikolu 13(3), fl-Artikolu 15(1) u fl-Artikolu 16(4) tal-imsemmija direttiva, hekk kif dan ġie esposti fil-punti 42 u 43 ta’ din is-sentenza, din tista’ twassal għal limitazzjoni għad-dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv, iggarantit fl-Artikolu 47 tal-Karta. |
62 |
Dan espost, fl-ewwel lok, għandu jiġi kkonstatat li tali limitazzjoni hija espressament prevista mid-Direttiva 2016/680 u li, b’dan il-mod, din tosserva l-kundizzjoni stabbilita fl-Artikolu 52(1) tal-Karta, li tgħid li kull limitazzjoni tal-eżerċizzju ta’ dritt fundamentali għandha tkun “prevista mil-liġi”. |
63 |
Fit-tieni lok, il-fatt li l-Artikolu 17(3) tad-Direttiva 2016/680 jippermetti li l-Istati Membri jillimitaw, f’ċerti każijiet, il-motivazzjoni ta’ din id-deċiżjoni għall-elementi minimi stipulati f’din id-dispożizzjoni ma jfissirx, hekk kif tindika, essenzjalment, l-Avukat Ġenerali, fil-punt 89 tal-konklużjonijiet tagħha, li huwa possibbli, f’kull ċirkustanza, li l-informazzjoni li tingħata lis-suġġett tad-data tiġi limitata biss għal dawn l-elementi. |
64 |
Fil-fatt, din id-dispożizzjoni għandha tiġi interpretata fid-dawl tal-Artikolu 52(1) tal-Karta, b’tali mod li jkunu ssodisfatti l-kriterji l-oħra li huma stipulati f’din tal-aħħar. Dan jimplika li din id-dispożizzjoni għandha titqies bħala li teżiġi li l-Istati Membri jiżguraw li d-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali li jimplimentawha, minn naħa, josservaw il-kontenut essenzjali tad-dritt tas-suġġett tad-data għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva u, min-naħa l-oħra, ikunu bbażati fuq ibbilanċjar tal-għanijiet ta’ interess pubbliku li jiġġustifikaw limitazzjoni ta’ din l-informazzjoni kif ukoll tad-drittijiet fundamentali u tal-interessi leġittimi ta’ dan is-suġġett tad-data, fl-osservanza tal-prinċipji ta’ neċessità u ta’ proporzjonalità, l-istess bħal fil-każ tal-ibbilanċjar li l-leġiżlatur nazzjonali għandu jwettaq, meta jimplementa l-limitazzjonijiet previsti fl-Artikolu 13(3), fl-Artikolu 15(3) u fl-Artikolu 16(4) tal-istess direttiva. |
65 |
B’mod partikolari, meta, minn naħa, il-protezzjoni tad-dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv tas-suġġett tad-data kontra d-deċiżjoni li l-proċess ta’ verifika jingħalaq tirrikjedi dan u meta, min-naħa l-oħra, l-għanijiet ta’ interess pubbliku msemmija fl-Artikolu 13(3), fl-Artikolu 15(3) u fl-Artikolu 16(4) tad-Direttiva 2016/680 ma jipprekludux dan, huma l-Istati Membri li għandhom jipprevedu li l-informazzjoni tas-suġġett tad-data tista’ tmur lil hinn mill-informazzjoni minima prevista fl-Artikolu 17(3) ta’ din id-direttiva, b’mod li huwa jkun jista’ jiddefendi d-drittijiet tiegħu u jiddeċiedi b’għarfien sħiħ tal-kwistjoni jekk huwiex utli li jressaq kawża quddiem il-qorti kompetenti. |
66 |
Bl-istess mod, il-miżuri nazzjonali li jimplimentaw id-dispożizzjoni msemmija l-aħħar għandhom, sa fejn ikun possibbli, iħallu lill-awtorità superviżorja kompetenti, konformement mal-indipendenza li tikkaratterizzaha skont l-Artikolu 8(3) tal-Karta, ċertu marġni ta’ evalwazzjoni sabiex tiddetermina jekk il-qafas iddefinit mil-leġiżlazzjoni nazzjonali konformement mar-rekwiżiti esposti fil-punt 65 ta’ din is-sentenza jipprekludihiex milli tikkomunika lill-imsemmi suġġett tad-data, b’mod, tal-inqas, fil-qosor, ir-riżultat tal-verifiki tagħha kif ukoll, jekk ikun il-każ, il-miżuri korrettivi li hija tkun wettqet. F’dan ir-rigward, hekk kif osservat l-Avukat Ġenerali, essenzjalment, fil-punti 73 u 74 tal-konklużjonijiet tagħha, hija din l-awtorità, fl-osservanza ta’ dan il-qafas leġiżlattiv nazzjonali, li għandha tiftaħ, mal-kontrollur, djalogu kunfidenzjali u, fi tmiem dan id-djalogu, li għandha tiddeċiedi liema hija l-informazzjoni neċessarja għall-eżerċizzju, mis-suġġett tad-data, tad-dritt tiegħu għal rimedju ġudizzjarju effettiv li hija tista’ tikkomunikalu mingħajr ma tikkomprometti l-għanijiet ta’ interess pubbliku msemmija fil-punt 65 ta’ din is-sentenza. |
67 |
Barra minn hekk, fil-każijiet fejn l-imsemmi qafas jimponi li l-informazzjoni pprovduta mill-awtorità superviżorja tkun limitata għal dak li jipprevedi l-Artikolu 17(3) tad-Direttiva 2016/680, huma, madankollu, l-Istati Membri, fil-kuntest tal-awtonomija proċedurali tagħhom, li għandhom jimplimentaw il-miżuri neċessarji sabiex jiggarantixxu, konformement mal-Artikolu 53(1) ta’ din id-direttiva, stħarriġ ġudizzjarju effettiv kemm tal-eżistenza u tal-fondatezza tal-motivi li ġġustifikaw il-limitazzjoni ta’ din l-informazzjoni kif ukoll tal-eżekuzzjoni korretta, mill-awtorità superviżorja, tal-funzjoni tagħha ta’ verifika tal-legalità tal-ipproċessar. F’dan ir-rigward, il-kunċett ta’ “rimedju ġudizzjarju effettiv”, imsemmi f’din l-aħħar dispożizzjoni, għandu jinqara fid-dawl tal-premessa 86 tal-imsemmija direttiva, li tgħid li l-qrati li quddiemhom jitressqu l-kawżi kontra awtorità superviżorja “għandhom iħaddmu l-ġurisdizzjoni sħiħa li għandha tinkludi ġurisdizzjoni biex jiġu eżaminati l-kwistjonijiet kollha ta’ fatt u ta’ liġi rilevanti għat-tilwim li jitressaq quddiemhom”. |
68 |
B’mod partikolari, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-qorti kompetenti jkollha għad-dispożizzjoni tagħha u timplimenta tekniċi u dispożizzjonijiet legali proċedurali li jippermettu li jiġu rrikonċiljati, minn naħa, il-kunsiderazzjonijiet leġittimi relatati mal-għanijiet ta’ interess pubbliku msemmija fl-Artikolu 13(3), fl-Artikolu 15(3) u fl-Artikolu 16(4) tad-Direttiva 2016/680, peress li dawn l-għanijiet ittieħdu inkunsiderazzjoni mil-leġiżlazzjoni nazzjonali sabiex tiġi limitata l-informazzjoni pprovduta lis-suġġett tad-data u, min-naħa l-oħra, in-neċessità li tiġi ggarantita b’mod suffiċjenti l-osservanza tad-drittijiet proċedurali tal-parti fil-kawża, bħad-dritt għal smigħ kif ukoll il-prinċipju ta’ kontradittorju (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Ġunju 2013, ZZ,C‑300/11, EU:C:2013:363, punt 57 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
69 |
Fil-kuntest tal-istħarriġ ġudizzjarju tal-applikazzjoni korretta tal-Artikolu 17 ta’ din id-direttiva mill-awtorità superviżorja, huma l-Istati Membri li għandhom jipprevedu regoli li jippermettu lill-qorti kompetenti tieħu konjizzjoni kemm tal-motivi kollha kif ukoll tal-provi relatati magħhom li fuqhom din l-awtorità bbażat, f’dan il-kuntest, il-verifika tal-legalità tal-ipproċessar tad-data inkwistjoni kif ukoll il-konklużjonijiet li hija siltet minnha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-4 ta’ Ġunju 2013, ZZ, C‑300/11, EU:C:2013:363, punt 59 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
70 |
F’dan ir-rigward, hekk kif osserva l-Parlament Ewropew fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-Artikolu 15(4) tad-Direttiva 2016/680 jipprevedi li l-kontrollur tad-data għandu jiddokumenta l-punti ta’ fatt jew ta’ liġi li fuqhom huwa jibbaża d-deċiżjoni li permezz tagħha huwa llimita, parzjalment jew totalment, id-dritt ta’ aċċess tas-suġġett tad-data u għandu jiżgura li din l-informazzjoni titqiegħed għad-dispożizzjoni tal-awtoritajiet superviżorji. Kif issuġġeriet din l-istituzzjoni, din id-dispożizzjoni, moqrija flimkien mal-Artikoli 17 u 53 ta’ din id-direttiva kif ukoll fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta, u kif interpretata mill-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 68 u 69 ta’ din is-sentenza, timplika li din l-informazzjoni għandha titqiegħed ukoll għad-dispożizzjoni tal-qorti adita b’rikors kontra l-awtorità superviżorja intiża għall-istħarriġ tal-applikazzjoni korretta tal-imsemmi Artikolu 17. |
71 |
Għalhekk, mill-punti 63 sa 70 ta’ din is-sentenza jirriżulta li l-limitazzjoni prevista fl-Artikolu 17 tad-Direttiva 2016/680 tosserva kemm il-kontenut tad-dritt tas-suġġett tad-data għal rimedju ġudizzjarju effettiv kontra d-deċiżjoni tal-awtorità superviżorja li tagħlaq il-proċedura prevista f’din id-dispożizzjoni kif ukoll il-prinċipji ta’ neċessità u ta’ proporzjonalità, konformement mal-Artikolu 52(1) tal-Karta. |
72 |
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, għandu jiġi konkluż li l-eżami tat-tieni domanda ma żvela ebda element li jista’ jaffettwa l-validità tal-Artikolu 17(3) tad-Direttiva 2016/680. |
Fuq l‑ispejjeż
73 |
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura. |
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) taqta’ u tiddeċiedi: |
|
|
Firem |
( *1 ) Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.