EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 62022CJ0308
Judgment of the Court (Third Chamber) of 25 April 2024.#Pesticide Action Network Europe (PAN Europe) v College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden.#Request for a preliminary ruling from the College van Beroep voor het bedrijfsleven.#Reference for a preliminary ruling – Approximation of laws – Regulation (EC) No 1107/2009 – Authorisation for placing plant protection products on the market – Examination for authorisation – Article 36 – Discretion of the Member State concerned, for the purposes of Article 36(2), with regard to the scientific risk assessment carried out by the Member State examining the application for authorisation under Article 36(1) – Article 44 – Withdrawal or amendment of an authorisation – Precautionary principle – Effective judicial remedy – Current scientific and technical knowledge.#Case C-308/22.
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) tal-25 ta’ April 2024.
Pesticide Action Network Europe (PAN Europe) vs College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden.
Talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mill-College van Beroep voor het bedrijfsleven.
Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Regolament (KE) Nru 1107/2009 – Awtorizzazzjoni tat-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti – Eżami għall-awtorizzazzjoni – Artikolu 36 – Marġni ta’ diskrezzjoni tal-Istat Membru kkonċernat, fis-sens tal-Artikolu 36(2) dwar l-evalwazzjoni xjentifika tar-riskji mwettqa mill-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni għal awtorizzazzjoni skont l-Artikolu 36(1) – Artikolu 44 – Irtirar jew emenda ta’ awtorizzazzjoni – Prinċipju ta’ prekawzjoni – Rimedju ġuridiku effettiv – Stat attwali tal-għarfien xjentifiku u tekniku.
Kawża C-308/22.
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) tal-25 ta’ April 2024.
Pesticide Action Network Europe (PAN Europe) vs College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden.
Talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mill-College van Beroep voor het bedrijfsleven.
Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Regolament (KE) Nru 1107/2009 – Awtorizzazzjoni tat-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti – Eżami għall-awtorizzazzjoni – Artikolu 36 – Marġni ta’ diskrezzjoni tal-Istat Membru kkonċernat, fis-sens tal-Artikolu 36(2) dwar l-evalwazzjoni xjentifika tar-riskji mwettqa mill-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni għal awtorizzazzjoni skont l-Artikolu 36(1) – Artikolu 44 – Irtirar jew emenda ta’ awtorizzazzjoni – Prinċipju ta’ prekawzjoni – Rimedju ġuridiku effettiv – Stat attwali tal-għarfien xjentifiku u tekniku.
Kawża C-308/22.
Court reports – general – 'Information on unpublished decisions' section
ECLI identifier: ECLI:EU:C:2024:350
Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla)
25 ta’ April 2024 (*)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Regolament (KE) Nru 1107/2009 – Awtorizzazzjoni tat-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti – Eżami għall-awtorizzazzjoni – Artikolu 36 – Marġni ta’ diskrezzjoni tal-Istat Membru kkonċernat, fis-sens tal-Artikolu 36(2) dwar l-evalwazzjoni xjentifika tar-riskji mwettqa mill-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni għal awtorizzazzjoni skont l-Artikolu 36(1) – Artikolu 44 – Irtirar jew emenda ta’ awtorizzazzjoni – Prinċipju ta’ prekawzjoni – Rimedju ġuridiku effettiv – Stat attwali tal-għarfien xjentifiku u tekniku”
Fil-Kawża C‑308/22,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-College van Beroep voor het bedrijfsleven (il-Qorti tal-Appell għall-Kwistjonijiet Amministrattivi fil-Qasam Ekonomiku, il-Pajjiżi l-Baxxi), permezz ta’ deċiżjoni tat‑3 ta’ Mejju 2022, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil‑11 ta’ Mejju 2022, fil-proċedura
Pesticide Action Network Europe (PAN Europe)
vs
College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden,
fil-preżenza ta’:
Corteva Agriscience Netherlands BV, li qabel kienet Dow AgroScience BV (Dow),
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),
komposta minn K. Jürimäe, Presidenta tal-Awla, N. Piçarra u M. Gavalec (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: L. Medina,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
– għal Pesticide Action Network Europe (PAN Europe), minn H. Muilerman u G. Simon, esperti, kif ukoll minn R. J. Baneke, avukat,
– għal Corteva Agriscience Netherlands BV, li qabel kienet Dow AgroScience BV (Dow), minn E. J. H. Gielen u N. E. Kuijer, avukati,
– għall-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi, minn M. K. Bulterman u C. S. Schillemans, bħala aġenti,
– għall-Gvern Ġermaniż, minn J. Möller u R. Kanitz, bħala aġenti,
– għall-Irlanda, minn M. Browne, Chief State Solicitor, A. Joyce u M. Lane, bħala aġenti, assistiti minn D. Fennelly, BL,
– għall-Gvern Elleniku, minn K. Konsta, E. E. Krompa, E. Leftheriotou u M. Tassopoulou, bħala aġenti,
– għall-Kummissjoni Ewropea, minn A. C. Becker u M. ter Haar, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat‑28 ta' Settembru 2023,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 36(1) u (2) tar-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑21 ta’ Ottubru 2009 dwar it-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti u li jħassar id-Direttivi tal-Kunsill 79/117/KEE u 91/414/KEE (ĠU 2009, L 309, p. 1) kif ukoll tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni (iktar ’il quddiem il-“Karta”).
2 Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn Pesticide Action Network Europe (PAN Europe) (iktar ’il quddiem “PAN Europe”) u l-College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (il-Kunsill għall-Awtorizzazzjoni tal-Prodotti għall-Protezzjoni tal-Pjanti u tal-Prodotti Bijoċidali, il-Pajjiżi l-Baxxi) (iktar ’il quddiem iċ-“CTGB”) dwar iċ-ċaħda, minn dan tal-aħħar, tal-ilment ta’ PAN Europe kontra d-deċiżjoni tiegħu li tapprova l-estensjoni tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq tal-Pajjiżi l-Baxxi tal-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti Closer li fih is-sustanza attiva sulfoksaflor.
Il‑kuntest ġuridiku
Ir-Regolament (KE) Nru 1107/2009
3 Il-premessi 5, 8, 9, 24, 25, 28 u 29 tar-Regolament Nru 1107/2009 jipprovdu:
“(5) Sabiex tiġi simplifikata l-applikazzjoni tal-att il-ġdid u sabiex tkun żgurata l-konsistenza fl-Istati Membri kollha, dan għandu jieħu l-forma ta’ Regolament.
[...]
(8) L-għan ta’ dan ir-Regolament huwa li jassigura livell għoli ta’ protezzjoni kemm tas-saħħa tal-bniedem kif ukoll dik tal-annimali u tal-ambjent u fl-istess ħin li jissalvagwardja l-kompetittività tal-agrikoltura Komunitarja. Għandha tingħata attenzjoni partikolari lill-protezzjoni ta’ gruppi vulnerabbli tal-popolazzjoni, inklużi nisa’ tqal, trabi u tfal. Għandu jkun applikat il-prinċipju ta’ prekawzjoni u dan ir-Regolament għandu jassigura li l-industrija turi li s-sustanzi jew il-prodotti maħduma jew imqiegħda fis-suq ma jkollhomx effett negattiv fuq is-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew kwalunkwe effett inaċċettabbli fuq l-ambjent.
(9) Sabiex jitneħħew, safejn huwa possibbli, l-ostakoli għall-kummerċ fil-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li jeżistu minħabba l-livelli differenti ta’ protezzjoni fl-Istati Membri, dan ir-Regolament għandu jistabbilixxi wkoll regoli armonizzati għall-approvazzjoni tas-sustanzi attivi u t-tqegħid fis-suq ta’ prodotti gall-protezzjoni tal-pjanti, inklużi r-regoli dwar ir-rikonoxximent reċiproku tal-awtorizzazzjonijiet u dwar il-kummerċ parallel. L-għan ta’ dan ir-Regolament huwa għalhekk li jiżdiedu l-moviment liberu ta’ tali prodotti u d-disponibbiltà ta’ dawn il-prodotti fl-Istati Membri.
[...]
(24) Id-dispożizzjonijiet li jirregolaw l-awtorizzazzjoni għandhom jiżguraw standard għoli ta’ protezzjoni. B’mod partikolari, meta jingħataw l-awtorizzazzjonijiet għall-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, l-objettiv tal-protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali u tal-ambjent għandu jieħu prijorità fuq l-objettiv li titjieb il-produzzjoni tal-pjanti. Għalhekk, għandu jintwera, qabel ma l-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti jitqiegħdu fis-suq, li dawn joffru benefiċċju ċar għall-produzzjoni tal-pjanti u li m’għandhom ebda effett ta’ ħsara fuq is-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali, inkluż dik ta’ gruppi vulnerabbli, jew xi effetti inaċċettabbli fuq l-ambjent.
(25) Fl-interess tal-prevedibbiltà, l-effiċjenza u l-konsistenza, għandhom jiġu armonizzati l-kriterji, il-proċeduri u l-kondizzjonijiet għall-awtorizzazzjoni ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, b’kont meħud tal-prinċipji ġenerali tal-protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u l-annimali u tal-ambjent.
[...]
(28) Għandha tiżdied il-kooperazzjoni amministrattiva tajba bejn l-Istati Membri tul il-fażijiet kollha tal-proċedura ta’ awtorizzazzjoni.
(29) Il-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku huwa wieħed mill-mezzi li bih jiġi żgurat il-moviment liberu tal-merkanzija fil-Komunità. Sabiex tiġi evitata kwalunkwe duplikazzjoni tax-xogħol, biex jitnaqqas il-piż amministrattiv għall-industrija u għall-Istati Membri u biex tiġi prevista disponibbiltà iktar armonizzata tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, l-awtorizzazzjonijiet mogħtija minn Stat Membru wieħed għandhom ikunu aċċettati mill-Istati Membri l-oħra fejn il-kondizzjonijiet agrikoli, tas-saħħa tal-pjanti u ambjentali (inkluż dawk klimatiċi) ikunu komparabbli. Għalhekk, il-Komunità għandha tiġi maqsuma f’żoni b’tali kondizzjonijiet komparabbli sabiex ikun iffaċilitat tali rikonoxximent reċiproku. Madankollu, iċ-ċirkostanzi ambjentali jew agrikoli speċifiċi għat-territorju ta’ Stat Membru wieħed jew iżjed jistgħu jirrekjedu li, mal-applikazzjoni, l-Istati Membri jirrikonoxxu jew jemendaw awtorizzazzjoni maħruġa minn Stat Membru ieħor, jew jirrifjutaw li jawtorizzaw il-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti fit-territorju tagħhom, fejn dan ikun ġustifikat bħala riżultat taċ-ċirkostanzi ambjentali jew agrikoli speċifiċi jew fejn ma jkunx jista’ jinkiseb il-livell għoli ta’ protezzjoni kemm tas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali kif ukoll tal-ambjent meħtieġ minn dan ir-Regolament. Għandu jkun possibbli wkoll li jiġu imposti kondizzjonijiet adatti b’kont meħud tal-objettivi stabbiliti fil-pjan ta’ azzjoni nazzjonali adottat skont id-Direttiva 2009/28/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Ottubru 2009 li tistabbilixxi qafas għal azzjoni Komunitarja biex jinkiseb użu sostenibbli tal-pestiċidi [(ĠU 2009, L 309, p. 71, rettifika fil-ĠU 2010, L 161, p. 11)].”
4 L-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Suġġett u għan”, jipprovdi, fil-paragrafi 3 u 4 tiegħu:
“3. L-għan ta’ dan ir-Regolament huwa li jiżgura livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali u tal-ambjent u li jtejjeb it-tħaddim tas-suq intern permezz tal-armonizzazzjoni tar-regoli fuq it-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, filwaqt li jtejjeb il-produzzjoni agrikola.
4. Id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament huma msejsa fuq il-prinċipju tal-prekawzjoni sabiex ikun żgurat li s-sustanzi attivi jew il-prodotti mqiegħda fis-suq ma jagħmlux ħsara lis-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew lill-ambjent. B’mod partikolari, l-Istati Membri m’għandhomx jitwaqqfu milli japplikaw il-prinċipju tal-prekawzjoni fejn ikun hemm inċertezza xjentifika fir-rigward tar-riskji għas-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew għall-ambjent li jkunu ppreżentati mill-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li jkunu ser jiġu awtorizzati fit-territorju tagħhom.”
5 L-Artikolu 4 tar-regolament imsemmi, intitolat “Kriterji għall-approvazzjoni tas-sustanzi attivi”, jipprovdi, fil-paragrafi 1 sa 4 tiegħu:
“1. Sustanza attiva għandha tkun approvata skont l-Anness II jekk jista’ jkun mistenni, fid-dawl tat-tagħrif xjentifiku u tekniku attwali, li, meta jitqiesu l-kriterji għall-approvazzjoni li ġew stabbiliti fil-punti 2 u 3 ta’ dak l-Anness, il-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li fihom dik is-sustanza attiva jissodisfaw ir-rekwiżiti previsti fil-paragrafi 2 u 3.
Il-valutazzjoni tas-sustanza attiva għandha l-ewwel tistabbilixxi jekk il-kriterji ta’ approvazzjoni mniżżla fil-punti 3.6.2 sa 3.6.4 u 3.7 tal-Anness II humiex sodisfatti. Jekk dawn il-kriterji huma sodisfatti l-valutazzjoni għandha tkompli tistabbilixxi jekk il-kriterji l-oħra ta’ approvazzjoni mniżżla fil-punti 2 u 3 tal-Anness II humiex sodisfatti.
2. Ir-residwi tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, b’konsegwenza għall-applikazzjoni li hija konsistenti ma’ prattika tal-protezzjoni tal-pjanti tajba u meta jitqiesu l-kondizzjonijiet realistiċi tal-użu, għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti li ġejjin:
(a) m’għandu jkollhom l-ebda effett ta’ ħsara fuq is-saħħa tal-bniedem, inklużi dawk fuq gruppi vulnerabbli, jew fuq is-saħħa tal-annimali, meta jitqiesu l-effetti kumulattivi u sinerġistiċi magħrufa fejn il-metodi xjentifiċi aċċettati mill-[Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA)] biex issir valutazzjoni ta’ effetti bħal dawn ikunu disponibbli, jew fuq l-ilma ta’ taħt l-art;
(b) m’għandu jkollhom l-ebda effett inaċċettabbli fuq l-ambjent.
Għar-residwi li għandhom rilevanza tossikoloġika, ekotossikoloġika, ambjentali jew għall-ilma għax-xorb, għandu jkun hemm metodi ta’ użu ġenerali sabiex dawn jitkejlu. Standards analitiċi għandhom ikunu disponibbli b’mod komuni.
3. Prodott għall-protezzjoni tal-pjanti, b’konsegwenza għall-applikazzjoni li hija konsistenti ma’ prattika tal-protezzjoni tal-pjanti tajba u meta jitqiesu l-kondizzjonijiet realistiċi għall-użu, għandu jissodisfa r-rekwiżiti li ġejjin:
(a) għandu jkun effettiv b’mod suffiċjenti;
(b) m’għandu jkollu l-ebda effett ta’ ħsara immedjata jew ittardjata fuq is-saħħa tal-bniedem, inklużi dawk fuq is-saħħa tal-gruppi vulnerabbli, jew fuq is-saħħa tal-annimali, b’mod dirett jew permezz tal-ilma tax-xorb (meta jitqiesu s-sustanzi li jirriżultaw mit-trattament tal-ilma tax-xorb), l-ikel, l-għalf jew l-arja, jew konsegwenzi fil-post tax-xogħol jew permezz ta’ effetti indiretti oħra, meta jitqiesu l-effetti kumulattivi u sinerġistiċi magħrufa fejn il-metodi xjentifiċi aċċettati mill-[EFSA] biex issir valutazzjoni ta’ effetti bħal dawn ikunu disponibbli; jew fuq ilma li jkun hemm taħt l-art;
(c) m’għandu jkollu l-ebda effetti inaċċettabbli fuq pjanti jew prodotti tal-pjanti;
(d) m’għandu jikkawża l-ebda tbatija u uġigħ bla bżonn lill-vertebrati li jridu jiġu kkontrollati;
(e) m’għandu jkollu l-ebda effett inaċċettabbli fuq l-ambjent, meta jitqiesu b’mod partikolari l-konsiderazzjonijiet li ġejjin fejn il-metodi xjentifiċi aċċettati mill-[EFSA] biex issir valutazzjoni ta’ effetti bħal dawn ikunu disponibbli:
[...]
4. Ir-rekwiżiti tal-paragrafi 2 u 3 għandhom jiġu evalwati fid-dawl tal-prinċipji uniformi kif imsemmi fl-Artikolu 29(6).”
6 L-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 1107/2009 jistabbilixxi l-kundizzjonijiet u r-restrizzjonijiet li għalihom tista’ tkun suġġetta approvazzjoni.
7 L-Artikolu 21 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Reviżjoni tal-approvazzjoni”, jipprevedi, fil-paragrafu 3 tiegħu:
“Fejn il-Kummissjoni tikkonkludi li l-kriterji għall-approvazzjoni previsti fl-Artikolu 4 m’għadx għadhom jiġu sodisfatti, jew li ma ġietx provduta aktar informazzjoni meħtieġa skont il-punt (f) tal-Artikolu 6, għandu jiġi adottat Regolament għall-irtirar jew għall-emenda tal-approvazzjoni skont il-proċedura regolatorja msemmija fl-Artikolu 79(3).
[...]”
8 Fil-Kapitolu III tar-Regolament Nru 1107/2009, intitolat “Prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti”, hemm it-Taqsima 1, dwar l-awtorizzazzjoni, li s-subtaqsima 1 tagħha, intitolata “Rekwiżiti u kontenut”, tinkludi fiha l-Artikoli 28 sa 32 ta’ dan ir-regolament.
9 L-Artikolu 28 tal-imsemmi regolament, intitolat “Awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq u għall-użu”, jipprevedi fil-paragrafu 1 tiegħu li prodott għall-protezzjoni tal-pjanti ma jistax jitqiegħed fis-suq jew jintuża, mingħajr preġudizzju għall-każijiet previsti fil-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu, ħlief jekk ikun ġie awtorizzat fl-Istat Membru kkonċernat skont l-istess regolament.
10 L-Artikolu 29 tar-Regolament Nru 1107/2009, intitolat “Rekwiżiti għall-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq”, jipprovdi:
“1. Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 50 prodott għall-protezzjoni tal-pjanti għandu jiġi awtorizzat biss meta skont il-prinċipji uniformi msemmija fil-paragrafu 6 dan jikkonforma mar-rekwiżiti li ġejjin:
(a) is-sustanzi attivi, l-aġenti protettivi u s-sinerġisti tiegħu ġew approvati;
[...]
(e) fid-dawl tat-tagħrif xjentifiku u tekniku attwali, dan jikkonforma mar-rekwiżiti previsti fl-Artikolu 4(3);
[...]
6. Il-prinċipji uniformi għall-evalwazzjoni u l-awtorizzazzjoni ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti għandu jkun fihom ir-rekwiżiti mniżżla fl-Anness VI għad-[Direttiva tal-Kunsill 91/414/KEE tal-15 ta’ Lulju 1991 li tikkonċerna t-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti] u għandhom ikunu stabbiliti fir-Regolamenti adottati skont il-proċedura konsultattiva msemmija fl-Artikolu 79(2) mingħajr l-ebda modifika sostanzjali. Emendi sussegwenti għal dawn ir-Regolamenti għandhom jiġu adottati skont l-Artikolu 78(1)(c).
Skont dawn il-prinċipji, l-interazzjoni bejn is-sustanza attiva, l-aġenti protettivi u sinerġisti u l-ko-formulantigħandha titqies fl-evalwazzjoni tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti.”
11 L-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 1107/2009, intitolat “Kontenut tal-awtorizzazzjonijiet”, jipprovdi:
“1. L-awtorizzazzjoni għandha tiddefinixxi l-pjanti jew il-prodotti tal-pjanti u ż-żoni non-agrikoli (per eżempju ferroviji, żoni pubbliċi, imħażen) fejn jista’ jintuża l-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti u l-finijiet ta’ dan.
2. L-awtorizzazzjoni għandha tistabbilixxi r-rekwiżiti relatati mat-tqegħid fis-suq u mal-użu tal-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti. Dawk ir-rekwiżiti għandhom mill-inqas jinkludu l-kondizzjonijiet għall-użu meħtieġa sabiex ikun hemm konformità mal-kondizzjonijiet u mar-rekwiżiti previsti fir-Regolament li japprova s-sustanzi attivi, l-aġenti protettivi u s-sinerġisti.
[...]
3. Ir-rekwiżiti msemmija fil-paragrafu 2 għandhom jinkludu wkoll fejn ikun applikabbli:
(a) id-doża massima għal kull ettaru f’kull applikazzjoni;
(b) il-perijodu bejn l-aħħar applikazzjoni u l-ħsad;
(c) in-numru massimu ta’ applikazzjonijiet fis-sena.
4. Ir-rekwiżiti msemmija fil-paragrafu 2 jistgħu jinkludu dan li ġej:
(a) restrizzjoni fir-rigward tad-distribuzzjoni u l-użu tal-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti [...]; [...] ;
(b) l-obbligu, qabel ma jintuża l-prodott, li jiġi infurmat kwalunkwe ġar li jista’ jkun espost għal spray drift u li talab li jiġi infurmat;
(c) indikazzjonijiet għal użu xieraq skont il-prinċipji tal-Ġestjoni Integrata ta’ Organiżmi ta’ Ħsara [...] ;
(d) l-għażla ta’ kategoriji ta’ utenti, bħal professjonali u mhux professjonali;
(e) it-tikketta approvata;
(f) l-intervall bejn l-applikazzjonijiet;
(g) il-perijodu bejn l-aħħar applikazzjoni u l-konsum tal-prodott tal-pjanti fejn applikabbli;
(h) l-intervall ta’ dħul mill-ġdid;
(i) id-daqs u l-materjal tal-imballaġġ.”
12 Is-subtaqsima 2, intitolata “Proċedura”, li tinsab fit-Taqsima 1, dwar l-awtorizzazzjoni, ta’ dan il-Kapitolu III tar-Regolament Nru 1107/2009, tinkludi l-Artikoli 33 sa 39 tiegħu.
13 L-Artikolu 33 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Applikazzjoni għal awtorizzazzjoni jew emenda ta’ awtorizzazzjoni”, jipprovdi fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Applikant li jixtieq iqiegħed fis-suq prodott għall-protezzjoni tal-pjanti għandu japplika għal awtorizzazzjoni jew emenda ta’ awtorizzazzjoni huwa stess jew permezz ta’ rappreżentant, għand kull Stat Membru fejn hemm il-ħsieb li dak il-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti jitqiegħed fis-suq.”
14 L-Artikolu 35 tal-imsemmi regolament, intitolat “L-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni”, huwa fformulat kif ġej:
“L-applikazzjoni għandha tiġi eżaminata mill-Istat Membru propost mill-applikant, sakemm Stat Membru ieħor fl-istess żona ma jaqbilx li jeżaminaha. L-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni għandu jinforma lill-applikant.
Fuq it-talba tal-Istat Membru li jkun qed jeżamina l-applikazzjoni, l-Istati Membri l-oħra fl-istess żona li quddiemhom tressqet applikazzjoni għandhom jikkooperaw biex tkun żgurata diviżjoni ġusta tal-ammont ta’ xogħol.
L-Istati Membri l-oħrajn fiż-żona li quddiemhom tressqet applikazzjoni għandhom joqogħdu lura milli jipproċedu bil-fajl sakemm issir il-valutazzjoni mill-Istat Membru li jkun qed jeżamina l-applikazzjoni.
Fejn applikazzjoni tkun saret f’iżjed minn żona waħda, l-Istati Membri li jkunu qed jevalwaw l-applikazzjoni għandhom jaqblu dwar l-evalwazzjoni ta’ data li mhijiex relatata mal-kondizzjonijiet ambjentali u agrikoli.”
15 Skont l-Artikolu 36 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Eżami għall-awtorizzazzjoni”:
“1. L-Istat Membru li jkun qed jeżamina l-applikazzjoni għandu jagħmel valutazzjoni indipendenti, oġġettiva u trasparenti fid-dawl tat-tagħrif xjentifiku u tekniku attwali bl-użu tad-dokumenti ta’ gwida disponibbli fiż-żmien tal-applikazzjoni. Huwa għandu jagħti lill-Istati Membri kollha fl-istess żona l-opportunità li jippreżentaw kummenti li għandhom jitqiesu waqt il-valutazzjoni.
Huwa għandu japplika l-prinċipji uniformi għall-evalwazzjoni u għall-awtorizzazzjoni tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, imsemmija fl-Artikolu 29(6), biex jistabbilixxi, safejn ikun possibbli, jekk il-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti jissodisfax ir-rekwiżiti previsti fl-Artikolu 29 fl-istess żona, fejn intuża skont l-Artikolu 55, u f’kondizzjonijiet realistiċi tal-użu.
L-Istat Membru li jkun qed jeżamina l-applikazzjoni għandu jqiegħed il-valutazzjoni tiegħu għad-dispożizzjoni tal-Istati Membri l-oħrajn fl-istess żona. Il-format tar-rapport ta’ valutazzjoni għandu jiġi stabbilit skont il-proċedura konsultattiva msemmija fl-Artikolu 79(2).
2. L-Istati Membri kkonċernati għandhom jagħtu jew jirrifjutaw awtorizzazzjonijiet kif meħtieġ abbażi tal-konklużjonijiet tal-valutazzjoni tal-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni kif previst fl-Artikoli 31 u 32.
3. B’deroga mill-paragrafu 2 u soġġett għal-liġi Komunitarja, jistgħu jiġu imposti kondizzjonijiet adatti fir-rigward tar-rekwiżiti msemmija fl-Artikolu 31 (3) u (4) u miżuri oħra ta’ tnaqqis tar-riskju li joħorġu minn kondizzjonijiet speċifiċi tal-użu.
Meta t-tħassib ta’ Stat Membru dwar is-saħħa tal-bniedem jew l-annimali jew tal-ambjent ma jistax ikun ikkontrollat billi jiġu stabbiliti l-miżuri nazzjonali ta’ tnaqqis tar-riskju msemmija fl-ewwel subparagrafu, Stat Membru jista’ jirrifjuta l-awtorizzazzjoni tal-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti fit-territorju tiegħu jekk, minħabba ċ-ċirkostanzi ambjentali jew agrikoli speċifiċi tiegħu, huwa għandu raġunijiet sostanzjati biex iqis li l-prodott in kwistjoni għadu joħloq riskju serju jew inaċċettabbli għas-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew tal-ambjent.
Dak l-Istat Membru għandu jinforma minnufih lill-applikant u lill-Kummissjoni bid-deċiżjoni tiegħu u jagħti ġustifikazzjoni teknika jew xjentifika għaliha.
L-Istati Membri għandhom jipprovdu possibbiltà li tiġi sfidata deċiżjoni li tirrifjuta l-awtorizzazzjoni ta’ tali prodott quddiem il-qrati nazzjonli jew istanzi oħra ta’ appell.”
16 Is-subtaqsima 4, intitolata “Tiġdid, irtirar u emendar”, li tinsab fit-Taqsima 1, dwar l-awtorizzazzjoni, tal-imsemmi Kapitolu III tar-Regolament Nru 1107/2009, tinkludi fiha l-Artikoli 43 sa 46 tiegħu.
17 L-Artikolu 44 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Irtirar jew emenda ta’ awtorizzazzjoni”, jipprovdi:
“1. L-Istati Membri jistgħu jirrevedu awtorizzazzjoni fi kwalunkwe ħin fejn ikun hemm indikazzjonijiet li ħtieġa msemmija fl-Artikolu 29 m’għadhiex sodisfatta.
[...]
2. Fejn Stat Membru jkollu l-ħsieb li jirtira jew jemenda awtorizzazzjoni, għandu jinforma lid-detentur tal-awtorizzazzjoni u jagħtih il-possibbiltà li jippreżenta kummenti jew informazzjoni ulterjuri.
3. L-Istat Membru għandu jirtira jew jemenda l-awtorizzazzjoni, kif xieraq, fejn:
(a) ir-rekwiżiti msemmija fl-Artikolu 29 mhumiex jew m’għadhomx jiġu sodisfatti;
(b) tkun ingħatat informazzjoni falza jew qarrieqa dwar il-fatti li abbażi tagħhom ingħatat l-awtorizzazzjoni;
(c) kondizzjoni inkluża fl-awtorizzazzjoni ma ġietx sodisfatta;
(d) fuq il-bażi tal-iżviluppi fl-għarfien xjentifiku u tekniku, il-mod kif jintużaw u l-ammonti li jintużaw jistgħu jiġu modifikati; jew
(e) id-detentur tal-awtorizzazzjoni jonqos milli jikkonforma mal-obbligi li jirriżultaw minn dan ir-Regolament.
4. Fejn Stat Membru jirtira jew jemenda awtorizzazzjoni skont il-paragrafu 3, għandu jinforma immedjatament lid-detentur tal-awtorizzazzjoni, lill-Istati Membri l-oħra, lill-Kummissjoni u lill-[EFSA]. L-Istati Membri l-oħra li jappartjenu għall-istess żona għandhom jirtiraw jew jemendaw l-awtorizzazzjoni skont il-każ b’kont meħud tal-kondizzjonijiet nazzjonali u l-miżuri ta’ tnaqqis tar-riskju ħlief għall-każijiet fejn ikunu ġew applikati t-tieni, it-tielet jew ir-raba’ subparagrafu tal-Artikolu 36(3). Fejn huwa xieraq għandu japplika l-Artikolu 46.”
18 Skont l-Artikolu 56(1) tal-imsemmi regolament:
“Id-detentur ta’ awtorizzazzjoni għal prodott għall-protezzjoni tal-pjanti għandu jinnotifika immedjatament lill-Istati Membri li taw awtorizzazzjoni bi kwalunkwe informazzjoni ġdida li tikkonċerna dak il-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti, is-sustanza attiva, il-metaboliti tiegħu, aġent protettiv, sinerġist jew ko-formulant li jinsab fil-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti, li tissuġġerixxi li l-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti m’għadux konformi mal-kriterji mniżżla fl-Artikoli 29 u 4 rispettivament.”
19 Il-Kapitolu IX tar-Regolament Nru 1107/2009, intitolat “Emerġenzi”, jinkludi fih l-Artikoli 69 sa 71 tiegħu.
20 L-Artikolu 69 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Miżuri ta’ emerġenza”, jaqra kif ġej:
“Fejn ikun ċar li sustanza attiva approvata, aġent protettiv, sinerġist jew ko-formulant jew prodott għall-protezzjoni tal-pjanti li kien awtorizzat skont dan ir-Regolament huwa probabbli li jikkostitwixxi riskju serju għas-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew għall-ambjent, u li riskju bħal dan ma jistax jitrażżan b’mod sodisfaċenti permezz tal-miżuri meħuda mill-Istat(i) Membru/i kkonċernat(i), għandhom jittieħdu immedjatament miżuri biex jirrestrinġu jew jipprojbixxu l-użu u/jew il-bejgħ ta’ dik is-sustanza jew ta’ dak il-prodott skont il-proċedura regolatorja msemmija fl-Artikolu 79(3), jew fuq l-inizjattiva tal-Kummissjoni stess jew fuq it-talba ta’ Stat Membru. Qabel ma tieħu miżuri bħal dawn il-Kummissjoni għandha teżamina l-evidenza u tista’ titlob opinjoni mingħand l-[EFSA]. Il-Kummissjoni tista’ tiffissa limitu ta’ żmien li fih [l-EFSA għandha tagħti] opinjoni bħal din.”
21 Il-Kapitolu X tal-imsemmi regolament, intitolat “Dispożizzjonijiet Amministrattivi u Finanzjarji”, jinkludi fih, b’mod partikolari, l-Artikolu 77, intitolat “Dokumenti ta’ gwida”, li jipprovdi:
“Il-Kummissjoni tista’, skont il-proċedura konsultattiva msemmija fl-Artikolu 79(2), tadotta jew temenda dokumenti ta’ gwida tekniċi jew oħrajn bħan-noti ta’ spjegazzjoni jew id-dokumenti ta’ gwida dwar il-kontenut tal-applikazzjoni rigward il-mikro-organiżmi, il-feromoni u l-prodotti bijoloġiċi, għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament. Il-Kummissjoni tista’ titlob lill-[EFSA] biex tipprepara jew tikkontribwixxi għal dokumenti ta’ gwida bħal dawn.”
22 Skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 84 tal-istess regolament:
“Sal-14 ta’ Ġunju 2011, il-Kummissjoni għandha tadotta dan li ġej:
[...]
(d) Regolament dwar il-prinċipji uniformi għall-valutazzjoni tar-riskju għall-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, kif imsemmija fl-Artikolu 36”.
23 L-Anness I tar-Regolament Nru 1107/2009 jistabbilixxi tliet żoni ta’ awtorizzazzjoni tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti (iż-Żona A (Tramuntana), iż-Żona B (Ċentru) u ż-Żona C (Nofsinhar)) u jiddefinixxi l-Istati Membri li jappartjenu għal kull waħda minn dawn iż-żoni.
24 L-Anness II ta’ dan ir-regolament jirrigwarda l-proċedura u l-kriterji għall-approvazzjoni tas-sustanzi attivi, tal-aġenti protettivi u tas-sinerġisti skont il-Kapitolu II.
Ir-Regolament (KE) Nru 546/2011
25 Skont l-Artikolu 1 tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 546/2011 tal‑10 ta’ Ġunju 2011 li jimplimenta r-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar prinċipji uniformi għall-evalwazzjoni u l-awtorizzazzjoni ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti (ĠU 2011, L 155, p. 127), adottat abbażi tal-Artikolu 29(6) u tal-Artikolu 84 tar-Regolament Nru 1107/2009:
“Il-prinċipji uniformi għall-evalwazzjoni u l-awtorizzazzjoni ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti stipulati fl-Artikolu 29(6) tar-Regolament [Nru 1107/2009] għandhom ikunu dawk stabbiliti fl-Anness għal dan ir-Regolament.”
26 Il-Parti I tal-Anness tar-Regolament Nru 546/2011, dwar il-“[p]rinċipji uniformi għall-evalwazzjoni u l-awtorizzazzjoni ta’ prodotti [kimiċi] għall-protezzjoni tal-pjanti”, tinkludi Titolu A, intitolat “Introduzzjoni”, li l-punt 2 tiegħu huwa fformulat kif ġej:
“2. Fl-evalwazzjoni tal-applikazzjonijiet u l-għoti tal-awtorizzazzjonijiet, l-Istati Membri għandhom:
[...]
(c) iqisu kull informazzjoni teknika u xjentifika oħra rilevanti illi jistgħu raġonevolment jippossjedu dwar il-prestazzjoni tal-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti jew rigward l-effetti negattivi potenzjali tal-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti, il-komponenti jew ir-residwi tiegħu.”
27 Din il-Parti I tinkludi Titolu B, intitolat “Evalwazzjoni”, li l-punt 1.1 tiegħu jipprovdi:
“Wara li jikkunsidraw l-għarfien xjentifiku u tekniku preżenti, l-Istati Membri għandhom jevalwaw l-informazzjoni msemmija [fil-punt 2 tat-Titolu A] u b’mod partikolari:
(a) jivvalutaw il-prestazzjoni f’termini tal-effikaċja u l-fitotossiċità tal-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti għal kull użu li għalih tiġi mitluba l-awtorizzazzjoni; u
(b) jidentifikaw il-perikli li jinħolqu, jivvalutaw is-sinifikat tagħhom u jagħmlu ġudizzju dwar il-perikli probabbli għall-bniedem, l-annimali jew l-ambjent.”
Il‑kawża prinċipali u d‑domandi preliminari
28 Il-Closer huwa prodott għall-protezzjoni tal-pjanti li fih is-sustanza attiva sulfoksaflor.
29 Is-sulfoksaflor ġie approvat fl-Unjoni Ewropea, bħala sustanza attiva, skont ir-Regolament Nru 1107/2009 permezz tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/1295 tas‑27 ta’ Lulju 2015 li japprova s-sustanza attiva sulfoksaflor, b’konformità mar-Regolament Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, u li jemenda l-Anness tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) Nru 540/2011 (ĠU 2015, L 199, p. 8), suġġett għall-kundizzjonijiet previsti fl-Anness I ta’ dan ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2015/1295.
30 Fit‑30 ta’ April 2015, Dow AgroScience BV (Dow), li saret Corteva Agriscience Netherlands BV (iktar ’il quddiem “Corteva”), talbet lir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi l-estensjoni tal-awtorizzazzjoni tat-tqegħid fis-suq tal-Closer għall-użu fil-koltivazzjoni miftuħa ta’ kaboċċi u ta’ patata. Corteva ressqet l-istess applikazzjoni, fir-rigward taż-Żona B (ċentru), li kienet tinkludi l-Belġju, ir-Repubblika Ċeka, il-Ġermanja, l-Irlanda, il-Lussemburgu, l-Ungerija, il-Pajjiżi l-Baxxi, l-Awstrija, il-Polonja, ir-Rumanija, is-Slovenja, is-Slovakkja u r-Renju Unit.
31 L-Irlanda pproċediet, bħala Stat Membru li jeżamina l-applikazzjoni għall-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq skont l-Artikolu 36(1) tar-Regolament Nru 1107/2009, għall-evalwazzjoni xjentifika tar-riskji li jikkonċernaw il-Closer, b’kooperazzjoni mal-Istati Membri l-oħra. Fir-rigward tal-effetti fuq in-naħal, dan l-eżami twettaq abbażi tad-Dokument ta’ Gwida tal-EFSA dwar l-ekotossikoloġija terrestri, ippubblikat fis‑17 ta’ Ottubru 2002. L-Irlanda għalqet l-eżami tagħha fl‑2016.
32 Fil-kuntest ta’ din l-evalwazzjoni xjentifika tar-riskji, l-Irlanda ma użatx id-dokument “Guidance Document on the risk assessment of plant protection products on bees” (Dokument ta’ Gwida għall-evalwazzjoni tar-riskji tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti għan-naħal) (iktar ’il quddiem id-“Dokument ta’ Gwida tal-2013”), ippubblikat fl‑4 ta’ Lulju 2013, li l-EFSA fasslet wara talba magħmula mill-Kummissjoni fl-2011.
33 Abbażi tal-imsemmija evalwazzjoni xjentifika tar-riskji mwettqa mill-Irlanda, iċ-CTGB estenda, b’deċiżjoni tal‑5 ta’ April 2019, l-awtorizzazzjoni tal-Closer għall-użu tiegħu fl-uċuħ tar-raba’ miftuħa ta’ pastard u ta’ patata, filwaqt li stabbilixxa restrizzjoni li hija fformulata kif ġej:
“Perikoluż għan-naħal tal-għasel u għan-naħal bagħli. Sabiex jiġu protetti n-naħal u insetti oħra tad-dakkara, dan il-prodott ma għandux jiġi applikat matul il-fjoritura tal-għelejjel jew fuq l-uċuħ tar-raba’ li ma jkunux bil-fjuri meta jiġu aċċessati b’mod attiv min-naħal tal-għasel u min-naħal bagħli. L-applikazzjoni għandha tkun awtorizzata biss wara li l-għelejjel tal-patata jkunu ffjorixxew. Dan il-prodott ma għandux jintuża qrib ħaxix ħażin iffjoriti. Il-ħaxix ħażin għandu jitneħħa qabel ma jiffjorixxi.”
34 PAN Europe ressqet ilment kontra din id-deċiżjoni, li ġie miċħud, bħala infondat, miċ-CTGB permezz ta’ deċiżjoni tal‑5 ta’ Frar 2020.
35 Għalhekk PAN Europe adixxiet lill-College van Beroep voor het bedrijfsleven (il-Qorti tal-Appell għall-Kwistjonijiet Amministrattivi fil-Qasam Ekonomiku, il-Pajjiżi l-Baxxi), il-qorti tar-rinviju, b’rikors intiż għall-annullament ta’ din id-deċiżjoni tal‑5 ta’ Frar 2020.
36 Quddiem il-qorti tar-rinviju, PAN Europe ssostni li ċ-CTGB ma kellux jestendi l-awtorizzazzjoni tal-Closer għall-użu mitlub fis-suq tal-Pajjiżi l-Baxxi. Hija ssostni li l-evalwazzjoni xjentifika tar-riskji mwettqa mill-Irlanda, li ħa inkunsiderazzjoni ċ-CTGB, ma kinitx ibbażata fuq l-għarfien xjentifiku u tekniku attwali. Din l-evalwazzjoni kellha tkun ibbażata fuq id-Dokument ta’ Gwida tal-2013, li jsemmi għarfien xjentifiku ġdid. Billi astjena milli jieħu inkunsiderazzjoni dan id-dokument, iċ-CTGB ikkomprometta l-livell għoli ta’ protezzjoni mfittex mir-Regolament Nru 1107/2009. PAN Europe żżid li evalwazzjoni xjentifika tar-riskji ta’ prodott tista’ tkun ibbażata fuq kull għarfien xjentifiku jew tekniku ġdid, irrispettivament mis-sors jew mid-dokument li toriġina minnu. Barra minn hekk, mill-prinċipju ta’ prekawzjoni jirriżulta li, fil-każ ta’ inċertezza dwar l-effetti ta’ prodott, huma neċessarji riċerki addizzjonali qabel ma jkun jista’ jiġi awtorizzat.
37 Iċ-CTGB isostni, quddiem il-qorti tar-rinviju, li applikazzjoni għal awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti għandha tiġi eżaminata abbażi tal-leġiżlazzjoni fis-seħħ fil-mument meta din tiġi ppreżentata, sa fejn iċ-ċertezza legali teħtieġ li applikant ikun jista’ jkun jaf il-kundizzjonijiet li għandhom jiġu ssodisfatti fil-mument ta’ din il-preżentata. Huwa jsostni wkoll li d-dokument ta’ gwida tal-2013 ma kienx “disponibbli”, fis-sens tal-Artikolu 36(1) tar-Regolament Nru 1107/2009, peress li, fil-mument tal-imsemmija introduzzjoni, kien għadu ma ġiex “adottat” mill-Kummissjoni, fid-dawl tal-inċertezzi xjentifiċi u tal-assenza ta’ kunsens bejn l-Istati Membri. Fi kwalunkwe każ, ir-riskji marbuta mal-użu tal-Closer jiġu eliminati permezz tar-restrizzjoni inkluża miċ-CTGB fid-deċiżjoni tal‑5 ta’ April 2019 imsemmija fil-punt 33 ta’ din is-sentenza, peress li, għall-uċuħ tar-raba’ bil-fjuri, ma ngħatat l-ebda awtorizzazzjoni.
38 Il-qorti tar-rinviju tistaqsi, l-ewwel nett, jekk l-Istat Membru li jiddeċiedi dwar l-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti (iktar ’il quddiem l-“Istat Membru kkonċernat”) jistax iwettaq l-evalwazzjoni tiegħu stess tar-riskji ta’ tali prodott meta l-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni skont l-Artikolu 36(1) tar-Regolament Nru 1107/2009 jkun diġà wettaq tali evalwazzjoni konformement ma’ din id-dispożizzjoni jew jekk, abbażi tal-Artikolu 36(2) ta’ dan ir-regolament, l-Istat Membru kkonċernat huwiex marbut mill-imsemmija evalwazzjoni għall-finijiet tal-awtorizzazzjoni tal-imsemmi prodott, mingħajr ma jkun jista’ jwettaq l-evalwazzjoni tiegħu stess.
39 F’dan ir-rigward, din il-qorti tirrileva li, għalkemm il-paragrafu 3 tal-Artikolu 36 tal-imsemmi regolament jipprevedi li, b’deroga mill-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu, jistgħu jiġu imposti kundizzjonijiet xierqa f’dak li jirrigwarda l-osservanza tar-rekwiżiti msemmija fl-Artikolu 31(3) u (4) tal-istess regolament u miżuri oħra ta’ mitigazzjoni tar-riskji, dawn għandhom jirriżultaw minn kundizzjonijiet ta’ użu speċifiċi. Issa, dan ma huwiex il-każ fis-sitwazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, sa fejn id-diskussjoni tirrigwarda l-punt dwar jekk l-evalwazzjoni tar-riskji inkwistjoni għandhiex issir abbażi tad-Dokument ta’ Gwida tal-EFSA dwar l-ekotossikoloġija terrestri, ippubblikat fis‑17 ta’ Ottubru 2002 jew abbażi tad-Dokument ta’ Gwida tal-2013. Fi kwalunkwe każ, peress li tqis li obbligu li tittieħed inkunsiderazzjoni l-evalwazzjoni mwettqa mill-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni skont l-Artikolu 36(1) tar-Regolament Nru 1107/2009 jmur kontra l-prinċipju ta’ prekawzjoni, l-imsemmija qorti tqis li l-Istat Membru kkonċernat ma huwiex marbut minn din l-evalwazzjoni.
40 It-tieni nett, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk, fil-każ li l-Istat Membru kkonċernat ikun marbut bl-imsemmija evalwazzjoni, id-dritt għal rimedju effettiv imsemmi fl-Artikolu 47 tal-Karta jistax jitqies li ġie osservat u, b’mod partikolari, jekk l-evalwazzjoni mwettqa mill-Istat Membru li jeżamina t-talba skont l-Artikolu 36(1) tar-Regolament Nru 1107/2009 tistax tiġi kkontestata quddiem il-qrati tal-Istat Membru kkonċernat. F’dan ir-rigward, hija tindika li, skont id-dritt tal-Pajjiżi l-Baxxi, jekk isir ilment amministrattiv kontra l-evalwazzjoni tar-riskji mwettqa mill-Istat Membru li jeżamina t-talba skont l-Artikolu 36(1) tar-Regolament Nru 1107/2009, iċ-CTGB għandu jeżamina mill-ġdid fid-dettall din l-evalwazzjoni. Jekk hija tqis li l-motivazzjoni ta’ tali evalwazzjoni hija insuffiċjenti, hija għandha tkun tista’ tissostitwixxiha bil-motivazzjoni tagħha stess.
41 It-tielet nett, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk, fil-każ li jiġi kkonstatat li l-evalwazzjoni tar-riskji mwettqa mill-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni skont l-Artikolu 36(1) tar-Regolament Nru 1107/2009 ma hijiex motivata b’mod adegwat, dan l-Istat Membru huwiex obbligat li jeżamina mill-ġdid din l-evalwazzjoni jew jekk huwiex l-Istat Membru kkonċernat li għandu, bi ftehim jew le mal-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni skont l-Artikolu 36(1) tar-Regolament Nru 1107/2009, iwettaq huwa stess evalwazzjoni ġdida. Sa fejn l-Istat Membru kkonċernat għandu d-dritt li jwettaq l-evalwazzjoni tiegħu stess, tqum il-kwistjoni dwar jekk dan jippreġudikax il-prinċipji ta’ uniformità u ta’ armonizzazzjoni li fuqhom huwa bbażat ir-Regolament Nru1107/2009.
42 Ir-raba’, din il-qorti tistaqsi, billi tirreferi għall-adozzjoni tad-dokumenti ta’ gwida msemmija fl-Artikolu 77 tar-Regolament Nru 1107/2009, dwar l-interpretazzjoni tal-espressjoni “fid-dawl tat-tagħrif xjentifiku u tekniku attwali bl-użu tad-dokumenti ta’ gwida disponibbli fiż-żmien tal-applikazzjoni”, li tinsab fl-Artikolu 36(1) tar-Regolament Nru 1107/2009. Hija tindika li dan il-kliem jista’ jiġi interpretat fis-sens li jeżiġi li l-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni skont din id-dispożizzjoni jwettaq l-evalwazzjoni tiegħu billi jieħu inkunsiderazzjoni biss dokumenti ta’ gwida diġà adottati mill-Kummissjoni, minkejja li l-għarfien xjentifiku u tekniku li jinkludu fihom dawn id-dokumenti jista’, għal uħud minnhom, ma jibqax attwali.
43 Il-ħames nett, jekk jitqies li l-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni skont l-Artikolu 36(1) tar-Regolament Nru 1107/2009 ma jistax jillimita ruħu li jibbaża l-evalwazzjoni tiegħu fuq id-dokumenti ta’ gwida adottati mill-Kummissjoni, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk huwiex biżżejjed għal dan l-Istat li jwettaq l-imsemmija evalwazzjoni abbażi ta’ dokument ta’ gwida li d-data tiegħu tkun diġà disponibbli meta dan id-dokument ikun għadu ma ġiex adottat mill-Kummissjoni jew jekk għandux ukoll jieħu inkunsiderazzjoni t-tagħrif xjentifiku u tekniku kollu, inkluż dak li ma huwiex espost fid-dokumenti ta’ gwida. Hija tindika f’dan ir-rigward li, fid-dawl tal-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti, l-Artikolu 29(1)(e) tar-Regolament Nru 1107/2009 jipprevedi r-rekwiżit li, fl-istat attwali tal-għarfien xjentifiku u tekniku, l-imsemmi prodott għandu jissodisfa l-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 4(3) ta’ dan ir-regolament. Issa, id-dokumenti ta’ gwida ma jissemmewx f’din id-dispożizzjoni. Il-qorti msemmija tenfasizza li l-prinċipju ta’ prekawzjoni jimmilita wkoll favur it-teħid inkunsiderazzjoni tal-għarfien xjentifiku u tekniku disponibbli kollu, peress li dan il-prinċipju jinvolvi evalwazzjoni globali bbażata fuq l-iktar data xjentifika affidabbli disponibbli u fuq l-iktar riżultati reċenti tar-riċerka internazzjonali.
44 F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-College van Beroep voor het bedrijfsleven (il-Qorti tal-Appell għal Kwistjonijiet Amministrattivi fil-Qasam Ekonomiku), iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1) L-Istat Membru kkonċernat, li jieħu deċiżjoni li tikkonċerna l-awtorizzazzjoni ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti skont l-Artikolu 36(2) tar-Regolament [Nru 1107/2009] għandu marġni ta’ diskrezzjoni sabiex ma jiħux inkunsiderazzjoni l-evalwazzjoni tal-Istat Membru relatur għaż-żona li abbażi tal-Artikolu 36(1) tal-istess regolament ikun eżamina l-applikazzjoni, u, fl-affermattiv, liema hija din il-marġni?
2) Jekk ir-risposta għall-ewwel domanda hija li l-Istat Membru kkonċernat ma għandu ebda marġni ta’ diskrezzjoni jew li għandu biss marġni ta’ diskrezzjoni limitata, kif għandu jiġi implimentat id-dritt għal rimedju effettiv stabbilit fl-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea? Il-fondatezza tal-evalwazzjoni tal-Istat Membru relatur għaż-żona tista’ għalhekk tiġi għal kollox ikkontestata quddiem il-qrati nazzjonali tal-Istat Membru kkonċernat?
3) Jekk l-Istat Membru kkonċernat, jew qorti ta’ dan l-Istat Membru, jaslu għall-konklużjoni li l-evalwazzjoni tal-Istat Membru relatur għaż-żona hija bbażata fuq motivazzjoni insuffiċjenti, sa fejn l-Istat Membru kkonċernat għandu l-obbligu li jinvolvi lill-Istat Membru relatur għaż-żona kkonċernata mat-tfassil ta’ evalwazzjoni suffiċjentement motivata?
4) Huwa suffiċjenti għal Stat Membru relatur għaż-żona li jibbaża ruħu unikament fuq evalwazzjoni abbażi ta’ linji gwida adottati, anki jekk l-għarfien xjentifiku u tekniku li jinsab fihom ma huwiex iktar kompletament attwali?
5) Jekk ir-risposta għad-domanda preċedenti hija fin-negattiv, l-Istat Membru relatur għaż-żona jista’ jibbaża ruħu minbarra dan fuq l-għarfien xjentifiku u tekniku li jinsab f’linji gwida diġà mfassla iżda li għadhom mhux adottati, jew għandu jieħu inkunsiderazzjoni l-għarfien xjentifiku u tekniku disponibbli kollu, inkluż dak li ma huwiex fil-linji gwida?”
Fuq it‑talba għal ftuħ mill‑ġdid tal‑fażi orali tal‑proċedura
45 Wara l-qari tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali fis-seduta tat‑28 ta’ Settembru 2023, Corteva talbet, permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fit‑23 ta’ Ottubru 2023, il-ftuħ mill-ġdid tal-proċedura orali, skont l-Artikolu 83 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.
46 Abbażi ta’ din id-dispożizzjoni tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’, f’kull ħin, wara li jinstema’ l-Avukat Ġenerali, tordna l-ftuħ mill-ġdid tal-fażi orali tal-proċedura, b’mod partikolari jekk hija tqis li ma jkollhiex informazzjoni biżżejjed, jew meta waħda mill-partijiet tippreżenta, wara l-għeluq ta’ din il-fażi, fatt ġdid ta’ natura li jeżerċita influwenza deċiżiva fuq id-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja, jew inkella meta l-kawża jkollha tiġi deċiża fuq il-bażi ta’ argument li ma jkunx ġie diskuss mill-partijiet jew mill-persuni kkonċernati msemmija fl-Artikolu 23 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea.
47 Fit-talba tagħha, Corteva ssostni li l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali ma humiex imparzjali, li jinkludu interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni contra legem kif ukoll interpretazzjoni żbaljata tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u li r-risposti mogħtija minnhom ma jippermettux li tingħata risposta għal dawn id-domandi preliminari.
48 F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 252 TFUE, ir-rwol tal-Avukat Ġenerali huwa dak li jippreżenta pubblikament, b’imparzjalità sħiħa u b’indipendenza sħiħa, konklużjonijiet motivati fuq il-kawżi li, skont l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, jeħtieġu l-intervent tiegħu, sabiex jassistiha fit-twettiq tal-missjoni tagħha li hija dik li tiżgura l-osservanza tad-dritt fl-interpretazzjoni u fl-applikazzjoni tat-Trattati.
49 Il-Qorti tal-Ġustizzja la hija marbuta b’dawn il-konklużjonijiet u lanqas bil-motivazzjoni li abbażi tagħha l-Avukat Ġenerali jasal għalihom. Barra minn hekk, la l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea u lanqas l-imsemmija Regoli tal-Proċedura ma jipprevedu l-possibbiltà li l-partijiet jippreżentaw osservazzjonijiet b’risposta għall-konklużjonijiet ippreżentati mill-Avukat Ġenerali. Konsegwentement, in-nuqqas ta’ qbil ta’ parti kkonċernata mal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali ma jistax jikkostitwixxi fih innifsu raġuni li tiġġustifika l-ftuħ mill-ġdid tal-fażi orali tal-proċedura (sentenza tat‑28 ta’ Settembru 2023, LACD, C-133/22, EU:C:2023:710, punt 22 u l-ġurisprudenza ċċitata).
50 F’dan il-każ, peress li Corteva sempliċement tikkontesta ċerti siltiet mill-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali u tippreżenta osservazzjonijiet dwar il-kontenut tagħhom, ma hemmx lok li jiġi ordnat il-ftuħ mill-ġdid tal-fażi orali tal-proċedura.
Fuq id‑domandi preliminari
Fuq l‑ewwel domanda
51 Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 36 tar-Regolament Nru 1107/2009 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-Istat Membru li jieħu deċiżjoni dwar l-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti, skont l-Artikolu 36(2) u (3) ta’ dan ir-regolament, jista’ jeskludi l-evalwazzjoni xjentifika tar-riskji li jikkonċernaw dan il-prodott imwettqa mill-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni għal tali awtorizzazzjoni, skont l-Artikolu 36(1) tal-imsemmi regolament.
52 Il-Kapitolu III tar-Regolament Nru 1107/2009 huwa ddedikat għall-“Prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti”. It-Taqsima 1 ta’ dan il-kapitolu tirregola l-awtorizzazzjonijiet ta’ dawn il-prodotti. Is-subtaqsima 1, li tinkludi fiha l-Artikoli 28 sa 32 ta’ dan ir-regolament, tistabbilixxi r-rekwiżiti li huma suġġetti għalihom dawn l-awtorizzazzjonijiet u l-kontenut tagħhom. Is-subtaqsima 2, li tinkludi fiha l-Artikoli 33 sa 39 tal-imsemmi regolament, tirregola min-naħa tagħha l-proċedura li għandha tiġi segwita.
53 Mill-Artikolu 33(1) tar-Regolament Nru 1107/2009 jirriżulta li applikant huwa obbligat jippreżenta applikazzjoni għal awtorizzazzjoni quddiem kull Stat Membru li fih prodott għall-protezzjoni tal-pjanti huwa maħsub li jitqiegħed fis-suq. Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 35 ta’ dan ir-regolament, l-applikazzjoni għandha tiġi eżaminata mill-Istat Membru, jiġifieri dak propost mill-applikant, sakemm Stat Membru ieħor fl-istess żona ma jaqbilx li jeżaminaha.
54 Konformement mat-tieni paragrafu tal-Artikolu 35, u mat-tieni sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 36(1) tal-imsemmi regolament, l-Istati Membri l-oħra taż-żona kkonċernata għandhom jikkooperaw sabiex jiżguraw distribuzzjoni ekwa tal-piż ta’ xogħol. Dawn l-Istati Membri għandhom ukoll il-possibbiltà li jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom, li ser jiġu eżaminati matul il-valutazzjoni tar-riskju ta’ tali prodott.
55 Madankollu, l-evalwazzjoni tar-riskji skont l-ewwel u t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 36(1) tar-Regolament Nru 1107/2009 għandha titwettaq esklużivament mill-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni għal awtorizzazzjoni skont l-Artikolu 36(1) ta’ dan ir-regolament, mingħajr ma din l-evalwazzjoni għandha tiġi approvata mill-Istati Membri l-oħra li jappartjenu għall-istess żona.
56 Issa, skont l-Artikolu 36(2) tal-imsemmi regolament, huwa abbażi tal-imsemmija evalwazzjoni li l-Istati Membri kkonċernati, jiġifieri l-Istati Membri li lilhom tkun ġiet ippreżentata applikazzjoni għal awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq fit-territorju tagħhom, għandhom jagħtu jew jirrifjutaw din l-awtorizzazzjoni.
57 F’dan il-kuntest, ma huwiex eskluż li Stat Membru kkonċernat ma jaqbilx mal-konklużjonijiet tal-evalwazzjoni tar-riskju li tkun twettqet, skont l-ewwel u t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 36(1) tar-Regolament Nru 1107/2009. Din is-sitwazzjoni tista’ tirriżulta indipendentement mill-fatt jekk dan l-Istat Membru kkonċernat ikunx sostna jew le l-osservazzjonijiet tiegħu fil-kuntest tal-proċedura dwar din l-evalwazzjoni tar-riskji.
58 F’dan ir-rigward, l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 36(3) ta’ dan ir-regolament jipprevedi l-possibbiltà għall-Istat Membru kkonċernat li jimponi, minn naħa, kundizzjonijiet xierqa dwar il-kontenut u t-tul tal-awtorizzazzjoni mogħtija fit-territorju tiegħu kif ukoll, min-naħa l-oħra, miżuri oħra ta’ mitigazzjoni tar-riskji li jirriżultaw minn kundizzjonijiet ta’ użu speċifiċi.
59 Barra minn hekk, meta l-implimentazzjoni ta’ tali miżuri nazzjonali ta’ mitigazzjoni tar-riskji ma tippermettix li jiġi indirizzat it-tħassib tal-Istat Membru kkonċernat, marbut mas-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew mal-ambjent, huwa jista’ jirrifjuta l-awtorizzazzjoni tal-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti fit-territorju tiegħu, konformement mat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 36(3) tal-imsemmi regolament, għar-raġuni li, minħabba l-karatteristiċi ambjentali jew agrikoli partikolari tiegħu, il-prodott inkwistjoni dejjem jippreżenta riskju inaċċettabbli għas-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew għall-ambjent.
60 Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-Istati Membri kkonċernati, fis-sens tal-Artikolu 36(2) tar-Regolament Nru 1107/2009, li għandhom evalwazzjoni ta’ Stat Membru ieħor, skont il-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu, jistgħu, fil-limiti previsti fil-paragrafu 3 tal-imsemmi artikolu, jimponu miżuri ta’ mitigazzjoni, jew saħansitra jirrifjutaw l-awtorizzazzjoni ta’ tali prodott fit-territorju tagħhom, sabiex jiġi evitat riskju inaċċettabbli għas-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew għall-ambjent.
61 Madankollu, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni wkoll il-kuntest li fih jidħol l-Artikolu 36 tar-Regolament Nru 1107/2009. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar, l-ewwel nett, li l-Artikolu 28 ta’ dan ir-regolament jippreċiża espressament, fil-paragrafu 1 tiegħu, li prodott għall-protezzjoni tal-pjanti jista’ jitqiegħed fis-suq jew jintuża biss jekk ikun ġie awtorizzat fl-Istat Membru kkonċernat “skont dak ir-regolament”, li jimplika l-osservanza tal-proċedura prevista fl-Artikolu 36 tar-Regolament Nru 1107/2009.
62 L-osservanza tal-modalitajiet ta’ din il-proċedura tippermetti, kif irrilevat l-Avukat Ġenerali, essenzjalment, fil-punt 37 tal-konklużjonijiet tagħha, li jiġi żgurat tqassim tar-responsabbiltajiet bejn l-Istati Membri. Huwa f’idejn l-Istat Membru li jkun qed jeżamina l-applikazzjoni li għandu jwettaq il-valutazzjoni tar-riskju filwaqt li l-Istati Membri kkonċernati jassumu l-ġestjoni tar-riskji billi jieħdu d-deċiżjoni finali ta’ awtorizzazzjoni fit-territorji rispettivi tagħhom.
63 Tali limitazzjoni tal-marġni ta’ manuvra tal-Istati Membri fil-proċeduri ta’ awtorizzazzjoni tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti tirriżulta mill-armonizzazzjoni tar-regoli applikabbli, bl-għan li jiġu ssimplifikati dawn il-proċeduri u li tiġi żgurata koerenza fl-Istati Membri kollha, kif jirriżulta, fir-rigward tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, mill-Artikolu 1(3) tar-Regolament Nru 1107/2009, moqri fid-dawl tal-premessi 5, 9, 25 u 29 ta’ dan ir-regolament.
64 It-tieni nett, fil-kuntest ta’ kawża li tirrigwarda d-dispożizzjonijiet dwar ir-rikonoxximent reċiproku tal-awtorizzazzjonijiet tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, li tinsab fis-subtaqsima 3 tat-Taqsima 1 tal-Kapitolu III tar-Regolament Nru 1107/2009, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li, meta Stat Membru jirċievi talba għal awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti li t-tqegħid fis-suq tiegħu diġà ġie awtorizzat għall-istess użu minn Stat Membru ieħor, huwa ma huwiex obbligat jagħti din l-awtorizzazzjoni meta l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 36(3) ta’ dan ir-regolament japplikaw minħabba karatteristiċi ambjentali jew agrikoli speċifiċi għalih (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑3 ta’ Diċembru 2020, Région de Bruxelles-Capitale vs Il‑Kummissjoni, C‑352/19 P, EU:C:2020:978, punti 51 u 53).
65 It-tielet nett, ma jistax jiġi injorat li l-Istati Membri jistgħu, skont l-Artikolu 44(1) u (3) tar-Regolament Nru 1107/2009, minn naħa, jeżaminaw mill-ġdid awtorizzazzjoni fi kwalunkwe mument jekk ċerti elementi juru li wieħed mir-rekwiżiti msemmija fl-Artikolu 29(1) ta’ dan ir-regolament ma għadux jiġi osservat u, min-naħa l-oħra, jirtiraw jew jemendaw din l-awtorizzazzjoni jekk jikkonkludu li dawn ir-rekwiżiti ma għadhomx issodisfatti.
66 Għalhekk, Stat Membru huwa, b’mod partikolari, obbligat jirtira awtorizzazzjoni, skont l-Artikolu 29(1)(e) u l-Artikolu 44(3)(a) tar-Regolament Nru 1107/2009, jekk jikkonstata li l-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti, fl-istat attwali tal-għarfien xjentifiku u tekniku, għandu effett dannuż fuq is-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew effett inaċċettabbli fuq l-ambjent, fis-sens tal-Artikolu 4(3)(b) u/jew (e) ta’ dan ir-regolament (ara, f’dan is-sens, is-sentenza ta’ llum, PAN Europe (Evalwazzjoni tal-proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali), C‑309/22 u C‑310/22, punt 81, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
67 Issa, kif irrilevat l-Avukat Ġenerali, essenzjalment, fil-punt 52 tal-konklużjonijiet tagħha, Stat Membru jista’ jirtira awtorizzazzjoni meta l-għarfien xjentifiku jew tekniku l-iktar affidabbli għad-dispożizzjoni tiegħu jindika li jista’ jkun hemm effett dannuż immedjat jew ittardjat fuq is-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew effetti inaċċettabbli fuq l-ambjent. Għaldaqstant, Stat Membru kkonċernat, fis-sens tal-Artikolu 36(2) tar-Regolament Nru 1107/2009, lanqas ma jista’ jkun obbligat jawtorizza t-tqegħid fis-suq ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti jekk ikun hemm għarfien xjentifiku jew tekniku li jidentifika riskju inaċċettabbli għas-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew għall-ambjent marbut mal-użu ta’ dan il-prodott (ara, f’dan is-sens, is-sentenza ta’ llum, PAN Europe (Evalwazzjoni tal-proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali), C‑309/22 u C‑310/22, punt 83).
68 Din l-interpretazzjoni tal-Artikolu 36 tar-Regolament Nru 1107/2009 hija sostnuta mill-għan ta’ dan ir-regolament li, kif huwa ppreċiżat fl-Artikolu 1(3) tiegħu, u kif tirrifletti l-premessa 8 tiegħu, huwa, b’mod partikolari, li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali kif ukoll tal-ambjent. F’dan ir-rigward, billi għamlet riferiment għall-premessa 24 tar-Regolament Nru 1107/2009, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li waqt il-ħruġ tal-awtorizzazzjonijiet għat-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, l-għan ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali kif ukoll tal-ambjent “għandu jieħu prijorità” fuq l-għan ta’ titjib tal-produzzjoni tal-pjanti (sentenza tad‑19 ta’ Jannar 2023, Pesticide Action Network Europe et, C‑162/21, EU:C:2023:30, punti 46 u 48 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
69 Bl-istess mod, il-premessa 29 tar-Regolament Nru 1107/2009, filwaqt li tinsisti fuq in-neċessità li jiġi previst tqegħid għad-dispożizzjoni iktar armonizzat tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, tirrikonoxxi li ċirkustanzi ambjentali jew agrikoli speċifiċi għat-territorju ta’ Stat Membru wieħed jew iktar jistgħu jiġġustifikaw li dan jew dawn l-Istati Membri jirrifjutaw li jawtorizzaw il-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti fit-territorju tagħhom meta dan ikun iġġustifikat minn ċirkustanzi agrikoli jew ambjentali partikolari jew jekk il-livell għoli ta’ protezzjoni kemm tas-saħħa tal-bniedem kif ukoll tal-annimali u tal-ambjent ma jkunx jista’ jiġi żgurat.
70 Fid-dawl tal-motivi preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 36 tar-Regolament Nru 1107/2009 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-Istat Membru li jieħu deċiżjoni dwar l-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti, skont l-Artikolu 36(2) ta’ dan ir-regolament, jista’ jitbiegħed mill-evalwazzjoni xjentifika tar-riskji li jikkonċernaw dan il-prodott imwettqa mill-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni għal tali awtorizzazzjoni, skont l-Artikolu 36(1) tal-imsemmi regolament, fil-każijiet imsemmija fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 36(3) tal-istess regolament, b’mod partikolari meta jkollu l-iktar data xjentifika jew teknika affidabbli, li dan l-Istat Membru tal-aħħar ma jkunx ħa inkunsiderazzjoni fit-tħejjija tal-evalwazzjoni tiegħu, li tidentifika riskju inaċċettabbli għas-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew għall-ambjent.
Dwar it‑tieni domanda
71 Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 36 tar-Regolament Nru 1107/2009, moqri fid-dawl tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva, għandux jiġi interpretat fis-sens li l-konklużjonijiet tal-evalwazzjoni mwettqa mill-Istat Membru kompetenti skont l-Artikolu 36(1) ta’ dan ir-regolament jistgħu jiġu suġġetti għall-istħarriġ tal-qorti tal-Istat Membru kkonċernat, fis-sens tal-Artikolu 36(2) tal-imsemmi regolament, adita b’rikors dirett kontra deċiżjoni adottata skont l-Artikolu 36(2) jew (3) tal-istess regolament.
72 Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, għandu jiġi osservat, preliminarjament, li r-raba’ subparagrafu tal-Artikolu 36(3) tar-Regolament Nru 1107/2009 jimponi biss fuq l-Istati Membri li jipprevedu l-possibbiltà li tiġi kkontestata deċiżjoni li tirrifjuta l-awtorizzazzjoni ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti quddiem il-qrati nazzjonali jew ta’ istanzi oħra tal-appell. Madankollu, mis-sentenza tat‑28 ta’ Ottubru 2020, Associazione GranoSalus vs Il‑Kummissjoni (C‑313/19 P, EU:C:2020:869), jirriżulta li huma wkoll l-Istati Membri li għandhom jipprevedu sistema ta’ rimedji u ta’ proċeduri li tippermetti wkoll li jiġi żgurat ir-rispett tad-dritt fundamentali għal rimedju effettiv ta’ terzi li jiġġustifikaw interess fil-kuntest tal-implimentazzjoni ta’ dan ir-regolament mill-awtoritajiet nazzjonali ta’ dawn l-Istati.
73 F’dan ir-rigward, peress li d-deċiżjonijiet adottati skont l-Artikolu 36(2) jew (3) tar-Regolament Nru 1107/2009 jittieħdu abbażi tal-konklużjonijiet tal-evalwazzjoni mwettqa mill-Istat Membru kompetenti skont l-Artikolu 36(1) ta’ dan ir-regolament, dawn il-konklużjonijiet neċessarjament jifformaw parti mill-elementi rilevanti tas-sitwazzjoni li dawn id-deċiżjonijiet għandhom l-għan li jirregolaw. L-imsemmija konklużjonijiet għandhom għalhekk jittieħdu inkunsiderazzjoni mill-qrati tal-Istat Membru kkonċernat, fis-sens tal-Artikolu 36(2) tal-imsemmi regolament, meta dawn jiddeċiedu fuq il-fondatezza tal-imsemmija deċiżjonijiet (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Lulju 2010, Afton Chemical, C‑343/09, EU:C:2010:419, punt 34).
74 Min-naħa l-oħra, peress li d-deċiżjonijiet imsemmija fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza huma r-riżultat ta’ evalwazzjonijiet ta’ punti fattwali ta’ natura xjentifika u teknika kumplessi ħafna, dawn il-qrati nazzjonali ma jistgħux jissostitwixxu l-evalwazzjoni tagħhom ta’ dawn l-elementi fattwali minflok dik tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑21 ta’ Jannar 1999, Upjohn, C‑120/97, EU:C:1999:14, punti 33 sa 35).
75 Minn dan isegwi li l-qrati tal-Istat Membru kkonċernat, fis-sens tal-Artikolu 36(2) tar-Regolament Nru 1107/2009, li huma msejħa jiddeċiedu dwar il-fondatezza tad-deċiżjonijiet adottati skont l-Artikolu 36(2) jew (3) ta’ dan ir-regolament, għandhom ġurisdizzjoni biex jevalwaw il-legalità ta’ dawn id-deċiżjonijiet fid-dawl tal-kundizzjonijiet sostantivi u proċedurali previsti f’dawn id-dispożizzjonijiet (ara, b’analoġija, is-sentenza tat‑8 ta’ Settembru 2011, Monsanto et, C‑58/10 sa C‑68/10, EU:C:2011:553, punt 79), peress li dawn il-qrati, minn naħa, jistgħu jieħdu inkunsiderazzjoni l-konklużjonijiet tal-evalwazzjoni mwettqa mill-Istat Membru kompetenti skont l-Artikolu 36(1) tal-imsemmi regolament, iżda, min-naħa l-oħra, ma jistgħux jissostitwixxu l-evalwazzjoni tagħhom tal-elementi fattwali ta’ natura xjentifika u teknika ma’ dik tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti.
76 Fid-dawl tal-motivi preċedenti, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 36 tar-Regolament Nru 1107/2009, moqri fid-dawl tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-konklużjonijiet tal-evalwazzjoni mwettqa mill-Istat Membru kompetenti skont l-Artikolu 36(1) ta’ dan ir-regolament jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni mill-qorti tal-Istat Membru kkonċernat, fis-sens tal-Artikolu 36(2) tal-imsemmi regolament, li hija mitluba tiddeċiedi dwar il-legalità ta’ deċiżjoni adottata skont l-Artikolu 36(2) jew (3) tal-istess regolament, fid-dawl tal-kundizzjonijiet sostantivi u proċedurali previsti f’dawn id-dispożizzjonijiet, bil-kundizzjoni li din il-qorti ma tistax tissostitwixxi l-evalwazzjoni tagħha tal-elementi fattwali ta’ natura xjentifika u teknika minflok dik tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti.
Fuq it‑tielet domanda
77 Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 36(2) u (3) tar-Regolament Nru 1107/2009 għandux jiġi interpretat fis-sens li, meta l-Istat Membru li jieħu deċiżjoni dwar l-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti skont dawn id-dispożizzjonijiet iqis li l-evalwazzjoni xjentifika tar-riskji mwettqa mill-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni skont l-Artikolu 36(1) ta’ dan ir-regolament tkun insuffiċjentement motivata, huwa għandu l-obbligu li jassoċja lil dan l-Istat Membru tal-aħħar mat-twettiq ta’ evalwazzjoni ġdida li abbażi tagħha l-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq tal-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti tista’ tiġi adottata.
78 Preliminarjament, għandu jitfakkar li l-awtoritajiet nazzjonali msejħa biex jintervjenu skont l-Artikolu 36 tar-Regolament Nru 1107/2009 għandhom jikkonformaw ruħhom mal-prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni dwar amministrazzjoni tajba, li jinkludi rekwiżiti li l-Istati Membri għandhom josservaw meta jimplimentaw id-dritt tal-Unjoni. Fost dawn ir-rekwiżiti, l-obbligu ta’ motivazzjoni tad-deċiżjonijiet adottati mill-awtoritajiet nazzjonali għandu importanza partikolari, sa fejn dan jippermetti lid-destinatarji ta’ dawn id-deċiżjonijiet jiddefendu d-drittijiet tagħhom u jiddeċiedu b’għarfien sħiħ tal-kawża jekk hemmx lok li jippreżentaw rikors ġudizzjarju kontrihom (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑15 ta’ Ottubru 1987, Heylens et, 222/86, EU:C:1987:442, punt 15, kif ukoll tal‑21 ta’ Diċembru 2023, Infraestruturas de Portugal u Futrifer Indústrias Ferroviárias, C‑66/22, EU:C:2023:1016, punt 87).
79 Madankollu, kif osservat il-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, ir-Regolament Nru 1107/2009 ma jipprevedix modalitajiet speċifiċi sabiex jiġu rregolati d-diverġenzi ta’ opinjonijiet bejn l-Istati Membri fil-każ fejn l-Istat Membru kkonċernat iqis, waqt l-ipproċessar ta’ applikazzjoni għal awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti, li evalwazzjoni xjentifika tar-riskji mwettqa mill-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni skont l-Artikolu 36(1) ta’ dan ir-regolament tippreżenta motivazzjoni insuffiċjenti fir-rigward tat-tħassib tal-Istat ikkonċernat dwar is-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew tal-ambjent, b’rabta ma’ karatteristiċi ambjentali jew agrikoli partikolari għat-territorju tiegħu.
80 Madankollu, mit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 36(3) tar-Regolament Nru 1107/2009 jirriżulta li l-Istat Membru kkonċernat, li jirrifjuta l-awtorizzazzjoni tal-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti fit-territorju tiegħu skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 36(3) ta’ dan ir-regolament, minkejja l-evalwazzjoni tar-riskji mwettqa mill-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni skont l-Artikolu 36(1) tal-imsemmi regolament, għandu jinforma immedjatament lill-applikant u lill-Kummissjoni bid-deċiżjoni tiegħu u jipprovdi l-elementi tekniċi jew xjentifiċi insostenn ta’ din id-deċiżjoni.
81 Barra minn hekk, kif tfakkar fil-punt 65 ta’ din is-sentenza, fir-rigward tad-dispożizzjonijiet dwar it-tiġdid, l-irtirar u l-varjazzjoni tal-awtorizzazzjonijiet ta’ tqegħid fis-suq tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, li jinsabu fis-subtaqsima 4 tat-Taqsima 1 tal-Kapitolu III tar-Regolament Nru 1107/2009, l-Istati Membri jistgħu, skont l-Artikolu 44(1) ta’ dan ir-regolament, jirrevedu awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq f’kull ħin jekk ċerti elementi jwasslu biex wieħed jemmen li wieħed mir-rekwiżiti msemmija fl-Artikolu 29 tal-imsemmi regolament ma għadux osservat.
82 Issa, fil-kuntest tal-eżami mill-ġdid imwettaq abbażi tal-Artikolu 44 tar-Regolament Nru 1107/2009, l-irtirar jew il-modifika tal-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq bl-ebda mod ma hija suġġetta għall-varjazzjoni minn qabel tal-evalwazzjoni mwettqa mill-Istat Membru li eżamina l-applikazzjoni għal awtorizzazzjoni skont l-Artikolu 36(1) ta’ dan ir-regolament. Min-naħa l-oħra, skont l-Artikolu 44(4) tal-imsemmi regolament, meta Stat Membru jirtira jew jemenda awtorizzazzjoni skont l-Artikolu 44(3) tal-istess regolament, huwa għandu jinforma immedjatament, fost l-oħrajn, lid-detentur, lill-Istati Membri l-oħra u lill-Kummissjoni.
83 Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-Istat Membru kkonċernat, fis-sens tal-Artikolu 36(2) tar-Regolament Nru 1107/2009, ma jistax ikun obbligat li jassoċja, abbażi ta’ dan ir-regolament biss, lill-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni skont l-Artikolu 36(1) tal-imsemmi regolament, u lanqas lill-Istati Membri l-oħra li jappartjenu għall-istess żona, meta jipproċedi għat-twettiq tal-evalwazzjoni tiegħu tar-riskji fil-kuntest tal-proċedura ta’ awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq tal-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti fit-territorju tiegħu, skont l-Artikolu 36 (2) u (3) tal-imsemmi regolament.
84 Fid-dawl tal-motivi preċedenti, ir-risposta għat-tielet domanda għandha tkun li l-Artikolu 36(2) u (3) tar-Regolament Nru 1107/2009 għandu jiġi interpretat fis-sens li, meta l-Istat Membru li jieħu deċiżjoni dwar l-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti skont dawn id-dispożizzjonijiet iqis li l-evalwazzjoni xjentifika tar-riskji mwettqa mill-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni skont l-Artikolu 36(1) ta’ dan ir-regolament ma tkunx suffiċjentement motivata fid-dawl tat-tħassib tiegħu dwar is-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew dwar l-ambjent, b’rabta ma’ karatteristiċi ambjentali jew agrikoli partikolari fit-territorju tiegħu, huwa ma huwiex obbligat li jassoċja lil dan l-aħħar Stat Membru mat-twettiq ta’ evalwazzjoni ġdida li abbażi tagħha tista’ tiġi adottata l-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq tal-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti.
Fuq ir‑raba’ u l‑ħames domanda
85 Preliminarjament, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest tal-proċedura ta’ kooperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja, stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, hija din tal-aħħar li għandha tagħti lill-qorti nazzjonali risposta utli li tgħinha tiddeċiedi l-kawża quddiemha. Għal dan il-għan, jekk ikun meħtieġ, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tifformula mill-ġdid id-domandi magħmula lilha (sentenzi tas‑17 ta’ Lulju 1997, Krüger, C-334/95, EU:C:1997:378, punti 22 u 23, kif ukoll tat‑18 ta’ Novembru 2021, A. S.A., C‑212/20, EU:C:2021:934, punt 36).
86 Għal dawn il-finijiet, mill-informazzjoni kollha pprovduta mill-qorti tar-rinviju, u b’mod partikolari mill-motivazzjoni tad-deċiżjoni tar-rinviju, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tislet l-elementi tad-dritt tal-Unjoni li jeħtieġu interpretazzjoni fid-dawl tas-suġġett tal-kawża prinċipali. Jista’ jkun meħtieġ ukoll li l-Qorti tal-Ġustizzja tieħu inkunsiderazzjoni regoli ta’ dan id-dritt li l-qorti nazzjonali ma tkunx għamlet riferiment għalihom fil-formulazzjoni tad-domanda tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑13 ta’ Diċembru 1984, Haug-Adrion, 251/83, EU:C:1984:397, punt 9, tal‑20 ta’ Marzu 1986, Tissier, 35/85, EU:C:1986:143, punt‑9, u tad‑29 ta’ April 2021, Banco de Portugal et, C‑504/19, EU:C:2021:335 punt 30).
87 F’dan il-każ, għandu jiġi rrilevat li r-raba’ u l-ħames domanda jirrigwardaw lill-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni għal awtorizzazzjoni skont l-Artikolu 36(1) tar-Regolament Nru 1107/2009, f’dan il-każ l-Irlanda, filwaqt li l-kawża li tressqet quddiem il-qorti tar-rinviju għandha bħala suġġett iċ-ċaħda, miċ-CTGB, tal-ilment li PAN Europe ressqet quddiemha kontra d-deċiżjoni tagħha li tapprova l-estensjoni tal-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq fil-Pajjiżi l-Baxxi tal-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti inkwistjoni.
88 F’dawn iċ-ċirkustanzi, sabiex tingħata risposta utli lill-qorti tar-rinviju, għandu jitqies li, permezz tar-raba’ u tal-ħames domanda tagħha, din il-qorti tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 29(1)(e) u l-Artikolu 36(2) tar-Regolament Nru 1107/2009 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li, sabiex tiġi kkontestata l-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti fit-territorju tal-Istat Membru li jieħu deċiżjoni dwar l-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti skont din l-aħħar dispożizzjoni, tista’ tiġi invokata quddiem l-awtoritajiet jew il-qrati ta’ dan l-Istat Membru d-data xjentifika jew teknika disponibbli l-iktar affidabbli, sabiex jiġi stabbilit li l-evalwazzjoni xjentifika tar-riskji mwettqa mill-Istat Membru li jeżamina t-talba skont l-Artikolu 36(1) ta’ dan ir-regolament, dwar l-imsemmi prodott għall-protezzjoni tal-pjanti, ma hijiex suffiċjentement motivata.
89 L-ewwel nett, fir-rigward tal-formulazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, għandu jitfakkar, fl-ewwel lok, li l-Artikolu 29 tar-Regolament Nru 1107/2009, li jikkonċerna l-kundizzjonijiet għall-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, jipprevedi, fil-paragrafu 1(e) tiegħu, li, mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 50 ta’ dan ir-regolament, prodott għall-protezzjoni tal-pjanti jista’ jiġi awtorizzat biss jekk jissodisfa r-rekwiżit li jgħidu li, “fid-dawl tat-tagħrif xjentifiku u tekniku attwali, dan jikkonforma mar-rekwiżiti previsti fl-Artikolu 4(3)” tal-imsemmi regolament.
90 Fit-tieni lok, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li, skont l-Artikolu 36(1) tar-Regolament Nru 1107/2009, l-Istat Membru li quddiemu titressaq applikazzjoni għal awtorizzazzjoni ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti għandu jwettaq evalwazzjoni oġġettiva u trasparenti ta’ din l-applikazzjoni fid-dawl tal-għarfien xjentifiku u tekniku attwali. Minn din il-perspettiva, huma l-awtoritajiet kompetenti, b’mod partikolari, li għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni d-data xjentifika disponibbli l-iktar affidabbli kif ukoll ir-riżultati l-iktar reċenti tar-riċerka internazzjonali u li ma għandhomx jagħtu f’kull każ piż predominanti lill-istudji prodotti mill-applikant (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑1 ta’ Ottubru 2019, Blaise et, C‑616/17, EU:C:2019:800, punti 66 u 94).
91 Minn dan isegwi li la l-formulazzjoni tal-Artikolu 29(1)(e) u lanqas dik tal-Artikolu 36(2) tar-Regolament Nru 1107/2009 ma jindikaw li, meta deċiżjoni amministrattiva jew ġudizzjarja jkollha tiġi adottata fl-Istat Membru kkonċernat dwar l-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq nazzjonali tiegħu ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti, l-awtoritajiet u l-qrati tal-Istat Membru kkonċernat għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni biss ċerti kategoriji ta’ għarfien xjentifiku jew tekniku, skont is-sors tagħhom jew il-mument li fih dan l-għarfien ikun sar aċċessibbli.
92 Il-kliem tal-Artikolu 29(1)(e) u tal-Artikolu 36(2) tar-Regolament Nru 1107/2009 ma jipprekludix għalhekk li tiġi invokata, quddiem dawn l-awtoritajiet u qrati, id-data xjentifika jew teknika disponibbli l-iktar affidabbli, sabiex tiġi kkontestata l-awtorizzazzjoni ta’ tali prodott fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat, u dan mingħajr kunsiderazzjoni għas-sors tagħhom jew għall-mument li fih dawn ikunu saru aċċessibbli.
93 Ir-riferiment, fl-Artikolu 36(1) ta’ dan ir-regolament, għall-użu tad-dokumenti ta’ gwida disponibbli fil-mument tal-applikazzjoni ma jpoġġix indiskussjoni din l-interpretazzjoni. Fil-fatt, minn din id-dispożizzjoni ma jistax jiġi dedott li l-Istat Membru li jeżamina din l-applikazzjoni għandu sempliċement jibbaża l-evalwazzjoni tiegħu tar-riskji fuq id-dokumenti ta’ gwida disponibbli biss, meta jqis li dawn id-dokumenti ma jirriflettux b’mod suffiċjenti l-istat attwali ta’ dan l-għarfien xjentifiku u tekniku li fid-dawl tiegħu huwa għandu jwettaq l-evalwazzjoni tiegħu.
94 Minbarra l-fatt li din l-interpretazzjoni tmur kontra l-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 90 ta’ din is-sentenza, hemm ukoll lok li tittieħed inkunsiderazzjoni n-natura mhux vinkolanti ta’ dawn id-dokumenti. Kif irrilevat l-Avukat Ġenerali, essenzjalment, fil-punt 74 tal-konklużjonijiet tagħha, peress li l-Artikolu 77 tar-Regolament Nru 1107/2009 jipprevedi biss il-possibbiltà tal-adozzjoni tagħhom mill-Kummissjoni, l-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni msemmija fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza għandu jkun jista’ huwa wkoll, fil-każ ta’ assenza ta’ tali dokumenti, iwettaq l-evalwazzjoni tiegħu tar-riskji billi jibbaża ruħu fuq id-data xjentifika disponibbli l-iktar affidabbli kif ukoll fuq ir-riżultati l-iktar reċenti tar-riċerka internazzjonali.
95 It-tieni nett, fir-rigward tal-kuntest li fih jaqa’ l-Artikolu 29(1) u l-Artikolu 36(2) tar-Regolament Nru 1107/2009, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-prinċipji uniformi ta’ evalwazzjoni u ta’ awtorizzazzjoni tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, li tirreferi għalihom l-ewwel waħda minn dawn id-dispożizzjonijiet u li huma stabbiliti fl-Anness tar-Regolament Nru 546/2011.
96 Issa, skont il-punt 2(c), li jinsab taħt it-Titolu A tal-Parti I ta’ dan l-anness, fl-evalwazzjoni tal-applikazzjonijiet għal awtorizzazzjoni u tal-għoti tagħhom, l-Istati Membri għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni l-elementi l-oħra ta’ informazzjoni ta’ natura teknika jew xjentifika li jistgħu raġonevolment ikollhom għad-dispożizzjoni tagħhom u li jirrigwardaw l-effetti dannużi potenzjali tal-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti jew tal-komponenti tiegħu.
97 Għandu jiġi osservat ukoll li l-Artikoli 44 u 56 tar-Regolament Nru 1107/2009 jirreferu wkoll għat-teħid inkunsiderazzjoni tal-iżvilupp tat-tagħrif xjentifiku u tekniku.
98 Fil-fatt, minn naħa, kif ġie kkonstatat fil-punt 65 ta’ din is-sentenza, mill-Artikolu 44(1) ta’ dan ir-regolament jirriżulta li l-Istati Membri jistgħu jirrevedu awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti f’kull mument jekk ċerti elementi jwasslu biex wieħed jemmen li wieħed mir-rekwiżiti msemmija fl-Artikolu 29 tal-imsemmi regolament ma għadux osservat. Għal dan l-għan, huwa espressament previst fl-Artikolu 44(3)(d) tal-istess regolament li l-Istat Membru kkonċernat jirtira jew jemenda l-awtorizzazzjoni mogħtija preċedentement meta, fid-dawl tal-evoluzzjoni tat-tagħrif xjentifiku u tekniku, il-mod ta’ użu u l-kwantitajiet użati jistgħu jiġu mmodifikati.
99 Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 56 tar-Regolament Nru 1107/2009 jipprevedi li d-detentur ta’ awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq għal prodott għall-protezzjoni tal-pjanti għandu jikkomunika immedjatament lill-Istati Membri li taw l-awtorizzazzjoni kull informazzjoni ġdida li tikkonċerna dan il-prodott u li tindika li huwa ma għadux jissodisfa l-kriterji stabbiliti fl-Artikoli 4 u 29 ta’ dan ir-regolament.
100 Issa, dan l-obbligu ta’ komunikazzjoni jinkludi, skont ir-raba’ subparagrafu tal-Artikolu 56(1) tal-imsemmi regolament, l-informazzjoni rilevanti dwar id-deċiżjonijiet jew l-evalwazzjonijiet ta’ organizzazzjonijiet internazzjonali jew ta’ organi pubbliċi li jawtorizzaw prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti jew sustanzi attivi fil-pajjiżi terzi.
101 It-tielet nett, l-interpretazzjoni mogħtija fil-punt 92 ta’ din is-sentenza hija sostnuta wkoll mill-għan tar-Regolament Nru 1107/2009.
102 Kif ġie indikat fil-punt 68 ta’ din is-sentenza, ir-Regolament huwa intiż biex jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem kif ukoll tal-ambjent. Barra minn hekk, kif jipprovdi l-Artikolu 1(4) tal-imsemmi regolament, id-dispożizzjonijiet tiegħu huma bbażati fuq il-prinċipju ta’ prekawzjoni u ma jipprekludux lill-Istati Membri milli japplikaw dan il-prinċipju meta tkun teżisti inċertezza xjentifika fir-rigward tar-riskji li jikkonċernaw is-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew l-ambjent u li jirrappreżentaw il-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li għandhom jiġu awtorizzati fit-territorju tagħhom.
103 Issa, il-possibbiltà li jitqajjem kull għarfien xjentifiku jew tekniku li huwa rilevanti, affidabbli u attwali, quddiem l-awtoritajiet u l-qrati tal-Istat Membru kkonċernat, fis-sens tal-Artikolu 36(2) ta’ dan ir-regolament, sabiex tiġi kkontestata l-awtorizzazzjoni ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru, tikkontribwixxi, fl-osservanza tal-prinċipju ta’ prekawzjoni, għat-twettiq ta’ dan l-għan.
104 Barra minn hekk, il-kunsiderazzjonijiet esposti fil-punti preċedenti ma jitpoġġewx indiskussjoni mir-rekwiżit tal-osservanza tal-prinċipju ta’ ċertezza legali.
105 Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, Corteva ssostni essenzjalment li dan il-prinċipju jeżiġi li l-eżami ta’ applikazzjoni għal awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti jsir skont l-għarfien xjentifiku u tekniku eżistenti fid-data tal-preżentata ta’ din l-applikazzjoni.
106 Skont ġurisprudenza stabbilita, il-prinċipju ta’ ċertezza legali jeżiġi li r-regoli tad-dritt ikunu ċari, preċiżi u prevedibbli fl-effetti tagħhom, sabiex il-persuni kkonċernati jkunu jistgħu jorjentaw ruħhom f’sitwazzjonijiet u f’relazzjonijiet legali li jaqgħu taħt l-ordinament ġuridiku tal-Unjoni (sentenza tas‑6 ta’ Mejju 2021, Bayer CropScience u Bayer vs Il‑Kummissjoni, C‑499/18 P, EU:C:2021:367, punt 101).
107 Madankollu, dan il-prinċipju għandu, fil-qasam speċifiku tal-awtorizzazzjonijiet għat-tqegħid fis-suq tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, jiġi bbilanċjat mal-prinċipju ta’ prekawzjoni li fuqu huwa bbażat ir-Regolament Nru 1107/2009 u li l-għan tiegħu huwa, kif imfakkar fil-punti 68 u 102 ta’ din is-sentenza, li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali kif ukoll tal-ambjent. Huwa għalhekk li, fil-każ ta’ elementi li jistabbilixxu li sustanza attiva jew prodott għall-protezzjoni tal-pjanti għandu effett ta’ ħsara fuq is-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew effett inaċċettabbli fuq l-ambjent, il-Kummissjoni u/jew l-Istati Membri jistgħu jkunu obbligati li jirtiraw l-approvazzjoni ta’ din is-sustanza attiva jew l-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ dan il-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti kif ukoll, jekk ikun il-każ, li jadottaw miżuri ta’ emerġenza.
108 Minn dan isegwi li, fil-kuntest ta’ dan ir-regolament, kull applikant li jixtieq iqiegħed fis-suq prodott għall-protezzjoni tal-pjanti jista’ jistenna li l-istat ta’ għarfien xjentifiku jew tekniku jiġi emendat matul il-proċedura ta’ awtorizzazzjoni jew matul il-perijodu li għalih sustanza attiva hija approvata jew prodott għall-protezzjoni tal-pjanti huwa awtorizzat. Barra minn hekk, mill-Artikoli 46 u 69 sa 71 tal-imsemmi regolament jirriżulta li l-irtirar ta’ awtorizzazzjoni jew l-adozzjoni ta’ miżura ta’ emerġenza jista’ jkollhom l-effett immedjat tagħhom, u ma jippermettux iktar it-tqegħid fis-suq kif ukoll l-użu tal-ħażniet eżistenti tal-prodott inkwistjoni.
109 Għaldaqstant, it-teħid inkunsiderazzjoni ta’ għarfien xjentifiku jew tekniku rilevanti u affidabbli li ma kienx għadu aċċessibbli fil-mument tal-preżentazzjoni tal-applikazzjoni għal awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti ma jistax jitqies li jmur kontra l-prinċipju ta’ ċertezza legali.
110 Fid-dawl tal-motivi preċedenti, ir-risposta għar-raba’ u għall-ħames domanda għandha tkun li l-Artikolu 29(1)(e) u l-Artikolu 36(2) tar-Regolament Nru 1107/2009 għandhom jiġu interpretati fis-sens li, sabiex tiġi kkontestata l-awtorizzazzjoni ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti fit-territorju tal-Istat Membru li jieħu deċiżjoni dwar l-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti skont din l-aħħar dispożizzjoni, tista’ tiġi invokata quddiem l-awtoritajiet jew il-qrati ta’ dan l-Istat Membru d-data xjentifika jew teknika disponibbli l-iktar affidabbli, sabiex jiġi stabbilit li l-evalwazzjoni xjentifika tar-riskji mwettqa mill-Istat Membru li jeżamina t-talba skont l-Artikolu 36(1) ta’ dan ir-regolament, fir-rigward tal-imsemmi prodott għall-protezzjoni tal-pjanti, hija insuffiċjentement motivata.
Fuq l‑ispejjeż
111 Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1) L-Artikolu 36 tar-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑21 ta’ Ottubru 2009 dwar it-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti u li jħassar id-Direttivi tal-Kunsill 79/117/KEE u 91/414/KEE,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
l-Istat Membru li jieħu deċiżjoni dwar l-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti, skont l-Artikolu 36(2) ta’ dan ir-regolament, jista’ jitbiegħed mill-evalwazzjoni xjentifika tar-riskji li jikkonċernaw dan il-prodott imwettqa mill-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni għal tali awtorizzazzjoni, skont l-Artikolu 36(1) tal-imsemmi regolament, fil-każijiet imsemmija fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 36(3) tal-istess regolament, b’mod partikolari meta jkollu l-iktar data xjentifika jew teknika affidabbli, li dan l-Istat Membru tal-aħħar ma jkunx ħa inkunsiderazzjoni fit-tħejjija tal-evalwazzjoni tiegħu, li tidentifika riskju inaċċettabbli għas-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew għall-ambjent.
2) L-Artikolu 36 tar-Regolament Nru 1107/2009, moqri fid-dawl tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
il-konklużjonijiet tal-evalwazzjoni mwettqa mill-Istat Membru kompetenti skont l-Artikolu 36(1) ta’ dan ir-regolament jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni mill-qorti tal-Istat Membru kkonċernat, fis-sens tal-Artikolu 36(2) tal-imsemmi regolament, li hija mitluba tiddeċiedi dwar il-legalità ta’ deċiżjoni adottata skont l-Artikolu 36, paragrafi 2 jew 3 tal-istess regolament, fid-dawl tal-kundizzjonijiet sostantivi u proċedurali previsti f’dawn id-dispożizzjonijiet, bil-kundizzjoni li din il-qorti ma tistax tissostitwixxi l-evalwazzjoni tagħha tal-elementi fattwali ta’ natura xjentifika u teknika ma’ dik tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti.
3) L-Artikolu 36(2) u (3) tar-Regolament Nru 1107/2009:
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
meta l-Istat Membru li jieħu deċiżjoni dwar l-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti skont dawn id-dispożizzjonijiet iqis li l-evalwazzjoni xjentifika tar-riskji mwettqa mill-Istat Membru li jeżamina l-applikazzjoni skont l-Artikolu 36(1) ta’ dan ir-regolament ma tkunx suffiċjentement motivata fid-dawl tat-tħassib tiegħu dwar is-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew dwar l-ambjent, b’rabta ma’ karatteristiċi ambjentali jew agrikoli partikolari fit-territorju tiegħu, huwa ma huwiex obbligat li jassoċja lil dan l-aħħar Stat Membru mat-twettiq ta’ evalwazzjoni ġdida li abbażi tagħha tista’ tiġi adottata l-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq tal-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti.
4) L-Artikolu 29(1)(e) u l-Artikolu 36(2) tar-Regolament Nru 1107/2009
għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
sabiex tiġi kkontestata l-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti fit-territorju tal-Istat Membru li jieħu deċiżjoni dwar l-awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti skont din l-aħħar dispożizzjoni, tista’ tiġi invokata quddiem l-awtoritajiet jew il-qrati ta’ dan l-Istat Membru d-data xjentifika jew teknika disponibbli l-iktar affidabbli, sabiex jiġi stabbilit li l-evalwazzjoni xjentifika tar-riskji mwettqa mill-Istat Membru li jeżamina t-talba skont l-Artikolu 36(1) ta’ dan ir-regolament, dwar l-imsemmi prodott għall-protezzjoni tal-pjanti, ma hijiex suffiċjentement motivata.
Firem
* Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.