EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 62022CJ0177
Judgment of the Court (Ninth Chamber) of 9 March 2023.#JA v Wurth Automotive GmbH.#Request for a preliminary ruling from the Landesgericht Salzburg.#Reference for a preliminary ruling – Judicial cooperation in civil matters – Regulation (EU) No 1215/2012 – Jurisdiction over consumer contracts – Concept of ‘consumer’ – Conduct of the person claiming the status of consumer that may give rise to the impression, on the part of the other contracting party, that he or she is acting for professional purposes.#Case C-177/22.
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Id-Disa’ Awla) tad-9 ta’ Marzu 2023.
JA vs Wurth Automotive GmbH.
Talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa minn Landesgericht Salzburg.
Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili – Regolament (UE) Nru 1215/2012 – Ġurisdizzjoni fil-qasam tal-kuntratti konklużi mill-konsumaturi – Kunċett ta’ ‘konsumatur’ – Aġir tal-persuna li tinvoka l-kwalità ta’ konsumatur li tista’ tagħti lok għall-impressjoni, fir-rigward tal-parti l-oħra fil-kuntratt, li hija qiegħda taġixxi għal finijiet professjonali.
Kawża C-177/22.
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Id-Disa’ Awla) tad-9 ta’ Marzu 2023.
JA vs Wurth Automotive GmbH.
Talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa minn Landesgericht Salzburg.
Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili – Regolament (UE) Nru 1215/2012 – Ġurisdizzjoni fil-qasam tal-kuntratti konklużi mill-konsumaturi – Kunċett ta’ ‘konsumatur’ – Aġir tal-persuna li tinvoka l-kwalità ta’ konsumatur li tista’ tagħti lok għall-impressjoni, fir-rigward tal-parti l-oħra fil-kuntratt, li hija qiegħda taġixxi għal finijiet professjonali.
Kawża C-177/22.
Court reports – general
ECLI identifier: ECLI:EU:C:2023:185
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Id-Disa’ Awla)
9 ta’ Marzu 2023 ( *1 )
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili – Regolament (UE) Nru 1215/2012 – Ġurisdizzjoni fil-qasam tal-kuntratti konklużi mill-konsumaturi – Kunċett ta’ ‘konsumatur’ – Aġir tal-persuna li tinvoka l-kwalità ta’ konsumatur li tista’ tagħti lok għall-impressjoni, fir-rigward tal-parti l-oħra fil-kuntratt, li hija qiegħda taġixxi għal finijiet professjonali”
Fil-Kawża C‑177/22,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mil-Landesgericht Salzburg (il-Qorti Reġjonali ta’ Salzburg, l-Awstrija), permezz ta’ deċiżjoni tal‑24 ta’ Frar 2022, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit‑8 ta’ Marzu 2022, fil-proċedura
JA
vs
Wurth Automotive GmbH,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Id-Disa’ Awla),
komposta minn L. S. Rossi, Presidenta tal-Awla, J.‑C. Bonichot u O. Spineanu-Matei (Relatriċi), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: M. Campos Sánchez‑Bordona,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
– |
għal JA, minn B. Heim, Rechtsanwalt, |
– |
għall-Kummissjoni Ewropea, minn S. Noë u M. Wasmeier, bħala aġenti, |
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 |
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 17 u 18 tar-Regolament (UE) Nru 1215/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2012 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali (ĠU 2012, L 351, p. 1). |
2 |
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn JA, ċittadina Awstrijaka, u Wurth Automotive GmbH, kumpannija Ġermaniża, dwar il-ġurisdizzjoni tal-qrati Awstrijaċi li jiddeċiedu dwar talba għal kumpens minħabba difetti moħbija ta’ vettura bil-mutur li hija s-suġġett ta’ kuntratt ta’ bejgħ. |
Il‑kuntest ġuridiku
3 |
L-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012, li jinsab fis-Sezzjoni 4, intitolata “Ġurisdizzjoni dwar kuntratti tal-konsumatur”, tal-Kapitolu II tiegħu, intitolat “Ġurisdizzjoni”, jipprovdi: “Fi kwistjonijiet li għandhom x’jaqsmu ma’ kuntratt konkluż minn xi persuna, il-konsumatur, għal skop li jista’ jitqies lil hinn minn negozju jew professjoni tiegħu, il-ġurisdizzjoni għandha tiġi determinata b’din it-Taqsima, mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 6 u l-punt 5 tal-Artikolu 7, jekk:
|
4 |
Skont l-Artikolu 18(1) ta’ dan ir-regolament: “Konsumatur jista’ jressaq proċedimenti kontra l-parti l-oħra ta’ kuntratt fil-qrati tal-Istat Membru li fih tkun domiċiljata dik il-parti jew, irrispettivament mid-domiċilju tal-parti l-oħra, fil-qrati tal-post fejn ikun domiċiljat il-konsumatur.” |
Il‑kawża prinċipali u d‑domandi preliminari
5 |
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, li l-imsieħeb tagħha huwa konċessjonarju tal-vetturi u d-direttur ta’ pjattaforma tal-internet għall-bejgħ ta’ vetturi bil-mutur (iktar ’il quddiem l-“imsieħeb”), kienet imsemmija fil-paġna ewlenija ta’ din il-pjattaforma bħala grafista u disinjatatriċi ta’ siti tal-internet, mingħajr ma effettivament eżerċitat din l-attività meta seħħew il-fatti fil-kawża prinċipali. |
6 |
Fuq talba tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali, li kienet esprimiet ix-xewqa li tixtri vettura bil-mutur, l-imsieħeb għamel riċerka u kkuntattja lill-konvenuta fil-kawża prinċipali, billi fil‑11 ta’ Marzu 2019, bagħtilha messaġġ elettroniku mill-indirizz tal-posta elettronika professjonali tiegħu, li fih indika offerta ta’ prezz għax-xiri, intaxxata skont l-iskema ta’ marġni ta’ profitt, ta’ vettura bl-ewwel reġistrazzjoni fil-Ġermanja u bi ħlas fi flus kontanti. F’dan il-messaġġ elettroniku, ġie indikat li l-kuntratt ta’ bejgħ kellu jiġi konkluż f’isem ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali. Sar ukoll kuntatt telefoniku bejn l-imsieħeb u impjegat tal-konvenuta fil-kawża prinċipali mingħajr ma l-kontenut tiegħu seta’ jiġi stabbilit b’mod suffiċjenti skont il-liġi. |
7 |
Il-konvenuta fil-kawża prinċipali bagħtet lill-imsieħeb, permezz ta’ messaġġ elettroniku, il-kuntratt ta’ bejgħ li kien jindika, bħala x-xerrej, il-“kumpannija JA” u li kien jinkludi sezzjoni intitolata “Ftehimiet partikolari: tranżazzjoni bejn kummerċjanti/mingħajr ritorn, mingħajr garanzija/kunsinna biss wara li jiġi rċevut il-ħlas […]”. |
8 |
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ffirmat dan il-kuntratt mingħajr ma kkontestat il-kontenut tiegħu. Sussegwentement, il-kuntratt intbagħat lill-konvenuta fil-kawża prinċipali, permezz ta’ messaġġ elettroniku, mill-imsieħeb li, fit‑13 ta’ Marzu 2019, ġabar il-vettura mingħand din tal-aħħar. |
9 |
Il-fattura maħruġa dakinhar kellha l-indikazzjoni “Impossibbli li tiġi indikata t-[taxxa fuq il-valur miżjud (VAT)] – Artikolu 25a [tal-Umsatzsteuergesetz (il-Liġi dwar il-VAT)]”. Kif jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju, fis-sistema informatika tal-konvenuta fil-kawża prinċipali, il-ftehimiet partikolari ma jiġux proposti awtomatikament iżda għandhom jiġu indikati mill-bejjiegħ fil-kuntratt ta’ bejgħ. Għall-kuntratti konklużi ma’ individwi, il-formoli ta’ indirizz użati huma “Sinjur/Sinjura”. Dawn il-kuntratti kienu jinkludu wkoll klawżola ta’ garanzija ta’ perijodu ta’ sena. |
10 |
Il-vettura kkonċernata ġiet irreġistrata f’isem ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali. Numru ta’ ġimgħat iktar tard, l-imsieħeb talab lill-konvenuta fil-kawża prinċipali jekk kienx possibbli li jiġi indikat l-ammont tal-VAT fuq il-fattura maħruġa, liema talba ġiet irrifjutata lilu. |
11 |
Peress li kkonstatat li din il-vettura kienet ivvizzjata b’difetti moħbija, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali adixxiet lill-Bezirksgericht Salzburg (il-Qorti Distrettwali ta’ Salzburg, l-Awstrija), billi bbażat il-ġurisdizzjoni ta’ din il-qorti fuq l-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 1215/2012, b’talba intiża li l-konvenuta fil-kawża prinċipali tiġi obbligata tħallas ammont ta’ EUR 3 257.52 bħala drittijiet ta’ garanzija. Insostenn tat-talba tagħha, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali sostniet li, f’dan il-każ, hija kkonkludiet il-kuntratt ta’ bejgħ bħala konsumatur u li l-konvenuta fil-kawża prinċipali kienet tipprovdi l-attività kummerċjali jew professjonali tagħha fl-Awstrija, fis-sens tal-Artikolu 17(1)(c) tar-Regolament Nru 1215/2012. |
12 |
Il-konvenuta fil-kawża prinċipali qajmet eċċezzjoni ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni ta’ din il-qorti u kkontestat ukoll il-fondatezza ta’ din it-talba. Skont l-allegazzjonijiet tagħha, il-kuntratt ta’ bejgħ fil-kawża prinċipali jikkostitwixxi tranżazzjoni bejn kummerċjanti, kif jirriżulta mill-informazzjoni li tinsab fit-taqsima “Ftehimiet speċjali”, tal-prezz tal-bejgħ li l-ammont tiegħu ġie stabbilit billi ttieħdet inkunsiderazzjoni l-impożizzjoni skont l-iskema ta’ marġni ta’ profitt u l-użu previst mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali tat-tnaqqis tal-VAT tal-input. Konsegwentement, skont il-konvenuta fil-kawża prinċipali, il-qrati Ġermaniżi għandhom ġurisdizzjoni għall-konjizzjoni tal-kawża prinċipali. |
13 |
Permezz ta’ digriet tad‑19 ta’ Ottubru 2021, il-Bezirksgericht Salzburg (il-Qorti Distrettwali ta’ Salzburg) ikkonstatat li ma kellhiex ġurisdizzjoni internazzjonali għall-konjizzjoni tal-kawża prinċipali. Skont din il-qorti, minkejja li, fil-fatt, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ma hijiex imprenditur, billi ffirmat il-kuntratt ta’ bejgħ u billi involviet lill-imsieħeb fl-iżvolġiment tar-relazzjoni ma’ din tal-aħħar, hija ħolqot, fir-rigward tal-konvenuta fil-kawża prinċipali, l-impressjoni li hija kienet qiegħda taġixxi bħala tali. Il-konvenuta fil-kawża prinċipali kellha, għaldaqstant, id-dritt li tassumi li kien kuntratt bejn kummerċjanti, li kienet ir-raġuni għalfejn il-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni tal-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 1215/2012 ma kinux issodisfatti. |
14 |
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ppreżentat rikors kontra dan id-digriet quddiem il-Landesgericht Salzburg (il-Qorti Reġjonali ta’ Salzburg, l-Awstrija), jiġifieri l-qorti tar-rinviju. |
15 |
Din il-qorti tesponi li ma huwiex ikkontestat f’dan il-każ li l-konvenuta fil-kawża prinċipali, li s-sede tagħha jinsab fil-Ġermanja, ukoll orjentat l-attivitajiet kummerċjali tagħha lejn l-Awstrija, fis-sens tal-Artikolu 17(1)(c) tar-Regolament Nru 1215/2012, peress li l-uniku punt ikkontestat huwa dwar jekk ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali aġixxietx bħala konsumatur waqt il-konklużjoni tal-kuntratt ta’ bejgħ mal-konvenuta fil-kawża prinċipali. |
16 |
F’dan ir-rigward, l-imsemmija qorti tirrileva li, minkejja li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali tiddikjara li kkonkludiet dan il-kuntratt bħala persuna privata li teżerċita attività bħala persuna impjegata, mill-konstatazzjonijiet magħmula mill-qorti tal-ewwel istanza jirriżulta li ma huwiex eskluż li din eżerċitat il-professjoni ta’ grafista u ta’ disinjatriċi ta’ siti tal-internet bħala persuna li taħdem għal rasha. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk tali sitwazzjoni fejn fatt ma jistax jintwera b’mod suffiċjenti fid-dritt jistax jippreġudika lir-rikorrenti fil-kawża prinċipali. |
17 |
Fil-fehma ta’ din il-qorti, anki jekk jiġi deċiż li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali xtrat il-vettura kkonċernata għal finijiet privati, tibqa’ l-kwistjoni dwar jekk dan il-fatt setax jiġi identifikat ukoll mill-konvenuta fil-kawża prinċipali. |
18 |
Fl-aħħar, l-imsemmija qorti tistaqsi jekk, fil-kuntest tal-evalwazzjoni globali li hija għandha twettaq sabiex tistabbilixxi jekk ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, f’dan il-każ, ikkonkludietx il-kuntratt inkwistjoni fil-kawża prinċipali bħala konsumatur, ċirkustanzi partikolari oħra tal-kawża jistgħux ikollhom ċerta importanza, jiġifieri l-fatt li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali rrikorriet għal konċessjonarju tal-vetturi sabiex jitwettqu l-passi neċessarji għall-konklużjoni tal-kuntratt, il-fatt li, matul ix-xahar ta’ Awwissu 2019, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali reġgħet biegħet il-vettura bi profitt jew il-fatt li ma kienx hemm indikazzjoni tal-VAT fuq il-fattura. Fir-rigward ta’ dan l-aspett tal-aħħar, il-qorti tar-rinviju tippreċiża li, skont id-dritt Ġermaniż dwar il-VAT, l-assenza ta’ indikazzjoni separata tal-VAT fuq il-fattura tista’ sseħħ kemm waqt il-bejgħ lil imprenditur kif ukoll waqt il-bejgħ lil persuna privata. |
19 |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Landesgericht Salzburg (il-Qorti Reġjonali ta’ Salzburg) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
|
Fuq id‑domandi preliminari
Fuq l‑ewwel domanda
20 |
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 għandux jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi ddeterminat jekk persuna li kkonkludiet kuntratt li jaqa’ taħt il-punt (c) ta’ din id-dispożizzjoni tistax tiġi kklassifikata bħala “konsumatur”, fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-għanijiet attwali jew futuri mfittxija mill-konklużjoni ta’ dan il-kuntratt kif ukoll in-natura tal-attività eżerċitata minn din il-persuna bħala persuna impjegata jew bħala persuna li taħdem għal rasha. |
21 |
F’dan ir-rigward, għandu qabelxejn jitfakkar li r-regoli ta’ ġurisdizzjoni previsti fit-Taqsima 4 tal-Kapitolu II tar-Regolament Nru 1215/2012 jikkostitwixxi deroga kemm mir-regola ġenerali ta’ ġurisdizzjoni stabbilita fl-Artikolu 4(1) ta’ dan ir-regolament, li tattribwixxi ġurisdizzjoni lill-qrati tal-Istat Membru fejn ikun iddomiċiljat il-konvenut, kif ukoll mir-regola ta’ ġurisdizzjoni speċjali fil-qasam tal-kuntratti, stabbilita fl-Artikolu 7(1) ta’ dan l-istess regolament, li permezz tagħha l-qorti li għandha ġurisdizzjoni hija dik tal-post fejn l-obbligu, li huwa l-bażi tat-talba, ikun ġie jew għandu jiġi eżegwit (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2018, Schrems, C‑498/16, EU:C:2018:37, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
22 |
Konsegwentement, il-kunċett ta’ “konsumatur”, fis-sens tal-Artikoli 17 u 18 tar-Regolament Nru 1215/2012, għandu jiġi interpretat b’mod restrittiv, b’riferiment għall-pożizzjoni ta’ din il-persuna f’kuntratt partikolari, b’kunsiderazzjoni għan-natura u għall-iskop tiegħu, u mhux għas-sitwazzjoni suġġettiva ta’ din l-istess persuna, peress li l-istess persuna tista’ titqies bħala konsumatur fil-kuntest ta’ ċerti tranżazzjonijiet u bħala operatur ekonomiku fil-kuntest ta’ tranżazzjonijiet oħra (sentenza tal‑14 ta’ Frar 2019, Milivojević, C‑630/17, EU:C:2019:123, punt 87 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
23 |
Huma biss il-kuntratti konklużi barra u indipendentement minn kull attività jew finalità ta’ natura professjonali, bil-għan waħdieni li jiġu ssodisfatti l-ħtiġijiet proprji tal-konsum privat ta’ individwu, li huma koperti mis-sistema partikolari prevista mill-imsemmi regolament fil-qasam tal-ħarsien tal-konsumatur bħala l-parti kkunsidrata dgħajfa, filwaqt li protezzjoni bħal din ma hijiex iġġustifikata fil-każ ta’ kuntratt li għandu bħala għan attività professjonali, anki jekk tali attività hija prevista għall-futur (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑14 ta’ Frar 2019, Milivojević, C‑630/17, EU:C:2019:123, punti 88 u 89 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata). |
24 |
Isegwi li r-regoli ta’ ġurisdizzjoni speċifiċi previsti fl-Artikoli 17 sa 19 tar-Regolament Nru 1215/2012 huma, bħala prinċipju, applikabbli biss fis-sitwazzjoni fejn il-kuntratt kien ġie konkluż bejn il-partijiet għal użu għajr dak professjonali tal-oġġett jew tas-servizz ikkonċernat (sentenza tat‑3 ta’ Ottubru 2019, Petruchová, C‑208/18, EU:C:2019:825, punt 44 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
25 |
Fir-rigward b’mod iktar partikolari ta’ persuna li tikkonkludi kuntratt b’finalità doppja, għal għan relatat, parzjalment, mal-attività professjonali tagħha u parzjalment ma’ finijiet privati, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li hija tista’ tibbenefika minn dawn ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni biss fil-każ fejn ir-rabta tal-imsemmi kuntratt mal-attività professjonali ta’ dik il-persuna tkun tant dgħajfa li tkun marġinali u, għaldaqstant, ikollha biss rwol negliġibbli fil-kuntest tat-tranżazzjoni, ikkunsidrata fl-intier tagħha, li għaliha jkun ġie konkluż dan il-kuntratt (sentenza tal‑14 ta’ Frar 2019, Milivojević, C‑630/17, EU:C:2019:123, punt 91 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
26 |
Fir-rigward tan-natura tal-attività professjonali mwettqa mill-persuna li tinvoka l-kwalità ta’ konsumatur, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li ebda distinzjoni skont jekk din l-attività hijiex attività bħala persuna impjegata jew attività bħala persuna li taħdem għal rasha ma tirriżulta mill-ġurisprudenza tagħha li tipprovdi li għandu biss jiġi eżaminat jekk il-kuntratt huwiex konkluż barra u indipendentement minn kull attività jew għan ta’ natura professjonali, b’tali mod li, attività bħala persuna impjegata taqa’ wkoll taħt il-kunċett ta’ “attività professjonali”, fis-sens tal-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑20 ta’ Ottubru 2022, ROI Land Investments, C‑604/20, EU:C:2022:807, punti 54 u 55). |
27 |
Minn din il-ġurisprudenza jirriżulta li l-kwalità ta’ konsumatur, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, tiddependi mill-għan professjonali jew privat imfittex mill-konklużjoni tal-kuntratt inkwistjoni. Fil-fatt, persuna li tkun ikkonkludiet kuntratt għandha tiġi kklassifikata bħala konsumatur jekk il-konklużjoni ta’ dan il-kuntratt ma taqax taħt l-attività professjonali tagħha jew, fil-każ ta’ kuntratt b’finalità doppja, parzjalment professjonali u parzjalment privat, jekk l-użu professjonali jkun negliġibbli fil-kuntest tat-tranżazzjoni meqjusa fl-intier tagħha. Min-naħa l-oħra, in-natura tal-attività professjonali eżerċitata mill-persuna li tinvoka l-kwalità ta’ konsumatur ma hijiex rilevanti għall-finijiet ta’ tali klassifikazzjoni. |
28 |
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 għandu jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi ddeterminat jekk persuna li kkonkludiet kuntratt li jaqa’ taħt il-punt (c) ta’ din id-dispożizzjoni tistax tiġi kklassifikata bħala “konsumatur”, fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-għanijiet attwali jew futuri mfittxija mill-konklużjoni ta’ dan il-kuntratt, indipendentement min-natura tal-attività eżerċitata minn din il-persuna bħala persuna impjegata jew bħala persuna li taħdem għal rasha. |
Fuq it‑tieni sar‑raba’ domanda u fuq is-sitt domanda
29 |
Permezz tat-tieni sar-raba’ domanda tagħha u tas-sitt domanda tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 għandux jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi ddeterminat jekk persuna li kkonkludiet kuntratt li jaqa’ taħt il-punt (c) ta’ din id-dispożizzjoni tistax tiġi kklassifikata bħala “konsumatur”, fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni, tista’ tittieħed inkunsiderazzjoni l-impressjoni mogħtija mill-aġir ta’ din il-persuna lill-parti kontraenti tagħha, li tikkonsisti, b’mod partikolari, fl-assenza ta’ reazzjoni mill-persuna li tinvoka l-kwalità ta’ konsumatur għad-dispożizzjonijiet kuntrattwali li jindikawha bħala imprenditriċi, fil-fatt li hija kkonkludiet dan il-kuntratt permezz ta’ intermedjarju li jeżerċita attivitajiet professjonali fil-kuntest tal-qasam li jagħmel parti minnu l-imsemmi kuntratt, li, wara l-iffirmar tal-istess kuntratt, ikun staqsa lill-parti l-oħra dwar il-possibbiltà li tiġi indikata l-VAT fuq il-fattura relatata jew anki fil-fatt li tkun biegħet l-oġġett li huwa s-suġġett tal-kuntratt ftit wara l-konklużjoni tiegħu u possibbilment għamlet profitt. |
30 |
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li mir-risposta mogħtija għall-ewwel domanda jirriżulta li, fil-kuntest tal-analiżi tal-kunċett ta’ “konsumatur”, fis-sens tal-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012, il-qorti nazzjonali għandha tistabbilixxi l-għanijiet imfittxija mill-persuna li tinvoka din il-kwalità permezz tal-konklużjoni tal-kuntratt u, meta dan il-kuntratt ikollu finalità doppja, tiddeċiedi l-kwistjoni dwar jekk l-imsemmi kuntratt huwiex intiż li jkopri sa grad sinjifikattiv bżonnijiet li jaqgħu taħt l-attività professjonali tal-persuna kkonċernata jew bżonnijiet privati. |
31 |
Għal dan il-għan, din il-qorti għandha tibbaża ruħha fuq il-provi li jirriżultaw oġġettivament mill-proċess, b’mod li, jekk dawn il-provi jkunu suffiċjenti sabiex jippermettu lill-qorti tiddeduċi l-għan tal-kuntratt, ikun inutli li jiġi vverifikat jekk l-użu professjonali jew privat setax ikun magħruf jew le mill-parti kontraenti l-oħra fil-kuntratt (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑20 ta’ Jannar 2005, Gruber, C‑464/01, EU:C:2005:32, punti 48 u 49). |
32 |
Madankollu, sa fejn dawn l-elementi ma humiex suffiċjenti, l-imsemmija qorti tista’ wkoll tivverifika jekk l-allegat konsumatur kienx fir-realtà, bl-aġir tiegħu stess fir-rigward tal-parti kontraenti tiegħu, ta l-impressjoni lil dan tal-aħħar li huwa kien qiegħed jaġixxi għal finijiet professjonali, b’mod li l-parti l-oħra fil-kuntratt setgħet leġittimament ma jkollhiex għarfien tal-għan mhux professjonali tat-tranżazzjoni inkwistjoni (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑20 ta’ Jannar 2005, Gruber, C‑464/01, EU:C:2005:32, punt 51). |
33 |
Dan ikun il-każ, pereżempju, meta individwu jordna mingħajr preċiżjoni oħra oġġetti li effettivament iservu għall-eżerċizzju tal-professjoni tiegħu, juża għal dan il-għan ittra bl-intestatura professjonali, jitlob il-kunsinna tal-oġġetti fl-indirizz professjonali tiegħu jew isemmi l-possibbiltà li jirkupra l-VAT (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑20 ta’ Jannar 2005, Gruber, C‑464/01, EU:C:2005:32, punt 52). |
34 |
F’tali sitwazzjoni, ir-regoli speċifiċi tal-ġurisdizzjoni fil-qasam tal-kuntratti konklużi mill-konsumaturi, stabbiliti fl-Artikoli 17 sa 18 tar-Regolament Nru 1215/2012, ma humiex applikabbli anki jekk il-kuntratt ma jkollux fih innifsu għan professjonali sostanzjali, u l-individwu għandu jitqies li jkun irrinunzja l-protezzjoni prevista mill-imsemmija dispożizzjonijiet fid-dawl tal-impressjoni li jkun ta lill-parti kontraenti in bona fede (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑20 ta’ Jannar 2005, Gruber, C‑464/01, EU:C:2005:32, punt 53). |
35 |
Minn din il-ġurisprudenza jirriżulta li l-impressjoni mogħtija mill-aġir tal-persuna li tinvoka l-kwalità ta’ “konsumatur”, fis-sens tal-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012, lill-parti kontraenti l-oħra tagħha, tista’ tittieħed inkunsiderazzjoni sabiex jiġi stabbilit jekk din il-persuna għandhiex tibbenefika mill-protezzjoni proċedurali stabbilita fit-Taqsima 4 ta’ dan ir-regolament. |
36 |
F’dan il-każ, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar ir-rilevanza, għall-finijiet tal-klassifikazzjoni bħala konsumatur tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali, ta’ ċerti ċirkustanzi fattwali, jiġifieri l-assenza ta’ reazzjoni min-naħa tagħha għad-dispożizzjonijiet kuntrattwali li jindikawha bħala imprenditriċi, l-intervent waqt in-negozjar ta’ dan il-kuntratt tal-imsieħeb tagħha, huwa stess konċessjonarju tal-vetturi, li wara l-iffirmar tal-imsemmi kuntratt staqsa lill-konvenuta fil-kawża prinċipali dwar il-possibbiltà li tindika l-VAT fuq il-fattura relatata, jew inkella l-bejgħ tal-vettura ftit wara l-konklużjoni tal-kuntratt u possibbilment it-twettiq ta’ profitt. |
37 |
F’dan ir-rigward, għandu jiġi ppreċiżat, qabelxejn, li hija biss din il-qorti li għandha tistabbilixxi, billi tieħu inkunsiderazzjoni l-informazzjoni kollha li hija għandha, inkluż il-bona fide tal-konvenuta fil-kawża prinċipali, jekk, bl-aġir tagħha, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali tatx l-impressjoni li aġixxiet għal finijiet professjonali. Waqt l-eżami tagħha, l-imsemmija qorti għandha tirreferi għaċ-ċirkustanzi kollha marbuta mal-konklużjoni tal-kuntratt, u avvenimenti li seħħew sussegwentement jistgħu wkoll ikunu rilevanti sa fejn jikkorroboraw dan l-eżami. |
38 |
Fir-rigward, b’mod iktar partikolari, tal-assenza ta’ reazzjoni min-naħa tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali għad-dispożizzjonijiet kuntrattwali li jindikawha bħala imprenditur, għandu jiġi osservat li tali fatt, li barra minn hekk jista’ jiġi spjegat mill-mod li bih tfassal il-kuntratt mill-konvenuta fil-kawża prinċipali, ma huwiex fih innifsu deċiżiv sabiex ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali tiġi eskluża mill-benefiċċju mogħti mir-regola ta’ ġurisdizzjoni prevista fl-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012. Madankollu, ikkorroborat b’informazzjoni oħra, tali nuqqas ta’ azzjoni jista’ jikkostitwixxi indizju fis-sens li l-aġir tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali seta’ joħloq għall-konvenuta fil-kawża prinċipali l-impressjoni li hija aġixxiet għal finijiet professjonali. |
39 |
Għalhekk, l-involviment ta’ intermedjarju fin-negozjar tal-kuntratt, li huwa stess konċessjonarju tal-vetturi, u l-fatt li, ftit wara l-konklużjoni ta’ dan il-kuntratt, huwa staqsa dwar il-possibbiltà li jindika l-VAT fuq il-fattura maħruġa dakinhar, jistgħu jkunu rilevanti għall-finijiet tal-eżami mill-qorti tar-rinviju. F’dan ir-rigward, din il-qorti għandha wkoll tieħu inkunsiderazzjoni l-karatteristiċi partikolari tas-sistema Ġermaniża dwar il-VAT sa fejn mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-assenza ta’ indikazzjoni separata tal-VAT fuq il-fattura tista’, fid-dritt Ġermaniż, isseħħ kemm waqt bejgħ lil imprenditur kif ukoll waqt bejgħ lil persuna privata. |
40 |
Min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-bejgħ mill-ġdid tal-oġġett li huwa s-suġġett tal-kuntratt u l-eventwali benefiċċju miksub b’dan il-mod mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, dawn iċ-ċirkustanzi ma jidhrux prima facie rilevanti sabiex tiġi ddeterminata l-impressjoni li din seta’ kellha fil-konfront tal-konvenuta fil-kawża prinċipali. Madankollu, ma huwiex eskluż li din tista’ wkoll tittieħed inkunsiderazzjoni mill-qorti tar-rinviju fil-kuntest tal-evalwazzjoni globali tagħha tal-informazzjoni għad-dispożizzjoni tagħha. |
41 |
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għat-tieni sar-raba’ domanda u għas-sitt domanda għandha tkun li l-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 għandu jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi ddeterminat jekk persuna li kkonkludiet kuntratt li jaqa’ taħt il-punt (c) ta’ din id-dispożizzjoni tistax tiġi kklassifikata bħala “konsumatur”, fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni, tista’ tittieħed inkunsiderazzjoni l-impressjoni mogħtija mill-aġir ta’ din il-persuna lill-parti kontraenti tagħha, li tikkonsisti, b’mod partikolari, fl-assenza ta’ reazzjoni mill-persuna li tinvoka l-kwalità ta’ konsumatur għad-dispożizzjonijiet kuntrattwali li jindikawha bħala imprenditriċi, fil-fatt li hija kkonkludiet dan il-kuntratt permezz ta’ intermedjarju li jeżerċita attivitajiet professjonali fil-kuntest tal-qasam li jagħmel parti minnu l-imsemmi kuntratt, li, wara l-iffirmar tal-istess kuntratt, ikun staqsa lill-parti l-oħra dwar il-possibbiltà li tiġi indikata l-VAT fuq il-fattura relatata jew anki fil-fatt li tkun biegħet l-oġġett li huwa s-suġġett tal-kuntratt ftit wara l-konklużjoni tiegħu u possibbilment għamlet profitt. |
Fuq il‑ħames domanda
42 |
Permezz tal-ħames domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 għandux jiġi interpretat fis-sens li, meta jirriżulta impossibbli li jiġu ddeterminati b’mod suffiċjenti fid-dritt, fil-kuntest tal-evalwazzjoni globali tal-informazzjoni għad-dispożizzjoni ta’ qorti nazzjonali, ċerti fatti marbuta mal-konklużjoni ta’ kuntratt, fir-rigward b’mod partikolari tal-indikazzjonijiet ta’ dan il-kuntratt jew tal-involviment ta’ intermedjarju waqt din il-konklużjoni, il-benefiċċju tad-dubju għandu jingħata lill-persuna li tinvoka l-kwalità ta’ “konsumatur”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. |
43 |
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat qabelxejn li din id-domanda saret fil-kuntest tal-verifika, mill-qorti tar-rinviju, tal-ġurisdizzjoni internazzjonali tal-qrati Awstrijaċi għall-konjizzjoni tal-kawża prinċipali, skont l-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012. F’dan l-istadju, din il-qorti la tevalwa l-ammissibbiltà u lanqas il-fondatezza tar-rikors, iżda sempliċement tidentifika l-fatturi ta’ konnessjoni mal-Istat tal-forum li jiġġustifikaw il-ġurisdizzjoni tagħha skont din id-dispożizzjoni. Għaldaqstant, l-imsemmija qorti tista’ tqis bħala stabbiliti, għall-finijiet biss ta’ verifika tal-ġurisdizzjoni tagħha, l-allegazzjonijiet rilevanti tar-rikorrent (ara, b’analoġija, is-sentenza tat‑28 ta’ Jannar 2015, Kolassa, C‑375/13, EU:C:2015:37, punt 62 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
44 |
Għalhekk, fil-każ ta’ kontestazzjoni mill-konvenut tal-allegazzjonijiet tar-rikorrent, kemm l-għan ta’ amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja, li jirfed lir-Regolament Nru 1215/2012, kif ukoll ir-rispett dovut lill-awtonomija tal-qorti fl-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħha jeżiġu li l-qorti li tressqet il-kawża quddiemha tkun tista’ teżamina l-ġurisdizzjoni internazzjonali tagħha fid-dawl tal-informazzjoni kollha li għandha għad-dispożizzjoni tagħha, inkluż, jekk ikun il-każ, il-kontestazzjonijiet magħmula mill-konvenut (ara, b’analoġija, is-sentenza tas‑16 ta’ Ġunju 2016, Universal Music International Holding, C‑12/15, EU:C:2016:449, punt 45 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
45 |
Fir-rigward tal-valur probatorju li għandu jingħata lil din l-informazzjoni fil-kuntest tal-evalwazzjoni globali tal-provi, dan l-aspett jaqa’ biss taħt id-dritt nazzjonali. Fil-fatt, l-għan tar-Regolament Nru 1215/2012 ma huwiex l-unifikazzjoni tar-regoli tal-proċedura tal-Istati Membri, iżda d-determinazzjoni tal-ġurisdizzjoni għas-soluzzjoni tal-kawżi f’materji ċivili u kummerċjali (sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2021, TOTO u Vianini Lavori, C‑581/20, EU:C:2021:808, punt 68 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
46 |
F’dan il-każ, hija għalhekk il-qorti tar-rinviju li għandha teżamina l-informazzjoni għad-dispożizzjoni tagħha u li tirrigwarda ċ-ċirkustanzi relatati mal-konklużjoni tal-kuntratt fil-kawża prinċipali, b’mod partikolari r-raġuni li għaliha r-rikorrenti fil-kawża prinċipali kienet indikata bħala imprenditriċi u l-portata tad-diskussjonijiet li seħħew bejn l-intermedjarju u l-impjegati tal-konvenuta fil-kawża prinċipali waqt in-negozjati ta’ dan il-kuntratt, u li tevalwa, fid-dawl tal-informazzjoni kollha li jkollha għad-dispożizzjoni tagħha, il-valur probatorju tagħhom skont ir-regoli tad-dritt nazzjonali, inkluż fir-rigward tal-kwistjoni dwar min għandu japprofitta mill-eventwali benefiċċju ta’ dubju fil-każ li jirriżulta li huwa impossibbli li jiġu ddeterminati b’mod suffiċjenti fid-dritt uħud minn dawn il-fatti. |
47 |
Barra minn hekk, għalkemm huwa minnu li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-benefiċċju tad-dubju għandu, bħala prinċipju, jingħata lill-persuna li tinvoka l-kwalità ta’ konsumatur, jekk iċ-ċirkustanzi oġġettivi tal-proċess ma jkunux ta’ natura li juru suffiċjentement skont il-liġi li t-tranżazzjoni li wasslet għall-konklużjoni ta’ kuntratt, b’finalità doppja, kellha għan professjonali sostanzjali (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑20 ta’ Jannar 2005, Gruber, C‑464/01, EU:C:2005:32, punt 50), minn din il-ġurisprudenza ma jistax jiġi dedott li l-effett utli tad-dispożizzjonijiet li jirregolaw il-ġurisdizzjoni fil-qasam tal-kuntratti konklużi mill-konsumaturi jeżiġi li tali benefiċċju jingħata lill-persuna li tinvoka l-kwalità ta’ konsumatur fir-rigward taċ-ċirkustanzi kollha relatati mal-konklużjoni ta’ kuntratt, u, b’mod partikolari, ta’ dawk relatati mal-aġir ta’ din il-persuna (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑20 ta’ Jannar 2005, Gruber, C‑464/01, EU:C:2005:32, punt 51). |
48 |
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għall-ħames domanda għandha tkun li l-Artikolu 17(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 għandu jiġi interpretat fis-sens li, meta jirriżulta impossibbli li jiġu ddeterminati b’mod suffiċjenti fid-dritt, fil-kuntest tal-evalwazzjoni globali tal-informazzjoni għad-dispożizzjoni ta’ qorti nazzjonali, ċerti fatti marbuta mal-konklużjoni ta’ kuntratt, fir-rigward b’mod partikolari ta’ ċerti indikazzjonijiet ta’ dan il-kuntratt jew tal-involviment ta’ intermedjarju waqt din il-konklużjoni, il-qorti għandha tevalwa l-valur probatorju ta’ din l-informazzjoni skont ir-regoli tad-dritt nazzjonali, inkluż il-kwistjoni dwar jekk il-benefiċċju tad-dubju għandux jingħata lill-persuna li tinvoka l-kwalità ta’ “konsumatur”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. |
Fuq l-ispejjeż
49 |
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura. |
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Id-Disa’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi: |
|
|
|
Firem |
( *1 ) Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.