EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 62020CJ0242
Judgment of the Court (Fourth Chamber) of 9 December 2021.#HRVATSKE ŠUME d.o.o., Zagreb v BP Europa SE.#Request for a preliminary ruling from the Visoki trgovački sud Republike Hrvatske.#Reference for a preliminary ruling – Judicial cooperation in civil matters – Regulation (EC) No 44/2001 – Article 5(3) – Concept of ‘matters relating to tort, delict or quasi-delict’ – Judicial enforcement proceedings – Action for recovery of sums unduly paid based on unjust enrichment – Article 22(5) – Enforcement of judgments – Exclusive jurisdiction.#Case C-242/20.
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba' Awla) tad-9 ta’ Diċembru 2021.
HRVATSKE ŠUME d.o.o. Zagreb vs BP Europa SE.
Talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mill-Visoki trgovački sud Republike Hrvatske.
Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili – Regolament (KE) Nru 44/2001 – Il-punt 3 tal-Artikolu 5 – Kunċett ta’ ‘materji li għandhom x’jaqsmu ma’ tort, delitt jew kważi delitt’ – Proċedura ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni – Azzjoni għall-irkupru ta’ ammonti mħallsa indebitament ibbażata fuq l-arrikkiment indebitu – Il-punt 5 tal-Artikolu 22 – Eżekuzzjoni ta’ deċiżjonijiet – Ġurisdizzjoni esklużiva.
Kawża C-242/20.
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba' Awla) tad-9 ta’ Diċembru 2021.
HRVATSKE ŠUME d.o.o. Zagreb vs BP Europa SE.
Talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mill-Visoki trgovački sud Republike Hrvatske.
Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili – Regolament (KE) Nru 44/2001 – Il-punt 3 tal-Artikolu 5 – Kunċett ta’ ‘materji li għandhom x’jaqsmu ma’ tort, delitt jew kważi delitt’ – Proċedura ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni – Azzjoni għall-irkupru ta’ ammonti mħallsa indebitament ibbażata fuq l-arrikkiment indebitu – Il-punt 5 tal-Artikolu 22 – Eżekuzzjoni ta’ deċiżjonijiet – Ġurisdizzjoni esklużiva.
Kawża C-242/20.
Court reports – general
ECLI identifier: ECLI:EU:C:2021:985
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla)
9 ta’ Diċembru 2021 ( *1 )
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili – Regolament (KE) Nru 44/2001 – Il-punt 3 tal-Artikolu 5 – Kunċett ta’ ‘materji li għandhom x’jaqsmu ma’ tort, delitt jew kważi delitt’ – Proċedura ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni – Azzjoni għall-irkupru ta’ ammonti mħallsa indebitament ibbażata fuq l-arrikkiment indebitu – Il-punt 5 tal-Artikolu 22 – Eżekuzzjoni ta’ deċiżjonijiet – Ġurisdizzjoni esklużiva”
Fil-Kawża C‑242/20,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Visoki trgovački sud (il-Qorti tal-Appell tal-Kummerċ, il-Kroazja), permezz ta’ deċiżjoni tas-6 ta’ Mejju 2020, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-8 ta’ Ġunju 2020, fil-proċedura
HRVATSKE ŠUME d.o.o., Zagreb, suċċessur fid-drittijiet ta’ HRVATSKE ŠUME Javno poduzeće za gospodarenje šumama i šumskim zemljištima u Republici Hrvatskoj p.o., Zagreb
vs
BP Europa SE, suċċessur fid-drittijiet ta’ Deutsche BP AG, hija stess suċċessur fid-drittijiet ta’ The Burmah Oil (Deutschland) GmbH,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla),
komposta minn K. Jürimäe (Relatriċi), Presidenta tat-Tielet Awla, li qiegħda taġixxi bħala President tar-Raba’ Awla, S. Rodin, President ta’ Awla, u N. Piçarra, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: H. Saugmandsgaard Øe,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
– |
għall-Gvern Kroat, minn G. Vidović Mesarek, bħala aġent, |
– |
għall-Gvern Ċek, minn M. Smolek, J. Vláčil u I. Gavrilova, bħala aġenti, |
– |
għall-Kummissjoni Ewropea, minn M. Heller u M. Mataija, bħala aġenti, |
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali fis-seduta tad-9 ta’ Settembru 2021,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 |
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-punt 3 tal-Artikolu 5 u tal-punt 5 tal-Artikolu 22 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 44/2001 tat-22 ta’ Diċembru 2000 dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 4, p. 42). |
2 |
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn HRVATSKE ŠUME d.o.o., Zagreb, kumpannija stabbilita fil-Kroazja, suċċessur fid-drittijiet ta’ HRVATSKE ŠUME Javno poduzeće za gospodarenje šumama i šumskim zemljištima u Republici Hrvatskoj p.o., Zagreb u BP Europa SE Hamburg, kumpannija stabbilita fil-Ġermanja, suċċessur fid-drittijiet ta’ Deutsche BP AG, hija stess suċċessur fi-drittijiet ta’ The Burmah Oil (Deutschland) GmbH, fuq il-bażi tal-arrikkiment indebitu ta’ ammont imħallas indebitament fi proċedura ta’ eżekuzzjoni li ġiet sussegwentement annullata. |
Il-kuntest ġuridiku
Ir-Regolament Nru 44/2001
3 |
Il-premessi 2, 8, 11 u 12 tar-Regolament Nru 44/2001 jesponu:
[…]
[…]
|
4 |
Skont l-Artikolu 2(1) ta’ dan ir-regolament: “Bla preġudizzju għal dan ir-Regolament, persuni b’domiċilju fi Stat Membru għandhom, independentament min-nazzjonalità tagħhom, jiġu mfittxija fil-qrati ta’ dak l-Istat Membru.” |
5 |
L-Artikolu 3 tal-imsemmi regolament jipprovdi: “1. Persuni domiċiljati fi Stat Membru jistgħu jitressqu quddiem il-qrati ta’ Stat Membru ieħor biss bis-saħħa tar-regoli mniżżla f’Sezzjonijiet 2 sa 7 ta’ dan il-Kapitolu. 2. B’mod partikolari r-regoli ta’ ġurisdizzjoni nazzjonali mniżżla f’L-Anness I ma japplikawx kontra tagħhom. |
6 |
L-Artikolu 5 tal-istess regolament, li jinsab fis-Sezzjoni 2 tiegħu, intitolata “Ġurisdizzjoni speċjali”, jipprovdi: “Persuna domiċiljata fi Stat Membru tista’, fi Stat Membru ieħor, tkun imfittxijja:
[…]
[…]” |
7 |
L-Artikolu 22 tar-Regolament Nru 44/2001, li jinsab fis-Sezzjoni 6 tiegħu, intitolata “Ġurisdizzjoni esklużiva”, jipprovdi: “Dawn il-qrati li ġejjin għandhom ikollhom ġurisdizzjoni esklussiva, independentament mid-domiċilju: […]
|
Ir-Regolament (UE) Nru 1215/2012
8 |
Il-premessa 34 tar-Regolament (UE) Nru 1215/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2012 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali (ĠU 2012, L 351, p. 1) tesponi: “Għandha tiġi żgurata l-kontinwità bejn il-Konvenzjoni ta’ Brussel [tas-27 ta’ Settembru 1968 dwar il-ġurisdizzjoni ġudizzjarja u l-eżekuzzjoni tas-sentenzi fil-qasam ċivili u kummerċjali (ĠU 1972, L 299, p. 32), kif emendata bil-konvenzjonijiet relatati mal-adeżjoni tal-Istati Membri l-ġodda għal din il-konvenzjoni, iktar ’il quddiem, il-“Konvenzjoni ta’ Brussell”], ir-Regolament [Nru 44/2001] u dan ir-regolament, u għal dan il-għan għandhom jitfasslu dispożizzjonijiet tranżitorji. L-istess ħtieġa għal kontinwità tapplika għall-interpretazzjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea tal-[Konvenzjoni ta’ Brussell] u r-Regolamenti li jissostitwixxieha.” |
9 |
Skont l-Artikolu 66 tar-Regolament Nru 1215/2012: “1. Dan ir-Regolament għandu japplika biss għal proċedimenti legali istitwiti, għal strumenti awtentiċi imfassla jew irreġistrati formalment u għal tranżazzjonijiet ġudizzjarji approvati jew konklużi fid-data jew wara l-10 ta’ Jannar 2015. 2. Minkejja l-Artikolu 80, ir-Regolament (KE) Nru 44/2001 għandu jkompli japplika għal sentenzi mogħtija fi proċedimenti legali istitwiti, għal strumenti awtentiċi formalment imfassla jew irreġistrati u għal tranżazzjonijiet ġudizzjarji approvati jew konklużi qabel l-10 ta’ Jannar 2015 u li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dak ir-Regolament.” |
10 |
L-ewwel sentenza tal-Artikolu 80 tar-Regolament Nru 1215/2012 tipprovdi: “Dan ir-Regolament għandu jħassar ir-Regolament [Nru 44/2001].” |
Ir-Regolament (KE) Nru 864/2007
11 |
Il-premessa 7 tar-Regolament (KE) Nru 864/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Lulju 2007 dwar il-liġi applikabbli għall-obbligazzjonijiet mhux kuntrattwali (“Ruma II”) (ĠU 2007, L 199, p. 40), tesponi: “Il-kamp sostantiv u d-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament għandhom ikunu konsistenti mar-Regolament tal-Kunsill [Nru 44/2001] u l-istrumenti relattivi għal-liġi applikabbli għall-obbligazzjonijiet kuntrattwali.” |
12 |
L-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 864/2007, intitolat “Obbligazzjonijiet mhux kuntrattwali”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu: “Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, dannu għandu jkopri kwalunkwe konsegwenza li tirriżulta minn delitt/kważi-delitt ċivili, arrikkiment inġust, negotiorum gestio jew culpa in contrahendo.” |
13 |
L-Artikolu 10 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Arrikkiment inġust”, jipprovdi: “1. Jekk obbligazzjoni mhux kuntrattwali li tirriżulta minn arrikkiment inġust, inkluż il-pagament ta’ ammonti indebitament riċevuti, tikkonċerna relazzjoni eżistenti bejn il-partijiet, bħal waħda li tirriżulta minn kuntratt jew delitt jew kważi-delitt ċivili, li tkun konnessa mill-qrib ma’ dak l-arrikkiment inġust, dik l-obbligazzjoni għandha tkun regolata mil-liġi li tirregola dik ir-relazzjoni. 2. Fejn il-liġi applikabbli ma tistax tkun determinata abbażi tal-paragrafu 1 u l-partijiet għandhom ir-residenza abitwali tagħhom fl-istess pajjiż meta jseħħ l-avveniment li jwassal għall-arrikkiment inġust, il-liġi applikabbli għandha tkun il-liġi ta’ dak il-pajjiż. 3. Fejn il-liġi applikabbli ma tistax tiġi determinata abbażi tal-paragrafi 1 jew 2, il-liġi applikabbli għandha tkun il-liġi tal-pajjiż li fih ikun seħħ l-arrikkament inġust. 4. Fejn ikun jidher ċar miċ-ċirkustanzi kollha tal-każ li l-obbligazzjoni mhux kuntrattwali li tirriżulta minn arrikkament inġust hija manifestament konnessa aktar mill-qrib ma’ pajjiż divers minn dak indikat fil-paragrafi 1, 2 u 3, għandha tapplika l-liġi ta’ dak il-pajjiż l-ieħor.” |
14 |
L-Artikolu 12 tal-imsemmi regolament, intitolat “Culpa in contrahendo”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu: “Il-liġi applikabbli għal obbligazzjoni mhux kuntrattwali li tirriżulta minn relazzjonijiet qabel il-konklużjoni ta’ kuntratt, irrispettivament minn jekk il-kuntratt kienx fil-fatt ġie konkluż jew le, għandha tkun il-liġi li tapplika għall-kuntratt jew li kienet tkun applikabbli għalih kieku ġie konkluż.” |
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
15 |
Skont ordni ta’ eżekuzzjoni tat-Trgovački sud u Zagrebu (il-Qorti Kummerċjali ta’ Żagreb, il-Kroatzja), il-konvenuta fil-kawża prinċipali kisbet, fil-11 ta’ Marzu 2003, l-irkupru forzat ta’ kreditu ta’ 3 792 600.87 kuna Kroati (HRK) (madwar EUR 500000) permezz ta’ qbid mill-kont tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali. Għalhekk, din bdiet proċedura sabiex tiġi kkonstatata l-invalidità tal-eżekuzzjoni ġudizzjarja. Fil-kuntest ta’ din il-proċedura, il-Vrhovni sud (il-Qorti Suprema, il-Kroazja) tat, fil-21 ta’ Mejju 2009, sentenza definittiva, li permezz tagħha hija ddeċidiet li din l-eżekuzzjoni kienet invalida. Il-konvenuta fil-kawża prinċipali, benefiċjarja ta’ arrikkiment indebitu, kienet għalhekk obbligata tħallas lura lir-rikorrenti fil-kawża prinċipali s-somom imħallsa indebitament flimkien mal-interessi legali. |
16 |
Wara din is-sentenza, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ma setgħetx, skont ir-regoli proċedurali nazzjonali, tippreżenta talba għal ħlas lura fil-kuntest tal-istess proċedura ta’ eżekuzzjoni, peress li t-terminu ta’ sena li jibda jiddekorri mill-jum tal-eżekuzzjoni, previst għat-tressiq ta’ tali talba, kien skada. Għalhekk, fl-1 ta’ Ottubru 2014, hija bdiet proċedura kontenzjuża distinta għall-irkupru ta’ ammonti mħallsa indebitament quddiem it-Trgovački sud u Zagrebu (il-Qorti Kummerċjali ta’ Żagreb, il-Kroazja), li ddikjarat li ma kellhiex ġurisdizzjoni skont id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1215/2012. Fil-fatt, din il-qorti tal-aħħar ikkunsidrat li, fl-assenza preżunta ta’ regola speċifika li tattribwixxi l-ġurisdizzjoni applikabbli, kellha tapplika r-regola ġenerali li tattribwixxi l-ġurisdizzjoni internazzjonali u li, għaldaqstant, il-qrati tal-Istat Membru tad-domiċilju tal-konvenuta fil-kawża prinċipali, jiġifieri l-qrati Ġermaniżi, kellhom ġurisdizzjoni internazzjonali. |
17 |
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali appellat mid-digriet tat-Trgovački sud u Zagrebu (il-Qorti Kummerċjali ta’ Żagreb) quddiem il-Visoki trgovački sud (il-Qorti tal-Appell tal-Kummerċ, il-Kroazja), il-qorti tar-rinviju f’din il-kawża. Dik il-qorti tqis li l-qorti tal-ewwel istanza applikat, b’mod żbaljat, ir-Regolament Nru 1215/2012 sa fejn, skont l-Artikolu 66(1) tiegħu, dan ir-regolament huwa applikabbli biss għall-azzjonijiet ġudizzjarji mibdija fl-10 ta’ Jannar 2015 jew wara, filwaqt li l-proċedura fil-kawża prinċipali kienet inbdiet qabel. Ir-Regolament Nru 44/2001 huwa għalhekk applikabbli ratione temporis. |
18 |
Madankollu, il-qorti tar-rinviju tesprimi, fl-ewwel lok, dubji dwar l-interpretazzjoni korretta tal-kunċett ta’ “kważi delitt” u turi l-eżitazzjonijiet tagħha fir-rigward tal-interpretazzjoni tal-punt 3 tal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 44/2001. Hija ssostni li l-istitut tal-arrikkiment indebitu jaqa’ taħt il-kważi delitti, li jiġġustifika, bħala prinċipju, l-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni fil-kawża prinċipali u jikkostitwixxi bażi għall-ġurisdizzjoni internazzjonali tal-qrati Kroati. Madankollu, l-applikazzjoni tal-imsemmija dispożizzjoni ssir diffiċli sa fejn il-fattur ta’ konnessjoni li hija tipprevedi huwa l-fatt dannuż u, fil-każ tal-arrikkiment indebitu, ma hemmx fatt dannuż. |
19 |
Il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ma tagħtix risposta għal din id-domanda, minkejja li ċerti elementi jistgħu jkunu rilevanti. Il-qorti tar-rinviju tirrileva li, b’mod partikolari skont is-sentenza tat‑28 ta’ Jannar 2015, Kolassa (C‑375/13, EU:C:2015:37), il-kunċett ta’ “materji li għandhom x’jaqsmu ma’ tort, delitt jew kważi delitt” jinkludi kull talba intiża sabiex tistabbilixxi r-responsabbiltà ta’ konvenut u li ma hijiex marbuta mal-“materji li għandhom x’jaqsmu ma’ kuntratt”, fis-sens tal-punt 1 tal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 44/2001. Fl-istess sens, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fis-sentenza tal‑21 ta’ April 2016, Austro‑Mechana (C‑572/14, EU:C:2016:286), li l-punt 3 tal-Artikolu 5 ta’ dan ir-regolament għandu jiġi interpretat fis-sens li talba intiża sabiex jinkiseb il-ħlas bħala “kumpens ġust”, fis-sens tal-Artikolu 5(2)(b) tad-Direttiva 2001/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta’ Mejju 2001 dwar l-armonizzazzjoni ta’ ċerti aspetti ta’ drittijiet ta’ l-awtur u drittijiet relatati fis-soċjetà ta’ l-informazzjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 230), taqa’ taħt il-materji li għandhom x’jaqsmu ma’ tort, delitt jew kważi delitt. B’kuntrast ma’ dan, fil-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża Siemens Aktiengesellschaft Österreich (C‑102/15, EU:C:2016:225), l-Avukat Ġenerali Wahl ippropona lill-Qorti tal-Ġustizzja li l-punt 3 tal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 44/2001 jiġi interpretat fis-sens li azzjoni għall-irkupru ta’ ammonti mħallsa indebitament ibbażata fuq l-arrikkiment indebitu ma taqax taħt materji li għandhom x’jaqsmu ma’ tort, delitt jew kważi delitt. |
20 |
Fit-tieni lok, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar l-interpretazzjoni tal-punt 5 tal-Artikolu 22 tar-Regolament Nru 44/2001, applikabbli fil-qasam tal-eżekuzzjoni tad-deċiżjonijiet, peress li din l-azzjoni għall-irkupru ta’ ammonti mħallsa indebitament taqa’ fl-ambitu ta’ proċedura ta’ eżekuzzjoni forzata. Dik il-qorti tippreċiża f’dan ir-rigward li, jekk ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali bdiet proċedura kontenzjuża distinta, dan huwa biss għaliex it-terminu previst mid-dritt nazzjonali għat-tressiq ta’ talba għal ħlas lura fl-ambitu ta’ proċedura ta’ eżekuzzjoni forzata kien skada. |
21 |
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-Visoki trgovački sud (il-Qorti tal-Appell tal-Kummerċ) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
|
Fuq id-domandi preliminari
Osservazzjonijiet preliminari
22 |
Preliminarjament, għandu jitfakkar, fl-ewwel lok, li, skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 80 tar-Regolament Nru 1215/2012, dan tal-aħħar iħassar u jissostitwixxi r-Regolament Nru 44/2001, li huwa stess issostitwixxa l-Konvenzjoni ta’ Brussell imsemmija fil-punt 9 ta’ din is-sentenza. Għaldaqstant, l-interpretazzjoni pprovduta mill-Qorti tal-Ġustizzja għal dak li jirrigwarda d-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1215/2012 jew ta’ din il-konvenzjoni tapplika wkoll għal dawk tar-Regolament Nru 44/2001 meta dawn id-dispożizzjonijiet jistgħu jiġu kklassifikati bħala “ekwivalenti”. Dan huwa l-każ, b’mod partikolari, fil-każ tal-punt 3 tal-Artikolu 5 tal-imsemmija konvenzjoni u tar-Regolament Nru 44/2001, minn naħa, u tal-punt 2 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012, min-naħa l-oħra (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-24 ta’ Novembru 2020, Wikingerhof, C‑59/19, EU:C:2020:950, punt 20 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
23 |
Fir-rigward, fit-tieni lok, tad-determinazzjoni tal-leġiżlazzjoni applikabbli ratione temporis għat-tilwima fil-kawża prinċipali, għandu jiġi ppreċiżat li l-Artikolu 66(2) tar-Regolament Nru 1215/2012 jipprevedi li r-Regolament Nru 44/2001 jibqa’ japplika għad-deċiżjonijiet mogħtija fl-azzjonijiet ġudizzjarji ppreżentati, għall-atti awtentiċi redatti jew irreġistrati formalment u għat-tranżazzjonijiet ġudizzjarji approvati jew konklużi qabel l-10 ta’ Jannar 2015 li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan l-aħħar regolament. |
24 |
F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-proċedura prinċipali għall-irkupru tal-ammonti mħallsa indebitament tressqet quddiem il-qrati Kroati fl-1 ta’ Ottubru 2014. |
25 |
Minn dan isegwi, kif barra minn hekk qieset il-qorti tar-rinviju, li r-Regolament Nru 44/2001 huwa applikabbli ratione temporis għat-tilwima fil-kawża prinċipali. |
Fuq it-tieni domanda
26 |
Permezz tat-tieni domanda tagħha, li għandha tiġi eżaminata fl-ewwel lok, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk il-punt 5 tal-Artikolu 22 tar-Regolament Nru 44/2001 għandux jiġi interpretat fis-sens li azzjoni għal ħlas lura bbażata fuq arrikkiment indebitu taqa’ taħt il-ġurisdizzjoni esklużiva prevista minn din id-dispożizzjoni meta din l-azzjoni tkun inbdiet minħabba l-iskadenza tat-terminu li fih jista’ jintalab il-ħlas lura tal-ammonti mħallsa indebitament matul proċedura ta’ eżekuzzjoni forzata fl-ambitu ta’ din l-istess proċedura ta’ eżekuzzjoni. |
27 |
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, filwaqt li r-Regolament Nru 44/2001 jistabbilixxi, fl-Artikolu 2(1) tiegħu, bħala regola ġenerali, il-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Istat Membru tad-domiċilju tal-konvenut, dan l-istess regolament jipprevedi wkoll regoli speċjali li jippermettu lir-rikorrent, f’ċerti każijiet, li jħarrek lill-konvenut quddiem il-qrati ta’ Stat Membru ieħor. |
28 |
Ir-regoli speċjali dwar il-ġurisdizzjoni li jipprevedu fora oħra għandhom jiġu interpretati b’mod strett u ma jippermettux interpretazzjoni li tmur lil hinn mill-każijiet imsemmija b’mod espliċitu mill-imsemmi regolament (sentenza tal-4 ta’ Ottubru 2018, Feniks, C‑337/17, EU:C:2018:805, il-punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
29 |
Huwa għalhekk biss b’deroga għar-regola ġenerali li l-punt 5 tal‑Artikolu 22 tar-Regolament Nru 44/2001 jipprovdi li huma biss il-qrati tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni li għandhom ġurisdizzjoni, irrispettivament mid-domiċilju, fil-qasam tal-eżekuzzjoni ta’ deċiżjonijiet. Bħala eċċezzjoni għar-regola ġenerali ta’ ġurisdizzjoni, din id-dispożizzjoni ma għandhiex tiġi interpretata f’sens iktar wiesa’ milli jeħtieġ l-għan tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-7 ta’ Marzu 2018, E.ON Czech Holding, C‑560/16, EU:C:2018:167, punti 26 u 27 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
30 |
Issa, mill-premessi 2 u 11 ta’ dan ir-regolament jirriżulta li dan ifittex li jiġbor ir-regoli dwar il-kunflitt ta’ ġurisdizzjoni f’materji ċivili u kummerċjali permezz ta’ regoli dwar il-ġurisdizzjoni li jippreżentaw livell għoli ta’ prevedibbilà. L-imsemmi regolament għalhekk isegwi għan ta’ ċertezza legali li jikkonsisti fit-tisħiħ tal-protezzjoni legali tal-persuni stabbiliti fl-Unjoni Ewropea, billi jippermetti kemm lir-rikorrent jidentifika faċilment il-qorti li jista’ jadixxi u kif ukoll lill-konvenut jipprevedi raġonevolment dik li quddiemha jista’ jitressaq (sentenza tas‑7 ta’ Marzu 2018, E.ON Czech Holding, C‑560/16, EU:C:2018:167, punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
31 |
F’dan il-kuntest, l-azzjonijiet intiżi sabiex tiġi deċiża kontestazzjoni relatata mal-użu tal-forza, taż-żamma jew tat-teħid ta’ proprjetà mobbli jew immobbli sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni effettiva ta’ deċiżjonijiet u ta’ atti jaqgħu taħt il-punt 5 tal-Artikolu 22 tar-Regolament Nru 44/2001 (ara, b’analoġija, is-sentenza tat-3 ta’ Settembru 2020, Supreme Site Services et, C‑186/19, EU:C:2020:638, punt 72 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
32 |
B’kuntrast ma’ dan, azzjoni li l-għan tagħha huwa talba għal ħlas lura bbażata fuq l-arrikkiment indebitu ma hijiex intiża sabiex tiġi deċiża kontestazzjoni relatata mal-użu tal-forza, taż-żamma jew tat-teħid ta’ beni mobbli u immobbli sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni effettiva ta’ deċiżjoni jew ta’ att, fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt preċedenti. Din hija azzjoni awtonoma li, bħala tali, la hija proċedura ta’ eżekuzzjoni u lanqas rimedju kontra tali proċedura. Minn dan isegwi li tali azzjoni ma taqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-punt 5 tal-Artikolu 22 tar-Regolament Nru 44/2001, anki jekk dan l-arrikkiment indebitu jirriżulta mill-annullament ta’ eżekuzzjoni forzata. |
33 |
F’dan il-każ, il-Gvern Kroat isostni, essenzjalment, li teżisti rabta stretta bejn il-proċedura fil-kawża prinċipali għall-irkupru tal-ammonti mħallsa indebitament ibbażata fuq arrikkiment indebitu u l-proċedura ta’ eżekuzzjoni, peress li, minn naħa, l-invalidità tad-deċiżjoni ġudizzjarja kkontestata fil-kuntest tal-proċedura ta’ eżekuzzjoni hija l-bażi ta’ dan l-arrikkiment indebitu u, min-naħa l-oħra, ħlas lura tas-somma indebitament miġbura seta’ jintalab fl-ambitu tal-proċedura ta’ eżekuzzjoni li kieku t-terminu impost għal dan il-għan ma kienx skada, mingħajr ma din l-aħħar ċirkustanza tkun dovuta għal negliġenza min-naħa tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali. |
34 |
Madankollu, għandu jiġi rrilevat li kemm l-istruttura ġenerali tar-Regolament Nru 44/2001, li twassal sabiex tiġi adottata interpretazzjoni stretta tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 22 tiegħu, kif ukoll ir-rekwiżit li r-regoli ta’ dan ir-regolament jiġu interpretati fis-sens ta’ livell għoli ta’ prevedibbiltà, kif jirriżulta mill-premessa 11 tal-imsemmi regolament, iwasslu għall-esklużjoni mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-punt 5 tal-Artikolu 22 tal-istess regolament azzjoni għal ħlas lura bbażata fuq l-arrikkiment indebitu, imressqa minħabba l-iskadenza tat-terminu li fih il-ħlas lura tas-somom imħallsa indebitament fi proċedura ta’ eżekuzzjoni forzata seta’ jiġi mitlub fl-ambitu ta’ din l-istess proċedura ta’ eżekuzzjoni. |
35 |
Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fir-rigward tal-Artikolu 16(5) tal-Konvenzjoni ta’ Brussell, li l-kliem tiegħu ġie riprodott fil-punt 5 tal-Artikolu 22 tar-Regolament Nru 44/2001, li r-raġuni essenzjali għall-ġurisdizzjoni esklużiva tal-qrati tal-post ta’ eżekuzzjoni tas-sentenza hija li huma biss il-qrati tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu l-eżekuzzjoni forzata hija meħtieġa li għandhom japplikaw ir-regoli dwar l-azzjoni, f’dan it-territorju, tal-awtoritajiet inkarigati mill-eżekuzzjoni forzata (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-26 ta’ Marzu 1992, Reichert u Kockler, C‑261/90, EU:C:1992:149, punt 26). |
36 |
Issa, fl-assenza ta’ kull talba għal eżekuzzjoni forzata, azzjoni għal ħlas lura bbażata fuq l-arrikkiment indebitu ma taqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-punt 5 tal-Artikolu 22 tar-Regolament Nru 44/2001. |
37 |
Għaldaqstant, fid-dawl ta’ dan kollu premess, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-punt 5 tal-Artikolu 22 tar-Regolament Nru 44/2001 għandu jiġi interpretat fis-sens li azzjoni għal ħlas lura bbażata fuq arrikkiment indebitu ma taqax taħt il-ġurisdizzjoni esklużiva prevista f’din id-dispożizzjoni, minkejja li tressqet minħabba l-iskadenza tat-terminu li fih il-ħlas lura tas-somom imħallsa indebitament waqt proċedura ta’ eżekuzzjoni forzata jista’ jintalab fl-ambitu ta’ din l-istess proċedura ta’ eżekuzzjoni. |
Fuq l-ewwel domanda
38 |
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk il-punt 3 tal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 44/2001 għandux jiġi interpretat fis-sens li azzjoni għal ħlas lura bbażata fuq arrikkiment indebitu taqa’ taħt il-ġurisdizzjoni prevista f’din id-dispożizzjoni. |
39 |
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, filwaqt li l-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 44/2001 jistabbilixxi l-ġurisdizzjoni ġenerali tal-qrati tal-Istat Membru tal-konvenut, il-punt 1(a) tal-Artikolu 5 u l-punt 3 tal-Artikolu 5 ta’ dan ir-regolament jipprevedu regoli ta’ ġurisdizzjoni speċjali f’materji li għandhom x’jaqsmu ma’ kuntratt u f’materji li għandhom x’jaqsmu ma’ tort, delitt jew kważi delitt, rispettivament, li jippermettu lir-rikorrent jippreżenta l-azzjoni tiegħu quddiem qrati ta’ Stati Membri oħra. Dawn ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni speċjali għandhom jiġu interpretati b’mod strett, kif tfakkar fil-punt 28 ta’ din is-sentenza. |
40 |
Barra minn hekk, iż-żewġ regoli ta’ ġurisdizzjoni speċjali previsti fl-imsemmija dispożizzjonijiet għandhom jiġu interpretati b’mod awtonomu, b’riferiment għas-sistema u għall-għanijiet tar-Regolament Nru 44/2001, sabiex tiġi żgurata l-applikazzjoni uniformi tiegħu fl-Istati Membri kollha. Dan ir-rekwiżit, li japplika b’mod partikolari għad-delimitazzjoni tal-kampijiet ta’ applikazzjoni rispettivi ta’ dawn iż-żewġ regoli, jimplika li l-kunċetti ta’ “materji li għandhom x’jaqsmu ma’ kuntratt” u ta’ “materji li għandhom x’jaqsmu ma’ tort, delitt jew kważi delitt” ma jistgħux jinftiehmu bħala li jirreferu għall-klassifikazzjoni li l-liġi nazzjonali applikabbli tagħti lir-relazzjoni ġuridika inkwistjoni quddiem il-qorti nazzjonali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-24 ta’ Novembru 2020, Wikingerhof, C‑59/19, EU:C:2020:950, punt 25 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
41 |
B’hekk, għall-azzjonijiet li jaqgħu taħt l-ewwel kategorija, il-punt 1 tal-Artikolu 5 tal-imsemmi regolament jippermetti lir-rikorrent iressaq kawża quddiem il-qorti tal-post ta’ eżekuzzjoni tal-obbligu li jservi bħala bażi għat-talba, filwaqt li, għall-azzjonijiet li jaqgħu taħt it-tieni kategorija, il-punt 3 tal-Artikolu 5 tal-istess regolament jipprevedi li dawn jistgħu jitressqu quddiem il-qorti tal-post fejn seħħ jew x’aktarx li jseħħ il-fatt dannuż. |
42 |
Fir-rigward, b’mod iktar partikolari, tal-azzjonijiet li jaqgħu taħt materji li għandhom x’jaqsmu ma’ tort, delitt jew kważi delitt, għandu jiġi rrilevat li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-kunċett ta’ “materji li għandhom x’jaqsmu ma’ tort, delitt jew kważi delitt”, fis-sens tal-punt 3 tal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 44/2001 jinkludi kull talba intiża li tistabbilixxi r-responsabbiltà ta’ konvenut u li ma hijiex marbuta ma’ materji li għandhom x’jaqsmu ma’ kuntratt, fis-sens tal-punt 1(a) tal-Artikolu 5 ta’ dan ir-regolament (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-24 ta’ Novembru 2020, Wikingerhof, C‑59/19, EU:C:2020:950, punt 23 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
43 |
Minn dan isegwi li, sabiex jiġi ddeterminat jekk azzjoni għal ħlas lura bbażata fuq arrikkiment indebitu taqax taħt materji li għandhom x’jaqsmu ma’ tort, delitt jew kważi delitt, fis-sens tal-punt 3 tal-Artikolu 5 ta’ dan ir-regolament, għandu jiġi vverifikat jekk żewġ kundizzjonijiet humiex issodisfatti, jiġifieri, minn naħa, li din l-azzjoni ma hijiex marbuta ma’ materji li għandhom x’jaqsmu ma’ kuntratt, fis-sens tal-punt 1(a) tal-Artikolu 5 tal-imsemmi regolament, u, min-naħa l-oħra, li hija intiża li tistabbilixxi r-responsabbiltà ta’ konvenut. |
44 |
Fir-rigward tal-ewwel kundizzjoni, il-materji li għandhom x’jaqsmu ma’ kuntratt, fis-sens ta’ dan l-artikolu tal-aħħar, jinkludu kull talba bbażata fuq obbligu li persuna liberament taċċetta lejn persuna oħra (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-11 ta’ Novembru 2020, Ellmes Property Services, C‑433/19, EU:C:2020:900, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
45 |
Issa, għandu jiġi osservat, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 45 tal-konklużjonijiet tiegħu, li, fil-kuntest ta’ talba għal ħlas lura bbażata fuq arrikkiment indebitu, l-obbligu ta’ ħlas lura invokat mir-rikorrent ma jirriżultax, bħala regola ġenerali, minn impenn volontarju tal-konvenut lejh iżda jitnissel indipendentement mir-rieda tiegħu. Minn dan isegwi li tali talba għal ħlas lura ma taqax, bħala prinċipju, taħt materji li għandhom x’jaqsmu ma’ kuntratt, fis-sens tal-punt 1(a) tal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 44/2001. |
46 |
Din l-interpretazzjoni hija kkorroborata mill-qari flimkien tal-punt 3 tal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 44/2001 u tal-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 864/2007, li huwa, fil-qasam tal-kunflitti tal-liġijiet, il-kontroparti ta’ dak li jikkostitwixxi, fil-qasam tal-kunflitti ta’ ġurisdizzjoni, dan il-punt 3 tal-Artikolu 5, peress li għandu jitfakkar li dawn iż-żewġ regolamenti għandhom, sa fejn huwa possibbli, jiġu interpretati b’mod koerenti. Fil-fatt, l-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 864/2007 jipprovdi li l-obbligu ta’ ħlas lura li joriġina minn arrikkiment indebitu huwa kkunsidrat obbligu mhux kuntrattwali, li jaqa’ taħt dan ir-regolament u li huwa s-suġġett, skont l-Artikolu 10 tiegħu, għal regoli ta’ kunflitt ta’ liġijiet speċifiċi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-21 ta’ Jannar 2016, ERGO Insurance u Gjensidige Baltic, C‑359/14 u C‑475/14, EU:C:2016:40, punti 45 u 46). |
47 |
Madankollu, sabiex tingħata risposta kompleta lill-qorti tar-rinviju, għandu jingħad ukoll li, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punti 48 sa 52 tal-konklużjonijiet tiegħu, talba għal ħlas lura bbażata fuq arrikkiment indebitu tista’, f’ċerti ċirkustanzi, tkun strettament marbuta ma’ relazzjoni kuntrattwali bejn il-partijiet fit-tilwima u, konsegwentement, titqies li taqa’ taħt il-“materji li għandhom x’jaqsmu ma’ kuntratt”, fis-sens tal-punt 1(a) tal-Artikolu 5 ta’ dan ir-regolament. |
48 |
Fost dawn iċ-ċirkustanzi hemm dik fejn it-talba għal ħlas lura bbażata fuq arrikkiment indebitu hija marbuta ma’ relazzjoni kuntrattwali li kienet teżisti qabel bejn il-partijiet. Pereżempju, kif irrileva essenzjalment l-Avukat Ġenerali fil-punt 50 tal-konklużjonijiet tiegħu, dan ikun il-każ fejn ir-rikorrent jinvoka arrikkiment indebitu b’rabta stretta ma’ obbligu kuntrattwali li huwa jikkunsidra bħala invalidu jew li ma ġiex eżegwit mill-konvenut, jew ukoll li huwa jikkunsidra li ġie “sovraeżegwit”, sabiex jiġġustifika d-dritt tiegħu għal ħlas lura. |
49 |
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà qieset li talba għal ħlas lura ta’ prestazzjonijiet ipprovduti abbażi ta’ kuntratt invalidu taqa’ taħt tali materji (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-20 ta’ April 2016, Profit Investment SIM, C‑366/13, EU:C:2016:282, punti 55 u 58). |
50 |
Mill-bqija, tali rabta hija konformi mal-għanijiet ta’ prossimità u ta’ amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja, imfittxija mill-punt 1(a) tal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 44/2001, li jimplikaw li l-qorti tal-kuntratt tista’ tippronunzja ruħha fuq il-konsegwenzi tal-invalidità tiegħu, tan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni tiegħu jew tas-“sovraeżekuzzjoni” tiegħu u, għaldaqstant, fuq l-eventwali ħlasijiet lura li jirriżultaw minn dan, peress li hemm rabta partikolarment stretta bejn it-talba u l-qorti tal-post fejn l-obbligu li jservi ta’ bażi għat-talba ġie eżegwit jew għandu jiġi eżegwit, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. |
51 |
Mill-premess jirriżulta li azzjoni għal ħlas lura bbażata fuq arrikkiment indebitu ma taqax taħt materji li għandhom x’jaqsmu ma’ kuntratt u, b’hekk, tissodisfa l-ewwel kundizzjoni prevista fil-punt 43 ta’ din is-sentenza, sakemm din l-azzjoni ma tkunx strettament marbuta ma’ relazzjoni kuntrattwali li kienet teżisti qabel bejn il-partijiet. |
52 |
Fir-rigward tat-tieni kundizzjoni msemmija f’dan l-istess punt ta’ din is-sentenza, għandu jiġi vverifikat jekk azzjoni għal ħlas lura bbażata fuq arrikkiment indebitu hijiex intiża sabiex tistabbilixxi r-responsabbiltà ta’ konvenut. |
53 |
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li dan huwa l-każ meta fatt dannuż, fis-sens tal-punt 3 tal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 44/2001, jista’ jiġi imputat lill-konvenut, sa fejn huwa akkużat b’att jew ommissjoni li tmur kontra dmir jew projbizzjoni imposta mil-liġi. Fil-fatt, responsabbiltà delittwali jew kważi delittwali tista’ tittieħed inkunsiderazzjoni biss bil-kundizzjoni li tkun tista’ tiġi stabbilita rabta kawżali bejn id-dannu u l-fatt illegali li fih dan id-dannu jsib l-oriġini tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-21 ta’ April 2016, Austro‑Mechana, C‑572/14, EU:C:2016:286, punti 40, 41 u 50 u l-ġurusprudenza ċċitata). |
54 |
Għandu jingħad ukoll, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 61 tal-konklużjonijiet tiegħu, li dawn il-preċiżazzjonijiet japplikaw mingħajr distinzjoni għall-materji kollha li għandu x’jaqsmu ma’ tort, delitt jew kważi delitt, mingħajr ma hemm lok li ssir distinzjoni speċifika fir-rigward tal-materji li għandhom x’jaqsmu ma’ kważi delitt. Fil-fatt, minbarra l-fatt li l-espressjoni “kważi delitt” ma tinsabx fil-verżjonijiet Daniża, Estonjana, Olandiża, Portugiża, Slovakka, Finlandiża u Svediża tal-punt 3 tal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 44/2001, il-kunċett ta’ “kważi delitt” ma jirreferix għal sitwazzjonijiet ikkaratterizzati minn assenza ta’ fatt dannuż daqs kemm għal sitwazzjonijiet li fihom il-fatt dannuż jitwettaq permezz ta’ imprudenza jew negliġenza. Għaldaqstant, talba ma tistax taqa’ taħt materji li għandhom x’jaqsmu ma’ tort, delitt jew kważi delitt meta r-responsabbiltà tal-konvenut li hija inkwistjoni ma tkunx ibbażata fuq l-eżistenza ta’ fatt dannuż, fis-sens espost fil-punt preċedenti. |
55 |
Issa, talba għal ħlas lura bbażata fuq arrikkiment indebitu tistrieħ fuq obbligu li ma joriġinax minn fatt dannuż. Fil-fatt, dan l-obbligu jitnissel indipendentement mill-aġir tal-konvenut tant li ma teżistix rabta kawżali li tista’ tiġi stabbilita bejn id-dannu u att jew ommissjoni illegali eventwali mwettqa minnu. |
56 |
Għaldaqstant, talba għal ħlas lura bbażata fuq arrikkiment indebitu ma tistax taqa’ taħt materji li għandhom x’jaqsmu ma’ tort, delitt jew kważi delitt, fis-sens tal-punt 3 tal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 44/2001. |
57 |
Din il-konklużjoni ma tistax tiġi kontradetta mis-sentenza tal-21 ta’ April 2016, Austro‑Mechana (C‑572/14, EU:C:2016:286), li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja qieset li t-talba ta’ soċjetà għall-amministrazzjoni kollettiva tad-drittijiet tal-awtur relatata mal-obbligu ta’ ħlas ta’ “kumpens ġust”, fis-sens tal-Artikolu 5(2)(b) tad-Direttiva 2001/29, li, skont id-dritt nazzjonali, huwa impost fuq l-impriżi li jwettqu l-ewwel tqegħid fiċ-ċirkulazzjoni ta’ mezzi ta’ reġistrazzjoni fit-territorju nazzjonali, għal finijiet kummerċjali u bi ħlas, taqa’ taħt il-materji li għandhom x’jaqsmu ma’ tort, delitt u kważi delitt, fis-sens tal-punt 3 tal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 44/2001. Fil-fatt, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 72 tal-konklużjonijiet tiegħu, l-obbligu li jservi bħala bażi għal din it-talba oriġina minn fatt dannuż, jiġifieri d-dannu tad-detenturi tad-drittijiet tal-awtur marbut mal-kopja privata fuq il-mezzi ta’ reġistrazzjoni kkummerċjalizzati. |
58 |
Għandu jiġi osservat ukoll li huwa possibbli li talba għal ħlas lura bbażata fuq l-arrikkiment indebitu la taqa’ taħt il-materji li għandhom x’jaqsmu ma’ kuntratt, fis-sens tal-punt 1(a) tal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 44/2001, u lanqas taħt il-materji li għandhom x’jaqsmu ma’ tort, delitt jew kważi delitt, fis-sens tal-punt 3 tal-Artikolu 5 ta’ dan ir-regolament. Fil-fatt, dan ikun il-każ meta din it-talba ma tkunx strettament marbuta ma’ relazzjoni kuntrattwali li kienet teżisti qabel bejn il-partijiet fit-tilwima kkonċernata. |
59 |
F’tali sitwazzjoni, talba għal ħlas lura bbażata fuq arrikkiment indebitu taqa’ taħt il-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Istat Membru tad-domiċilju tal-konvenut, skont ir-regola ġenerali prevista fl-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 44/2001. |
60 |
Fid-dawl ta’ dan kollu premess, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-punt 3 tal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 44/2001 għandu jiġi interpretat fis-sens li azzjoni għal ħlas lura bbażata fuq arrikkiment indebitu ma taqax taħt il-ġurisdizzjoni prevista minn din id-dispożizzjoni. |
Fuq l-ispejjeż
61 |
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura. |
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi: |
|
|
Firem |
( *1 ) Lingwa tal-kawża: il-Kroat.