This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 62014TJ0138
Judgment of the General Court (Sixth Chamber) of 16 December 2015.#Randa Chart v European External Action Service.#Non-contractual liability — Local agent employed by the European Union delegation in Egypt — Termination of contract — Failure of the delegation to provide to the Egyptian social security institution the termination of service certificate in respect of the agent and subsequently to remedy the irregularity in her situation in that regard — Limitation period — Continuous damage — Partial inadmissibility — Principle of sound administration — Reasonable time — Article 41 of the Charter of Fundamental Rights — Sufficiently serious breach of a legal rule conferring rights on individuals — Certain loss — Causal link.#Case T-138/14.
Sentenza tal-Qorti Ġenerali (Is-Sitt Awla) tas-16 ta’ Diċembru 2015.
Randa Chart vs Is-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE).
Responsabbiltà mhux kuntrattwali – Membru tal-persunal lokali assenjat għad-delegazzjoni tal-Unjoni fl-Eġittu – Tmiem tal-kuntratt – Nuqqas tad-delegazzjoni li tipprovdi lill-organu Eġizzjan tas-sigurtà soċjali ċ-ċertifikat ta’ tmiem is-servizz tal-membru tal-persunal u li tirregolarizza ulterjorment is-sitwazzjoni ta’ dan tal-aħħar f’dan ir-rigward – Preskrizzjoni – Dannu kontinwat – Inammissibbiltà parzjali – Prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba – Terminu raġonevoli – Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali – Ksur suffiċjentement serju ta’ dispożizzjoni legali li tagħti drittijiet lill-individwi – Dannu ċert – Rabta kawżali.
Kawża T-138/14.
Sentenza tal-Qorti Ġenerali (Is-Sitt Awla) tas-16 ta’ Diċembru 2015.
Randa Chart vs Is-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE).
Responsabbiltà mhux kuntrattwali – Membru tal-persunal lokali assenjat għad-delegazzjoni tal-Unjoni fl-Eġittu – Tmiem tal-kuntratt – Nuqqas tad-delegazzjoni li tipprovdi lill-organu Eġizzjan tas-sigurtà soċjali ċ-ċertifikat ta’ tmiem is-servizz tal-membru tal-persunal u li tirregolarizza ulterjorment is-sitwazzjoni ta’ dan tal-aħħar f’dan ir-rigward – Preskrizzjoni – Dannu kontinwat – Inammissibbiltà parzjali – Prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba – Terminu raġonevoli – Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali – Ksur suffiċjentement serju ta’ dispożizzjoni legali li tagħti drittijiet lill-individwi – Dannu ċert – Rabta kawżali.
Kawża T-138/14.
Court reports – general
ECLI identifier: ECLI:EU:T:2015:981
SENTENZA TAL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla)
16 ta’ Diċembru 2015 ( *1 )
“Responsabbiltà mhux kuntrattwali — Membru tal-persunal lokali assenjat għad-delegazzjoni tal-Unjoni fl-Eġittu — Tmiem tal-kuntratt — Nuqqas tad-delegazzjoni li tipprovdi lill-organu Eġizzjan tas-sigurtà soċjali ċ-ċertifikat ta’ tmiem is-servizz tal-membru tal-persunal u li tirregolarizza ulterjorment is-sitwazzjoni ta’ dan tal-aħħar f’dan ir-rigward — Preskrizzjoni — Dannu kontinwat — Inammissibbiltà parzjali — Prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba — Terminu raġonevoli — Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali — Ksur suffiċjentement serju ta’ dispożizzjoni legali li tagħti drittijiet lill-individwi — Dannu ċert — Rabta kawżali”
Fil-Kawża T‑138/14,
Randa Chart, residenti f’Woluwe-Saint-Lambert (il-Belġju), irrappreżentata minn T. Bontinck u A. Guillerme, avukati,
rikorrenti,
vs
Service européen pour l’action extérieure (SEAE), irrappreżentat minn S. Marquardt u M. Silva, bħala aġenti,
konvenut,
li għandha bħala suġġett rikors għal danni intiż għall-ksib ta’ kumpens għad-dannu allegatament sostnut mir-rikorrenti minħabba n-nuqqas tad-delegazzjoni tal-Unjoni Ewropea fil-Kajr (l-Eġittu) li tipprovdi, wara r-riżenja tagħha, iċ-ċertifikat tagħha ta’ tmiem is-servizz lill-organu Eġizzjan tas-sigurtà soċjali u li tirregolarizza ulterjorment is-sitwazzjoni tagħha f’dan ir-rigward,
IL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla),
komposta minn S. Frimodt Nielsen, President, F. Dehousse u A. M. Collins (Relatur), Imħallfin,
Reġistratur: S. Bukšek Tomac, Amministratur,
wara li rat il-fażi bil-miktub tal-proċedura u wara s-seduta tat-2 ta’ Lulju 2015,
tagħti l-preżenti
Sentenza
Il-fatti li wasslu għall-kawża
1 |
F’Mejju 1990, ir-rikorrenti R. Chart, li dak iż-żmien kellha n-nazzjonalità Eġizzjana, kienet impjegata mid-delegazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea fil-Kajr (l-Eġittu) (iktar ’il quddiem id-“delegazzjoni”) bħala membru tal-persunal lokali sabiex teżerċita l-kariga ta’ assistenta. Hija kienet suġġetta għall-iskema ta’ sigurtà soċjali Eġizzjana. |
2 |
Ulterjorment, id-delegazzjoni saret waħda mill-komponenti tas-Service européen pour l’action extérieure (SEAE) (Servizz Ewropew għall-Azzjoni Barranija). |
3 |
Fit-8 ta’ Ottubru 2001, wara li bbenefikat minn leave għal raġunijiet personali mill-20 ta’ Ottubru 2000, ir-rikorrenti tat ir-riżenja tagħha u stabbiliet ruħha fil-Belġju sabiex tokkupa impjieg ieħor. |
4 |
F’data mhux ippreċiżata matul is-sena 2004, ir-rikorrenti ħadet il-kunsinna ta’ appartament fil-Kajr, li kienet xtrat fuq pjanta fl-1998. |
5 |
Fit-3 ta’ Frar 2005, ir-rikorrenti bagħtet lil ex kollega tagħha fid-delegazzjoni ittra ifformulata kif ġej: “[W]ara l-esperjenza eċitanti fl-Ewropa, ħsibt li nerġa’ lura f’pajjiżi! B’hekk, reċentement għaddejt minn diversi intervisti fi ħdan kumpanniji barranin/istituzzjonijiet Ewropej fl-Eġittu u rċevejt offerta ta’ impjieg mingħajt l-UNDP. Ninsab sorpriża li ma nistax insib il-formula ta’ tmiem is-servizz stabbilita mid-delegazzjoni (l-aħħar persuna li timpjega). Dan id-dokument għandu jkun fil-fajl tiegħi għand id-delegazzjoni. Tista’, jekk jogħġbok, tibgħatli b’email scan ‘rapidu’ [tal-imsemmi dokument], u sussegwentement tibgħat l-oriġinali fl-indirizz tiegħi fi Brussell […]” |
6 |
Skont l-ispjegazzjonijiet ipprovduti mir-rikorrenti fin-noti tagħha li ma ġewx ikkontestati mis-SEAE, il-formula msemmija fl-email iċċitata iktar ’il fuq fil-punt 5 iktar ’il fuq hija ċertifikat, imsejjaħ “estemara 6”, li, fis-sebat ijiem wara tmiem il-kuntratt ta’ impjieg tal-impjegat tagħha, il-persuna li timpjega għandha l-obbligu li tistabbilixxi fi tliet kopji, jiġifieri, l-oriġinali intiż għall-organu Eġizzjan tas-sigurtà soċjali, kopja intiża għall-impjegat u kopja għall-persuna li timpjega, u tgħaddih lill-organu Eġizzjan tas-sigurtà soċjali. L-għoti ta’ din il-formula huwa neċessarju sabiex il-fajl ta’ sigurtà soċjali li jorbot lil dan l-impjegat ma’ din il-persuna li timpjega jkun jista’ jingħalaq, sabiex fajl ieħor tas-sigurtà soċjali jkun jista’ jinfetaħ ma’ persuna li timpjega oħra u sabiex l-impjegat ikun jista’ jibbenefika mid-drittijiet tiegħu meta jirtira fi tmiem il-karriera tiegħu. |
7 |
Fl-1 ta’ April 2005, ir-rikorrenti rċeviet ittra minn kumpannija Eġizzjana li magħha kienet applikat għal impjieg, fejn kien indikat li “dokument amministrattiv għadu neċessarju min-naħa tiegħek sabiex jiġi ffinalizzat il-proċess ta’ reklutaġġ”. L-awtur tal-ittra enfasizza li kien jispera li r-rikorrenti tkun tista’, kemm jista’ jkun malajr, tgħaddilu dan id-dokument u tiffirma l-kuntratt ta’ impjieg. |
8 |
B’ittra tal-11 ta’ Awwissu 2005, ir-rikorrenti tenniet lid-delegazzjoni t-talba tagħha li tikseb il-formula “estemara 6” f’isimha, peress li l-ittra tat-3 ta’ Frar 2005 baqgħet mingħajr risposta. Hija indikat b’mod partikolari li kienet għaddiet minn intervista ta’ reklutaġġ li kienet ta’ suċċess fil-Kajr u li ma riditx tirriskja li “titlef” l-offerta li kienet saritilha, peress li dan kien il-każ mal-UNDP minħabba li ma setgħetx tipprovdi l-imsemmija formula. |
9 |
Permezz ta’ ittra tat-13 ta’ Settembru 2005, li kienet intbagħtitilha minn potenzjali persuna li timpjega fl-Eġittu, ir-rikorrenti saret taf li d-delegazzjoni kienet, fil-fatt, naqset milli tagħti l-formula “estemara 6” lill-organu Eġizzjan tas-sigurtà soċjali, b’mod li, għal dan, hija kienet għadha kkunsidrata bħala impjegata mid-delegazzjoni. Din il-persuna li timpjega ppreċiżat li, jekk din il-formula ma taslilhiex f’terminu ta’ ġimgħa, ikollha tannulla r-reklutaġġ tar-rikorrenti. |
10 |
Fl-10 ta’ Jannar 2006, kumpannija Eġizzjana oħra għamlet offerta ta’ impjieg lir-rikorrenti, filwaqt li ppreċiżat li hija setgħet tibda taħdem ġaladarba jintemm il-proċess ta’ reklutaġġ. |
11 |
Ir-rikorrenti tenniet mad-delegazzjoni t-talba tagħha sabiex tikseb il-formula “estemara” f’isimha fl-14 ta’ Marzu u fit-12 ta’ Settembru 2006. |
12 |
Fis-6 ta’ Marzu 2007, kumpannija oħra stabbilita fl-Eġittu bagħtet ittra lir-rikorrenti, fejn informatha li xtaqet toffrilha impjieg ta’ assistenta personali ma’ direttur ġenerali, iżda li ma setgħetx tagħmel dan, peress li l-formula “estemara 6” f’isimha kienet nieqsa. |
13 |
Ir-rikorrenti mill-ġdid talbet lid-delegazzjoni tibgħatilha formula “estemara 6” f’isimha fis-7 ta’ Marzu u fit-3 ta’ Diċembru 2007 kif ukoll fl-20 ta’ Frar 2008. |
14 |
F’Awwissu 2008, ir-rikorrenti kisbet in-nazzjonalità Belġjana. |
15 |
Fil-5 ta’ Frar 2009, ir-rikorrenti bagħtet ittra lid-delegazzjoni, fejn indikat li, fl‑2007, hija kienet iddeċidiet li “tillikkwida s-sigurtà soċjali tagħha fl-Eġittu” u li, f’din l-okkażjoni, hija kienet saret taf mingħand l-organu Eġizzjan tas-sigurtà soċjali li l-fajl ta’ sigurtà soċjali tagħha kien għadu miftuħ, peress li d-delegazzjoni ma kinitx bagħtet lil dan tal-aħħar il-formula “estermara 6”. Hija indikat ukoll li, f’Novembru 2007, hija kienet ikkuntattjat lid-delegazzjoni, li kienet ikkonfermatilha li din il-formula ma tinsabx fil-fajl personali tagħha. Fl-aħħar nett, hija reġgħet talbet lid-delegazzjoni tieħu d-dispożizzjonijiet neċessarji sabiex il-fajl ta’ sigurtà soċjali tagħha jkun jista’ jingħalaq. |
16 |
Fl-istess ġurnata, id-delegazzjoni rrispondiet lir-rikorrenti li kienet se tagħmel mill-aħjar li setgħet sabiex issolvi l-problema, iżda li kellha bżonn ftit żmien. |
17 |
B’ittra tal-21 ta’ Marzu 2009, ir-rikorrenti talbet lid-delegazzjoni tinformaha bl-iżvilupp tas-sitwazzjoni. Peress li ma rċeviet l-ebda risposta għal din l-ittra, hija reġgħet ikkuntattjat lid-delegazzjoni b’ittra tal-20 ta’ April 2009. |
18 |
B’ittra tat-23 ta’ April 2009, id-delegazzjoni indikat lir-rikorrenti li kienet għadha qegħda taħdem sabiex issib soluzzjoni għall-problema tagħha u li kienet ser tikkuntattjaha meta jkollha iktar informazzjoni. |
19 |
Fit-30 ta’ Settembru 2009, peress li kienet għadha mingħajr ebda aħbar mingħand id-delegazzjoni, ir-rikorrenti mill-ġdid talbet lil din tal-aħħar tinformaha bl-iżvilupp tas-sitwazzjoni. Hija tenniet din it-talba f’ittra tas-27 ta’ Ottubru 2009, li baqgħet ukoll mingħajr risposta. |
20 |
Fil-15 ta’ Frar 2010, ir-rikorrenti bagħtet ittra lill-kap tad-diviżjoni K5 “Membri tal-persunal lokali” tad-direzzjoni ġenerali “Relazzjonijiet esterni” tal-Kummissjoni (iktar ’il quddiem id-“DG Relex”), fejn hija fakkret il-fatti esposti fl-ittra tagħha tal-5 ta’ Frar 2009 (ara l-punt 15 iktar ’il fuq) u fejn spjegat id-diversi skambji sussegwenti ta’ ittri mad-delegazzjoni, filwaqt li lmentat dwar in-nuqqas ta’ teħid ta’ azzjoni kif ukoll in-nuqqas ta’ trasparenza u ta’ komunikazzjoni ta’ din tal-aħħar. |
21 |
Permezz ta’ ittra tal-4 ta’ Marzu 2010, il-kap tad-diviżjoni K5 indika lir-rikorrenti li kien jiddispjaċih li d-delegazzjoni ma rrispondietx għat-talbiet tagħha u li kellu bżonn ftit żmien sabiex jikseb l-informazzjoni rilevanti mingħand din tal-aħħar. |
22 |
Permezz ta’ ittra tat-18 ta’ Marzu 2010, id-delegazzjoni talbet lill-awtoritajiet Eġizzjani responsabbli mill-immigrazzjoni u l-passaporti jgħaddulha “movement certificate” (ċertifikat ta’ ċirkulazzjoni) f’isem ir-rikorrenti, li jiċċertifika li din tal-aħħar kienet telqet it-territorju Eġizzjan fl-2001 li kien intiż għall-organi Eġizzjan tas-sigurtà soċjali. |
23 |
Permezz ta’ ittra tal-25 ta’ Marzu 2010, l-imsemmija awtoritajiet irrispondew lid-delegazzjoni li dan id-dokument seta’ jingħata biss lill-awtoritajiet ġudizzjarji jew lill-persuna kkonċernata u, f’dan l-aħħar każ fuq it-talba tagħha biss. |
24 |
Permezz ta’ ittra tas-26 ta’ Marzu 2010, uffiċjal tad-diviżjoni K5 “Membri tal-persunal lokali” tad-DG Relex b’mod partikolari indika lir-rikorrenti li, wara li kkuntattja lid-delegazzjoni, kien jidher li “movement certificate” li jiċċertifika li hija kienet telqet it-territorju Eġizzjan fl-2001 kellu jingħata mill-awtoritajiet Eġizzjani responsabbli mill-immigrazzjoni u l-passaporti u li d-delegazzjoni kienet diġà ħadet il-passi kollha neċessarji f’dan is-sens. |
25 |
F’Mejju 2010, ir-raġel tar-rikorrenti ltaqa’, fil-Kajr, mal-kap tad-delegazzjoni, li spjegalu li, sabiex ikun jista’ jingħalaq il-fajl tas-sigurtà soċjali tal-mara tiegħu, kien neċessarju li din tal-aħħar titlob “movement certificate” mingħand l-awtoritajiet Eġizzjani responsabbli mill-immigrazzjoni u l-passaporti. |
26 |
Permezz ta’ ittra tal-14 ta’ Ġunju 2010, ir-rikorrenti għarrfet lid-delegazzjoni li kien ingħatalha parir mingħand avukat kif ukoll mingħand “konsulent amministrattiv” li ma titlobx “movement certificate”. Hija indikat li kienet tal-istess opinjoni tagħhom li kienet id-delegazzjoni li kellha ssib soluzzjoni għall-problema u li tali talba setgħet tikkawżalha dannu gravi, peress li dan it-tip ta’ dokument kien ukoll mitlub minn persuni ssuspettati li jkunu wettqu xi delitt sabiex, b’mod partikolari, jipprovaw l-alibi tagħhom. |
27 |
Fit-13 ta’ Ottubru 2010, ir-rikorrenti bagħtet ittra lid-delegazzjoni sabiex tinforma ruħha dwar il-miżuri meħuda minn din tal-aħħar sabiex jingħalaq il-fajl ta’ sigurtà soċjali tagħha. F’din l-ittra, hija rrepetiet li kienet tikkunsidra s-soluzzjoni proposta mid-delegazzjoni, jiġifieri li tikseb “movement certificate”, bħala mhux xierqa u inaċċettabbli. Hija stiednet lid-delegazzjoni tagħtiha “risposta ċara u konkreta” sa nofs ix-xahar ta’ Novembru 2010. |
28 |
Fis-17 ta’ Ottubru 2010, wara laqgħa ma’ rappreżentant tad-delegazzjoni u responsabbli tal-organu Eġizzjan tas-sigurtà soċjali, dan l-organu stess talab lill-awtoritajiet Eġizzjani responsabbli mill-immigrazzjoni u l-passaporti li jagħtih “movement certificate” dwar ir-rikorrenti. Din it-talba ma kellha l-ebda segwitu. |
29 |
Fit-8 ta’ Marzu 2011, l-avukat Eġizzjan tar-rikorrenti bagħat ittra lill-kap tad-delegazzjoni fejn, b’mod partikolari, talbu jagħmel offerta finanzjarja f’terminu ta’ xahar sabiex it-tilwima dwar il-fajl ta’ sigurtà soċjali tal-klijenta tiegħu tiġi solvuta bonarjament. |
30 |
Permezz ta’ ittra tas-7 ta’ April 2011, il-kap tad-delegazzjoni indika lill-avukat Eġizzjan tar-rikorrenti li l-każ kien għadu qiegħed jiġi eżaminat u li kienet ser tingħata risposta għat-talba tiegħu qabel it-18 ta’ April 2011. |
31 |
Fis-17 ta’ Mejju 2011, l-avukat Eġizzjan tar-rikorrenti kiteb mill-ġdid lill-kap tad-delegazzjoni, fejn ilmenta li ma rċieva l-ebda risposta għat-talba tiegħu u li kien se jintimah jirreaġixxi qabel it-3 ta’ Ġunju 2011. |
32 |
Permezz ta’ ittra tad-19 ta’ Mejju 2001, il-kap tad-delegazzjoni indika lill-avukat Eġizzjan tar-rikorrenti li d-delegazzjoni ma setgħetx taċċetta li jiġi impost fuqha terminu sabiex tirrispondi għat-talba tiegħu u li l-każ kien għadu qiegħed jiġi eżaminat. |
33 |
Fit-13 ta’ Ġunju 2011, ir-rikorrenti ressqet ilment quddiem l-Ombudsman Ewropew, intiż kontra s-SEAE, fejn ikkontestat il-mod kif id-delegazzjoni kienet ittrattat il-problema tal-fajl tagħha ta’ sigurtà soċjali fl-Eġittu. |
34 |
F’Novembru 2011, ir-rikorrenti bagħtet lill-organu Eġizzjan tas-sigurtà soċjali il-formula “estemara 6”, li d-delegazzjoni finalment kienet aċċettat li tibgħatilha f’Ottubru 2011. L-organu madankollu ċaħad din il-formula, minħabba li kien predatat, b’data tax-xahar ta’ Ottubru 2001. |
35 |
Fit-8 ta’ Marzu 2013, l-Ombudsman ta d-deċiżjoni tiegħu dwar l-ilment tar-rikorrenti. Huwa kkunsidra li d-delegazzjoni kienet responsabbli għan-nuqqas ta’ preżentazzjoni, fit-terminu mitlub, tal-formula “estemara 6” u li kull dannu subit mir-rikorrenti qabel Mejju 2010 u marbut mal-irregolarità tas-sitwazzjoni fil-qasam ta’ sigurtà soċjali kien il-konsegwenza ta’ dan in-nuqqas ta’ preżentazzjoni kif ukoll tan-nuqqas persistenti tad-delegazzjoni, wara l-2001, li tirregolarizza din is-sitwazzjoni. Min-naħa l-oħra, huwa qies li kull dannu subit mir-rikorrenti wara Mejju 2010 kellu jiġi imputat esklużivament lil din tal-aħħar minħabba r-rifjut tagħha li titlob “movement certificate” lill-awtoritajiet Eġizzjani kompetenti. |
36 |
Minn din id-deċiżjoni jirriżulta wkoll li l-Ombudsman kien issuġġetta proposta ta’ soluzzjoni bonarja lis-SEAE li kienet tikkonsisti, b’mod partikolari, fit-teħid tal-passi neċessarji sabiex jingħalaq il-fajl ta’ sigurtà soċjali tar-rikorrenti ladarba hija tipprovdi “movement certificate”, jitħallas lis-sigurtà soċjali kwalunkwe ammont li għadu dovut għar-rikorrenti, inkluż kwalunkwe multa li tista’ tkun imposta, u sabiex tiġi eżaminata b’kura t-talba sostnuta ta’ kumpens għad-dannu allegatament subit minn din tal-aħħar qabel Mejju 2010. |
37 |
Peress li kkonstata li s-SEAE kienet intrabtet li tikkonforma ruħha mal-ewwel żewġ partijiet tal-proposta tas-soluzzjoni bonarja, l-Ombudsman għalaq il-każ f’dak li jikkonċerna dawn l-aspetti tal-ilment. Fir-rigward tad-dannu allegatament subit mir-rikorrenti qabel Mejju 2010, l-Ombudsman irreleva li din tal-aħħar ma kienet ipprovdiet l-ebda prova tal-eżistenza tiegħu u, għaldaqstant, għalaq dan l-aspett tal-ilment billi kkunsidra li l-ebda investigazzjoni supplimentari ma kienet meħtieġa f’dan ir-rigward. |
38 |
Permezz ta’ ittra tal-10 ta’ Lulju 2013, ir-raġel tar-rikorrenti, filwaqt li rreleva li din tal-aħħar kienet reċentement kisbet il-“movement certificate”, talab lis-SEAE torganizza laqgħa sabiex ikun “jista’ jingħalaq definittivament [il-]fajl”. Fis-16 ta’ Lulju 2013, b’risposta għal din l-ittra, is-SEAE stiednet lir-rikorrenti tgħaddi dan iċ-ċertifikat lid-delegazzjoni. Permezz ta’ ittra tal-istess ġurnata, ir-raġel tar-rikorrenti għarraf lis-SEAE li din l-aħħar kienet qegħda tikkundizzjona l-għoti tal-“movement certificate” għaż-żamma ta’ laqgħa li matulha kienet ser tiġi riżolta wkoll il-kwistjoni tal-kumpens tad-danni li hija kienet sostniet. Permezz ta’ ittra tas-17 ta’ Settembru 2013, is-SEAE b’mod partikolari indikat lir-rikorrenti li, fid-deċiżjoni tiegħu tat-8 ta’ Marzu 2013, l-Ombudsman kien irreleva li din tal-aħħar ma kinitx ressqet prova tal-allegat dannu u kien għalaq dan l-aspett tal-ilment. Is-SEAE żiedet li r-rikorrenti kellha d-dritt li tipprovdilha tali provi jekk kienet tixtieq tagħmel dan. |
39 |
Permezz ta’ ittra tat-30 ta’ Ottubru 2013, ir-rikorrenti ressqet quddiem is-SEAE talba għal kumpens għad-danni materjali u morali li hija kienet sostniet minħabba l-allegat aġir illegali tad-delegazzjoni sa minn Ottubru 2001, evalwat għal total ta’ EUR 452339,18. F’din l-ittra, hija ppreċiżat b’mod partikolari li hija kienet disposta tagħti l-“movement certificate” lis-SEAE “ladarba din tkun irrikonoxxiet in-nuqqasijiet li seħħew bejn l-2001 sal-lum, fejn l-Unjoni tinżamm responsabbli extrakuntrattwalment [...] u tkun ikkumpensat id-dannu li rriżulta minn din ir-responsabbiltà”. |
40 |
Permezz ta’ ittra tat-8 ta’ Jannar 2014, is-SEAE ċaħdet din it-talba billi sostniet li din kienet preskritta, peress li r-rikorrenti kienet taf bil-fatt ġeneratur ta’ responsabbiltà sa mit-13 ta’ Settembru 2005 (ara l-punt 9 iktar ’il fuq). |
41 |
Mistoqsija dwar dan matul is-seduta, is-SEAE indikat li, fid-data ta’ din is-seduta, il-fajl ta’ sigurtà soċjali tar-rikorrenti fl-Eġittu kien għadu bla dubju miftuħ. |
Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
42 |
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-reġistru tal-Qorti Ġenerali fis-27 ta’ Frar 2014, ir-rikorrenti ppreżentat dan ir-rikors. |
43 |
Fuq rapport tal-Imħallef Relatur, il-Qorti Ġenerali (Is-Sitt Awla) iddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali. Fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura previsti fl-Artikolu 64 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali tat-2 ta’ Mejju 1991, hija talbet lill-partijiet jirrispondu għal xi domandi bil-miktub, li huma għamlu fit-terminu stabbilit. |
44 |
It-trattazzjoni tal-partijiet u r-risposti tagħhom għad-domandi tal-Qorti Ġenerali nstemgħu fis-seduta tat-2 ta’ Lulju 2010. |
45 |
Ir-rikorrenti titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
|
46 |
Is-SEAE titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
|
47 |
Barra minn hekk, ir-rikorrenti titlob lill-Qorti Ġenerali tordna lis-SEAE, abbażi tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura, li tipproduċi d-dokumenti li jipprovaw il-passi li ħadu d-delegazzjoni u s-SEAE sabiex tiġi solvuta din it-tilwima. |
Id-dritt
Osservazzjonijiet preliminari
48 |
Skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, fil-qasam tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali, l-Unjoni għandha, skont il-prinċipji ġenerali komuni għas-sistemi legali tal-Istati Membri, tagħmel tajjeb għad-danni kkawżati mill-istituzzjonijiet tagħha jew mill-membri tal-persunal tagħha fit-twettiq tal-funzjonijiet tagħhom. |
49 |
Skont ġurisprudenza stabbilita, biex ikun hemm ir-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni, fis-sens tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, għal aġir illegali tal-istituzzjonijiet jew tal-korpi tagħha, iridu jiġu ssodisfatti numru ta’ kundizzjonijiet kumulattivi, jiġifieri, l-illegalità tal-aġir allegat fil-konfront tal-istituzzjoni jew l-organu tal-Unjoni, ir-realtà tad-dannu u l-eżistenza ta’ rabta kawżali bejn l-aġir allegat u d-dannu invokat (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta’ Settembru 1982, Oleifici Mediterranei vs KEE,26/81, Ġabra EU:C:1982:318, punt 16, u tal-14 ta’ Diċembru 2005, Beamglow vs Il-Parlament et, T-383/00, Ġabra EU:T:2005:453, punt 95). |
50 |
Dawn it-tliet kundizzjonijiet huma kumulattivi. Għalhekk, l-assenza ta’ waħda minnhom hija biżżejjed sabiex jiġi miċħud rikors għal danni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-15 ta’ Settembru 1994, KYDEP vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, C‑146/91, Ġabra, EU:C:1994:329, punt 81, u tal-20 ta’ Frar 2002, Förde-Reederei vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, T‑170/00, Ġabra, EU:T:2002:34, punt 37). |
51 |
Fir-rigward tal-kundizzjoni, dwar l-aġir illegali li bih tkun ikkritikata l-istituzzjoni jew il-korp ikkonċernat, il-ġurisprudenza teħtieġ li jiġi stabbilit ksur suffiċjentement serju ta’ dispożizzjoni legali intiża li tagħti drittijiet lill-individwi (sentenza tal-4 ta’ Lulju 2000, Bergaderm u Goupil vs Il-Kummissjoni, C-352/98 P, Ġabra EU:C:2000:361, punt 42). Il-kriterju deċiżiv sabiex ikun jista’ jitqies li ksur huwa suffiċjentement serju huwa n-nuqqas manifest u serju, min-naħa tal-istituzzjoni jew tal-korp tal-Unjoni kkonċernat, li josservaw il-limiti tas-setgħa diskrezzjonali tagħhom. Meta din l-istituzzjoni jew dan il-korp ikollhom biss marġni ta’ diskrezzjoni kunsiderevolment imnaqqas, jew saħansitra ineżistenti, is-sempliċi ksur tad-dritt tal-Unjoni jista’ jkun biżżejjed sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ ksur suffiċjentement serju (sentenzi tal-10 ta’ Diċembru 2002, Il-Kummissjoni vs Camar u Tico, C-312/00 P, Ġabra EU:C:2002:736, punt 54, u tat-12 ta’ Lulju 2001, Comafrica u Dole Fresh Fruit Europe vs Il-Kummissjoni, T-198/95, T-171/96, T-230/97, T-177/98 u T-225/99, Ġabra EU:T:2001:184, punt 134). |
52 |
Fir-rigward tal-kundizzjoni dwar ir-realtà tad-dannu, ir-responsabbiltà tal-Unjoni ma tistax tiġi applikata ħlief jekk ir-rikorrent ikun effettivament sofra dannu reali u ċert (sentenza tas-16 ta’ Jannar 1996, Candiotte vs Il-Kunsill,T-108/94, Ġabra EU:T:1996:5, punt 54). Hija r-rikorrenti li għandha tressaq provi konklużivi kemm tal-eżistenza kif ukoll tal-portata ta’ dan id-dannu (ara s-sentenza tas-16 ta’ Settembru 1997, Blackspur DIY et vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, C‑362/95 P, Ġabra, EU:C:1997:401, punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata). Il-kundizzjoni dwar l-eżistenza ta’ dannu ċert hija sodisfatta ladarba d-dannu jkun imminenti u prevedibbli b’ċertezza suffiċjenti, anki jekk ma jkunx għad jista’ jiġi kwantifikat bi preċiżjoni (sentenza tal-14 ta’ Jannar 1987, Zuckerfabrik Bedburg et vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, 281/84, Ġabra, EU:C:1987:3, punt 14, u d-digriet tal-14 ta’ Diċembru 2005, Arizona Chemical et vs Il-Kummissjoni,T‑369/03, Ġabra, EU:T:2005:458, punt 106). |
53 |
Fir-rigward tal-kundizzjoni dwar l-eżistenza ta’ rabta kawżali bejn l-aġir allegat u d-dannu invokat, l-imsemmi dannu għandu jirriżulta b’mod biżżejjed dirett mill-aġir ikkontestat, peress li dan tal-aħħar għandu jikkostitwixxi l-kawża determinanti tad-dannu, peress li ma hemmx obbligu li tiġi kkumpensata kull konsegwenza li tikkawża dannu, anki jekk lontanament, ta’ sitwazzjoni illegali (sentenza tal-4 Ottubru 1979, Dumortier et vs Il-Kunsill, 64/76, 113/76, 167/78, 239/78, 27/79, 28/79 u 45/79, Ġabra, EU:C:1979:223, punt 21; ara, wkoll, is-sentenza tal-10 ta’ Mejju 2006, Galileo International Technology et vs Il-Kummissjoni,T‑279/03, Ġabra, EU:T:2006:121, punt 130 u l-ġurisprudenza ċċitata). Huwa r-rikorrent li għandu jipproduċi l-prova tal-eżistenza ta’ rabta kawżali bejn l-aġir ilmentat u dannu invokat (ara s-sentenza tat-30 ta’ Settembru 1998, Coldiretti et vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, T-149/96, Ġabra, EU:T:1998:228, punt 101 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
54 |
Barra minn hekk, l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 46 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, applikabbli għall-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali, skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 53 tal-imsemmi Statut, jipprovdi: “L-azzjonijiet kontra l-Unjoni f’materja ta’ responsabbilltà non-kontrattwali jiġu preskritti b’ħames snin li jingħaddu minn meta jiġri l-fatt li jagħti lok għalihom. Il-preskrizzjoni tiġi nterrotta kemm bil- preżentata tar-rikors quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, kif ukoll bit-talba qabel il-preżentata li tista’ tagħmel il-parti leża lill-istituzzjonijiet kompetenti ta’ l-Unjoni. F’dan l-aħħar każ, ir-rikors għandu jiġi ppreżentat fit-terminu ta’ xahrejn previst fl-Artikolu 263 [TFUE]; japplikaw meta jkun il-każ [...] id-disposizzjonijiet tat-tieni paragrafu ta’ l-Artikoli 265 [TFUE] [...]”. |
55 |
Il-preskrizzjoni għandha l-għan li tikkonċilja l-protezzjoni tad-drittijiet tal-persuna leża u l-prinċipju ta’ ċertezza legali. It-terminu ta’ preskrizzjoni għalhekk ġie ddeterminat bit-teħid inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, taż-żmien neċessarju għall-parti allegatament leża sabiex tiġbor l-informazzjoni xierqa għal rikors eventwali u sabiex tivverifika l-fatti li jistgħu jiġu invokati insostenn ta’ dan ir-rikors (ara d-digriet tal-14 ta’ Settembru 2005, Ehcon vs Il-Kummissjoni,T‑140/04, Ġabra, EU:T:2005:321, punt 57 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
56 |
It-terminu ta’ preskrizzjoni jibda jiddekorri meta jkunu sodisfatti l-kundizzjonijiet kollha li għalihom huwa suġġett l-obbligu ta’ kumpens u, b’mod partikolari, meta jimmaterjalizza d-dannu li jrid jiġi kkumpensat (sentenza tas-17 ta’ Lulju 2008, Il-Kummissjoni vs Cantina sociale di Dolianova et, C‑51/05 P, Ġabra, EU:C:2008:409, punt 54). Fir-rigward, b’mod iktar partikolari, tal-kontenzjuż li jirriżulta minn atti individwali, it-terminu ta’ preskrizzjoni jibda jiddekorri meta dawn l-atti jkun pproduċew l-effetti dannużi tagħhom fil-konfront tal-persuni li jirrigwardaw [sentenza tad-19 ta’ April 2007, Holcim (Deutschland) vs Il-Kummissjoni,C‑282/05 P, Ġabra, EU:C:2007:226, punti 29 u 30, u d-digriet tal-1 ta’ April 2009, Perry vs Il-Kummissjoni,T‑280/08, EU:T:2009:98, punt 36]. |
57 |
Fil-każ fejn il-fatt li jiġġenera d-dannu ma jkunx jista’ jkun magħruf mill-vittma ħlief f’data tardiva, it-terminu ma jistax jibda jiddekorri fir-rigward tagħha qabel ma’ hija tista’ tieħu konjizzjoni tiegħu (ara s-sentenza tat-13 ta’ Diċembru 2006, É.R. et vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, T‑138/03, Ġabra, EU:T:2006:390, punt 49 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
58 |
Fil-każ ta’ dannu kontinwat, il-preskrizzjoni msemmija fl-Artikolu 46 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tapplika, skont id-data tal-att li jinterrompi, fil-perijodu preċedenti ta’ iktar minn ħames snin ta’ din id-data, mingħajr ma taffettwa eventwali drittijiet li nħolqu matul perijodi sussegwenti (digrieti tal-14 ta’ Diċembru 2005, Arizona Chemical et vs Il-Kummissjoni,T‑369/03, Ġabra, EU:T:2005:458, punt 116, u tal-10 ta’ April 2008, 2K-Teint et vs Il-Kummissjoni u BEI, T‑336/06, EU:T:2008:104, punt 106). |
Fuq l-ammissibbiltà
59 |
Mingħajr ma tqajjem formalment eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà skont l-Artikolu 114 tar-Regoli ta’ Proċedura tat-2 ta’ Mejju 1991, is-SEAE isostni li dan ir-rikors huwa inammissibbli minħabba li huwa preskritt skont l-Artikolu 46 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja. Is-SEAE jallega li r-rikorrenti setgħet issir taf bil-fatt ġeneratur tad-danni allegati “tal-inqas mill-1 ta’ April 2005 u l-iktar tard fis-6 ta’ Marzu 2007”, jiġifieri iktar minn ħames snin qabel ma tressqet it-talba preliminari għal kumpens għad-danni tat-30 ta’ Ottubru 2013. Matul is-seduta, b’risposta għal domanda tal-Qorti Ġenerali, is-SEAE indika li, skont hi, it-tliet kundizzjonijiet kumulattivi li jippermettu, fi kwalunkwe ipoteżi, lir-rikorrenti li titlob il-ħlas ta’ kumpens għal danni allegati kienu sodisfatti, huwa l-iktar tard fi Frar 2008. |
60 |
Is-SEAE jikkunsidra li r-rikorrenti ma tistax targumenta li l-allegat aġir illegali kompla sal-ġurnata tal-lum, li joħolqilha dannu kontinwat u li jiġġedded kuljum. Huwa jenfasizza li, skont il-ġurisprudenza, il-kundizzjonijiet li huwa suġġett għalihom l-obbligu ta’ kumpens tad-danni previsti fit-tieni paragrafu tal-Artikoli 340 TFUE u, għaldaqstant, ir-regoli ta’ preskrizzjoni li jirregolaw l-azzjonijiet intiżi għall-kumpens tal-imsemmija danni, jistgħu jkunu bbażati biss fuq kriterji strettament oġġettivi. Issa, l-argument tar-rikorrenti huwa bbażat fuq il-“perċezzjoni suġġettiva” tagħha skont liema l-avvenimenti kollha marbuta mal-ħajja professjonali u personali tiegħu, li seħħew wara l-2001, huma l-konsegwenza tan-nuqqas inizjali tad-delegazzjoni li tibgħat formula “estermara 6” f’isimha. Is-SEAE jikkonkludi li t-terminu ta’ preskrizzjoni beda jiddekorri mill-mument fejn “in-nuqqas ta’ għeluq tal-fajl tar-rikorrenti fi ħdan il-korp ta’ sigurtà soċjali effettivament u oġġettivament ħoloq dannu billi ċaħħadha milli [...] taċċetta offerti ta’ persuni li jimpjegaw potenzjali”. |
61 |
Ir-rikorrenti tirrifjuta l-motiv ta’ inammissibbiltà mqajjem mis-SEAE. |
62 |
Prinċipalment, ir-rikorrenti ssostni li l-allegat aġir illegali tad-delegazzjoni ma waqafx minn Ottubru 2001, u ħolqilha dannu kontinwat u dejjem jikber sa minn din id-data. Issa, hija ġurisprudenza stabbilita li, meta d-dannu jkollu tali natura kontinwata, it-terminu ta’ preskrizzjoni jibda jiddekorri biss mid-data tal-“konkretizzazzjoni sħiħa” tal-imsemmi dannu. Għaldaqstant, ma jista’ jitressaq kontriha l-ebda terminu ta’ preskrizzjoni. |
63 |
Sussidjarjament, ir-rikorrenti, filwaqt li tirripeti li d-dannu allegat għandu natura kontinwata u rilevanti li hija indirizzat f’talba preliminari għal kumpens lis-SEAE fit-30 ta’ Ottubru 2013, liema tikkostitwixxi att li jinterrompi l-preskrizzjoni, tallega li dan ir-rikors ma jistax jiġi preskritt fir-rigward tad-danni li seħħew wara t-30 ta’ Ottubru 2008. |
64 |
Ir-rikorrenti takkuża prinċipalment lid-delegazzjoni u lis-SEAE, minn naħa, li ma bagħtitx il-formula “estermara 6” fis-sebat ijiem wara li hija rriżenjat f’Ottubru 2001, u, min-naħa l-oħra, li naqsu wkoll milli jirregolarizzaw is-sitwazzjoni fir-rigward tal-korp Eġizzjan ta’ sigurtà soċjali kif ukoll milli jirrispondu għat-talbiet tagħha. F’dan il-kuntest, hija tinvoka ksur, l-ewwel nett, tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, it-tieni nett, tal-prinċipju ta’ terminu raġonevoli u, it-tielet nett, tad-dritt Eġizzjan applikabbli. |
65 |
Ir-rikorrenti takkuża wkoll lid-delegazzjoni u lis-SEAE li pprovaw jiksbu, mingħajr il-kunsens tagħha u mingħajr ma għarrfuha minn qabel, “movement certificate” dwarha. Hija tinvoka, f’dan ir-rigward, ksur tad-dritt għar-rispett tal-ħajja privata. |
66 |
Ir-rikorrenti ssostni li sostniet danni kemm materjali kif ukoll morali minħabba dan l-allegat aġir illegali tad-delegazzjoni u tas-SEAE. |
67 |
L-ewwel dannu materjali li hija ssostni huwa magħmul mill-ispejjeż amministrattivi u ta’ avukat li hija qabbdet għal diversi proċeduri, b’mod partikolari, amministrattivi, li hija bdiet fil-Belġju u fl-Eġittu, stmati għal ammont totali ta’ EUR 5200. Hija ssostni, essenzjalment, li, fid-dawl tal-impossibbiltà għaliha li terġa’ lura u taħdem fl-Eġittu minħabba l-allegat aġir illegali tad-delegazzjoni u tas-SEAE, hija kellha taffronta, kull sena, fil-Belġju “maratona amministrattiva twila” fi ħdan l-awtoritajiet sabiex tikseb permess ta’ xogħol u ta’ residenza kif ukoll, finalment, in-nazzjonalità Belġjana. |
68 |
It-tieni dannu materjali allegat mir-rikorrenti huwa magħmul mill-ispejjeż ta’ alloġġament li kienet esposta għalihom fil-Belġju mill-1 ta’ Jannar 2004. Hija titlob ir-rimbors tal-kera mħallsa għall-kiri ta’ żewġ appartamenti li hija kienet okkupat suċċessivament bejn din id-data u l-31 ta’ Jannar 2008, spejjeż marbuta max-xiri ta’ għamara għat-tieni wieħed minn dawn l-appartamenti kif ukoll l-interessi dovuti għax-xiri ta’ appartament fil-Belġju f’Lulju 2007, fejn marret toqgħod fl-1 ta’ Frar 2008. |
69 |
It-tielet dannu materjali invokat mir-rikorrenti jikkonċerna t-telf ta’ opportunità li hija għaddiet minnha li tirritorna taħdem fl-Eġittu mill-1 ta’ Jannar 2004 u li jkollha karriera professjonali hemmhekk iktar prestiġjuża, iktar dinamika, iktar interessanti fuq il-livell finanzjarju u li toffri perspettivi aħjar minn dik li hija għandha fil-Belġju. |
70 |
Ir-raba’ dannu materjali li ssostni r-rikorrenti huwa magħmul mill-ammont imnaqqas tal-pensjoni ta’ rtirar li għandha dritt għaliha fil-Belġju. Hija ssostni li minħabba l-allegat aġir illegali tad-delegazzjoni u tas-SEAE, hija mhux se tkun tista’ tilħaq l-ammont ta’ snin minimu meħtieġ sabiex tibbenefika minn pensjoni ta’ rtirar fl-Eġittu u li l-perijodi ta’ kontribuzzjoni li hija tista’ takkumula fil-Belġju huma wisq qosra sabiex tkun tista’ tingħata pensjoni ta’ rtirar sħiħa. |
71 |
Il-ħames dannu materjali allegat mir-rikorrenti huwa magħmul mill-ispejjeż ta’ vjaġġar sostnuti sabiex tmur l-Eġittu sabiex tiltaqa’ ma’ persuni li jimpjegaw potenzjali meta kienet qegħda tfittex xogħol u sabiex iżżur lill-familja u lill-ħbieb tagħha. Hija tistima dawn l-ispejjeż għal EUR 8000, abbażi ta’ żewġ vjaġġi fis-sens u ta’ prezz medju ta’ EUR 400 għal biljett tal-ajru ’l hemm u lura. |
72 |
Fir-rigward tad-danni materjali allegati, fl-ewwel lok, ir-rikorrenti ssostni li l-allegat aġir illegali tad-delegazzjoni u tas-SEAE poġġewha fi stat ta’ stress u ta’ ansjetà, li ħolqilha problemi diġestivi, reazzjonijiet fil-ġilda u depressjoni profonda. Fit-tieni lok, hija tinvoka l-fatt li ssosfri minħabba li tinsab ’l bogħod mill-familja u mill-ħbieb tagħha. |
73 |
Ir-rikorrenti ssostni li d-diversi danni materjali u morali msemmija fil-punti 67 sa 72 iktar ’il fuq huma l-konsegwenza diretta tan-nuqqas tad-delegazzjoni u tas-SEAE li jibagħtu formula “estemara 6” f’isimha u li jirregolarizzaw ulterjorment is-sitwazzjoni tagħha f’dan ir-rigward. Fir-rigward tal-allegat aġir illegali bbażat fuq it-tentattivi tad-delegazzjoni li tikseb, mingħajr il-kunsens minn qabel tagħha, ta’ “movement certificate” dwarha, ir-rikorrenti indikat, b’risposta għal domanda bil-miktub tal-Qorti Ġenerali, li dan kien ħolqilha “stress u stat ta’ tensjoni partikolari, li [kien] ipparteċipa fiż-żieda tad-dannu morali sostnut [...] mill-2004. |
74 |
Mingħajr preġudizzju għall-kwistjoni dwar jekk l-aġir li huma akkużati bih id-delegazzjoni u l-SEAE huwiex ta’ natura li tapplika r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni u jekk il-kundizzjoni dwar l-eżistenza ta’ rabta kawżali diretta hijiex, fi kwalunkwe każ, sodisfatta, għandu jiġi ddeterminat il-mument preċiż meta l-effetti dannużi effettivament seħħew fil-konfront tar-rikorrenti. Għaldaqstant, għandhom jiġu eżaminati d-diversi danni materjali u morali li din tal-aħħar titlob kumpens għalihom. |
75 |
Għandu jiġi rrelevat qabel xejn li huwa paċifiku bejn il-partijiet li d-delegazzjoni kellha l-obbligu, skont id-dritt Eġizzjan applikabbli, li timla u tibgħat il-formula “estermara 6” relatata mar-rikorrenti sa mix-xahar ta’ Ottubru 2001, iżda li hija naqset milli tagħmel dan. Mill-fajl tar-rikorrenti, li f’din l-epoka kienet fil-Belġju, jirriżulta li hija saret taf b’dan in-nuqqas biss fit-13 ta’ Settembru 2005, u dan b’kumbinazzjoni (ara l-punt 9 iktar ’il fuq). Ċertament, permezz ta’ ittri tat-3 ta’ Frar (ara l-punt 5 iktar ’il fuq) u tal-11 ta’ Awwissu 2005 (ara l-punt 8 iktar ’il fuq), hija kienet diġà talbet lid-delegazzjoni li tibgħatilha fil-Belġju l-kopja tagħha ta’ din il-formula. Madankollu, f’dawn id-dati, hija kienet taħseb, in bona fide, li din il-kopja kienet tinsab fil-fajl personali tagħha għand id-delegazzjoni; hija ma kinitx taf li, fil-verità, din tal-aħħar lanqas biss kienet imliet il-formula. Għaldaqstant, għandu jiġi kkunsidrat, skont il-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 57 iktar ’il fuq, li t-terminu ta’ preskrizzjoni ma jistax, fi kwalunkwe każ, ikun beda jiddekorri qabel it-13 ta’ Settembru 2005, b’mod partikolari sa mix-xahar ta’ Ottubru 2001. |
76 |
Għandu jiġi kkonstatat li d-danni materjali u morali allegati mir-rikorrenti kollha għandhom bħala oriġini l-istess fatt, jiġifieri l-fatt li, fid-dawl tan-nuqqas tal-għoti ta’ formula “estemara 6” f’isimha mid-delegazzjoni, hija ma setgħetx issib xogħol ġdid fl-Eġittu u, għaldaqstant, li terġa’ lura f’dan il-pajjiż. |
77 |
Skont ir-rikorrenti, fil-fatt, irriżulta dan li ġej:
|
78 |
F’diversi postijiet fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, ir-rikorrenti ssostni li l-allegati danni huma ta’ natura kontinwata mix-xahar ta’ Ottubru 2001, peress li n-nuqqas ta’ għoti ta’ formula “estemara 6” f’isimha mid-delegazzjoni ilu jippersisti minn dik id-data. Madankollu, meta tiddeskrivi iktar fid-dettall l-imsemmija danni, hija tgħid li dawn bdew fl-1 ta’ Jannar 2004. |
79 |
F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, għandu jiġi osservat li l-partijiet tal-fajl li jistabbilixxu li huwa biss fil-bidu tas-sena 2005 li r-rikorrenti bdiet tagħmel intervisti sabiex issib xogħol fl-Eġittu u, għall-ewwel darba tilfet opportunità ta’ xogħol f’dan il-pajjiż minħabba l-assenza tal-formula “estemara 6” f’isimha fil-fajl tas-sigurtà soċjali (ara l-punti 5 u 8 iktar ’il fuq). Ir-rikorrenti ma tistax għalhekk, fi kwalunkwe każ, titlob li tingħata kumpens mill-1 ta’ Jannar 2004. |
80 |
Sussegwentement, mingħajr preġudizzju, f’dan l-istadju, għan-natura kumpensabbli tad-danni allegati mir-rikorrenti, għandu jiġi kkonstatat li huma biss uħud minnhom li jista’ jkollhom natura kontinwata. |
81 |
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrelevat li mill-ġurisprudenza jirriżulta li għandhom jiġu kkunsidrati li għandhom tali natura, id-danni rinnovati matul perijodi suċċessivi u li jiżdiedu bi proporzjon taż-żmien li jkun għadda (ara, f’dan is-sens, id-digriet tal-4 ta’ Settembru 2009, Inalca u Cremonini vs Il-Kummissjoni, T‑174/06, EU:T:2009:306, punt 57). |
82 |
Ma jistax ikun kopert minn din id-definizzjoni, id-dannu materjali magħmul mill-ispejjeż amministrattivi u l-ispejjeż ta’ avukat sostnuti mir-rikorrenti fil-Belġju għat-tiġdid tal-permessi ta’ residenza u l-permessi ta’ xogħol tagħha kif ukoll għall-kisba tan-nazzjonalità Belġjana. Fil-fatt, dawn l-ispejjeż, anki jekk huma ripetuti xi drabi bejn l-2005 u Awwissu 2008, għandhom natura istantanja, sa fejn huma effettivament seħħew fid-data ta’ meta seħħet kull waħda mill-proċeduri amministrattivi inkwistjoni u fejn l-ammonti tagħhom żdiedux bi proporzjon taż-żmien li għadda. |
83 |
Din il-parti tal-ewwel dannu materjali allegat għalhekk seħħet fir-rigward tar-rikorrenti għall-aħħar darba f’Awwissu 2008, jiġifieri iktar minn ħames snin qabel it-talba tagħha għal danni fit-30 ta’ Ottubru 2013 u l-preżentata ta’ dan ir-rikors għal danni. Għaldaqstant, għandu jiġi konkluż li dan ir-rikors huwa preskritt f’dak li jikkonċerna l-imsemmija parti. |
84 |
Fir-rigward tal-ispejjeż tal-avukat allegatament sostnuti mir-rikorrenti fl-Eġittu, li jaqgħu ukoll taħt l-ewwel dannu materjali invokat u li għandhom ukoll, min-natura tagħhom, natura istantanja, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li din tal-aħħar ma tippreċiżax id-data fejn ġew konkretizzati. Barra minn hekk, hija ma tipproduċi l-ebda prova li tista’ turi r-realtà u l-portata tagħhom. |
85 |
Minn dan isegwi li għandha tiġi miċħuda, fit-totalità tagħha, it-talba għal kumpens għad-danni tal-ewwel dannu materjali allegat. |
86 |
Lanqas ma jista’ jiġi kkwalifikat bħala kontinwat, id-dannu magħmul mill-ispejjeż tal-ivvjaġġar allegatament esposti mir-rikorrenti sabiex tmur l-Eġittu. Fil-fatt, min-natura tagħhom, tali spejjeż iseħħu effettivament fid-data ta’ kull wieħed mill-vjaġġi inkwistjoni u ma jiżdidux bi proporzjon taż-żmien li jkun għadda. |
87 |
F’dan il-każ, ir-rikorrenti ma tippreċiżax id-data meta dawn l-ispejjeż ta’ vjaġġar immaterjalizzaw ruħhom għaliha. L-iktar l-iktar jista’ jiġi preżunt li jirrigwardaw is-snin 2004 sa 2013, li jwassal għall-konklużjoni li dan ir-rikors huwa preskritt għal dak li jikkonċerna dawk li hija sostniet qabel l-2009. Barra minn hekk, fi kwalunkwe każ, hija ma tipprovdi l-ebda prova tar-realtà u tal-portata tal-ispejjeż ta’ vjaġġar allegati. |
88 |
Għaldaqstant, it-talba għal kumpens tal-ħames dannu materjali allegat għandha tiġi miċħuda fl-intier tagħha. |
89 |
Min-naħa l-oħra, it-tliet danni materjali l-oħra allegati jista’ jkunu ta’ natura kontinwata. |
90 |
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrelevat li mill-fajl tar-rikorrenti jirriżulta suffiċjentement skont il-liġi li r-rikorrenti xtaqet terġa’ tmur taħdem u tgħix fl-Eġittu sa mill-bidu tas-sena 2005, iżda li qatt ma setgħet terġa’ ssib xogħol f’dan il-pajjiż minħabba n-nuqqas persistenti tad-delegazzjoni li tagħti formula “estermara 6” f’isimha u li, għalhekk, hija kienet obbligata tibqa’ tgħix u taħdem fil-Belġju. Fir-rigward ta’ dan l-aħħar punt, għandu jiġi enfasizzat qabel xejn li, kuntrarjament għal dak li jsostni s-SEAE f’diversi okkażjonijiet fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, id-deċiżjoni tar-rikorrenti li tibqa’ fil-Belġju mill-2005 ma hijiex riżultat ta’ għażla personali u ħielsa min-naħa tagħha, iżda hija konsegwenza ta’, fi kliem din tal-aħħar, tal-“ibblokkar tas-sitwazzjoni amministrattiva fl-Eġittu”. Il-fatt li, xi snin wara, hija ddeċidiet li tistabbilixxi ruħha definittivament fil-Belġju u li tikseb in-nazzjonalità Belġjana huwa spjegat mir-rassenjazzjoni tagħha quddiem l-assenza ta’ reazzjoni mid-delegazzjoni għall-ħafna talbiet tagħha li toħroġ il-formula “estemara 6” f’isimha u mill-volontà tagħha li tillimita kemm jista’ jkun il-portata tad-dannu li hija tqis li kienet qegħda ssostni. |
91 |
Għaldaqstant, jistgħu, fi kwalunkwe ipoteżi, jiġu kkunsidrati li għandhom natura kontinwata, l-ispejjeż ta’ alloġġament sostnuti mir-rikorrenti fil-Belġju sa mill-bidu tas-sena 2005, li, kieku setgħet tirritorna toqgħod u taħdem fl-Eġittu sa minn din id-data, kienet tkun tista’ tokkupa l-appartament li kienet xtrat fil-Kajr (ara l-punt 4 iktar ’il fuq). |
92 |
Fir-rigward tal-opportunità mitlufa mir-rikorrenti li jkollha, fl-Eġittu, karriera professjonali iktar interessanti u lukrativa minn dik li għandha fil-Belġju u tal-allegati konsegwenzi f’termini ta’ drittijiet għal pensjoni minħabba din it-telfa ta’ opportunità, dawn ukoll huma danni li, jekk seħħew, għandhom natura kontinwata u progressiva, peress li huma marbuta mal-impossibbiltà, għar-rikorrenti, li tirritorna taħdem fl-Eġittu mill-2005. |
93 |
Fl-aħħar nett, f’dak li jikkonċerna d-danni morali invokati mir-rikorrenti, f’każ li jiġu pprovati biżżejjed, għandu jiġi kkunsidrat li, min-natura tagħhom, ma seħħewx b’mod istantanju, iżda ġġeddew kwotidjanament matul il-perijodu kollu li matulu hija sabet ruħha fl-impossibbiltà li tirritorna taħdem u li tgħix fl-Eġittu. |
94 |
Is-SEAE ma jistax jippretendi li l-argument tar-rikorrenti dwar in-natura kontinwata tad-danni allegati huwa bbażat fuq il-“perċezzjoni suġġettiva” ta’ din tal-aħħar li l-avvenimenti kollha marbuta mal-ħajja professjonali u personali li seħħew wara l-2001 huma l-konsegwenza tan-nuqqas inizzjali tad-delegazzjoni li tibgħat il-formula “estemara 6”. Fil-fatt, l-imsemmi argument huwa bbażat, mhux biss fuq is-sempliċi evalwazzjoni suġġettiva min-naħa tar-rikorrenti, iżda fuq diversi elementi oġġettivi u konkreti li jinsabu fil-fajl, minn fejn jirriżulta b’mod partikolari li din tal-aħħar kellha l-intenzjoni soda, sa mill-bidu tal-2005, li tirritorna toqgħod u taħdem fil-pajjiż tat-twelid tagħha, fejn hija għandha appartament tagħha u fejn joqogħdu l-familja u l-ħbieb tagħha, li hija tilfet opportunitajiet reali ta’ impjieg fl-Eġittu fl-2005, fl-2006 u fl-2007 minħabba n-nuqqas tal-formula “estemara 6” f’isimiha fil-fajl tagħha ta’ sigurtà soċjali. Mill-fajl jirriżulta wkoll li, minkejja l-ħafna talbiet ta’ regolarizzazzjoni magħmula mir-rikorrenti sa minn Frar 2005, huwa biss ħames snin wara li d-delegazzjoni, qabel xejn fl-interess tagħha stess (ara l-punt 119 iktar ’il quddiem), indenjat ruħha tieħu l-ewwel miżura konkreta f’dan il-każ, billi tipprova tikseb “movement certificate” li jikkonċernaha, u li hija sabet ruħha, minħabba din is-sitwazzjoni kumplikata, fi stat ta’ stress u ta’ ansjetà li kkawżalha problemi kemm fiżiċi kif ukoll morali, li wħud minnhom għadhom jippersistu fid-data tal-preżentata ta’ dan ir-rikors. |
95 |
Barra minn hekk, is-SEAE jonqos milli jieħu inkunsiderazzjoni l-ilment preċiż invokat mir-rikorrenti. Hija ma takkużax lid-delegazzjoni tant li naqset milli tagħti l-formula “estermara 6” f’isimha f’Ottubru 2001 iżda li baqgħet deliberatament fin-nuqqas li tirregolarizza ulterjorment is-sitwazzjoni tagħha, minkejja t-talbiet tagħha f’dan is-sens kostantement irrepetuti sa minn Frar 2005. Hija tikkunsidra li, fid-dawl taż-żamma ta’ dan l-aġir allegatament illegali, l-effetti dannużi allegati komplew iseħħu f’intervalli regolari u jiżdiedu. |
96 |
Fir-rigward tal-konsegwenzi li għandhom jinġibdu mill-konstatazzjoni li t-tieni, it-tielet u r-raba’ dannu materjali allegati kif ukoll id-danni morali allegati għandhom natura kontinwata, għandu jiġi rrelevat li t-teżi prinċipali tar-rikorrenti, li l-ebda terminu ta’ preskrizzjoni ma jista’ jiġi oppost kontriha f’dan il-każ peress li l-allegat aġir illegali tad-delegazzjoni u tas-SEAE kif ukoll l-effetti dannużi li jirriżultaw minnu għadhom jeżistu sal-lum, ma huwiex konformi mal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 58 iktar ’il fuq. Barra minn hekk, b’risposta għal domanda bil-miktub li kienet saritilha mill-Qorti Ġenerali, kif ukoll matul is-seduta, ir-rikorrenti espressament irrikonoxxiet li t-teżi prinċipali tagħha kienet ibbażata fuq interpretazzjoni żbaljata ta’ din il-ġurisprudenza u indikat li kienet qegħda tirrinunzja għall-imsemmija teżi, u żżomm biss dik żviluppata sussidjarjament. |
97 |
Skont din tal-aħħar teżi u fid-dawl tal-fatt li r-rikorrenti għamlet talba preliminari għad-danni lis-SEAE fit-30 ta’ Ottubru 2013, għandu jiġi kkunsidrat li dan ir-rikors huwa ammissibbli sa fejn huwa intiż għall-kumpens tat-tieni, t-tielet u r-raba’ dannu materjali allegati kif ukoll tad-danni morali allegati, sa fejn dawn id-diversi danni ġew sostnuti wara t-30 ta’ Ottubru 2008. Il-kumplament tar-rikors għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli. |
Fuq il-mertu
Fuq l-allegat aġir illegali
98 |
Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti takkuża lis-SEAE u lid-delegazzjoni, essenzjalment, li ma bagħtux formula “estemara 6” f’isimha fis-sebat ijiem wara r-riżenja tagħha, f’Ottubru 2001, u li naqsu milli jirregolarizzaw ulterjorment is-sitwazzjoni tagħha fir-rigward tal-korp Eġizzjan tas-sigurtà soċjali, minkejja l-ħafna talbiet tagħha f’dan is-sens. Fit-tieni lok, hija takkużahom li pprovaw jiksbu, mingħajr il-kunsens tagħha u mingħajr lanqas biss informawha b’dan minn qabel, “movement certificate” dwarha. |
– Fuq in-nuqqas tal-għoti tal-formula “estemara 6” f’isem ir-rikorrenti u ta’ regolarizzazzjoni ulterjuri tas-sitwazzjoni ta’ din tal-aħħar
99 |
Fir-rigward ta’ dan l-ewwel allegat aġir illegali, ir-rikorrenti tinvoka ksur, l-ewwel nett, tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, it-tieni nett, tal-prinċipju ta’ terminu raġonevoli u, it-tielet nett, tad-dritt Eġizzjan applikabbli. |
100 |
Fl-ewwel lok, f’dak li jikkonċerna l-allegat ksur tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, ir-rikorrenti ssostni li fl-ebda mument is-sitwazzjoni tagħha ma ġiet ittrattata b’mod imparzjali u ekwu mid-delegazzjoni u s-SEAE, bi ksur tal-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea. Hija ssostni li, matul diversi snin, hija ma kisbet l-ebda risposta konkreta min-naħa tad-delegazzjoni għall-ħafna talbiet tagħha, li għalhekk deliberatament u inġustament injorat il-każ tagħha. Hija ssostni wkoll li s-SEAE ma implementax b’diliġenza d-deċiżjoni tal-Ombudsman tat-8 ta’ Marzu 2013. |
101 |
Is-SEAE jikkontesta l-akkuża li baqa’ totalment inattiv u li naqas mir-rispett u mill-ekwità lejn ir-rikorrenti, filwaqt li jsostni li rrisponda diversi drabi għat-talbiet ta’ din tal-aħħar u li beda proċeduri sabiex isolvi l-problema inkwistjoni. Huwa jikkonstesta wkoll li ma aġixxiex wara d-deċiżjoni tal-Ombudsman tat-8 ta’ Marzu 2013 u jirreleva b’mod partikolari, f’dan ir-rigward, li talab diversi drabi lir-rikorrenti tibgħatlu “movement certificate”, li din tal-aħħar irrifjutat li tagħmel. |
102 |
Fit-tieni lok, ir-rikorrenti tikkunsidra li d-delegazzjoni u s-SEAE kisru l-prinċipju ta’ terminu raġonevoli, sa fejn, sal-ġurnata tal-lum, għadhom ma rregolarizzawx is-sitwazzjoni tagħha fir-rigward tas-sigurtà soċjali Eġizzjana, meta hija kienet talbet, sa mill-bidu tal-2005, lill-ewwel waħda li tibgħatilha kemm jista’ jkun malajr il-formula “estemara 6”, li hija kienet sussegwentement reġgħet għamlet it-talba diversi drabi permezz tat-telefon, ittri u ittri elettroniċi, li kienet ikkuntattjat lid-DG Relex fl-2010 u li l-Ombudsman kien ta deċiżjoni li tikkonstata l-aġir illegali tas-SEAE u d-danni li jirriżultaw minnu. |
103 |
Is-SEAE jsostni li r-rikorrenti kkuntattjat lid-delegazzjoni, għall-ewwel darba, fi Frar 2005 biss u li huwa mill-2007 li l-iskambji ta’ korrispondenza bejn dawn it-tnejn tal-aħħar saru iktar frekwenti. Huwa jsostni li, għalkemm is-sitwazzjoni tar-rikorrenti għadha ma hijiex irregolarizzata, dan huwa għaliex din tal-aħħar ilha tirrifjuta li tibgħatlu “movement certificate” sa mill-2010. Id-dewmien tas-sitwazzjoni li tat lok għal dan ir-rikors huwa għalhekk, tal-inqas parzjalment, attribbwibbli għar-rikorrenti. B’mod partikolari, kif jirriżulta mid-deċiżjoni tal-Ombudsman tat-8 ta’ Marzu 2013, id-danni sostnuti mir-rikorrenti wara Mejju 2010 huma unikament imputabbli lil din tal-aħħar, li rrifjutat li tikkollabora mad-delegazzjoni. |
104 |
Fit-tielet lok, ir-rikorrenti ssostni li d-delegazzjoni kisret id-dritt Eġizzjan applikabbli billi naqset milli tgħaddi formula “estemara 6” f’isimha fis-sebat ijiem wara t-tmiem tal-kuntratt ta’ xogħol tagħha. Hija ssostni li d-delegazzjoni biss hija f’pożizzjoni li tirrimedja dan il-ksur. Issa, din tal-aħħar ilha, sa mill-2005, tirrifjuta li tirregolarizza s-sitwazzjoni tagħha unikament minħabba raġunijiet finanzjarji, peress li tali regolarizzazzjoni ma tistax issir retroattivament, iżda biss mid-data ta’ meta tiġi ddepożitata l-formula, li jimplika l-ħlas tal-kontribuzzjoni ta’ sigurtà soċjali sa din l-aħħar data. |
105 |
Is-SEAE jirrikonoxxi li ma bagħatx il-formula “estemara 6” fit-terminu meħtieġ, iżda jirrepeti li, meta pprova jsolvi l-problema, ma setax jikseb il-kollaborazzjoni tar-rikorrenti, li rrifjutat li titlob “movement certificate”. Huwa jikkunsidra li ma jkunx korrett li jingħalaq il-fajl tas-sigurtà soċjali ta’ din tal-aħħar daqs li kieku kienet ħadmet għad-delegazzjoni sa dik il-ġurnata. Huwa jżid li d-delegazzjoni finalment irrikorriet għas-servizzi ta’ avukat, li bagħat l-imsemmija formula fl-aħħar indirizz tar-rikorrenti fl-Eġittu kif ukoll ittra lill-korp Eġizzjan tas-sigurtà soċjali, li madankollu qatt ma rrisponda. |
106 |
Fl-ewwel lok, għandu jiġi eżaminat l-allegat ksur tad-dritt Eġizzjan applikabbli. |
107 |
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrelevat li huwa paċifiku bejn il-partijiet li, abbażi tal-imsemmi dritt, id-delegazzjoni kellha, fis-sebat ijiem wara t-tmiem tal-kuntratt ta’ xogħol li kien jorbotha mar-rikorrenti, li timla l-formula “estemara 6” f’isem din tal-aħħar u li tibgħatha lill-korp Eġizzjan tas-sigurtà soċjali, iżda li naqset milli tagħmel dan. Kif is-SEAE indika matul is-seduta, jidher ukoll li, fid-data tas-seduta, is-sitwazzjoni tar-rikorrenti f’dan ir-rigward kienet għadha ma ġietx irregolarizzata (ara l-punt 41 iktar ’il fuq). |
108 |
Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li, kif fil-fatt ammettiet ir-rikorrenti matul is-seduta, tali ksur ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali ta’ pajjiż terz ma jistax, bħala tali u waħdu, jikkostitwixxi ksur tad-dritt tal-Unjoni ta’ natura li tapplika r-responsabbiltà mhux kuntrattwali ta’ din. Għalhekk, ġie deċiż li n-nuqqasijiet tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni huma suxxettibbli li tiġi applikata r-responsabbiltà tal-Unjoni biss sa fejn dawn l-istituzzjonijiet jkunu kisru obbligu legali li jieħdu azzjoni li jirriżulta minn dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni (sentenzi KYDEP vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, punt 50 iktar ’il fuq, EU:C:1994:329, punt 58, u tat-13 ta’ Novembru 2008, SPM vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, T‑128/05, EU:T:2008:494, punt 128). |
109 |
Min-naħa l-oħra, meta l-ksur ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali ta’ pajjiż terz jikkostitwixxi simultanjament ksur ta’ regola tad-dritt tal-Unjoni, b’mod partikolari ta’ prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, ir-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni tista’ tiġi applikata. Għalhekk, f’dan il-każ, il-ksur, rikonoxxut mis-SEAE, tad-dritt Eġizzjan applikabbli għandu jiġi evalwat, mhux b’mod awtonomu, iżda fil-kuntest tal-motivi bbażati fuq il-ksur tal-prinċipji, minn naħa, ta’ amministrazzjoni tajba u, min-naħa l-oħra, ta’ terminu raġonevoli. |
110 |
Fit-tieni lok, jaqbel li jiġu ttrattati flimkien il-motivi bbażati fuq il-ksur tal-prinċipji, minn naħa, tal-amministrazzjoni tajba u, min-naħa l-oħra, tat-terminu raġonevoli. |
111 |
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, intitolat “Id-dritt għal amministrazzjoni tajba” jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu, li kull persuna għandha d-dritt li dak kollu li jirrigwardaha jiġi ttrattat b’mod imparzjali u ġust u fi żmien raġonevoli mill-istituzzjonijiet, il-korpi u l-organi ta’ l-Unjoni. L-Artikolu 41(3) tal-imsemmija karta jfakkar il-prinċipju stabbilit fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, li kull persuna għandha d-dritt għal kumpens mill-Unjoni għad-dannu kkawżat mill-istituzzjonijiet, jew mill-membri tal-persunal tagħha fl-eżerċizzju tal-karigi tagħhom, skont il-prinċipji ġenerali komuni għad-drittijiet tal-Istati Membri. |
112 |
L-ispjegazzjonijiet dwar il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali jippreċiżaw li l-Artikolu 41 tagħha huwa bbażat fuq l-eżistenza tal-Unjoni bħala komunità tad-dritt li l-karatteristiċi tagħha ġew żviluppati mill-ġurisprudenza, li b’mod partikolari stabbiliet l-amministrazzjoni tajba bħala prinċipju ġenerali tad-dritt. |
113 |
Il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, meta jikkostitwixxi l-espressjoni ta’ dritt speċifiku bħad-dritt li l-kwistjonijiet jiġu ttrattati b’mod imparzjali, ekwu u f’terminu raġonevoli, fis-sens tal-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, għandu jiġi kkunsidrat bħala regola tad-dritt tal-Unjoni li għandha l-għan li tikkonferixxi drittijiet lill-individwi [ara, fir-rigward tal-obbligu ta’ diliġenza, li huwa marbut mal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba u jimponi fuq l-istituzzjoni kompetenti li teżamina, b’kura u imparzjalità, l-elementi kollha rilevanti tal-każ inkwistjoni, sentenza tas-16 ta’ Diċembru 2008, Masdar (UK) vs Il-Kummissjoni,C‑47/07 P, Ġabra, EU:C:2008:726, punt 91 u l-ġurisprudenza ċċitata; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-4 ta’ Ottubru 2006, Tillack vs Il-Kummissjoni,T‑193/04, Ġabra, EU:T:2006:292, punt 127, u SPM ara s-sentenza tat-30 ta’ Settembru 1998, Coldiretti et vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, punt 108 iktar ’il fuq, EU:T:2008:494, punt 127]. |
114 |
Barra minn hekk, għandu jiġi kkunsidrat li l-istituzzjonijiet, korpi u organi tal-Unjoni ma għandhomx marġni ta’ diskrezzjoni fir-rigward tal-osservanza, f’każ konkret, tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, kif huwa invokat f’dan il-każ. Konsegwentement, il-konstatazzjoni ta’ sempliċi ksur ta’ dan il-prinċipju mid-delegazzjoni u mis-SEAE huwa biżżejjed sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ ksur biżżejjed serju fis-sens tal-ġurisprudenza msemmija fil-punt 51 iktar ’il fuq. |
115 |
Issa, għandu jiġi kkonstatat li, matul is-seduta, is-SEAE kkonċeda li, f’dan il-każ, kien hemm ksur tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, fis-sens tal-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, u, b’mod partikolari, tal-prinċipju ta’ terminu raġonevoli. |
116 |
L-elementi tal-fajl u s-sekwenza ta’ avvenimenti, kif deskritta fil-punti 1 sa 41 iktar ’il fuq, juru, fi kwalunkwe każ, l-eżistenza ta’ tali ksur. Essenzjalment, b’nuqqas totali ta’ kunsiderazzjoni lejn ir-rikorrenti, li kienet impjegata tagħha għal iktar minn għaxar snin, id-delegazzjoni, suċċeduta mis-SEAE, minbarra l-fatt li naqset milli timla u tibgħat lill-korp Eġizzjan ta’ sigurtà soċjali l-formula “estermara 6” f’isem ir-rikorrenti f’Ottubru 2001, ħadet l-ewwel miżura konkreta b’risposta għat-talba tat-3 ta’ Frar 2005 (ara l-punt 5 iktar ’il fuq), ripetuta diversi drabi sussegwentement (ara l-punti 8, 11, 13, 15, 17, 19 u 20 iktar ’il fuq), biss fit-18 ta’ Marzu 2010. Imbagħad hija pprovat tikseb “movement certificate” f’isem din tal-aħħar (ara l-punt 22 iktar ’il fuq). Sa din l-aħħar data, id-delegazzjoni baqgħet inattiva u siekta meta affaċċjata bit-talbiet tar-rikorrenti jew tat biss risposti evażivi, filwaqt li sostniet li kellha bżonn ftit iktar żmien sabiex issib soluzzjoni għall-problema. Mistoqsi dwar dan is-suġġett matul is-seduta, is-SEAE ma kienx f’pożizzjoni li joffri l-iċken spjegazzjoni għal din in-nuqqas ta’ reazzjoni tad-delegazzjoni għat-talbiet, kompletament leġittimi, tar-rikorrenti. |
117 |
Is-SEAE ma jistax jiġġustifika n-nuqqas ta’ regolarizzazzjoni ulterjuri tas-sitwazzjoni tar-rikorrenti mill-fatt li din tal-aħħar irrifjutat li titlob u li tibgħatlu “movement certificate”, kif id-delegazzjoni kienet talbitha diversi drabi sa minn nofs is-sena 2010. |
118 |
Fil-fatt, kif ir-rikorrenti tenfasizza fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha u matul is-seduta, imkien ma huwa pprovat li l-produzzjoni ta’ “movement certificate”, li jistabbilixxi li hija kienet telqet mit-territorju Eġizzjan f’Ottubru 2001, kien indispensabbli sabiex tiġi rregolarizzata s-sitwazzjoni tagħha fil-qasam ta’ sigurtà soċjali. Għaldaqstant, u fid-dawl tar-raġunijiet personali invokati mir-rikorrenti kif ukoll ir-rifjut tas-SEAE li jikkunsidra serjament il-possibbiltà li jagħtiha kumpens għad-dannu, huwa komprensibbli li din tal-aħħar ma kinitx inklinata li titlob tali ċertifikat. F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrelevat li l-“movement certificate” ma huwiex dokument insinjifikanti, anki jekk ma huwiex ipprovat li huwa biss, jew prinċipalment, użat fil-kuntest ta’ proċedura kriminali. |
119 |
Fil-verità, kif deher ċar fis-seduta, għalkemm id-delegazzjoni u s-SEAE pprovaw jiksbu l-imsemmi “movement certificate”, dan kien qabel xejn fl-interess tagħhom stess, sabiex il-fajl ta’ sigurtà soċjali tar-rikorrenti jkun jista’ jingħalaq retroattivament, f’Ottubru 2001. Kif huwa paċifiku bejn il-partijiet, id-delegazzjoni setgħet, fi kwalunkwe mument, timla formula “estemara 6” bid-data tal-għoti effettiv tagħha lill-korp Eġizzjan tas-sigurtà soċjali, iżda, f’din l-ipoteżi, hija kienet tesponi ruħha sabiex tħallas l-arretrati tal-kontribuzzjonijiet ta’ sigurtà soċjali sal-imsemmija data. Għandu jitfakkar, f’dan ir-rigward, li l-formula “estemara 6” li d-delegazzjoni kienet finalment aċċettat li tgħaddi lir-rikorrenti f’Ottubru 2011 ġiet irrifjutata minn dan il-korp, minħabba li kienet antidatata, bid-data tax-xahar ta’ Ottubru 2001 (ara l-punt 34 iktar ’il fuq). |
120 |
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li, billi naqsu milli jipprovdu l-formula “estemara 6” f’isem ir-rikorrenti fit-terminu stabbilit mid-dritt Eġizzjan applikabbli u li jirregolarizzaw ulterjorment is-sitwazzjoni ta’ din tal-aħħar, id-delegazzjoni u s-SEAE huma ħatja ta’ aġir illegali ta’ natura li tapplika r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni. |
– Fuq it-tentattiv ta’ ksib tal-“movement certificate” mid-delegazzjoni
121 |
Ir-rikorrenti ssostni li d-delegazzjoni kisret id-dritt tar-rispett tal-ħajja privata tagħha peress li, fl-2010, hija kkuntattjat, mingħajr ma informatha u inqas u inqas mingħajr il-kunsens tagħha, lill-awtoritajiet Eġizzjani responsabbli mill-immigrazzjoni u l-passaporti sabiex tikseb “movement certificate”. |
122 |
Is-SEAE jikkontesta li kiser id-dritt għar-rispett tal-ħajja privata tar-rikorrenti. Huwa jsostni b’mod partikolari li kien in bona fide u bl-għan li tiġi rregolarizzata s-sitwazzjoni ta’ din tal-aħħar li, abbażi ta’ informazzjoni rċevuta mill-korp ta’ sigurtà soċjali Eġizzjan, id-delegazzjoni pprovat tikseb hi stess il-“movement certificate”. |
123 |
F’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jiġi rrelevat li r-rikorrenti ma tipprova bl-ebda mod kif it-tentattivi tad-delegazzjoni li tikseb “movement certificate” dwarha u li jistabbilixxi biss il-ħruġ tagħha mit-territorju Eġizzjan f’Ottubru 2001 huma suxxettibbli li jimminaw il-ħajja privata tagħha. Kif indika s-SEAE, mingħajr ma ġie kontradett mir-rikorrenti dwar dan il-punt, l-informazzjoni li d-delegazzjoni riedet b’hekk tikseb b’konstatazzjoni uffiċjali għal finijiet purament amministrattivi kienet ġiet ikkomunikata minn tal-ewwel, mill-mument tar-riżenja tagħha, lit-tieni u ma kellha l-ebda natura privata. |
124 |
Għaldaqstant, ma jistax jiġi kkunsidrat li t-tentattivi tad-delegazzjoni li tikseb “movement certificate” li jikkonċerna lir-rikorrenti jikkostitwixxu aġir illegali ta’ natura li tapplika r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni. |
Fuq id-danni allegati u r-rabta kawżali
125 |
Mill-punti 106 sa 120 iktar ’il fuq jirriżulta li d-delegazzjoni, u, sussegwentement is-SEAE wettqu ksur li jista’ japplika r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni billi naqset, bi ksur tal-prinċipji ta’ amministrazzjoni tajba u tat-terminu raġonevoli, li jagħtu l-formula “estemara 6” f’isem ir-rikorrenti fit-terminu meħtieġa mid-dritt Eġizzjan applikabbli u li tirregolarizza ulterjorment is-sitwazzjoni ta’ din tal-aħħar f’dan ir-rigward. Barra minn hekk, mill-punti 89 sa 97 iktar ’il fuq jirriżulta li dan ir-rikors huwa ammissibbli sa fejn huwa intiż għall-kumpens tat-tieni, it-tielet u r-raba’ danni materjali allegati kif ukoll danni morali allegati, sa fejn dawn id-diversi danni ġew sostnuti wara t-30 ta’ Ottubru 2008. |
126 |
Għalhekk, għandu jiġi eżaminat jekk dawn id-danni humiex reali u ċerti u, skont il-każ, jekk teżistix rabta kawżali diretta bejn l-illegalità kkonstatata u l-imsemmi dannu. |
– Fuq it-tieni dannu materjali allegat
127 |
Prinċipalment, ir-rikorrenti titlob li tiġi rrimborsata l-ispejjeż ta’ alloġġament li sostniet fil-Belġju mill-2004, stmati għal ammont totali ta’ EUR 133493.88. Hija ssostni li, kieku d-delegazzjoni kienet bagħtet il-formula “estemara 6”, hija kienet tkun tista’ tirritorna toqgħod u taħdem fl-Eġittu mill-aħħar tas-sena 2013 u toqgħod mingħajr ħlas għand il-familja tagħha sakemm tingħata, fl-2004, l-appartament li kienet xtrat fil-Kajr. Peress li kellha tibqa’ toqgħod fil-Belġju minħabba l-aġir illegali tad-delegazzjoni u tas-SEAE, hija titlob ir-rimbors tal-kera mħallsa għall-kiri ta’ żewġ appartamenti li hija kienet okkupat suċċessivament bejn l-1 ta’ Jannar 2004 u l-31 ta’ Jannar 2008, jiġifieri ammont ta’ EUR 40950, filwaqt li ppreċiżat li, f’Lulju 2007, hija kienet xtrat appartament, fejn marret toqgħod fl-1 ta’ Frar 2008. Hija titlob ukoll il-ħlas tas-somma ta’ EUR 4438, li tikkorrispondi għax-xiri ta’ għamara għat-tieni appartament mikri fi Brussell (il-Belġju). Fl-aħħar nett, hija tikkunsidra li ma’ dawn l-ammonti għandha tiżdied is-somma tal-interessi dovuti, mill-1 ta’ Lulju 2007, minħabba s-self ikkuntrattat għax-xiri tal-appartament tagħha fil-Belġju, jiġifieri EUR 88105.88. |
128 |
Sussidjarjament, ir-rikorrenti titlob ir-rimbors tal-interessi dovuti, mit-30 ta’ Ottubru 2008, minħabba s-self imsemmi fil-punt 127 iktar ’il fuq, jiġifieri ammont ta’ EUR 78623.81. |
129 |
Is-SEAE jikkontesta l-eżistenza ta’ rabta kawżali diretta bejn l-aġir illegali inkwistjoni u dan id-dannu, billi jsostni, essenzjalment, li r-rikorrenti volontarjament iddeċidiet li tmur toqgħod il-Belġju u li l-ispejjeż li għalihom huwa mitlub ir-rimbors huma biss għalhekk il-konsegwenza normali tal-għażla ta’ ħajja tagħha. Barra minn hekk, kull possibbli rabta kawżali nkisret mill-aġir stess tar-rikorrenti, li kienet irrifjutat li tikseb “movement certificate”. |
130 |
Qabel xejn, għandu jiġi kkonstatat li, peress li t-talba għal kumpens għat-tieni dannu materjali allegat hija preskritta f’dak li jikkonċerna l-perijodu qabel it-30 ta’ Ottubru 2008, huma biss it-talbiet magħmula sussidjarjament mir-rikorrenti f’dak li jikkonċerna l-ispejjeż ta’ alloġġament tagħha li jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni mill-Qorti Ġenerali. |
131 |
Sussegwentement, għandu jiġi kkunsidrat li ma teżistix rabta kawżali biżżejjed diretta bejn l-aġir illegali inkwistjoni u d-dannu maħluq mill-interessi li r-rikorrenti kellha tħallas minħabba s-self ikkuntrattat għax-xiri ta’ appartament fi Brussell. |
132 |
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li mill-ġurisprudenza jirriżulta li, f’każijiet fejn l-aġir li allegatament ikun wassal għad-dannu invokat ikun jikkonsisti f’nuqqas ta’ aġir, huwa partikolarment neċessarju li jkun hemm iċ-ċertezza li l-imsemmi dannu jkun effettivament ġie kkawżat min-nuqqas ta’ azzjoni li huwa kkritikat u ma jkunx seta’ ġie kkawżat minn aġir differenti minn dak li tkun akkużata bih l-istituzzjoni konvenuta (ara d-digriet Portela vs Il-Kummissjoni, punt 49 iktar ’il fuq, punt 80, u l-ġurisprudenza ċċitata). (ara d-digriet tas-17 ta’ Diċembru 2008, Portela vs Il-Kummissjoni,T‑137/07, EU:T:2008:589, punt 80 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
133 |
Ċertament, kif diġà ġie rrelevat, minħabba l-aġir illegali inkwistjoni, ir-rikorrenti ma setgħetx taħdem u toqgħod fl-Eġittu mill-bidu tas-sena 2005. Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li d-deċiżjoni tagħha, f’Lulju 2007, li tixtri appartament fi Brussel u li tieħu self ipotekarju għal dan il-għan jirriżulta, b’mod determinanti, minn għażla personali tagħha, u mhux minn dan l-aġir. L-iktar l-iktar teżisti biss rabta indiretta ta’ kawża u effett bejn dan l-aġir u d-deċiżjonijiet ta’ xiri u ta’ self. F’dan ir-rigward, jista’ b’mod partikolari jiġi rrelevat li, fir-rikors, ir-rikorrenti tindika li huwa “[s]abiex tiżgura kapital immobbli sabiex jimla għal pensjoni futura deriżorja [li hija] finalment iddeċidiet li tieħu self fil-Belġju sabiex tixtri appartament f’Lulju 2007”. |
134 |
Minn dan isegwi li t-talba għal kumpens għat-tieni dannu materjali allegat għandha tiġi miċħuda. |
– Fuq it-tielet dannu materjali allegat
135 |
Ir-rikorrenti ssostni li, minħabba l-aġir illegali inkwistjoni, hija tilfet opportunità li tirritorna taħdem fl-Eġittu mill-1 ta’ Jannar 2004 u li jkollha karriera professjonali iktar prestiġjuża, iktar dinamika u iktar interessanti fuq il-livell finanzjarju minn dik li għandha fil-Belġju. Prinċipalment, hija evalwat dan id-dannu għal 50 % tas-salarju net li hija ilha tirċievi mill-1 ta’ Jannar 2004 sad-data tal-preżentata ta’ dan ir-rikors, jiġifieri ammont totali ta’ EUR 131150. Sussidjarjament, fid-dawl tas-salarju net li rċeviet mit-30 ta’ Ottubru 2008, hija titlob il-ħlas ta’ EUR 68800. |
136 |
Is-SEAE jsostni li r-rikorrenti, billi rrifjutat li titlob “movement certificate” u li tibgħatulu, mhux biss ma wrietx “diliġenza raġonevoli” sabiex tiġi llimitata l-portata tat-tielet dannu allegat, iżda barra minn hekk kisret kull rabta kawżali bejn l-aġir illegali inkwistjoni u dan id-dannu. Barra minn hekk, huwa jpoġġi f’dubju l-fatt li l-impjieg okkupat mir-rikorrenti fil-Belġju huwa inqas prestiġjuż u interessanti minn dawk li hija seta’ jkollha fl-Eġittu u jsostni li hija ma tressaqx provi ta’ dawn l-affermazzjonijiet dwar ir-remunerazzjonijiet li hija setgħet tirċievi f’dan l-aħħar pajjiż. Fl-aħħar nett, huwa jsostni li l-ammont mitlub abbażi ta’ dan id-dannu huwa kompletament infondat. |
137 |
It-talba għal kumpens għad-dannu tar-rikorrenti għat-telf ta’ opportunità li jkollha karriera professjonali iktar interessanti u iktar lukrativa fl-Eġittu għandha tiġi miċħuda, peress li r-realtà ta’ dan l-allegat dannu ma ġietx ipprovata suffiċjentement. |
138 |
Ċertament, mill-fajl jirriżulta suffiċjentament, u huwa paċifiku bejn il-partijiet, li, minħabba l-omissjoni illegali tad-delegazzjoni li tibgħat il-formula “estemara 6” f’isem ir-rikorrenti u li tirregolarizza ulterjorment is-sitwazzjoni tagħha, din tal-aħħar tilfet opportunitajiet ta’ impjieg fl-Eġittu fi Frar 2005, f’April 2005, f’Settembru 2005, f’Jannar 2006 u f’Marzu 2007 u kellha tkompli taħdem u toqgħod fil-Belġju. |
139 |
Madankollu, it-teżi tar-rikorrenti li l-karriera li hija seta’ kellha fl-Eġittu kienet tkun iktar prestiġjuża u iktar interessanti fuq il-livell intellettwali u finanzjarju minn dik li hija għandha fil-Belġju hija bbażata fuq sempliċi konġetturi. |
140 |
Għalhekk, l-ewwel nett, filwaqt li r-rikorrenti ssostni, fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, li fil-Belġju setgħet issib biss “post ta’ segretarja f’[Assoċjazzjoni mingħajr skop ta’ lukru] li tittratta l-bejgħ taż-żingu”, mill-kuntratt ta’ impjieg tagħha li jinsab fl-Anness A 18 tar-rikors u minn ittra li tinsab fl-Anness C 3 tar-replika jirriżulta li hija kienet ġiet impjegata, f’Settembru 2001, bħala “Assistant to Market Development Coordinator and Environment and Public Affairs Manager” (Assistenta tal-koordinatur tal-iżvilupp tas-swieq u tad-direttur tal-ambjent u tal-affarijiet pubbliċi). Barra minn hekk, il-permessi ta’ xogħol tagħha jindikaw li hija “responsabbli mill-proġetti” u ftehim tat-13 ta’ Frar 2013 li jinsab fl-Anness A 18 tar-rikors jidentifikaha bħala “Executive and Personal Assistant” (Assistenta eżekuttiva u personali). |
141 |
It-tieni nett, fir-rikors, ir-rikorrenti tqabbel is-sitwazzjoni professjonali tagħha fil-Belġju mal-karigi li hija kienet teżerċita fi ħdan id-delegazzjoni, “struttura ta’ madwar sittin persuna, b’eku diplomatiku, li tirrappreżenta korp prestiġjuż”. Issa, dan il-paragun huwa irrelevanti, peress li hija r-rikorrenti stess li, f’Ottubru 2001, iddeċidiet li ttemm l-imsemmi kariga u li tmur taħdem fil-Belġju. |
142 |
It-tielet nett, għandu jiġi kkonstatat li r-rikorrenti ma ssostni bl-ebda prova l-allegazzjonijiet tagħha dwar l-ammont tar-remunerazzjoni li rċeviet fl-Eġittu. Fir-rigward tal-metodu li hija tistabbilixxi sabiex tikkwantifika l-allegat dannu inkwistjoni, jiġifieri l-applikazzjoni ta’ koeffiċjent ta’ 50 % fuq is-salarju nett li hija tirċievi fil-Belġju, huwa purament arbitrarju. |
143 |
Ir-raba’ nett, l-allegazzjoni tar-rikorrenti li hija ma għandhiex “profil speċjalment promettenti u mfittex mill-persuni li jimpjegaw” fil-Belġju ma tantx hija konvinċenti. Ċertament, ir-rikorrenti għandha biss konoxxenza bażika tal-Olandiż, iżda hija titkellem il-Franċiż, l-Ingliż u l-Għarbi, u għandha idea tajba tal-Ispanjol u tat-Taljan. Barra minn hekk, l-esperjenza tagħha ta’ 10 snin mad-delegazzjoni, b’mod partikolari fid-dawl tad-deskrizzjoni tagħha li hija tat fir-rikors, tikkostitwixxi l-evidenza ta’ vantaġġ fuq il-livell professjonali. |
144 |
Minn dak kollu li jippreċedi jirriżulta li t-talba għal kumpens għat-tielet dannu materjali allegat għandha tiġi miċħuda. |
– Fuq ir-raba’ dannu materjali allegat
145 |
Ir-raba’ dannu materjali li ssostni r-rikorrenti huwa magħmul mill-ammont imnaqqas tal-pensjoni ta’ rtirar li hija tista’ titlob fil-Belġju. Hija ssostni li, minħabba l-aġir illegali tad-delegazzjoni u tas-SEAE, hija mhux se tkun tista’ tilħaq in-numru minimu ta’ snin meħtieġ sabiex tkun tista’ tibbenefika minn pensjoni ta’ rtirar fl-Eġittu u li l-perijodi ta’ kontribuzzjoni li hija tkun setgħet takkumula fil-Belġju huma qosra wisq biex jingħata lok għall-ħlas ta’ pensjoni ta’ rtirar sħiħa. Għaldaqstant, hija titlob, kemm prinċipalment kif ukoll sussidjarjament, il-ħlas ta’ ammont ta’ EUR 181440, li jikkorrispondi għad-“differenza bejn il-pensjoni ta’ rtirar li hija ser tirċievi u l-ammont li tirċievi f’każ ta’ karriera kompleta b’remunerazzjoni ekwivalenti bejn il-65 u t-83 sena tagħha”. |
146 |
Is-SEAE jirrispondi, essenzjalment, li r-raba’ dannu allegat ma huwa la attwali, la ċert u lanqas determinat. |
147 |
Għandu jiġi kkonstatat li r-raba’ dannu materjali allegat huwa nieqes minn kwalunkwe natura ċerta. Fil-fatt, ir-rikorrenti tibbaża t-talbiet tagħha fuq il-premessa purament ipotetika li, kieku setgħet tirritorna taħdem fl-Eġittu, hija kienet tkun ikkontribwixxiet matul numru ta’ snin suffiċjenti, jiġifieri 20 sena tal-inqas, sabiex tkun tista’ tibbenefika hemmhekk minn pensjoni ta’ rtirar, qabel ma jiġi evalwat l-ammont tal-imsemmi dannu abbażi tal-premessa, ukoll ipotetika, ta’ karriera kompleta, u, għaldaqstant, ta’ pensjoni ta’ rtirar kompleta, fil-Belġju. |
148 |
Konsegwentement, it-talba għal kumpens tar-raba’ dannu materjali allegat ma tistax tintlaqa’. |
– Fuq id-danni morali allegati
149 |
Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti ssostni, filwaqt li tirreferi għaċ-ċertifikati mediċi annessi mar-rikors, li l-aġir illegali tad-delegazzjoni u tas-SEAE poġġiha fi stat ta’ stress u ta’ ansjetà, li joħolqilha problemi diġestivi u fil-ġilda kif ukoll depressjoni profonda. Fit-tieni lok, hija ssostni li hija ssofri minħabba d-distanza mill-familja u l-ħbieb tagħha. Hija tevalwa dan id-dannu morali doppju ex aequo et bono għal EUR 50000. |
150 |
Is-SEAE jikkunsidra li ma teżisti l-ebda rabta ta’ kawżalità bejn l-aġir illegali u dan id-dannu morali doppju u li, fi kwalunkwe każ, kull rabta ta’ kawżalità possibbli ġiet interrotta mill-aġir tar-rikorrenti stess. |
151 |
Għandu jiġi kkonstatat li d-diversi ċertifikati mediċi u attestazzjonijiet annessi mar-rikors juru li, matul perijodu li jikkoinċidi ma’ dak ta’ din il-kawża, ir-rikorrenti kellha problemi ta’ saħħa, kemm fuq il-livell fiżiku kif ukoll fuq il-livell morali, u soffriet minħabba d-distanza mill-pajjiż ta’ twelid, mill-familja u mill-ħbieb tagħha. |
152 |
Barra minn hekk, mill-fajl jirriżulta b’mod suffiċjenti fid-dritt li dawn il-problemi u sofferenzi jirriżultaw mill-aġir illegali u kompletament irrispettuż tad-delegazzjoni u tas-SEAE. Dan l-aġir poġġa lir-rikorrenti f’sitwazzjoni partikolarment diffiċli, li ħolqilha b’mod partikolari stat ta’ stress u ta’ depressjoni komprensibbli. |
153 |
Għar-raġunijiet diġà esposti fil-punt 90 iktar ’il fuq, ma jistax jiġi serjament allegat, kif jagħmel is-SEAE, li d-deċiżjoni tar-rikorrenti li tibqa’ fil-Belġju mis-sena 2005 tirriżulta minn għażla personali u ħielsa min-naħa tagħha. Barra minn hekk, għar-raġunijiet diġà stabbiliti fil-punti 118 u 119 iktar ’il fuq, ir-rikorrenti ma tistax tiġi kkritikata talli rrifjutat li tibgħat lid-delegazzjoni u lis-SEAE “movement certificate”. |
154 |
L-ammont tad-dannu morali doppju li sostniet ir-rikorrenti minħabba l-aġir illegali tad-delegazzjoni u tas-SEAE għandu, fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-każ, jiġi evalwat ex aequo et bono, fid-data ta’ din is-sentenza għal EUR 25000. |
155 |
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, dan ir-rikors għandu għalhekk jiġi milquħ parzjalment, sa fejn huwa intiż għall-kumpens tad-dannu morali doppju sostnut mir-rikorrenti, u dan għall-ammont imsemmi iktar ’il fuq ta’ EUR 25000. Il-kumplament tar-rikors huwa miċħud. |
Fuq it-talba ta ’ miżuri ta ’ organizzazzjoni tal-proċedura
156 |
Kif espost fil-punt 47 iktar ’il fuq, ir-rikorrenti talbet li l-Qorti Ġenerali tordna lis-SEAE, abbażi tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura, li jipproduċi d-dokumenti li jipprovaw il-miżuri meħuda mid-delegazzjoni u mis-SEAE sabiex isolvu din it-tilwima. |
157 |
Is-SEAE, filwaqt li jenfasizza li l-Qorti Ġenerali tiddeċiedi waħedha dwar in-neċessità possibbli li tikkompleta l-elementi ta’ informazzjoni li hija għandha fil-kawża quddiemha, inkluda f’anness mal-kontroreplika kopja ta’ diversi ittri, skambjati b’mod partikolari ma’ avukat Eġizzjan, relatati mal-imsemmija miżuri. |
158 |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, u fid-dawl tad-dokumenti l-oħra ppreżentati fil-kuntest ta’ din il-kawża, li jippermettu lill-Qorti Ġenerali li jkollha biżżejjed informazzjoni, ma hemmx lok li jiġu ordnati l-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura mitluba mir-rikorrenti. |
Fuq l-ispejjeż
159 |
Skont l-Artikolu 134(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, jekk il-partijiet jitilfu rispettivament fuq waħda jew iktar mit-talbiet tagħhom, kull parti għandha tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha. Madankollu, jekk fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-kawża jkun jidher ġustifikat, il-Qorti Ġenerali tista’ tiddeċiedi li waħda mill-partijiet għandha, minbarra l-ispejjeż tagħha, tbati parti mill-ispejjeż tal-parti l-oħra. |
160 |
Billi fil-kawża preżenti, ir-rikors ġie parzjalment milqugħ, tkun saret evalwazzjoni xierqa taċ-ċirkustanzi tal-kawża jekk jiġi deċiż li r-rikorrenti tbati tnejn minn għaxra tal-ispejjeż tagħha u tnejn minn għaxra tal-ispejjeż tas-SEAE, filwaqt li dan tal-aħħar ibati tmienja tal-ispejjeż tar-rikorrenti. |
Għal dawn il-motivi, IL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla) taqta’ u tiddeċiedi: |
|
|
|
|
Frimodt Nielsen Dehousse Collins Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fis-16 ta’ Diċembru 2015. Firem |
Werrej
Il-fatti li wasslu għall-kawża |
|
Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet |
|
Id-dritt |
|
Osservazzjonijiet preliminari |
|
Fuq l-ammissibbiltà |
|
Fuq il-mertu |
|
Fuq l-allegat aġir illegali |
|
– Fuq in-nuqqas tal-għoti tal-formula “estemara 6” f’isem ir-rikorrenti u ta’ regolarizzazzjoni ulterjuri tas-sitwazzjoni ta’ din tal-aħħar |
|
– Fuq it-tentattiv ta’ ksib tal-“movement certificate” mid-delegazzjoni |
|
Fuq id-danni allegati u r-rabta kawżali |
|
– Fuq it-tieni dannu materjali allegat |
|
– Fuq it-tielet dannu materjali allegat |
|
– Fuq ir-raba’ dannu materjali allegat |
|
– Fuq id-danni morali allegati |
|
Fuq it-talba ta’ miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura |
|
Fuq l-ispejjeż |
( *1 ) Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.