EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 62014CC0561
Opinion of Advocate General Mengozzi delivered on 20 January 2016.#Caner Genc v Integrationsministeriet.#Request for a preliminary ruling from the Østre Landsret.#Reference for a preliminary ruling — EEC-Turkey Association Agreement — Decision No 1/80 — Article 13 — Standstill clause — Family reunification — National legislation laying down new, more stringent conditions on access to family reunification for family members, who are not economically active, of economically active Turkish nationals who are resident and have a residence permit in the Member State in question — Condition requiring ties sufficient to enable successful integration.#Case C-561/14.
Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali P. Mengozzi, ippreżentati l-20 ta’ Jannar 2016.
Caner Genc vs Integrationsministeriet.
Talba għal deċiżjoni preliminari mressqa minn Østre Landsret.
Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Ftehim ta’ Assoċjazzjoni KEE-Turkija – Deċiżjoni Nru 1/80 – Artikolu 13 – Klawżola ta’ ‘standstill’ – Riunifikazzjoni tal-familja – Leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi kundizzjonijiet ġodda iktar restrittivi fil-qasam tar-riunifikazzjoni tal-familja għal membri tal-familja mhux ekonomikament attivi ta’ ċittadini Torok ekonomikament attivi li jirrisjedu u li għandhom dritt ta’ residenza fl-Istat Membru inkwistjoni – Kundizzjoni ta’ rabta suffiċjenti biex tippermetti integrazzjoni b’suċċess.
Kawża C-561/14.
Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali P. Mengozzi, ippreżentati l-20 ta’ Jannar 2016.
Caner Genc vs Integrationsministeriet.
Talba għal deċiżjoni preliminari mressqa minn Østre Landsret.
Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Ftehim ta’ Assoċjazzjoni KEE-Turkija – Deċiżjoni Nru 1/80 – Artikolu 13 – Klawżola ta’ ‘standstill’ – Riunifikazzjoni tal-familja – Leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi kundizzjonijiet ġodda iktar restrittivi fil-qasam tar-riunifikazzjoni tal-familja għal membri tal-familja mhux ekonomikament attivi ta’ ċittadini Torok ekonomikament attivi li jirrisjedu u li għandhom dritt ta’ residenza fl-Istat Membru inkwistjoni – Kundizzjoni ta’ rabta suffiċjenti biex tippermetti integrazzjoni b’suċċess.
Kawża C-561/14.
Court reports – general
ECLI identifier: ECLI:EU:C:2016:28
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
MENGOZZI
ppreżentati fl-20 ta’ Jannar 2016 ( 1 )
Kawża C‑561/14
Caner Genc
vs
Integrationsministeriet
[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Østre Landsret (qorti tal-appell tar-reġjun tal-Lvant, id-Danimarka)]
“Ftehim ta’ Assoċjazzjoni KEE-Turkija — Deċiżjoni Nru 1/80 — Moviment liberu tal-ħaddiema — Riunifikazzjoni tal-familja — Leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi kundizzjonijiet ġodda iktar restrittivi fil-qasam tar-riunifikazzjoni tal-familja għall-membri mhux ekonomikament attivi tal-familja ta’ ċittadini Torok ekonomikament attivi li jirrisjedu u li għandhom dritt ta’ residenza fl-Istat Membru inkwistjoni — Klawżola ta’ ‘Standstill’ — Kamp ta’ applikazzjoni — Restrizzjoni ġdida — Ġustifikazzjoni — Raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali — Proporzjonalità”
1. |
B’din it-talba għal deċiżjoni preliminari, il-qorti tar-rinviju titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tinterpreta l-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80, tad-19 ta’ Settembru 1980, dwar l-iżvilupp tal-assoċjazzjoni (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni Nru 1/80”), adottata mill-kunsill ta’ assoċjazzjoni stabbilit mill-ftehim dwar il-ħolqien ta’ Assoċjazzjoni bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea u t-Turkija, iffirmat, fit-12 ta’ Settembru 1963, f’Ankara mir-Repubblika tat-Turkija, minn naħa, kif ukoll mill-Istati Membri tal-KEE u mill-Komunità, min-naħa l-oħra, u li ġie konkluż, approvat u kkonfermat f’isem din tal-aħħar bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 64/732/KEE, tat-23 ta’ Diċembru 1963, (iktar ’il quddiem il-“Ftehim ta’ Assoċjazzjoni KEE-Turkija”) ( 2 ). Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn C. Genc, ċittadin Tork, u l-awtoritajiet Daniżi dwar iċ-ċaħda, minn dawn tal-aħħar, tal-applikazzjoni tiegħu għal permess ta’ residenza fir-rigward tar-riunifikazzjoni tal-familja. |
I – Introduzzjoni
2. |
Ir-rikorrent fil-kawża prinċipali, C. Genc, huwa ċittadin Tork li twieled fl-1991. Missieru, ukoll ta’ nazzjonalità Torka, ilu stabbilit fid-Danimarka mis-sena 1997 u hemmhekk ilu jibbenefika minn permess ta’ residenza għal żmien indeterminat mis-sena 2001. Wara d-divorzju tal-ġenituri tiegħu fl-1997 u minkejja li missieru kiseb il-kustodja legali, C. Genc kompla jgħix fit-Turkija, fid-dar tan-nanniet tiegħu, u kien jara lil ommu regolarment. Iż-żewġ ħutu l-kbar ilhom jibbenefikaw minn permess ta’ residenza fid-Danimarka mix-xahar ta’ Mejju 2003. |
3. |
C. Genc, fil-5 ta’ Jannar 2005, ippreżenta applikazzjoni għal permess ta’ residenza fid-Danimarka biex jingħaqad ma’ missieru, li kien ħaddiem impjegat f’dan il-pajjiż. |
4. |
Fix-xahar ta’ Awwissu 2006, l-Udlændingeservice, li issa sar l-Udlændingestyrelsen (uffiċċju Daniż tal-migrazzjonijiet) ċaħad l-applikazzjoni tiegħu. C. Genc għalhekk ressaq ilment quddiem il-ministeru tal-integrazzjoni li kkonferma d-deċiżjoni ta’ rifjut fit-18 ta’ Diċembru 2006. Dan il-ministeru b’mod partikolari sostna li C. Genc qatt ma mar id-Danimarka, li qatta’ ħajtu kollha fit-Turkija fejn mar l-iskola, li jitkellem biss bit-Tork u li f’dawn l-aħħar sentejn ra lil missieru b’mod sporadiku biss biex jikkonkludi li ma hemm l-ebda element ta’ rabta mas-soċjetà Daniża u lanqas ma hemm jew ma jista’ jkun hemm rabta suffiċjenti mad-Danimarka li tippermetti l-integrazzjoni b’suċċess. Dan il-ministeru nnota wkoll li lanqas il-missier ta’ C. Genc ma seta’ jitqies li huwa integrat partikolarment tajjeb jew bħala li huwa stess għandu rabta suffiċjenti mas-soċjetà Daniża u li, fi kwalunkwe każ, huwa seta’ jmur fit-Turkija biex iżur lil ibnu. |
5. |
Fis-17 ta’ Settembru 2007, il-ministeru tal-integrazzjoni rrifjuta l-eżami mill-ġdid tad-deċiżjoni ta’ rifjut tiegħu. Fid-9 ta’ Diċembru 2011, il-qorti tal-prim’istanza, adita b’talba għal annullament minn C. Genc, ċaħdet ir-rikors. Għalhekk, C. Genc ippreżenta appell quddiem il-qorti tar-rinviju. |
6. |
Kemm l-analiżi tal-uffiċċju Daniż tal-migrazzjonijiet kif ukoll dik tal-ministeru tal-integrazzjoni jibbażaw fuq il-bażi tal-Artikolu 9(13) tal-liġi dwar il-barranin (udlændingeloven, iktar ’il quddiem il-“liġi dwar il-barranin”). Skont din id-dispożizzjoni, introdotta fl-2004 ( 3 ), “[i]l-permess ta’ residenza [...], fil-każ fejn l-applikant u wieħed mill-ġenituri tiegħu jirrisjedu fil-pajjiż ta’ oriġini jew f’pajjiż ieħor, jista’ jingħata biss jekk l-applikant ikollu jew jista’ jkollu rabta suffiċjenti mad-Danimarka li tippermetti integrazzjoni b’suċċess. Dan ma japplikax, madankollu, jekk l-applikazzjoni tiġi ppreżentata f’terminu ta’ sentejn mid-data li fiha l-persuna residenti fit-territorju Daniż tkun issodisfat il-kundizzjonijiet [għall-għoti ta’ permess ta’ residenza], jew jekk, raġunijiet speċifiċi ħafna, b’mod partikolari l-unità tal-familja, jitolbu interpretazzjoni kuntrarja” ( 4 ). |
7. |
L-evalwazzjoni diskrezzjonali li jwettqu l-awtoritajiet kompetenti biex jiddeterminaw jekk applikant għandux jew jistax ikollu rabta suffiċjenti mad-Danimarka – jiġifieri evalwazzjoni tal-possibbiltajiet ta’ suċċess tal-integrazzjoni tiegħu fis-soċjetà Daniża – għandha tqis, skont il-kliem tal-qorti tar-rinviju, ċertu numru ta’ parametri, fosthom iż-żmien u n-natura tar-residenzi preċedenti fid-Danimarka tal-wild minuri, il-pajjiż li fih il-wild minuri qatta’ l-parti l-kbira ta’ ħajtu, il-pajjiż fejn mar l-iskola, il-lingwa li jitkellem u l-livell ta’ influwenza, matul tfulitu, tal-valuri u tar-regoli Daniżi. Jitqies ukoll, matul din l-evalwazzjoni, il-livell ta’ integrazzjoni fis-soċjetà Daniża u r-rabtiet minsuġa ma’ din tal-aħħar tal-ġenitur li l-wild minuri jitlob li jingħaqad miegħu. Il-qorti tar-rinviju tirreferi wkoll għal ċertu numru ta’ każijiet fejn ma tkunx meħtieġa l-prova ta’ rabta suffiċjenti mad-Danimarka, pereżempju meta l-wild minuri jew wieħed mill-ġenituri jkunu morda jew ikollhom diżabbiltà jew inkella meta r-rifjut ta’ awtorizzazzjoni tar-riunifikazzjoni jmur kontra l-impenji internazzjonali tad-Danimarka jew l-aħjar interessi tal-wild minuri fis-sens tal-Konvenzjoni ta’ New York dwar id-drittijiet tat-tfal, iffirmata fl-20 ta’ Novembru 1989, u rratifikata mill-Istati Membri kollha. |
8. |
Il-qorti tar-rinviju tinnota li dan ir-rekwiżit ta’ rabta suffiċjenti mad-Danimarka ġie introdott, fl-ordinament ġuridiku Daniż, fl-2004. Madankollu, mill-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 jirriżulta li “[l]-Istati Membri tal-Komunità u t-Turkija ma jistgħux jintroduċu restrizzjonijiet ġodda dwar il-kundizzjonijiet ta’ aċċess għall-impjieg tal-ħaddiema u tal-membri tal-familja tagħhom li jinsabu fit-territorju rispettiv tagħhom f’sitwazzjoni regolari f’dak li jikkonċerna r-residenza u l-impjieg”. |
9. |
Din tistaqsi għalhekk dwar jekk din il-klawżola ta’ “Standstill” tapplikax ukoll għall-kundizzjonijiet li fihom il-ħaddiema impjegati Torok, li jappartjenu għas-suq regolari tax-xogħol, jistgħu jitolbu li jingħaqdu, fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat, mal-membri tal-familja tagħhom ekonomikament mhux attivi. L-imsemmija qorti tqis li l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar dan il-punt ma hijiex ċara ħafna. Fl-ipoteżi fejn l-Artikolu 9(13) tal-liġi dwar il-barranin jikkostitwixxi restrizzjoni ġdida, fis-sens tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80, il-qorti tar-rinviju tixtieq tikseb kjarifiki mill-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tan-natura tat-test li għandu jitwettaq biex jiġi ddeterminat jekk l-imsemmija restrizzjoni tistax tkun iġġustifikata. |
10. |
Huwa f’dawn il-kundizzjonijiet li, quddiem diffikultà marbuta mal-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, l-Østre Landsret (qorti tal-appell tar-reġjun tal-Lvant) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u, permezz ta’ deċiżjoni li waslet fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-5 ta’ Diċembru 2014, tagħmel lil din tal-aħħar id-domandi preliminari li ġejjin:
|
11. |
Dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari bbenefika minn osservazzjonijiet bil-miktub tal-Gvern Daniż u tal-Kummissjoni Ewropea. Waqt is-seduta li saret quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja fl-20 ta’ Ottubru 2015, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali, il-Gvern Daniż u l-Gvern Awstrijak kif ukoll il-Kummissjoni żviluppaw l-osservazzjonijiet orali tagħhom. |
II – Analiżi ġuridika
A – Fuq l-ewwel u t-tieni domandi
12. |
Permezz tal-ewwel u tat-tieni domandi tagħha li hemm lok li jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 u dwar il-portata tal-obbligu ta’ “Standstill” inkluż fih. B’mod partikolari, din tistaqsi jekk restrizzjoni ġdida fir-rigward tal-aċċess għar-riunifikazzjoni tal-familja tal-membri ekonomikament mhux attivi ta’ ħaddiem Tork tistax taqa’ taħt l-imsemmi obbligu u jekk id-dritt idderivat għar-riunifikazzjoni tal-familja li ġie rrikonoxxut fis-sentenza Dogan ( 6 ) għall-membri tal-familja ta’ ħaddiem Tork li jeżerċita l-libertà ta’ stabbiliment għandux jiġi stabbilit ukoll fil-kuntest tal-moviment liberu tal-ħaddiema Torok. |
13. |
Fil-kuntest tal-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, il-Gvern Daniż, li jidher li jittrażmetti t-tħassib tal-qorti tar-rinviju, stieden b’mod espliċitu lill-Qorti tal-Ġustizzja taqleb il-ġurisprudenza tagħha Dogan (C‑138/13, EU:C:2014:2066). Bl-analiżi ta’ ċertu numru ta’ sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja bl-interpretazzjoni tal-klawżoli ta’ “Standstill” – irrispettivament minn jekk huwiex l-Artikolu 41(1) tal-Protokoll Addizzjonali jew l-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 – dan il-gvern ipprova juri li l-pożizzjoni meħuda mill-Qorti tal-Ġustizzja f’din is-sentenza hija iżolata u ma tidhirx koerenti mas-sentenzi preċedenti tagħha. Id-dritt għar-riunifikazzjoni tal-familja dejjem tqies li huwa barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-obbligu ta’ “Standstill”, sas-sentenza Dogan ( 7 ). Il-Gvern Daniż isostni li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tabbanduna tali ġurisprudenza biex terġa’ lura għall-essenza purament ekonomika tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni u tal-atti differenti adottati abbażi tiegħu, bħalma ġie rikonoxxut fis-sentenza Demirkan ( 8 ). |
14. |
Qabel ma nispjega għaliex, fil-fehma tiegħi, id-dubji tal-qorti tar-rinviju u t-tħassib tal-Gvern Daniż huma bbażati fuq qari żbaljat tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, li, fil-fehma tiegħi, ma stabbilixxietx dritt idderivat għar-riunifikazzjoni tal-familja, nixtieq nerġa’ lura għall-obbligu ta’ “Standstill” kif interpretat u ddefinit mill-Qorti tal-Ġustizzja. |
1. Kunsiderazzjonijiet ġenerali dwar l-obbligu ta’ “Standstill” tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja
15. |
Huwa stabbilit li missier C. Genc kien jeżerċita attività bħala persuna impjegata fil-mument meta r-rikorrent fil-kawża prinċipali ppreżenta l-applikazzjoni tiegħu għal permess ta’ residenza. Is-sitwazzjoni tal-missier C. Genc hija għalhekk marbuta mal-moviment liberu tal-ħaddiema u taqa’ esklużivament taħt l-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 ( 9 ). |
16. |
Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fir-rigward tal-imsemmi artikolu, li dan għandu effett dirett ( 10 ) u li dan għandu jinqara fid-dawl tal-kuntest li fih jidħlu d-dispożizzjonijiet kollha ta’ din id-deċiżjoni ( 11 ). |
17. |
Fir-rigward tal-kuntest, hija ġurisprudenza stabbilita li l-għan tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni KEE-Turkija huwa l-promozzjoni tat-tisħiħ kontinwu u ekwilibrat tar-relazzjonijiet kummerċjali u ekonomiċi bejn il-partijiet kontraenti, permezz, b’mod partikolari, tal-moviment liberu tal-ħaddiema ( 12 ) li għandu jinkiseb b’mod gradwali ( 13 ). Fir-rigward, b’mod partikolari, tad-Deċiżjoni Nru 1/80, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li din hija intiża li “tiffavorixxi l-integrazzjoni gradwali fl-Istat Membru ospitanti ta’ ċittadini Torok li jissodisfaw il-kundizzjonijiet previsti f’waħda mid-dispożizzjonijiet ta’ din id-deċiżjoni u li, għaldaqstant, jibbenefikaw mid-drittijiet li din id-deċiżjoni tagħtihom” ( 14 ) u li, “bla ħsara għas-sitwazzjoni partikolari tal-membri tal-familja awtorizzati li jingħaqdu ma’ ħaddiem Tork diġà legalment preżenti fit-territorju ta’ Stat Membru, l-imsemmija deċiżjoni għandha bħala għan essenzjali l-integrazzjoni progressiva tal-ħaddiema Torok għal dan tal-aħħar permezz tal-eżerċizzju ta’ impjieg regolari fil-prinċipju mingħajr interruzzjoni” ( 15 ). |
18. |
Il-Qorti tal-Ġustizzja bbażat ukoll fuq ir-rabtiet bejn il-klawżola ta’ “Standstill” tal-Artikolu 41(1) tal-Protokoll Addizzjonali u dik tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80. Minkejja formulazzjoni notevolment differenti ( 16 ), hija ddeċidiet li dawn iż-żewġ klawżoli jsegwu l-istess għan, jiġifieri l-implementazzjoni progressiva tal-moviment liberu tal-ħaddiema, tal-libertà ta’ stabbiliment jew tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi bil-projbizzjoni tal-introduzzjoni ta’ ostakoli ġodda sabiex il-kisba progressiva tal-imsemmija libertajiet ma ssirx iktar diffiċli ( 17 ). Għaldaqstant, dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet għandhom l-istess tifsira ( 18 ), l-istess natura ( 19 ) u għandhom jiġu interpretati b’mod konverġenti ( 20 ). Għalhekk ma hemmx raġuni li tiġi rrikonoxxuta portata inqas wiesgħa tal-klawżola ta’ “Standstill” dwar il-moviment liberu tal-ħaddiema fil-konfront tal-ekwivalenti tagħha dwar il-libertà ta’ stabbiliment jew dwar il-libertà li jiġu pprovduti servizzi ( 21 ). Peress li l-kunsiderazzjonijiet espressi mill-Qorti tal-Ġustizzja marbuta mal-klawżola ta’ “Standstill” tal-Artikolu 41(1) tal-Protokoll Addizzjonali huma wkoll validi fir-rigward tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80, “[i]l-portata tal-obbligu ta’ ‘standstill’ li jinsab f’dan l-Artikolu 13 għandha tinfirex bl-istess mod għal kwalunkwe ostakolu ġdid għall-moviment liberu tal-ħaddiema li jaggrava l-kundizzjonijiet eżistenti f’data partikolari” ( 22 ). |
19. |
Ladarba l-Qorti tal-Ġustizzja tkun stabbilixxiet l-effett dirett tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 u tkun ippreċiżat li l-portata tiegħu kellha tkun l-istess bħal dik tal-Artikolu 41(1) tal-Protokoll Addizzjonali, kien jonqos li tiġi ddeterminata l-importanza ta’ dan. Għall-Qorti tal-Ġustizzja, il-klawżola ta’ “Standstill”“ma toperax bħala regola sostantiva, billi tirrendi inapplikabbli l-liġi sostantiva rilevanti li tissostitwixxi, iżda bħala regola ta’ natura kważi proċedurali, li tistabbilixxi, ratione temporis, liema huma d-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li għandhom jiġu kkunsidrati meta tkun qed tiġi evalwata s-sitwazzjoni ta’ ċittadin Tork li jixtieq jagħmel użu” mill-moviment liberu tal-ħaddiema fi Stat Membru ( 23 ). Din tinkludi obbligu aċċettat mill-partijiet kontraenti li legalment ifisser dmir li ma titteħidx azzjoni ( 24 ). |
20. |
Il-Qorti tal-Ġustizzja repetutament fakkret ukoll li l-klawżola ta’ “Standstill”, fiha nnifisha, ma toħloqx drittijiet ( 25 ) u lanqas ma hija ta’ natura li fir-rigward ta’ ċittadin Tork toħloq dritt għall-eżerċizzju ta’ attività bħala persuna impjegata jew dritt ta’ residenza li jikkostitwixxi l-korollarju ( 26 ), peress li d-dritt ta’ dħul fit-territorju ta’ Stat Membru ma jistax jiġi dedott mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni iżda, għall-kuntrarju, jibqa’ rregolat mid-dritt nazzjonali ( 27 ). Il-Qorti tal-Ġustizzja għalhekk irrikonoxxiet li “[d]-Deċiżjoni Nru 1/80 bl-ebda mod ma taffettwa l-kompetenza tal-Istati Membri li jirrifjutaw lil ċittadin Tork id-dritt li jidħol fit-territorju tagħhom u li hemmhekk jokkupa l-ewwel xogħol imħallas” ( 28 ). Din tirregola, min-naħa l-oħra, is-sitwazzjoni tal-ħaddiema Torok diġà regolarment integrati fis-suq tax-xogħol tal-Istati Membri ( 29 ). Iżda, il-Qorti tal-Ġustizzja madankollu ammettiet li l-klawżola ta’ “Standstill” tista’ tikkonċerna l-kundizzjonijiet ta’ dħul u ta’ residenza taċ-ċittadini Torok fit-territorju tal-Istati Membri sa fejn din tikkostitwixxi l-korollarju tal-eżerċizzju ta’ attività ekonomika ( 30 ). |
21. |
Konkretament, l-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 jipprojbixxi b’mod ġenerali l-introduzzjoni ta’ kwalunkwe miżura interna ġdida li jkollha l-għan jew l-effett li tissuġġetta l-eżerċizzju minn ċittadin Tork tal-moviment liberu tal-ħaddiema fit-territorju nazzjonali għal kundizzjonijiet iktar restrittivi minn dawk applikabbli fid-data ta’ dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni Nru 1/80 fir-rigward tal-Istat Membru kkonċernat ( 31 ). Din l-istess dispożizzjoni tipprekludi wkoll l-introduzzjoni fil-leġiżlazzjoni tal-Istati Membri, mid-data tad-dħul fis-seħħ fl-Istat Membru kkonċernat tad-Deċiżjoni Nru 1/80, ta’ kwalunkwe restrizzjoni ġdida għall-eżerċizzju tal-moviment liberu tal-ħaddiema, inklużi dawk li jirrigwardaw il-kundizzjonijiet dwar il-mertu u/jew dwar proċedura fir-rigward tal-ewwel ammissjoni fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru taċ-ċittadini Torok li jixtiequ jagħmlu użu minn din il-libertà ( 32 ). |
22. |
F’dan l-istadju tal-analiżi, nikkonstata li l-Qorti tal-Ġustizzja ma eskludietx li, indirettament, il-kundizzjonijiet ta’ dħul u ta’ residenza tal-membri, li ma jibbenefikawx minn drittijiet skont id-Deċiżjoni Nru 1/80, tal-familja ta’ ċittadini Torok ekonomikament attivi, jistgħu jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-obbligu ta’ “Standstill”, bil-kundizzjoni li tkun stabbilita rabta bejn l-eżerċizzju tal-attività ekonomika ta’ dawn tal-aħħar u l-imsemmi dħul u l-imsemmija residenza. Issa, hija preċiżament din ir-rabta li ġiet ikkonfermata fis-sentenza Dogan ( 33 ). |
2. Dimensjoni soċjali tad-Deċiżjoni Nru 1/80, “dimensjoni ekonomika” tar-riunifikazzjoni tal-familja u obbligu ta’ “Standstill”
23. |
It-tema tar-riunifikazzjoni tal-familja, fil-fatt, ma hijiex injorata mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja mogħtija dwar il-klawżoli ta’ “Standstill” fil-kuntest tal-assoċjazzjoni bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea u t-Turkija (iktar ’il quddiem l-“Assoċazzjoni KEE-Turkija”). Fid-dawl tar-rabta konsustanzjali li teżisti bejn l-eżerċizzju ta’ attività ekonomika u d-drittijiet mogħtija liċ-ċittadini Torok li jeżerċitawhom fit-territorju ta’ Stat Membru, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li “[r]-riunifikazzjoni tal-familja ma tikkostitwixxix dritt għall-membri tal-familja tal-ħaddiem immigrant Tork, iżda tiddependi, għall-kuntrarju, minn deċiżjoni tal-awtoritajiet nazzjonali meħuda biss b’applikazzjoni tal-liġi tal-Istat Membru kkonċernat, bla ħsara għall-kundizzjoni li jiġu rrispettati d-drittijiet fundamentali” ( 34 ). Għaldaqstant, id-Deċiżjoni Nru 1/80 arrikkixxiet b’mod ċar l-Assoċjazzjoni KEE-Turkija b’dimensjoni soċjali ( 35 ). L-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 barra minn hekk jagħmel parti mid-“dispożizzjonijiet soċjali” tal-imsemmija deċiżjoni li, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, huwa evidenza tal-fatt li l-moviment liberu tal-ħaddiema, li kellu jinkiseb gradwalment, laħaq “pass ieħor” ( 36 ). Bl-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet “soċjali” tad-Deċiżjoni Nru 1/80, il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet li r-riunifikazzjoni tal-familja li jibbenefikaw minnha l-ħaddiema Torok li jagħmlu parti mis-suq tax-xogħol tal-Istati Membri tikkontribwixxi kemm għat-titjib tal-kwalità tar-residenza tagħhom kif ukoll għall-integrazzjoni tagħhom f’dawn l-Istati u, minħabba dan, tippromwovi l-koeżjoni ekonomika u soċjali tas-soċjetà kkonċernata ( 37 ). Madankollu, din ir-riunifikazzjoni tal-familja ma hijiex inkundizzjonata u l-affermazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja għandha titqiegħed fil-kuntest tas-sentenza tagħha Dülger ( 38 ). Issa, f’din il-kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet dwar l-Artikolu 7(1) tad-Deċiżjoni Nru 1/80 li jelenka d-drittijiet tal-membri tal-familja ta’ ħaddiem Tork la jagħmel parti mis-suq regolari tax-xogħol li ġew awtorizzati jingħaqdu miegħu. Għalkemm, f’kuntest ieħor, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li d-Deċiżjoni Nru 1/80 ma tagħmilx l-aċċess tagħhom għat-territorju ta’ Stat Membru fir-rigward tar-riunifikazzjoni tal-familja ma’ ħaddiem Tork diġà legalment preżenti f’dan l-Istat dipendenti fuq l-eżerċizzju ta’ attività bħala persuna impjegata ( 39 ), din ippreċiżat, fir-rigward b’mod partikolari tal-Artikolu 13 tal-imsemmija deċiżjoni, li dan tal-aħħar jirreferi “għall-ħaddiema u għall-membri tal-familja tagħhom li jinsabu fit-territorju rispettiv tagħhom f’sitwazzjoni regolari fir-rigward tar-residenza u tal-impjieg” ( 40 ). |
24. |
Issa, infakkar f’dan l-istadju tal-analiżi li r-rikorrent fil-kawża prinċipali għadu ma jinsabx fit-territorju Daniż, iżda jitlob li jingħaqad ma’ missieru. Is-sitwazzjoni tiegħu ma hijiex koperta mill-Artikolu 7(1) tad-Deċiżjoni Nru 1/80 u huwa stess għalhekk ma jistax jinvoka l-Artikolu 13 tal-imsemmija deċiżjoni. |
25. |
Is-sentenza Dogan ( 41 ), li l-Gvern Daniż appella li tinqaleb għaliex tikkostitwixxi ksur fil-konfront tal-ġurisprudenza preċedenti tal-Qorti tal-Ġustizzja, taqa’ taħt il-linja ta’ din tal-aħħar. Din is-sentenza ma rrikonoxxietx dritt awtonomu għar-riunifikazzjoni tal-familja għall-membri tal-familja tal-ħaddiema Torok, u lanqas ma rrikonoxxiet lill-konjuġi tal-imsemmi ħaddiem, li ma kinitx għadha daħlet fit-territorju tal-Istat Membru fejn dan jeżerċita l-libertà ekonomika tiegħu, id-dritt li tinvoka l-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80. F’din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet, bħalma barra minn hekk kont stedintha jien, li dan l-artikolu seta’ jiġi invokat biss miċ-ċittadin Tork ekonomikament attiv, stabbilit fit-territorju ta’ Stat Membru u għalhekk l-uniku benefiċjarju tad-drittijiet stabbiliti mit-testi li jirregolaw il-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni KEE-Turkija ( 42 ). Barra minn hekk, ma huwiex partikolarment innovattiv li l-Qorti tal-Ġustizzja aċċettat, dejjem fis-sentenza tagħha Dogan ( 43 ), li l-klawżola ta’ “Standstill” setgħet tiġi invokata fil-konfront ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali li tirregola l-kundizzjonijiet ta’ dħul fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat għall-finijiet ta’ riunifikazzjoni tal-familja tal-konjuġi ta’ ċittadin Tork stabbilit f’dan l-Istat Membru. Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kienet aċċettat tali invokabbiltà fis-sentenza Toprak u Oguz ( 44 ). |
26. |
Fir-rigward tar-ritorn mixtieq mill-Gvern Daniż għall-ġurisprudenza Demirkan ( 45 ), għandu jiġi kkonstatat li dan il-preċedent ma huwiex rilevanti għall-kawża hawnhekk. Dak il-każ jirrigwarda bint il-konjuġi minn unjoni preċedenti, ta’ nazzjonalità Torka, li xtaqet tingħaqad mar-raġel ta’ ommha, ċittadin u residenti Ġermaniż, fil-Ġermanja u l-kwistjoni dwar jekk setax jitqies li hija setgħet tinvoka l-Artikolu 41(1) tal-Protokoll Addizzjonali sa fejn hija, ladarba waslet fit-territorju Ġermaniż, ma kinitx ser tipprovdi, iżda kienet ser tkun benefiċjarja ta’ servizzi. F’din il-kawża u għall-kuntrarju ta’ dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari, ma kienx hemm inkwistjoni ħaddiem Tork diġà stabbilit fit-territorju ta’ Stat Membru u li hemmhekk diġà jeżerċita libertà ekonomika. |
27. |
Minkejja n-natura “soċjali” tad-dispożizzjonijiet tad-Deċiżjoni Nru 1/80, il-Qorti tal-Ġustizzja għalhekk, fil-ġurisprudenza tagħha, ma neħħietx għalkollox ir-rabta bejn l-eżerċizzju ta’ libertà ekonomika u d-dritt għar-riunifikazzjoni tal-familja. Għalhekk, bħalma diġà kelli l-okkażjoni li nikkonstata, huwa biss sa fejn il-leġiżlazzjoni fil-qasam tar-riunifikazzjoni tal-familja taffettwa s-sitwazzjoni tal-ħaddiema Torok li jkun hemm lok li din tiddaħħal fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 ( 46 ). |
28. |
Issa, fid-dawl ta’ dak li ddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Dogan ( 47 ), id-deċiżjoni ta’ ċittadin Tork li jistabbilixxi ruħu fi Stat Membru tal-Unjoni Ewropea biex fih jeżerċita attività bħala persuna impjegata b’mod stabbli tista’ tiġi influwenzata negattivament meta l-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat Membru trendi diffiċli jew impossibbli r-riunifikazzjoni tal-familja, b’mod li l-imsemmi ċittadin jista’ jiġi obbligat li jagħżel bejn l-attività tiegħu fl-Istat Membru kkonċernat u l-ħajja ta’ familja tiegħu fit-Turkija. |
29. |
Fir-rigward tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, hemm lok li jiġi konkluż li leġiżlazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, fejn huwa stabbilit li din tagħmel iktar diffiċli r-riunifikazzjoni tal-ħaddiem impjegat Tork, stabbilit regolarment fit-territorju ta’ Stat Membru, mal-ulied minuri tiegħu billi tagħmel il-kundizzjonijiet tal-ewwel ammissjoni tagħhom fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat iktar iebsa fil-konfront ta’ dawk applikabbli fil-mument tad-dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni Nru 1/80 ( 48 ), tikkostitwixxi restrizzjoni ġdida għall-eżerċizzju tal-moviment liberu tal-ħaddiema Torok, fis-sens tal-Artikolu 13 tal-imsemmija deċiżjoni. |
B – Fuq it-tielet u r-raba ’ domandi
30. |
Permezz tat-tielet u r-raba’ domandi tagħha li wkoll ser neżaminahom flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk restrizzjoni ġdida, fis-sens tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80, tistax tiġi ġġustifikata u, jekk dan huwa l-każ, hija tistaqsi dwar il-kundizzjonijiet li fihom għandha tiġi evalwata n-natura proporzjonata. Għalkemm dan il-kompitu, fil-prinċipju, huwa rriżervat lill-qrati nazzjonali, il‑qorti tar-rinviju tistieden b’mod ċar lill-Qorti tal-Ġustizzja tieħu pożizzjoni dwar it-test ta’ proporzjonalità fir-rigward tal-Artikolu 9(13) tal-liġi dwar il-barranin. Madankollu, qabel ma tittieħed pożizzjoni dwar dan il-punt, għandu jiġi ddeterminat jekk hemmx preżenza ċara ta’ raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali li tista’ tiġġustifika r-restrizzjoni l-ġdida. |
1. Fuq il-promozzjoni ta’ integrazzjoni b’suċċess bħala raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali
31. |
Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li restrizzjoni li “jkollha l-għan jew l-effett li tissuġġetta l-eżerċizzju min-naħa ta’ ċittadin Tork tal-moviment liberu tal-ħaddiema fit-territorju nazzjonali għal kundizzjonijiet iktar restrittivi minn dawk applikabbli fid-data tad-dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni Nru 1/80 hija pprojbita ħlief sakemm tirrileva limitazzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 14 ta’ din id-deċiżjoni jew sakemm tkun iġġustifikata minn raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, tkun xierqa sabiex tiggarantixxi t-twettiq tal-għan leġittimu li jkun irid jintlaħaq u ma tkunx tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarji sabiex dan jintlaħaq” ( 49 ). Skont il-konverġenza fl-interpretazzjoni li tipprevali bejn il-klawżoli ta’ “Standstill”, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat dan l-approċċ fis-sentenza Dogan ( 50 ) rigward restrizzjonijiet ġodda fis-sens tal-Artikolu 41(1) tal-Protokoll Addizzjonali. Għalhekk il-Qorti tal-Ġustizzja aċċettat b’mod ċar li restrizzjoni ġdida tista’ tiġi ġġustifikata mhux biss mir-raġunijiet previsti fl-Artikolu 14 tad-Deċiżjoni Nru 1/80, jiġifieri l-ordni pubbliku, is-sigurtà u s-saħħa pubbliċi, iżda wkoll minħabba raġunijiet imperattivi ta’ interess ġenerali li huma raġunijiet ta’ ġustifikazzjoni ta’ ostakoli magħrufa sew fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-libertajiet fundamentali. Għalkemm fis-sentenza Demir ( 51 ), il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet li l-għan ta’ prevenzjoni ta’ dħul u ta’ residenza irregolari jikkostitwixxi raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, din ħalliet il-kwistjoni miftuħa rigward il-prevenzjoni taż-żwiġijiet forzati u l-promozzjoni tal-integrazzjoni fis-sentenza Dogan ( 52 ). |
32. |
Issa, f’din il-kawża, il-Gvern Daniż isostni li l-Artikolu 9(13) tal-liġi dwar il-barranin għandu jitqies li huwa ġġustifikat minn raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, jiġifieri li tiġi ggarantita integrazzjoni b’suċċess. |
33. |
Il-Qorti tal-Ġustizzja ma tidhirx partikolarment eżiġenti fir-rigward tal-istabbiliment ta’ raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali ( 53 ). Nosserva li, fis‑sentenza Demir ( 54 ), il-Qorti tal-Ġustizzja kkuntentat ruħha b’konstatazzjoni, li ma kinitx ippreċeduta minn prova. Minbarra dan, bħalma osservajt iktar ’il fuq, din lanqas ma ħadet pożizzjoni dwar dan il-punt fis-sentenza Dogan ( 55 ). |
34. |
Qed inxaqleb sabiex nikkunsidra li jekk il-Qorti tal-Ġustizzja taġixxi b’dan il-mod, huwa wkoll biex tirrikonoxxi l-marġni ta’ manuvra li għandhom l-Istati Membri f’dan il-qasam. Minħabba dawn il-kunsiderazzjonijiet, qed inxaqleb ukoll li naċċetta li, fiha nnifisha, il-promozzjoni ta’ integrazzjoni b’suċċess tista’ tikkostitwixxi raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, u dan speċjalment meta l-għoqda Gordjana ta’ din il-kawża tinsab iktar fin-natura adegwata, neċessarja u proporzjonata tar-restrizzjoni l-ġdida milli fir-raġuni ta’ ġustifikazzjoni ta’ din tal-aħħar. |
35. |
Għall-finijiet kollha utli, għalhekk ser nillimita ruħi li ninnota li t-tħassib dwar l-integrazzjoni ma huwiex barrani għad-dritt tal-Unjoni ( 56 ) u li dan ma jidhirx, inkwantu tali, kuntrarju għall-għan imfittex mill-Assoċjazzjoni KEE‑Turkija. Ir-raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali invokata mill-Gvern Daniż għalhekk, mal-ewwel daqqa ta’ għajn, tidher ammissibbli. |
2. L-Artikolu 9(13) tal-liġi dwar il-barranin huwa xieraq biex jiggarantixxi t-twettiq tal-għan imfittex u ma jmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex dan jintlaħaq?
a) Determinazzjoni tal-portata tat-test ta’ proporzjonalità
36. |
B’mod preliminari, għandha tingħata risposta lill-qorti tar-rinviju li tistaqsi jekk it-test ta’ proporzjonalità li għandu jitwettaq, sabiex jiġi ddeterminat sa fejn restrizzjoni ġdida fis-sens tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 hija ammissibbli, għandux jixbah dak li jista’ jitwettaq fil-kuntest tal-istħarriġ tal-osservanza tal-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950. |
37. |
Dwar dan il-punt, jidhirli loġiku nikkonferma li t-test li għandu jiġi applikat huwa dak li jipprevali f’każ ta’ ksur ta’ waħda mil-libertajiet ekonomiċi stabbiliti mit-Trattat. Dan jirriżulta b’mod ċar mill-formulazzjoni nnifisha tal-imsemmi test bħalma ġie fformulat mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenzi tagħha Demir ( 57 ) u Dogan ( 58 ). Dan huwa spjegat ukoll mill-fatt li l-Qorti tal-Ġustizzja manifestament u volontarjament għażlet li tibbaża r-raġunament tagħha, b’mod partikolari fis-sentenza Dogan (C‑138/13, EU:C:2014:2066), mhux fuq il-qasam tad-drittijiet fundamentali, iżda, għall-kuntrarju, fuq dak tal-libertajiet ekonomiċi bħal dawk li jibbenefikaw minnhom iċ-ċittadini Torok fil-kundizzjonijiet stabbiliti mid-dispożizzjonijiet li jirregolaw l-Assoċjazzjoni KEE-Turkija u li għalihom ir-riunifikazzjoni tal-familja tidher biss bħala “korollarja” jew “estensjoni” ( 59 ). |
38. |
Għal darba oħra ( 60 ), li jitqies li l-Artikolu 9(13) tal-liġi dwar il-barranin jikkostitwixxi restrizzjoni ġdida fis-sens tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 ma jfissirx li jxekkel b’mod dirett id-dritt għar-riunifikazzjoni tal-familja tal-missier tar-rikorrent fil-kawża prinċipali. Għall-kuntrarju, dan ifisser li l-possibbiltà offerta lilu li jeżerċita attività bħala persuna impjegata fit-territorju ta’ Stat Membru tal-Unjoni u li jżomm din l-attività tista’ tiġi affettwata mill-fatt li ibnu l-minuri, li għandu l-kustodja legali tiegħu, ma jkunx jista’ jew ser ikun jista’ iktar diffiċilment jingħaqad miegħu. Bħalma l-analiżi dwar l-eżistenza ta’ restrizzjoni ġdida dejjem twettqet permezz tal-priżma tal-moviment liberu tal-ħaddiem Tork li huwa l-missier tar-rikorrent fil-kawża prinċipali, il-ġustifikazzjoni possibbli tal-imsemmija restrizzjoni għandha tiġi eżaminata fl-istess kundizzjonijiet li fihom huma eżaminati l-ostakoli għal dan il-moviment liberu. |
39. |
It-traspożizzjoni, fil-kuntest tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80, tat-test li l-Qorti tal-Ġustizzja tapplika fil-preżenza ta’ ostakolu ma jidhirlix li tmur ’il bogħod wisq fl-assimilazzjoni bejn id-drittijiet rikonoxxuti lill-ħaddiema Torok u dawk irrikonoxxuti liċ-ċittadini tal-Unjoni, peress li, fi kwalunkwe każ, il-partijiet fil-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni qablu li jispiraw ruħhom mid-dispożizzjonijiet tat-Trattat dwar il-moviment liberu tal‑ħaddiema ( 61 ) u li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-prinċipji aċċettati fil-kuntest tal-imsemmija dispożizzjonijiet għandhom jiġu trasposti, sa fejn possibbli, għaċ-ċittadini Torok li jibbenefikaw mid-drittijiet irrikonoxxuti mid-Deċiżjoni Nru 1/80 ( 62 ). |
40. |
Wara li dan ġie ppreċiżat, issa ngħaddi għall-eżami tal-Artikolu 9(13) tal-liġi dwar il-barranin. |
b) Applikazzjoni f’dan il-każ
41. |
Skont il-kliem tal-qorti tar-rinviju u l-osservazzjonijiet tal-Gvern Daniż, l-Artikolu 9(13) tal-liġi dwar il-barranin jeżiġi li l-wild minuri, li jippreżenta applikazzjoni għal permess ta’ residenza sabiex jingħaqad ma’ wieħed mill-ġenituri tiegħu diġà stabbilit fit-territorju Daniż, ikollu jew jista’ jkollu rabta suffiċjenti mad-Danimarka biex tkun tista’ ssir integrazzjoni b’suċċess. Dan ir-rekwiżit, impost għall-ulied minuri li għandhom iktar minn 6 snin ( 63 ), huwa meħtieġ biss fir-rigward tal-applikazzjonijiet ippreżentati mill-inqas sentejn wara li l-ġenitur residenti fid-Danimarka jkun irċieva l-permess ta’ residenza definittiv tiegħu u fil-każ fejn il-wild minuri jirrisjedi fil-pajjiż ta’ oriġini tiegħu mal-ġenitur l-ieħor. Skont it-termini tal-leġiżlatur Daniż, l-għan ta’ tali rekwiżit huwa li jipprekludi li l-ġenituri jagħżlu li jħallu l-wild minuri fil-pajjiż ta’ oriġini, b’mod li dan jirċievi fih edukazzjoni konformi mal-kultura tal-imsemmi pajjiż u ma jiġix influwenzat bir-regoli u bil-valuri Daniżi. |
42. |
Kemm mill-kummenti spjegattivi tal-abbozz ta’ liġi dwar il-barranin kif ukoll min-noti dwar il-prassi, riprodotti parzjalment fil-proċess, jirriżulta li sabiex jiġi ddeterminat jekk l-applikant għandux rabta suffiċjenti mad-Danimarka, l-evalwazzjoni li għandha titwettaq mill-awtoritajiet kompetenti Daniżi hija evalwazzjoni diskrezzjonali, li tqis diversi kriterji sabiex tistabbilixxi tip ta’ dijanjosi u/jew tbassir dwar il-possibbiltajiet ta’ integrazzjoni tal-applikant. |
43. |
Għal dan l-għan, għandha titqies l-informazzjoni disponibbli kollha dwar it-tul u dwar in-natura tar-residenzi tal-wild minuri fid-Danimarka u fil-pajjiż ta’ oriġini tiegħu, dwar il-post fejn qatta’ l-parti l-kbira ta’ tfulitu, dwar il-post fejn mar l-iskola ( 64 ) u dwar il-lingwi li jitkellem tajjeb. L-awtoritajiet Daniżi għandhom jiddeterminaw ukoll jekk il-livell ta’ influwenza tal-valuri u tar-regoli Daniżi huwiex suffiċjenti sabiex teżisti jew tkun tista’ teżisti rabta suffiċjenti mas-soċjetà Daniża. Għandu jitqies ukoll il-livell ta’ integrazzjoni u ta’ tar-rabta stretta tal-ġenitur diġà preżenti fid-Danimarka mal-imsemmija soċjetà u tan-natura reali tar-relazzjonijiet tiegħu mal-applikant ( 65 ). |
44. |
L-awtoritajiet Daniżi huma miċħuda mis-setgħa diskrezzjonali tagħhom f’sensiela ta’ każijiet eċċezzjonali li għalihom ma tkunx meħtieġa prova ta’ rabta suffiċjenti mad-Danimarka biex tkun tista’ titwettaq integrazzjoni b’suċċess f’dan il-pajjiż. Il-permess ta’ residenza, fil-prinċipju, jingħata lill-wild minuri, minkejja li l-applikazzjoni tiġi ppreżentata iktar minn sentejn wara li l-ġenitur diġà preżenti f’dan l-Istat Membru jkun irċieva l-permess ta’ residenza tiegħu, fil-każijiet li ġejjin, jiġifieri jekk l-imsemmi wild minuri, il-ġenitur residenti fl-Istat ta’ oriġini jew il-ġenitur residenti fid-Danimarka jkun marid jew ikollu diżabbiltà serja, jekk il-ġenitur residenti fid-Danimarka ma kellux għarfien sa dakinhar dwar il-post eżatt ta’ residenza tal-wild minuri; jekk il-ġenitur residenti fid-Danimarka minn dak iż-żmien kien jissodisfa l-kundizzjonijiet għall-manteniment jew ta’ domiċilju; jekk il-ġenitur residenti fid-Danimarka, fi kwalunkwe każ, ma jistax jirrisjedi fl-Istat ta’ oriġini u ta’ residenza tal-wild minuri tiegħu jew jekk ir-rifjut tar-riunifikazzjoni tal-familja kien jidher li jmur kontra l-impenji internazzjonali tad-Danimarka jew l-aħjar interessi tal-wild minuri, fis-sens tal-Konvenzjoni ta’ New York dwar id-drittijiet tat-tfal, iffirmata fl-20 ta’ Novembru 1989 u rratifikata mill-Istati Membri kollha. |
45. |
Min-naħa l-oħra, l-applikazzjoni għandha tiġi rrifjutata jekk l-awtoritajiet jikkonstataw li l-ġenitur residenti fid-Danimarka jkun żamm lura deliberatament milli jġib lill-wild minuri sabiex dan jirċievi edukazzjoni konformi mal-kultura tal-pajjiż ta’ oriġini. Għalhekk titqies l-età tal-applikant, peress li l-possibbiltà ta’ talba għar-riunifikazzjoni tal-familja hija miftuħa sakemm l-imsemmi applikant ikollu 15‑il sena. |
46. |
Spjegata b’dan il-mod, ir-ratio legis tal-Artikolu 9(13) tal-liġi dwar il-barranin tidher meqjusa peress li l-awtoritajiet Daniżi, filwaqt li jipproċedu għal interpretazzjoni diskrezzjonali ta’ kull każ, għandhom iqisu diversi kriterji. Barra minn hekk, f’ċerti każijiet, ma huwiex meħtieġ li tiġi prodotta l-prova tar-realtà jew tal-possibbiltà ta’ rabta suffiċjenti mas-soċjetà Daniża. |
47. |
Il-Gvern Daniż isostni li din l-assenza ta’ natura awtomatika fir-rekwiżit ta’ rabta suffiċjenti hija biżżejjed biex il-leġiżlazzjoni inkwistjoni titqies li hija proporzjonata, konformement ma’ dak li ddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Dogan ( 66 ). Għalkemm huwa veru li l-Qorti tal-Ġustizzja, f’din is-sentenza, iddeċidiet li dispożizzjoni li tipprevedi li n-nuqqas ta’ prova ta’ konoxxenzi lingwistiċi suffiċjenti jwassal awtomatikament għaċ-ċaħda tal-applikazzjoni, mingħajr ma jittieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi partikolari ta’ kull każ, tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq l-għan imfittex ( 67 ), wieħed ma jistax jiddeduċi li miżura li tipprevedi tali eżami tal-imsemmija ċirkustanzi tirnexxi, b’din il-kundizzjoni biss, fil-prova ta’ proporzjonalità ( 68 ). |
48. |
Peress li jeħtieġ li jiġi estiż ulterjorment ir-raġunament dwar in-natura proporzjonata tal-Artikolu 9(13) tal-liġi dwar il-barranin, huwa importanti li tiġi analizzata s-sistematika tiegħu. Issa, huwa ċar li kemm mit-test kif ukoll mill-prassi nazzjonali jirriżulta li dan l-artikolu jibbaża fuq preżunzjoni fundamentali, u, fil-fehma tiegħi, diffiċilment konfutabbli, tal-inkompatibbiltà tal-kulturi. Għall-wild minuri li twieled u trabba fi Stat terz, prattikament min-natura stess ma jkunx jista’ jiġi iktar integrat. Ninnota wkoll li mill-applikanti huwa meħtieġ li juru ċertu livell ta’ influwenza tar-regoli u tal-valuri Daniżi, li ma huma ddefiniti mkien. Issa, bis-suppożizzjoni li l-liġi dwar il-barranin tapplika għaċ-ċittadini Amerikani, pereżempju, l-awtoritajiet Daniżi jiġġudikaw bl-istess severità applikazzjoni “tardiva” ta’ riunifikazzjoni? Jikkundannaw, bl-istess ebusija, li l-wild minuri nżamm deliberatament għall-itwal żmien possibbli fil-kultura ta’ oriġini tiegħu, li għalhekk jitnaqqsu fix-xejn il-possibbiltajiet kollha tiegħu ta’ integrazzjoni? |
49. |
Nammetti għalhekk li m’iniex konvint bil-konnessjoni li hija stabbilita bejn residenza twila fi Stat terz u integrazzjoni impossibbli. Ma għandniex ninsew li s-sitwazzjoni ekonomika ta’ dawn il-familji spiss tispjega l-assenza ta’ residenzi iktar frekwenti fl-Ewropa u li dan ma jirrigwardax biss għażla preferenzjali kulturali ipotetika iżda wkoll, u jista’ jkun fuq kollox, restrizzjoni ekonomika reali. |
50. |
M’iniex iktar konvint mid-distinzjoni li ssir, fis-sistemi ta’ applikazzjoni għal residenza, bejn l-applikazzjonijiet ippreżentati fis-sentejn wara l-għoti ta’ permess ta’ residenza lill-ġenitur residenti fid-Danimarka – aċċettati awtomatikament – u dawk ippreżentati wara dan it-terminu ta’ sentejn. Il-mogħdija ta’ dan it-terminu jidhirli li ma hijiex relatata mal-perspettivi ta’ integrazzjoni futura, speċjalment meta hawnhekk nitkellmu dwar ulied minuri. Jidhirli li hemmhekk hemm ċertu nuqqas ta’ koerenza bejn il-miżura nazzjonali u l-għan allegatament imfittex. |
51. |
Fil-fatt, nimmaġinaw li missier C. Genc ingħata l-permess ta’ residenza tiegħu għal żmien indeterminat meta ibnu kellu seba’ snin u nofs. Ejjew nimmaġinaw li ibnu qatt ma rrisjeda fid-Danimarka, qatta’ tfulitu kollha fit-Turkija u jitkellem bit-Tork biss, bħalma jidher li huwa l-każ fil-kawża prinċipali. Ejjew nimmaġinaw li dan il-wild minuri ppreżenta l-applikazzjoni tiegħu meta kellu 10 snin. Dawn is-sitt xhur supplimentari ( 69 ) mqatta’ fit-Turkija, huma ta’ natura li jibdlu f’dan il-punt il-possibbiltajiet ta’ integrazzjoni tal-wild minuri fis-soċjetà Daniża li, minn issa, teħtieġ li juri rabta suffiċjenti, filwaqt li, sakemm kellu disa’ snin u nofs, il-permess ta’ residenza tiegħu probabbilment kien jingħatalu mingħajr ma wieħed jista’ għaldaqstant jgħid li kellu rabta iktar stretta mad-Danimarka? |
52. |
Jekk l-Artikolu 9(13) tal-liġi dwar il-barranin għandu iktar l-għan ta’ ġlieda kontra s-sitwazzjonijiet ta’ riunifikazzjoni tardiva, għalhekk l-istabbiliment ta’ kriterju ta’ età jidhirli iktar xieraq, minkejja mhux suffiċjenti. |
53. |
Fl-aħħar nett, għalkemm, bħalma semmejt iktar ’il fuq, l-awtoritajiet Daniżi huma msejħa jistabbilixxu “dijanjosi” dwar l-istat ta’ influwenza tal-wild minuri, ninnota li din id-dijanjosi ma hija akkumpanjata minn ebda miżura “terapewtika”, jekk wieħed irid iħaddem il-metafora medika. Iktar milli jopponi rifjut li jibbaża fuq tbassir pessimist ta’ nuqqas ta’ integrazzjoni, forsi wieħed jista’ jimmaġina l-għoti ta’ permess ta’ residenza għal żmien determinat fejn it-tiġdid ikun ikkundizzjonat mill-attendenza, mill-wild minuri, għal korsijiet tal-lingwa jew għal edukazzjoni ċivika Daniżi. |
54. |
Ċertament, l-evalwazzjoni tal-awtoritajiet Daniżi, fil-mument li jiddeċiedu li jagħtu permess ta’ residenza fuq il-bażi tal-Artikolu 9(13) tal-liġi dwar il-barranin, hija ggwidata minn diversi kriterji. Madankollu dawn tal-aħħar huma kemm numerużi wisq kif ukoll mhux preċiżi biżżejjed biex ikunu jistgħu jitbassru u tiġi evitata prassi amministrattiva ta’ rifjut sistematiku. Intenni li, pereżempju, inqis assolutament problematiku li r-regoli u l-valuri Daniżi ma humiex spjegati b’mod ċar. L-imsemmija kriterji li ser ikunu l-bażi tal-evalwazzjoni tal-awtoritajiet Daniżi huma elenkati fil-kummenti spjegattivi iżda, għall-parti l-kbira minnhom, hemm indikat li dawn ma humiex, meta meqjusa b’mod iżolat, determinanti ( 70 ) b’tali mod li wieħed jista’ jistaqsi jekk dawn humiex kumulattivi, li f’dan il-każ il-livell ta’ rekwiżit ikun għoli ħafna. Barra minn hekk, u bħalma rrilevajt, il-manipulazzjoni ta’ dawn il-kriterji ma hijiex neċessarjament koerenti għalkollox mal-għan imfittex, peress li ma jintweriex tassew kif in-nuqqas ta’ ssodisfar ta’ dawn il-kriterji jikkostitwixxi ostakolu serju u essenzjali għall-integrazzjoni b’suċċess tal-wild minuri. |
55. |
Għal dawn ir-raġunijiet kollha, nistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi li r-restrizzjoni l-ġdida li jikkostitwixxi l-Artikolu 9(13) tal-liġi dwar il-barranin tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju biex jintlaħaq l-għan ta’ integrazzjoni b’suċċess. Għalhekk, hemm lok li jiġi kkonstatat li l-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 jipprekludi dispożizzjoni, introdotta wara d-dħul fis-seħħ tal-imsemmija deċiżjoni, li timponi fuq l-ulied minuri, li jitolbu li jingħaqdu mal-ġenitur Tork tagħhom li jeżerċita attività bħala persuna impjegata fid-Danimarka, filwaqt li jkun għadda terminu ta’ sentejn wara li l-imsemmi ġenitur ikun irċieva l-permess ta’ residenza tiegħu, li juru li huma għandhom jew jista’ jkollhom rabta suffiċjenti ma’ dan l-Istat Membru. |
III – Konklużjoni
56. |
Fir-rigward tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nissuġġerixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja tagħti r-risposti li ġejjin għad-domandi magħmula mill-Østre Landsret (qorti tal-appell tar-reġjun tal-Lvant):
|
( 1 ) Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
( 2 ) ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 11, p. 10.
( 3 ) Permezz tal-Liġi Nru 427 dwar l-emenda tal-liġi dwar il-barranin u tal-liġi dwar l-integrazzjoni (lov nr. 427 om ændring af udlændingeloven og integrationsloven), tad-9 ta’ Ġunju 2004.
( 4 ) Huwa għalhekk li l-Artikolu 9(13) tal-liġi dwar il-barranin kien ġie fformulat fil-mument tal-fatti wara l-emenda introdotta mil-Liġi Nru 324 dwar l-emenda tal-liġi dwar il-barranin, tal-liġi dwar il-konklużjoni u x-xoljiment taż-żwieġ u tal-liġi dwar ir-ripatrijazzjoni (lov nr. 324 af 18. maj 2005 om ændring af udlændingeloven, lov om ægteskabs indgåelse og opløsning og repatrieringsloven) tat-18 ta’ Mejju 2005. Din id-dispożizzjoni ġiet emendata wkoll fl-2012 u sussegwentement iddaħħlet fl-Artikolu 9(16) ta’ din il-liġi. Ser inkompli nirreferi, f’dawn il-konklużjonijiet, għall-Artikolu 9(13) tal-liġi dwar il-barranin, peress li dan jippersonifika l-istat tad-dritt Daniż applikabbli fil-mument meta l-amministrazzjoni ddeċidiet, għall-ewwel darba, dwar l-applikazzjoni ta’ C. Genc. Barra minn hekk, għandu jiġi nnotat li, sa minn din l-emenda leġiżlattiva adottata fl-2012, l-imsemmi artikolu ma għadux iktar applikabbli għall-applikazzjonijiet għal permess ta’ residenza ppreżentati minn, jew għal, ulied minuri taħt is-sitt snin.
( 5 ) ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 11, p. 41.
( 6 ) C‑138/13, EU:C:2014:2066.
( 7 ) C‑138/13, EU:C:2014:2066.
( 8 ) C‑221/11, EU:C:2013:583.
( 9 ) Fir-rigward tal-qasam ta’ applikazzjoni rispettiv tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 u tal-Artikolu 41(1) tal-Protokoll Addizzjonali, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet repetutament li, għalkemm “dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet għandhom l-istess tifsira, kull waħda minnhom ingħatat qasam partikolari, b’mod li ma jistgħux japplikaw konġuntament” [sentenza Dereci et (C‑256/11, EU:C:2011:734, punt 81 u l-ġurisprudenza ċċitata)].
( 10 ) Sentenza Savas (C‑37/98, EU:C:2000:224, punt 49 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 11 ) Sentenza Abatay et (C‑317/01 u C‑369/01, EU:C:2003:572, punt 91).
( 12 ) Sentenza Ziebell (C‑371/08, EU:C:2011:809, punt 63).
( 13 ) Ara l-Artikolu 12 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni. Ara, ukoll, is-sentenzi Savas (C‑37/98, EU:C:2000:224, punt 63); Ziebell (C‑371/08, EU:C:2011:809, punt 65); u Demirkan (C‑221/11, EU:C:2013:583, punt 50).
( 14 ) Sentenza Derin (C‑325/05, EU:C:2007:442, punt 53 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 15 ) Sentenza Abatay et (C‑317/01 u C‑369/01, EU:C:2003:572, punt 90).
( 16 ) Sentenza Abatay et (C‑317/01 u C‑369/01, EU:C:2003:570, punt 69).
( 17 ) Ara s-sentenzi Abatay et (C‑317/01 u C‑369/01, EU:C:2003:572, punt 72), Il‑Kummissjoni vs Il‑Pajjiżi l‑Baxxi (C‑92/07, EU:C:2010:228, punt 48), Toprak u Oguz (C‑300/09 u C‑301/09, EU:C:2010:756, punt 52) kif ukoll Dereci et (C‑256/11, EU:C:2011:734, punt 94).
( 18 ) Sentenzi Abatay et (C‑317/01 u C‑369/01, EU:C:2003:572, punt 70) kif ukoll Dereci et (C‑256/11, EU:C:2011:734, punt 81).
( 19 ) Sentenzi Abatay et (C‑317/01 u C‑369/01, EU:C:2003:572, punt 71) kif ukoll Il‑Kummissjoni vs Il‑Pajjiżi l‑Baxxi (C‑92/07, EU:C:2010:228, punt 48).
( 20 ) Sentenzi Toprak u Oguz (C‑300/09 u C‑301/09, EU:C:2010:756, punt 54) kif ukoll Dereci et (C‑256/11, EU:C:2011:734, punt 94).
( 21 ) Sentenza Abatay et (C‑317/01 u C‑369/01, EU:C:2003:572, punt 73).
( 22 ) Sentenza Toprak u Oguz (C‑300/09 u C‑301/09, EU:C:2010:756, punt 54).
( 23 ) Ara, b’analoġija, is-sentenzi Tum u Dari (C‑16/05, EU:C:2007:530, punt 55) kif ukoll Dereci et (C‑256/11, EU:C:2011:734, punt 89).
( 24 ) Sentenzi Savas (C‑37/98, EU:C:2000:224, punt 47), Abatay et (C‑317/01 u C‑369/01, EU:C:2003:572, punt 58); Tum u Dari (C‑16/05, EU:C:2007:530, punt 46), kif ukoll Dereci et (C‑256/11, EU:C:2011:734, punt 87).
( 25 ) Sentenza Demirkan (C‑221/11, EU:C:2013:583, punt 58).
( 26 ) Ara, b’analoġija, is-sentenzi Savas (C‑37/98, EU:C:2000:224, punt 64) kif ukoll Abatay et (C‑317/01 u C‑369/01, EU:C:2003:572, punt 62).
( 27 ) Ara, b’analoġija, is-sentenza Tum u Dari (C‑16/05, EU:C:2007:530, punt 54).
( 28 ) Sentenza Unal (C‑187/10, EU:C:2011:623, punt 41 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 29 ) Ara s-sentenza Savas (C‑37/98, EU:C:2000:224, punt 58 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 30 ) Ara, b’analoġija, is-sentenza Demirkan (C‑221/11, EU:C:2013:583, punt 55).
( 31 ) Ara s-sentenza Demir (C‑225/12, EU:C:2013:725, punt 33 u l-ġurisprudenza ċċitata). Għal konklużjoni simili misluta mill-Qorti tal-Ġustizzja marbuta mal-klawżola ta’ “Standstill” tal-Artikolu 41(1) tal-Protokoll Addizzjonali, ara s-sentenzi Savas (C‑37/98, EU:C:2000:224, punt 69); Abatay et (C‑317/01 u C‑369/01, EU:C:2003:572, punt 66); Soysal u Savatli (C‑228/06, EU:C:2009:101, punt 47), kif ukoll Demirkan (C‑221/11, EU:C:2013:583, punt 39). Fl-aħħar nett, biex kollox ikun komplet, inżid li l-eżistenza ta’ restrizzjoni ġdida tiġi evalwata kemm fil-konfront tad-data tad-dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni Nru 1/80 fl-Istat Membru kkonċernat, kif ukoll fil-konfront tal-leġiżlazzjoni iktar favorevoli adottata wara l-imsemmi dħul fis-seħħ, ara s-sentenzi Toprak u Oguz (C‑300/09 u C‑301/09, EU:C:2010:756, punti 49 u 56) kif ukoll Dereci et (C‑256/11, EU:C:2011:734, punt 94).
( 32 ) Ara s-sentenza Demir (C‑225/12, EU:C:2013:725, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 33 ) C-138/13, EU:C:2014:2066.
( 34 ) Sentenza Derin (C‑325/05, EU:C:2007:442, punt 64).
( 35 ) Ara, b’mod partikolari, is-sentenza Pehlivan (C‑484/07, EU:C:2011:395, punt 45).
( 36 ) Sentenzi Abatay et (C‑317/01 u C‑369/01, EU:C:2003:572, punt 77) kif ukoll Dülger (C‑451/11, EU:C:2012:504, punt 48).
( 37 ) Ara s-sentenzi Dülger (C‑451/11, EU:C:2012:504, punt 42) u Dogan (C‑138/13, EU:C:2014:2066, punt 34).
( 38 ) C‑451/11, EU:C:2012:504.
( 39 ) Ara s-sentenza Abatay et (C‑317/01 u C‑369/01, EU:C:2003:572, punt 82).
( 40 ) Sentenza Abatay et (C‑317/01 u C‑369/01, EU:C:2003:572, punt 84).
( 41 ) C‑138/13, EU:C:2014:2066.
( 42 ) Ara l-punt 32 tas-sentenza Dogan (C‑138/13, EU:C:2014:2066) u l-punti 20 et seq tal-konklużjonijiet tiegħi f’din il-kawża (C‑138/13, EU:C:2014:287).
( 43 ) C‑138/13, EU:C:2014:2066.
( 44 ) C‑300/09 u C‑301/09, EU:C:2010:756.
( 45 ) C‑221/11, EU:C:2013:583.
( 46 ) Ara l-punt 23 u l-ġurisprudenza ċċitata tal-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Dogan (C‑138/13, EU:C:2014:287).
( 47 ) Ara, b’analoġija, is-sentenza Dogan (C‑138/13, EU:C:2014:2066, punt 35).
( 48 ) Ara l-punt 2.6 tat-talba għal deċiżjoni preliminari. Għalkemm jikkontesta li l-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 jista’ jiġi applikat għal dan it-tip ta’ leġiżlazzjoni, il-Gvern Daniż irrikonoxxa, min-naħa l-oħra, li l-Artikolu 9(13) tal-liġi dwar il-barranin, introdott fl-2004, jagħmel il-leġiżlazzjoni iktar iebsa minn dik preċedenti u, għalhekk, jikkostitwixxi restrizzjoni ġdida.
( 49 ) Sentenza Demir (C‑225/12, EU:C:2013:725, punt 40).
( 50 ) Ara l-punt 41 tal-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Dogan (C‑138/13, EU:C:2014:287) u l-punt 37 tas-sentenza Dogan (C‑138/13, EU:C:2014:2066).
( 51 ) Sentenza Demir (C‑225/12, EU:C:2013:725, punt 41).
( 52 ) Ara l-punt 38 tas-sentenza Dogan (C‑138/13, EU:C:2014:2066).
( 53 ) F’dan ir-rigward, setgħet tiġi kkritikata għal ċertu nuqqas ta’ severità: ara Hatzopoulos, V., “Exigences essentielles, impératives ou impérieuses: une théorie, des théories ou pas de théorie du tout?”, Revue trimestrielle de droit européen, 1998, p. 191; Martin, D., “Discriminations, entraves et raisons impérieuses dans le traité CE: trois concepts en quête d’identité”, Cahiers de droit européen, 1998, p. 261 u p. 561; Barnard, C., “Derogations, justifications and the four freedoms: is state interest really protected?” f’The outer limits of European Union law, Hart Publishing, 2009, p. 273.
( 54 ) C‑225/12, EU:C:2013:725.
( 55 ) C‑138/13, EU:C:2014:2066. Għal lista mhux eżawrjenti ta’ raġunijiet imperattivi ta’ interess ġenerali, ara, b’mod partikolari, il-premessa 40 tad-Direttiva 2006/123/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-12 ta’ Diċembru 2006, dwar is-servizzi fis-suq intern (ĠU L 376, p. 36).
( 56 ) Ara, b’mod partikolari, l-Artikolu 79(4) TFUE. Il-promozzjoni ta’ integrazzjoni b’suċċess tista’ titqarreb ukoll lejn l-għan ta’ koeżjoni ekonomika u soċjali msemmi mhux biss fl-Artikolu 4(2)(ċ) TFUE u fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 174 TFUE, iżda wkoll fil-premessi 4 u 15 tad-Direttiva tal-Kunsill 2003/86/KE, tat-22 ta’ Settembru 2003, dwar id-dritt għal riunifikazzjoni tal-familja (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 6, p. 224). Ninnota wkoll li l-Avukat Ġenerali Kokott, f’kuntest ieħor, ammettiet li leġiżlazzjoni li tipprevedi l-integrazzjoni tal-persuni li jibbenefikaw mir-riunifikazzjoni tal-familja ssegwi għanijiet leġittimi [ara l-punti 33 u 34 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott fil-kawża K u A (C‑153/14, EU:C:2015:186)].
( 57 ) C‑225/12, EU:C:2013:725.
( 58 ) C‑138/13, EU:C:2014:2066.
( 59 ) Gazin, F., “Regroupement familial dans le cadre de l’accord d’association UE‑Turquie”, Europe, Ottubru 2014, kumment 394.
( 60 ) Ara l-punt 27 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
( 61 ) Ara l-Artikolu 12 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni.
( 62 ) Ara, pereżempju, is-sentenzi Nazli (C‑340/97, EU:C:2000:77, punt 55 u l-ġurisprudenza ċċitata) kif ukoll Ziebell (C‑371/08, EU:C:2011:809, punti 58, 66 u 68).
( 63 ) Wara l-emenda leġiżlattiva adottata fl-2012.
( 64 ) Madankollu, minn nota li tiddeskrivi l-prassi dwar l-Artikolu 9(13) tal-liġi dwar il-barranin, riprodotta parzjalment fit-talba għal deċiżjoni preliminari, jirriżulta li residenza jew perijodu ta’ skola fid-Danimarka għal inqas minn sena ma jitqisux.
( 65 ) Madankollu, il-fatt li l-ġenitur diġà preżenti fid-Danimarka jkollu l-kustodja legali tal-wild minuri ma huwiex determinanti. Jidher ukoll li, fil-prattika, ma tingħatax importanza għall-fatt dwar jekk l-ulied minuri li ngħaqdu diġà mal-ġenitur tagħhom preżenti fit-territorju Daniż irnexxewx, jew le, fl-integrazzjoni tagħhom.
( 66 ) C‑138/13, EU:C:2014:2066.
( 67 ) Ara s-sentenza Dogan (C‑138/13, EU:C:2014:2066, punt 38).
( 68 ) Huwa interessanti wkoll li jiġi nnotat li r-rappreżentant ta’ C. Genc, waqt is-seduta, sostna li ma ngħatat l-ebda dispensa biex tintwera rabta suffiċjenti mas-soċjetà Daniża u li, fil-prattika, it-talbiet kollha bbażati fuq l-Artikolu 9(13) tal-liġi dwar il-barranin kienu ġew miċħuda.
( 69 ) Fir-rigward tad-data sakemm huwa seta’ jippreżenta applikazzjoni mingħajr ma tkun meħtieġa l-prova ta’ rabta suffiċjenti.
( 70 ) Dan huwa, fi kwalunkwe każ, dak li jirriżulta min-nota li tiddeskrivi l-prassi tal-2007.