This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 62007CC0405
Opinion of Advocate General Kokott delivered on 17 July 2008. # Kingdom of the Netherlands v Commission of the European Communities. # Appeal - Article 95(5) EC - Directive 98/69/EC - Measures to be taken against air pollution by emissions from motor vehicles - Derogating national provision advancing the lowering of the Community limit on emissions of particulate matter produced by certain new diesel-powered vehicles - Commission’s refusal - Specificity of the problem - Duties of care and to state reasons. # Case C-405/07 P.
Konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali - Kokott - 17 ta' Lulju 2008.
ir-Renju ta' l-Olanda vs il-Kummisjoni tal-Komunitajiet Ewropej.
Appell -Artikolu 95(5) KE - Direttiva 98/69/KE - Miżuri li għandhom jittieħdu kontra t-tniġġiż tal-arja mill-emissjonijiet tal-vetturi bil-mutur - Dispożizzjoni nazzjonali derogatorja li tantiċipa t-tnaqqis tal-valuri limiti Komunitarji tal-emissjonijiet ta’ partiċelli prodotti mill-vetturi ġodda b’magna diesel - Rifjut tal-Kummissjoni - In-natura speċifika tal-problema - Obbligu ta’ diliġenza u obbligu ta’ motivazzjoni.
Kawża C-405/07 P.
Konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali - Kokott - 17 ta' Lulju 2008.
ir-Renju ta' l-Olanda vs il-Kummisjoni tal-Komunitajiet Ewropej.
Appell -Artikolu 95(5) KE - Direttiva 98/69/KE - Miżuri li għandhom jittieħdu kontra t-tniġġiż tal-arja mill-emissjonijiet tal-vetturi bil-mutur - Dispożizzjoni nazzjonali derogatorja li tantiċipa t-tnaqqis tal-valuri limiti Komunitarji tal-emissjonijiet ta’ partiċelli prodotti mill-vetturi ġodda b’magna diesel - Rifjut tal-Kummissjoni - In-natura speċifika tal-problema - Obbligu ta’ diliġenza u obbligu ta’ motivazzjoni.
Kawża C-405/07 P.
Ġabra tal-Ġurisprudenza 2008 I-08301
ECLI identifier: ECLI:EU:C:2008:433
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
KOKOTT
ippreżentati fis-17 ta’ Lulju 2008 ( 1 )
Kawża C-405/07 P
Ir-Renju tal-Olanda
vs
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej
“Appell — Artikolu 95(5) KE — Direttiva 98/69/KE — Miżuri li għandhom jittieħdu kontra t-tniġġis tal-arja b’emissjonijiet minn vetturi bil-mutur — Dispożizzjoni nazzjonali derogatorja li tantiċipa t-tnaqqis tal-valur limitu Komunitarju għall-emissjonijiet ta’ partiċelli prodotti minn ċerti vetturi ġodda b’magna diesel — Rifjut tal-Kummissjoni — Natura speċifika tal-problema — Dmir ta’ diliġenza u obbligu ta’ motivazzjoni”
I — Introduzzjoni
1. |
Id-dritt Komunitarju jirregola l-limiti fuq l-emissjoni ta’ partiċelli kkawżata minn vetturi b’magna diesel. Ir-Renju tal-Olanda jikkontempla madankollu li ma jawtorizzax ħlief vetturi li josservaw standards ogħla. Din il-miżura hija intiża li tikkontribwixxi għat-tnaqqis tal-kwantità ta’ partiċelli preżenti fl-arja ċirkostanti. Fil-fatt, f’ħafna partijiet tal-pajjiż, il-valuri limiti stabbiliti mid-dritt Komunitarju għall-konċentrazzjoni ta’ partiċelli fl-arja ċirkostanti huma maqbuża. |
2. |
Din hija r-raġuni għaliex ir-Renju tal-Olanda talab lill-Kummissjoni sabiex, skont l-Artikolu 95(5) KE, huwa jkun jista’ jidderoga mid-dispożizzjonijiet fuq il-limiti għall-emissjoni ta’ partiċelli. Madankollu l-Kummissjoni ċaħdet din it-talba permezz tad-deċiżjoni kkontestata ( 2 ). Il-Qorti tal-Prim’Istanza, min-naħa tagħha, ċaħdet ir-rikors tar-Renju tal-Olanda li kien intiż kontra d-deċiżjoni tal-Kummissjoni ( 3 ). |
3. |
B’dan l-appell, ir-Renju tal-Olanda jakkuża lill-Kummissjoni bil-fatt li din ma ħaditx inkunsiderazzjoni r-rapport li għandu data ġdida dwar it-tniġġiż tal-arja fl-Olanda. Billi ċaħdet dan il-motiv, il-Qorti tal-Prim’Istanza kisret l-obbligi ta’ diliġenża u ta’ motivazzjoni tal-Kummissjoni. Barra dan, l-evalwazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza fir-rigward tal-eżistenza ta’ problema speċifika fl-Olanda, fis-sens tal-Artikolu 95(5) KE hija vvizzjata bi żball ta’ liġi. |
II — Il-kuntest ġuridiku
4. |
Il-Qorti tal-Prim’Istanza esponiet il-kuntest ġuridiku bil-mod segwenti, fil-punti 1 sa 9 tas-sentenza tagħha:
|
5. |
Sadanittant ġie adottat ir-Regolament (KE) Nru 715/2007, tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta’ Ġunju 2007, dwar l-approvazzjoni tat-tip ta’ vetturi bil-mutur fir-rigward tal-emissjonijiet ta’ vetturi ħfief għall-passiġġieri u ta’ vetturi kummerċjali (Euro 5 u Euro 6) u dwar l-aċċess għal informazzjoni dwar it-tiswija u l-manutenzjoni tal-vetturi ( 4 ). L-istandard ta’ emissjoni Euro 5 jipprevedi tnaqqis fil-valur limitu għall-konċentrazzjoni ta’ massa ta’ partiċelli (PM) għal 5mg/km. Fil-prinċipju, it-tipi ġodda ta’ vetturi ħfief għall-passiġġieri u ta’ vetturi kummerċjali b’magna diesel għandu jkollhom filtru tal-partiċelli b’effett minn Settembru 2009, filwaqt li l-vetturi ġodda li jkunu diġà ġew approvati għandhom jiġu mgħammra bil-filtru msemmi b’effett minn Jannar 2011. |
6. |
Barra minn hekk, fil-21 ta’ Mejju 2008, ġiet adottata d-Direttiva 2008/50/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-kwalità tal-arja fl-ambjent u arja iktar nadifa għall-Ewropa ( 5 ). Din id-Direttiva tissostitwixxi b’mod partikolari d-Direttiva 96/62 u d-Direttiva 1999/30. L-Artikolu 22(1) u (2) tad-Direttiva l-ġdida, taħt ċertu kundizzjonijiet, jillibera lill-Istati Membri mill-obbligu li josservaw il-valuri limiti. Għall-PM10 l-imsemmija eżenzjoni tingħata għal 3 snin wara d-dħul fis-seħħ tagħha, jiġifieri sa l-2011. |
III — Proċedura amministrattiva
7. |
Ir-Renju tal-Olanda, fit-2 ta’ Novembru 2005, talab il-Kummissjoni għall-awtorizzazzjoni sabiex, għall-emissjonijiet ta’ partiċelli ta’ ċerti vetturi b’magna diesel, japplika standards ogħla minn dawk previsti mid-dritt Komunitarju. Il-Kummissjoni ppreżentat il-miżuri li huma s-suġġett tat-talba għall-awtorizzazzjoni fil-punt 6 tad-deċiżjoni 2006/372/KE, bil-mod segwenti: “Ir-Renju ta’ l-Olanda nnotifikat lill-Kummissjoni b’abbozz ta’ digriet intiż li jimponi valur limitu obbligatorju ta’ 5 mg kull kilometru għall-emissjonijiet ta’ partiċelli f’dak li jikkonċerna l-vetturi kummerċjali ta’ piż massimu permissibbli ta’ 1305 kg (vetturi N1, klassi I) u l-vetturi ħfief għall-passiġġieri (vetturi M1), kif definiti fl-Artikolu 1.1 (h) u 1.1 (at) tal-Voertuigreglement. Id-digriet għandu japplika għall-vetturi kollha ta’ dawn it-tipi użati għall-ewwel darba wara l-31 ta’ Diċembru 2006 u armati b’magna diesel. Dan jimplika li dawn il-vetturi għandu jkollhom għarbiel għall-partiċelli.” |
8. |
Il-kumplament tal-proċedura tinsab deskritta bil-mod kif ġej fil-punti 21 sa 26 tas-sentenza kkontestata:
|
IV — Proċedura fl-ewwel istanza u t-talbiet tal-partijiet
9. |
Fit-12 ta’ Lulju 2006, ir-Renju tal-Olanda ressaq rikors kontra d-deċiżjoni kkontestata Nru 2006/372 quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza. |
10. |
Fil-punt 33 tas-sentenza appellata, il-Gvern Olandiż spjega li d-deċiżjoni inkwistjoni hija kuntrarja għar-regoli sostanzjali tal-Artikolu 95 KE u għall-obbligu ta’ motivazzjoni tal-Artikolu 253 KE, l-ewwel, inkwantu tiskarta l-eżistenza ta’ problema speċifika għall-Olanda li seħħet wara l-adozzjoni tad-Direttiva 98/69, u dan, b’mod partikolari, mingħajr ma eżaminat id-data rilevanti mibgħuta mill-Istat Membru kkonċernat u, it-tieni, inkwantu tqis li l-abbozz ta’ digriet innotifikat mhuwiex proporzjonat mal-għanijiet imfittxija mir-Renju tal-Olanda. |
11. |
B’sentenza tas-27 ta’ Ġunju 2007, il-Qorti tal-Prim’Istanza tat deċiżjoni fuq ir-rikors wara l-proċedura mħaffa. Fl-imsemmija proċedura, il-Qorti tal-Prim’Istanza analizzat biss l-ewwel motiv tar-rikors, jiġifieri t-teħid inkunsiderazzjoni tad-data mogħtija mir-Renju tal-Olanda kif ukoll tal-prova tal-eżistenza ta’ problema speċifika f’dan il-pajjiż. Fir-rigward ta’ dawn iż-żewġ punti, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet l-argumenti tal-gvern Olandiż. |
12. |
Dan l-appell tar-Renju tal-Olanda huwa fil-fatt dirett kontra din is-sentenza. Il-Gvern Olandiż jikkontesta ż-żewġ partijiet tal-evalwazzjoni magħmula fl-ewwel istanza u jitlob li l-Qorti jogħġobha:
|
13. |
Il-Kummissjoni, min-naħa tagħha, titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
|
14. |
Kull parti ppreżentat is-sottomissjonijiet tagħha. Ma kien hemm ebda seduta. |
V — Evalwazzjoni ġuridika
15. |
Ir-Renju tal-Olanda u l-Kummissjoni ma jaqblux fuq il-kwistjoni dwar jekk huwiex kompatibbli mad-dritt Komunitarju li, fl-Olanda, jiġu ffissati valuri limiti għall-emissjonijiet ta’ partiċelli prodotti mill-vetturi b’magna diesel iktar stretti minn dawk previsti fid-Direttiva 98/69. |
16. |
Ir-Renju tal-Olanda jista’ jintroduċi sistema li teżenta mid-Direttiva 98/69 biss wara li l-Kummissjoni tkun tat l-awtorizzazzjoni tagħha. Dan joħroġ mill-Artikolu 95(5) u (6) KE, meta l-Gvern Olandiż jeżenta b’hekk a posteriori att ġuridiku bbażat fuq l-Artikolu 100a tat-Trattat KE (li sar l-Artikolu 95 KE). |
17. |
Skont l-Artikolu 95(5) KE, l-Istat Membru huwa obbligat li jinnotifika lill-Kummissjoni bil-motivi għall-adozzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali kkontestati ( 6 ). Huwa l-obbligu tiegħu li jipprova dawn il-motivi ( 7 ). |
18. |
L-Istat membru għandu, fl-ewwel lok, juri li l-introduzzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali li jidderogaw minn miżura ta’ armonizzazzjoni hija bbażata fuq provi xjentifiċi ġodda li għandhom x’jaqsmu mal-ħarsien tal-ambjent u jew mal-qasam tax-xogħol. Barra minnhekk, huwa għandu juri li l-imsemmija introduzzjoni ssir minħabba problema li hija speċifika għalih u li rriżultat wara l-adozzjoni tal-miżura ta’ armonizzazzjoni ( 8 ). |
19. |
Meta tinġieb din il-prova, il-Kummissjoni għandha, skont l-Artikolu 95(6) KE, tivverifika jekk il-miżuri nazzjonali humiex, jew le mezz ta’ diskriminazzjoni arbitrarja jew ta’ restrizzjoni moħbija fuq il-kummerċ bejn Stati Membri u jekk joħolqux inkella le ostakolu għall-funzjonament tas-suq intern. |
20. |
Din il-proċedura ta’ appell tirrigwarda esklużivament l-applikazzjoni tal-Artikolu 95(5) KE. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tabilħaqq ikkonstatat li r-Renju tal-Olanda effettivament kien ippreżenta provi xjentifiċi ġodda ( 9 ), iżda hija sostniet li fl-Olanda ma kinitx teżisti problema speċifika. Il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet il-motivi mqajmin f’dan ir-rigward mir-Renju tal-Olanda, u kkonfermat din il-konstatazzjoni. |
21. |
B’dan l-appell, il-Gvern Olandiż jilmenta li l-Qorti tal-Prim’Istanza, minn banda, erronjament aċċettat li l-Kummissjoni kienet effettivament ħadet inkunsiderazzjoni r-rapport li ġie ppreżentat lilha (punt A iktar ’l isfel), u mill-banda l-oħra, li kkonstatat li l-eżami tal-Kummissjoni dwar il-kwistjoni jekk teżistix problema speċifika fl-Olanda kien suffiċjenti (punt B iktar ’l isfel). |
22. |
Inkwantu dawn iż-żewġ aggravji tal-appell jinvokaw żbalji tad-dritt kontenuti fis-sentenza appellata, jiena ser nivverifika, barra minn hekk, jekk il-parti dispożittiva tas-sentenza tistax tiġi kkunsidrata bħala ġustifikata għal motivi oħra tad-dritt (punt Ċ). F’dan il-każ ukoll, ikun hemm lok li l-appell jiġi miċħud ( 10 ). |
A — Fuq l-ewwel aggravju tal-appell — it-trattament riżervat għar-rapport Olandiż
23. |
Dan l-aggravju huwa bbażat fuq l-affermazzjoni li l-Kummissjoni erronjament sostniet li r-rapport fuq il-kwalità tal-arja fl-Olanda fl-2004 kien għadu ma kienx disponibbli. |
1. Fuq id-diversi rapporti
24. |
Skont l-Artikolu 11(1)(a)(i) tad-Direttiva 96/62 l-Istati Membri, kull sena, għandhom jippreżentaw lill-Kummissjoni rapport dwar il-kwalità tal-arja li jindika ż-żoni jew l-agglomerazzjonijiet speċifiċi li fihom il-livell tal-inkwinant, wieħed jew iktar, jeċċedi s-somma tal-valur limitu magħdud mal-marġni ta’ eċċess. |
25. |
Fil-punt 41 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tikkonstata li r-Renju tal-Olanda kienet għadha ma bagħtitx data għas-sena 2004. Fi kwalunkwe każ, huwa stabbilit li din il-konstatazzjoni hija żbaljata. Fil-punt 22 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkonstata li l-Kummissjoni rċeviet ir-rapport inkwistjoni fit-8 ta’ Frar 2006 u rreġistratu fir-reġistru tagħha fl-. Madankollu, id-deċiżjoni kkontestata ma ġietx adottata ħlief tliet xhur wara. |
26. |
Jeħtieġ li ssir distinzjoni bejn ir-rapport iċċitat iktar ‘il fuq, dwar il-kwalità tal-arja fl-2004, u żewġ rapporti oħra. |
27. |
Minn banda, ir-Renju tal-Olanda, f’Marzu 2006, bagħat rapport tal-Aġenzija Olandiża għall-evalwazzjoni tal-ambjent ( 11 ), magħruf bħala r-rapport MNP. Fil-punt 41 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni, filwaqt li tibbaża ruħha fuq l-istess rapport, tafferma li l-konċentrazzjonijiet ta’ partiċelli huma inqas b’madwar 10 sa 15 % tat-testijiet preċedenti. Dejjem skont ir-rapport MNP, in-numru ta’ żoni fejn il-valuri limiti tal-kwalità tal-arja jiġu maqbuża għandu jitnaqqas bin-nofs fl-2010 fil-konfront tas-sena 2005 u fl-2015 fil-konfront tas-sena 2010. |
28. |
Mill-banda l-oħra, il-Kummissjoni inkarigat konsorzju ta’ konsulenti kkoordinat mill-Organizzazzjoni Olandiża għar-riċerka xjentifika applikata ( 12 ) sabiex jeżamina t-talba tal-Olanda. Ir-riżultati ta’ dan l-eżami ngħataw fir-rapport, magħruf bħala r-rapport TNO, tas-27 ta’ Marzu 2006. Il-Kummissjoni bbażat ruħha essenzjalment fuq dan l-aħħar rapport sabiex tadotta d-deċiżjoni kkontestata. |
29. |
Ir-rapport TNO juri li tal-inqas l-esperti tal-Kummissjoni kienu jafu bid-data l-ġdida fuq il-kwalità tal-arja fl-Olanda fl-2004. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Prim’Istanza tiċċita dan ir-rapport fil-punt 44 tas-sentenza appellata, bil-mod segwenti: “Id-data preliminari kkomunikata mir-Renju ta’ l-Olanda fir-rigward tal-qbiż fil-2004 juru sitwazzjoni differenti għal dik ta’ l-2003. F’kull żona, nikkonstataw qabża għall-PM10 ta’ mill-inqas waħda mill-valuri limiti miżjuda tal-marġni ta’ tolleranza.” |
2. Evalwazzjoni ġuridika ta’ dan l-aggravju
30. |
B’dan l-aggravju, il-Gvern Olandiż jilmenta li l-Qorti tal-Prim’Istanza wettqet żball ta’ dritt fl-evalwazzjoni tagħha tal-obbligi ta’ diliġenza u ta’ motivazzjoni tal-Kummissjoni. |
Fuq l-ammissibbiltà
31. |
Il-Kummissjoni ssostni li dan l-aggravju huwa inammissibbli. Fl-ewwel lok, ir-Renju tal-Olanda m’għadux iġġustifikat jilmenta fir-rigward tar-rapport tas-sena 2004, minħabba li huwa ppreżenta l-imsemmi rapport tard wisq. Barra minn hekk, b’dan l-aggravju tal-appell, ir-Renju tal-Olanda jikkontesta biss il-konstatazzjonijiet fattwali tal-Qorti tal-Prim’Istanza. |
32. |
L-ewwel oġġezzjoni tal-Kummissjoni dwar l-ammissibbiltà ta’ dan l-aggravju għandha tiġi miċħuda, inkwantu din hija nieqsa — tal-inqas f’dan il-każ — minn kull bażi. Il-kwistjoni dwar jekk il-Kummissjoni għandhiex tieħu inkunsiderazzjoni l-osservazzjonijiet ta’ Stat Membru ppreżentati tardivament fil-proċedura amministrattiva taqa’ prinċipalment taħt il-fondatezza tar-rikors. |
33. |
Huwa biss f’ċirkustanzi eċċezzjonali li l-projbizzjoni tal-abbuż tad-dritt tista’ tiġi invokata, fl-analiżi tal-ammissibbiltà, fil-konfront ta’ appell jew fil-konfront ta’ ċerti aggravji tal-appell. Madankollu għal din ir-raġuni, jeħtieġ li l-Istat membru jkun nibbet fil-Kummissjoni l-aspettattiva leġittima fil-fatt li l-imsemmi Stat membru ma jkunx ippreżenta xi informazzjoni oħra jew, fi kwalunkwe każ, ma jkun għamel l-ebda lment,tal-inqas fir-rigward tat-teħid inkunsiderazzjoni ta’ ċerti dokumenti. Madankollu, l-Kummissjoni ma ppreżentat ebda prova li tippermetti li jiġi kkunsidrat li teżisti tali ċirkustanza straordinarja u, barra minn hekk, mhemm xejn li jippermetti li din tiġi affermata. |
34. |
Barra minn hekk, l-iktar l-iktar tali oġġezzjoni ma tistax issir ħlief fir-rigward tal-ammissibbiltà ta’ rikors fil-Prim’Istanza, iżda mhux fir-rigward tal-ammissibbiltà ta’ appell. Il-Kummissjoni bl-ebda mod ma tafferma li l-Qorti tal-Prim’Istanza żbaljat meta ddeċidiet li r-rikors tar-Renju tal-Olanda kien ammissibbli fuq dan il-punt. |
35. |
It-tieni oġġezzjoni tal-Kummissjoni kontra l-ammissibbiltà ta’ dan l-aggravju hija bbażata, min-naħa tagħha, fuq prinċipju rikonoxxut fil-qasam tal-appelli: skont l-Artikolu 225 KE u l-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-appell għandu jkun limitat għal punti ta’ dritt. Għaldaqstant, hija biss il-Qorti tal-Prim’Istanza li hija kompetenti sabiex tevalwa u tagħmel osservazzjonijiet fuq il-fatti rilevanti u sabiex tevalwa l-elementi ta’ prova. Għalhekk, ħlief f’każ ta’ interpretazzjoni ħażina, l-evalwazzjoni ta’ dawn il-fatti u l-elementi ta’ prova ma tikkostitwixxix punt ta’ dritt li huwa suġġett għall-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ appell ( 13 ). |
36. |
Bil-kontra ta’ dak li tafferma l-Kummissjoni, l-ilment magħmul mill-Gvern Olandiż ma jirrigwardax il-konstatazzjonijiet fattwali tal-Qorti tal-Prim’Istanza. Dawn il-konstatazzjonijiet mhumiex ikkontestati. Il-kwistjoni hija pjuttost dwar jekk il-Qorti tal-Prim’Istanza, minn dawn il-konstatazzjonijiet, setgħetx sewwasew tislet il-konklużjoni li l-Kummissjoni ma naqsitx la mid-dmir ta’ diliġenza tagħha u lanqas mill-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha. Hemmhekk tkun tirrigwarda punt ta’ dritt. Hawnhekk ukoll jeħtieġ li din l-oġġezzjoni tal-Kummissjoni tiġi miċħuda. |
37. |
Għaldaqstant, l-ewwel aggravju tal-appell huwa ammissibbli. Dwar il-fondatezza |
38. |
L-obbligi ta’ diliġenza u ta’ motivazzjoni tal-Kummissjoni għandhom jiġu evalwati fid-dawl tal-kompetenzi li hija eżerċitat f’din il-kawża. Fid-dawl tal-evalwazzjonijiet tekniċi kumplessi li l-Kummissjoni għandha tagħmel fil-kuntest tal-Artikolu 95(5) u (6) KE, jeħtieġ li din tingħatalha setgħa wiesa’ ta’ evalwazzjoni ( 14 ). |
39. |
Madankollu, peress li l-istħarriġ ġudizzjarju jinsab ristrett bil-setgħa wiesgħa ta’ evalwazzjoni, l-osservanza tal-garanziji mogħtija mill-ordni ġuridiku Komunitarju fil-proċeduri amministrattivi jieħu ċertu importanza dejjem iktar fundamentali. Fost dawn il-garanziji nsibu, b’mod partikolari, l-obbligu li l-istituzzjoni kompetenti teżamina, b’attenzjoni u b’imparzjalità, l-elementi rilevanti kollha tal-każ ineżami u li timmotiva d-deċiżjonijiet tagħha b’mod suffiċjenti ( 15 ). L-istħarriġ tal-Qorti Komunitarja jestendi wkoll għalhekk għall-kwistjoni dwar jekk l-elementi ta’ prova invokati fid-deċiżjoni jikkostitwixxux id-data rilevanti kollha li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni sabiex tiġi evalwata sitwazzjoni kumplessa u jekk dawn humiex tali li jikkorroboraw il-konklużjonijiet li jiġu mislutin minnha ( 16 ). |
40. |
Għaldaqstant, fl-ewwel lok, jeħtieġ li jiġi eżaminat jekk ir-rapport għas-sena 2004 jikkontjenix data rilevanti. F’dan ir-rigward, fir-rapport TNO ġie kkonstatat li d-data ġdida turi stampa differenti meta mqabbla mad-data preċedenti. B’hekk, it-tibdil fid-data huwa neċessarjament sinjifikattiv għall-evalwazzjoni tas-sitwazzjoni tal-Olanda. Għaldaqstant, din id-data ġdida kienet rilevanti. |
41. |
Il-mument li fih ġiet ikkomunikata din id-data tqajjem madankollu l-punt dwar jekk il-Kummissjoni setgħetx tonqos milli tieħu l-imsemmija data inkunsiderazzjoni għall-finijiet tad-deċiżjoni li tirrigwarda t-talba tal-Olanda. |
42. |
Skont l-Artikolu 11(1)(b) tad-Direttiva 96/62, ir-Renju tal-Olanda kellu jibgħat ir-rapport inkwistjoni mill-1 ta’ Ottubru 2005, jiġifieri xahar qabel ma ppreżenta t-talba tiegħu fis-sens tal-Artikolu 95(5) KE. F’dan il-każ huwa bagħatha 5 xhur tard. Madankollu, it-termini tad-Direttiva 96/62 m’għandhom l-ebda konnessjoni mal-proċedura fis-sens tal-Artikolu 95(6) KE. Għaldaqstant, l-inosservanza tagħhom m’għandha l-ebda effett fuq il-proċedura tad-deroga mill-miżuri ta’ armonizzazzjoni. |
43. |
L-Artikolu 95 KE ma fih ebda dispożizzjoni espressa fir-rigward tal-mument li fih għandhom jiġu ppreżentati d-dokumenti insostenn tat-talba għad-deroga. Il-Qorti tal-Ġustizzja, tabilħaqq, titlaq mill-prinċipju li l-Istat Membru jippreżenta l-argumenti tiegħu fl-istess żmien tat-talba tiegħu ( 17 ), iżda hija taċċetta wkoll li d-dokumenti prodotti jiġu kkompletati sussegwentement ( 18 ). |
44. |
It-teħid inkunsiderazzjoni tal-informazzjoni pprovduta sussegwentement huwa wkoll konformi mal-prinċipji li huma fil-bażi tad-dritt tal-ambjent u tad-dritt Komunitarju amministrattiv. Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 174(3) KE, il-Komunità għandha tieħu inkunsiderazzjoni data xjentifika u teknika disponibbli fit-tfassil tal-politika ambjentali tagħha ( 19 ). It-teħid inkunsiderazzjoni tad-data ġdida tikkostitwixxi barra minn hekk il-bażi tal-proċedura skont l-Artikolu 95(5) u (6) KE ( 20 ). Fir-rigward tad-dritt tal-proċedura amministrattiva, il-legalità ta’ att ġuridiku għandha tiġi evalwata abbażi tal-informazzjoni li kienet disponibbli fil-mument tal-adozzjoni tal-istess att ( 21 ). |
45. |
Skont dawn ir-rekwiżiti, il-Kummissjoni ħadet espressament inkunsiderazzjoni r-rapport magħruf bħala MNP. F’dan il-każ, hija kienet irċeviet dan ir-rapport addirittura iktar tard minn dak li jikkonċerna l-kwalità tal-arja fl-Olanda fis-sena 2004. Il-fatt li r-rapport MNP isostni l-fehma tal-Kummissjoni jitfa’ fl-istess ħin xi dubju fuq il-mod li bih il-Kummissjoni ttrattat ir-rapport għas-sena 2004. |
46. |
Minkejja dan kollu, il-fatt li ma ġietx ikkunsidrata data mibgħuta tardivament jista’, jekk ikun il-każ, jkun iġġustifikat mit-termini stretti tal-proċedura skont l-Artikolu 95(6) KE ( 22 ), per eżempju jekk ma kienx għadu possibbli li jsir l-eżami fit-termini. Fil-każ fejn il-Kummissjoni tirrifjuta li tieħu inkunsiderazzjoni l-informazzjoni prodotta tardivament, jeħtieġ li din id-deċiżjoni tkun tista’ tkun is-suġġett ta’ stħarriġ ġudizzjarju. Konsegwentement, il-Kummissjoni kellha timmotiva d-deċiżjoni tagħha li ma tieħux inkunsiderazzjoni r-rapport għas-sena 2004. Madankollu, hija ma għamlitx dan. |
47. |
Għaldaqstant ir-rapport fuq il-kwalità tal-arja fl-Olanda fl-2004 kellu jittieħed inkunsiderazzjoni fid-deċiżjoni li tikkonċerna t-talba tal-miżuri derogatorji. |
48. |
Fid-deċiżjoni kkontestata, ma jidhirx li d-data inkwistjoni ttieħdet inkunsiderazzjoni. Pjuttost li l-Kummissjoni, fil-punt 41 tad-deċiżjoni, tafferma li r-rapport inkwistjoni ma kienx disponibbli. |
49. |
Mill-banda l-oħra, il-Qorti tal-Prim’Istanza, fil-punti 43 u 44 tas-sentenza kkontestata, tikkonstata li l-esperti tal-Kummissjoni ħadu inkunsiderazzjoni d-data inkwistjoni fir-rapport TNO u li l-Kummissjoni bbażat ruħha fuq dan l-aħħar rapport. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Prim’Istanza tirreferi għall-evalwazzjoni tar-rapport MNP li ġie ppreżentat sussegwentement. Fil-punt 47, hija tikkonkludi li l-Kummissjoni ma tistax tiġi akkużata li naqset milli teżamina d-data reċenti kkomunikata mill-Gvern Olandiż qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata. |
50. |
Fil-fatt, mir-rapport TNO jirriżulta li l-Kummissjoni kienet taf biċ-ċifri għall-2004 u li dawn iċ-ċifri kienu ttieħdu inkunsiderazzjoni, preċiżament permezz ta’ dan ir-rapport TNO. |
51. |
Madankollu, mhuwiex biżżejjed li l-Kummissjoni tieħu inkunsiderazzjoni d-data rilevanti b’xi mod jew ieħor. Fil-fatt, hija għandha l-obbligu li tieħu debita kunsiderazzjoni ta’ din it-tip ta’ informazzjoni ( 23 ). |
52. |
Madankollu, id-deċiżjoni tal-Kummissjoni ma turix l-importanza li hija kellha tagħti għall-qbiż tal-valuri limiti fit-territorju kollu tal-Olanda. Ir-rapport TNO, li fuqu tistrieħ, ċertament li fih xi spjegazzjonijiet fuq din is-sitwazzjoni, iżda m’hemm xejn li jippermetti li jiġi stabbilit jekk, f’dan ir-rigward, teżistix problema speċifika fl-Olanda. |
53. |
Hija biss il-Qorti tal-Prim’Istanza li tittratta dan il-kwistjoni fil-punti 109 u 110 tas-sentenza appellata. Fil-fatt, hija tirrileva li fl-2004 erba’ Stati Membri oħra kienu qabżu l-valuri limiti fiż-żoni kollha u li l-kwalità tal-arja fl-Olanda kienet tjiebet ukoll, b’ċifri assoluti, meta mqabbla mas-sena preċedenti. |
54. |
Dawn il-konstatazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza, madankollu, ma jistgħux jirrimedjaw għad-difett li minnhu d-deċiżjoni kkontestata hija vvizzjata bih. Għall-kuntrarju, il-motivazzjoni ta’ att ġuridiku għandu juri mill-ewwel, b’mod ċar u inekwivoku, ir-raġunament tal-istituzzjoni li adottat l-att, b’mod li l-persuni kkonċernati jkunu jistgħu jsiru jafu r-raġunijiet għall-miżura meħuda u li l-qorti kompetenti tkun tista’ teżerċita l-istħarriġ tagħha ( 24 ). Għaldaqstant il-motivazzjoni insuffiċjenti ma tistax tiġi ssanata matul il-proċedura ġudizzjarja, u a fortiori mill-qrati Komunitarji. |
55. |
Barra minn hekk, safejn il-Qorti tal-Prim’Istanza stess tipparaguna lir-Renju tal-Olanda ma’ Stati Membri oħra, hija teċċedi l-kompetenza tagħha u tissostitwixxi lilha nfisha għall-Kummissjoni ( 25 ). Il-Kummissjoni kellha l-obbligu li tagħmel hija stess dan il-paragun, fid-deċiżjoni kkontestata, jew tal-inqas, li tibbaża fuq rapport li jirrigwarda dan is-suġġett. Għaldaqstant, il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza dwar il-paragun mal-Istati Membri l-oħra huma irrilevanti. |
56. |
Il-konstatazzjoni, magħmula mill-Qorti tal-Prim’Istanza, li l-Kummissjoni kienet ħadet inkunsiderazzjoni r-rapport Olandiż għas-sena 2004, jinsab ivvizzjat bi żball ta’ dritt, billi l-Kummissjoni ma ħaditx id-debita kunsiderazzjoni tar-rapport inkwistjoni. Fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk dan l-iżball ta’ dritt jinvolvix l-annullament tas-sentenza jew jikkontribwixxix għall-istess annullament, din tista’ tiġi deċiża b’mod definittiv biss wara l-eżami tat-tieni aggravju tal-appell. |
B — Fuq it-tieni aggravju tal-appell — in-nuqqas ta’ problema speċifika fl-Olanda
57. |
It-tieni aggravju tal-appell iqajjem il-kwistjoni dwar jekk l-Olanda għandhiex problema speċifika. L-Olanda tikkontesta żewġ argumenti żviluppati fis-sentenza mogħtija fil-Prim’Istanza. |
58. |
Minn banda, il-Qorti tal-Prim’Istanza rrifjutat li tieħu inkunsiderazzjoni l-kawżi partikolari li wasslu għall-qbiż tal-valuri limiti fl-Olanda, inkwantu d-Direttiva 1999/30 ma ssemmix dawn il-kawżi. L-istess kawżi huma l-effetti tal-emissjonijiet transkonfinali tal-partiċelli, id-densità tal-popolazzjoni, l-intensità tat-traffiku fit-toroq u l-importanza tal-ħabitat matul it-triq. |
59. |
Mill-banda l-oħra, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċertament irrikonoxxiet li l-problema ma kellhiex tikkostitwixxi bilfors każ wieħed, filwaqt li fil-prattika, eżiġiet madankollu, li jkun hemm differenza meta mqabbel mal-Istati Membri l-oħra kollha, ħaġa din li twassal biex wieħed jitkellem fuq problema waħda. |
60. |
Is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza hija miktuba b’tali mod li ż-żewġ argumenti jitħalltu u jsostnu, it-tnejn li huma, il-waħda indipentenement mill-oħra, id-deċiżjoni kkontestata. Għaldaqstant ir-Renju tal-Olanda huwa ristrett li jibbaża ruħu fuq iż-żewġ partijiet ta’ dan l-aggravju tal-appell, sabiex jikkontesta l-bażi tas-sentenza. |
1. Fuq il-kriterji tad-Direttiva 1999/30
61. |
Fil-punti 92 u 115 tas-sentenza tagħha, il-Qorti tal-Prim’Istanza tirrifjuta li tieħu inkunsiderazzjoni l-emissjonijiet transkonfinali ta’ partiċelli, id-densità demografika, l-intensità tat-traffiku fit-triq fid-diversi żoni tal-Olanda u l-lokalizzazzjoni tal-ħabitat tul it-toroq. Fil-fehma tagħha, dawn il-kriterji mhumiex dawk tad-Direttiva 1999/30. |
62. |
Peress li d-Direttiva 1999/30 tistabbilixxi biss valuri limiti, din il-perspettiva għandha twassal, finalment, sabiex jitqies bħala kriterju adegwat biex jiġi stabbilit jekk teżistix problema speċifika biss l-importanza tal-qbiż tal-valuri limiti. Madankollu, il-Qorti tal-Prim’Istanza ma tippreċiżax għal-liema raġuni hija tqis li l-kawżi tal-qbiż tal-valuri limiti għandhom jiġu ċċitati fid-Direttiva 1999/30. |
63. |
Ir-Renju tal-Olanda jikkontesta din il-fehma tal-Qorti tal-Prim’Istanza. Il-Kummissjoni ma tikkontestax dan l-appell fuq dan il-punt, iżda ssostni l-motivazzjoni alternattiva tas-sentenza appellata billi tinvoka d-differenzi insuffiċjenti fir-rigward ta’ Stati Membri oħra. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tirreferi għall-Artikolu 8(6) tad-Direttiva 96/62. Skont din id-dispożizzjoni, l-Istati Membri għandhom jikkonsultaw lil xulxin, meta l-valuri limiti fi Stat membru jiġu skorruti minħabba emissjonijiet prodotti fi Stat membru ieħor. F’dan il-każ, ir-Renju tal-Olanda ma tax bidu għall-imsemmija konsultazzjoni. |
64. |
Id-Direttiva 96/62 hija deċiżiva sabiex jiġi evalwat l-argument tal-Qorti tal-Prim’Istanza fir-rigward tal-kriterji kkontemplati fid-Direttiva 1999/30. Fil-fatt, din l-aħħar Direttiva ma tistax tiġi applikata b’mod iżolat, iżda biss flimkien mad-Direttiva 96/62. B’hekk, l-adozzjoni tad-Direttiva 1999/30 hija prevista fl-Artikolu 4 u fl-anness I tad-Direttiva 96/62. Barra minn hekk, il-miżuri li l-Istati Membri għandhom jadottaw, b’mod partikolari, imma mhux biss, f’każ li jiġu skorruti l-valuri limiti fir-rigward tal-kwalità tal-arja, ma jirriżultawx mid-Direttiva 1999/30, iżda mid-Direttiva 96/62. |
65. |
Ebda waħda minn dawn iż-żewġ Direttivi ma fihom xi ħaġa li tippermetti li wieħed jafferma li huma jipprevedu liema jkunu l-kawżi tat-tniġġis tal-arja li jkunu xierqa biex jimmotivaw l-eżistenza ta’ problema speċifika. Dawn jinsabu pjuttost redatti f’termini relattivament ġeneral, sabiex ikunu jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni d-differenzi eżistenti bejn l-Istati Membri. Din hija r-raġuni għaliex dawn huma limitati biex jippreksrivu s-sorveljanza tal-kwalità tal-arja, li huwa l-objettiv li jrid jintlaħaq, jiġifieri l-valuri limiti, u l-iżvilupp ta’ programmi sabiex jintlaħaq dan l-objettiv, mingħajr ma jeżiġu miżuri preċiżi sabiex inaqqsu l-emissjonijiet. B’mod partikolari, il-valuri limiti għat-tniġġis tal-arja ċirkostanti, skont ir-raba’ premessa tad-Direttiva 1999/30 jikkostitwixxu ħtiġiet minimi li japplikaw, b’mod ġenerali, fl-Istati Membri kollha. Fil-fatt jistgħu jiġu adottati miżuri iktar stretti ( 26 ). |
66. |
Barra minn hekk, jekk wieħed jeżamina d-Direttiva 1999/30 u d-Direttiva 96/62 flimkien, jirriżulta li l-kriterji miċħuda mill-Qorti tal-Prim’Istanza huma fil-fatt sinjifikattivi għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-kwalità tal-arja ċirkostanti. |
67. |
L-Artikolu 8 u l-anness IV tad-Direttiva 96/62 jippreċiżaw, b’mod partikolari, liema data l-Istati Membri għandhom jiġbru u jibgħatu lill-Kummissjoni f’każ li l-valuri limiti jinqabżu. Skont il-punt 5 ta’ dan l-anness, jeħtieġ li jiġi identifikat l-oriġni tat-tniġġis, u partikolarment is-sorsi prinċipali ta’ emissjoni u t-tniġġis importat minn reġjuni oħra. L-analiżi tas-sitwazzjoni prevista fil-punt 6 tal-istess anness għandha tippreċiża l-fatturi responsabbli għall-eċċess, it-trasport, inkluż it-trasport transkonfinali, u l-formazzjoni li jinsabu msemmija espressament hemmhekk. |
68. |
B’kuntrast mal-affermazzjonijiet magħmula fil-punt 92 tas-sentenza appellata, l-Artikolu 8(6) tad-Direttiva 96/62 jenfasizza f’dan ir-rigward li l-emissjonijiet transkonfinali ta’ partiċelli, kif jesponi r-Renju tal-Olanda, jikkostitwixxu kriterju tassew deċiżiv, fir-rigward tad-dritt Komunitarju, għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-kwalità tal-arja. |
69. |
B’kuntrast ma’ dak li tikkonstata l-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 115 tas-sentenza appellata, l-intensità tat-traffiku fit-toroq ma jistax ma jitteħidx inkunsiderazzjoni wkoll. Għalkemm dan m’għandux l-istess importanza bħat-tniġġis transkonfinali, din hija xorta waħda kawża ta’ tniġġis li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni fil-kuntest tal-Artikolu 8 tad-Direttiva 96/62. |
70. |
Skont l-ewwel subparagrafu tal-anness II tad-Direttiva 96/62, il-grad ta’ espożizzjoni tal-popolazzjoni finalment huwa fattur li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni fl-iffissar tal-valuri limiti Komunitarji. Dan il-fattur jikkostitwixxi għaldaqstant kriterju xieraq biex jiġi stabbilit l-ammont ta’ eċċess tal-valuri limiti f’ċerti Stati Membri. Peress li d-densità demografika, l-intensità tat-traffiku fit-toroq f’diversi żoni tal-Olanda u l-lokalizzazzjoni tal-ħabitat matul it-toroq huma elementi determinanti fir-rigward tal-espożizzjoni tal-popolazzjonijiet, il-punt 115 tas-sentenza appellata hija vvizzjata bi żball ta’ dritt minħabba wkoll li hija tiċħad dawn il-fatturi minħabba li ma jissemmewx fid-Direttiva 1999/30. |
71. |
Għaldaqstant, il-Qorti tal-Prim’Istanza żbaljat meta fil-punti 92 u 115, filwaqt li rreferiet għad-Direttiva 1999/30, irrifjutat milli tieħu inkunsiderazzjoni t-tniġġis transkonfinali, id-densità demografika, l-intensità tat-traffiku fit-toroq f’diversi żoni tal-Olanda u l-lokalizzazzjoni tal-ħabitat ma’ tul it-toroq. |
2. Fuq l-assenza ta’ problema speċifika
72. |
Għaldaqstant jeħtieġ li wieħed janalizza t-tieni argument tal-Qorti tal-Prim’Istanza, dwar l-assenza ta’ problema speċifika fl-Olanda. |
73. |
Minn banda, fil-punt 63 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza tafferma li “għaldaqstant mhux speċifika fis-sens ta’ l-Artikolu 95(5) KE, kull problema li tinstab f’termini ġeneralment analogi fit-totalità ta’ l-Istati Membri u tkun tista’, konsegwentement, ikollha soluzzjoni armonizzata fuq livell Komunitarju.” |
74. |
Bl-istess mod, fil-punt 65 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkonċedi lill-Gvern Olandiż li “sabiex problema tkun speċifika għal Stat Membru fis-sens tad-dispożizzjoni rilevanti, mhuwiex neċessarju li jirriżulta minn riskju ambjentali li jeżisti fit-territorju ta’ dan l-Istat biss.” |
75. |
Bl-appell tiegħu, madankollu, ir-Renju tal-Olanda jakkuża lill-Qorti tal-Prim’Istanza bil-fatt li din, fil-punti 53 u 106, b’kuntrast mal-affermazzjonijiet iċċitati iktar ’il fuq, sabiex tirrikonoxxi l-eżistenza ta’ problema speċifika, riedet li jkun hemm xi differenzi bejn l-Istati Membri. Konsegwentement, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet kull argument favur l-eżistenza ta’ problema speċifika, billi kull darba sostniet li s-sitwazzjoni hija simili fi Stati Membri oħra. |
76. |
Skont il-punt 53 tas-sentenza appellata, l-awtorizzazzjoni tal-miżuri Olandiżi tippreżupponi li l-eċċessi tal-valuri limiti kkonstatati fit-territorju Olandiż jippreżentaw intensità li “tiddistingwiha ħafna minn dawk irrilevati fi Stati Membri oħra”. Skont il-punt 106 tas-sentenza msemmija, l-Istat membru kkonċernat għandu juri li huwa għandu quddiemu problemi speċifiċi “li jagħmluh differenti mill-Istati Membri l-oħra”. Għaldaqstant, f’dawn il-punti, il-Qorti tal-Prim’Istanza titlob li tkun teżisti differenza mill-Istati membri l-oħra kollha. |
77. |
Għaldaqstant hemm kontradizzjoni bejn il-punti 63 u 65 tas-sentenza appellata, minn banda, u l-punti 53 u 106, mill-banda l-oħra. Minkejja din il-kontradizzjoni, madankollu, jidher ċar li l-Qorti tal-Prim’Istanza tibbaża s-sentenza appellata biss fuq il-kunsiderazzjoni, li tinsab esposta fil-punti 53 u 106, li tgħid li l-Olanda ma pprovatx l-eżistenza ta’ differenza meta mqabbla mal-Istati Membri l-oħra. B’mod partikolari, il-Qorti tal-Prim’Istanza ma tittrattax il-punt dwar jekk in-numru ta’ Stati Membri kkonfrontati bi problemi simili huwiex kbir wisq biex tirrikonoxxi li l-Olanda għandha problema speċifika. Hija tillimita ruħha pjuttost biex tiċċita eżempji ta’ Stati Membri li għandhom problemi simili. |
78. |
Din l-aħħar evalwazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza hija fi kwalunkwe każ ġuridikament żbaljata. Skont is-sentenza Land Oberösterreich u L-Awstrija vs Il-Kummissjoni, il-problema speċifika fis-sens tal-Artikolu 95(5) KE, mhijiex limitata għall-“problema unika” ( 27 ). Fil-fatt, il-Qorti tal-Prim’Istanza u l-Kummissjoni ġustament interpretaw it-terminu “speċifika” fil-kawża Land Oberösterreich u L-Awstrija vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, fis-sens “partikolari” ( 28 ). |
79. |
Minn dan isegwi li l-osservazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza fir-rigward tal-paragun tal-Istati Membri lanqas mhuma xierqa biex jiġġustifikaw is-sentenza appellata. |
C — Fuq il-possibbiltà ta’ motivazzjoni oħra tas-sentenza appellata
80. |
Is-sentenza appellata, ċertament, fiha żbalji ta’ dritt, imma l-appell irid jiġi miċħud xorta waħda jekk id-dispożittiv tas-sentenza jirriżulta li huwa ġust fid-dawl ta’ motivi oħra ( 29 ). Għaldaqstant jeħtieġ li jiġi eżaminat jekk il-Kummissjoni kellhiex raġun sabiex tikkonstata li fl-Olanda, ma kienx hemm problema speċifika fis-sens tas-sentenza Land Oberösterreich iċċitata iktar ’il fuq, jiġifieri li tikkonstata problema li mhijiex partikolari, imma li hija ta’ natura ġenerali. |
81. |
Il-problema tal-Olanda tikkonsisti fil-fatt li l-livell ta’ PM10 fl-arja ċirkostanti jeċċedi l-valuri limiti kkontemplati fid-Direttiva 96/62 flimkien mad-Direttiva 1999/30. |
82. |
Il-Qorti tal-Prim’Istanza u l-Kummissjoni, b’konformità mal-prattika segwita s’issa, janalizzaw il-punt dwar jekk kienx hemm problema speċifika billi jipparagunaw is-sitwazzjoni fid-diversi Stati Membri. F’din il-kawża, madankollu, il-kunflitt teleoloġiku bejn id-dispożizzjonijiet tad-dritt Komunitarju jtendi mill-ewwel sabiex isostni l-eżistenza ta’ problema speċifika (ara l-punt 1 hawn isfel). Din għaliex jien mhux ser neżamina ħlief b’mod sussidjarju wkoll il-fondatezza tal-eżistenza ta’ problema speċifika permezz tal-paragun ma Stati Membri oħra (ara l-punt 2 hawn isfel). |
1. Fuq il-fondatezza tal-eżistenza ta’ problema speċifika fuq il-kunflitt teleoloġiku bejn dispożizzjonijiet tad-dritt Komunitarju.
83. |
F’din il-kawża, il-problema li r-Renju tal-Olanda jixtieq jaffronta permezz ta’ deroga mid-Direttiva 98/69 hija bbażata fuq ir-rekwiżiti imposti minn dispożizzjonijiet oħra tad-dritt Komunitarju: l-arja ċirkostanti fl-Olanda ma tilħaqx il-kwalità prevista fid-Direttiva 96/62 flimkien mad-Direttiva 1999/30. |
84. |
Dan jista’ effettivament ma jikkostitwixxix każ partikolari u jikkonċerna Stati Membri oħra. Madankollu, id-dispożizzjonijiet Komunitarji fuq il-kwalità tal-arja ċirkostanti jiddeskrivu l-kwalità li l-arja ċirkostanti għandha jkollha kullimkien fil-Komunità. Il-ksur ta’ din ir-regola ta’ kwalità ma jistax għaldaqstant jiġi kkunsidrat bħala “ordinarju” fis-sens ġuridiku. Fil-fatt hija l-osservanza tad-dritt Komunitarju, u mhux il-ksur tiegħu, li jikkostitwixxi r-regola li għandha tiġi osservata. Il-ksur tar-regola għandha titqies bħala speċifika fis-sens tal-Artikolu 95(5) KE. |
2. Fuq il-paragun ma’ Stati Membri oħra
85. |
Fil-każ fejn il-Qorti tal-Ġustizzja ma taqsamx jew ma tagħmilx tagħha l-fehma tiegħi, minħabba li l-partijiet ma għamlux l-osservazzjonijiet tagħhom f’dan ir-rigward, jien ser neżamina, hawn iktar ’l isfel, il-punt dwar jekk fl-Olanda teżistix problema speċifika abbażi tal-paragun ma’ Stati Membri oħra. |
86. |
Għal dak li għandu x’jaqsam mal-istħarriġ ġudizzjarju, il-Kummissjoni tibbenefika, kif diġà għidt, minn setgħa wiesgħa diskrezzjonali, inkwantu l-paragun tas-sitwazzjoni fid-diversi Stati Membri jirrikjedi evalwazzjonijiet tekniċi kumplessi. Mill-banda l-oħra, hija għandha l-obbligu li teżamina, bir-reqqa u b’imparzjalità, l-elementi rilevanti kollha tal-każ ineżami u li timmotiva d-deċiżjonijiet tagħha b’mod suffiċjenti. L-istħarriġ tal-Qorti Komunitarja huwa estiż ukoll għall-kwistjoni dwar jekk l-elementi ta’ prova invokati fid-deċiżjoni jikkostitwixxux id-data rilevanti kollha li għandha tiġi meqjusa sabiex tiġi evalwata sitwazzjoni kumplessa u jekk dawn humiex tali li jikkorroboraw il-konklużjonijiet li jiġu mislutin minnhom ( 30 ). |
87. |
Barra minn hekk, jeħtieġ li jiġi mfakkar li l-oneru tal-prova tal-eżistenza ta’ problema speċifika jaqa’ fuq l-Istat Membru li għamel it-talba, jiġifieri, f’dan il-każ, l-Olanda ( 31 ). Għaldaqstant mhuwiex l-obbligu tal-Kummissjoni li tipprova li ma teżistix problema speċifika. Madankollu, meta hija ma tirrikonoxxix li hemm tali problema speċifika, hija tkun obbligata li timmotiva fid-dettall ir-raġunijiet li għalihom hija tiċħad l-argumenti rilevanti tal-Istat membru. |
88. |
Kif diġà rrilevajt, jeħtieġ li f’dan il-każ, b’kuntrast mas-sentenza appellata, jittieħed inkunsiderazzjoni t-tniġġis transkonfinali, id-densità demografika, l-intensità tat-traffiku fit-toroq fid-diversi żoni tal-Olanda u l-lokalizzazzjoni tal-ħabitat matul ir-rotot tat-triq, kif ukoll ir-rapport fuq il-kwalità tal-arja fl-2004. |
89. |
Fil-punti 41 sa 43 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tibbaża sostanzjalment fuq żewġ argumenti. Fl-ewwel lok, il-livell ta’ partiċelli fini mhuwiex ogħla fl-Olanda milli huwa f’seba’ Stati Membri oħra. Fit-tieni lok, l-eżistenza ta’ problema fid-dawl tad-Direttiva 98/69 mhijiex ċerta, minħabba li l-livell ta’ partiċelli fini fl-Olanda ma joriġinax mill-emissjonijiet ta’ vetturi msemmija f’dan il-pajjiż. |
90. |
L-ewwel argument jista’ jkun tabilħaqq konvinċenti, prinċipalment, jekk wieħed jitlaq mill-prinċipju li l-eċċess tal-valuri limiti Komunitarji ma jikkostitwixxix, minnu nnifsu u fiċ-ċirkustanzi tal-każ ineżami, problema speċifika. Madankollu, dan ma jistax jiġi sostnut hawnhekk minħabba s-sempliċi raġuni li l-Kummissjoni ma ttrattatx il-konċentrazzjoni tal-partiċelli fini, kif jirriżulta mir-rapport Olandiż għall-2004. |
91. |
It-tieni argument tal-Kummissjoni, jiġifieri l-assenza ta’ problema speċifika fir-rigward tal-vetturi b’magna diesel, huwa validu sabiex tiġi rifjutata parti mill-argument Olandiż li jinsab fit-talba għad-deroga. Hekk kif ir-Renju tal-Olanda stess illum ma jikkontestax iktar, f’dan il-pajjiż jiġu rreġistrati inqas vetturi b’magna diesel milli fil-parti l-kbira tal-Istati Membri l-oħra. |
92. |
Madankollu dan ma jeskludix li fir-rigward tal-punti l-oħra mqajmin, jeżistu problemi speċifiċi fl-Olanda. Il-punt dwar jekk dawn il-problemi eventwali humiex tali li jiġġustifikaw miżuri intiżi għall-vetturi b’magna diesel, huwa irrilevanti għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ problema speċifika. Tali eżami pjuttost għandu jkun rilevanti fil-kuntest tal-evalwazzjoni sussegwenti taħt l-Artikolu 95(6) KE. |
93. |
Għal dak li jikkonċerna l-argument rilevanti l-ieħor tal-Olanda, il-Kummissjoni, fil-punt 40 tad-deċiżjoni kkontestata, tirrikonoxxi li parti kbira mill-partiċelli fini li jaffettwaw l-Olanda jibqgħu sejrin biex jaqsmu l-fruntieri. Madankollu, hija tenfasizza li din il-parti mhijiex ikbar minn dak li jseħħ fl-Istati l-oħra tal-Benelux. |
94. |
Dan l-argument madankollu ma jikkonvinċinix, peress li l-problema speċifika m’għandhiex neċessarjament tkun ta’ natura esklużiva. Il-fatt li l-pajjiżi tal-Benelux isofru minn tniġġis transkonfinali minħabba l-partiċelli, minħabba s-sitwazzjoni ċentrali tagħhom u d-daqs żgħir tagħhom, jikkostitwixxi problema li hija partikolari għalihom u li jeħtieġ li effettivament titqies bħala speċifika. |
95. |
Anki fil-punt 40 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tikkonferma l-influwenza indiretta sinjifikattiva tal-port ta’ Rotterdam fuq il-kwantità ta’ partiċelli fini, mingħajr ma tippreċiża, madankollu, ir-raġuni għaliex dan ma jikkostitwixxix problema speċifika. |
96. |
Fil-punti 34 sa 36 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ssemmi wkoll id-densità demografika, l-intensità tat-traffiku fit-toroq fid-diversi żoni tal-Olanda u l-lokalizzazzjoni tal-ħabitat matul ir-rotot tat-toroq. Għalkemm hija ma tiddeċidix fuq il-punt dwar jekk dan jistax jimmotiva l-eżistenza ta’ problema speċifika,tal-inqas hemm affermazzjonijiet f’dan is-sens fir-rapport tal-esperti tal-Kummissjoni li hija tirreferi għalih. Skont l-imsemmi rapport, is-sitwazzjoni tal-Olanda dwar dan il-punt hija simili għal dik tal-pajjiżi l-oħra tal-Benelux, taċ-ċentru tar-Renju Unit u tal-Ġermanja tal-punent. |
97. |
Dawn il-konstatazzjonijiet, madankollu, mhumiex suffiċjenti, inkwantu m’hemmx deċiżjoni fuq il-punt dwar jekk din il-parti relattivament limitata tal-Komunità tistax tiġi meqjusa bħala suffiċjentement partikolari biex tkun affettwata minn problema speċifika. |
98. |
Il-Kummissjoni ma evalwatx, jew tal-inqas mhux b’mod adegwat, ċerti karatteristiċi deċiżivi tal-Olanda, billi rrifjutat milli tirrikonoxxi l-eżistenza ta’ problema speċifika fl-Olanda. L-osservazzjonijiet tagħha fir-rigward tal-assenza ta’ tali problema speċifika fl-Olanda ma jistgħux jiġġustifikaw id-deċiżjoni kkontestata. |
3. Konklużjonijiet intermedjarji
99. |
Is-sentenza kkontestata ma tistax għaldaqstant tiġi kkonfermata abbażi ta’ motivi oħra. F’din il-kawża, is-sempliċi ksur tad-Direttiva 96/62, flimkien mad-Direttiva 1999/30, huwa biżżejjed sabiex jiġġustifika l-eżistenza ta’ problema speċifika fl-Olanda. Iżda l-eżami li jiena għamilt b’mod sussidjarju, tal-paragun tal-Istati Membri, iwassal ukoll għal din il-konklużjoni, inkwantu l-Kummissjoni ma evalwatx suffiċjentement l-osservazzjonijiet rilevanti tar-Renju tal-Olanda. |
D — Fuq id-deċiżjoni fil-mertu
100. |
Bis-saħħa tat-tieni frażi tal-Artikolu 61 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-istess Qorti tal-Ġustizzja tista’ tannulla s-sentenza appellata, tiddeċiedi l-kawża hija stess, meta din tkun fi stat li tiġi deċiża, jew altrimenti tirrinvija l-kwistjoni quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza biex din tiddeċidiha. |
101. |
L-analiżi magħmula s’issa għadha ma tippermettix li jiġi deċiż ir-rikors tal-Olanda kontra d-deċiżjoni kkontestata tal-Kummissjoni. Fil-fatt, id-deċiżjoni inkwistjoni ma tistrieħx biss fuq ir-rifjut tar-rikonoxximent tal-eżistenza ta’ problema speċifika fl-Olanda. Barra minn hekk, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq raġuni oħra, liema raġuni ġiet ikkontestata wkoll mir-Renju tal-Olanda: il-miżura Olandiża hija inkompatibbli mal-Artikolu 95(6) KE. |
102. |
Dan il-punt ma ġiex ittrattat fl-osservazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza u ma tqajjimx fil-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Dan jitfa’ dubji serji fuq il-fatt li l-kawża qiegħda fi stat li tiġi deċiża. |
103. |
Wieħed jista’ jistaqsi biss jekk id-deċiżjoni kkontestata għandhiex tiġi annullata minħabba s-sempliċi fatt li l-Kummissjoni, fl-eżami tagħha taħt l-Artikolu 95(6) KE naqset ukoll li tieħu inkunsiderazzjoni r-rapport Olandiż tal-2004 fuq il-kwalità tal-arja. Madankollu, sabiex tiġi deċiża din il-kwistjoni jeħtieġ anki li jkunu nstemgħu l-partijiet. Dan ma kienx il-każ, s’issa, fil-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, b’mod li mhuwiex possibbli, għall-istess Qorti li tiddeċiedi din il-kawża fl-intier tagħha. |
104. |
Hemm lok għalhekk li l-kawża tiġi rrinvjata quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex din tiddeċiediha. |
VI — Fuq l-ispejjeż
105. |
Meta l-Qorti tal-Ġustizzja tirrinvija l-kawża quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza għal deċiżjoni definittiva, ma jkunx meħtieġ li tingħata deċiżjoni dwar l-ispejjeż skont l-Artikolu 122 tar-Regoli tal-Proċedura u dik id-deċiżjoni hija riżervata għas-sentenza finali. |
VII — Konklużjoni
106. |
Għaldaqstant, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha tiddikjara li:
|
( 1 ) Lingwa oriġinali: il-Ġermaniż.
( 2 ) Deċiżjoni 2006/372/KE, tat-3 ta’ Mejju 2006, dwar abbozz ta’ dispożizzjonijiet nazzjonali nnotifikati mir-Renju tal-Olanda skont l-Artikolu 95(5) KE u li jistabbilixxi l-limiti għall-emissjoni ta’ partiċelli mill-vetturi b’magna diesel (ĠU L 142, p. 16).
( 3 ) Sentenza tas-27 ta’ Ġunju 2007, L-Olanda vs Il-Kummissjoni (T-182/06, Ġabra p. II-1983).
( 4 ) ĠU L 171, p. 1.
( 5 ) ĠU L 152, p. 1.
( 6 ) Sentenza tal-21 ta’ Jannar 2003, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni (C-512/99, Ġabra p. I-845, punti 80 et seq).
( 7 ) F’dak li jikkonċerna l-Artikolu 95(4) KE, ara s-sentenza tal-20 ta’ Marzu 2003, Danimarka vs Il-Kummissjoni (C-3/00, Ġabra p. I-2643, punt 84).
( 8 ) Sentenzi Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 80, u tat-13 ta’ Settembru 2007, Land Oberösterreich u L-Awstrija vs Il-Kummissjoni (C-439/05 P u C-454/05 P, Ġabra p. I-7141, punt 57).
( 9 ) Ara l-punti 25 sa 32 tad-deċiżjoni kkontestata.
( 10 ) Sentenzi tad-9 ta’ Ġunju 1992, Lestelle vs Il-Kummissjoni (C-30/91 P, Ġabra p. I-3755, punt 28), tat-, Salzgitter vs Il-Kummissjoni (C-210/98 P, Ġabra p. I-5843, punt 58), u tal-, JCB Service vs Il-Kummissjoni (C-167/04 P, Ġabra p. I-8935, punt 186).
( 11 ) Milieu- en Natuurplanbureau, MNP.
( 12 ) Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek, TNO.
( 13 ) Sentenzi tal-11 ta’ Frar 1999, Antillean Rice Mills et vs Il-Kummissjoni C-390/95 P, Ġabra p. I-769, punt 29); tal-, Dorsch Consult vs Il-Kunsill Il-Kummissjoni (C-237/98 P, Ġabra p. I-4549, punti 35 et seq); tas-, Aalborg Portland et vs Il-Kummissjoni (C-204/00 P, C-205/00 P, C-211/00 P, C-213/00 P, C-217/00 P u C-219/00 P, Ġabra p. I-123, punt 49), u tal-, P & O European Ferries (Vizcaya) u Diputación Foral de Vizcaya vs Il-Kummissjoni (C-442/03 P u C-471/03 P, Ġabra p. I-4845, punt 60).
( 14 ) F’dan is-sens ara s-sentenzi tat-18 ta’ Lulju 2007, Industrias Químicas del Vallés vs Il-Kummissjoni (C-326/05 P, Ġabra p. I-6557, punt 75), u tat-, Norbrook Laboratories (C-127/95, Ġabra p. I-1531, punt 90).
( 15 ) Sentenzi tal-21 ta’ Novembru 1991, Technische Universität München (C-269/90, Ġabra p. I-5469, punt 14) u tas-, Pesquerias De Bermeo et vs Il-Kummissjoni (C-258/90 u C-259/90, Ġabra p. I-2901, punt 26). Ara wkoll is-sentenza tas-, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni (T-374/04, Ġabra p. I-4431, punt 81).
( 16 ) Sentenza tal-15 ta’ Frar 2005, Il-Kummissjoni vs Tetra Laval (C-12/03 P, Ġabra p. I-987, punt 39); Industrias Químicas del Vallés vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 13, punt 77, u tat-, Spanja vs Lenzing (C-525/04 P, Ġabra p. I-9947, punt 57).
( 17 ) Sentenzi Danimarka vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 7, punt 48, u Land Oberösterreich u L-Awstrija vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 8, punt 38.
( 18 ) Sentenza tal-21 ta’ Jannar 2003, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 6, punt 62.
( 19 ) Sentenza tal-14 ta’ Lulju 1998, Bettati (C-341/95, Ġabra p. I-4355, punti 49 et seq). Dwar l-applikazzjoni fil-konfront tal-Istati membri, ara s-sentenzi tas-, Waddenvereniging u Vogelsbeschermingsvereniging (C-127/02, Ġabra p. I-7405, punt 54); tat-, WWF Italia et (C-60/05, Ġabra p. I-5083, punt 27), u tat-, Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (C-418/04, Ġabra p. I-10947, punt 63).
( 20 ) Ara s-sentenzi Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 6, punt 41, u Danimarka vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 7, punt 58.
( 21 ) Sentenzi tal-14 ta’ Mejju 1975, CNTA vs Il-Kummissjoni (74/74, Ġabra p. 533, punti 29 sa 32), tas-, Franza vs Il-Kummissjoni (15/76 u 16/76, Ġabra p. 321, punt 7), tas-, SAM Schiffahrt u Stapf (C-248/95 u C-249/95, Ġabra p. I-4475, punt 46), u tat-, Agrarproduktion Staebelow (C-504/04, Ġabra p. I-679, punt 38).
( 22 ) Ara s-sentenzi Danimarka vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 7, punt 48, u Land Oberösterreich vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 8, punt 39.
( 23 ) Sentenza Danimarka vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 7, punt 114.
( 24 ) Sentenzi tad-9 ta’ Lulju 1969, L-Italja vs Il-Kummissjoni (1/69, Ġabra p. 277, punt 9); tas-, L-Italja vs Il-Kummissjoni (C-310/99, Ġabra p. I-2289, punt 48); tal-, L-Italja vs Il-Kummissjoni (C-66/02, Ġabra p. I-10901, punt 26), u tat-, Belgique u Forum 187 vs Il-Kummissjoni (C-182/03 u C-217/03, Ġabra p. I-5479, punt 137).
( 25 ) Ara s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 14, punt 81.
( 26 ) B’mod partikolari, ara s-sentenza tal-15 ta’ Novembru 2005, Il-Kummissjoni vs L-Awstrija (C-320/03, Ġabra p. I-9871, punt 80).
( 27 ) Sentenza ċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 8, punt 65.
( 28 ) Idem, punti 66 et seq.
( 29 ) Ara r-referenza magħmula fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 10.
( 30 ) Ara l-punti 398 et seq iktar ’il fuq.
( 31 ) Ara l-punti 17 et seq iktar ’il fuq.