IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 29.9.2016
COM(2016) 626 final
RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL U LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW
dwar il-kwistjoni tal-effettività ta’ ċessjoni jew surroga ta’ talba kontra partijiet terzi u l-prijorità tat-talba ċeduta jew surrogata fuq dritt ta’ persuna oħra
RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL U LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW
dwar il-kwistjoni tal-effettività ta’ ċessjoni jew surroga ta’ talba kontra partijiet terzi u l-prijorità tat-talba ċeduta jew surrogata fuq dritt ta’ persuna oħra
1.INTRODUZZJONI
1.1.Iċ-ċessjoni tat-talbiet fil-perspettiva tal-Unjoni tas-Swieq Kapitali
Il-Pjan ta’ Azzjoni tal-Unjoni tas-Swieq Kapitali kkonkluda li minkejja progress sinifikanti f’dawn l-aħħar deċennji biex ikun żviluppat suq uniku għall-kapital, għad hemm bosta ostakli b’għeruq sodi u li ilhom hemm li huma bsaten fir-rota tal-investimenti transfruntiera. Wieħed mill-ostakli identifikati jirriżulta minn differenzi fit-trattament nazzjonali tal-effetti ta’ partijiet terzi ta’ ċessjoni tat-talbiet ta’ debitu li jikkumplikaw l-użu ta’ dawn l-istrumenti bħala kollateral transfruntier meta s-self mill-banek ikun immobilizzat bħala kollateral finanzjarju f’operazzjonijiet ta’ kreditu tal-banek ċentrali jew fil-kuntest tat-titolizzazzjonijiet, u jagħmilha diffiċli għall-investituri li jagħtu prezz lir-riskju tal-investimenti ta’ dejn. Sabiex jiffaċilita l-investiment transfruntier, il-Pjan ta’ Azzjoni tal-Unjoni tas-Swieq Kapitali jipprevedi li “l-Kummissjoni se tipproponi [...] regoli uniformi biex jiġi determinat b’ċertezza legali liema liġi nazzjonali tapplika għall-effetti tal-parti terza taċ-ċessjoni tat-talbiet” u dik l-azzjoni se tittieħed sal-2017. Dan ir-rapport huwa l-ewwel pass fl-identifikar tal-problemi ewlenin relatati man-nuqqas ta’ regola uniformi fuq il-liġi applikabbli għall-effetti tal-partijiet terzi taċ-ċessjoni u l-ordni ta’ prijorità tat-talba ċeduta u l-approċċi possibbli li jistgħu jittieħdu sabiex dawk il-problemi jkunu indirizzati.
1.2.Il-kunċett ta’ ċessjoni tat-talbiet
Iċ-ċessjoni tat-talbiet hija mekkaniżmu legali li jippermetti kemm it-trasferimenti sempliċi ta’ talbiet minn persuna għall-oħra kif ukoll l-operazzjonijiet finanzjarji kumplessi li jintużaw biex jiffinanzjaw l-attività ta’ negozju tad-ditti, bħall-arranġamenti kollaterali finanzjarji, il-fatturament u t-titolizzazzjoni. Hija bbażata fuq it-trasferiment minn kreditur (“iċ-ċedent”) tat-talba tiegħu kontra debitur lil persuna oħra (“iċ-ċessjonarju”). Eżempji ta’ tranżazzjonijiet tipiċi ta’ ċessjoni jinsabu aktar ’l isfel (il-punt 2.1).
Biż-żieda tal-interkonnettività tas-swieq nazzjonali, iċ-ċessjoni ta’ spiss tinvolvi element transfruntier, li jista’ jwassal għal kunflitt tal-liġijiet applikabbli. Ċertezza legali fir-rigward ta’ liema liġi tapplika għar-relazzjonijiet differenti involuti hija fundamentali għat-tmexxija bla intoppi tal-operazzjonijiet ta’ ċessjoni. Aktar ċertezza legali twassal għal disponibilità akbar ta’ kapital u kreditu bejn il-fruntieri u għal rati li jissodisfaw aktar il-but ta’ kulħadd – ta’ benefiċċju partikolari għall-intrapriżi żgħar u medji (SMEs), u fit-tul, għall-iffaċilitar tal-moviment transfruntier tal-merkanzija, tas-servizzi u tal-kapital.
1.3.Leġiżlazzjoni eżistenti tal-UE
Fl-Unjoni Ewropea, l-objettiv taż-żieda taċ-ċertezza legali fil-qasam taċ-ċessjoni tat-talbiet ġie indirizzat permezz tal-armonizzazzjoni tar-regoli dwar il-kunflitt tal-liġijiet fir-Regolament (KE) Nru 593/2008 dwar il-liġi applikabbli għall-obbligi kuntrattwali (ir-Regolament Ruma I). Dawn ir-regoli jipprevedu li r-relazzjoni bejn iċ-ċedent u ċ-ċessjonarju fl-ambitu ta’ ċessjoni volontarja jew surroga kuntrattwali ta’ talba kontra d-debitur għandha tkun irregolata mil-liġi li tapplika għall-kuntratt taċ-ċessjoni.. Ir-regoli armonizzati għandhom ukoll l-għan li jipproteġu lid-debitur ċedut billi jiżguraw li ma jkollu xejn dovut liċ-ċessjonarju aktar minn dak li għandu dovut lill-kreditur/liċ-ċedent.. Konsegwentement, il-liġi li tirregola t-talba li magħha hija relatata ċ-ċessjoni, li hija l-unika liġi li d-debitur jista’ raġonevolment jistenna li japplika, se tirregola wkoll ir-relazzjoni bejn iċ-ċessjonarju u d-debitur, iċ-ċessjonabbiltà tat-talba, il-kundizzjonijiet li taħthom iċ-ċessjoni tista’ tiġi invokata kontra d-debitur u l-kwistjoni dwar jekk l-obbligi tad-debitur ġewx illiberati jew le. Madankollu, hemm element importanti nieqes fir-Regolament eżistenti, li jikkonċerna l-kwistjoni ta’ liema liġi tirregola l-effettività ta’ ċessjoni kontra partijiet terzi. Din il-kwistjoni hija kruċjali sabiex tkun żgurata ċertezza legali fl-operazzjonijiet transfruntiera ta’ ċessjoni.
Dan ir-rapport jissodisfa l-obbligi legali skont l-Artikolu 27(2) tar-Regolament Ruma I li jirrikjedi lill-Kummissjoni li tissottometti rapport dwar il-kwistjoni tal-effettività ta’ ċessjoni jew surroga ta’ talba kontra partijiet terzi u l-prijorità tat-talba ċeduta jew surrogata fuq dritt ta’ persuna oħra.
1.4.It-tranżazzjonijiet tat-titoli u tat-talbiet
Il-Pjan ta’ Azzjoni tal-Unjoni tas-Swieq Kapitali jindika, apparti l-inċertezza fil-qasam taċ-ċessjoni tat-talbiet, l-inċertezza simili li teżisti fil-kuntest tat-tranżazzjonijiet transfruntiera tat-titoli. Tabilħaqq, kemm it-titoli kif ukoll it-talbiet ikunu ta’ sikwit is-suġġett ta’ tranżazzjonijiet finanzjarji simili, bħall-kollateralizzazzjoni.
Fil-qasam tal-liġi dwar it-titoli ġiet adottata leġiżlazzjoni speċifika għas-settur li tinkludi regoli dwar il-kunflitt tal-liġijiet bl-għan li jitnaqqas ir-riskju sistemiku inerenti fis-sistemi ta’ saldu tal-pagamenti u tat-titoli, li jkun illimitat ir-riskju tal-kreditu fit-tranżazzjonijiet finanzjarji permezz tal-forniment ta’ flus, strumenti finanzjarji u talbiet ta’ kreditu bħala kollateral, jew biex ikunu infurzati d-drittijiet proprjetarji f’każ ta’ organizzazzjoni mill-ġdid jew likwidazzjoni tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu. Dawn ir-regoli speċifiċi dwar il-kunflitt japplikaw fl-Istati Membri tal-UE u jindikaw il-liġi tal-Istat li fih jinsabu r-reġistru, il-kont rilevanti jew is-sistema ta’ depożitu ċentralizzat. Madankollu, dawn ir-regoli ġew implimentati jew qegħdin jiġu implimentati b’mod differenti fl-Istati Membri. Dan iwassal għal inċertezza tad-dritt u kostijiet addizzjonali li jistgħu joħolqu ostakli fit-tmexxija bla intoppi tal-operazzjonijiet finanzjarji fis-suq intern.
Apparti minn hekk, fil-qasam tat-titoli, sa issa ma ġiex stabbilit approċċ ġenerali għall-kwistjoni tal-kunflitt tal-liġijiet. Lanqas ma kien hemm sa issa, armonizzazzjoni tal-liġi sostantiva dwar it-titoli fil-livell tal-UE, minkejja l-iżvilupp reċenti tal-leġiżlazzjoni tal-UE fil-qasam tal-infrastruttura tas-swieq finanzjarji, inklużi r-Regolament dwar l-Infrastruttura tas-Swieq Ewropej (EMIR), ir-Regolament dwar id-Depożitarji Ċentrali tat-Titoli (CSDR) u l-MiFID II/MiFIR u minkejja l-ħidma li ilha għaddejja għal bosta snin.
Fid-dawl ta’ objettivi simili li jista’ jkollhom it-tranżazzjonijiet tat-talbiet u tat-titoli, jista’ jkun ta’ siwi li tkun ikkoordinata kwalunkwe ħidma dwar ir-regoli dwar il-kunflitti li jirrigwardaw iż-żewġ tipi ta’ tranżazzjonijiet. Dan aktar u aktar għaliex id-distinzjoni bejn “talba” u “titolu” mhijiex dejjem evidenti fil-prattika.
1.5.Strumenti internazzjonali
Il-problemi ta’ kunflitt tal-liġijiet fil-kuntest tat-tranżazzjonijiet tat-talbiet u tat-titoli kien is-suġġett ta’ ħidma fil-livell internazzjonali. Fl-2001 ġiet stabbilita Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar iċ-ċessjoni tar-riċevibbli fil-kummerċ internazzjonali. Sa issa għadha ma daħlitx fis-seħħ. Il-prinċipji tagħha ddaħħlu fil-gwida leġiżlattiva tal-2007 tal-UNCITRAL dwar it-tranżazzjonijiet iggarantiti. Konvenzjoni tal-Aja tal-2006 dwar il-liġi applikabbli għal ċerti drittijiet fir-rigward tat-titoli miżmuma għand intermedjarju wkoll għadha ma daħlitx fis-seħħ sa issa.
1.6.Studju estern u konsultazzjonijiet
Sar studju għall-Kummissjoni Ewropea li jeżamina l-kwistjoni tal-effettività ta’ ċessjoni jew surroga ta’ talba kontra partijiet terzi u l-prijorità tat-talba ċeduta fuq id-dritt ta’ persuna oħra (minn issa ’l quddiem “l-istudju”). L-istudju bbaża l-konklużjonijiet tiegħu fuq dejta mill-istatistika, empirika u legali minn tnax-il ġuriżdizzjoni tal-Unjoni Ewropea li jirrappreżentaw firxa ta’ tradizzjonijiet legali, kif ukoll minn sitt Stati ekonomikament importanti li mhumiex Membri.
2.l-importanza taċ-ċessjoni fil-kummerċ internazzjonali u fis-swieq kapitali
2.1.Eżempji ta’ tranżazzjonijiet ta’ ċessjoni
Storikament ċessjoni kienet issir f’rabta ma’ talba unika, li tkun ġiet trasferita mill-kreditur lil ċessjonarju wieħed jew aktar sussegwenti.
Eżempju 1: Trasferiment dirett ta’ talba unika
Il-kreditur/iċ-ċedent C iċedi t-talba tiegħu kontra d-debitur liċ-ċessjonarju A. A jista’ jinnotifika lid-debitur dwar iċ-ċessjoni, pereżempju meta dan ikun meħtieġ mil-liġi nazzjonali tal-post tar-residenza abitwali ta’ C. A mbagħad iċedi mill-ġdid l-istess talba liċ-ċessjonarju B. B jista’ jiddeċiedi li ma jinnotifikax iċ-ċessjoni, pereżempju minħabba li dan ma jkunx meħtieġ mil-liġi tat-talba sottostanti meta tali notifika jew reġistrazzjoni ma tkunx neċessarja biex iċ-ċessjoni ssir effettiva. Sussegwentement C isir insolventi u l-amministratur tal-insolvenza tiegħu jipprova jaċċerta jekk B huwiex is-sid validu tat-talba.
|
F’dawn l-aħħar żminijiet, it-tranżazzjonijiet ta’ ċessjoni evolvew biex jinkludu ċ-ċessjoni ta’ talbiet f’daqqa u ċ-ċessjoni kemm ta’ talbiet preżenti kif ukoll futuri. Tranżazzjonijiet bħal dawn qegħdin jintużaw ħafna min-negozji sabiex jiksbu kapital u kreditu biex jiffinanzjaw l-operazzjonijiet tan-negozju tagħhom.
Eżempju 2: Fatturament
C, fornitur tal-SMEs, jixtieq iċedi t-talbiet f’daqqa tiegħu kurrenti u futuri kontra klijenti f’diversi Stati Membri lill-fattur A li jkun lest li jaqbel li, għal skont fuq il-prezz tax-xiri, jipprovdi finanzjament fi fluss ta’ flus, jiġbor id-dejn u jaċċetta r-riskju tad-djun mitlufa. Biex joħroġ proposta ta’ skont interessanti lil C, A jrid ikun jaf li ċ-ċessjoni se tkun effettiva kontra partijiet terzi fil-każ tal-insolvenza ta’ C.
A jista’ wkoll ikun inkwetat li filwaqt li taħt il-liġi taċ-ċessjoni li tirregola l-effetti propjetarji bejn A u C, it-talbiet kollha huma ċessjonabbli, jista’ jkun li taħt il-liġi li tirregola xi talbiet inklużi fiċ-ċessjoni, iċ-ċessjonijiet f’daqqa jkunu pprojbiti.
|
Iċ-ċertezza legali rigward il-liġi li tirregola l-effettività taċ-ċessjoni kontra partijiet terzi u l-prijorità ta’ ċessjoni kontra ċessjonijiet kompetituri oħrajn saret ta’ importanza kruċjali b’mod partikolari fi tranżazzjonijiet ta’ kreditu li jinvolvu l-SMEs li ta’ spiss ma jkunux kapaċi jiksbu finanzjament minn fruntiera għall-oħra jew li jkunu mġiegħla jaċċettaw termini mhux favorevoli sakemm ma jkunux jistgħu joffru sigurtà, ta’ spiss fl-għamla ta’ talbiet kontra d-debituri tagħhom.
Eżempju 3: Ċessjoni bħala garanzija
SME C trid tuża sal-limitu massimu possibbli l-valur tat-talbiet tagħha kontra x-xerrejja tal-prodotti tagħha biex tikseb kreditu garantit kemm minn ċessjonarju A kif ukoll minn ċessjonarju B, bl-użu tal-istess assi bħala garanzija. Sabiex jestendu l-kreditu lil C, A u B iridu jkunu jafu l-prijorità tad-drittijiet tal-garanzija tagħhom fl-istess assi.
C tista’ wkoll b’mod frawdolenti ċċedi l-istess talbiet lil A u B mingħajr ma jkunu jafu. Fil-każ tal-insolvenza ta’ C, l-amministratur tal-insolvenza jkollu bżonn jaċċerta l-ordni ta’ prijorità bejn A u B.
|
Mekkaniżmu kumpless għall-kisba ta’ kreditu kosteffettiv huwa t-titolizzazzjoni. It-titolizzazzjoni hija teknika ta’ finanzjament li permezz tagħha assi omoġenji li jiġġeneraw id-dħul (ta’ sikwit ikunu talbiet) – li waħedhom jaf ikunu diffiċli li jiġu nnegozjati – jinġabru flimkien u jinbiegħu lil parti terza maħluqa apposta, li tużahom bħala kollateral biex toħroġ it-titoli u tbiegħhom fis-swieq finanzjarji.
Eżempju 4: Titolizzazzjoni
Katina kbira ta’ bejgħ bl-imnut, C, iċċedi r-riċevibbli tagħha li jirriżultaw mill-użu min-naħa tal-konsumaturi tal-karta ta’ kreditu azjendali tagħha għal entità bi skop speċjali (A). A mbagħad toħroġ it-titoli ta’ dejn għall-investituri fis-swieq kapitali. Dawn it-titoli ta’ dejn huma ggarantiti permezz tal-fluss ta’ introjtu dieħel mir-riċevibbli tal-karta ta’ kreditu li kienu ġew trasferiti lil A. Hekk kif isiru l-pagamenti skont ir-riċevibbli, A se tuża r-rikavat li tirċievi biex tħallas il-pagamenti fuq it-titoli tad-dejn.
|
Biż-żieda fl-investiment transfruntier, titoli bħal bonds huma spiss ċeduti bħala kollateral biex jiġi ggarantit kreditu mingħand l-investituri. Il-katina taż-żamma bejn l-investituri u l-emittenti hija kumplessa: it-titoli jistgħu jinżammu permezz ta’ aktar minn saff wieħed ta’ intermedjarji, li potenzjalment jinsabu f’pajjiżi differenti, kif jista’ wkoll ikun il-każ fir-rigward tal-investituri. Dan jagħmilha diffiċli biex jiġi vvalutat min jippossjedi xiex, b’konsegwenzi serji possibbli għall-istabbiltà finanzjarja.
3.problemi
3.1.Diverġenza attwali bejn ir-regoli dwar il-kunflitti fl-Istati Membri
Ir-regoli sostantivi applikabbli għal ċessjoni fl-Istati Membri jvarjaw ħafna. Pereżempju, hemm rekwiżiti differenti għall-avviżi għall-effettività taċ-ċessjonijiet, regoli differenti fir-rigward tal-prijorità, regoli differenti li japplikaw għaċ-ċessjoni ta’ talbiet futuri, kif ukoll limitazzjonijiet differenti taċ-ċessjonabbiltà tat-talbiet. Fin-nuqqas ta’ armonizzazzjoni ta’ dawn ir-regoli sostantivi, is-soluzzjonijiet tad-dritt internazzjonali privat huma estremament importanti biex jiġu riżolti l-kunflitti tal-liġijiet.
Madankollu, fid-determinazzjoni tal-liġi applikabbli għal aspetti ta’ ċessjoni li jolqtu lill-partijiet terzi hemm diversi approċċi differenti fl-Istati analizzati fl-istudju.
Il-liġi tal-kuntratt bejn iċ-ċedent u ċ-ċessjonarju tirregola l-aspetti proprjetarji kollha taċ-ċessjoni fin-Netherlands. Din is-soluzzjoni tiffavorixxi l-awtonomija tal-partijiet, iżda għandha r-riskju li l-kredituri taċ-ċedent jistgħu jiġu ffrodati. Sabiex jiġu kkoreġuti tali abbużi, jista’ jsir rikors għall-prinċipju ġenerali fraus omnia corrumpit jew għall-eċċezzjoni tal-ordni pubbliku. Fir-rigward tal-kwistjoni tal-prijorità fil-każ ta’ ċessjonijiet kompetituri, il-liġi li tirregola t-tieni ċessjoni tiddeċiedi dwar il-protezzjoni tat-tieni akkwirenti in bona fede. Dan l-approċċ kiseb daqsxejn appoġġ fi Stati Membri oħra, bħall-Ġermanja. Jinsab ukoll fl-Iżvizzera.
Il-liġi tar-residenza abitwali taċ-ċedent tiddetermina l-aspetti ta’ ċessjoni li jolqtu lill-partijiet terzi fil-liġi Belġjana. Xi akkademiċi Taljani jappoġġjaw l-introduzzjoni tal-liġi tar-residenza abitwali taċ-ċedent għal ċessjonijiet f’daqqa u ċessjonijiet ta’ talbiet futuri. Fil-Lussemburgu, fis-settur speċifiku tat-titolizzazzjoni, il-liġi applikabbli għal aspetti ta’ ċessjoni li jolqtu lill-partijiet terzi għandha tkun il-liġi tal-pajjiż li fih huwa stabbilit iċ-ċedent. Bl-istess mod, skont il-liġi tal-Istati Uniti, il-perfezzjoni ta’ ħafna ċessjonijiet hija rregolata mil-liġi tal-post li fih jinsab iċ-ċedent.
Il-liġi tat-talba sottostanti ċeduta hija preferuta f’bosta Stati Membri, bħal Spanja u l-Polonja. Fin-nuqqas ta’ dispożizzjoni statutorja, il-każistika u d-duttrina jappoġġjaw din is-soluzzjoni fir-Renju Unit, fil-Ġermanja u fl-Italja. Dan l-approċċ jinsab ukoll fl-Awstralja, fil-Kanada, fil-Ġappun u fil-Federazzjoni Russa.
Soluzzjonijiet oħra preżenti fl-Istati Membri huma l-lex rei sitae (ir-Repubblika Ċeka u l-Iżvezja) u l-liġi tar-residenza abitwali tad-debitur (Franza). Fi Stati Membri oħra, pereżempju fil-Finlandja, ma hemm l-ebda regola ċara.
3.2.Inċertezza tad-dritt
In-nuqqas ta’ regola uniformi dwar il-kunflitt tal-liġijiet joħloq diversi oqsma ewlenin ta’ inċertezza tad-dritt.
L-eteroġeneità, l-ambigwità jew in-nuqqas ta’ soluzzjonijiet għall-kunflitt tal-liġijiet fir-rigward tal-effetti taċ-ċessjoni li jolqtu lill-partijiet terzi jistgħu jwasslu għal riżultati kontradittorji. Pereżempju, fl-Eżempju 3 hawn fuq, A jista’ jaħseb li l-prijorità tiegħu hija ddeterminata mil-liġi tal-Istat tar-residenza abitwali ta’ C, filwaqt li B jiddependi fuq il-liġi tal-kuntratt taċ-ċessjoni ma’ A. Kull wieħed jemmen li ċ-ċessjoni tiegħu hija effettiva u li għandha prijorità fuq id-drittijiet tal-oħrajn. Ta’ sikwit, dawn mhux se jkunu konxji mid-drittijiet ta’ xulxin iżda jiddependu fuq il-verifiki għan-nuqqas ta’ ċessjonarji oħrajn imwettqa f’konformità mal-liġi li jassumu li hija applikabbli, jiġifieri verifiki abbażi tar-rekwiżiti ta’ divulgazzjoni li jistgħu jipproteġu ċessjonarji potenzjali skont il-liġi ta’ Stat Membru wieħed iżda mhux skont il-liġi ta’ Stat Membru ieħor.
Fir-rigward ta’ talbiet skont kuntratti futuri, mhux faċli li wieħed jiddetermina, fil-waqt taċ-ċessjoni, il-liġi li tirregola t-talba ċeduta. Fl-Eżempju 2, A ma jkunx jista’ jiddetermina minn qabel il-liġijiet tat-talbiet sottostanti u, meta jiġi kkonfrontat bir-riskju li jkollu jikkonforma ma’ regoli li għadhom mhumiex magħrufa, A jista’ jew jirrifjuta li jiffinanzja lil C jew jiddebita primjum konsiderevolment ogħla milli kieku kien jiddebita f’sitwazzjoni oħra.
Minbarra n-nuqqas ta’ regolamentazzjoni, dawk l-aspetti taċ-ċessjoni li diġà huma rregolati jagħtu lok għal ċerti inċertezzi, b’mod partikolari fejn għandhom x’jaqsmu l-istrumenti finanzjarji nnegozjati fis-swieq finanzjarji. Pereżempju, mhuwiex ċar x’inhu l-kamp ta’ applikazzjoni preċiż tal-Artikolu 14 tar-Regolament 593/2008 (Ruma I). Fil-fatt, filwaqt li t-“titoli” tradizzjonali (pereż. ishma jew bonds) huma ġeneralment meqjusa bħala li mhux koperti minn din id-dispożizzjoni, id-drittijiet f’titoli li huma nnegozjati [elettronikament] fuq xi swieq kapitali huma maħsuba li huma pjuttost inklużi f’din ir-regola dwar il-kunflitti bejn il-liġijiet.
L-inċertezza tad-dritt meta jiġu stabbiliti l-effetti taċ-ċessjoni kontra partijiet terzi u l-ordni ta’ prijorità tfeġġ bl-akbar urġenza f’każ ta’ insolvenza taċ-ċedent. Għaldaqstant, anke jekk l-Artikolu 14 tar-Regolament Ruma I jiċċara l-liġi applikabbli bejn il-partijiet, f’każ ta’ insolvenza, spiss tkun involuta t-tielet liġi sabiex tkun iddeterminata l-effettività taċ-ċessjonijiet u l-ordni ta’ prijorità tagħhom: il-liġi applikabbli għall-proċedimenti ta’ insolvenza kontra ċ-ċedent.
Ir-Regolament 2015/848 dwar proċedimenti ta’ insolvenza (riformulazzjoni) (ir-Regolament dwar l-Insolvenza (riformulazzjoni)) jistabbilixxi r-regoli dwar il-kunflitt applikabbli fi proċedimenti ta’ insolvenza. Bħala regola ġenerali, il-proċedimenti ta’ insolvenza jinfetħu fl-Istat fejn ikun jinsab iċ-ċentru ta’ interess ewlieni taċ-ċedent fil-waqt tal-ftuħ tal-proċedimenti. Permezz ta’ deroga minn din ir-regola, meta d-debitur ikollu stabbiliment fi Stat Membru ieħor, proċedimenti sekondarji jistgħu jinfetħu wkoll f’dak l-Istat Membru l-ieħor iżda biss fir-rigward tal-assi li jinsabu hemmhekk. Il-liġi tal-Istat li fih jinfetħu l-proċedimenti ta’ insolvenza (lex concursus) tiddetermina, fost l-oħrajn, l-assi li jifformaw parti mill-patrimonju insolventi, ir-regoli li jirregolaw id-distribuzzjoni ta’ rikavat mit-tisrif tal-assi, il-gradazzjoni ta’ talbiet u r-regoli li għandhom x’jaqsmu ma’ invalidità, invalidabilità jew nuqqas ta’ eżegwibilità ta’ atti ġuridiċi detrimentali għall-korp ġenerali tal-kredituri. Ir-Regolament jiċċara fejn l-assi bħall-ishma reġistrati fil-kumpaniji, it-titoli mniżżla fil-kotba kif ukoll il-flus miżmuma fil-kontijiet huma kkunsidrati li jinsabu għall-iskopijiet tal-iddeterminar tal-ambitu tal-proċedimenti sekondarji. Barra minn hekk, meta l-proċedimenti ta’ insolvenza jinfetħu fi Stat Membru ieħor li ma jkunx dak li fih jinsabu l-assi, id-drittijiet in rem tal-partijiet terzi u r-riserva tat-titolu jkunu protetti.
Il-liġi applikabbli għall-effetti taċ-ċessjoni fuq il-partijiet terzi tista’ għaldaqstant, f’każ ta’ proċedimenti ta’ insolvenza li jinfetħu kontra ċ-ċedent, tkun iddeterminata mir-Regolament dwar l-Insolvenza (riformulazzjoni). L-insolvenza hija tabilħaqq sitwazzjoni li fiha l-kwistjonijiet ta’ sjieda bejn detenturi tad-drittijiet f’kompetizzjoni bejniethom jiksbu importanza partikolari. Konsegwentement, ir-regoli armonizzati futuri dwar l-aspetti tal-partijiet terzi taċ-ċessjoni se jkunu jeħtieġu li jiġu allinjati bir-reqqa mal-acquis eżistenti fil-qasam tal-insolvenza.
3.3.Problemi prattiċi u spejjeż ġuridiċi kbar
Id-dejta empirika miġbura mill-istudju turi li 47 % tal-partijiet ikkonċernati kkonsultati jiltaqgħu ma’ problemi prattiċi biex jiżguraw l-effettività ta’ ċessjoni kontra partijiet terzi. Kuntrarjament għat-titoli kummerċjabbli li ġeneralment jiġu rreġistrati fil-kontijiet elettroniċi, it-talbiet ta’ kreditu jkunu pprovati biss bi ftehim ta’ kreditu. Minħabba f’hekk, hemm riskju ogħla li l-istess talba ta’ kreditu tista’ titniżżel bħala kollateral għand aktar minn riċevitur wieħed ta’ kollateral mingħajr ma dawn ir-riċevituri ta’ kollateral tal-aħħar ikunu jafu li t-talba ta’ kreditu diġà tkun ġiet allokata fil-konfront ta’ persuna differenti. Barra minn hekk, in-nuqqas ta’ regoli armonizzati dwar il-kunflitt tal-liġijiet iżid ukoll l-għadd ta’ liġijiet sostantivi potenzjalment applikabbli għall-provvediment ta’ talbiet ta’ kreditu bħala kollateral, li jaf jagħmilha aktar diffiċli biex jiġu ssodisfati l-kriterji ta’ eliġibbiltà tal-Eurosistema.
Apparti minn hekk, il-medja tal-ispejjeż ġuridiċi għal tranżazzjonijiet transfruntieri li jinvolvu ċessjonijiet, li proporzjon importanti minnhom huma frott il-bżonn li titwettaq id-diliġenza dovuta fir-rigward ta’ diversi sistemi legali, f’ħafna każijiet hija għolja ħafna u tista’ tammonta għal diversi mijiet ta’ eluf ta’ euro. Pereżempju, negozju ta’ fatturament irrapporta spejjeż ġuridiċi li jvarjaw minn GBP 350,000 għal miljun GBP għal kull tranżazzjoni.
4.l-approċċi possibbli
4.1.Kunsiderazzjonijiet ġenerali
L-istudju juri li, kif stipulat ukoll fil-Pjan ta’ Azzjoni tal-Unjoni tas-Swieq Kapitali, regola armonizzata dwar il-kunflitt tal-liġijiet li tirregola l-aspetti ta’ ċessjoni li jolqtu lill-partijiet terzi hija meħtieġa sabiex jiġu żgurati ċ-ċertezza legali u l-ibbilanċjar tal-interessi tal-partijiet kollha kkonċernati f’ċessjoni transfruntiera. Regola bħal din tkun tappoġġja wkoll il-kummerċ transfruntier, b’mod partikolari billi tnaqqas l-ispejjeż ġuridiċi u d-diliġenza dovuta u billi tiffaċilita d-disponibbiltà tal-kapital u tal-kreditu b’rati li l-SMEs jifilħu jħallsu għalihom.
L-istudju jindika wkoll li fattur uniku ta’ konnessjoni jaf ma jkunx adattat għat-tipi kollha ta’ operazzjonijiet ta’ ċessjoni; taħlita ta’ fatturi ta’ konnessjoni li jkunu jissodisfaw l-interessi ta’ diversi partijiet ikkonċernati jaf tkun aktar adattata. Madankollu, billi r-regoli speċifiċi għas-settur għandhom ir-riskju ta’ kumplessità inerenti u problemi ta’ karatterizzazzjoni, jenħtieġ li l-użu tagħhom ikun limitat kemm jista’ jkun.
Minn fost il-fatturi ta’ konnessjoni kollha possibbli, il-liġi tal-kuntratt ta’ ċessjoni, il-liġi tar-residenza abitwali taċ-ċedent u dak tal-liġi tat-talba ċeduta ġew appoġġjati mill-maġġoranza tal-partijiet ikkonċernati kif ukoll minn għadd sinifikanti ta’ Stati Membri.
Xi materji relatati jistgħu wkoll jibbenefikaw minn kjarifika ulterjuri, bħall-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 14 tar-Regolament Ruma I.
Fid-dawl ta’ dan, feġġew tliet approċċi possibbli.
4.2.Il-liġi tal-kuntratt bejn iċ-ċedent u ċ-ċessjonarju
Bħalissa l-aspetti proprjetarji ta’ ċessjoni bejn iċ-ċedent u ċ-ċessjonarju huma rregolati mil-liġi tal-kuntratt ta’ ċessjoni. Dan l-approċċ jqiegħed l-aspetti proprjetarji kollha ta’ ċessjoni — inkluża l-effettività ta’ talba ċeduta jew surrogata kontra partijiet terzi u l-kwistjoni ta’ prijorità bejn iċ-ċessjonarju u d-detenturi tad-drittijiet f’kompetizzjoni bejniethom — soġġetti għal-liġi magħżula miċ-ċedent u miċ-ċessjonarju għall-kuntratt tagħhom ta’ ċessjoni. Madankollu, biex tiġi evitata kull possibbiltà ta’ ħsara lil partijiet terzi, din l-għażla għandha tkun limitata, f’dak li jikkonċerna l-effetti taċ-ċessjoni, jew għal-liġi tal-pajjiż li fih iċ-ċedent ikollu r-residenza abitwali tiegħu jew għal-liġi li tirregola t-talba ċeduta jew surrogata.
Fin-nuqqas ta’ għażla ta’ liġi, jew jekk il-liġi magħżula ma tkunx tikkorrispondi għaż-żewġ soluzzjonijiet maħsuba, l-aspetti proprjetarji kollha ta’ ċessjoni jkunu rregolati mil-liġi tal-pajjiż tar-residenza abitwali taċ-ċedent. Din is-soluzzjoni tevita l-użu ta’ regoli speċifiċi għas-settur u tnaqqas l-għadd ta’ liġijiet applikabbli għall-istess ġabra ta’ ċessjonijiet.
Il-kwistjonijiet ta’ prijorità bejn iċ-ċessjonarji f’kompetizzjoni bejniethom jistgħu jiġu solvuti billi jiġu analizzati l-effetti ta’ kull tranżazzjoni f’sekwenza, skont il-liġi applikabbli tagħha stess. L-analiżi tkun issegwi l-prinċipju tal-liġi dwar il-proprjetà ta’ “l-ewwel fil-waqt, l-ewwel fid-dritt u fil-grad”, li huwa kkwalifikat biss skont regoli dwar l-akkwiżizzjoni in bona fede fit-tranżazzjonijiet sussegwenti.
Il-vantaġġi ewlenin ta’ din is-soluzzjoni huma li din tiżgura li l-aspetti proprjetarji kollha ta’ ċessjoni jkunu rregolati bl-istess liġi kif ukoll flessibbiltà għall-atturi f’setturi differenti tas-suq fl-għażla ta’ liġi li tissodisfa l-ħtiġijiet partikolari tagħhom. Fl-istess ħin, id-debitur jibqa’ jkun protett taħt ir-regoli eżistenti. Din is-soluzzjoni tista’ tissodisfa wkoll każijiet ta’ ċessjonijiet f’daqqa ta’ talbiet attwali u futuri, peress li tista’ tiġi applikata l-liġi tad-domiċilju taċ-ċedent kemm bħala riżultat tal-għażla tal-partijiet kif ukoll b’mod awtomatiku.
L-iżvantaġġ possibbli ewlieni ta’ din is-soluzzjoni huwa r-riskju tal-evitar tar-rekwiżiti ta’ pubbliċità f’xi Stati Membri. Madankollu, dan ir-riskju jitnaqqas minħabba l-fatt li l-għażla tal-liġi hija limitata għal żewġ liġijiet, it-tnejn li huma marbuta mill-qrib maċ-ċessjoni inkwistjoni.
4.3. Il-liġi dwar ir-residenza abitwali taċ-ċedent
L-aspetti ta’ ċessjoni li jolqtu lill-partijiet terzi jistgħu jiġu ddeterminati mil-liġi dwar ir-residenza abitwali taċ-ċedent. Ċerti talbiet finanzjarji jistgħu ma jkunux moqdija sew minn din ir-regola, partikolarment it-talbiet skont kuntratt eżistenti konkluż fl-ambitu tat-tip ta’ sistema li taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 4(h) tar-Regolament Ruma I jew fl-ambitu ta’ sistema multilaterali għas-saldu ta’ pagamenti jew għal tranżazzjonijiet oħra bejn il-banek u l-istituzzjonijiet finanzjarji, jew talba fil-qafas ta’ strument finanzjarju. Dan l-iżvantaġġ jista’ jittaffa billi r-regola ġenerali tiġi ssupplementata b’regola speċifika dwar l-effetti ta’ ċessjoni ta’ ċerti talbiet finanzjarji li jolqtu lill-partijiet terzi, li tindika l-liġi li tirregola t-talba ċeduta jew surrogata fid-data rilevanti.
Il-kwistjonijiet ta’ prijorità jkunu solvuti b’referenza għad-data tal-aħħar ċessjoni jew avveniment ieħor li jagħti lok għal dritt kompetitur.
Il-vantaġġi ewlenin ta’ din il-proposta huma li tipprovdi fattur wieħed ta’ konnessjoni li jippromwovi ċertezza fost kredituri ggarantiti u ordinarji u, f’każijiet ta’ ċessjonijiet f’kompetizzjoni bejniethom, li tipprovdi soluzzjoni adattata u prevedibbli fl-iddeterminar ta’ min għandu l-aqwa titolu tad-dejn ċessjonat. Il-liġi dwar ir-residenza abitwali taċ-ċedent hija faċli biex wieħed jiddeterminaha u probabbli li tkun il-post li fih jinfetħu l-proċedimenti prinċipali ta’ insolvenza fir-rigward taċ-ċedent. Bħala riżultat, il-kunflitti bejn it-tranżazzjonijiet iggarantiti u l-liġijiet tal-insolvenza jkunu eħfef biex jiġu indirizzati. Il-proposta hija wkoll partikolarment adattata għal ċessjonijiet f’daqqa u għal ċessjonijiet ta’ riċevibbli skont kuntratti futuri li huma sors importanti ta’ akkwist ta’ finanzi għall-SMEs. Il-proposta tkun barra minn hekk koerenti mal-Konvenzjoni tan-NU tar-Riċevibbli kif ukoll mal-Gwida Leġiżlattiva UNCITRAL dwar it-Tranżazzjonijiet Iggarantiti, fir-rigward ta’ dawn it-tipi ta’ ċessjonijiet fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dawn l-istrumenti.
L-iżvantaġġi jinkludu żieda fil-kostijiet tat-tranżazzjonijiet u fil-kumplessità, peress li din il-proposta tista’ potenzjalment twassal biex jiġu applikati żewġ liġijiet fuq l-aspetti proprjetarji ta’ ċessjoni: il-liġi tal-kuntratt ta’ ċessjoni bħal bejn iċ-ċedent u ċ-ċessjonarju, u l-liġi dwar ir-residenza abitwali taċ-ċedent għal aspetti li jolqtu lill-partijiet terzi. Potenzjalment hemm ukoll kunflitt ta’ fatturi ta’ konnessjoni f’każijiet ta’ ċedenti konġunti li jinsabu fi Stati differenti u f’każijiet ta’ ċessjonijiet sussegwenti, fejn l-istess talba tiġi ċeduta diversi drabi minn ċedenti li jinsabu fi Stati differenti.
4.4.Il-liġi applikabbli għat-talba ċeduta
Skont din il-proposta, l-istess liġi li tirregola r-relazzjoni bejn iċ-ċessjonarju u d-debitur tirregola wkoll l-aspetti proprjetarji ta’ ċessjoni fir-rigward ta’ partijiet terzi. Din ir-regola ġenerali teħtieġ li tkun akkumpanjata minn regola speċifika li tindika l-liġi dwar il-pajjiż tar-residenza abitwali taċ-ċedent fir-rigward ta’ ċessjoni ta’ talbiet skont kuntratti futuri, fejn il-liġi tat-talba ma tkunx tista’ tiġi ddeterminata fil-waqt taċ-ċessjoni. Din ir-regola speċifika tkun takkomoda wkoll lill-industrija tal-fatturament u tal-fatturar skontat, li fihom iċ-ċessjonijiet f’daqqa jistgħu nkella jiskattaw l-applikazzjoni ta’ bosta liġijiet differenti għall-istess portafoll ta’ talbiet.
Il-kwistjonijiet ta’ prijorità jkunu solvuti b’referenza għad-data tal-aħħar ċessjoni jew avveniment ieħor li jagħti lok għal dritt f’kompetizzjoni.
Il-vantaġġi ewlenin ta’ din is-soluzzjoni huma l-istabbiltà tal-fattur ta’ konnessjoni li x’aktarx ma jinbidilx maż-żmien u għaldaqstant it-tnaqqis fir-riskju ta’ kunflitti bejn fatturi ta’ konnessjoni fil-każ ta’ kompetizzjoni bejn iċ-ċessjonarji jew detenturi oħra ta’ drittijiet. Fil-każ ta’ bidla fil-liġi applikabbli għat-talba ċeduta, il-partijiet terzi ma jintlaqtux b’mod negattiv. Il-proposta twassal għal tnaqqis fl-għadd ta’ liġijiet applikabbli għal ċessjoni, li jwassal għall-evitar ta’ problemi ta’ karatterizzazzjoni bejn kwistjonijiet ta’ “debitur” u kwistjonijiet ta’ “partijiet terzi” u għat-tnaqqis tal-ispejjeż ġuridiċi assoċjati maċ-ċessjoni. Il-proposta hija partikolarment adattata għal ċerti talbiet finanzjarji.
L-iżvantaġġi ewlenin jinkludu l-inċertezza potenzjali f’każijiet ta’ insolvenza taċ-ċedent meta l-lex concursus ma tikkoinċidix mal-liġi applikabbli għaċ-ċessjoni. Bħal fil-każ tal-approċċ preċedenti, hemm ukoll skonnessjoni potenzjali bejn l-effetti proprjetarji taċ-ċessjoni bejn iċ-ċedent u ċ-ċessjonarju u fir-rigward tal-partijiet terzi. Hemm ukoll inċertezza dwar il-liġi applikabbli meta ma jkunx hemm għażla tal-liġi evidenti fil-kuntratt oriġinali jew meta t-talba ċeduta ma tkunx ta’ natura kuntrattwali. F’sitwazzjonijiet bħal dawn, il-liġi applikabbli tkun teħtieġ li tiġi ddeterminata skont l-Artikolu 4 tar-Regolament Ruma I jew inkella skont l-Artikolu 10 tar-Regolament Ruma II.
5.Konklużjonijiet
Regoli uniformi dwar il-kunflitt tal-liġijiet li jirregolaw l-effettività taċ-ċessjonijiet kontra partijiet terzi kif ukoll kwistjonijiet ta’ prijorità bejn ċessjonarji f’kompetizzjoni bejniethom jew bejn ċessjonarji u detenturi oħrajn tad-drittijiet itejbu ċ-ċertezza legali u jnaqqsu l-problemi prattiċi inerenti u l-ispejjeż ġuridiċi marbuta mad-diversità attwali tal-approċċi fl-Istati Membri.
F’dan ir-rapport, il-Kummissjoni tippreżenta tliet soluzzjonijiet possibbli. L-ewwel waħda hija bbażata fuq il-liġi tal-kuntratt bejn iċ-ċedent u ċ-ċessjonarju. It-tieni waħda hija bbażata fuq il-liġi dwar ir-residenza abitwali taċ-ċedent. It-tielet waħda hija bbażata fuq il-liġi applikabbli għat-talba ċeduta. Magħqudin mal-proposti kollha hemm regoli ta’ sostituzzjoni jew regoli speċifiċi sabiex jitqiesu d-diversi interessi jew sitwazzjonijiet involuti.
Fil-futur, jenħtieġ li meta tkun qiegħda tiġi żviluppata soluzzjoni biex tiżgura ċ-ċertezza legali fiċ-ċessjoni ta’ tranżazzjonijiet tat-talbiet, titqies kif dovut kwalunkwe soluzzjoni parallela jew simili żviluppata biex tiżgura ċ-ċertezza legali fit-tranżazzjonijiet tat-titoli. Għal dan l-għan, sa nofs l-2017 se jitlesta studju dwar il-liġi applikabbli għat-titoli kif ukoll għat-talbiet innegozjati fis-swieq finanzjarji.
Wara l-adozzjoni ta’ dan ir-rapport, il-Kummissjoni se tniedi, sa tmiem l-2016, konsultazzjoni pubblika mifruxa dwar il-kwistjonijiet identifikati f’dan ir-rapport. Kull soluzzjoni leġiżlattiva proposta biex tindirizza n-nuqqas ta’ ċertezza legali f’dan ir-rapport se tkun akkumpanjata minn valutazzjoni tal-impatt, inkluża kwantifikazzjoni adegwata tal-problema.