IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 10.8.2016
COM(2016) 478 final/2
CORRIGENDUM
Concerns all linguistic versions.
Addition of a cross reference on the cover page.
RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL U LILL-PARLAMENT EWROPEW
dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva 2007/2/KE ta' Marzu 2007 li tistabbilixxi Infrastruttura għall-Informazzjoni Ġeografika fil-Komunità Ewropea (Inspire) skont l-Artikolu 23
{SWD(2016) 243 final/2}
{SWD(2016) 273 final}
1.Introduzzjoni
Il-problemi ambjentali ma jiqfux fil-fruntieri. Is-soluzzjoni tagħhom ta’ spiss tirrikjedi l-kooperazzjoni bejn il-pajjiżi, u tkun aktar ta’ suċċess meta jkun faċli li tiġi kondiviża d-dejta bejn il-fruntieri u fost l-organizzazzjonijiet. Hemm benefiċċji assoċjati mal-ġbir effettiv u effiċjenti u mal-kondiviżjoni ta’ dejta marbuta ma’ post partikolari (dejta ġeografika). Minbarra li jiffaċilita l-immaniġġjar ambjentali aħjar, dan jista’ joħloq sinerġiji mal-istrateġija tas-Suq Uniku Diġitali tal-UE , bħall-iżvilupp ta’ prodotti u servizzi innovattivi li joħolqu impjiegi ta’ kwalità għolja u jtejbu l-kompetittività Ewropea.
Id-Direttiva li tistabbilixxi Infrastruttura għall-Informazzjoni Ġeorgrafika fil-Komunità Ewropea (id-Direttiva INSPIRE) tappoġġa l-applikazzjoni ta’ politiki bbażati fuq l-għarfien u l-monitoraġġ ta’ attivitajiet li għandhom impatt ambjentali. Tistabbilixxi azzjonijiet biex jitneħħew l-ostakli għall-kondiviżjoni ta’ dejta ġeografika bejn il-livelli kollha tal-gvern fl-Istati Membri u bejniethom.
Fl-2013 il-Kummissjoni inkludiet id-Direttiva INSPIRE fil-Programm tagħha dwar l-idoneità u l-prestazzjoni tar-regolamentazzjoni (REFIT) sabiex f'nofs l-implimentazzjoni tiegħu tivvaluta jekk dan l-istrument għadux idoneu għall-għan tiegħu. Dan ir-rapport jippreżenta l-progress li sar fl-implimentazzjoni u jiġbor fil-qasir ir-riżultati tal-evalwazzjoni.
2.Sfond
Qabel l-2007, kien diffiċċli ssib dejta ġeografika online fil-livell nazzjonali u f'dak tal-UE, u ta’ spiss ma kinitx dokumentata tajjeb. Ta’ spiss kienet tinżamm f’formati inkompatibbli, li kien jagħmilha diffiċli biex jingħaqdu flimkien settijiet ta’ dejta ġeografika differenti. Bosta awtoritajiet pubbliċi ma kellhomx servizzi online fis-seħħ biex jippermettu lin-nies jiskopru, jaċċessaw, jużaw u jikkondividu d-dejta ġeografika tagħhom (fil-pajjiżi u bejn fruntiera u oħra). Għaldaqstant ma kien hemm l-ebda infrastruttura ta’ dejta ġeografika tal-UE, biex b'hekk, pereżempju, id-dejta dwar ix-xmajjar transfruntiera ma kinitx relatata ma' xulxin.
Id-dejta ġeografika tal-Annessi I u II hija dokumentata
3/12/2010 (pass 3, Art. 6a)
Is-servizzi ta’ tniżżil tad-dejta ġeografika dokumentata fl-Annessi I u II huma operattivi.
28/12/2012 (pass 4, Art. 11)
09/11/2011 (pass 4, Art. 11)
Is-servizzi ta’ Riċerka u Konsultazzjoni tad-dejta ġeografika fl-Annessi I u II huma operattivi.
Illustrazzjoni1: Pjan direzzjonali għall-implimentazzjoni ta’ INSPIRE – stadji ewlenin
Sabiex tiġi indirizzata din is-sitwazzjoni, id-Direttiva, li hija mirfuda b’diversi regoli implimentattivi (eż. dwar ir-rapportar jew il-metadejta), tirrikjedi li l-Istati Membri (ara l-Illustrazzjoni 1):
(1)jistabbilixxu strutturi ta’ koordinazzjoni u jadottaw u jimplimentaw miżuri legali biex jitneħħew ostakli proċedurali għall-kondiviżjoni ta’ dejta ġeografika;
(2)jidentifikaw id-dejta ġeografika rilevanti għall-politiki ambjentali u l-politiki u l-azzjonijiet b’impatt ambjentali skont temi elenkati fl-Annessi tad-Direttiva;
(3)jiddokumentaw id-dejta ġeografika sabiex ikun hemm aċċess għaliha fuq l-internet flimkien ma’ informazzjoni dwar aspetti bħas-sors tagħha, il-kopertura ġeografika, il-kwalità u l-kundizzjonijiet tal-użu, f’konformità mal-ispeċifikazzjonijiet tal-metadejta;
(4)jimplimentaw servizzi online interoperabbli li jippermettu r-riċerka, il-viżwalizzazzjoni u t-tniżżil online ta’ dejta ġeografika;
(5)gradwalment jorganizzaw u jippubblikaw id-dejta ġeografika skont mudelli ta’ dejta komuni għal interoperabilità akbar u aktar produttività.
Id-Direttiva tkopri numru enormi ta’ settijiet ta’ dejta ġeografika potenzjali, mill-bidu, ma seta jiġi identifikat l-ebda limitu massimu jew numru totali. Id-Direttiva teħtieġ li tiġi implimentata bis-sħiħ sal-20217. Din l-evalwazzjoni hija bbażata fuq l-informazzjoni disponibbli f'nofs l-implimentazzjoni (jiġifieri l-2013/2014).
3.Implimentazzjoni
Traspożizzjoni
Id-Direttiva kellha tiġi trasposta sal-15 ta’ Mejju 2009 iżda dewmien politiku , legali u amministrattiv sinifikanti fisser li l-biċċa l-kbira tal-Istati Membri qabżu l-iskadenza, bid-Danimarka biss li ttrasponietha fil-ħin. Id-dewmien medju fil-komunikazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali kien ta’ 12-il xahar – b’varjazzjoni bejn 3 u 24 xahar.
Il-Kummissjoni fittxet lill-Istati Membri talli naqsu milli jittrasponu d-Direttiva b’mod kompletament konformi, u fl-2016 għadha qed tindirizza kwistjonijiet pendenti ta’ traspożizzjoni f’disa’ Stati Membri (CZ, DE, FI, FR, HR, LT, PL, PT, UK).
Il-kwistjonijiet pendenti dwar il-konformità jikkonċernaw kwistjonijiet dettaljati, legali jew tekniċi minuri, u ma jwaqqfux lill-Istati Membri kkonċernati milli jimplimentaw id-Direttiva.
Ir-raġunijiet ewlenin għad-dewmien għandhom x’jaqsmu ma’ kwistjonijiet differenti, inkluż id-determinazzjoni politika, id-dewmien amministrattiv u t-tibdil fil-gvern.
Passi implimentattivi
Għalkemm sar progress fl-implimentazzjoni tad-Direttiva sal-2014, l-ebda waħda mill-iskadenzi elenkati fl-Illustrazzjoni 1 ma ġiet rispettata mill-Istati Membri kollha. Ir-rabtiet bejn il-passi differenti jwasslu għal impatt kumulattiv peress li, anki meta l-progress f’pass aktar tard ikun tajjeb, jaffettwa numru iżgħar milli mistenni ta’ settijiet ta’ dejta ġeografika. Id-diversi passi huma dettaljati hawn taħt.
L-Ewwel Pass – Il-ħolqien ta’ strutturi ta’ koordinazzjoni u politiki għall-kondiviżjoni tad-dejta bejn l-awtoritajiet pubbliċi
Id-Direttiva tkopri firxa wiesgħa ta’ dejta ġeografika li hija mmaniġġjata minn numru kbir ta’ awtoritajiet pubbliċi fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali. L-istrutturi ta’ koordinazzjoni u l-politiki għall-kondiviżjoni tad-dejta neċessarji kienu ġeneralment stabbiliti mat-traspożizzjoni (ara aktar 'il fuq).
Madankollu, l-effettività tal-isforzi ta’ koordinazzjoni nazzjonali ma kinux kollha l-istess fl-Istati Membri kollha. F’xi Stati Membri l-kwistjonijiet li kienu jaffettwaw il-kollaborazzjoni bejn l-aġenziji tal-immappjar nazzjonali u l-korpi ta’ informazzjoni ambjentali (eż. il-ministeri u l-aġenziji) kienu partikolarment problematiċi.
Il-politiki dwar id-dejta nazzjonali għall-kondiviżjoni tad-dejta huma varjabbli u eteroġeniċi ħafna u l-biċċa l-kbira tal-Istati Membri għadhom qed jirrapportaw problemi f’dan il-qasam. B’riflessjoni tal-flessibilità wiesgħa tal-approċċi pprovduti fid-Direttiva (ara l-Artikolu 17.2), il-politiki jvarjaw minn aċċess u użu kompletament miftuħa u mingħajr ħlas, sal-irkupru tal-ispejjeż kollha, il-ġbir ta’ qligħ u diversi tipi ta’ sħubiji pubbliċi privati. Il-Kummissjoni ma għamlitx valutazzjoni dettaljata tal-konformità tal-politiki nazzjonali mad-Direttiva.
It-Tieni Pass – Progress fl-identifikazzjoni tad-dejta ġeografika meħtieġa
Sa Diċembru 2013 s-settijiet ta’ dejta ġeografika diġitali kollha li jaqgħu taħt l-34 tema ġeografika kellhom jiġu identifikati, dokumentati u jkunu disponibbli online permezz tas-servizzi.
Għalkemm huwa diffiċli li jiġu vvalutati r-riżultati minħabba d-diffikultajiet fl-identifikazzjoni tal-limitu massimu jew tan-numru totali ta’ settijiet ta’ dejta li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni sal-2014, in-numru totali ta’ settijiet ta’ dejta kien jaqbeż is-56 220 (Illustrazzjoni 2). Madankollu, madwar 90 % ta’ dawn għandhom x’jaqsmu mas-settijiet ta’ dejta ta’ tmien Stati Membri biss. Wara żieda inizjali, il-volum ta’ settijiet ta’ dejta ġeografika rrapportati għall-Istati Membri (20) li kien baqa’, kien relattivament stabbli jew saħansitra naqas f’xi pajjiżi bejn l-2010 u l-2014 (Illustrazzjoni 2), u kien ġeneralment pjuttost baxx b’inqas minn 120 sett ta’ dejta għal kull pajjiż.
Illustrazzjoni2: Il-volum totali tas-settijiet tad-dejta ġeografika (l-annessi kollha) irrapportat mill-Istati Membri
F’konformità mal-iskadenzi u mal-passi identifikati hawn fuq, l-Istati Membri għamlu progress fil-forniment ta’ temi ta’ dejta ambjentali bħal-lokalizzazzjoni tas-sorsi tal-emissjonijiet u d-dejta dwarhom. Madankollu, l-aktar dejta ambjentali rilevanti (fil-biċċa l-kbira koperta mill-Anness III) f'ħafna każijiet għadha mhux aċċessibbli (il-passi 2, 3 u 4, bi skadenza fl-2013). B'hekk anke l-pass li jmiss, jiġifieri li din id-dejta ssir interoperabbli (il-pass 5, bi skadenza fl-2020), se jkun aktar diffiċli biex jitwettaq.
It-Tielet Pass – Id-dokumentazzjoni ta’ dejta ġeografika (metadejta)
Id-dokumentazzjoni ta’ dejta ġeografika identifikata tagħmilha aktar faċli biex tinstab online. Għalkemm in-numru ta’ settijiet ta’ dejta ġeografika dokumentati kiber b’mod stabbli, fl-2013 12-il Stat Membru biss ikkonformaw aktar minn 80 % tad-dokumentazzjoni tagħhom, meta mqabbel mal-għan ta’ 100 % għall-Istati Membri kollha (Illustrazzjoni 4).
Grafika 4: Xejriet 2010-2013 - Il-perċentwal tas-settijiet ta’ dejta ġeografika b’metadejta konformi
Ir-Raba' Pass– Il-ħolqien ta’ servizzi tal-internet li jipprovdu aċċess biex id-dejta ġeografika tiġi kkonsultata u titniżżel
Sa Diċembru 2013, l-Istati Membri kellhom jistabbilixxu wkoll servizzi online għar-riċerka, il-konsultazzjoni u t-tniżżil tas-settijiet ta’ dejta ġeografika dokumentata tagħhom kollha.
Sar aktar progress f’dan il-pass, bi15-il Stat Membru li sal-iskadenza pprovda servizzi ta’ riċerka għal bejn 80 u 100 % tas-settijiet ta’ dejta ġeografika dokumentata tagħhom (Illustrazzjoni 5).
Grafika 5: Xejriet 2010-2013 - Perċentwal ta’ settijiet ta’ dejta ġeografika b’servizzi ta’ riċerka
L-aċċessibilità ġenerali tas-settijiet ta’ dejta b'servizzi ta’ konsultazzjoni u ta' tniżżil hija saħansitra aktar baxxa, b'nofs l-Istati Membri biss li ppubblikaw bejn 60 u 100 % tas-settijiet ta’ dejta ġeografika rapportata tagħhom permezz ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni (Illustrazzjoni 6).
Grafika 6: Xejriet 2010-2013 - Il-perċentwal tas-settijiet ta’ dejta ġeografika b’servizzi ta’ konsultazzjoni
Is-servizzi tat-tniżżil ukoll ma ssodisfawx l-aspetattivi b'madwar kwart tal-Istati Membri biss li kellhom bejn 60 u 100 % tad-dejta ġeografika rapportata tagħhom aċċessibbli għat-tniżżil (Illustrazzjoni 7).
Grafika 7: Xejriet 2010-2013 - Il-perċentwal tas-settijiet ta’ dejta ġeografika b’servizzi ta’ tniżżil
Il-Ħames Pass – Disponibbiltà ta’ dejta ġeografika f’mudelli ta’ dejta komuni
It-trasformazzjoni tad-dejta ġeografika biex tikkonforma ma’ mudelli ta’ dejta komuni hija l-aktar kompitu diffiċli. L-Istati Membri għandhom sa mhux aktar tard mill-2020 biex iwettqu dan il-pass. F’dan l-istadju bikri ta’ implimentazzjoni, il-livell ta’ konformità tad-dejta ġeografika huwa pjuttost baxx (Illustrazzjoni 8).
Grafika 8: Xejriet 2010-2013 - Perċentwal ta’ settijiet ta’ dejta ġeografika konformi skont mudelli ta’ dejta komuni – obbligatorji mill-2017 ‘il quddiem (l-Annessi kollha)
4.Idoneità regolatorja
Din it-taqsima tipprovdi sommarju tal-evalwazzjoni. Aktar dettalji huma disponibbli fid-dokument ta’ ħidma tal-persunal relatat.
Effettività
Qabel ma d-Direttiva saret effettiva, ġie dokumentat biss numru limitat ta’ settijiet ta’ dejta ġeografika (1 384 identifikati fl-2007), is-servizzi online kienu jkopru biss frazzjoni żgħira tas-settijiet ta’ dejta ġeografika identifikata u l-politiki dwar id-dejta kienu jippreżentaw ostakli konsiderevoli għall-użu mifrux tagħhom.
Sal-2013, l-effettività kienet żdiedet fl-Istati Membri kollha skont l-isforzi ta’ implimentazzjoni (u l-investiment) tagħhom, kif jidher mis-settijiet ta' dejta rrapportati għall-2013 li jammontaw għal aktar minn 56 000. Ir-rekwiżiti u ż-żminijiet tad-Direttiva ma ppreżentawx problemi fundamentali għat-tmien Stati Membri li identifikaw aktar minn 90 % tas-settijiet ta’ dejta totali. Madankollu, għal bosta Stati Membri l-progress li sar rigward il-passi definiti u l-iskedi taż-żmien ma kienx jikkorrispondi għall-aspettattivi. Il-politiki tad-dejta nazzjonali kumplessi u eteroġeniċi u n-nuqqas ta’ politika tad-dejta pan-Ewropea jfixklu l-fluss ħieles tad-dejta – tħassib rikonoxxut ukoll fis-Suq Uniku Diġitali usa’. Il-parti l-inqas effettiva tal-proċess ta’ implimentazzjoni għandha x’taqsam mal-politiki tad-dejta. Bosta settijiet ta’ dejta u servizzi għadhom mhumiex aċċessibbli faċilment (jiġifieri mingħajr ostakli legali jew finanzjarji), li huwa prerekwiżit għall-ħolqien ta’ valur miżjud minn din id-dejta fis-suq intern. Dawn il-politiki tad-dejta kumplessi u diversi joħolqu wkoll piż amministrattiv addizzjonali u bla bżonn meta mqabbel ma’ politika tad-dejta miftuħa u usa’.
Raġunijiet oħra għal-lakuni fl-implimentazzjoni:
Dewmien fit-traspożizzjoni u fl-istabbiliment ta’ strutturi amministrattivi effettivi minħabba sfidi politiċi, legali u ekonomiċi fil-livell nazzjonali (ara t-taqsima 3, l-ewwel pass). Bosta Stati Membri rrapportaw li l-kriżi ekonomika u l-pressjoni fuq il-baġits nazzjonali kellhom ukoll impatt fuq l-allokazzjoni tal-investiment meħtieġ bil-quddiem (eż. f’infrastruttura tal-IT u l-iżvilupp ta’ kompetenzi tekniċi fl-amministrazzjonijiet);
Koordinazzjoni, kjarifika u stipular tal-prijoritajiet insuffiċjenti bejn l-awtoritajiet rilevanti fil-livell nazzjonali, b’mod partikolari bejn dawk responsabbli mid-dejta ambjentali (eż. l-identifikazzjoni tas-settijiet tad-dejta minimi meħtieġa);
Koordinazzjoni insuffiċjenti fil-livell tal-UE (il-Kummissjoni Ewropea u l-EEA) li tiggwida lill-Istati Membri lejn prijoritajiet għall-identifikazzjoni tas-settijiet tad-dejta ġeografika għal politiki ambjentali u politiki relatati oħra (eż. għar-rapportar);
Sett ambizzjuż ta’ skadenzi li kien validu meta kienet adottata d-Direttiva jista’ ma jkunx aktar pertinenti għall-Istati Membri kollha, eż. minħabba l-kumplessità teknika tar-regoli u l-linji gwida implimentattivi tal-interoperabilità li jirrikjedu l-applikazzjoni ta’ għodda tal-IT u kompetenzi li ta’ spiss ikunu neqsin. Flimkien ma’ dan hemm il-livelli differenti ta’ tħejjija tal-Istati Membri fir-rigward tar-rispett tal-iskadenzi stabbiliti mid-Direttiva.
Xi wħud mill-Istati Membri inqas avvanzati rrapportaw ukoll kompetizzjoni ma’ politiki nazzjonali paralleli dwar dejta miftuħa u gvern elettroniku għal raġunijiet amministrattivi (awtoritajiet kompetenti differenti), u r-rilevanza baxxa ta’ kwistjonijiet ambjentali f’kuntest ta’ politika usa’. Oħrajn (inklużi xi wħud minn dawk aktar avvanzati) urew li l-kompetizzjoni hi bla bżonn – hemm kamp ta' applikazzjoni wiesa’ għall-ħolqien ta’ approċċi fejn kulħadd jiggwadanja u fejn INSPIRE ssir il-pedament li fuqha jinbnew l-attivitajiet tal-gvern elettroniku.
L-Istati Membri ddubitaw ukoll mill-effettività tal-armonizzazzjoni tad-dejta futura (il-ħames pass) minħabba l-isforz u l-ispejjeż sinifikanti involuti fit-trasformazzjoni ta’ settijiet ta’ dejta eżisteni biex jissodisfaw ir-rekwiżiti l-ġodda (skadenzi fl-2017 u l-2020). Bosta għarfu li hemm bżonn ta' aktar interoperabilità biex jinkisbu l-gwadanni tal-effiċjenza. Huma esprimew ukoll tħassib fir-rigward tal-kumplessità u l-fattibilità tal-adattament tad-dejta ġeografika kollha għal mudelli ta’ dejta komuni sal-2017 (Anness I) jew l-2020 (l-Annessi II u III). Huma appellaw għal applikazzjoni flessibbli, pragmatika u xprunata mill-utent tal-ispeċifikazzjonijiet tad-dejta eżistenti.
Effiċjenza
L-evalwazzjoni kwantitattiva tal-ispejjeż u tal-benefiċċji kienet diffiċċli biex issir minħabba n-nuqqas ta’ dejta komprensiva u kumparabbli. Minħabba l-istadju ta’ implimentazzjoni, il-biċċa l-kbira tal-istudji attwalment disponibbli huma bbażati fuq stimi jew previżjonijiet, u d-dejta kwantifikata dwar il-benefiċċji hija skarsa.
L-ispejjeż ta’ implimentazzjoni rrapportati kienu jvarjaw minn EUR 0.5 miljun sa EUR 13.5-il miljun fis-sena bil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri li rrapportaw bejn EUR 2 miljun sa EUR 3 miljun fis-sena. Fil-biċċa l-kbira tal-każijiet dan huwa taħt l-istimi oriġinali li kienu jvarjaw minn EUR 4 miljun sa EUR 8 miljun fis-sena fil-valutazzjoni tal-impatt inizjali, u x’aktarx għandu x’jaqsam mal-progress inqas tajjeb milli mistenni.
L-informazzjoni pprovduta dwar il-benefiċċji, li kienet fil-biċċa l-kbira kwalitattiva u bbażata fuq stimi, inkludiet il-punti li ġejjin:
Aċċess aktar effiċjenti għall-informazzjoni li jwassal għal servizzi tal-gvern elettroniku aħjar u irħas għaċ-ċittadini u għan-negozji, u b’hekk tittejjeb it-trasparenza u jinħolqu opportunitajiet ta’ negozju bl-użu tad-dejta ambjentali. Dan jagħti spinta lill-potenzjal ta’ riċerka u innovazzjoni.
Bażi ta’ evidenza aħjar għall-iżvilupp tal-politika, it-teħid tad-deċiżjonijiet u l-implimentazzjoni, b’hekk jitnaqqsu l-ispejjeż u titjieb il-kwalità tal-valutazzjonijiet (eż. fil-qasam tal-valutazzjonijiet (tal-impatt) ambjentali u tal-immaniġġjar (tar-riskju) .
Kooperazzjoni aħjar bejn l-awtoritajiet pubbliċi u bejn setturi differenti (eż. l-ippjanar tal-ispazju, it-trasport, l-agrikoltura u l-ambjent), u ffrankar tal-ispejjeż amministrattivi (b'inqas duplikazzjoni tax-xogħol) filwaqt li jittejbu l-aċċessibilità u l-kwalità tad-dejta.
It-tisħiħ tal-ħiliet teknoloġiċi, il-kompetenzi u l-bini tal-kapaċità fl-amministrazzjonijiet pubbliċi.
Diversi pajjiżi inkluż in-Netherlands jidhru li segwew xejra pjuttost prevedibbli, fejn fil-bidu l-ispejjeż annwali qabżu l-benefiċċji, iżda mbagħad żdiedu l-benefiċċji fit-tieni fażi ta’ implimentazzjoni (wara l-2013). Filwaqt li kien mistenni investiment bikri (fl-infrastruttura tal-IT, it-trasformazzjoni tad-dejta u l-iżvilupp tal-kompetenzi), ftit Stati Membri biss irrapportaw li kienu għamlu dan l-investiment. Bosta Stati Membri rrapportaw sinerġiji bejn l-istrateġiji tal-UE u dawk nazzjonali dwar id-Dejta Miftuħa (inkluża d-Direttiva riveduta dwar l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku) li kienet għenet biex jiżdiedu l-benefiċċji filwaqt li jiġu kondiviżi l-ispejjeż tal-implimentazzjoni mal-investiment meħtieġ, fi kwalunkwe każ, għall-politiki tad-dejta miftuħa aktar wesgħin. L-Istrateġija tar-Renju Unit għar-Realizzazzjoni tal-Benefiċċji tal-2012 stmat li l-benefiċċji kwantifikabbli annwali fid-dipartimenti tal-gvern tar-Renju Unit kienu jammontaw għal GBP 470-510 miljun fis-sena.
Kif imsemmi taħt il-pass 5, l-armonizzazzjoni tad-dejta hija l-aktar pass għali u diffiċċli. Għalkemm l-Istati Membri jridu jikkonformaw ma’ dawn id-dispożizzjonijiet sal-2017 jew sal-2020 biss (skont id-dejta kkonċernata), f’diskussjonijiet reċenti tal-grupp ta’ esperti ġie previst li l-armonizzazzjoni simultanja ta’ ammont daqstant enormi ta’ dejta tkun tinvolvi spejjeż għoljin u diffikultajiet prattiċi. Biex tingħeleb din l-isfida futura ġie ssuġġerit li jiġu stabbiliti prijoritajiet ċari, jiġifieri jiġu identifikati l-aktar settijiet ta’ dejta importanti għal applikazzjonijiet tal-utent aħħari fost it-temi tad-dejta, b’mod partikolari dawk tal-Anness III.
Il-finanzjament mill-UE kien kapaċi jtaffi xi wħud minn dawn il-kwistjonijiet u bosta proġetti ġew appoġġati minn programmi tal-UE (eż. ISA, Orizzont 2020, LIFE+). Dawn il-proġetti jistgħu jgħinu biex jiġu żviluppati soluzzjonijiet u għodda li jistgħu jintużaw mill-Istati Membri kollha (komponenti li jistgħu jerġgħu jintużaw), li jistgħu jtejbu l-effiċjenza f’setturi ta’ politika multipli. Madankollu, dawn l-opportunitajiet ma jintużawx sistematikament mill-Istati Membri.
Rilevanza
Il-konsultazzjoni pubblika wriet appoġġ sostanzjali għall-għanijiet tad-Direttiva, fejn kienu kkunsidrati li għadhom rilevanti biex jitneħħew l-ostakli għall-kondiviżjoni tad-dejta li jfixklu l-implimentazzjoni effettiva u effiċjenti tal-politika ambjentali. Barra minn hekk, żviluppi fil-politika tal-UE juru li l-għanijiet tad-Direttiva INSPIRE maż-żmien saru dejjem iżjed rilevanti, u huma inklużi fil-prijoritajiet tal-Kummissjoni fir-rigward tal-istrateġija tas-Suq Uniku Diġitali tal-UE 2015. Hija identifikat il-ħtieġa li tiżdied l-interoperabilità fis-settur pubbliku (bir-reviżjoni tal-Qafas Ewropew għall-Interoperabbiltà) fejn INSPIRE hija ta’ rilevanza kbira. Il-promozzjoni tas-servizzi tal-gvern elettroniku u l-ħtieġa li jiġu applikati l-prinċipji “awtomatikament diġitali” u “uża darba biss” kollha minquxa fid-Direttiva INSPIRE.
Is-7 Programm ta’ Azzjoni Ambjentali tenna l-ħtieġa li titjieb il-bażi ta’ evidenza għall-politika ambjentali. Barra minn hekk, l-applikazzjoni tad-Direttiva INSPIRE hija potenzjalment importanti għall-kisba tal-għanijiet tal-Kontroll tal-Idoneità li għaddej bħalissa għall-monitoraġġ u r-rapportar ambjentali mwettqa bħala parti mill-aġenda ta’ Regolamentazzjoni Aħjar.
Koerenza
Il-koerenza interna tad-Direttiva tat prova li hi tajba għaliex l-Istati Membri fil-biċċa l-kbira segwew il-passi tagħha.
Fir-rigward ta’ leġiżlazzjoni ambjentali oħra, id-Direttiva timmira li tikkontribwixxi għall-interoperabilità transfruntiera u dik legali u teknika tal-UE. Madankollu, il-progress fl-adattament tal-immaniġġjar tad-dejta fil-qasam ambjentali kien parzjali biss. Filwaqt li r-referenza għad-Direttiva INSPIRE saret komuni wara l-2007, l-applikazzjoni prattika tagħha għadha qed tibda issa, eż. fil-qasam tar-rapportar.
L-applikazzjoni konsistenti tar-regoli INSPIRE flimkien mad-Direttiva dwar l-aċċess pubbliku għat-tagħrif ambjentali, b’mod partikolari d-dispożizzjonijiet dwar it-tixrid attiv (ara l-Artikolu 7), jipprovdu l-potenzjal li tkun faċilitata l-kondiviżjoni tad-dejta u li ċ-ċittadini jkunu informati aħjar u mogħtija s-setgħa.
Fir-rigward tas-sett usa’ ta’ politiki tal-UE, id-Direttiva INSPIRE hija ġeneralment konsistenti mal-għanijiet tal-Qafas Ewropew għall-Interoperabbiltà u l-għanijiet usa’ tas-Suq Uniku Diġitali Ewropew. Barra minn hekk, ġew stabbiliti rabtiet mal-inizjattivi l-ġodda tal-Cloud Ewropew tax-Xjenza Miftuħa u tal-Infrastruttura tad-Dejta Ewropea, taħt l-Inizjattiva Ewropea dwar il-Cloud u l-Pjan ta’ Azzjoni dwar il-gvern elettroniku. Fost il-kwistjonijiet speċifiċi li jistgħu jeħtieġu attenzjoni hemm il-konsistenza tal-aċċess għall-politiki tad-dejta, stabbiliti wkoll fid-Direttiva dwar l-Informazzjoni tas-Settur Pubbliku. Dan għandu x’jaqsam ukoll ma’ kwistjonijiet usa’ dwar il-fluss ħieles tad-dejta, identifikat bħala kwistjoni ta’ prijorità għas-Suq Uniku Diġitali.
Valur miżjud tal-UE
L-adozzjoni ta' dan ir-rapport f'din il-fażi tal-proċess ta’ implimentazzjoni tad-Direttiva INSPIRE, fil-fatt ma tippermettix li ssir analiżi tal-valur miżjud tal-UE effettivament maħluq. It-titjib potenzjali fl-immaniġġjar tad-dejta ġeografika fil-livell tal-UE u f'dak transfruntier offrut mid-Direttiva INSPIRE jibqa’ sinifikanti, mhux biss fil-qasam ambjentali. Kemm jekk hija l-kondiviżjoni ta’ dejta dwar il-kwalità tal-arja jew dwar l-immaniġġjar tar-riskju ta’ għargħar, is-soluzzjonijiet ambjentali ta’ spiss jeħtieġu kollaborazzjoni transfruntiera. Għalkemm dan għadu ma ġiex ipprovdut b’mod konsistenti, hemm evidenza li l-kwistjonijiet li jirriżultaw minn approċċi nazzjonali differenti (aktar bikrin u attwali) jipprevjenu milli jiġri dan. L-użi differenti tad-dejta koperta bid-Direttiva INSPIRE jistgħu jiġi sfruttati ulterjorment fil-livell tal-UE permezz tar-rapportar, l-appoġġ ta’ valutazzjonijiet jew ta' evalwazzjonijiet tal-impatt, ir-riċerka u l-innovazzjoni. B’mod partikolari, il-possibbiltà li jiġi sfruttat il-potenzjal tad-dejta riċevuta permezz tal-programm Copernicus hija importanti peress li dan it-telerilevament tad-dejta ta’ spiss jeħtieġ tingħaqad mad-dejta ġeografika biex jiżdiedu l-valur u l-kuntest.
Attwalment hemm ftit applikazzjonijiet tal-utent aħħari li jippermettu li jsir użu mill-potenzjal ta’ dejta bl-użu tal-approċċ INSPIRE fil-livell tal-UE. Fir-rigward tar-rapportar, tlestew xi proġetti pilota, bħal dak li jirrapporta dwar il-kwalità tal-arja, iżda l-ebda proġett ma’ laħaq il-maturità operattiva sħiħa. L-istabbiliment ta’ prijoritajiet nazzjonali huwa differenti ħafna f’termini tal-identifikazzjoni ta’ dawk is-settijiet tad-dejta ġeografika meħtieġa għal applikazzjonijiet transfruntiera jew għal attivitajiet ta’ rapportar fil-livell tal-UE (jiġifieri, xi wħud jiffukaw fuq il-kwalità tal-arja, oħrajn fuq id-dejta marittima). Fl-aħħar nett, il-kollaborazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri ġeneralment kienet ikkunsidrata pożittiva iżda tista’ tissaħħaħ ulterjorment billi, pereżempju, jiġu żviluppati għodda u komponenti implimentattivi flimkien minflok kull Stat Membru jerġa’ joħloq kollox mill-ġdid.
5.Konklużjonijiet
L-evalwazzjoni tad-Direttiva INSPIRE tikkonferma li r-rilevanza ġenerali tad-Direttiva biex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet politiki b’mod effiċjenti tibqa’ għolja, u hija mistennija li tiżdied maż-żmien, minħabba l-ixprunar lejn ekonomija diġitali kif stabbilit mill-istrateġija tas-Suq Uniku Diġitali li tinkludi elementi importanti tad-Direttiva.
Il-progress tajjeb fl-implimentazzjoni sar biss fil-ftit Stati Membri fejn saru l-investimenti meħtieġa u fejn l-implimentazzjoni tad-Direttiva kienet allinjata ma’ azzjoni nazzjonali usa’ dwar politiki ta’ dejta miftuħa u servizzi ta’ gvern elettroniku aħjar. Il-lakuni fl-implimentazzjoni identifikati huma sinifikanti u jirriżultaw minn dewmien akkumulat fil-proċess, li jenfasizzaw id-differenzi fil-veloċità u fil-kwalità tal-implimentazzjoni.
B’hekk, batiet l-effettività ġenerali. B’mod partikolari, l-ostakli sinifikanti pendenti maħluqa mill-politiki tad-dejta f’bosta pajjiżi jfixklu l-progress effettiv u jipperpetwaw il-piż amministrattiv minħabba li d-dejta ma tistax tiġi kondiviża faċilment bejn l-amministrazzjonijiet. Minkejja dan, xi Stati Membri wrew li l-proċess huwa possibbli u jirrapportaw b’mod pożittiv dwar il-benefiċċji li jirriżultaw, anki jekk biss f’termini kwalitattivi.
Dan huwa kkonfermat mill-evalwazzjoni tal-effiċjenza mill-Istati Membri ta’ quddiem nett li investew fl-implimentazzjoni mill-bidu, żviluppaw aktar politiki tad-dejta miftuħa u allinjaw id-Direttiva INSPIRE mal-prijoritajiet nazzjonali tagħhom dwar dejta miftuħa u l-ixprunar għal gvern elettroniku. Madankollu l-ispejjeż tal-bidu huma ogħla mill-benefiċċji peress li għall-ewwel id-dejta se jkollha tkun disponibbli bil-modi rikjesti qabel ma tintuża għal applikazzjonijiet tal-utent aħħari. Ħafna Stati Membri għamlu investimenti insuffiċjenti, probabbli minħabba l-kriżi ekonomika.
L-evalwazzjoni tal-koerenza kixfet oqsma li jeħtieġu attenzjoni, b’mod partikolari l-iżvilupp tal-politiki tad-dejta biex hekk jinħolqu ostakli fis-suq (diġitali) intern li huwa wkoll ta’ rilevanza għall-inizjattiva “fluss ħieles tad-dejta”.
Finalment, il-valur miżjud tal-UE tal-futur jista’ jkun sinifikanti. L-indirizzar tal-kwistjonijiet imsemmija hawn fuq u l-iffukar fuq il-ħtiġijiet tal-utent aħħari u fuq l-applikazzjonijiet f’kuntest transfruntier u tal-UE, jistgħu jgħinu l-implimentazzjoni u jgħinu biex jiġu prijoritizzati r-riżorsi u l-investimenti.
6. Rakkomandazzjonijiet u l-passi li jmiss
Abbażi tar-riżultati tal-evalwazzjoni, jidher biċ-ċar li fil-futur se jkun meħtieġ sforz akbar fil-livelli kollha u mill-atturi kollha. Għal dan il-għan, il-Kummissjoni tipproponi numru ta’ azzjonijiet kemm għall-Istati Membri kif ukoll fil-livell tal-UE.
Bħala prerekwiżit, l-Istati Membri kollha jeħtieġ li jżidu l-isforzi tagħhom fl-implimentazzjoni (eż. fl-attivitajiet ta’ koordinazzjoni tagħhom) u janalizzaw l-effettività tal-politiki tad-dejta tagħhom b’mod kritiku. Dan japplika b’mod partikolari għal dawk l-Istati Membri li waqgħu l-aktar lura, jekk iridu jirrispettaw l-iskadenzi ta’ implimentazzjoni futuri. Barra minn hekk, l-Istati Membri, f’konsultazzjoni mal-Kummissjoni, huma rrakkomandati li:
1)jagħtu prijorità lil settijiet ta’ dejta ġeografika ambjentali, b’mod partikolari dawk marbuta mal-monitoraġġ u r-rapportar, u dawk identifikati fi proċessi globali rilevanti.
2)itejbu l-koordinazzjoni bejn l-implimentazzjoni nazzjonali ta’ INSPIRE u l-gvern elettroniku, id-dejta miftuħa u proċessi rilevanti oħra fil-livell nazzjonali.
Biex tikkumplimenta l-isforzi nazzjonali, il-Kummissjoni se:
A.tevalwa f’iktar dettall in-nuqqasijiet tal-politiki tad-dejta nazzjonali fir-rigward tal-Artikolu 17 tad-Direttiva u tesplora sinerġiji mal-inizjattiva “fluss ħieles tad-dejta” taħt is-Suq Uniku Diġitali bil-ħsieb li ssolvi dawn il-kwistjonijiet;
B.tanalizza, u possibilment tirrevedi, ir-regoli tad-Direttiva INSPIRE, b’mod partikolari dwar l-armonizzazzjoni tad-dejta ġeografika, biex tqis ir-riskji implimentattivi u l-kumplessitajiet bil-ħsieb li tnaqqashom (rekwiżiti ta’ simplifikazzjoni);
C.tassisti lill-Istati Membri fl-applikazzjoni u fl-implimentazzjoni tad-Direttiva INSPIRE (simplifikazzjoni tal-użu), pereżempju bl-użu ta’ għodda komuni, u l-promozzjoni tal-istabbiliment ta’ prijoritajiet flimkien mal-Istati Membri.
D.taħdem mill-qrib mal-Istati Membri biex tesplora l-opportunitajiet li jirriżultaw mill-użu ta’ programmi ta’ finanzjament eżistenti fil-livell tal-UE biex ikun megħjun il-bini tal-kapaċità u biex jingħalqu l-lakuni fl-implimentazzjoni ta’ INSPIRE (pereżempju permezz tal-Amministrazzjonijiet ta’ Soluzzjonijiet ta’ Interoperabilità).
Azzjonijiet oħra fil-kuntest tas-Suq Uniku Diġitali se jikkontribwixxu wkoll għall-implimentazzjoni tad-Direttiva INSPIRE (pereżempju il-Pjan ta’ Azzjoni dwar il-gvern elettroniku u l-Qafas Ewropew għall-Interoperabbiltà). Il-Kummissjoni flimkien mal-Istati Membri se tippromwovi wkoll l-inklużjoni tas-servizzi INSPIRE u l-armonizzazzjoni tad-dejta fl-inizjattivi tal-UE rilevanti (pereżempju Copernicus, Orizzont 2020), fid-dipartimenti tal-Kummissjoni, fl-aġenziji Ewropej u fis-sħab internazzjonali tal-UE.
Dawn u azzjonijiet rilevanti oħra se jiġu diskussi bejn id-dipartimenti tal-Kummissjoni, bl-assistenza tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent u l-Istati Membri fil-kuntest tal-Qafas ta’ Manutenzjoni u Implimentazzjoni (MIF, Maintenance and Implementation Framework) ta’ INSPIRE li għaddej bħalissa wara l-adozzjoni ta’ dan ir-rapport.