EUR-Lex Aċċess għal-liġi tal-Unjoni Ewropea
Dan id-dokument hu mislut mis-sit web tal-EUR-Lex
Dokument 52022XC1024(02)
Publication of an approved standard amendment to a product specification of a protected designation of origin or protected geographical indications in the sector of agricultural products and foodstuffs, as referred to in Article 6b(2) and (3) of Commission Delegated Regulation (EU) No 664/2014 2022/C 407/06
Pubblikazzjoni ta’ emenda standard approvata għall-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott għal denominazzjoni ta’ oriġini protetta jew indikazzjonijiet ġeografiċi protetti fis-settur tal-prodotti agrikoli u tal-oġġetti tal-ikel, kif imsemmi fl-Artikolu 6b(2) u (3) tar-Regolament ta’ Delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 664/2014 2022/C 407/06
Pubblikazzjoni ta’ emenda standard approvata għall-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott għal denominazzjoni ta’ oriġini protetta jew indikazzjonijiet ġeografiċi protetti fis-settur tal-prodotti agrikoli u tal-oġġetti tal-ikel, kif imsemmi fl-Artikolu 6b(2) u (3) tar-Regolament ta’ Delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 664/2014 2022/C 407/06
PUB/2022/1081
ĠU C 407, 24.10.2022, p. 11–16
(BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, GA, HR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV)
24.10.2022 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea |
C 407/11 |
Pubblikazzjoni ta’ emenda standard approvata għall-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott għal denominazzjoni ta’ oriġini protetta jew indikazzjonijiet ġeografiċi protetti fis-settur tal-prodotti agrikoli u tal-oġġetti tal-ikel, kif imsemmi fl-Artikolu 6b(2) u (3) tar-Regolament ta’ Delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 664/2014
(2022/C 407/06)
Din il-komunikazzjoni hija ppubblikata f’konformità mal-Artikolu 6b(5) tar-Regolament ta’ Delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 664/2014 (1).
Komunikazzjoni tal-approvazzjoni ta’ emenda standard għall-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott għal denominazzjoni ta’ oriġini protetta jew indikazzjoni ġeografika protetta li toriġina fi Stat Membru
(ir-Regolament (UE) Nru 1151/2012)
“Χαλλούμι / Halloumi / Hellim”
Nru tal-UE: PDO-CY-01243-AM01 – 1.8.2022
DOP (X) IĠP ( )
1. Isem tal-prodott
“Χαλλούμι / Halloumi / Hellim”
2. Stat membru li għalih tappartjeni ż-żona ġeografika
Ċipru
3. Awtorità tal-istat membru li tikkomunika l-emenda standard
Dipartiment tal-Agrikoltura – Ministeru tal-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent
4. Deskrizzjoni tal-emenda/i approvata/i
F’konformità mad-Dokument Uniku u mal-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott, u mad-data xjentifika li tappoġġahom, l-emendi approvati la jaffettwaw il-karatteristiċi fiżiċi, kimiċi u/jew organolettiċi tal-prodott u lanqas ir-rabta tiegħu maż-żona ġeografika. Dan jintwera wkoll mill-fatt li l-karatteristiċi tal-prodott, li huma deskritti fid-Dokument Uniku u fl-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott u li essenzjalment huma attribwibbli għall-karatteristiċi tal-ħalib tal-mogħoż u tan-nagħaġ, huma assoċjati mat-tip ta’ ħalib u huma marbuta miegħu, jiġifieri l-ħalib tal-mogħoż u tan-nagħaġ, mhux mal-ħalib ta’ razez speċifiċi. Barra minn hekk, xi wħud mill-karatteristiċi tal-ħalib tal-mogħoż u tan-nagħaġ, li kif deskritt fid-Dokument Uniku u fl-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott, jaffettwaw il-karatteristiċi tal-Χαλλούμι (Halloumi) / Hellim, jirriżultaw mill-konsum tal-flora lokali, kemm jekk friska kif ukoll jekk imnixxfa. Madankollu, ma hemm l-ebda indikazzjoni fl-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott jew fid-Dokument Uniku, jew xi data xjentifika, li torbot il-karatteristiċi tal-Χαλλούμι (Halloumi) / Hellim ma’ tip partikolari ta’ għalf u/jew ma’ perċentwal ta’ għalf mogħti u/jew ma’ kombinazzjoni ta’ razza speċifika (nagħaġ u mogħoż) ma’ tip speċifiku u perċentwal ta’ għalf. Għalhekk, kwalunkwe esklużjoni ta’ razez u limiti perċentwali fuq l-għalf għajr dawk previsti fil-leġiżlazzjoni (ir-Regolament (UE) Nru 664/2014) tikkomplika l-applikazzjoni tad-DOP Χαλλούμι (Halloumi) / Hellim fil-prattika u ma għandha l-ebda impatt pożittiv bi kwalunkwe mod fuq il-kwalità tal-prodott u/jew fuq it-tisħiħ tar-rabta maż-żona ddefinita.
Barra minn hekk, huwa importanti li jiġi nnutat li l-emendi approvati jissimplifikaw ukoll il-proċedura għall-verifika tal-konformità mal-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott għad-DOP Χαλλούμι (Halloumi) / Hellim, peress li jippermettu traċċar aħjar.
Fid-Dokument Uniku, fit-Taqsima 3.3 “Għalf u materja prima”, it-tieni paragrafu taħt l-intestatura “Materja prima”, li jirreferi għal razez ta’ annimali produttivi li l-ħalib tagħhom jintuża għall-produzzjoni tal-Χαλλούμι (Halloumi) / Hellim, huwa emendat kif ġej:
“Il-ħalib tan-nagħaġ u tal-mogħoż jiġi minn razez lokali u razez oħrajn, inklużi l-inkroċji ta’ bejniethom, li jitrabbew fiż-żona ġeografika ddefinita.”
Barra minn hekk, fit-Taqsima 3.3 “Għalf u materja prima” tad-Dokument Uniku, it-tieni paragrafu taħt l-intestatura “Għalf” huwa emendat kif ġej:
“Il-ħalib tan-nagħaġ u tal-mogħoż jiġi minn razez lokali u razez oħrajn, inklużi l-inkroċji ta’ bejniethom, li jirgħu matul is-sena kollha, sakemm il-kundizzjonijiet tat-temp ikunu jippermettu. Il-foraġġ oħxon kollu li huwa parti mid-dieta tan-nagħaġ u tal-mogħoż jiġi prodott lokalment (foraġġ aħdar, ħuxlief, silaġġ, tiben/qasab u ragħa fuq pjanti selvaġġi). Fir-rigward tas-supplimenti tal-għalf jistgħu jintużaw ċereali, inkluż xgħir u qamħirrum, għalf tal-proteini bħal grixa tal-fażola tas-sojja dekortikata, bil-qoxra parzjalment imneħħija, prodotti u prodotti sekondarji ta’ materja prima diversa bħan-nuħħala tal-qamħ, u sustanzi inorganiċi, vitamini u mikronutrijenti.”
Iż-żieda fid-domanda għall-ħalib wasslet biex il-bdiewa jfittxu razez ġodda u aktar produttivi bi kwalità tal-ħalib aħjar. Dan, fil-fatt, jikkomplika l-proċedura għall-ispezzjoni u għat-traċċar tal-ħalib maħsub għall-produzzjoni tal-Χαλλούμι (Halloumi) / Hellim. Barra minn hekk, fir-rigward tas-supplimenti tal-għalf, minħabba t-tendenza li jiġu inklużi ċereali oħrajn u għalf tal-proteini, l-istabbiliment ta’ perċentwal speċifiku għax-xgħir u għan-nuħħala huwa fattur li jxekkel il-proċedura ta’ spezzjoni b’mod konsiderevoli.
Għalhekk, sabiex jiġu ssimplifikati u ffaċilitati l-ispezzjonijiet u tiġi żgurata konformità sħiħa mal-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott, se jiġu applikati l-emendi approvati.
Deskrizzjoni tal-prodott
Fit-test kollu, se jintuża l-isem “Halloumi”, li jirrappreżenta l-ismijiet indikati hawn fuq, jiġifieri:
|
“Χαλλούμι” (Halloumi) / “Hellim” |
Hemm żewġ tipi ta’ Halloumi – frisk u matur.
Il-Halloumi frisk huwa magħmul minn baqta prodotta minn ħalib imbaqqat bil-kimożina. Jissajjar u jingħata l-forma karatteristika tiegħu. Huwa ftit iebes u elastiku, mitwi (f’forma rettangolari jew nofs ċirku), ta’ kulur abjar għal safrani ċar, għandu konsistenza magħquda u jinqata’ faċilment, b’togħma u riħa karatteristiċi. Għandu riħa qawwija ta’ ħalib/xorrox u għandu aroma u togħma ta’ nagħniegħ, riħa tal-kampanja u togħma mielħa qawwija. Il-kontenut massimu ta’ ndewwa huwa 46 %, il-kontenut minimu tax-xaħam huwa 43 % (f’piż niexef) u l-kontenut massimu tal-melħ huwa 3 %.
Il-Halloumi matur huwa magħmul minn baqta prodotta minn ħalib imbaqqat bil-kimożina. Jissajjar u jingħata l-forma karatteristika tiegħu u jitħalla jimmatura fix-xorrox immellaħ għal mill-inqas 40 jum. Huwa bejn ftit iebes sa iebes, inqas elastiku, mitwi (f’forma rettangolari jew nofs ċirku), ta’ kulur abjad għal safrani, għandu konsistenza magħquda u jinqata’ faċilment, b’togħma u riħa karatteristiċi. Għandu riħa qawwija ta’ ħalib/xorrox u aroma u togħma ta’ nagħniegħ, riħa tal-kampanja u togħma mielħa qawwija; huwa ħarira morr u mielaħ ħafna. Il-kontenut massimu ta’ ndewwa huwa 37 %, il-kontenut minimu tax-xaħam huwa 40 % (f’piż niexef), il-kontenut massimu tal-melħ huwa 6 % u l-aċidità hija 1,2 % (espressa bħala aċidu lattiku f’piż niexef).
Il-ġobon Halloumi jiżen bejn 150 sa 350 gramma.
DOKUMENT UNIKU
“Χαλλούμι / Halloumi / Hellim”
Nru tal-UE: PDO-CY-01243-AM01 – 1.8.2022
DOP (X) IĠP ( )
1. Isem/ismijiet [tad-DOP jew tal-IĠP]
“Χαλλούμι / Halloumi / Hellim”
2. Stat membru jew pajjiż terz
Ċipru
3. Deskrizzjoni tal-prodott agrikolu jew tal-oġġett tal-ikel
3.1. Tip ta’ prodott
Klassi 1.3. Ġobon
3.2. Deskrizzjoni tal-prodott li għalih japplika l-isem f’(1)
Fit-test kollu, se jintuża l-isem “Halloumi”, li jirrappreżenta l-ismijiet indikati hawn fuq, jiġifieri:
|
“Χαλλούμι” (Halloumi) / “Hellim” |
Hemm żewġ tipi ta’ Halloumi – frisk u matur.
Il-Halloumi frisk huwa magħmul minn baqta prodotta minn ħalib imbaqqat bil-kimożina. Jissajjar u jingħata l-forma karatteristika tiegħu. Huwa ftit iebes u elastiku, mitwi (f’forma rettangolari jew nofs ċirku), ta’ kulur abjar għal safrani ċar, għandu konsistenza magħquda u jinqata’ faċilment, b’togħma u riħa karatteristiċi. Għandu riħa qawwija ta’ ħalib/xorrox u għandu aroma u togħma ta’ nagħniegħ, riħa tal-kampanja u togħma mielħa qawwija. Il-kontenut massimu ta’ ndewwa huwa 46 %, il-kontenut minimu tax-xaħam huwa 43 % (f’piż niexef) u l-kontenut massimu tal-melħ huwa 3 %.
Il-Halloumi matur huwa magħmul minn baqta prodotta minn ħalib imbaqqat bil-kimożina. Jissajjar u jingħata l-forma karatteristika tiegħu u jitħalla jimmatura fix-xorrox immellaħ għal mill-inqas 40 jum. Huwa bejn ftit iebes sa iebes, inqas elastiku, mitwi (f’forma rettangolari jew nofs ċirku), ta’ kulur abjad għal safrani, għandu konsistenza magħquda u jinqata’ faċilment, b’togħma u riħa karatteristiċi. Għandu riħa qawwija ta’ ħalib/xorrox u aroma u togħma ta’ nagħniegħ, riħa tal-kampanja u togħma mielħa qawwija; huwa ħarira morr u mielaħ ħafna. Il-kontenut massimu ta’ ndewwa huwa 37 %, il-kontenut minimu tax-xaħam huwa 40 % (f’piż niexef), il-kontenut massimu tal-melħ huwa 6 % u l-aċidità hija 1,2 % (espressa bħala aċidu lattiku f’piż niexef).
Il-ġobon Halloumi jiżen bejn 150 sa 350 gramma.
3.3. Għalf (għall-prodotti li joriġinaw mill-annimali biss) u materja prima (għall-prodotti pproċessati biss)
Fir-rigward tal-ħalib użat biex isir il-Halloumi, japplika dan li ġej, mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet tar-Regolament (UE) Nru 664/2014:
Il-ħalib tan-nagħaġ u tal-mogħoż jiġi minn razez lokali u razez oħrajn, inklużi l-inkroċji ta’ bejniethom, li jirgħu matul is-sena kollha, sakemm il-kundizzjonijiet tat-temp ikunu jippermettu. Il-foraġġ oħxon kollu li huwa parti mid-dieta tan-nagħaġ u tal-mogħoż jiġi prodott lokalment (foraġġ aħdar, ħuxlief, silaġġ, tiben/qasab u ragħa fuq pjanti selvaġġi). Fir-rigward tas-supplimenti tal-għalf jistgħu jintużaw ċereali, inkluż xgħir u qamħirrum, għalf tal-proteini bħal grixa tal-fażola tas-sojja dekortikata, bil-qoxra parzjalment imneħħija, prodotti u prodotti sekondarji ta’ materja prima diversa bħan-nuħħala tal-qamħ, u sustanzi inorganiċi, vitamini u mikronutrijenti.
Il-ħalib tal-baqar jiġi minn baqar bojod u suwed li jinżammu ġewwa u jiġu mitmugħa foraġġ, ħuxlief, silaġġ u tiben li huma prodotti f’Ċipru, primarjament minn pjanti tal-foraġġ indiġeni, u supplimenti tal-għalf. B’mod speċifiku, id-dieta tal-baqar tikkonsisti f’foraġġ prodott lokalment (35-40 %) (pjanti tal-foraġġ aħdar, ħuxlief, silaġġ u tiben/qasab). 60-65 % li jifdal tad-dieta tagħhom jikkonsisti f’supplimenti tal-għalf li fihom primarjament xgħir, qamħirrum, sojja u nuħħala. Fir-rigward tas-supplimenti tal-għalf, 20 % tax-xgħir u n-nuħħala jiġu prodotti lokalment, filwaqt li s-sojja u l-qamħirrum jiġu importati.
Ħalib (ħalib frisk tan-nagħaġ jew tal-mogħoż jew taħlita tagħhom, bil-ħalib tal-baqra jew mingħajr), kimożina (iżda mhux kimożina tal-ħnieżer), weraq friski jew nixfin tan-nagħniegħ Ċiprijott (Mentha viridis) u melħ. Il-proporzjon ta’ ħalib tan-nagħaġ jew tal-mogħoż jew taħlita tagħhom irid ikun dejjem iżjed mill-proporzjon ta’ ħalib tal-baqar. Fi kliem ieħor, meta jintuża l-ħalib tal-baqar flimkien mal-ħalib tan-nagħaġ u tal-mogħoż, il-proporzjon tal-ħalib tal-baqar fil-Halloumi ma jridx ikun iktar mill-proporzjon tal-ħalib tan-nagħaġ jew tal-mogħoż jew it-taħlita tagħhom. Il-ħalib li jintuża biex isir il-Halloumi huwa ħalib Ċiprijott mhux skremat. Il-ħalib irid ikun pastorizzat jew ikun issaħħan għal temperatura ogħla minn 65 °C. Ma jridx ikun ħalib ikkondensat jew li fih kwalunkwe wieħed mill-prodotti li ġejjin: ħalib tat-trab, ħalib ikkondensat, kaseinat tal-potassju, koloranti, preservattivi jew addittivi oħrajn. Ma jridx ikun fih antibijotiċi, pestiċidi jew sustanzi oħrajn li jagħmlu l-ħsara.
Il-ħalib tan-nagħaġ u tal-mogħoż jiġi minn razez lokali u razez oħrajn, inklużi l-inkroċji ta’ bejniethom, li jitrabbew fiż-żona ġeografika ddefinita.
Il-ħalib tal-baqar jiġi minn baqar suwed u bojod li ġew introdotti bil-mod f’Ċipru, sa mill-bidu tas-seklu 20, u li issa adattaw tajjeb ħafna għall-kundizzjonijiet lokali.
3.4. Passi speċifiċi tal-produzzjoni li jridu jsiru fiż-żona ġeografika ddefinita
Il-ħalib tan-nagħaġ, tal-mogħoż u tal-baqar li huwa l-materja prima għall-produzzjoni tal-ġobon “Halloumi” jiġi prodott fiż-żona ġeografika ddefinita. Il-Halloumi nnifsu wkoll jiġi prodott fiż-żona ġeografika ddefinita.
3.5. Regoli speċifiċi dwar it-tqattigħ, it-taħkik, l-ippakkjar, eċċ.
Il-ġobon “Halloumi” jrid jiġi ppakkjat fiż-żona ġeografika ddefinita għar-raġunijiet li ġejjin: (a) il-Halloumi jrid jiġi ppakkjat immedjatament wara li jiġi prodott, ħalli ma jkomplix isir, (b) ma jistax ikun hemm interruzzjoni (produzzjoni kontinwa) fil-proċess tal-produzzjoni tal-Halloumi (produzzjoni-ippakkjar), (c) biex tkun żgurata t-traċċabilità l-pakkett irid jiġi ppakkjat mill-produttur u ttikkettat minnu wkoll, (d) sabiex jiġi evitat li kwalunkwe ġobon prodott barra t-territorju ta’ Ċipru jiġi kkummerċjalizzat bħala Halloumi DOP, biex ikunu ggarantiti l-kwalità u l-oriġini tal-prodott u jiġi żgurat li jistgħu jitwettqu l-kontrolli meħtieġa.
3.6. Regoli speċifiċi dwar it-tikkettar
Fir-rigward tal-kompożizzjoni tal-ħalib użat fil-produzzjoni tal-“Halloumi”, f’każijiet fejn tintuża taħlita ta’ ħalib, it-tipi differenti ta’ ħalib iridu jissemmew fuq it-tikketta, f’ordni dekrexxenti ta’ perċentwali.
4. Definizzjoni fil-qosor taż-żona ġeografika
Il-konfini amministrattivi tad-distretti ta’ Nicosia, Limassol, Larnaca, Famagusta, Paphos u Kyrenia.
5. Rabta maż-żona ġeografika
Speċifiċità taż-żona ġeografika
Fatturi naturali: Ċipru għandu klima Mediterranja karatterizzata minn sjuf sħan u xotti u xtiewi ħfief u bix-xita. It-terren tal-gżira għandu rwol importanti ħafna wkoll: il-muntanji jinżel ammont ta’ xita relattivament għoli u dan jaffettwa l-idroloġija u l-ambjent taż-żoni li qegħdin iktar fil-baxx, għaliex l-għadd kbir ta’ xmajriet jieħdu l-ilma min-nixxigħat għal diversi xhur wara li x-xita tkun waqfet. Meta jitqies id-daqs tiegħu, Ċipru għandu fost l-aktar flora rikka fil-Mediterran, minħabba l-istruttura ġeoloġika, il-klima, il-pożizzjoni ġeografika, il-baħar tal-madwar u l-konfigurazzjoni tal-art tiegħu (Tsintidis et al., 2002). Hemm 1 908 speċijiet differenti ta’ pjanti, li 140 minnhom huma endemiċi, jiġifieri jinsabu biss f’Ċipru (id-Dipartiment tal-Foresti, 2004). Finalment, ir-razez lokali tal-annimali tal-ħalib f’Ċipru jinkludu n-nagħġa lokali ta’ denbha oħxon, li hija adattata sew għall-klima niexfa u għat-temperaturi għoljin taż-żona, u l-mogħoż lokali Machaira u Pissouri. In-nagħaġ ta' Chios u l-mogħoż ta’ Damasku (introdotti fis-snin ħamsin u s-snin tletin rispettivament) huma wkoll tipi ta’ razez lokali, għaliex il-karatteristiċi morfoloġiċi u tal-produzzjoni tagħhom nqatgħu minn dawk tal-popolazzjonijiet ta’ oriġini wara programm nazzjonali ta’ tnissil li ilu għal żmien twil.
Fatturi umani: ir-referenzi storiċi juru li l-produzzjoni tal-Halloumi f’Ċipru ilha magħrufa minn żmien il-qedem. Il-Halloumi jissemma bħala “calumi” f’kodiċi li fih ħames manuskritti dwar l-istorja ta’ Ċipru li jinżamm fil-librerija tal-Mużew Correr f’Venezja. Dan imur lura għall-1554 u b’hekk jikkostitwixxi l-eqdem referenza bil-miktub għall-Halloumi li nstabet sa issa. Aktar tard hemm ukoll referenzi għall-Halloumi, fost l-oħrajn minn Archimandrite Kyprianos fl-1788.
L-importanza tal-Halloumi fil-ħajja tan-nies lokali tidher ċara fl-arti (il-poeżija, il-letteratura) u fil-pożizzjoni li okkupa fil-wirjiet agrikoli (Lyssi, 1939). Il-lista ta’ klassijiet u premji monetarji u l-kundizzjonijiet tad-dħul għall-Wirja Agrikola ta’ Lyssi, li ġiet ippubblikata kemm bil-Grieg kif ukoll bit-Tork, tinkludi l-prodotti li jistgħu jipparteċipaw fil-kompetizzjoni. L-isem Tork għal “Halloumi” huwa “Hellim”. Il-produtturi Ċiprijotti Torok tal-Halloumi jużaw iż-żewġ ismijiet għall-prodott tradizzjonali tagħna jew sempliċiment l-isem “Hellim”. Hemm ħafna evidenza li ż-żewġ ismijiet “Halloumi” u “Hellim” jirreferu għall-istess prodott tradizzjonali Ċiprijot, li għalih jintużaw iż-żewġ ismijiet (il-gazzetta Halkin Sesi, 1959 u 1962 u l-imballaġġ tal-prodott għall-esportazzjoni li juri ż-żewġ ismijiet).
Ir-rabta mill-qrib bejn il-prodott u n-nies tal-gżira hija evidenti wkoll mill-fatt li l-lum il-ġurnata “Halloumas”, “Hallouma”, “Halloumakis” u “Halloumis” huma kunjomijiet Ċiprijotti komuni.
Sa minn żmien il-qedem, il-Halloumi kien element importanti fid-dieta Ċiprijotta (Bevan, 1919; Pitcairn, 1934; Zigouris, 1952) u ssodisfa l-ħtiġijiet tal-familji Ċiprijotti matul is-sena kollha. Il-Halloumi kien “il-ġobon famuż Ċiprijott prodott b’mod speċjali”, wieħed mill-iktar oġġetti tal-ikel komuni u tajbin mal-ħobż, f’kull dar Ċiprijotta, essenzjali għal kull familja tal-kampanja (Xioutas, 2001). Minbarra li jittiekel lokalment, sa minn żmien il-qedem il-Halloumi ġie esportat lejn diversi pajjiżi (Archimandrite Kyprianos, 1788), inkluż l-Eġittu, is-Sirja, il-Greċja, it-Turkija, il-Palestina, Franza, is-Sudan, ir-Renju Unit, l-Amerka, l-Awstralja u ċ-Ċina (Dawe, 1928).
Il-proċess tal-produzzjoni huwa uniku, b’mod partikolari l-istadji tat-tisjir tal-prodott f’temperatura għolja għal tul ta’ ħin speċifiku, it-tiwi u ż-żieda tan-nagħniegħ Ċiprijott. It-tisjir tal-baqta huwa importanti ħafna għaliex, skont studju rilevanti, ittejjeb il-kwalitajiet organolettiċi tal-prodott. B’mod speċifiku, it-tisjir tal-baqta f’temperatura għolja jipproduċi livelli għoljin ta’ ċerti komposti ta’ sustanzi kimiċi bażiċi li jgħinu biex jiddeterminaw it-togħma partikolari tal-Halloumi. Uħud minn dawn il-komposti huma lattoni, bħal delta-dodekalatton (ikkaratterizzat minn togħma ta’ frott) u delta-dekalatton (ikkaratterizzat minn togħma kremuża), filwaqt li oħrajn huma ketoni tal-metil, li huma kkaratterizzati minn togħma simili għall-ħalib (P. Papademas, 2000).
It-tiwja tipika tal-baqta, bħala parti mill-ipproċessar tradizzjonali, tqiegħed lill-Halloumi fuq livell differenti mill-ġobniet l-oħrajn kollha. Il-prattika tat-tiwi bdiet tintuża għaliex, tradizzjonalment, hekk kien iżjed faċli biex wieħed ipoġġi l-ġobniet fil-kontenituri fejn kienu jinżammu fix-xorrox. Barra minn hekk, il-weraq tan-nagħniegħ jitpoġġa bejn is-saffi tal-baqta (matul il-proċess tat-tiwi) sabiex ma jiċċaqlaqx, u b’hekk in-nagħniegħ ikun jista’ jirrilaxxa l-aroma karatteristika tiegħu fil-prodott finali. L-użu tan-nagħniegħ (Mentha viridis) fl-istadju tat-tiwi jagħti l-aroma karatteristika tiegħu lill-prodott finali minħabba l-preżenza tat-terpenes pulegone (“terpene tan-nagħniegħ”) u l-karvone (Papademas u Robinson, 1998). Huma l-produtturi lokali li għandhom l-għarfien ta’ dan il-proċess tal-produzzjoni.
Speċifiċità tal-prodott
Il-karatteristiċi speċifiċi tal-prodott jinkludu:
(a) |
il-fatt li ma jiddellikx jew idub f’temperaturi għoljin (jista’ jittiekel mhux biss kif inhu iżda wkoll moqli, mixwi, eċċ.); |
(b) |
it-trattament tal-baqta bis-sħana fix-xorrox f’temperatura ta’ iktar minn 90 °C għal mill-inqas 30 minuta, li hija karatteristika unika tal-proċess tal-produzzjoni u tikkontribwixxi għall-karatteristiċi organolettiċi speċifiċi tal-prodott; |
(c) |
it-tiwi li jagħtih il-forma karatteristika tiegħu; |
(d) |
il-karatteristiċi organolettiċi tiegħu (b’riħa u togħma karatteristiċi – għandu riħa qawwija ta’ ħalib/xorrox u għandu aroma u togħma ta’ nagħniegħ, riħa tal-kampanja u togħma mielħa qawwija) dovuti l-aktar għall-ħalib tan-nagħaġ u tal-mogħoż, li jiġu affettwati mid-dieta tal-annimali, in-nagħniegħ li jiġi miżjud matul il-proċess tal-produzzjoni u l-komposti volatili li jiffurmaw matul it-trattament bis-sħana tal-baqta fix-xorrox; u |
(e) |
il-karattru tradizzjonali tiegħu, li jirriżulta mill-fatt li ilu jsir f’Ċipru minn żmien il-qedem skont il-metodu tradizzjonali li għadda minn ġenerazzjoni għall-oħra, u li llum il-ġurnata huma l-produtturi lokali li għandhom l-għarfien ta’ dan il-proċess. |
Rabta kawżali bejn iż-żona ġeografika u l-kwalità jew il-karatteristiċi tal-prodott (għal DOP) jew il-kwalità, ir-reputazzjoni jew karatteristiċi oħrajn speċifiċi tal-prodott (għal IĠP)
Ir-rabta bejn il-Halloumi u l-ambjent ġeografiku tinsab fl-ispeċifiċità tal-klima tal-gżira Mediterranja. Il-veġetazzjoni lokali li jieklu l-annimali tal-ħalib tgħaddi mill-istadju ta’ bur aħdar għal foraġġ nofsu niexef u finalment niexef skont il-fażijiet karatteristiċi tal-mikroklima lokali. Uħud minn dawn il-pjanti huma endemiċi. Din il-veġetazzjoni Ċiprijotta lokali, mittiekla mill-annimali friska jew imnixxfa, għandha effett kruċjali fuq il-kwalità tal-ħalib u konsegwentament il-karatteristiċi speċifiċi tal-ġobon (Papademas, 2000). Il-preżenza tal-baċillus Lactobacillus cypricasei (laktobaċillus minn ġobon Ċiprijott), li ġie iżolat mill-Halloumi Ċiprijott biss, hija prova tar-rabta bejn il-mikroflora tal-gżira u l-prodott (Lawson et al., 2001). Barra minn hekk, iż-żieda tan-nagħniegħ Ċiprijott tkompli tikkontribwixxi għat-togħma karatteristika tal-prodott. Fatturi oħrajn li jaffettwaw il-karatteristiċi organolettiċi tal-prodott, speċjalment it-togħma u r-riħa tiegħu, huma t-tip ta’ ħalib użat, għaliex il-ħalib tan-nagħaġ u tal-mogħoż fih aċidi xaħmin ta’ piż molekulari baxx, u l-komposti volatili ffurmati matul il-proċess tal-produzzjoni.
Fir-rigward tar-rabta bejn il-fatturi umani u l-prodott, il-Halloumi huwa kkunsidrat bħala tradizzjonali għal Ċipru, għaliex, kif deskritt fil-punt 5.1, kellu rwol importanti ħafna fil-ħajja u fid-dieta tan-nies tal-gżira, kemm Ċiprijotti Griegi kif ukoll Ċiprijotti Torok, minn żmien il-qedem u l-għarfien tal-proċess tal-produzzjoni ngħadda minn ġenerazzjoni għal oħra. Kemm il-forma mitwija karatteristika tiegħu kif ukoll il-fatt speċifiku li ma jdubx f’temperaturi għoljin ġejjin minn dan il-proċess ta' produzzjoni tradizzjonali li għadda minn ġenerazzjoni għal oħra.
Referenza għall-pubblikazzjoni tal-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott
http://www.moa.gov.cy/moa/da/da.nsf/All/82B33F7D83ABF5A8C225879C00346BA5?OpenDocument