EUR-Lex Aċċess għal-liġi tal-Unjoni Ewropea
Dan id-dokument hu mislut mis-sit web tal-EUR-Lex
Dokument 62018CJ0154
Judgment of the Court (Second Chamber) of 14 February 2019.#Tomás Horgan and Claire Keegan v Minister for Education & Skills and Others.#Request for a preliminary ruling from the Labour Court (Ireland).#Reference for a preliminary ruling — Equal treatment in employment and occupation — Directive 2000/78/EC — Article 2(2)(b) — Indirect discrimination on grounds of age — Newly recruited teachers — Date of recruitment — Salary scale and classification on that scale upon recruitment less advantageous than that applicable to teachers already employed as such.#Case C-154/18.
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) tal-14 ta’ Frar 2019.
Tomás Horgan u Claire Keegan vs Minister for Education & Skills et.
Talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mil-Labour Court (l-Irlanda).
Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Ugwaljanza fit-trattament fil-qasam tal-impjieg u tax-xogħol – Direttiva 2000/78/KE – Artikolu 2(2)(b) – Diskriminazzjoni indiretta bbażata fuq l-età – Għalliema li jkunu ġew irreklutati reċentement – Data ta’ reklutaġġ – Tabella ta’ salarji u ta’ klassifikazzjoni fil-mument tar-reklutaġġ, fl-iskali inqas favorevoli minn dawk applikabbli għall-għalliema li diġà qegħdin fis-servizz.
Kawża C-154/18.
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) tal-14 ta’ Frar 2019.
Tomás Horgan u Claire Keegan vs Minister for Education & Skills et.
Talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mil-Labour Court (l-Irlanda).
Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Ugwaljanza fit-trattament fil-qasam tal-impjieg u tax-xogħol – Direttiva 2000/78/KE – Artikolu 2(2)(b) – Diskriminazzjoni indiretta bbażata fuq l-età – Għalliema li jkunu ġew irreklutati reċentement – Data ta’ reklutaġġ – Tabella ta’ salarji u ta’ klassifikazzjoni fil-mument tar-reklutaġġ, fl-iskali inqas favorevoli minn dawk applikabbli għall-għalliema li diġà qegħdin fis-servizz.
Kawża C-154/18.
IdentifikaturECLI: ECLI:EU:C:2019:113
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla)
14 ta’ Frar 2019 ( *1 )
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Ugwaljanza fit-trattament fil-qasam tal-impjieg u tax-xogħol – Direttiva 2000/78/KE – Artikolu 2(2)(b) – Diskriminazzjoni indiretta bbażata fuq l-età – Għalliema li jkunu ġew irreklutati reċentement – Data ta’ reklutaġġ – Tabella ta’ salarji u ta’ klassifikazzjoni fil-mument tar-reklutaġġ, fl-iskali inqas favorevoli minn dawk applikabbli għall-għalliema li diġà qegħdin fis-servizz”
Fil-Kawża C‑154/18,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mil-Labour Court (il-Qorti tax-Xogħol, l-Irlanda), permezz ta’ deċiżjoni tat-23 ta’ Frar 2018, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fis-27 ta’ Frar 2018, fil-proċedura
Tomás Horgan,
Claire Keegan
vs
Minister for Education & Skills,
Minister for Finance,
Minister for Public Expenditure & Reform,
Ireland,
Attorney General,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla),
komposta minn A. Arabadjiev (Relatur), President tal-Awla, E. Levits, M. Berger, C. Vajda u P. G. Xuereb, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: Bot, Bot,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
– |
għal Horgan u Keegan, minn A. M. Lyne, solicitor, |
– |
għall-Minister for Education & Skills, il-Minister for Finance, il-Minister for Public Expenditure & Reform, Ireland u l-Attorney General, minn M. Browne, L. Williams u A. Joyce, bħala aġenti, |
– |
għall-Kummissjoni Ewropea, minn J. Tomkin u D. Martin, bħala aġenti, |
wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 |
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(2)(a) tad-Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE, tas-27 ta’ Novembru 2000, li tistabbilixxi qafas ġenerali għall-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 4, p. 79). |
2 |
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn Tomás Horgan u Claire Keegan u l-Minister for Education & Skills (il-Ministru tal-Edukazzjoni u tal-Ħiliet, l-Irlanda), u l-Minister for Finance (il-Ministru tal-Finanzi, l-Irlanda), u l-Minister for Public Expenditure & Reform (il-Ministru għan-Nefqa Pubblika u r-Riforma, l-Irlanda), l-Irlanda, kif ukoll l-Attorney General (l-Avukat Ġenerali, l-Irlanda) dwar il-legalità ta’ miżura nazzjonali applikabbli mill-1 ta’ Jannar 2011 għall-uffiċjali rreklutati ġodda, inklużi l-għalliema ta’ skejjel nazzjonali, li tipprevedi skala ta’ salarju u ta’ klassifikazzjoni fl-iskali fil-mument tar-reklutaġġ inqas favorevoli minn dawk applikabbli għall-għalliema diġà fis-servizz. |
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3 |
L-Artikolu 1 tad-Direttiva 2000/78 jipprevedi: “L-iskop ta’ din id-Direttiva huwa li tniżżel parametru ġenerali biex tikkumbatti diskriminazzjoni fuq bażi ta’ reliġjon jew twemmin, diżabilità, età jew orjentazzjoni sesswali f’dak li għandu x’jaqsam ma’ l-impjieg u x-xogħol, bi skop li timplimenta fl-Istati Membri il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament.” |
4 |
L-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva jipprovdi: “1. Għall-finijiet ta’ din id-direttiva, ‘il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament’ għandu jfisser li ma għandux ikun hemm diskriminazzjoni diretta jew indiretta għall-ebda raġuni msemmija fl-Artikolu 1. 2. Għall-għanijiet tal-paragrafu 1: […]
[…]” |
Id-dritt Irlandiż
5 |
Iċ-Ċirkolari 0040/2011, intitolata “Tabelli ta’ salarji ġodda għal għalliema ġodda maħtura fl-2011”, jipprovdi fil-punti 1 sa 4 tagħha: “Introduzzjoni
Applikazzjoni ta’ rati ġodda ta’ remunerazzjoni
It-tnaqqis ta’ 10 % japplika għas-salarju bażiku fl-iskali kollha taż-żidiet. Ir-rati ta’ kuljum u fis-siegħa għal għalliema, sostituti jew le, fl-edukazzjoni primarja u r-rati fis-siegħa għal għalliema sostituti jew le, part-time fl-edukazzjoni post-primarja tnaqqsu wkoll. Ir-rati rriveduti huma stabbiliti f’anness ma’ din iċ-ċirkolari […]
It-tnaqqis ta’ 10 % għandu japplika wkoll għall-allowances kollha, bl-eċċezzjoni tal-allowances relatati mal-promozzjoni, jiġifieri l-allowances għal dmirijiet speċjali kif ukoll għall-deputati diretturi, viċi-diretturi u d-diretturi ta’ stabbilimenti ta’ edukazzjoni. Għalliema maħtura ġodda
|
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
6 |
Matul is-sena 2011, T. Horgan u C. Keegan kisbu l-kwalifiki li jippermettulhom li jkollhom aċċess għall-professjoni ta’ għalliem. Fil-ħarifa ta’ dik is-sena, huma eżerċitaw din il-professjoni fi skola pubblika Irlandiża. |
7 |
It-tabelli l-ġodda tas-salarji għall-għalliema rreklutati ġodda, li jinsabu fiċ-Ċirkulari 0040/2011, jipprevedu, mill-1 ta’ Jannar 2011, tnaqqis tas-salarju ta’ 10 % għal kull skala tat-tabella ta’ salarju meta mqabbla mal-paga tal-uffiċjali li ġew irreklutati qabel din id-data. |
8 |
Barra minn hekk, skont din iċ-ċirkolari, l-għalliema kollha rreklutati ġodda kienu kklassifikati fl-ewwel skala tat-tabella ta’ salarju applikabbli, għall-kuntrarju tal-prattika preċedenti li kienet tikklassifika għalliema ġodda fit-tieni jew fit-tielet skala ta’ din it-tabella. |
9 |
L-għan mixtieq ta’ dawn il-miżuri kien li jindirizza l-ħtieġa ta’ tnaqqis strutturali tal-ispejjeż tas-servizz pubbliku fuq medda medja ta’ żmien, matul perijodu kkaratterizzat minn restrizzjonijiet fiskali kbar, u wkoll li jikkoreġi defiċit gravi fil-finanzi pubbliċi. |
10 |
T. Horgan u C. Keegan ikkontestaw dawn il-miżuri quddiem l-Equality Tribunal (il-Qorti għall-Opportunitajiet Indaqs, l-Irlanda) minħabba differenza fit-trattament ibbażata fuq l-età. Peress li din il-qorti ċaħdet ir-rikors tagħhom, T. Horgan u C. Keegan appellaw quddiem il-qorti tar-rinviju. |
11 |
Din l-aħħar qorti tippreċiża li l-miżuri inkwistjoni fil-kawża prinċipali wasslu għall-koeżistenza ta’ żewġ kategoriji ta’ ħaddiema li jagħmlu xogħol tal-istess valur, iżda mħallsa b’mod differenti, id-distakk fl-età bejn dawn iż-żewġ kategoriji hija evidenti. |
12 |
Fil-fatt, madwar 70 % tal-għalliema li bdew matul is-sena 2011 kellhom 25 snin jew iktar. Għalhekk, fil-mument tar-reklutaġġ tagħhom, l-għalliema li daħlu fis-servizz matul dik is-sena, inkluż T. Horgan u C. Keegan, huma b’mod ġenerali iżgħar mill-għalliema rreklutati qabel dik is-sena, dawn tal-aħħar huma kkunsidrati bħala grupp ta’ persuni mħallsa aħjar. |
13 |
Madankollu, il-qorti tar-rinviju tirrileva li l-fattur li jiddetermina t-tabella ta’ salarji applikabbli għall-għalliema hija s-sena li fiha jidħlu fis-servizz, u li kull għalliem irreklutat wara l-1 ta’ Jannar 2011 għandha tapplika għalih it-tabella ta’ salarju inqas vantaġġjuża, indipendentement mill-età tiegħu fil-mument tar-reklutaġġ. Għall-kuntrarju, l-għalliema kollha rreklutati qabel dik is-sena jaqgħu taħt it-tabella ta’ salarju l-qadima u jibqgħu jaqgħu taħtha, indipendentement mill-età tagħhom fil-mument tar-reklutaġġ. Għalhekk, id-data ta’ reklutaġġ hija kriterju prima facie newtrali mill-perspettiva tal-età. |
14 |
Il-qorti tar-rinviju tikkonstata wkoll li l-partijiet fil-kawża prinċipali ma jikkontestawx li l-istruttura tal-etajiet tal-għalliema rreklutati wara l-1 ta’ Jannar 2011 ma hijiex differenti mill-istruttura tal-etajiet tal-għalliema rreklutati qabel din id-data, irrispettivament mis-sena ta’ reklutaġġ. Din il-qorti tistaqsi, għaldaqstant, dwar jekk teżistix diskriminazzjoni indiretta bbażata fuq l-età, kif qed isostnu wkoll T. Horgan u C. Keegan. |
15 |
Fir-rigward tal-ġustifikazzjoni ta’ diskriminazzjoni indiretta eventwali, il-qorti tar-rinviju tosserva li żewġ ġustifikazzjonijiet kienu ġew invokati, jiġifieri, minn naħa, il-ħtieġa għall-Irlanda li tindirizza l-kriżi ekonomika u, min-naħa l-oħra, l-obbligu li jkun hemm konformità ma’ ftehim kollettiv li jipprojbixxi kull tnaqqis addizzjonali mir-remunerazzjoni tal-uffiċjali rreklutati qabel is-sena 2011. |
16 |
Din il-qorti tqis li dawn il-motivi individwali ma humiex ġustifikazzjonijiet validi, iżda li kombinazzjoni tagħhom tista’ tkun. |
17 |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Labour Court (il-Qorti tax-Xogħol, l-Irlanda) iddeċidiet li tissospendi l-kawża quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
|
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
18 |
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 2(2)(b) tad-Direttiva 2000/78 għandux jiġi interpretat fis-sens li miżura bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali li, b’effett minn data partikolari, tipprevedi l-applikazzjoni waqt ir-reklutaġġ ta’ għalliema ġodda ta’ tabella ta’ salarju u ta’ klassifikazzjoni fl-iskali inqas favorevoli minn dawk applikati, skont ir-regoli preċedenti għal din il-miżura, għall-għalliema rreklutati qabel din id-data, tikkostitwixxi diskriminazzjoni indiretta bbażata fuq l-età, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. |
19 |
L-ewwel nett, għandu jitfakkar li mill-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 2000/78, moqri flimkien mal-Artikolu 1 ta’ din tal-aħħar, jirriżulta li, għall-finijiet ta’ din id-direttiva, il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament jeżiġi l-assenza ta’ kull diskriminazzjoni diretta jew indiretta bbażata, b’mod partikolari, fuq l-età. Barra minn hekk, mill-Artikolu 2(2)(b) tal-imsemmija direttiva jirriżulta li, għall-finijiet tagħha, diskriminazzjoni indiretta bbażata fuq l-età tirriżulta meta dispożizzjoni, kriterju jew prassi li jidhru newtrali jistgħu jpoġġu f’sitwazzjoni ta’ żvantaġġ lil persuni ta’ età partikolari, meta mqabbla ma’ persuni oħra, sakemm din id-dispożizzjoni, dan il-kriterju jew din il-prassi ma humiex oġġettivament iġġustifikati minn skop leġittimu u sakemm il-mezzi sabiex jintlaħaq dan l-iskop ma jkunux xierqa u neċessarji. |
20 |
Għalhekk, sabiex jiġi stabbilit jekk T. Horgan u C. Keegan jistgħu jinvokaw il-prinċipju mfakkar fil-punt preċedenti, għandu jiġi vverifikat jekk l-għalliema rreklutati wara l-1 ta’ Jannar 2011 u dawk irreklutati qabel din id-data jingħataw trattament differenti minħabba l-età li kellhom waqt ir-reklutaġġ tagħhom. |
21 |
F’dan ir-rigward, jirriżulta mill-proċess li għandha għad-dispożizzjoni tagħha l-Qorti tal-Ġustizzja li l-Irlanda għażlet li jinbidlu l-kundizzjonijiet ta’ remunerazzjoni għall- uffiċjali rreklutati ġodda, inklużi l-għalliema, mill-1 ta’ Jannar 2011, tnaqqis ta’ 10 % fil-paga u klassifikazzjoni fl-ewwel skala tat-tabella ta’ salarju minflok klassifikazzjoni fit-tieni u fit-tielet skala. |
22 |
Dawn il-kundizzjonijiet huma applikabbli għas-sitwazzjoni ta’ T. Horgan u ta’ C. Keegan kif ukoll għal għalliema rreklutati wara din id-data u ma huwiex ikkontestat li dawn jeżerċitaw xogħol simili għal dak tal-għalliema rreklutati qabel l-imsemmija data. |
23 |
Min-naħa l-oħra, l-għalliema rreklutati qabel l-1 ta’ Jannar 2011 ġew neċessarjament ikklassifikati fl-iskali tagħhom fuq il-bażi tat-termini u l-kundizzjonijiet preċedenti fis-seħħ fid-data tar-reklutaġġ tagħhom, dan iddetermina l-ammont tar-remunerazzjoni tagħhom. |
24 |
Minn dan isegwi li din id-differenza fit-trattament tirriżulta mid-data ta’ reklutaġġ tal-għalliema rispettivi, peress li huwa abbażi ta’ din id-data li ir-regoli l-qodma jew ir-regoli l-ġodda dwar l-iskala ta’ salarju u l-klassifikazzjoni fl-iskali għandhom japplikaw. |
25 |
B’hekk, l-uniku kriterju rilevanti għall-finijiet tal-applikazzjoni tar-regoli l-ġodda ta’ remunerazzjoni tat-tabella ta’ salarju u tal-klassifikazzjoni tal-iskala hija l-kwalità ta’ “uffiċjal irreklutat ġdid mill-1 ta’ Jannar 2011”, u dan, indipendentement mill-età tal-uffiċjal fil-mument tar-reklutaġġ tiegħu. Għaldaqstant, dan il-kriterju, li tissuġġetta l-applikazzjoni tar-regoli l-ġodda biss għad-data ta’ reklutaġġ bħala element oġġettiv u newtrali, huwa manifestament mhux konness ma xi teħid inkunsiderazzjoni tal-età tal-persuni rreklutati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2008, Centeno Mediavilla et vs Il-Kummissjoni, C-443/07 P, EU:C:2008:767, punti 81 u 83). |
26 |
Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju ppreċiżat li, jekk, fil-mument tar-reklutaġġ tagħhom, T. Horgan, C. Keegan u l-għalliema l-oħra rreklutati wara l-1 ta’ Jannar 2011 kienu, fil-biċċa l-kbira, l-iżgħar mill-għalliema li ġew irreklutati qabel din id-data, peress li, f’dik id-data, madwar 70 % kellhom mhux iktar minn 25 sena, huwa wkoll paċifiku li irrispettivament mis-sena ta’ reklutaġġ, kemm l-għalliema rreklutati wara l-1 ta’ Jannar 2011 kif ukoll dawk irreklutati qabel din id-data kellhom medja ta’ 25 sena. |
27 |
Minn dak li ntqal jirriżulta li l-kundizzjonijiet il-ġodda ta’ remunerazzjoni imposti mill-Irlanda ma humiex ibbażati fuq kriterju li huwa intrinsikament jew indirettament marbut mal-età tal-għalliema, tant li ma jistax jiġi kkunsidrat li l-leġiżlazzjoni l-ġdida toħloq differenza fit-trattament ibbażata fuq l-età (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-7 ta’ Ġunju 2012, Tyrolean Airways Tiroler Luftfahrt Gesellschaft, C-132/11, EU:C:2012:329, punti 29 u 30). |
28 |
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 2(2)(b) tad-Direttiva 2000/78 għandu jiġi interpretat fis-sens li miżura bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali li, b’effett minn data partikolari, tipprevedi l-applikazzjoni waqt ir-reklutaġġ ta’ għalliema ġodda ta’ tabella ta’ salarju u ta’ klassifikazzjoni fl-iskali inqas favorevoli minn dawk applikati, skont ir-regoli preċedenti għal din il-miżura, għall-għalliema rreklutati qabel din id-data, tikkostitwixxi diskriminazzjoni indiretta bbażata fuq l-età, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. |
Fuq it-tieni sa r-raba ’ domandi
29 |
Fid-dawl tar-risposta mogħtija għall-ewwel domanda, ma hemmx lok li tingħata risposta għat-tieni sar-raba’ domandi. |
Fuq l-ispejjeż
30 |
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjonijiet tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura. |
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi: |
L-Artikolu 2(2)(b) tad-Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE, tas-27 ta’ Novembru 2000, li tistabbilixxi qafas ġenerali għall-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol, għandu jiġi interpretat fis-sens li miżura bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali li, b’effett minn data partikolari, tipprevedi l-applikazzjoni waqt ir-reklutaġġ ta’ għalliema ġodda ta’ tabella ta’ salarju u ta’ klassifikazzjoni fl-iskali inqas favorevoli minn dawk applikati, skont ir-regoli preċedenti għal din il-miżura, għall-għalliema rreklutati qabel din id-data, tikkostitwixxi diskriminazzjoni indiretta bbażata fuq l-età, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. |
Firem |
( *1 ) Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.