EUR-Lex Aċċess għal-liġi tal-Unjoni Ewropea
Dan id-dokument hu mislut mis-sit web tal-EUR-Lex
Dokument 62015CJ0539
Judgment of the Court (Sixth Chamber) of 21 December 2016.#Daniel Bowman v Pensionsversicherungsanstalt.#Request for a preliminary ruling from the Oberster Gerichtshof.#Reference for a preliminary ruling — Social policy — Charter of Fundamental Rights of the European Union — Directive 2000/78/EC — Equal treatment in employment and occupation — Article 2(1) and (2) — Discrimination on grounds of age — Collective labour agreement — Extension of the period of advancement from the first to the second step in the salary scale — Indirect unequal treatment on grounds of age.#Case C-539/15.
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Sitt Awla) tal-21 ta’ Diċembru 2016.
Daniel Bowman vs Pensionsversicherungsanstalt.
Talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Oberster Gerichtshof.
Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Politika soċjali – Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea – Direttiva 2000/78/KE – Ugwaljanza fit-trattament fil-qasam tal-impjieg u tax-xogħol – Artikolu 2(1) u (2) – Diskriminazzjoni bbażata fuq l-età – Ftehim kollettiv ta’ xogħol – Estensjoni tat-terminu għall-avvanz mill-ewwel għat-tieni skala salarjali – Inugwaljanza fit-trattament indiretta bbażata fuq l-età.
Kawża C-539/15.
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Sitt Awla) tal-21 ta’ Diċembru 2016.
Daniel Bowman vs Pensionsversicherungsanstalt.
Talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Oberster Gerichtshof.
Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Politika soċjali – Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea – Direttiva 2000/78/KE – Ugwaljanza fit-trattament fil-qasam tal-impjieg u tax-xogħol – Artikolu 2(1) u (2) – Diskriminazzjoni bbażata fuq l-età – Ftehim kollettiv ta’ xogħol – Estensjoni tat-terminu għall-avvanz mill-ewwel għat-tieni skala salarjali – Inugwaljanza fit-trattament indiretta bbażata fuq l-età.
Kawża C-539/15.
Rapporti tal-qorti - ġenerali
IdentifikaturECLI: ECLI:EU:C:2016:977
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is-Sitt Awla)
21 ta’ Diċembru 2016 ( *1 )
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Politika soċjali — Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea — Direttiva 2000/78/KE — Ugwaljanza fit-trattament fil-qasam tal-impjieg u tax-xogħol — Artikolu 2(1) u (2) — Diskriminazzjoni bbażata fuq l-età — Ftehim kollettiv ta’ xogħol — Estensjoni tat-terminu għall-avvanz mill-ewwel għat-tieni skala salarjali — Inugwaljanza fit-trattament indiretta bbażata fuq l-età”
Fil-Kawża C‑539/15,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari taħt l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Oberster Gerichtshof (qorti suprema, l-Awstrija), permezz ta’ deċiżjoni tal-24 ta’ Settembru 2015, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil-15 ta’ Ottubru 2015, fil-proċedura
Daniel Bowman
vs
Pensionsversicherungsanstalt,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is-Sitt Awla),
komposta minn E. Regan, President tal-Awla, A. Arabadjiev (Relatur) u S. Rodin, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: Y. Bot,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
— |
għal D. Bowman, minn P. Ringhofer, avukat, |
— |
għall-Pensionsversicherungsanstalt, minn J. Milchram, A. Ehm u T. Mödlagl, avukati, |
— |
għall-Kummissjoni Ewropea, minn B.‑R. Killmann u D. Martin, bħala aġenti, |
wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 |
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 21 u 28 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”) kif ukoll tal-Artikoli 2(1) u (2) u 6(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE, tas-27 ta’ Novembru 2000, li tistabbilixxi qafas ġenerali għall-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 4, p. 79). |
2 |
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn Daniel Bowman u l-Pensionsversicherungsanstalt (organu għall-assigurazzjoni tal-pensjoni, iktar ’il quddiem l-“amministrazzjoni”) rigward deċiżjoni ta’ din tal-aħħar ibbażata fuq dispożizzjoni ta’ ftehim kollettiv ta’ xogħol li jipprevedi terminu għall-avvanz mill-ewwel skala għat-tieni skala salarjali itwal minn dak applikat bejn l-iskali segwenti. |
Il-kuntest ġuridiku
Id-Direttiva 2000/78
3 |
Skont l-Artikolu 1 tagħha, l-iskop tad-Direttiva 2000/78 “huwa li tniżżel [tistabbilixxi] parametru ġenerali biex tikkumbatti diskriminazzjoni fuq bażi ta’ reliġjon jew twemmin, diżabilità, età jew orjentazzjoni sesswali f’dak li għandu x’jaqsam ma’ l-impjieg u x-xogħol, bi skop li timplimenta fl-Istati Membri l-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament”. |
4 |
L-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva jipprevedi:
|
5 |
L-Artikolu 6(1) tal-imsemmija direttiva, intitolat “Il-ġustifikazzjoni għal trattament differenti fuq bażi ta’ età” huwa fformulat kif ġej: “Minkejja l-Artikolu 2(2), l-Istati Membri jistgħu jipprovdu li trattament differenti fuq bażi ta’ età m’għandhux jikkostitwixxi diskriminazzjoni, jekk, fil-kuntest tal-liġi nazzjonali, hu objettivament u raġonevolment iġġustifikat b’għan leġittimu, inkluża politika leġittima ta’ l-impjieg, tas-suq tax-xogħol u ta’ objettivi ta’ taħriġ professjonali, u jekk il-mezzi biex jintlaħqu dawk l-għanjiet ikunu approprjati u neċessarji. Dan it-trattament differenti jista’ b’mod partikolari jinkludi:
[…]” |
Id-dritt Awstrijak
6 |
Qabel it-80 emenda ta’ dan il-ftehim kollettiv ta’ xogħol, id-Dienstordnung A für die Angestellten bei den Sozialversicherungsträgern Österreichs (skema A applikabbli għall-impjegati tal-organi assiguraturi tas-sigurtà soċjali Awstrijaka, iktar ’il quddiem id-“DO.A”), kienet tipprevedi: “Artikolu 13: Perijodi ta’ servizz li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-klassifikazzjoni fl-iskala tas-salarji
[…] Artikolu 40: Klassifikazzjoni fl-iskala tas-salarji; avvanz
[…]” |
7 |
Wara t-80 emenda tad-DO.A., li introduċiet ukoll dispożizzjoni tranżitorja għall-ħaddiema rreklutati qabel l-1 ta’ Jannar 2011, dawn id-dispożizzjonijiet jaqraw kif ġej: “Artikolu 13: Perijodi ta’ servizz li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-klassifikazzjoni fl-iskala tas-salarji
[…]
[…]
[…] Artikolu 40: Klassifikazzjoni fl-iskala tas-salarji; avvanz
[…]
[…]” |
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
8 |
D. Bowman, li twieled fit-28 ta’ Lulju 1961, ilu jaħdem fis-servizz tal-amministrazzjoni mill-1 ta’ April 1988 abbażi ta’ kuntratt ta’ xogħol irregolat mid-dritt privat. Dan il-kuntratt huwa rregolat mid-DO.A, li huwa ftehim kollettiv. Ir-remunerazzjoni tiegħu hija kkalkolata abbażi ta’ klassifikazzjoni magħmula fil-mument tar-reklutaġġ tiegħu mingħajr ma ttieħdu inkunsiderazzjoni, f’dak il-mument, perijodi skolastiċi li huwa kien wettaq. Minn dakinhar, D. Bowman għadda għal skala ogħla kull sentejn, konformement mad-dispożizzjonijiet tad-DO.A, u rċieva żieda fir-remunerazzjoni li tikkorrispondi għall-avvanz tiegħu. |
9 |
Qabel it-80 modifika tiegħu, l-Artikolu 40(2) tad-DO.A kien jipprevedi, fir-rigward tal-impjegati tal-amministrazzjoni li ma kinux laħqu tal-inqas l-età ta’ 18-il sena fid-data tar-reklutaġġ tagħhom, li dawk ta’ inqas minn 16, 17 u 18-il sena kienu rispettivament ikklassifikati fl-iskala a, b u c tal-klassi salarjali applikabbli konformement mal-Artikolu 37 tad-DO.A. Kien biss wara li dawn l-istess impjegati kienu laħqu l-età ta’ 18-il sena li kienu kklassifikati fl-ewwel skala, f’liema skala kellhom jiġu kklassifikati ukoll l-impjegati kollha tal-amministrazzjoni li ġew irreklutati wara l-età ta’ 18-il sena, iżda mingħajr ma setgħu jieħdu vantaġġ minn perijodi preċedenti li jistgħu jiġu assimilati ma’ perijodi ta’ attività. Għaldaqstant, l-ebda perijodu skolastiku ma seta’ jittieħed inkunsiderazzjoni. Barra minn hekk, is-salarju relatat mal-iskali a, b u c kien nettament inqas għoli minn dak relatat mal-ewwel skala. L-istess attività jew funzjoni għalhekk kienet tiġi rremunerata b’mod differenti skont l-età li fiha tkun ġiet eżerċitata. |
10 |
It-80 emenda tad-DO.A ħassret l-Artikolu 40(2) ta’ din tal-aħħar u ma ġietx issostitwita, b’tali mod li l-iskali a, b u c ġew ikkanċellati. Il-klassifikazzjoni ta’ kull impjegati tal-amministrazzjoni li ma jkunx wettaq, qabel id-data tar-reklutaġġ tiegħu, perijodi li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-kalkolu tal-karriera ssir, b’riżultat ta’ din l-emenda, irrispettivament mill-età li dan l-impjegat kien laħaq meta daħal fis-servizz. Tali impjegat jiġi immedjatament ikklassifikat fl-ewwel skala. L-iskema l-ġdida ma emendatx ir-remunerazzjoni relatata ma’ din l-iskala tal-aħħar tal-klassi salarjali kkonċernata, b’tali mod li l-impjegati kollha ta’ inqas minn 18-il sena kisbu żieda sinjifikattiva fis-salarju, li, skont il-klassi salarjali, kienet ta’ bejn EUR 100 u 200 fix-xahar. |
11 |
Wara t-80 emenda tad-DO.A, l-avvanzi kollha għat-tieni skala jistgħu jsiru biss wara ħames snin. Sussegwentement, l-avvanzi fl-iskali segwenti jsiru kull darba wara sentejn ta’ servizz. Dawn l-avvanzi ta’ kull sentejn jiġu fi tmiemhom fit-18-il skala, u l-avvanz segwenti għalhekk iseħħ wara erba’ snin. Wara dan tal-aħħar, ikklassifikat bħala “bonus tal-età”, l-ebda avvanz ma huwa previst. |
12 |
Qabel ma ġie rreklutat mill-amministrazzjoni, D. Bowman kien ġie edukat f’kulleġġ tal-Istat Awstrijak mill-1 ta’ Settembru 1976 sat-30 ta’ Ġunju 1979, jiġifieri għal sentejn u disa’ xhur. Wara li t-80 emenda tad-DO.A għamlet possibbli t-teħid inkunsiderazzjoni tal-perijodi skolastiċi, D. Bowman, fis-17 ta’ Mejju 2012, ressaq talba intiża sabiex il-perijodi preċedenti għad-dħul tiegħu fis-servizz fi ħdan l-amministrazzjoni jiġu kkalkolati mill-ġdid għall-finijiet tal-istabbiliment tad-data ta’ avvanz tiegħu, konformement mal-Artikolu 13 tad-DO.A, fil-verżjoni tiegħu wara t-80 emenda ta’ dan il-ftehim kollettiv. Konsegwentement, D. Bowman talab lill-amministrazzjoni l-ħlas tas-somma ta’ EUR 3655.20 gross, inklużi l-interessi u l-ispejjeż, il-ħlas, fil-futur, ta’ salarju li jikkorrispondi għal klassifikazzjoni fil-klassi salarjali F, livell I, skala 17, u l-istabbiliment tad-data ta’ avvanz tiegħu li jmiss għall-1 ta’ Ottubru 2012. |
13 |
Fis-27 ta’ Mejju 2012, l-amministrazzjoni ddeċidiet li, jekk, konformement mad-DO.A, fil-verżjoni tagħha li tirriżulta mit-80 emenda ta’ din tal-aħħar, l-anzjanità fil-karriera ta’ D. Bowman setgħet tiġi ssupplimentata b’massimu ta’ tliet snin, dan madankollu ma jirriżulta fl-ebda titjib fil-klassifikazzjoni salarjali tiegħu u lanqas f’emenda tad-data ta’ avvanz tiegħu, peress li, wara l-imsemmija emenda, l-avvanz għat-tieni skala jista’ sseħħ biss wara ħames snin minflok sentejn kif kien il-każ qabel. |
14 |
L-Arbeits- und Sozialgericht Wien (qorti tax-xogħol u tal-affarijiet soċjali ta’ Vjenna, l-Awstrija) laqgħet ir-rikors li ppreżenta D. Bowman kontra din id-deċiżjoni tal-amministrazzjoni. Dik il-qorti kkunsidrat li l-estensjoni tat-terminu għall-avvanz mill-ewwel għat-tieni skala tikkostitwixxi diskriminazzjoni indiretta bbażata fuq l-età. |
15 |
L-Oberlandesgericht Wien (qorti reġjonali superjuri ta’ Vjenna, l-Awstrija) laqgħet ir-rikors tal-appell minn din id-deċiżjoni tal-Arbeits- und Sozialgericht Wien (qorti tax-xogħol u tal-affarijiet soċjali ta’ Vjenna, l-Awstrija) li bih kienet ġiet adita mill-amministrazzjoni. Il-qorti tal-appell ikkonstatat b’mod partikolari li l-possibbiltà li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-perijodi skolastiċi ġiet introdotta mit-80 emenda tad-DO.A., flimkien mal-miżura intiża sabiex testendi l-perijodu għall-avvanz mill-ewwel għat-tieni skala tas-salarju, u li D. Bowman ġie ttrattat bl-istess mod bħall-ħaddiema l-oħra kemm qabel kif ukoll wara din l-emenda, b’tali mod li ma kienx is-suġġett ta’ diskriminazzjoni bbażata fuq l-età. |
16 |
D. Bowman adixxa l-qorti tar-rinviju, l-Oberster Gerichtshof (qorti suprema, l-Awstrija), b’appell fuq punt ta’ liġi minn din is-sentenza. Dik il-qorti tistaqsi jekk l-estensjoni tat-terminu għall-avvanz mill-ewwel għat-tieni skala tas-salarju stabbilita mid-DO.A tikkostitwixxix diskriminazzjoni indiretta bbażata fuq l-età. B’mod partikolari, hija tosserva li t-80 emenda tad-DO.A ma hijiex intiża sabiex tneħħi inugwaljanza fit-trattament preeżistenti, iżda sabiex tippermetti żvilupp tal-karriera bit-teħid inkunsiderazzjoni ta’ perijodi preċedenti. Anki kieku l-estensjoni tat-terminu għall-avvanz mill-ewwel għat-tieni skala kellha tikkostitwixxi differenza fit-trattament indirettament bbażata fuq l-età, hija tista’ madankollu tkun iġġustifikata. |
17 |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Oberster Gerichtshof (qorti suprema) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin: “L-Artikolu 21 tal-Karta, moqri flimkien mal-Artikoli 2(1) u (2) u mal-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2000/78 u flimkien mal-Artikolu 28 tal-Karta, għandu jiġi interpretat fis-sens:
u, jekk ir-risposta hija affermattiva, għandu jiġi interpretat fis-sens
|
Fuq id-domanda preliminari
18 |
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 21 tal-Karta, kif ukoll l-Artikoli 2(1) u (2) u l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2000/78, għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu ftehim kollettiv ta’ xogħol nazzjonali, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li bis-saħħa tiegħu impjegat, li jibbenefika mit-teħid inkunsiderazzjoni ta’ perijodi skolastiċi għall-finijiet tal-klassifikazzjoni tiegħu fl-iskali salarjali, huwa suġġett għal terminu għall-avvanz mill-ewwel għat-tieni skala salarjali li huwa itwal minn dak applikat bejn l-iskali segwenti. |
19 |
Preliminarjament, għandu jitfakkar li, meta jadottaw miżuri li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2000/78, li tikkonkretizza, fil-qasam tal-impjieg u tax-xogħol, il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni bbażata fuq l-età, li issa huwa stabbilit fl-Artikolu 21 tal-Karta, l-Istati Membri u l-imsieħba soċjali għandhom jaġixxu b’osservanza ta’ din id-direttiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-13 ta’ Settembru 2011, Prigge et, C‑447/09, EU:C:2011:573, punt 48, kif ukoll tal-11 ta’ Novembru 2014, Schmitzer, C‑530/13, EU:C:2014:2359, punt 23). |
20 |
L-ewwel nett, għandu jiġi eżaminat jekk ftehim kollettiv, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jistabbilixxix differenza fit-trattament ibbażata fuq l-età fis-sens tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/78. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont din id-dispożizzjoni, il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament ifisser li ma għandux ikun hemm diskriminazzjoni diretta jew indiretta bbażata fuq xi waħda mir-raġunijiet imsemmija fl-Artikolu 1 ta’ din id-direttiva. L-Artikolu 2(2)(a) tal-imsemmija direttiva jispeċifika li, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-paragrafu 1 tiegħu, għandu jitqies li jkun hemm diskriminazzjoni diretta meta persuna tiġi ttrattata b’mod inqas favorevoli minn persuna oħra li tinsab f’sitwazzjoni paragunabbli, abbażi ta’ waħda mir-raġunijiet imsemmija fl-Artikolu 1 tal-istess direttiva. Barra minn hekk, mill-Artikolu 2(2)(b) tad-Direttiva 2000/78 jirriżulta li, għall-finijiet tagħha, għandu jitqies li jkun hemm diskriminazzjoni indiretta bbażata fuq l-età meta dispożizzjoni, kriterju jew prassi apparentement newtrali jistgħu jqiegħdu persuni ta’ età partikolari fi żvantaġġ meta mqabbla ma’ persuni oħra, ħlief meta din id-dispożizzjoni, dan il-kriterju jew din il-prassi jkunu oġġettivament iġġustifikati minn skop leġittimu u meta l-mezzi sabiex jintlaħaq dan l-iskop ikunu xierqa u neċessarji. |
21 |
Fir-rigward tal-perijodi skolastiċi, li huma inkwistjoni fil-kawża prinċipali, mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li, b’differenza mill-iskema preċedenti għat-80 emenda tad-DO.A, l-iskema stabbilita minn din l-emenda tippermetti t-teħid inkunsiderazzjoni tagħhom sa fejn huma jeċċedu l-obbligu skolastiku ġenerali ekwivalenti għall-minimu applikabbli għal dan iċ-ċiklu ta’ studji konformement mal-leġiżlazzjoni skolastika, b’massimu ta’ tliet snin. |
22 |
Barra minn hekk, għalkemm, b’riżultat tat-80 emenda tad-DO.A, it-terminu għall-avvanz mill-ewwel għat-tieni skala salarjali ttawwal bi tliet snin, l-avvanz fl-iskala tas-salarji jkompli jseħħ abbażi tas-snin ta’ servizz imwettqa. |
23 |
Minn dan isegwi, kif irrilevat il-qorti tar-rinviju, li ftehim kollettiv bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li bis-saħħa tiegħu l-impjegati li jibbenefikaw mit-teħid inkunsiderazzjoni tal-perijodi skolastiċi għall-finijiet tal-klassifikazzjoni tagħhom fl-iskali salarjali huma suġġetti għal terminu għall-avvanz fi ħdan l-ewwel skala salarjali li huwa itwal minn dak applikabbli għall-iskali ogħla, ma jwassalx għal differenza fit-trattament ibbażata fuq l-età fil-konfront tagħhom. |
24 |
Fir-rigward tal-kwistjoni jekk tali ftehim kollettiv iwassalx, kif issuġġeriet il-qorti tar-rinviju, għal diskriminazzjoni indiretta bbażata fuq l-età, għandu jiġi eżaminat jekk, għalkemm ifformulat b’mod newtrali, huwa fil-fatt jiżvantaġġa numru ħafna iktar għoli ta’ persuni li jaqgħu taħt ċerta età jew taħt ċerta kategorija ta’ età. |
25 |
F’dan il-każ, it-80 emenda tad-DO.A għandha bħala riżultat li kull avvanz għat-tieni skala jeħtieġ it-twettiq ta’ perijodu ta’ servizz ta’ ħames snin, filwaqt li l-avvanzi minn din l-iskala ’l quddiem isiru kull darba wara sentejn ta’ servizz. |
26 |
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-qorti tar-rinviju tibbaża ruħha fuq il-premessa li l-introduzzjoni ta’ terminu għall-avvanz mill-ewwel għat-tieni skala salarjali li huwa itwal minn dak applikabbli għall-passaġġ għall-iskali segwenti jikkonċerna prinċipalment lill-ħaddiema li jkunu għadhom kemm ġew irreklutati mill-amministrazzjoni u li ma jistgħux utilment jipprevalixxu ruħhom, għall-finijiet tal-klassifikazzjoni tagħhom fl-iskali salarjali, minn perijodi preċedenti għad-dħul tagħhom fis-servizz. Il-grupp iffurmat minn ħaddiema li s-salarji tagħhom huma inqas għoljin ikun, ġeneralment, kompost prinċipalment minn persuni iktar żgħażagħ, b’tali mod li, skont il-qorti tar-rinviju, ma jistax jiġi eskluż li l-iskema introdotta mit-80 emenda tad-DO.A tiżvantaġġa lill-ħaddiema iktar żgħażagħ f’dak li jirrigwarda s-salarju. |
27 |
Mandankollu, għandu jiġi rrilevat li, f’dan il-każ, l-eżistenza ta’ differenza fit-trattament indirettament ibbażata fuq l-età ma tistax tkun ibbażata fuq din il-konstatazzjoni waħedha. |
28 |
Fil-fatt, mill-proċess ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta, minn naħa, li l-iskema stabbilita mit-80 emenda tad-DO.A tipprevedi li l-klassifikazzjoni tal-impjegati tal-amministrazzjoni fl-iskali salarjali tiddependi b’mod partikolari, kif jirriżulta mill-punt 21 ta’ din is-sentenza, mill-perijodi skolastiċi mwettqa. Dawn il-perijodi skolastiċi jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-imsemmija klassifikazzjoni, irrispettivament mill-età tal-impjegat fil-mument tar-reklutaġġ tiegħu. Għaldaqstant, tali skema hija bbażata fuq kriterju li la huwa indissoċjabbilment u lanqas indirettament marbut mal-età tal-impjegati (ara, b’analoġija, is-sentenza tas-7 ta’ Ġunju 2012, Tyrolean Airways Tiroler Luftfahrt Gesellschaft, C‑132/11, EU:C:2012:329, punt 29). |
29 |
Min-naħa l-oħra, għandu jiġi rrilevat li s-sitwazzjoni ta’ D. Bowman, li madankollu wasslet lill-qorti tar-rinviju li tagħmel din id-domanda, ma tidhirx li tikkorrispondi għal dik ta’ ħaddiem li l-esperjenza professjonali tiegħu hija fil-bidu tagħha u li ma jistax jipprevalixxi ruħu minn perijodi ta’ servizz utli, peress li, kif jirriżulta mill-proċess għad-dispożizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja, D. Bowman jista’ juri li wettaq perijodu skolastiku u li għandu kważi tletin sena ta’ servizz fi ħdan l-amministrazzjoni. |
30 |
Għalhekk, anki jekk ħaddiem żagħżugħ, li jkun għadu kemm ġie rreklutat u li għandu biss ftit esperjenza, li jitlob li l-perijodi skolastiċi tiegħu jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-klassifikazzjoni fl-iskali salarjali, ser ikun, fil-prattika, suġġett għall-estensjoni tat-terminu għall-avvanz fi ħdan l-ewwel skala, jibqa’ l-fatt li, kif turi s-sitwazzjoni ta’ D. Bowman, ħaddiem iktar anzjan u li jibbenefika minn perijodu ta’ servizz sinjifikattiv fi ħdan l-amministrazzjoni u li jressaq talba identika ser ikun, ukoll u bl-istess mod, virtwalment jew retroattivament, suġġett għall-istess estensjoni. |
31 |
Fil-fatt, kif jirriżulta minn tweġiba mogħtija mill-amministrazzjoni għal mistoqsija bil-miktub tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-ftehim kollettiv inkwistjoni fil-kawża prinċipali, sa fejn jipprevedi t-teħid inkunsiderazzjoni ta’ perijodi skolastiċi u l-estensjoni tat-terminu għall-avvanz fi ħdan tal-ewwel skala tas-salarji, japplika bl-istess mod għall-ħaddiema kollha li jitolbu tali teħid inkunsiderazzjoni, inkluż, b’mod retroattiv, għall-ħaddiema li jkunu diġà laħqu l-iskali ogħla. |
32 |
Minn dan isegwi li ftehim kollettiv, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li bis-saħħa tiegħu l-impjegati kollha li jibbenefikaw mit-teħid inkunsiderazzjoni ta’ perijodi skolastiċi għall-finijiet tal-klassifikazzjoni tagħhom fl-iskali salarjali huma suġġetti għal terminu għall-avvanz fi ħdan l-ewwel skala salarjali li huwa itwal minn dak applikabbli għall-iskali ogħla, ma jwassalx għal differenza fit-trattament indiretta bbażata fuq l-età fil-konfront tagħhom. |
33 |
Konsegwentement, ir-risposta li għandha tingħata għad-domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 2(1) u (2) tad-Direttiva 2000/78 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix ftehim kollettiv ta’ xogħol nazzjonali, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li bis-saħħa tiegħu impjegat, li jibbenefika mit-teħid inkunsiderazzjoni ta’ perijodi skolastiċi għall-finijiet tal-klassifikazzjoni tiegħu fl-iskali salarjali, huwa suġġett għal estensjoni tat-terminu għall-avvanz mill-ewwel għat-tieni skala salarjali, peress li din l-estensjoni tapplika għal kull impjegat li jibbenefika mit-teħid inkunsiderazzjoni ta’ dawn il-perijodi, inkluż b’mod retroattiv għal dawk li jkunu diġà laħqu l-iskali segwenti. |
Fuq l-ispejjeż
34 |
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura. |
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Sitt Awla) taqta’ u tiddeċiedi: |
L-Artikolu 2(1) u (2) tad-Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE, tas-27 ta’ Novembru 2000, li tistabbilixxi qafas ġenerali għall-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix ftehim kollettiv ta’ xogħol nazzjonali, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li bis-saħħa tiegħu impjegat, li jibbenefika mit-teħid inkunsiderazzjoni ta’ perijodi skolastiċi għall-finijiet tal-klassifikazzjoni tiegħu fl-iskali salarjali, huwa suġġett għal estensjoni tat-terminu għall-avvanz mill-ewwel għat-tieni skala salarjali, peress li din l-estensjoni tapplika għal kull impjegat li jibbenefika mit-teħid inkunsiderazzjoni ta’ dawn il-perijodi, inkluż b’mod retroattiv għal dawk li jkunu diġà laħqu l-iskali segwenti. |
Firem |
( *1 ) * Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.