IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 20.5.2020
COM(2020) 500 final
KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI
Is-Semestru Ewropew 2020 - Rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi
EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52020DC0500
COMMUNICATION FROM THE COMMISSION TO THE EUROPEAN PARLIAMENT, THE EUROPEAN COUNCIL, THE COUNCIL, THE EUROPEAN CENTRAL BANK, THE EUROPEAN ECONOMIC AND SOCIAL COMMITTEE, THE COMMITTEE OF THE REGIONS AND THE EUROPEAN INVESTMENT BANK 2020 European Semester: Country-specific recommendations
KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-BANK ĊENTRALI EWROPEW, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW, LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI U LILL-BANK EWROPEW TAL-INVESTIMENT Is-Semestru Ewropew 2020 - Rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi
KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-BANK ĊENTRALI EWROPEW, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW, LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI U LILL-BANK EWROPEW TAL-INVESTIMENT Is-Semestru Ewropew 2020 - Rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi
COM/2020/500 final
IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 20.5.2020
COM(2020) 500 final
KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI
Is-Semestru Ewropew 2020 - Rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi
Introduzzjoni
L-Unjoni Ewropea qed tiffaċċja xokk ekonomiku mingħajr preċedent li rriżulta mill-pandemija tal-COVID-19. Il-kura tas-saħħa u miżuri ta’ trażżin u l-impatti konsegwenti fuq il-produzzjoni, id-domanda u l-kummerċ naqqsu l-attività ekonomika u rriżultaw f’livelli ogħla ta’ qgħad, tnaqqis qawwi fil-qligħ tal-kumpaniji, defiċits pubbliċi ogħla u disparitajiet dejjem akbar fl-Istati Membri u bejniethom.
Huwa kruċjali rispons ekonomiku Ewropew ikkoordinat b’saħħtu. Jeħtieġ li jitnaqqsu l-konsegwenzi ekonomiċi u soċjali negattivi tal-kriżi, kwalunkwe frammentazzjoni tas-Suq Uniku, u diverġenzi ekonomiċi sinifikanti u żbilanċi fl-UE.
Is-sostenibbiltà kompetittiva kif ippreżentata fl-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli hija fil-qalba tal-ekonomija tas-suq soċjali tal-Ewropa. L-Istati Membri għandhom ikomplu jiffokaw fuq l-erba’ dimensjonijiet tal-istabbiltà ekonomika: l-istabbiltà ekonomika, il-ġustizzja soċjali, is-sostenibbiltà ambjentali u l-produttività u l-kompetittività, kif ukoll enfasi speċifika fuq is-saħħa. Aġenda ekonomika bħal din tgħin lill-UE u lill-Istati Membri tagħha biex jiksbu l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti u jkunu fit-triq it-tajba għan-newtralità klimatika fl-2050.
B’mod partikolari fi żminijiet ta’ kriżi, is-Suq Uniku wera l-valur tiegħu billi żgura li l-prodotti, is-servizzi u l-ħaddiema essenzjali jilħqu lil dawk fil-bżonn. Madankollu, l-integrità tiegħu ġiet affettwata serjament minn xi miżuri nazzjonali li għandhom l-għan li jrażżnu l-firxa tal-pandemija. Biex timmassimizza l-potenzjal tagħha għall-irkupru ekonomiku, it-tneħħija gradwali tar-restrizzjonijiet se jkollha timxi id f’id mal-isforzi biex jissaħħaħ is-Suq Uniku u tiżdied ir-reżiljenza tiegħu għall-futur.
Is-Semestru Ewropew issa huwa partikolarment neċessarju, minħabba d-daqs tax-xokk u n-natura mingħajr preċedent tal-miżuri tal-politika ekonomika 1 li qed jiġu adottati mill-Istati Membri. L-iżgurar ta’ koordinazzjoni effettiva tal-politika ekonomika fl-UE huwa tal-akbar importanza. Is-Semestru jippermetti lill-Istati Membri jiddiskutu l-politiki tagħhom, jiskambjaw l-aħjar prattiki u jaqblu dwar triq ’il quddiem komuni, f’konformità mal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-13 ta’ Marzu 2020, il-Pjan Direzzjonali lejn irkupru Ewropew tal-24 ta’ April.
Il-proċess tas-Semestru ta’ din is-sena jirrifletti li l-Istati Membri għandhom jiffukaw kemm fuq il-miżuri immedjati biex jindirizzaw u jimmitigaw l-impatt soċjoekonomiku tal-pandemija u fuq il-miżuri biex ikun hemm rilanċ tal-attività ekonomika b’mod sikur. Il-prijoritajiet urġenti jikkonċernaw l-investiment fi kwistjonijiet relatati mas-saħħa, l-appoġġ tad-dħul tal-ħaddiema affettwati, il-likwidità lid-ditti (b’mod partikolari l-Intrapriżi Żgħar u Medji) u miżuri ta’ appoġġ għal irkupru simetriku u biex tiġi ppreservata l-integrità tas-Suq Uniku.
Fir-rilanċ tal-ekonomija, l-Istati Membri jenħtieġ li jikkonċentraw fuq strateġija ta’ rkupru li tistabbilixxi t-triq għat-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali f’konformità mal-patt ekoloġiku Ewropew. Il-mixja lejn mudell ekonomiku aktar sostenibbli, mogħni minn teknoloġiji diġitali u nodfa, jista’ jitfa’ lill-Ewropa fuq quddiem fejn tidħol it-trasformazzjoni. Jenħtieġ li tingħata attenzjoni partikolari lil dawk il-proġetti ta’ investiment li jinsabu fi stadju avvanzat ta’ żvilupp u li jistgħu jiġu antiċipati bl-appoġġ tad-diversi inizjattivi tal-pjan ta’ rkupru tal-UE. Barra minn hekk, l-Istati Membri se jkollhom jindirizzaw l-inugwaljanzi li qed jiżdiedu u jagħtu spinta l-kapital kemm fiżiku u kemm uman, appoġġjati minn investimenti u riformi li jsaħħu t-tkabbir. Huma għandhom jipproteġu wkoll is-Suq Uniku, jiżguraw ktajjen ta’ provvista reżiljenti u sostenibbli u jkomplu jippromwovu kummerċ ħieles u ġust madwar id-dinja. Il-perspettiva ekonomika dinjija qed tiddeterjora. Dan se jkollu impatt fuq l-ekonomija tal-UE u ż-żamma ta’ ftuħ kummerċjali b’mod reċiproku tappoġġa l-irkupru. Fl-aħħar nett, f’kuntest aktar diffiċli, dawn jenħtieġ li jiżguraw l-istabbiltà makroekonomika. Permezz ta’ miżuri ta’ politika ekonomika bla preċedent adottati fil-livell nazzjonali u r-rwol akbar tas-settur pubbliku fl-ekonomija, l-amministrazzjoni pubblika effettiva u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni se jkollhom rwol importanti.
1.PERSPETTIVA EKONOMIKA
Minkejja r-rispons politiku rapidu u komprensiv kemm fil-livell tal-UE kif ukoll dak nazzjonali, l-ekonomija tal-UE mistennija li tesperjenza reċessjoni ta’ dimensjoni storika din is-sena. It-Tbassir Ekonomiku tar-Rebbiegħa 2020 jipprojetta li l-ekonomija tal-UE se tiċkien b’rekord ta’ 7,5 % fl-2020 qabel ma tirpilja b’6 % fl-2021, madwar disa’ punti perċentwali aktar baxxi meta mqabbla mat-Tbassir Ekonomiku tal-Ħarifa 2019. Il-pandemija u l-miżuri ta’ konfinament relatati affettwaw b’mod gravi l-infiq tal-konsumaturi, il-produzzjoni industrijali, l-investiment, il-kummerċ, il-flussi ta’ kapital u l-ktajjen ta’ provvista. It-tħaffif potenzjali tal-miżuri ta’ trażżin fix-xhur li ġejjin għandu jwitti t-triq għal irkupru solidu. Madankollu, l-ekonomija tal-UE bħalissa mhijiex mistennija li tagħmel tajjeb għat-telf ta’ din is-sena sa tmiem l-2021, b’inċertezza u riskji għall-perspettiva ekonomika li tkun għolja ħafna.
Filwaqt li l-pandemija laqtet lill-Istati Membri kollha, il-konsegwenzi ekonomiċi huma differenti. Ix-xokk għall-ekonomija tal-UE huwa simetriku, fis-sens li l-pandemija laqtet lill-Istati Membri kollha, imma kemm it-tnaqqis fl-output fl-2020 (minn -4,2 % fil-Polonja għal -9,7 % fil-Greċja) u l-qawwa tal-effett rebound fl-2021 huma mistennija jkunu differenti b’mod sinifikanti madwar l-Istati Membri. L-irkupru ekonomiku ta’ kull Stat Membru se jiddependi mhux biss fuq l-evoluzzjoni tal-pandemija f’dak il-pajjiż, imma anki fuq ir-reżiljenza u l-istruttura tal-ekonomija tiegħu u l-kapaċità li jirrispondi b’politiki ta’ stabbilizzazzjoni. Minħabba l-interdipendenza tal-ekonomiji tal-UE, id-dinamiċi tal-irkupru f’kull Stat Membru se jaffettwaw ukoll il-qawwa tal-irkupru fl-Istati Membri l-oħra.
Huwa meħtieġ rispons koordinat. Il-limitazzjoni tal-ħsara ekonomika li tiżgura protezzjoni adegwata tas-saħħa u li jiġi ffaċilitat irkupru rapidu u robust biex jiġu stabbiliti l-ekonomiji fit-triq ta’ tkabbir sostenibbli u inklużiv se tiddependi b’mod kruċjali fuq l-effettività kontinwa tal-miżuri ta’ politika nazzjonali u tal-UE. Il-kura tas-saħħa u l-miżuri ta’ protezzjoni ċivili huma kruċjali għall-ftuħ bla periklu tal-ekonomiji u ħaqqhom attenzjoni partikolari. Ir-riperkussjoni ekonomika fl-2021 se tiddependi ħafna fuq il-kapaċità tal-Istati Membri li jirrilanċjaw l-attività ekonomika b’mod sikur u dejjiemi, billi jimplimentaw il-miżuri meħtieġa ta’ ttestjar, intraċċar u miżuri oħra ta’ protezzjoni tas-saħħa.
Filwaqt li skemi ta’ xogħol għal żmien qasir, sussidji tal-pagi u appoġġ għan-negozji se jillimitaw it-telf ta’ impjiegi, il-pandemija se jkollha impatt qawwi fuq is-suq tax-xogħol. Fl-UE r-rata tal-qgħad fl-UE hija mbassra li tiżdied minn 6,7 % fl-2019 għal 9 % fl-2020 u mbagħad tinżel għal madwar 8 % fl-2021. Xi Stati Membri se jaraw żidiet aktar sinifikanti fil-qgħad minn oħrajn, billi proporzjon kbir tal-forza tax-xogħol dipendenti fuq setturi bħat-turiżmu huma partikolarment vulnerabbli.
L-Istati Membri rreaġixxew b’mod deċiżiv b’miżuri fiskali biex jillimitaw il-ħsara ekonomika kkawżata mill-pandemija. L-’ "Istabilizzaturi awtomatiċi", bħall-pagamenti tal-benefiċċji tas-sigurtà soċjali aggravati b’miżuri fiskali diskrezzjonali se jżidu l-infiq tal-gvern. B’riżultat ta’ dan, id-defiċit fiskali tal-gvern aggregat taż-Żona tal-Euro u tal-UE mistenni li jiżdied minn 0,6 % tal-PDG fl-2019 għal madwar 8½ % fl-2020, qabel jerġa’ jinżel għal madwar 3½ % fl-2021. Wara li kien ilu fuq xejra ta’ tnaqqis mill-2014, il-proporzjon tad-dejn pubbliku mal-PDG huwa wkoll mistenni li jiżdied bħala riżultat ta’ taħlita ta’ dejn ogħla u ta’ PDG aktar baxx. Fiż-Żona tal-Euro huwa mbassar li jiżdied minn 86 % fl-2019 għal 102¾ % fl-2020 u mbagħad jinżel għal 98¾ % fl-2021. Fl-UE hu mbassar li jiżdied minn 79,4 % fl-2019 għal madwar 95 % din is-sena qabel jinżel għal 92 % s-sena d-dieħla.
Il-kriżi se jkollha impatt sinifikanti fuq il-kundizzjonijiet soċjali, b’mod partikolari għall-gruppi vulnerabbli u dan jista’ jaggrava l-inugwaljanzi. Hija prijorità li jiġu mmitigati l-impatti soċjali u li tiġi evitata żieda permanenti fil-faqar u l-inugwaljanzi. Il-miżuri preżenti u futuri jeħtieġ li jipproteġu lill-ħaddiema kollha. Dawk li kienu diġà vulnerabbli qabel il-kriżi (bħall-ħaddiema fuq kuntratti temporanji, il-ħaddiema bi ftit kwalifiki, dawk li jaħdmu part-time u dawk li jaħdmu għal rashom, u l-ħaddiema migranti) aktarx li se jintlaqtu l-agħar anki permezz ta’ aċċess inugwali għall-infrastruttura u l-ħiliet diġitali. Filwaqt li jiġi rikonoxxut li ħafna ħaddiema f’okkupazzjonijiet essenzjali fir-rispons ta’ fuq quddiem tal-pandemija COVID-19 jappartjenu wkoll għal dawn il-kategoriji vulnerabbli, huwa importanti li jiġu indirizzati l-ħtiġijiet speċifiċi tagħhom.
Is-sitwazzjoni attwali tinvolvi wkoll riskju ta’ twessigħ tad-differenzi reġjonali u territorjali madwar u fl-Istati Membri. Bidliet fid-domanda u l-kapaċità tas-settur korporattiv biex jirpiljaw se jaffettwaw b’mod asimetriku reġjuni u territorji fi Stati Membri minħabba l-ispeċjalizzazzjoni settorjali differenti tagħhom. Is-servizzi li jirrikjedu kuntatt dirett mal-konsumaturi huma mistennija li se jbatu l-aktar, b’mod partikolari permezz ta’ tnaqqis fil-fatturat u l-impjiegi fl-SMEs. L-Istati Membri bi spazju fiskali sinifikanti jistgħu jaffordjaw li jipprovdu appoġġ aktar ġeneruż u fit-tul lin-negozji u lill-unitajiet domestiċi minn dawk bi spazju fiskali inqas. Dawn se jkunu wkoll f’pożizzjoni aħjar biex jassorbu d-defiċits u l-livelli ta’ dejn tal-gvern ogħla, fost żieda fl-urġenza biex jiġu żgurati kura tas-saħħa ta’ kwalità u provvediment ta’ benesseri soċjali fit-tul għal dawk affettwati. B’mod aktar ġenerali, l-Istati Membri se jiffaċċjaw differenzi fil-kapaċità tagħhom li jiffinanzjaw l-investiment meħtieġ biex jirrilanċjaw l-ekonomiji tagħhom u biex jiffinanzjaw it-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali. Dawn id-differenzi jistgħu jwasslu għal distorsjoni tal-kundizzjonijiet ekwi tas-Suq Uniku u għal żieda fid-diverġenza fl-istandards tal-għajxien.
Kaxxa 1: Aġġornament dwar is-sorveljanza taħt il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir fil-kuntest tal-Klawżola Liberatorja Ġenerali Hekk kif ħarġet fid-dieher il-gravità tat-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku li rriżultat mit-tifqigħa tal-COVID-19, il-Kummissjoni qieset, fil-Komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, li l-kundizzjonijiet attwali jippermettu l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Dan jippermetti li l-Istati Membri jitbiegħdu mir-rekwiżiti baġitarji li normalment japplikaw filwaqt li jippermettu lill-Kummissjoni u lill-Kunsill biex iwettqu l-miżuri ta’ koordinazzjoni tal-politika meħtieġa fil-qafas tal-Patt. B'mod parallel mal-valutazzjoni tal-Programmi ta' Stabbiltà u Konverġenza tal-2020, il-Kummissjoni ħadet ukoll għadd ta’ passi taħt il-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. Il-Kummissjoni adottat rapporti skont l-Artikolu 126(3) TFUE għall-Istati Membri kollha minbarra r-Rumanija, li diġà tinsab fil-parti korrettiva tal-Patt. Dawn ir-rapporti jivvalutaw il-konformità tal-Istati Membri mal-kriterju tad-defiċit fl-2020, fuq il-bażi tal-pjanijiet tagħhom jew fuq it-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni. Barra minn hekk, ir-rapporti għal Franza, il-Belġju, Ċipru, il-Greċja, l-Italja u Spanja jivvalutaw ukoll il-konformità mal-kriterju tad-dejn fl-2019 fuq il-bażi ta’ data tal-eżitu. Ir-rapporti jeżaminaw il-fatturi kollha rilevanti u jqisu l-impatt makroekonomiku u fiskali kbir u inċert tat-tifqigħa tal-COVID-19. It-tifqigħa tal-COVID-19 kellha impatt makroekonomiku u fiskali straordinarju, li għadu qed jiżvolġi. Dan joħloq inċertezza eċċezzjonali, inkluż għat-tfassil ta’ triq kredibbli għall-politika fiskali, li se jkollha żżomm pożizzjoni ta’ appoġġ biex tnaqqas id-distakk bejn il-produzzjoni u l-produzzjoni filwaqt li tiżgura s-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u eventwalment tikkoreġi d-defiċit eċċessiv. Fid-dawl ta’ din is-sitwazzjoni, il-Kummissjoni tqis li f’dan l-istadju m’għandhiex tittieħed deċiżjoni dwar jekk Stat Membru għandux jitqiegħed taħt EDP. Ir-Rumanija hija l-uniku Stat Membru diġà taħt proċedura ta’ defiċit eċċessiv. Fit-3 ta’ April 2020 il-Kunsill iddeċieda li jeżisti defiċit eċċessiv fir-Rumanija u rrakkomanda li r-Rumanija ttemm is-sitwazzjoni attwali ta’ żbilanċ eċċessiv sa mhux aktar tard mill-2022. Il-Kunsill stabbilixxa l-iskadenza tal- 15 ta’ Settembru 2020 biex ir-Rumanija tieħu azzjoni effettiva u biex tirrapporta fid-dettall l-istrateġija ta’ konsolidazzjoni prevista biex jintlaħqu l-miri. Il-Kummissjoni se terġa’ tivvaluta s-sitwazzjoni baġitarja tal-Istati Membri fuq il-bażi tat-Tbassir Ekonomiku tal-Ħarifa 2020, u l-Abbozzi ta’ Pjanijiet Baġitarji li jridu jiġu ppreżentati mill-Istati Membri taż-Żona tal-Euro sal- 15 ta’ Ottubru . |
2.L-OBJETTIVI EWLENIN TAR-RAKKOMANDAZZJONIJIET TAL-2021
Ir-rakkomandazzjonijiet tal-lum jirriflettu r-realtà soċjoekonomika ġdida tal-kriżi tal-COVID-19. L-eżerċizzju tas-Semestru attwali huwa strutturat madwar żewġ dimensjonijiet biex iħeġġeġ lill-Istati Membri jsaħħu aktar ir-reżiljenza tal-ekonomiji tagħhom 2 :
·L-għoti ta’ rispons ta’ politika ekonomika immedjata biex jiġu indirizzati u mtaffija s-saħħa u l-impatt soċjoekonomiku tal-Covid-19 (għal żmien qasir). Dawn il-prijoritajiet jinvolvu l-preservazzjoni tal-impjiegi u l-iżgurar tal-appoġġ tad-dħul għall-ħaddiema affettwati, l-infiq pubbliku fuq is-saħħa, il-miżuri ta’ likwidità għas-settur korporattiv (b’mod partikolari għall-Intrapriżi Żgħar u Medji) u l-protezzjoni tal-fluss ta’ oġġetti essenzjali fis-suq intern. L-elementi fiskali tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż jirriflettu l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali fil-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.
·Ir-rilanċ tal-attività ekonomika u t-tqegħid mill-ġdid tat-tkabbir fuq il-binarji, it-trawwim ta’ tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali (għal żmien qasir sa medju). Se jkun importanti li wieħed jiffoka fuq kif “terġa’ tagħti l-ħajja” lill-ekonomija ladarba jitrażżan l-impatt akut immedjat tal-pandemija. Se jkunu meħtieġa politiki attivi tas-suq tax-xogħol aktar b’saħħithom u aktar b’saħħithom, politiki attivi tas-suq tax-xogħol u l-iżvilupp tal-ħiliet. Ir-rapporti tal-pajjiżi jistgħu jagħtu kontribut dwar l-oqsma għat-tkabbir futur ladarba jintemmu ċ-ċirkostanzi eċċezzjonali (pereż. il-konfinament).
Il-qafas ippreżentat fl-Istrateġija Annwali tat-Tkabbir Sostenibbli 3 madwar il-kunċett ta’ ‘Sostenibbiltà Kompetittiva’ għandu jiggwida l-irkupru bil-fokus tiegħu fuq l-istabbiltà ekonomika, il-ġustizzja soċjali, is-sostenibbiltà ambjentali u l-produttività u l-kompetittività. Ir-rakkomandazzjonijiet li nħarġu llum lill-Istati Membri jkopru dawn l-erba’ dimensjonijiet.
Il-pandemija tenfasizza l-interkonnettività tal-isferi ekonomiċi, soċjali u ambjentali u l-ħtieġa għal strateġija olistika għall-irkupru. Għal din ir-raġuni, l-integrazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti (SDG) fis-Semestru Ewropew tal-koordinazzjoni tal-politika ekonomika hija saħansitra aktar importanti milli kienet qabel. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għal kull pajjiż japplikaw kemm għar-riformi strutturali kif ukoll għall-investimenti. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 għadhom rilevanti u għandhom jitqiesu għall-fondi tal-politika ta’ koeżjoni tal-UE, b’mod partikolari għall-politika ta’ koeżjoni. Is-Semestru Ewropew se jgħin biex ipoġġi fuq quddiem nett fl-aġenda politika l-isfidi u r-rakkomandazzjonijiet ta’ politika rilevanti għal ekonomija sostenibbli, li jistgħu jikkontribwixxu għal ekonomija sostenibbli, f’konformità mal-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-Istrateġija Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli.
Il-monitoraġġ tal-kapaċità effettiva tal-Istati Membri biex jipprovdu rispons effettiv għall-kriżi huwa element essenzjali tas-Semestru ta’ din is-sena iffukat mill-ġdid.
Il-kriżi tal-COVID-19 affettwat il-funzjonament tas-Suq Uniku għall-prodotti, u dan wassal għall-għeluq tal-fruntieri u affettwa l-esportazzjonijiet. Ir-restrizzjonijiet nazzjonali fuq l-esportazzjonijiet ta’ prodotti ewlenin biex tiġi miġġielda l-pandemija, bħal tagħmir ta’ protezzjoni personali, il-maskri, il-ventilaturi u l-mediċini jimminaw il-ġlieda komuni kontra l-pandemija. Minkejja li ħafna Stati Membri eventwalment neħħew ir-restrizzjonijiet tagħhom b'talba tal-Kummissjoni, għad fadal restrizzjonijiet mhux ġustifikati u mhux meħtieġa f’xi pajjiżi li jistgħu jaggravaw it-tfixkil tal-katina tal-provvista, iż-żidiet fil-prezz u n-nuqqas ta’ oġġetti. Biex jiġu koperti l-ħtiġijiet, ittieħdu inizjattivi biex tiżdied kemm il-produzzjoni lokali kif ukoll l-importazzjonijiet minn pajjiżi terzi. Minħabba l-urġenza tas-sitwazzjoni, is-Suq Uniku jeħtieġ li jkun protett minn prodotti mhux konformi. Ir-rwol tal-Awtoritajiet tas-Sorveljanza tas-Suq u tal-Awtoritajiet Doganali jibqa’ kruċjali.
Is-suq Uniku ser jibbenefika minn katini tal-provvista li jaħdmu tajjeb, kemm fl-UE kif ukoll fid-dinja. Filwaqt li tiġi riflessa n-natura dinjija tal-ktajjen tal-provvista, mhux l-inqas għall-oġġetti kritiċi (inklużi l-provvisti mediċi) u l-impenn tal-UE għat-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, jenħtieġ li tingħata attenzjoni partikolari għar-reżiljenza u s-sostenibbiltà tagħhom filwaqt li jiġu diversifikati l-ktajjen tal-provvista tagħna u tiżdied il-kapaċità tal-UE li tipproduċi oġġetti kritiċi.
Il-Funzjonament tas-Suq Uniku fis-servizzi huwa mfixkel minn kompetizzjoni dgħajfa u restrizzjonijiet regolatorji sproporzjonati, b’mod partikolari fil-bejgħ bl-imnut u l-kostruzzjoni. Is-settur tas-servizzi huwa s-settur l-aktar milqut mill-kriżi minħabba l-kollass fid-domanda u l-miżuri ta’ trażżin li jipprevjenu lil ħafna negozji milli jiffunzjonaw. Huwa wkoll is-settur bl-akbar potenzjal ta’ rkupru. It-tnaqqis tal-ostakli regolatorji u amministrattivi se jkun kruċjali. Il-flessibilità addizzjonali fir-regolamentazzjoni nazzjonali tal-aktar setturi affettwati, bħalma huma l-bejgħ bl-imnut, it-turiżmu, il-kultura u l-"Horeca" (l-ospitalità) se tgħinhom jirkupraw.
Il-pandemija COVID-19 wasslet lil ħafna Stati Membri biex jimplimentaw miżuri b’implikazzjonijiet estensivi għall-moviment tan-nies kemm f'pajjiżhom kif ukoll lil hinn mill-fruntieri. L-Istati Membri kważi kollha introduċew kontrolli temporanji fil-fruntieri interni. Barra minn hekk, ġew applikati restrizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar mhux essenzjali fil-fruntieri esterni tal-Unjoni. L-għeluq tal-fruntieri interni tal-UE għandu effett negattiv partikolarment fuq dawk il-ħaddiema li għandhom bżonn jaqsmu fi Stat Membru ieħor biex jaslu sal-post tax-xogħol tagħhom. Dan jikkonċerna l-ħaddiema tal-fruntiera, iżda wkoll il-ħaddiema stazzjonati jew staġjonali. Sabiex jiġu indirizzati l-problemi serji kkawżati mill-introduzzjoni tal-kontrolli fil-fruntieri interni u r-restrizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar, u biex jiġu limitati l-impatti fuq il-funzjonament tas-suq intern, il-Kummissjoni pprovdiet koordinazzjoni u gwida fil-livell tal-UE 4 .
2.1Stabbiltà
Is-sorveljanza skont il-Proċedura ta’ Żbilanċ Makroekonomiku hija tal-akbar importanza 5 . Ir-rakkomandazzjonijiet ta’ din is-sena jqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala pass importanti biex jiġu evitati żbilanċi ġodda fil-futur. Ir-rakkomandazzjonijiet għandhom l-għan li jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet kif ukoll l-isfidi strutturali. Monitoraġġ speċifiku skont il-proċedura ta’ żbilanċ makroekonomiku se jkompli jsegwi l-iżviluppi tal-politika f’oqsma rilevanti. L-iżviluppi makroekonomiċi madwar l-UE se jiġu vvalutati mill-ġdid fir-Rapport li jmiss dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija.
Jekk wieħed jitlaq mix-xejra ta’ tnaqqis mill-2015, id-dejn tal-gvern huwa mistenni li jiżdied drastikament fl-2020. Bl-użu tal-flessibbiltà fiskali sħiħa permessa fil-qafas tal-UE, l-Istati Membri adottaw firxa wiesgħa ta’ miżuri biex iżidu l-kapaċità tas-sistemi tas-saħħa u jipprovdu għajnuna lil dawk iċ-ċittadini u setturi li huma partikolarment affettwati. Dawn il-miżuri, flimkien mat-tnaqqis fl-attività ekonomika u inflazzjoni baxxa, se jikkontribwixxu għad-defiċits u d-dejn tal-amministrazzjoni pubblika sostanzjalment ogħla fl-2020. Barra minn hekk, l-Istati Membri qed jipprovdu miżuri ta’ appoġġ ta’ likwidità u garanziji ta’ self sinifikanti, li jinvolvu obbligazzjonijiet kontinġenti għall-gvernijiet.
L-elementi fiskali tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż jirriflettu l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali, li tirrakkomanda li jittieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex tkun indirizzata b’mod effettiv il-pandemija, tiġi sostnuta l-ekonomija u jiġi appoġġat l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, il-politiki fiskali jenħtieġ li jimmiraw li jiksbu pożizzjonijiet fiskali prudenti fi żmien medju u jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn, filwaqt li jtejbu l-investiment.
L-attivazzjoni bla preċedent tal-klawżola liberatorja ġenerali tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji matul dan it-tnaqqis serju fir-ritmu ekonomiku. Tnaqqis fir-ritmu ekonomiku qawwi mistenni li rriżulta mit-tifqigħa tal-COVID-19 wassal lill-Kummissjoni biex tikkonkludi li l-kundizzjonijiet attwali jiġġustifikaw l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali. Il-Ministri tal-Finanzi tal-Istati Membri qablu ma’ dik il-valutazzjoni. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Se tippermetti lill-Kummissjoni u lill-Kunsill biex jieħdu l-miżuri ta’ koordinazzjoni tal-politika fil-qafas tal-Patt, filwaqt li jitilqu mir-rekwiżiti baġitarji li normalment japplikaw. B’mod speċifiku, dan jippermetti li Stat Membru jitbiegħed temporanjament mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fi żmien medju, sakemm dan ma jipperikolax is-sostenibbiltà fiskali fi żmien medju.
Il-gwida fiskali fil-pakkett tar-rebbiegħa għandha l-għan li tikkoordina l-politiki fiskali fil-fażi immedjata tal-kriżi kif ukoll matul il-fażi ta’ rkupru ekonomiku. Sabiex jiġi ffaċilitat l-irkupru, bħalissa hemm bżonn ta’ pożizzjoni fiskali ta’ appoġġ fl-Istati Membri kollha. B’mod parallel, is-sostenibbiltà fiskali fiż-żmien medju jenħtieġ li tibqa’ tiġi mħarsa. B’mod partikolari, jenħtieġ li jiġi żgurat li, meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, l-Istati Membri jsegwu politiki fiskali biex jiksbu pożizzjonijiet fiskali prudenti fi żmien medju u jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn.
Jenħtieġ li l-Istati Membri jagħtu wkoll attenzjoni lill-kwalità tal-finanzi pubbliċi f’mument ta’ pakketti fiskali mingħajr preċedent, bil-prijoritizzazzjoni ġusta fir-rigward tal-investiment u n-nefqa produttiva. Barra minn hekk, bil-pakketti fiskali mingħajr preċedent adottati fl-Istati Membri u r-rwol akbar sussegwenti tas-settur pubbliku fl-ekonomija, huwa importanti ħafna li l-amministrazzjonijiet pubbliċi jkunu effettivi u effiċjenti. Biex jimxu ’l quddiem, dawk l-Istati Membri li jiżguraw trattament finanzjarju sod tal-finanzi pubbliċi se jirpiljaw aktar malajr mill-kriżi. In-nefqa pubblika u l-investiment huma importanti biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, inkluż permezz ta’ bbaġitjar ekoloġiku u akkwist pubbliku ekoloġiku.
Bit-tifqigħa tal-epidemija COVID-19, is-swieq finanzjarji dinjija esperjenzaw korrezzjonijiet severi fil-prezzijiet u żieda fil-volatilità. Is-swieq ta’ ekwità, ta’ dħul fiss kif ukoll dawk tal-komoditajiet ġew affettwati b’mod negattiv minħabba l-kundizzjonijiet ekonomiċi li qed jiddeterjoraw u l-inċertezza ogħla. Minkejja dan, sa issa ġie ppreservat sew il-funzjonament tas-swieq kif ukoll l-istituzzjonijiet finanzjarji. Il-politika pubblika u l-azzjonijiet tal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) u ta’ awtoritajiet monetarji oħrajn madwar id-dinja kienu importanti biex jittaffa dan l-impatt. Il-BĊE għamel EUR 1 triljun (8,5 % tal-PDG taż-Żona tal-Euro) ta’ likwidità disponibbli permezz ta’ diversi strumenti, inkluż il-Programm ta’ Xiri ta’ Emerġenza Pandemika għal bonds tal-gvern u korporattivi.
Ir-riskji tal-ħasil tal-flus jibqgħu prevalenti. Il-ħasil tal-flus għandu konsegwenzi negattivi fir-rigward tal-finanzi pubbliċi u l-istabbiltà finanzjarja u joħloq riskji partikolari. Minbarra l-Istati Membri (il-Bulgarija, id-Danimarka, l-Estonja, il-Latvja, Malta u l-Isvezja) li rċevew rakkomandazzjoni biex iżidu r-regolamentazzjoni u s-superviżjoni kontra l-ħasil tal-flus matul is-sena li għaddiet, din is-sena żdiedu ħamsa oħra (l-Irlanda, il-Lussemburgu, in-Netherlands, is-Slovakkja, il-Finlandja).
Il-banek għandhom rwol importanti biex iżommu l-likwidità għaddejja lejn l-ekonomija reali. Fil-kuntest ta’ ekonomija li qed tiddeterjora, il-Kummissjoni Ewropea, il-BĊE, l-Awtorità Bankarja Ewropea u l-Mekkaniżmu Superviżorju Uniku ħadu miżuri eċċezzjonali biex il-banek jiffinanzjaw l-unitajiet domestiċi u d-ditti biex jikkonfrontaw it-telf fid-dħul. Il-banek se jitħallew joperaw taħt il-Gwida 2 tal-Pilastru għall-adegwatezza tal-kapital u l-Istati Membri rrilaxxaw il-bafers kapitali ta’ riskju kontroċikliku u sistemiku, fejn kienu fis-seħħ, biex ikunu f’pożizzjoni aħjar biex jassorbu t-telf u jappoġġaw l-irkupru bi kreditu. Huwa importanti li jingħata appoġġ finanzjarju lil dawk li jissellfu li kienu essenzjalment vijabbli qabel ma faqqgħet il-kriżi. Ir-riċessjoni attwali se tittestja r-reżiljenza tas-settur bankarju, billi s-suċċessi li nkisbu fit-tindif tal-karti tal-bilanċ tal-banek jistgħu jittreġġgħu lura u sfidi oħra, bħall-profittabbiltà baxxa, jistgħu jsiru aktar viżibbli wkoll.
Kaxxa 2: Sommarju tal-miżuri li l-Istati Membri adottaw biex jappoġġaw l-aktar lill-ħaddiema affettwati u lill-SMEs (appoġġ ta’ likwidità)
B’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, l-Istati Membri ħadu, estendew jew ħabbru miżuri bla preċedent biex jipprovdu għajnuna lil dawk iċ-ċittadini u setturi li huma partikolarment milquta. Filwaqt li l-miżuri ġew adattati għas-sitwazzjoni speċifika għall-pajjiż, b’mod ġenerali, kollha għandhom l-istess objettiv: biex jittaffa l-impatt tal-kriżi billi jiġu protetti l-impjiegi u d-dħul tal-individwi u jiġi pprovdut appoġġ ta’ likwidità lil kumpaniji, b’mod partikolari intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs).
Biex jiġu appoġġati l-ħaddiema, ħafna Stati Membri estendew, u f’xi każijiet ħolqu, ix-xogħol tagħhom għal żmien qasir jew skemi ta’ qgħad temporanju billi jżidu l-ammont ta’ kwoti u/jew inaqqsu l-kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà. Dawn l-iskemi jippermettu lid-ditti li jinsabu f’diffikultajiet ekonomiċi biex inaqqsu s-sigħat maħduma jew li jissospendu b’mod temporanju l-ħaddiema, filwaqt li l-impjegati huma (parzjalment) ikkumpensati permezz ta’ appoġġ ta’ dħul pubbliku. Dawn il-miżuri jgħinu fil-prevenzjoni ta’ sensji permanenti, jiżguraw dħul stabbli u jipproteġu liċ-ċittadini. Ħafna Stati Membri estendew miżuri bħal dawn biex jikkumpensaw ukoll lill-persuni li jaħdmu għal rashom minħabba n-nuqqas fid-dħul tagħhom. Xi Stati Membri ħadu wkoll miżuri biex jevitaw it-tmiem ta’ kuntratti ta’ kiri u żidiet fil-kera matul il-pandemija.
Biex tkompli ttaffi x-xokkijiet ekonomiċi u ssalva n-negozji, il-Kummissjoni Ewropea adottat Qafas Temporanju li jippermetti lill-Istati Membri jużaw il-flessibbiltà sħiħa skont ir-regoli tal-UE dwar l-Għajnuna mill-Istat u dawk li jaħdmu għal rashom. Barra minn hekk, l-Istati Membri jipprovdu appoġġ ta’ likwidità mdaqqas lill-kumpaniji permezz ta’ self sussidjat u garanziji mill-Istat.
Ħafna Stati Membri jippermettu lil dawk li jaħdmu għal rashom jew lill-SMEs biex idewmu l-pagamenti tat-taxxa jew il-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali tagħhom. Barra minn hekk, prepagamenti ta’ taxxa ġew imnaqqsa jew krediti ta’ taxxa mħallsa lura minn qabel biex jipprovdu likwidità addizzjonali. Xi Stati Membri introduċew moratorju pubbliku temporanju fuq il-ħlas lura ta’ self privat u korporattiv taħt ċerti kundizzjonijiet, fosthom self lil persuni li jaħdmu għal rashom u lill-SMEs.
Biex tappoġġa lill-Istati Membri fl-isforzi tagħhom, l-UE stabbilixxiet miżuri importanti biex jiġu mobilizzati minnufih ir-riżorsi kollha mhux utilizzati mill-fondi tal-UE, billi tipprovdilhom flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri razzjonalizzati u simplifikati u l-possibbiltà li tibbenefika minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020–2021 6
2.2Ġustizzja
Il-kriżi tal-COVID-19 qed ikollha impatt kbir fuq is-suq tax-xogħol u l-kundizzjonijiet soċjali. Id-daqqa waslet fil-mument li s-swieq tax-xogħol kienu qed jitjiebu. Ir-rata tal-impjiegi laħqet l-ogħla livell ta’ aktar minn 74 % fi tmiem l-2019 u s-sehem ta’ persuni f’riskju ta’ faqar u esklużjoni soċjali laħaq l-aktar livell baxx tiegħu fid-deċennju, għalkemm komplew jippersistu d-diverġenzi bejn il-pajjiżi.
Il-kriżi attwali hija mistennija li żżid b’mod sinifikanti l-qgħad u l-inugwaljanzi fid-dħul. Il-qgħad mistenni jiżdied b’mod mhux uniformi fis-setturi kollha. Is-sitwazzjoni demografika fl-Istati Membri u fis-swieq tax-xogħol tagħhom għandha tiġi kkunsidrata wkoll b’mod partikolari fir-rigward tat-tixjiħ. Il-limitazzjonijiet persistenti għall-mobilità huma mistennija li jkollhom impatt fuq il-kundizzjonijiet tax-xogħol, it-tagħlim u t-taħriġ u l-aċċess għas-servizzi. Il-gruppi vulnerabbli ma jridux jitħallew lura f’kuntest fejn l-inugwaljanzi huma evidenti ħafna u saħansitra aggravati. L-irkupru jrid ikun ukoll sensittiv għall-kwistjonijiet relatati mas-sessi u jittaffa l-impatt sproporzjonat li għandha l-kriżi fuq in-nisa, li qed jagħfas fuq id-disparitajiet eżistenti. It-tliet dimensjonijiet tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali — jiġifieri l-opportunitajiet indaqs, il-kundizzjonijiet tax-xogħol ġusti u l-aċċess għall-protezzjoni soċjali — jibqgħu il-boxxla tal-azzjoni politika fil-livell tal-UE u tal-Istati Membri.
L-Istati Membri qed jagħmlu sforzi straordinarji biex inaqqsu l-impatt soċjali u fuq l-impjiegi. Il-maġġoranza tal-Istati Membri attivaw u estendew il-kamp ta’ applikazzjoni tal-iskemi ta’ xogħol għal żmien qasir eżistenti, filwaqt li oħrajn introduċew skemi simili. Il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri ħolqu wkoll jew espandew skemi ta’ garanzija biex jipprovdu likwidità lill-SMEs, filwaqt li jipproteġu l-impjiegi u l-kontinwità tan-negozju. Il-kumpaniji u l-ħaddiema ta’ appoġġ, b’dan il-mod u b’oħrajn simili se jkollhom rwol ewlieni fil-preservazzjoni tal-impjiegi. Il-finanzjament tagħhom qed jiġi appoġġat bl-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej, u permezz tal-istrument il-ġdid għall-Appoġġ temporanju biex jitnaqqsu r-Riskji tal-Qgħad f’Emerġenza (Support to mitigate Unemployment Risks in an Emergency, SURE) ta’ EUR 100 biljun proposti mill-Kummissjoni fil-bidu ta’ April. L-istrument il-ġdid tal-UE se jipprovdi assistenza finanzjarja lill-Istati Membri biex jgħinu jkopru l-ispejjeż relatati ma’ skemi nazzjonali ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar u miżuri simili oħra mmirati għal dawk li jaħdmu għal rashom. L-arranġamenti tax-xogħol flessibbli u t-telexogħol għandhom ukoll parti importanti fil-preservazzjoni ta’ l-impjiegi u l-produzzjoni. Dawn huma wkoll kruċjali biex jiġi appoġġat bilanċ aħjar bejn ix-xogħol u l-ħajja privata.
Filwaqt li mhux se jkun possibbli li jiġu salvati l-impjiegi kollha, l-irkupru se jġib ukoll opportunitajiet ġodda. L-Istati Membri jenħtieġ li jappoġġaw dawn il-bidliet strutturali. Minn naħa, iż-żieda fil-qgħad qed tagħmel pressjoni fuq is-sistemi tal-benefiċċji tal-qgħad. Il-kopertura u d-durata ġew estiżi f’ħafna pajjiżi. Huwa tal-akbar importanza li jiġu pprovduti benefiċċji tal-qgħad u sostituzzjoni tal-introjtu adegwati għall-ħaddiema kollha, irrispettivament mill-istatus professjonali tagħhom, filwaqt li tingħata wkoll l-attenzjoni dovuta lil dawk li jaħdmu għal rashom. Min-naħa l-oħra, se jkunu meħtieġa politiki attivi tas-suq tax-xogħol effettivi biex jappoġġaw lin-nies biex isibu impjiegi xierqa matul l-irkupru, b’attenzjoni partikolari għaż-żgħażagħ, il-persuni qiegħda fit-tul u l-gruppi vulnerabbli. Jenħtieġ li l-bidla strutturali tiġi mħeġġa wkoll permezz ta’ azzjonijiet li jippromwovu forom innovattivi ta’ xogħol u intraprenditorija, inkluż l-ekonomija soċjali. Fl-aħħar nett, l-involviment sinifikanti tas-sħab soċjali se jkun kruċjali għas-suċċess ta’ kull strateġija ta’ ħruġ u rkupru.
Minkejja li ddaħħlu fis-seħħ miżuri ta’ stabilizzazzjoni ekonomika mingħajr preċedent, ħafna nies x’aktarx isibu ruħhom f’sitwazzjoni ta’ introjtu prekarju. It-telf ta’ introjtu mtawwal jista’ jkun mistenni li jżid ir-riskji ta’ faqar, b’mod partikolari għal unitajiet domestiċi vulnerabbli biex b’hekk iżid l-inegwalitajiet fl-aċċess għall-kura tas-saħħa, servizzi soċjali essenzjali u appoġġ u tagħlim mill-bogħod. Xi gruppi, b’mod partikolari l-familji bit-tfal, dawk qiegħeda fit-tul, il-persuni b’diżabilità, il-migranti u l-persuni bi sfond ta’ migranti u r-ROM huma relattivament aktar esposti. L-inugwaljanzi eżistenti fl-introjtu x’aktarx li se jkunu aggravati. F’dawn iċ-ċirkostanzi, huwa vitali li s-sistemi ta’ protezzjoni soċjali jiġu adattati malajr billi jittejbu l-kopertura u l-adegwatezza tagħhom fejn meħtieġ. Dan jista’ jinkludi estensjoni tal-perjodu tal-benefiċċju u rekwiżiti ta’ eliġibbiltà anqas stretti fejn possibbli. L-Istati Membri se jkollhom bżonn ukoll iżidu l-effiċjenza tal-infiq soċjali billi jiżguraw li jilħaq lil dawk l-aktar fil-bżonn permezz ta’ ttestjar adegwat tal-mezzi. L-aċċess għas-servizzi soċjali u għas-servizzi essenzjali (fosthom l-ilma, is-sanitazzjoni, l-enerġija u l-komunikazzjoni diġitali) jenħtieġ li jkun żgurat għal kulħadd.
Il-kooperazzjoni bejn is-servizzi soċjali, il-kura tas-saħħa u l-kura fit-tul jaf ikollha bżonn tissaħħaħ. Biex jiġu protetti l-familji li huma mgħobbija żżejjed mill-ispejjeż tal-akkomodazzjoni, miżuri għal żmien qasir jistgħu jinkludu s-sospensjoni temporanja ta’ żgumbramenti u l-preklużjoni jew il-posponiment ta’ pagamenti ta’ ipoteki u kera għal familji bi dħul baxx matul il-kriżi, filwaqt li jiġu ppreservati l-istabbiltà finanzjarja u l-inċentivi ta’ ħlas lura fi żmien medju. Jeħtieġ li jiġu applikati d-dispożizzjonijiet nazzjonali li jittrasponu r-regoli tal-UE dwar is-sikurezza u s-saħħa fil-post tax-xogħol, f’konformità mal-Gwida prattika dwar ir-ritorn sikur tal-ħaddiema fil-post tax-xogħol 7 magħmula disponibbli mill-UE.
Kaxxa 3: Kura tas-saħħa
Il-Kriżi tal-COVID-19 poġġiet is-sistemi tas-saħħa tal-Istati Membri taħt stress bla preċedent. Ir-rispons immedjat kien jinkludi miżuri li jżidu l-provvista ta’ prodotti mediċi kritiċi, li jkabbru l-kapaċità tal-laboratorji u tal-unitajiet ta’ kura intensiva fl-isptarijiet u li jirreklutaw, fejn possibbli, ħaddiema tas-saħħa addizzjonali.
Kumplessivament, hija aggravat l-isfidi strutturali eżistenti relatati mal-effikaċja, l-aċċessibbiltà u r-reżiljenza tas-sistemi tas-saħħa .. Dawn jirrigwardaw pereżempju finanzjament insuffiċjenti għall-investimenti tas-saħħa (inkluż għat-tħejjija u r-rispons għall-kriżijiet), koordinazzjoni u integrazzjoni limitati tal-kura, kura primarja dgħajfa, ostakli persistenti għall-aċċess għall-kura tas-saħħa u ħtiġijiet mhux issodisfati għal kura medika, b’mod partikolari għal dawk l-aktar vulnerabbli, notevolment minħabba ħlas mill-but. Il-kriżi poġġiet pressjoni addizzjonali fuq id-dħul tas-sistemi tas-saħħa, li tirriskja li tiggrava l-inugwaljanzi fl-aċċess, b’mod partikolari għal gruppi żvantaġġati. F’ħafna Stati Membri, in-nuqqas ta’ persunal tal-kura tas-saħħa sar kritiku minħabba l-kundizzjonijiet tax-xogħol li jiskoraġġixxu l-attraenza ta’ dawn il-professjonijiet. L-esperjenza mill-Istati Membri wriet il-potenzjal tas-servizzi elettroniċi fil-qasam tas-saħħa biex itejbu l-koordinazzjoni u l-integrazzjoni tal-kura u biex issir effettiva u aċċessibbli b’mod partikolari permezz tat-telemediċina. Fost il-miżuri mill-Kummissjoni biex tappoġġa b’mod dirett is-sistemi nazzjonali tas-saħħa hemm sejħiet għall-offerti għal tagħmir mediku u fornituri taħt il-Ftehim ta' Akkwist Konġunt u l-kapaċità rescEU, skont il-Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili, li tippermetti li tinħoloq riżerva strateġika ta’ fornituri mediċi essenzjali għall-Istati Membri u appoġġ għar-riċerka dwar il-vaċċini, id-dijanjostika u t-trattament. Barra minn hekk, l-appoġġ tas-sistemi tas-saħħa huwa qasam wieħed tal-Inizjattiva ta’ Investiment fir-Rispons għall-Coronavirus. Strumenti Ewropej bħall-Fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni u SURE jistgħu jappoġġaw lill-Istati Membri biex itaffu l-ispejjeż tal-kura tas-saħħa marbuta mal-pandemija.
Is-sistemi tal-edukazzjoni u tat-taħriġ huma wkoll affettwati mill-kriżi. Fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri, il-klassijiet (kif ukoll it-tagħlim imsejjes fuq ix-xogħol u l-apprendistati) ġew sospiżi u l-attivitajiet ta’ tagħlim imxew parzjalment online. Din is-sitwazzjoni taffettwa l-eżiti edukattivi ta’ dawk li qed jitgħallmu u tista’ taggrava d-disparitajiet soċjoekonomiċi u l-isfidi strutturali eżistenti, jekk ma tkunx kontrobilanċjata permezz ta’ riformi xierqa u investiment. Wisq żgħażagħ għadhom jitilqu l-edukazzjoni mingħajr ħiliet bażiċi adegwati. Il-kriżi tal-COVID-19 uriet kemm huwa importanti li l-istudenti kollha jkollhom aċċess ugwali għat-tagħlim mill-bogħod, permezz ta’ konnessjonijiet broadband u apparat tal-IT, u li jkollhom il-ħiliet diġitali meħtieġa. L-investiment fl-infrastruttura ta’ “impatt soċjali għoli” jenħtieġ li jinkludi l-aspetti rilevanti kollha tal-iskejjel/is-servizzi tal-edukazzjoni mit-titjib tal-binjiet tal-iskejjel (biex tiġi garantita l-effiċjenza enerġetika, l-iġjene u t-tbegħid soċjali fost l-istudenti) għat-tagħmir tal-IT. L-appoġġ tal-ħiliet adegwati, b’mod partikolari l-ħiliet diġitali, se jtejjeb il-produttività u r-reżiljenza tal-manodopera waqt li tiffaċilita t-tranżizzjoni lejn ekonomija aktar ekoloġika u aktar intelliġenti.
Djalogu soċjali li jiffunzjona tajjeb huwa kruċjali biex jiġi żgurat li l-miżuri li jittieħdu jkunu ta’ suċċess, inklużivi u sostenibbli. Filwaqt li ma hemm l-ebda mudell uniku li jservi ta’ referenza, f’xi Stati Membri hemm lok ċar għal djalogu soċjali li jiffunzjona aħjar u għal involviment akbar tas-sħab soċjali fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-politika.
Sistemi fiskali ġusti u favorevoli għat-tkabbir jistgħu jgħinu biex jiġi appoġġat l-irkupru ekonomiku billi jikkontribwixxu għal tkabbir inklużiv u sostenibbli. Sistemi fiskali favorevoli għat-tkabbir jistgħu jgħinu u jappoġġaw l-investiment privat u jtejbu l-ambjent tan-negozju, jinkoraġġixxu l-impjiegi, inaqqsu l-inugwaljanzi u jikkontribwixxu għal ekonomija ambjentalment reżiljenti. Barra minn hekk, is-simplifikazzjoni tas-sistema tat-taxxa tista’ tgħin biex tillimita d-distorsjonijiet ekonomiċi u tnaqqas il-piż amministrattiv għall-kumpaniji. Billi sistema fiskali effiċjenti u ġusta hija partikolarment importanti biex ikun appoġġat irkupru ekonomiku effettiv fiż-żmien medju, huwa rakkomandat li xi Stati Membri jirriformaw is-sistema fiskali tagħhom, anki billi .jbiddlu minn tassazzjoni tax-xogħol għal waħda ambjentali.
Il-ġlieda kontra l-Ippjanar Aggressiv tat-Taxxa (Aggressive Tax Planning, ATP) tibqa’ prijorità ċara, b’mod partikolari biex l-Istati Membri jkunu jistgħu jiddependu fuq is-sehem ġust tagħhom ta’ dħul mit-taxxa biex jimplimentaw l-appoġġ fiskali . It-traspożizzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-UE u ta’ inizjattivi miftehma internazzjonalment se jgħinu biex jitrażżnu l-prattiki ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa. Xi elementi fis-sistema tat-taxxa ta’ xi Stati Membri (jiġifieri Ċipru, l-Ungerija, l-Irlanda, il-Lussemburgu, Malta u n-Netherlands), madankollu, jintużaw minn kumpaniji li jwettqu ppjanar aggressiv tat-taxxa. Fid-dawl ta’ dan, huwa rakkomandat li dawn l-Istati Membri jrażżnu l-ippjanar aggressiv tat-taxxa.
2.3Is-sostenibbiltà ambjentali
L-investiment ta’ rkupru joħloq l-opportunità li l-ekonomija tal-UE tingħata forma ġdida u tiġi stabbilita b’mod sod fuq bażi sostenibbli. Ir-rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiżi ta’ din is-sena jidentifikaw oqsma fejn investimenti sostenibbli jistgħu jiġu antiċipati mill-perspettiva tal-Istati Membri. Huwa rakkomandat li l-awtoritajiet jidentifikaw proġetti lesti biex jinvestu u sorsi ta’ finanzjament biex jippermettu n-newtralità klimatika u l-effiċjenza fir-riżorsi tal-industrija, tal-binjiet u tat-trasport, u biex iniedu t-tħejjija ta’ proġetti ta’ investiment futuri biex imexxu ’l quddiem l-aġenda tas-sostenibbiltà ambjentali. Fil-firxa wiesgħa ta’ politiki u miżuri dwar l-enerġija, il-klima u l-ambjent, uħud jispikkaw bħala kandidati għal implimentazzjoni rapida. Dan jinkludi investiment fi proġetti fuq skala żgħira, bħad-dekarbonizzazzjoni tat-trasport u l-effiċjenza enerġetika, anki permezz ta’ rinnovazzjonijiet tal-binjiet, li jistgħu jikkontribwixxu għall-irkupru u jpoġġu l-ekonomiji fuq perkors sostenibbli fit-tul.
Il-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-implimentazzjoni tal-Pjanijiet Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima jankraw l-objettiv fit-tul ta’ newtralità klimatika u r-rekwiżiti ta’ investiment relatati. Il-promozzjoni ta’ investimenti fl-effiċjenza enerġetika u fil-produzzjoni u fin-netwerks tal-enerġija rinnovabbli tista’ tikkontribwixxi għat-trasformazzjoni lejn sistema tal-enerġija aktar kompetittiva, sostenibbli u sigura. Il-politika dwar l-enerġija li tikkombina l-investiment pubbliku u privat tista’ wkoll tikkontribwixxi b’mod sinifikanti għall-irkupru ekonomiku.
L-investiment fil-mobilità sostenibbli u l-ekonomija ċirkolari jirrappreżenta opportunità biex titjieb il-produttività u tittrawwem it-tranżazzjoni ekoloġika. L-investimenti fl-infrastruttura tat-trasport sostenibbli (pereż. it-trasport pubbliku urban, il-ferroviji, l-infrastrutturi għaċ-ċikkliżmu u ċ-ċentri loġistiċi għat-trasport intermodali) jistgħu jżidu l-kwalità għall-passiġġieri u jsostnu l-kompetittività tas-settur tat-trasport.
Il-ktajjen tal-provvista strateġiċi li huma ta’ importanza kritika għar-reżiljenza, sostenibbiltà u l-awtonomija strateġika tal-Ewropa jeħtieġ li jiġu appoġġati. Dan japplika speċjalment f’setturi li huma diffiċli biex jiġu dekarbonizzati (bħall-produzzjoni tal-azzar, is-sustanzi kimiċi, u l-katina tal-valur tal-mobbiltà) u għas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli. L-għan huwa li jinħolqu swieq pilota/ktajjen ta’ provvista għall-industriji Ewropej ta’ enerġija nadifa. L-Istrateġija ta’ Integrazzjoni tas-Sistema tal-Enerġija se tkun mutur importanti biex jinkisbu riżultati fuq dan l-għan, appoġġati minn inizjattivi multipli 8 .
L-investiment f’infrastrutturi “b’impatt għoli” jista’ jgħin biex jiġu indirizzati l-kompromessi tal-politika kurrenti u l-iżbilanċi fis-soċjetà. Sa fejn ikun possibbli, ir-riżorsi maħsuba għall-irkupru jenħtieġ ikunu diretti lejn beni pubbliċi u infrastruttura għal tkabbir aktar sostenibbli. Dan jista’’ jinkiseb pereżempju permezz ta’ investiment f’infrastruttura sostenibbli tat-trasport b’mod li tkun kompatibbli mal-objettiv tal-UE ta’ newtralità klimatika (pereż. it-trasport pubbliku urban, il-ferroviji u ċ-ċentri loġistiċi għat-trasport intermodali), kif ukoll permezz ta’ investimenti f’infrastruttura ambjentali. L-investiment fl-infrastruttura ta’ “impatt soċjali għoli” jista’ jinkludi rinnovazzjoni fl-akkomodazzjoni soċjali u abitazzjonijiet ta’ unitajiet domestiċi bi dħul baxx, kif ukoll l-aspetti rilevanti kollha rilevanti tal-iskejjel / is-servizzi tal-edukazzjoni mit-titjib tal-binjiet tal-iskejjel (biex tiġi garantita l-effiċjenza enerġetika, l-iġjene u t-tbegħid soċjali fost l-istudenti) għal tagħmir tal-IT li jiżgura tagħlim mill-bogħod, ħiliet adegwati u aċċess għal studenti żvantaġġati. Huwa importanti wkoll li jiġu indirizzati l-isfidi ambjentali u tat-tibdil fil-klima biex tkun imħarsa s-saħħa. B’mod partikolari, investimenti ekoloġiċi huwa kruċjali biex ikun indirizzat it-tniġġis tal-arja
Użu akbar tat-teknoloġija diġitali jista’ joffri soluzzjonijiet aktar ekoloġiċi biex jiġu organizzati l-ekonomiji u s-soċjetajiet tagħna. Jista’ jkun xieraq li jiġu kkunsidrati bidliet fl-istil tal-ħajja taċ-ċittadini u fil-prattiki tax-xogħol fin-negozji, speċjalment fejn inaqqsu l-impronta ambjentali u jottimizzaw il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata.
2.4Il-produttività u l-kompetittività
Filwaqt li tkabbir aktar b’saħħtu tal-produttività huwa kruċjali biex tiżdied il-kompetittività tal-Ewropa u biex din titpoġġa fit-triq lejn irkupru robust, il-kriżi kurrenti toħloq riskji għat-tkabbir tal-produttività fi żmien medju, dan jista’ jkun aggravat ulterjorment minn frizzjonijiet fil-ktajjen ta’ valur mondjali. L-adattament tad-ditti jista’ jżid il-produttività b’mod pożittiv. Id-diġitalizzazzjoni, il-kummerċ elettroniku, il-gvern elettroniku u s-saħħa elettronika, l-iżvilupp ta’ mudelli ta’ negozju ġodda, l-arranġamenti bejn ix-xogħol u d-dar u t-telexogħol fi skala akbar jistgħu wkoll iżidu l-produttività.
Politiki xierqa huma kruċjali biex noħorġu mir-reċessjoni ekonomika fi żmien qasir u biex ikun żgurat li l-kapital uman ma jiġix affettwat fi żmien medju. Il-mekkaniżmi li jtejbu l-produttività jinkludu: (i) Il-promozzjoni tal-innovazzjoni u t-tixrid teknoloġiku, pereż. permezz tal-investiment fir-RuI; (ii) L-infurzar effettiv tar-regoli tal-kompetizzjoni biex ikunu indirizzati kwistjonijiet ta’ saħħa fis-suq; (iii) Investiment fil-kompetenzi tal-persuni permezz ta’ sistemi ta’ edukazzjoni u ta’ taħriġ aħjar; (iv) L-iżgurar ta’ swieq tax-xogħol li jiffunzjonaw tajjeb li jevitaw is-segmentazzjoni tal-ħiliet u l-opportunitajiet u li jippermettu l-progressjoni fl-impjiegi; (v) L-iffaċilitar tal-allokazzjoni xierqa tar-riżorsi permezz ta’ ambjent ta’ negozju ta’ appoġġ; (vi) It-titjib tal-funzjonament tal-istituzzjonijiet u tal-governanza, inkluż sistemi ġudizzjarji effiċjenti u indipendenti. L-appoġġ għad-diġitalizzazzjoni u l-investiment tal-ICT jista’ jkollu effett pożittiv doppju jekk it-“tbegħid soċjali” attwali jkompli. Il-produttività tat-telexogħol se jkollha rwol ewlieni. Madankollu, il-benefiċċji jistgħu ma jkunux disponibbli għal dawk bla sengħa jew mhux imħarrġa.
It-teknoloġija diġitali hija essenzjali u se tikkontribwixxi għal irkupru aktar robust tas-soċjetajiet tagħna kif ukoll tal-ekonomiji tagħna. Il-miżuri reċenti ta’ tbegħid fiżiku mexxew fuq quddiem l-importanza ta’ infrastruttura diġitali moderna li tiggarantixxi aċċess wiesa’ għall-internet u d-disponibbiltà ta’ servizzi diġitali, li hija indispensabbli għall-attivitajiet ta’ kuljum. L-investiment fid-diġitalizzazzjoni tan-negozju u fis-settur pubbliku, l-iżvilupp ta’ data fis-servizzi diġitali fis-setturi pubbliċi u privati jista’ jippermetti t-telexogħol, it-tagħlim virtwali u l-edukazzjoni skolastika mid-dar. Minbarra li żżid ir-reżiljenza u l-produttività, din it-tranżizzjoni tista’ tikkontribwixxi wkoll għat-trasformazzjoni ekoloġika tal-ekonomiji tagħna u tgħin biex il-gruppi vulnerabbli jidħlu fl-ekonomija prinċipali. L-investiment fit-tul fir-RuŻ f’teknoloġiji diġitali avvanzati u fil-ħiliet diġitali avvanzati huwa indispensabbli biex tiġi garantita s-sovranità teknoloġika tal-Ewropa filwaqt li jiġu ppreservati l-valuri komuni tagħha.
L-investiment irid jikkunsidra l-ktajjen tal-provvista. Ħafna impjanti industrijali waqqfu l-produzzjoni tagħhom. Oħrajn ġew ikkonvertiti. Wara l-interruzzjonijiet fil-katina tal-provvista u fid-domanda, x’aktarx li s-sistema tokkorri f’forom ġodda (pereż. il-proċessi jkunu aġġustati għal inputs ta’ oriġini ġeografika differenti). Din hija opportunità ta’ “darba” biex tiġi żgurata l-awtonomija strateġika miftuħa Ewropea, b’mod partikolari permezz tad-diversifikazzjoni u t-tisħiħ tal-katini ta’ provvista fis-Suq Uniku u billi niżguraw li qatt ma nerġgħu niffaċċjaw ir-riskju ta’ provvista insuffiċjenti ta’ oġġetti essenzjali fl-oqsma alimentari u tal-kura tas-saħħa. Programmi potenzjali ta’ finanzjament ta’ ekwità provdut mill-UE u mill-awtoritajiet nazzjonali għall-SMEs, b’mod partikolari dawk involuti b’mod attiv fi proġetti innovattivi u b’potenzjal ta’ tkabbir, jistgħu jipprevjenu fallimenti bla bżonn ta’ negozji vijabbli u jservu ta’ għodod ta’ politika biex tingħeleb il-frammentazzjoni industrijali. L-innovazzjoni hija kruċjali għal Ewropa produttiva.
L-indirizzar tal-irkupru jeħtieġ li jikkunsidra r-rabtiet kbar bejn l-ekosistemi industrijali u d-ditti li mifruxa madwar diversi Stati Membri. L-investiment jirrappreżenta wkoll għodda b’saħħitha għall-politika industrijali tal-UE. Ir-restawr tal-ktajjen ta’ provvista tal-UE se jirrikjedi sforz biex tinkiseb l-effiċjenza. L-inċertezzi, id-domanda aktar baxxa u t-tfixkil fil-ktajjen tal-valur żiedu l-kostijiet tal-kumpaniji. Ir-restawr tal-produttività u tal-kompetittività tal-kost saret sfida għall-kumpaniji fi żmien medju. L-innovazzjonijiet li jnaqqsu l-kostijiet se jsiru aktar attraenti iżda l-effiċjenza se tkun ta’ sfida fl-ekonomija kollha. Il-kost tal-opportunità soċjali minħabba nefqa pubblika ineffiċjenti se jkun ta’ piż li jrid jinqasam bejn in-negozji u ċ-ċittadini. Governanza mtejba u użu professjonali u effiċjenti tal-għodod tal-akkwist pubbliku se jkunu aktar meħtieġa minn qatt qabel.
3.SFORZ KONĠUNT BEJN L-ISTITUZZJONIJIET TAL-UE U L-ISTATI MEMBRI
Is-sitwazzjoni bla preċedent teħtieġ approċċ speċifiku tas-Semestru Ewropew ta’ din is-sena. Matul l-aħħar 10 snin, is-Semestru Ewropew sar l-għodda ewlenija għall-koordinazzjoni tal-politiki nazzjonali ekonomiċi u dwar l-impjiegi. Bħalissa huwa parti integrali mill-isforz tal-UE biex trażżan it-tixrid tal-virus, tappoġġa s-sistemi tas-saħħa nazzjonali, tipproteġi u ssalva l-ħajjiet, u tiġġieled l-impatt soċjali u ekonomiku tal-pandemija. Għalhekk, ir-rakkomandazzjonijiet proposti jissotolinjaw il-politiki ekonomiċi u tal-impjiegi adattati għall-prijoritajiet soċjoekonomiċi ġodda tal-kriżi tal-COVID-19 f’oqsma ta’ interess komuni.
Dan l-approċċ kien possibbli biss b’kooperazzjoni aktar mill-qrib bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri. Il-kuntatt mill-qrib u d-djalogu intensiv kienu kruċjali biex jinftiehmu u jiġu identifikati l-politiki u l-aħjar prattiki adottati biex jittaffa u jiġi indirizzat l-impatt soċjoekonomiku tal-virus. Bħala riżultat, il-Kummissjoni aġġornat l-analiżi tagħha tas-sitwazzjoni soċjali u ekonomika tal-Istati Membri ppreżentata fir-rapporti tal-pajjiżi tal-2020 biex tirrifletti ċ-ċirkostanzi ekonomiċi u soċjali kurrenti f’kull Stat Membru. Il-Kummissjoni organizzat laqgħat bilaterali mal-Istati Membri permezz ta’ vidjokonferenza matul ix-xahar ta’ April u kompliet djalogu kontinwu mal-Istati Membri b’mod multilaterali u bilaterali, anki permezz tal-Kumitati rilevanti u mal-Uffiċjali tas-Semestru Ewropew fil-bliet kapitali.
4.IS-SEMESTRU EWROPEW U L-BAĠIT TAL-UE
Il-baġit tal-UE huwa wieħed mill-muturi tal-aġenda ekonomika tal-UE. Meta qegħdin niffaċċaw skoss ekonomiku mingħajr preċedent, il-baġit tal-UE huwa għodda essenzjali biex jiġu indirizzati l-isfidi fi żmien qasir u twil. Il-qafas finanzjarju pluriennali huwa allinjat mill-qrib mas-Semestru Ewropew. L-istrumenti tiegħu joffru appoġġ finanzjarju akbar għal investimenti u riformi ewlenin b’impatt li jdum fuq ir-reżiljenza tal-ekonomija tal-UE. Il-baġit tal-UE jwitti t-triq għaż-żewġ tranżizzjonijiet, dik ekoloġika u dik diġitali, filwaqt li jipproteġi l-ekonomija soċjali tas-suq u s-sistemi ta’ protezzjoni soċjali biex jiġi żgurat irkupru sostenibbli u li jkun hemm spinta għall-konverġenza.
Filwaqt li mhux il-ħtiġijiet ta’ investiment kollha jistgħu jiġu indirizzati mill-fondi tal-UE, il-baġit tal-UE joffri bosta opportunitajiet permezz tal-programmi finanzjarji tal-UE. Ir-Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiż fis-Semestru Ewropew jipprovdu gwida għar-riformi u l-investimenti f’diversi strumenti bħall-programmi operazzjonali tal-fondi tal-politika ta’ koeżjoni. Dawn ir-riżorsi jistgħu jappoġġaw ir-riformi u l-investimenti li jkunu identifikati fil-kuntest tas-Semestru Ewropew u huma kruċjali għall-Istati Membri biex jappoġġaw l-emerġenza ekonomika kurrenti u l-irkupru. L-iffukar tar-riformi u l-investimenti f’dawn l-oqsma kritiċi ta’ politika se jwassal għal irkupru aktar rapidu. Ir-rabta msaħħa ulterjuri bejn is-Semestru Ewropew u l-fondi tal-politika ta’ koeżjoni tal-UE se twassal għal programmar aħjar u aktar effettiv u għalhekk għal investimenti aħjar u aktar iffukati li jirriżultaw ukoll f’irkupru aktar rapidu. Din ir-rabta operazzjonali tissimplifika l-proċessi eżistenti u tiżgura koerenza akbar bejn il-koordinazzjoni tal-politiki ekonomiċi u l-użu tal-fondi tal-UE. Il-bażi analitika tas-Semestru Ewropew tista’ tiggwida b’mod effettiv lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni fid-djalogu li jwassal għall-ipprogrammar tal-fondi.
Allinjament mill-qrib bejn il-baġit tal-UE u s-Semestru Ewropew huwa essenzjali biex jiġu żgurati l-istabbiltà, il-produttività u l-ġustizzja fl-irkupru ekonomiku madwar l-UE bit-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali fil-qalba tiegħu.
Il-passi li jmiss
Il-Kummissjoni tappella lill-Kunsill Ewropew biex jendorsja u lill-Kunsill biex jadotta r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi għall-2020-2021. Il-Membri tal-Kummissjoni li huma responsabbli mill-politika ekonomika se jiddiskutu dawn ir-rakkomandazzjonijiet ta’ politika mal-Parlament Ewropew f’kull stadju prinċipali taċ-ċiklu tas-Semestru Ewropew.
Il-Kummissjoni tistieden ukoll lill-Istati Membri biex jimplimentawhom b’mod sħiħ u f’waqtu, fi djalogu mas-sħab soċjali, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u partijiet ikkonċernati oħra fil-livelli kollha. Il-Kummissjoni se tkompli timpenja ruħha mal-Istati Membri u mal-partijiet ikkonċernati nazzjonali matul il-proċess kollu tas-Semestru biex tiżgura segwitu u implimentazzjoni effettivi fuq il-bażi ta’ sjieda wiesgħa.
Minħabba l-urġenza li jitnieda l-irkupru, il-Kummissjoni tappella lill-Istati Membri biex jadottaw b’mod urġenti l-Qafas Finanzjarju Pluriennali l-ġdid u biex iħejju l-programmi rilevanti fuq il-bażi tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi. Il-Kummissjoni hija disponibbli wkoll biex tipprovdi appoġġ ta’ riforma fuq talba lill-Istati Membri u biex tgħin lill-awtoritajiet jagħmlu l-aħjar użu mill-fondi tal-UE.
APPENDIĊI - PROGRESS FL-IMPLIMENTAZZJONI TAR-RAKKOMANDAZZJONIJIET SPEĊIFIĊI GĦALL-PAJJIŻI
L-isfidi strutturali jibqgħu importanti u l-indirizzar tagħhom se jkun kruċjali għal irkupru u tkabbir sostenibbli wara. L-aktar Stati Membri reżiljenti bħalissa huma previsti li se jqumu lura fuq saqajhom aktar malajr, b’hekk juru l-importanza tal-implimentazzjoni tar-riformi.
Sa mill-bidu tas-Semestru Ewropew fl-2011, inkiseb progress fl-implimentazzjoni għal aktar minn żewġ terzi tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi. L-implimentazzjoni għadha għaddejja fi triq stabbli, bħal fis-snin ta’ qabel (l-Illustrazzjoni 1). Madankollu, l-implimentazzjoni tar-riformi hija ferm differenti f’oqsma ta’ politika differenti. B’mod partikolari, matul l-aħħar snin l-Istati Membri għamlu l-aktar progress fis-servizzi finanzjarji, segwiti minn progress fuq il-leġiżlazzjoni dwar il-protezzjoni tal-impjiegi. Min-naħa l-oħra, il-progress kien partikolarment lajman fit-twessigħ tal-bażi tat-taxxa, kif ukoll fil-kura tas-saħħa u l-kura fit-tul, bis-sistemi tal-kura tas-saħħa jiġu kkontestati ulterjorment minħabba l-COVID-19.
Illustrazzjoni 1: Il-livell ta’ implimentazzjoni llum tar-RSP tal-2011-2019
Nota: Il-valutazzjoni pluriennali tħares lejn l-implimentazzjoni miż-żmien li fih ir-rakkomandazzjonijiet ġew adottati l-ewwel darba sal-pubblikazzjoni ta’ din il-Komunikazzjoni f’Mejju 2020. Il-valutazzjoni kumplessiva tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi relatata mal-politika fiskali tinkludi l-konformità mal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir.
Il-progress fl-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet adottati fl-2019 kien kumplessivament lajman. L-Istati Membri għamlu almenu “xi progress” f’erbgħa minn 10 rakkomandazzjonijiet indirizzati lilhom f’Lulju 2019 (l-Illustrazzjoni 2). Din il-prestazzjoni hija stabbli meta mqabbla mas-sena l-oħra. Madankollu, il-progress jibqa’ irregolari fl-oqsma ta’ politika kollha. L-implimentazzjoni tar-riformi tkompli tkun aħjar fis-servizzi finanzjarji u fil-politiki attivi tas-suq tax-xogħol; filwaqt li l-progress għadu baxx fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet dwar it-tisħiħ tal-kompetizzjoni fis-servizzi u s-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi, inklużi l-pensjonijiet.
Illustrazzjoni 2: Implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi: valutazzjoni annwali f’kull sena konsekuttiva mill-2011 fil-konfront tal-implimentazzjoni sa issa
Nota: Il-valutazzjoni pluriennali tħares lejn l-implimentazzjoni miż-żmien li fih ir-rakkomandazzjonijiet ġew adottati l-ewwel darba sal-pubblikazzjoni ta’ din il-Komunikazzjoni f’Mejju 2020. Għas-snin 2011 u 2012 huwa aktar diffiċli li tqabbel il-valutazzjoni annwali ma’ dik pluriennali minħabba li saret valutazzjoni differenti tal-kategoriji tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi.