Státchabhair – earnálacha talmhaíochta agus foraoiseachta

PRÍOMHPHOINTÍ

Tá feidhm ag Rialachán (AE) 2022/2472 maidir leis na catagóirí cabhrach náisiúnta seo a leanas le haghaidh:

• fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna), mar a shainmhínítear in Iarscríbhinn I, a bhfuil baint acu leis an méid seo a leanas:
  • gníomhaíochtaí talmhaíochta (táirgeadh, próiseáil agus margaíocht),
  • gníomhaíochtaí neamhthalmhaíochta i gceantair thuaithe;
• cosaint an chomhshaoil sa talmhaíocht;
• caomhnú na hoidhreachta cultúrtha agus nádúrtha ar ghabháltais talmhaíochta agus i bhforaoisí;
• damáiste ó thubaistí nádúrtha in earnáil na talmhaíochta a dheisiú;
• taighde, forbairt agus nuálaíocht sa talmhaíocht agus san fhoraoiseacht;
• bearta foraoiseachta eile.

Leagtar amach sa rialachán:

• na tairseacha éagsúla nach gá fógra a thabhairt ina leith maidir le cabhair;
• rialacha maidir le déine uasta cabhrach agus costais incháilithe;
• coinníollacha sonracha do gach catagóir cabhrach.

Caithfear an méid seo a leanas a dhéanamh leis an gcabhair:

• a bheith trédhearcach ionas go bhféadfar ríomh beacht a dhéanamh ar choibhéis olldeontais (deontais, iasachtaí, ráthaíochtaí, fóirdheontais ráta úis);
• dreasacht a chur ar fáil chun iompar tairbhí ionchasaigh a athrú (ní mór iarraidh i scríbhinn ar chabhair a chur isteach sula dtosaíonn tú ar an tionscadal nó ar an ngníomhaíocht);
• comhréireacht a áirithiú agus coinníollacha áirithe a chomhlíonadh má thagann siad salach ar chabhair eile nó ar mhaoiniú poiblí eile;
• ar shuíomhanna gréasáin náisiúnta agus ar shuíomhanna gréasáin an Choimisiúin (leagtar amach na ceanglais in Iarscríbhinn II agus in Iarscríbhinn III).

Ceanglaítear leis freisin ar na Ballstáit an méid seo a leanas a dhéanamh:

• achoimre a chur chuig an gCoimisiún ar gach cineál cabhrach a thugann siad agus tuarascáil bhliantúil a chur ar fáil;
• taifid mhionsonraithe a choinneáil, le doiciméid tacaíochta, ar feadh 10 mbliana ar a laghad;
• scéimeanna cúnaimh a bheith measúnaithe ag saineolaithe neamhspleácha tar éis a gcur i bhfeidhm má tá caiteachas os cionn €150 milliún in aon bhliain amháin nó €750 milliún thar shaolré na scéime.

an Coimisiún a thabhairt do na Ballstáit fógra a thabhairt maidir le cabhair amach anseo, má fhaigheann sé nach gcomhlíonann an chabhair atá tugtha cheana na coinníollacha sa reachtaíocht;

Tá feidhm ag an rialachán maidir leis na catagóirí cabhrach seo a leanas.

• FBManna atá gníomhach i dtáirgeadh talmhaíochta príomhúil, i bpróiseáil táirgí talmhaíochta agus i margú táirgí talmhaíochta:
  • infheistíocht i bhfeirmeacha chun feidhmíocht agus inbhuanaitheacht talmhaíochta, feidhmíocht chomhshaoil agus bonneagar a fheabhsú;
  • comhdhlúthú talún;
  • athlonnú foirgneamh feirme;
  • infheistíochtaí a bhaineann le próiseáil agus margú táirgí talmhaíochta;
  • gnólachtaí nuathionscanta d'fheirmeoirí óga, do ghrúpaí agus d'eagraíochtaí feirmeoireachta agus táirgeoirí;
  • rannpháirtíocht i scéimeanna cáilíochta;
  • malartú eolais, seirbhísí faisnéise agus comhairleacha;
  • seirbhísí athsholáthair feirme;
  • cur chun cinn táirgí talmhaíochta;
  • damáiste ó aimsir neamhfhabhrach a dheisiú, amhail stoirmeacha nó triomach trom;
  • galair ainmhithe agus lotnaidí plandaí a chosc, a rialú agus a dhíothú agus deisiúcháin ar aon damáiste;
  • beostoc agus stoc tite;
  • préimheanna árachais agus ranníocaíochtaí le cistí frithpháirteacha a íoc;
  • deisiúcháin ar dhamáiste a dhéanann ainmhithe faoi chosaint;
  • caomhnú acmhainní géiniteacha talmhaíochta;
  • leas ainmhithe;
  • talmhaíochta.
• Cosaint an chomhshaoil:
  • limistéir atá faoi mhíbhuntáiste ag clár Natura 2000 an AE (líonra de chroíláithreáin phóraithe agus scíthe do speicis neamhchoitianta agus faoi bhagairt);
  • bearta agra-chomhshaoil-aeráide;
  • feirmeoireacht orgánach.
• An oidhreacht chultúrtha agus nádúrtha a chaomhnú ar fheirmeacha nó i bhforaoisí.
• Deisiúcháin ar dhamáiste ó thubaistí nádúrtha.
• Forbairt, taighde agus nuálaíocht:
  • taighde agus forbairt sa talmhaíocht agus san fhoraoiseacht;
  • costais a thabhaítear ó rannpháirtíocht sa chomhpháirtíocht Eorpach um nuálaíocht.
• Foraoiseacht:
  • foraoisiú agus cruthú coillearnaí;
  • córais agrafhoraoiseachta;
  • damáiste a chosc agus a athbhunú;
  • feabhsuithe ar éiceachórais foraoise;
  • cúiteamh ar cheanglais éigeantacha áirithe;
  • seirbhísí comhshaoil/aeráide agus caomhnú;
  • malartú eolais, seirbhísí faisnéise agus comhairleacha;
  • infheistíocht i mbonneagar chun an earnáil a fhorbairt, a nuachóiriú nó a oiriúnú;
  • teicneolaíochtaí maidir le táirgí foraoiseachta a phróiseáil, a shlógadh agus a mhargú;
  • caomhnú acmhainní géiniteacha foraoiseachta;
  • gnólachtaí nuathionscanta do ghrúpaí agus d'eagraíochtaí táirgeoirí;
  • comhdhlúthú talún;
  • comhoibriú foraoiseachta.
• FBManna i gceantair thuaithe:
  • seirbhísí agus bonneagar bunúsach;
  • gnólachtaí nuathionscanta le haghaidh gníomhaíochtaí neamhthalmhaíochta;
  • rannpháirtíocht feirmeoirí i scéimeanna cadáis agus cáilíochta bia, lena n-áirítear gníomhaíochtaí faisnéise agus cur chun cinn;
  • comhar idir FBManna;
  • tionscadail forbartha áitiúla faoi stiúir an phobail.

Cuirtear Rialachán (AE) 2022/2472 in ionad Rialachán (AE) Uimh. 702/2014.

Maidir le Rialachán (AE) Uimh. 1408/2013:

• maidir le cabhair do chuideachtaí a tháirgeann táirgí talmhaíochta príomhúla (m.sh. ainmhithe beo, torthaí nó glasraí);
• nach bhfuil feidhm aige maidir le cabhair do tháirgí bunaithe ar phraghas nó ar chainníocht a thairgtear lena ndíol, lena n-onnmhairiú chuig tíortha neamh-AE nó atá ag brath ar úsáid earraí baile;
• ceanglaítear ar na Ballstáit an méid seo a leanas a dhéanamh:
  • a áirithiú go mbeidh an chabhair trédhearcach trína chur in iúl mar olldheontas airgid, i gcás deontas nó fóirdheontas ráta úis, nó a choibhéis le haghaidh iasachtaí agus ráthaíochtaí;
  • cabhair nua de minimis a dheonú faoi théarmaí an rialacháin amháin,
  • taifid a choinneáil ar feadh 10 mbliana,
  • aon fhaisnéis a iarrann sé a chur ar fáil don Choimisiún i scríbhinn.

Le Rialachán leasaitheach (AE) 2024/3118 tugtar isteach na hathruithe seo a leanas ar Rialachán (AE) Uimh. 1408/2013:

• Féadfaidh na Ballstáit méid na cabhrach a mhéadú i rith na tréimhse trí bliana do chuideachta aonair go €50,000;
• tagann méadú ar na huasteorainneacha náisiúnta ó 1.5% go 2% de luach an aschuir talmhaíochta náisiúnta do gach Ballstát agus cuirtear síneadh leis an tréimhse thagartha ó 2012-2017 go dtí 2012-2023 chun luach méadaithe an táirgthe talmhaíochta le blianta beaga anuas a léiriú;
• cuirtear deireadh leis an uasteorainn uasta, a chuir cosc ar Bhallstáit cabhair de minimis a dheonú ar mó ná 50% den uasteorainn náisiúnta don earnáil táirgí céanna;
• tabharfar isteach clár lárnach éigeantach de chabhair de minimis ar an leibhéal náisiúnta nó ar leibhéal AE ón 1 Eanáir 2027 chun ualach riaracháin a laghdú agus chun trédhearcacht a mhéadú.