EUR-Lex Достъп до правото на Европейския съюз
Този документ е извадка от уебсайта EUR-Lex.
Cosaint sonraí pearsanta
Is í an Treoir 95/46/CE an téacs tagartha, ar an leibhéal Eorpach, maidir le cosaint sonraí pearsanta. Cuireann an Treoir sin creat rialála ar bun chun cothromaíocht a bhunú idir ardleibhéal cosanta ar shaol príobháideach na ndaoine agus shaorghluaiseacht na sonraí pearsanta laistigh den Aontas Eorpach (AE). Dá bhrí sin, socraítear sa Treoir teorainneacha cinnte ar bhailiú agus ar úsáid sonraí pearsanta, agus iarrtar ar gach Ballstát comhlacht neamhspleách náisiúnta a bhunú a bheadh freagrach as maoirseacht a dhéanamh ar gach gníomhaíocht atá nasctha le próiseáil sonraí pearsanta.
ACHT
Treoir 95/46/CE an 24 Deireadh Fómhair 1995 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le daoine aonair a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus le saorghluaiseacht na sonraí sin [Iris Oifigiúil L 281 an 23.11.1995 — Féach na hachtanna leasaithe].
ACHOIMRE
Baineann an Treoir seo le sonraí a próiseáiltear go huathoibríoch (bunachar sonraí custaiméirí ar ríomhaire, mar shampla) chomh maith le sonraí atá i gcomhad neamh-uathoibríoch nó a d’fhéadfaí a chur i gcomhad den chineál sin (comhaid thraidisiúnta páipéir).
Ní bhaineann an Treoir le próiseáil sonraí:
Is í aidhm na Treorach cearta agus saoirsí an duine a chosaint maidir le próiseáil sonraí pearsanta trí phríomhchritéir chun próiseas dlíthiúil a dhéanamh de phróiseáil sonraí a leagadh síos, mar aon le prionsabail chaighdeán na sonraí.
Ní bhíonn próiseáil sonraí dlíthiúil ach amháin sna cúinsí seo a leanas:
Is iad seo a leanas prionsabail chaighdeán na sonraí, ar gá a chur i bhfeidhm maidir le gach gníomhaíocht dhlíthiúil um próiseáil sonraí:
Is féidir leis an duine is ábhar do na sonraí a bhailítear na cearta seo a leanas a fhorfheidhmiú:
Gnéithe ábhartha eile a bhaineann le próiseáil sonraí:
Ba cheart go mbeadh leigheas breithiúnach ann do gach duine má dhéantar a chearta/a cearta, arna ráthú de bhun na bhforálacha náisiúnta is infheidhme don chineál próiseála seo, a shárú. Thairis sin, tá sé de cheart ag daoine a fhulaingíonn damáiste de bharr phróiseáil neamhdhleathach a gcuid sonraí pearsanta cúiteamh a fháil i leith an damáiste sin.
Údaraítear aistriú sonraí pearsanta ó Bhallstát chuig tríú tír má tá leibhéal cosanta dóthanach ag an tír sin. Cé nach féidir sonraí a aistriú mura mbíonn leibhéal dóthanach cosanta ráthaithe, tá ann do roinnt eisceachtaí maidir leis an riail seo atá liostaithe sa treoir, m.sh. nuair a aontaíonn an duine is ábhar do na sonraí lena n-aistriú, má thagann deireadh le conradh, más gá a leithéid a dhéanamh chun críocha leasa phoiblí, agus i gcás go ndearnadh Rialacha Corparáideacha Ceangailteacha nó Clásail Chonarthacha Chaighdeánacha a údarú ag an mBallstát.
Is í aidhm na Treorach cóid iompair náisiúnta agus Comhphobail a ullmhú ar mhaithe le cur chun feidhme éifeachtach na bhforálacha náisiúnta agus forálacha an Comhphobail.
Déanfaidh gach Ballstát foráil d’údarás poiblí neamhspleách amháin nó níos mó chun maoirseacht a dhéanamh, ina chríoch féin, ar chur chun feidhme na bhforálacha arna nglacadh ag na Ballstáit de bhun na Treorach seo.
Bunaítear Meitheal Oibre um Dhaoine a Chosaint ó thaobh Sonraí Pearsanta a Phróiseáil, ina mbeidh ionadaithe d’údaráis mheastóireachta náisiúnta, d’údaráis mheastóireachta institiúidí agus ghníomhaireachtaí an Chomhphobail, chomh maith le hionadaí de chuid an Choimisiúin.
TAGAIRT
Acht |
Teacht i bhfeidhm |
Spriocdháta don trasuí sna Ballstáit |
Iris Oifigiúil |
Treoir 95/46/CE |
13.12.1995 |
24.10.1998 |
IO L 281 an 23.11.1995 |
Acht leasaitheach/Achtanna leasaitheacha |
Teacht i bhfeidhm |
Spriocdháta don trasuí sna Ballstáit |
Iris Oifigiúil |
Rialachán (CE) Uimh. 1882/2003 |
20.11.2003 |
– |
IO L 284 an 31.10.2003 |
Corpraíodh sa bhuntéacs leasuithe agus ceartúcháin chomhleanúnacha ar an Treoir 95/46/CE. Is chun críche tagartha amháin an leagan comhdhlúite seo.
ACHTANNA GAOLMHARA
TUARASCÁIL MAIDIR LE CUR CHUN FEIDHME NA TREORACH
Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle an 7 Márta 2007 ar an méid a leanann ón gClár Oibre um chur chun feidhme níos éifeachtaí na Treorach um Chosaint Sonraí [ COM(2007) 87 críochnaitheach — Neamhfhoilsithe san Iris Oifigiúil].
Scrúdaíodh sa teachtaireacht seo an obair a cuireadh i gcrích faoi chuimsiú an Chláir Oibre um chur chun feidhme níos éifeachtaí na Treorach um Chosaint Sonraí atá ar fáil sa Chéad Tuarascáil maidir le cur chun feidhme na Treorach 95/46/CE. Chuir an Coimisiún in iúl go bhfuil feabhas tagtha ar an gcur chun feidhme, agus go bhfuil an Treoir glactha anois ag na Ballstáit ar fad. Shonraigh sé nár cheart an Treoir a leasú.
Tugadh faoi deara freisin:
Tuarascáil ón gCoimisiún an 15 Bealtaine 2003 — An Chéad Tuarascáil ar chur chun feidhme na Treorach um Chosaint Sonraí (95/46/CE) [ COM(2003) 265 críochnaitheach — Neamhfhoilsithe san Iris Oifigiúil].
Cuireadh san áireamh sa tuarascáil, ach go háirithe, torthaí na gcomhairliúchán a rinne an Coimisiún maidir le measúnú na Treorach 95/46/CE leis na rialtais, na hinstitiúidí, na cónaidhmeanna fiontar, na comhlachais tomhaltóirí agus na saoránaigh. Léirigh torthaí na gcomháirliúchán nach bhfuil formhór na bpáirtithe i bhfabhar aon leasú ar an Treoir. Thairis sin, tar éis dul i gcomhairle leis na Ballstáit, is léir don Choimisiún nach bhfuil a bhformhór acu, nó formhór na n-údarás meastóireachta náisiúnta ach an oiread, i bhfabhar aon leasú ar an Treoir reatha.
D’ainneoin na moilleanna agus na mbearnaí uile i gcur i bhfeidhm na Treorach, baineadh a príomhsprioc amach: na bacainní a bhí ar shaorghluaiseacht sonraí pearsanta idir na Ballstáit a bhaint. Mheas an Coimisiún freisin gur baineadh amach an sprioc ardleibhéal cosanta a ráthú sa Chomhphobal toisc go bhfuil roinnt de na caighdeáin cosanta sonraí is airde ar domhan leagtha amach sa Treoir.
Níor éirigh chomh maith sin le spriocanna eile de bheartas an mhargaidh inmheánaigh, áfach. Tá éagsúlachtaí suntasacha ann fós idir reachtaíocht na mBallstát maidir le cosaint sonraí agus is léir go gcuireann na héagsúlachtaí sin bac ar eagraíochtaí ilnáisiúnta beartais uile-Eorpacha maidir le cosaint sonraí a shainiú. D’fhógair an Coimisiún, mar sin, go ndéanfaí gach rud is gá chun an staid sin a leigheas, ach tionscnamh gníomhaíochta fhoirmiúil a sheachaint, a oiread agus is féidir.
Maidir leis an leibhéal ginearálta ag a bhfuil an reachtaíocht um chosaint sonraí á hurramú, léirítear trí dheacracht ar leith:
D’fhonn cur chun feidhme níos éifeachtaí den Treoir maidir le cosaint sonraí pearsanta a chinntiú, tá clár oibre glactha i láimh ag an gCoimisiún a shainíonn líon áirithe gníomhaíochtaí is gá a dhéanamh idir glacadh na tuarascála seo agus deireadh na bliana 2004. Seo a leanas cuid de na gníomhaíochtaí a thionscnaítear:
TREOIR UM PRÍOBHÁIDEACHAS AGUS CUMARSÁID LEICTREONACH
Treoir 2002/58/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Iúil 2002 maidir le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le príobháideachas a chosaint san earnáil cumarsáide leictreonaí (an Treoir um “príobháideachas agus cumarsáid leictreonach”) [Iris Oifigiúil L 201 an 31.7.2002].
Glacadh an Treoir seo sa bhliain 2002 ag an am céanna a glacadh creat reachtach nua chun earnáil na cumarsáide leictreonaí a rialú. Tá forálacha sa Treoir sin a bhaineann le téamaí íogaire, mar shonraí teagmhála a bheith á gcoimeád ag na Ballstáit ar mhaithe le faireachas póilíneachta (sonraí a choimeád), seoladh teachtaireachtaí leictreonacha nach n-éilítear, úsáid cruthúnais teagmhála (“fianáin”) agus sonraí pearsanta a chur in eolairí poiblí.
Sa Rialachán (AE) Uimh. 611/2013 tá rialacha maidir le sáruithe ar shonraí pearsanta a chur in iúl ag soláthraithe seirbhísí cumarsáide leictreonaí a chuirtear ar fáil go poiblí sa chás go ndéantar sonraí pearsanta a gcuid custaiméirí a chailleadh, a ghoid nó a chur i gcontúirt ar shlí éigin eile.
Má tharlaíonn sárú ar shonraí pearsanta agus má chuirtear sonraí pearsanta i gcontúirt, éilítear ar rialtóirí le Treoir 2002/58/CE an t-údarás náisiúnta inniúil um chosaint sonraí agus, i gcásanna áirithe, na síntiúsóirí agus na daoine aonair lena mbaineann, a chur ar an eolas faoin sárú. Le Rialachán (AE) 611/2013 leagtar síos “bearta cur chun cinn teicniúla” chun an dóigh ar cheart cloí leis na ceanglais seo a shoiléiriú.
I measc nithe eile, ba cheart do sholáthraithe:
CLÁSAIL CHONARTHACHA MAIDIR LE HAISTRIÚ SONRAÍ CHUIG TRÍÚ TÍORTHA
Cinneadh 2004/915/CE ón gCoimisiún an 27 Nollaig 2004 arna leasú Cinneadh2001/497/CE maidir le sraith mhalartach clásal conarthach a thionscnamh i dtaobh sonraí pearsanta a aistriú chuig tríú tíortha [Iris Oifigiúil L 385 an 29.12.2004]
Ghlac an Coimisiún le clásail chonarthacha nua ar féidir le fiontair iad a úsáid chun ráthaíochtaí leordhóthanacha a chinntiú maidir le sonraí pearsanta a aistriú ón AE go tríú tíortha. Cuirfear na clásail nua sin leis na clásail atá ann cheana faoi chuimsiú Chinneadh an Choimisiúin de Mheitheamh 2001 (féach thíos).
Cinneadh 2001/497/CE ón gCoimisiún an 15 Meitheamh 2001 maidir le clásail chonarthacha i dtaobh sonraí pearsanta a aistriú chuig tríú tír de dhroim na Treorach 95/46/CE [Iris Oifigiúil L 181 an 4.7.2001].
Sainíonn an Cinneadh seo clásail chonarthacha a chinntíonn leibhéal cosanta leordhóthanach do shonraí pearsanta a aistrítear ón AE chuig tríú tíortha. Leagann an Cinneadh síos mar oibleagáid do na Ballstáit, i gcás na gcomhlachtaí agus na n-eagraíochtaí a bhaineann úsáid as clásail den chineál sin i gconarthaí maidir le haistriú sonraí pearsanta chuig tríú tíortha, go ndéanfar “leibhéal cosanta leordhóthanach” do na sonraí a chinntiú.
Cinneadh 2010/87/AE ón gComhairle ar chlásail chonarthacha chaighdeánacha maidir le haistriú sonraí pearsanta chuig próiseálaithe bunaithe i dtríú tíortha faoi Threoir 95/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle [Iris Oifigiúil L 39, 12.02.2010]
Cinntí ón gComhairle ina bhfianaítear go bhfuil leibhéal dóthanach cosanta ann do na sonraí a sheoltar chuig roinnt thíortha tríú leibhéal ar bhonn Airteagail 25 (6): go dtí seo, aithnítear ag an gComhairle go soláthraítear cosaint dhóthanach sna tíortha seo: Andóra, an Airgintín, an Astráil, Ceanada (eagraíochtaí tráchtála), an Eilvéis, Oileáin Fharó, Geansaí, Iosrael, Manainn, Geirsí, an Nua-Shéalainn, Uragua agus Prionsabail um Príobháideacht Cuanta Sábháilte Roinn Tráchtála na Stát Aontaithe.
SONRAÍ A CHOSAINT AG INSTITIÚIDÍ AGUS AG COMHLACHTAÍ AN CHOMHPHOBAIL
Rialachán (CE) Uimh. 45/2001/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2000 maidir le daoine a chosaint i dtaca le próiseáil sonraí pearsanta ag institiúidí agus ag comhlachtaí an Chomhphobail agus maidir le saorghluaiseacht sonraí [Iris Oifigiúil L 8 an 12.2.2001].
Is í aidhm an Rialacháin seo cosaint sonraí pearsanta a chinntiú faoi chuimsiú institiúidí agus comhlachtaí an Aontais Eorpaigh. Déanann an téacs foráil do:
Nuashonraithe 08.03.2014