AN COIMISIÚN EORPACH
An Bhruiséil,24.11.2023
COM(2023) 739 final
2023/0422(NLE)
Togra le haghaidh
RIALACHÁN ÓN gCOMHAIRLE
lena leasaítear Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 396/2005 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a mhéid a bhaineann le huasleibhéil iarmhar le haghaidh tiaclóipride i dtáirgí áirithe nó ar tháirgí áirithe
(Téacs atá ábhartha maidir le LEE)
MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN
1.COMHTHÉACS AN TOGRA
•Forais agus cuspóirí an togra
Le Rialachán (CE) Uimh. 396/2005 agus i gcomhréir leis na prionsabail ghinearálta a leagtar síos i Rialachán (CE) Uimh. 178/2002, bunaítear go háirithe an gá atá le hardleibhéal cosanta do thomhaltóirí agus forálacha comhchuibhithe ón Aontas a bhaineann le huasleibhéil iarmhar (MRLanna) lotnaidicídí i mbia agus i mbeatha de bhunadh plandaí nó ainmhíoch, nó ar bhia agus ar bheatha den sórt sin, a áirithiú. Aithnítear sa Rialachán sin, i gcás bia agus beatha arna dtáirgeadh lasmuigh den Aontas, go bhféadfar cleachtais talmhaíochta éagsúla maidir le húsáid táirgí cosanta plandaí a chur i bhfeidhm go dleathach, rud a fhágann ó am go chéile go mbíonn iarmhair lotnaidicídí ann atá éagsúil leis na hiarmhair a thagann as úsáidí a chuirtear i bhfeidhm go dleathach san Aontas. Dá bhrí sin, déantar foráil ann maidir leis an bhféidearthacht iarratas a dhéanamh ar MRLanna a shocrú le haghaidh táirgí allmhairithe (i.e. lamháltais allmhairiúcháin) trí shainchomhad eolaíoch cuimsitheach a sholáthar ina gcuirfear na húsáidí sin agus na hiarmhair a thagann astu san áireamh, rud a ndéanann Ballstát agus an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (EFSA) meastóireacht air. Chomh maith leis sin, breithnítear MRLanna a shocraíonn an Coimisiún Codex Alimentarius ar an leibhéal idirnáisiúnta nuair a shocraítear MRLanna, agus na dea-chleachtais talmhaíochta chomhfhreagracha á gcur san áireamh.
I gcás na substainte gníomhaí tiaclóiprid, agus i gConclúidí EFSA maidir leis an athbhreithniú piaraí, sainaithníodh réimsí ar údar imní criticiúil iad i ndáil le héilliú screamhuisce le meitibilítí tiaclóipride i ndáil le húsáid ionadaíoch amháin nó níos mó a chomhlíonann na critéir formheasa dá bhforáiltear in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1107/2009. Dá thoradh sin, ní dhearnadh formheas na substainte a athnuachan le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/23 ón gCoimisiún. Ina theannta sin, aicmítear tiaclóiprid i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 1272/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle mar shubstaint thocsaineach don atáirgeadh de chatagóir 1B.
Bhí ar na Ballstáit údaruithe le haghaidh táirgí cosanta plandaí ina bhfuil tiaclóiprid a tharraingt siar mar shubstaint ghníomhach faoin 3 Lúnasa 2020. An uastréimhse chairde a cheadaítear do Bhallstát a thabhairt i gcomhréir le hAirteagal 46 de Rialachán (CE) Uimh. 1107/2009, chuaigh sí in éag an 3 Feabhra 2021.
I gcomhréir le hAirteagal 14(1)(a) agus i gcomhar le hAirteagal 17 de Rialachán (CE) Uimh. 396/2005, tar éis neamh‑athnuachan tiaclóipride, dhréachtaigh an Coimisiún Rialachán chun é a ísliú go dtí an teorainn cainníochtaithe (LOQ). Mar sin féin, d’fhéadfadh roinnt eisceachtaí a bheith ann i gcás lamháltais áirithe allmhairiúcháin agus MRLanna Codex (CXLanna), go háirithe i gcás ina ndearnadh athbhreithniú orthu le déanaí agus inar mheas EFSA go raibh siad sábháilte. Coinníodh na MRLanna sin i gcomhréir le hAirteagal 3(2), pointe (g) agus Airteagal 14(2), pointí (a), (c) agus (e) de Rialachán (CE) Uimh. 396/2005.
Mhol an Coimisiún dréacht‑Rialachán do na Ballstáit, a pléadh go mion sa Bhuanchoiste um Plandaí, Ainmhithe, Bia agus Beatha ag na cruinnithe a bhí aige an 13-14 Feabhra 2023, an 10-11 Bealtaine 2023 agus an 18-19 Meán Fómhair 2023.
•Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana
Tá an cur chuige a úsáideadh comhsheasmhach le forálacha Rialachán (CE) 396/2005.
2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT
•Bunús dlí
I gcomhréir leis an Tuairim Réasúnaithe fhabhrach a ghlac EFSA agus ar bhonn Airteagal 14(1)(a) agus Airteagal 49 (2) de Rialachán (CE) Uimh. 396/2005, ullmhaíodh dréacht‑Rialachán ón gCoimisiún agus cuireadh faoi bhráid an Bhuanchoiste um Plandaí, Ainmhithe, Bia agus Beatha é (féach caibidil 1). De réir Airteagal 45(4) den Rialachán sin, beidh feidhm ag an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú de réir Airteagal 5a de Chinneadh 1999/468 ón gComhairle.
•An rogha ionstraime
An dréacht‑Rialachán thuasluaite ón gCoimisiún lena moltar athbhreithniú a dhéanamh ar na MRLanna le haghaidh tiaclóipride, cuireadh faoi bhráid an Bhuanchoiste um Plandaí, Ainmhithe, Bia agus Beatha é, an 18-19 Meán Fómhair 2023, chun tuairim a fháil. Níor thug an Coiste tuairim uaidh maidir leis an dréacht‑Rialachán ón gCoimisiún, ós rud é nár thángthas ar thromlach cáilithe i bhfabhar ná i gcoinne na mbeart atá beartaithe.
Dá bhrí sin agus de bhun Airteagal 5a de Chinneadh 1999/468/CE ón gComhairle i gcomhar le hAirteagal 45 (4) de Rialachán (CE) Uimh. 396/2005, tá an Coimisiún ag cur dréacht‑Rialachán ón gComhairle maidir leis na bearta atá le glacadh faoi bhráid na Comhairle agus na Parlaiminte. Gníomhóidh an Chomhairle i leith an bhirt atá beartaithe trí thromlach cáilithe laistigh de 1 mhí amháin ón dáta ar cuireadh faoina bráid é. Má chuireann an Chomhairle i gcoinne an bhirt trí thromlach cáilithe, ní ghlacfar an beart. Má bheartaíonn an Chomhairle an beart a ghlacadh, cuirfidh sí faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa é gan mhoill. In éagmais tuairim ón gComhairle, cuirtear an Rialachán ar ais chuig an gCoimisiún agus cuirfidh an Coimisiún faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa gan mhoill é le go ndéanfar grinnscrúdú air. Mura gcuireann an Pharlaimint i gcoinne an bhirt, glacfaidh an Coimisiún é. Má chuireann an Pharlaimint i gcoinne an bhirt, ní ghlacfaidh an Coimisiún é.
3.TORTHAÍ AR MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, AR CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS AR MHEASÚNUITHE TIONCHAIR
Níl aon mheastóireacht ex post, comhairliúchán le páirtithe leasmhara ná measúnú tionchair beartaithe don Rialachán cur chun feidhme seo i gcomhthéacs Rialachán (CE) Uimh. 396/2005.
4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA
Níl aon tionchar buiséadach ag an Rialachán.
5.EILIMINTÍ EILE
•Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra
Tá sé beartaithe leis an Rialachán seo na MRLanna uile atá ann cheana le haghaidh tiaclóipride a laghdú go dtí an LOD tar éis neamh‑athnuachan a fhormheas cé is moite de roinnt MRLanna bunaithe ar úsáidí i dtíortha nach Ballstáit den Aontas iad. Na MRLanna le haghaidh tiaclóipride i bpapánna agus tae, comhfhreagraíonn siad do lamháltais allmhairiúcháin a dheimhnigh EFSA a bheith sábháilte do thomhaltóirí in 2023. Na MRLanna le haghaidh tiaclóipride i gcnónna crann, cainchí, torthaí ón meispeal Gearmánach, locuatanna, aibreoga, silíní (milse), plumaí, sútha talún, sméara dubha, caora, torthaí agus caora beaga eile, cíobhaíonna, prátaí, trátaí, ubhphlandaí, mealbhacáin, mealbhacáin uisce, rís, cruithneacht, táirgí ainmhíocha (mucra, bó‑ainmhithe, caoirigh, capaill, éanlaith chlóis, agus ainmhithe feirme eile) táirgí ó fhíocháin (matán, ae, duáin agus scairteach inite), bainne agus uibheacha, comhfhreagraíonn siad do CXLanna a measadh a bheith sábháilte le haghaidh tomhaltóirí.
2023/0422 (NLE)
Togra le haghaidh
RIALACHÁN ÓN gCOMHAIRLE
lena leasaítear Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 396/2005 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a mhéid a bhaineann le huasleibhéil iarmhar le haghaidh tiaclóipride i dtáirgí áirithe nó ar tháirgí áirithe
(Téacs atá ábhartha maidir le LEE)
TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,
Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 396/2005 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Feabhra 2005 maidir le huasleibhéil d’iarmhair lotnaidicídí i mbia agus i mbeatha de bhunadh plandaí nó ainmhíoch nó ar bhia agus ar bheatha den sórt sin agus lena leasaítear Treoir 91/414/CEE ón gComhairle, agus go háirithe Airteagal 14(1)(a) agus Airteagal 49(2) de,
De bharr an mhéid seo a leanas:
(1)I gcás tiaclóipride, socraíodh uasleibhéil iarmhar (MRLanna) in Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 396/2005.
(2)De réir Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/23 ón gCoimisiún, ní dhearnadh formheas na substainte gníomhaí tiaclóiprid a athnuachan, i bhfianaise na n‑ábhar imní criticiúil a shainaithin an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (‘an tÚdarás’) i ndáil le héilliú screamhuisce le meitibilítí tiaclóipride. Ina theannta sin, aicmítear tiaclóiprid i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 1272/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle mar shubstaint thocsaineach don atáirgeadh de chatagóir 1B.
(3)Cúlghaireadh gach údarú le haghaidh táirgí cosanta plandaí ina bhfuil an tsubstaint ghníomhach tiaclóiprid, mar gheall ar an mbaol do shláinte an duine a eascraíonn as úsáid tiaclóipride agus as éilliú screamhuisce. Dá bhrí sin, is iomchuí na MRLanna atá ann cheana a scriosadh bunaithe ar na dea-chleachtais talmhaíochta a bhaineann leis na húdaruithe sin a shocraítear le haghaidh na substainte sin in Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 396/2005 i gcomhréir le hAirteagal 17 den Rialachán sin i gcomhar le hAirteagal 14(1)(a) de.
(4)I gcomhréir le hAirteagal 43 de Rialachán (CE) Uimh. 396/2005, d’iarr an Coimisiún ar an Údarás tuairim réasúnaithe a thabhairt, ina ndéanfaí measúnú ar na rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ag baint leis na MRLanna atá ann faoi láthair, bunaithe ar lamháltais allmhairiúcháin agus MRLanna Codex (CXLanna) le haghaidh tiaclóipride, i bhfianaise na sonraí tomhaltais is déanaí atá ar fáil agus na sonraí deimhniúcháin riachtanacha a bheith ann nó gan bheith ann chun aghaidh a thabhairt ar na bearnaí sonraí arna sainaithint le linn an athbhreithnithe MRL i gcomhréir le hAirteagal 12 de Rialachán (CE) Uimh. 396/2005.
(5)Tháinig an tÚdarás ar an gconclúid gur díorthaíodh na MRLanna a socraíodh le haghaidh iarmhair thiaclóipride i bpapánna agus tae ó lamháltais allmhairiúcháin, a raibh sonraí ag tacú leo agus a mheastar a bheith sábháilte le haghaidh tomhaltóirí. Dá bhrí sin, ba cheart na MRLanna sin a choinneáil i gcomhréir le hAirteagal 3(2)(g) de Rialachán (CE) Uimh. 396/2005.
(6)I gcás iarmhair thiaclóipride i gcnónna crann, cainchí, torthaí ón meispeal Gearmánach, locuatanna, aibreoga, silíní (milse), plumaí, sútha talún, sméara dubha, caora, torthaí agus caora beaga eile, cíobhaíonna, prátaí, trátaí, ubhphlandaí, mealbhacáin, mealbhacáin uisce, rís, cruithneacht, táirgí ainmhíocha (mucra, bó‑ainmhithe, caoirigh, capaill, éanlaith chlóis, agus ainmhithe feirme eile) táirgí ó fhíocháin (matán, ae, duáin agus scairteach inite), bainne agus uibheacha, comhfhreagraíonn na MRLanna atá ann faoi láthair do na luachanna CXL agus tháinig an tÚdarás ar an gconclúid go meastar go bhfuil siad sábháilte do thomhaltóirí7; ba cheart, dá bhrí sin, iad a choinneáil freisin i gcomhréir le prionsabail Airteagal 14(2)(e) de Rialachán (CE) Uimh. 396/2005.
(7)Maidir le sútha craobh, cúcamair, cúirséid, síolta ráibe/canóla, síolta mustaird agus síolta cadáis, is iomchuí na MRLanna atá ann cheana a ísliú go dtí na luachanna comhfhreagracha CXL, ar luachanna ar tháinig an tÚdarás ar an gconclúid ina leith go bhfuil siad sábháilte le haghaidh tomhaltóirí7; ba cheart iad a ísliú freisin, dá bhrí sin. Rinne an tÚdarás meastóireacht ar na sonraí deimhniúcháin a cuireadh isteach chun aghaidh a thabhairt ar na bearnaí sonraí a sainaithníodh le linn an athbhreithnithe MRL i gcomhréir le hAirteagal 12 de Rialachán (CE) Uimh. 396/2005 agus tháinig sé ar an gconclúid gur comhlíonadh na ceanglais sonraí nó nach raibh siad ag teastáil a thuilleadh7. Dá bhrí sin, agus chun amhras a sheachaint, ba cheart na fonótaí faoi seach ina léirítear easpa faisnéise faoi thrialacha iarmhar, faoi mheitibileacht na mbarr le cóireáil síolta agus faoi mhodhanna anailíseacha le haghaidh tráchtearraí éagsúla a scriosadh.
(8)Shainaithin an tÚdarás riosca sláinte le haghaidh tomhaltóirí maidir leis na MRLanna le haghaidh péitseog agus piobair mhilse/piobair chloigíneacha7. Dá bhrí sin, is iomchuí na MRLanna le haghaidh na dtáirgí sin a ísliú le haghaidh na LODanna táirgeshonracha.
(9)Maidir le hiarmhair thiaclóipride bunaithe ar dhea-chleachtais talmhaíochta nach bhfuil údaraithe a thuilleadh san Aontas, is iomchuí na MRLanna faoi seach a shocraítear in Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 396/2005 a ísliú go dtí an teorainn cinnidh tháirgeshonrach (‘LOD’) i gcomhréir le hAirteagal 14(1)(a) de Rialachán (CE) Uimh. 396/2005, i gcomhar le hAirteagal 17 den Rialachán sin.
(10)Chuaigh an Coimisiún i gcomhairle le saotharlanna tagartha an Aontais Eorpaigh maidir le hiarmhair thiaclóipride a mhéid a bhaineann leis an ngá LODanna áirithe a oiriúnú. Mhol na saotharlanna sin LODanna táirgeshonracha ar féidir iad a bhaint amach go hanailíseach le haghaidh gach táirge.
(11)Chuathas i gcomhairle le comhpháirtithe trádála an Aontais maidir leis na MRLanna nua tríd an Eagraíocht Dhomhanda Trádála, agus cuireadh a mbarúlacha san áireamh. Go háirithe, rinneadh MRLanna na saille ó mhucra, ó bhó‑ainmhithe, ó chaoirigh, ó ghabhair, ó each‑ainmhithe, agus ó ainmhithe talún feirmshaothraithe eile a ailíniú le MRLanna na matán, ar cuireadh na CXLanna faoi seach chun feidhme ina leith, chun cion an mhatáin agus na saille i ‘bhfeoil (ó mhamaigh seachas mamaigh mhuirí)’ a léiriú.
(12)Dá bhrí sin, ba cheart Rialachán (CE) Uimh. 396/2005 a leasú dá réir.
(13)Chun go mbeifear in ann margú, próiseáil agus tomhaltas táirgí a dhéanamh ar an ngnáthshlí, níor cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo maidir le táirgí a tháirgtear san Aontas nó a allmhairítear isteach san Aontas sula mbeidh na MRLanna nua infheidhme agus ar ina leith a choinnítear leibhéal ard cosanta tomhaltóirí ar bun. Is amhlaidh atá i gcás gach táirge, seachas péitseoga agus piobair mhilse/piobar chloigíneacha.
(14)Ba cheart tréimhse réasúnta a bheith ann sula mbeidh feidhm ag na MRLanna modhnaithe ionas go mbeidh na Ballstáit, tríú tíortha agus oibreoirí gnólachtaí bia in ann iad féin a ullmhú chun na ceanglais nua a thiocfaidh as an modhnú ar na MRLanna a chomhlíonadh.
(15)Níor thug an Buanchoiste um Plandaí, Ainmhithe, Bia agus Beatha tuairim uaidh laistigh den teorainn ama a leag Cathaoirleach an Choiste síos. Da bhrí sin, ba cheart don Chomhairle na bearta dá bhforáiltear sa Rialachán seo a ghlacadh.
TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:
Airteagal 1
Leasaítear Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 396/2005 i gcomhréir leis an Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo.
Airteagal 2
Rialachán (CE) Uimh. 396/2005 mar a bhí sé sular leasaíodh é leis an Rialachán, beidh feidhm aige go fóill maidir le táirgí a táirgeadh san Aontas nó a allmhairíodh isteach san Aontas roimh [Oifig na bhFoilseachán: cuir isteach an dáta 6 mhí tar éis dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo], seachas péitseoga agus piobair mhilse/piobair chloigíneacha.
Airteagal 3
Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
Beidh feidhm aige ón … [Oifig na bhFoilseachán, cuir isteach an dáta 6 mhí tar éis dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo].
Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.
Arna dhéanamh sa Bhruiséil,
Thar ceann na Comhairle
An tUachtarán