Κοινοί κανόνες για τα ταμεία της ΕΕ (2021–2027)

ΣΥΝΟΨΗ ΤΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:

Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ;

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060, που είναι γνωστός ως κανονισμός περί κοινών διατάξεων, ορίζει τους κοινούς δημοσιονομικούς κανόνες που ισχύουν για τις ακόλουθες πηγές χρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), καθώς και πρόσθετες κοινές διατάξεις για τα ταμεία που σημειώνονται με αστερίσκο (*):

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Πέντε στόχοι πολιτικής

Το ΕΤΠΑ, το ΕΚΤ+, το Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΘΑ υποστηρίζουν τους παρακάτω στόχους πολιτικής:

Στόχοι για το κλίμα

Τα ταμεία θα πρέπει να συμβάλλουν στην ενσωμάτωση των μέτρων για το κλίμα και στην επίτευξη του συνολικού στόχου του 30 % των δαπανών του προϋπολογισμού της ΕΕ για την επίτευξη των στόχων για το κλίμα. Ειδικότερα, τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο υποστηρίζουν τους περιβαλλοντικούς στόχους και τους στόχους για το κλίμα με τη συνεισφορά τους στο συνολικό στόχο να εκφράζεται ως ποσοστό των οικείων συνολικών κονδυλίων του ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής. Εάν δεν σημειωθεί επαρκής πρόοδος όσον αφορά την επίτευξη αυτών των στόχων, το κράτος μέλος και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνάπτουν συμφωνία σχετικά με διορθωτικά μέτρα στην ετήσια συνεδρίαση επανεξέτασης.

Βασικές αρχές

Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή εκτελούν τα κονδύλια του προϋπολογισμού με βάση τις ακόλουθες αρχές.

Συμφωνία εταιρικής σχέσης

Κάθε κράτος μέλος καταρτίζει μια συμφωνία εταιρικής σχέσης που καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο σκοπεύουν να κάνουν αποτελεσματική και αποδοτική χρήση του ΕΤΠΑ, του ΕΚΤ+, του Ταμείου Συνοχής, του ΤΔΜ και του EΤΘΑ για την περίοδο 2021–2027.

Προγραμματισμός

Σε συνεργασία με τους εταίρους, τα κράτη μέλη καταρτίζουν χρηματοδοτικά προγράμματα για την περίοδο 2021–2027 που θα υποβληθούν στην Επιτροπή το αργότερο τρεις μήνες μετά την υποβολή της συμφωνίας εταιρικής σχέσης. Ο κανονισμός ορίζει κανόνες για τις ακόλουθες πτυχές προγραμματισμού:

Εδαφική ανάπτυξη

Η προσέγγιση της ολοκληρωμένης εδαφικής ανάπτυξης ενισχύεται και μπορεί να υποστηριχθεί με οποιονδήποτε από τους ακόλουθους τρόπους:

Τεχνική βοήθεια

Με πρωτοβουλία της Επιτροπής, τα ταμεία μπορούν να στηρίζουν δράσεις προετοιμασίας, παρακολούθησης, ελέγχου, λογιστικού ελέγχου, αξιολόγησης, επικοινωνίας, και παροχής διοικητικής και τεχνικής βοήθειας για την εφαρμογή του κανονισμού συμπεριλαμβανομένων, ενδεχομένως, χωρών εκτός ΕΕ.

Με πρωτοβουλία ενός κράτους μέλους, τα ταμεία μπορούν να υποστηρίζουν μέτρα για την αποτελεσματική διαχείριση και χρήση των κονδυλίων, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης των ικανοτήτων των εταίρων, την προετοιμασία, την κατάρτιση, τη διαχείριση, την παρακολούθηση, την αξιολόγηση, την προβολή και την επικοινωνία.

Επιδόσεις

Τα κράτη μέλη δημιουργούν ένα σύστημα που τους επιτρέπει να παρακολουθούν, να υποβάλλουν αναφορές και να αξιολογούν τις επιδόσεις, το οποίο αποτελείται από:

Παρακολούθηση

Αξιολόγηση

Τα κράτη μέλη ή οι διαχειριστικές αρχές τους αξιολογούν τα προγράμματα, χρησιμοποιώντας λειτουργικά ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας και της εφαρμογής του προγράμματος.

Η Επιτροπή θα πραγματοποιήσει τη δική της ενδιάμεση αξιολόγηση κάθε ταμείου μέχρι τα τέλη του 2024 και μια αναδρομική αξιολόγηση μέχρι τις . Οι αξιολογήσεις βασίζονται στα ακόλουθα κριτήρια:

Οι αξιολογήσεις μπορούν επίσης να λαμβάνουν υπόψη την ένταξη, τη μη εφαρμογή διακρίσεων και την προβολή.

Επιπλέον, τα κράτη μέλη πρέπει να διενεργούν μια αξιολόγηση εκτίμησης του αντίκτυπού του μέχρι τις .

Προβολή

Κάθε κράτος μέλος πρέπει να διασφαλίζει τόσο την προβολή της υποστήριξης σε όλες τις δραστηριότητες που σχετίζονται με πράξεις που χρηματοδοτούνται από τα ταμεία, όσο και την ενημέρωση των πολιτών της ΕΕ σχετικά με τον ρόλο και τα επιτεύγματα των ταμείων μέσω μιας ενιαίας δικτυακής πύλης που παρέχει πρόσβαση σε όλα τα προγράμματα που αφορούν το εν λόγω κράτος μέλος.

Ειδικότερα, οι δικαιούχοι και οι φορείς που χρησιμοποιούν χρηματοδοτικά μέσα πρέπει να αναγνωρίζουν τη στήριξη από τα ταμεία σύμφωνα με τους κανόνες που καθορίζει ο κανονισμός. Εάν δεν το πράξουν, η διαχειριστική αρχή δικαιούται να λάβει μέτρα και να ακυρώσει έως και το 3 % της στήριξης από τα ταμεία για την οικεία πράξη.

Χρηματοδοτική στήριξη

Η χρηματική συνεισφορά της ΕΕ μπορεί να λάβει οποιαδήποτε από τις ακόλουθες μορφές:

Τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν τα ταμεία για να παρέχουν στήριξη στους δικαιούχους με τη μορφή επιχορηγήσεων, χρηματοδοτικών μέσων ή βραβείων (ή συνδυασμού αυτών).

Επιλεξιμότητα

Η επιλεξιμότητα των δαπανών καθορίζεται από εθνικούς κανόνες, εκτός εάν υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες στον παρόντα κανονισμό ή στους ειδικούς για κάθε ταμείο κανονισμούς.

Οι ακόλουθες δαπάνες δεν είναι επιλέξιμες για συνεισφορά από τα ταμεία:

Οι ειδικοί για κάθε ταμείο κανονισμοί ενδέχεται να προσδιορίζουν πρόσθετες δαπάνες που δεν είναι επιλέξιμες για συνεισφορά από το συγκεκριμένο ταμείο.

Διαχείριση και έλεγχος

Τα κράτη μέλη πρέπει να διαθέτουν αποτελεσματικά συστήματα διαχείρισης και ελέγχου για τα προγράμματά τους και είναι υπεύθυνα, μεταξύ άλλων, για τα εξής:

Η Επιτροπή πρέπει, μεταξύ άλλων:

Οι διαχειριστικές αρχές είναι υπεύθυνες, μεταξύ άλλων, για τα εξής:

Ο κανονισμός καθορίζει λεπτομερείς κανόνες για τους ελέγχους που διενεργούνται από τις εθνικές ελεγκτικές αρχές, για παράδειγμα:

Δημοσιονομική διαχείριση

Ο κανονισμός θεσπίζει λεπτομερείς κανόνες, μεταξύ άλλων, για τα παρακάτω:

Δημοσιονομικό πλαίσιο

Το ΕΤΠΑ, το ΕΚΤ+ και το Ταμείο Συνοχής στηρίζουν τον στόχο επενδύσεις στην απασχόληση και την ανάπτυξη σε όλες τις περιφέρειες που αντιστοιχούν στο επίπεδο 2 της κοινής ονοματολογίας των εδαφικών στατιστικών μονάδων όπως θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1059/2003 (βλέπε σύνοψη).

Ειδικότερα, οι πόροι από το ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ+ κατανέμονται στις ακόλουθες τρεις κατηγορίες περιφερειών:

Το Ταμείο Συνοχής υποστηρίζει εκείνα τα κράτη μέλη για τα οποία το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εθνικό εισόδημα, που μετράται σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, και υπολογίζεται βάσει των στοιχείων της ΕΕ για την περίοδο 2015-2017, είναι μικρότερο από το 90 % του μέσου κατά κεφαλήν ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος της ΕΕ-27 για την ίδια περίοδο αναφοράς.

Ο κανονισμός περιγράφει επίσης λεπτομερώς τα παρακάτω:

Επανεξέταση

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να αναθεωρήσουν τον κανονισμό μέχρι τις .

Πρόσθετη ευελιξία για την αντιμετώπιση των συνεπειών της απρόκλητης και αδικαιολόγητης εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία

Ο τροποποιητικός κανονισμός (ΕΕ) 2022/2039) επιδιώκει να ελαφρύνει την επιβάρυνση των προϋπολογισμών των κρατών μελών και να διευκολύνει την υλοποίηση επιχειρήσεων για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που προκύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Στήριξη οικονομικά προσιτής ενέργειας (SAFE)

Ο τροποποιητικός κανονισμός (ΕΕ) 2023/435 αποτελεί μέρος μιας μεγαλύτερης αλλαγής πολιτικής για την αντιμετώπιση της ενεργειακής εξάρτησης από τη Ρωσία.

Συγκεκριμένα, επιτρέπει στα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν έως και το 7,5 % των κονδυλίων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027 με σκοπό να συμβάλουν στους στόχους του repowerEU. Τα εν λόγω μέτρα θα πρέπει να παραμείνουν σύμφωνα με τους ειδικούς για κάθε ταμείο κανόνες, συμπεριλαμβανομένης της αρχής της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης».

Πλατφόρμα στρατηγικών τεχνολογιών για την Ευρώπη (STEP)

Ο τροποποιητικός κανονισμός (ΕΕ) 2024/795, ο οποίος θεσπίζει την πρωτοβουλία της πλατφόρμας στρατηγικών τεχνολογιών για την Ευρώπη, επιδιώκει να ενισχύσει την κυριαρχία και την ασφάλεια της ΕΕ, να επιταχύνει την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της και να μειώσει τη στρατηγική της εξάρτηση σε τρεις στρατηγικούς βιομηχανικούς τομείς: ψηφιακή τεχνολογία και καινοτομία στον τομέα της υπερπροηγμένης τεχνολογίας, καθαρές και αποδοτικές ως προς τη χρήση των πόρων τεχνολογίες και βιοτεχνολογίες. Επιτρέπει την αξιοποίηση πόρων από υφιστάμενα προγράμματα της ΕΕ χωρίς την ανάγκη δημιουργίας νέων ταμείων ενώ ορίζει ειδικούς κανόνες για έργα που αφορούν τους εν λόγω τομείς. Τα έργα στα οποία έχει απονεμηθεί «σφραγίδα κυριαρχίας» (το σήμα ποιότητας της ΕΕ που απονέμεται σε έργα υψηλής ποιότητας, τα οποία συμβάλλουν στους στόχους της πλατφόρμας, γεγονός που θα τους χαρίσει προβολή και θα συμβάλει στην προσέλκυση εναλλακτικών ή πρόσθετων δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων) μπορούν να επωφεληθούν από καλύτερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση της ΕΕ, ιδίως διευκολύνοντας τη σωρευτική ή συνδυασμένη χρηματοδότηση από διάφορα μέσα.

ΑΠΟ ΠΟΤΕ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ;

Ο κανονισμός εφαρμόζεται από την .

ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Βλ. επίσης σχετική νομοθεσία:

Για περισσότερες πληροφορίες, βλέπε:

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της , για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της , σ. 159–706).

Οι διαδοχικές τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060 έχουν ενσωματωθεί στο αρχικό κείμενο. Αυτή η ενοποιημένη έκδοση αποτελεί απλώς εργαλείο τεκμηρίωσης.

τελευταία ενημέρωση