EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 62023CC0350
Opinion of Advocate General Kokott delivered on 6 June 2024.###
Προτάσεις της γενικής εισαγγελέα J. Kokott της 6ης Ιουνίου 2024.
Προτάσεις της γενικής εισαγγελέα J. Kokott της 6ης Ιουνίου 2024.
ECLI identifier: ECLI:EU:C:2024:476
Προσωρινό κείμενο
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
JULIANE KOKOTT
της 6ης Ιουνίου 2024 (1)
Υπόθεση C‑350/23
Vorstand für den Geschäftsbereich II der Agrarmarkt Austria,
Παριστάμενος στη διαδικασία:
TF
[αίτηση του Verwaltungsgerichtshof (Ανωτάτου Διοικητικού Δικαστηρίου, Αυστρία) για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]
«Προδικαστική παραπομπή – Γεωργία – Κοινή γεωργική πολιτική – Κανονισμός (ΕΚ) 1760/2000 – Άρθρο 7 – Καταγραφή των βοοειδών – Απόφαση 2001/672/ΕΚ – Άρθρο 2, παράγραφοι 2 και 4 – Μετακινήσεις βοοειδών που προορίζονται για βοσκή κατά το θέρος σε διάφορα ορεινά μέρη – Εκπρόθεσμη κοινοποίηση – Κανονισμός (ΕΕ) 1307/2013 – Άρθρο 52 – Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός 639/2014 – Άρθρο 53, παράγραφος 4 – Όροι για τη χορήγηση της συνδεδεμένης στήριξης για τα βοοειδή – Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός 640/2014 – Άρθρο 2, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, σημεία 2, 15, 16 και 18 – Άρθρο 30, παράγραφος 4, στοιχείο γʹ – Αίτηση ενίσχυσης για ζώα – Προσδιορισθέν ζώο – Μείωση του ποσού της συνδεμένης στήριξης – Άρθρο 15, παράγραφος 1 – Άρθρο 31 – Άρθρο 34 – Μη σύννομη επιβολή διοικητικών κυρώσεων»
I. Εισαγωγή
1. Η παρούσα αίτηση προδικαστικής αποφάσεως του Verwaltungsgerichtshof (Ανωτάτου Διοικητικού Δικαστηρίου, Αυστρία) αφορά προσφυγή γεωργού κατά αρμόδιας αρχής η οποία, λόγω μη συμμόρφωσης προς τους εφαρμοστέους κανόνες περί κοινοποίησης, δεν μείωσε μόνο το ποσό πληρωμής της ζητηθείσας ενίσχυσης, και συγκεκριμένα της λεγόμενης «προαιρετικής συνδεδεμένης στήριξης» (2), για την κατοχή βοοειδών, αλλά επέβαλε επίσης διοικητική κύρωση (3).
2. Στην υπόθεση της κύριας δίκης, αμφισβητείται ιδίως αν είναι σύννομη και αναλογική η επιβολή πρόσθετης διοικητικής κύρωσης όταν η εκπρόθεσμη κοινοποίηση που προσάπτεται στον γεωργό –εν προκειμένω η μετακίνηση δώδεκα βοοειδών που προορίζονται για βοσκή κατά το θέρος σε ορεινό βοσκότοπο– αφορούσε ζώα τα οποία πληρούσαν, κατά τα λοιπά, τους όρους χορήγησης της στήριξης. Επιπλέον, πρέπει να διευκρινισθεί αν η εκπρόθεσμη, πλην όμως εκ των υστέρων πραγματοποιηθείσα κοινοποίηση μπορεί να οδηγήσει σε περιορισμό του δικαιώματος για τη χορήγηση της ενίσχυσης.
II. Το νομικό πλαίσιο
Α. Το δίκαιο της Ένωσης
3. Το νομικό πλαίσιο της Ένωσης για την παρούσα υπόθεση αποτελούν ο κανονισμός 1760/2000 για την αναγνώριση και καταγραφή των βοοειδών (4), η απόφαση 2001/672/ΕΚ της Επιτροπής που εκδόθηκε βάσει του άρθρου 7 του κανονισμού αυτού (5), καθώς και ο κανονισμός (ΕΕ) 1307/2013 (6), σε συνδυασμό με τους κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμούς (ΕΕ) 639/2014 (7) και 640/2014 (8).
1. Κανονισμός (ΕΚ) 1760/2000 και απόφαση 2001/672/ΕΚ
4. Το άρθρο 3, παράγραφος 1, του κανονισμού 1760/2000 (9) περιγράφει το σύστημα αναγνώρισης και καταγραφής των βοοειδών ως εξής:
«Το σύστημα αναγνώρισης και καταγραφής βοοειδών περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:
α) μέσα αναγνώρισης για την ατομική αναγνώριση των ζώων·
β) ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων·
γ) διαβατήρια ζώων·
δ) τήρηση ατομικών μητρώων σε κάθε εκμετάλλευση.»
5. Το άρθρο 7 του κανονισμού 1760/2000 ρυθμίζει τις υποχρεώσεις των κατόχων ζώων στο πλαίσιο του συστήματος αναγνώρισης και καταγραφής των βοοειδών ως εξής:
«1. Κάθε κάτοχος ζώων, εκτός αν πρόκειται για μεταφορείς:
– τηρεί ενημερωμένο μητρώο,
– κοινοποιεί στην αρμόδια αρχή κάθε μετακίνηση προς και από την εκμετάλλευση και κάθε γέννηση και θάνατο των ζώων της εκμετάλλευσης, μαζί με τις ημερομηνίες των εν λόγω γεγονότων, εντός της μέγιστης περιόδου που καθορίζεται από το οικείο κράτος μέλος· η μέγιστη περίοδος αυτή διαρκεί τουλάχιστον τρεις ημέρες και δεν υπερβαίνει τις επτά ημέρες ύστερα από την επέλευση ενός από τα εν λόγω γεγονότα· τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν από την Επιτροπή την παράταση της μέγιστης περιόδου των επτά ημερών.
Για να λαμβάνονται υπόψη πρακτικές δυσχέρειες σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, σύμφωνα με το άρθρο 22β, για τον καθορισμό των εξαιρετικών περιστάσεων κατά τις οποίες τα κράτη μέλη μπορούν να παρατείνουν τη μέγιστη περίοδο των επτά ημερών που προβλέπεται στη δεύτερη περίπτωση του πρώτου εδαφίου, μαζί με τη μέγιστη διάρκεια της εν λόγω παράτασης, η οποία δεν υπερβαίνει τις 14 ημέρες μετά την περίοδο των επτά ημερών που αναφέρεται στη δεύτερη περίπτωση του πρώτου εδαφίου.
2. Για να διασφαλίζεται η επαρκής και αποτελεσματική ιχνηλασιμότητα των βοοειδών όταν εγκαταλείπουν την εκμετάλλευση για άλλους βοσκοτόπους αναλόγως εποχής, ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 22β σχετικά με τα κράτη μέλη ή τις περιοχές των κρατών μελών όπου ισχύουν ειδικοί κανόνες για την εποχιακή βόσκηση, συμπεριλαμβανομένων της χρονικής περιόδου, των ειδικών υποχρεώσεων των κτηνοτρόφων και των κανόνων για την καταγραφή των εκμεταλλεύσεων και την καταγραφή των μετακινήσεων αυτών των βοοειδών, συμπεριλαμβανομένων των μεταβατικών μέτρων για τη θέσπισή τους.»
6. Βάσει του άρθρου 7 του κανονισμού 1760/2000, η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση 2001/672, με την οποία θεσπίζονται ειδικοί κανόνες που εφαρμόζονται κατά τη μετακίνηση των βοοειδών για βόσκηση κατά το θέρος.
7. Η αιτιολογική σκέψη 3 της απόφασης 2001/672 έχει ως εξής:
«Οι ειδικοί κανόνες πρέπει να θεσπιστούν κατά τρόπο ώστε η θέση οποιουδήποτε βοοειδούς να είναι γνωστή ανά πάσα στιγμή [(10)].»
8. Το άρθρο 2, παράγραφοι 1 και 2, της απόφασης 2001/672 ορίζει τα εξής:
«1. Σε κάθε βοσκότοπο που αναφέρεται στο άρθρο 1 θα πρέπει να δοθεί ένας συγκεκριμένος κωδικός εγγραφής, ο οποίος πρέπει να καταχωρείται στην εθνική βάση δεδομένων για τα βοοειδή.
2. Ο υπεύθυνος για τους βοσκότοπους καταρτίζει κατάλογο για τα βοοειδή που υποβάλλονται στο είδος των μετακινήσεων που αναφέρεται στο άρθρο 1. Ο κατάλογος πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον τα ακόλουθα:
– τον κωδικό εγγραφής του βοσκότοπου,
και για κάθε βοοειδές:
– τον προσωπικό αριθμό ταυτοποίησης,
– τον αριθμό ταυτοποίησης της εκμετάλλευσης από την οποία προέρχονται τα ζώα,
– την ημερομηνία άφιξης στο βοσκότοπο,
– την κατ’ εκτίμηση ημερομηνία αναχώρησης από το βοσκότοπο.»
9. Το άρθρο 2, παράγραφος 4, της απόφασης 2001/672, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2010/300, έχει ως εξής:
«Οι πληροφορίες που περιέχονται στον κατάλογο που αναφέρεται στην παράγραφο 2 κοινοποιούνται στην αρμόδια αρχή σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1760/2000 το αργότερο 15 ημέρες μετά την ημερομηνία μετακίνησης των ζώων στον βοσκότοπο.»
10. Κατά την αιτιολογική σκέψη 5 της απόφασης 2010/300, η τροποποίηση του άρθρου 2, παράγραφος 4, της απόφασης 2001/672 στηρίζεται στο ακόλουθο σκεπτικό:
«Υπό ορισμένες συνθήκες, η μετακίνηση των ζώων από διαφορετικές εκμεταλλεύσεις προς τον ίδιο θερινό βοσκότοπο σε ορεινή περιοχή διαρκεί περισσότερο από επτά ημέρες. Προκειμένου να μειωθεί ο περιττός διοικητικός φόρτος, θα πρέπει συνεπώς να προσαρμοστούν οι προθεσμίες στην απόφαση 2001/672/ΕΚ έτσι ώστε να ληφθεί υπόψη αυτό το γεγονός, χωρίς να θίγεται η ιχνηλασιμότητα.»
2. Κανονισμός (ΕΕ) 1307/2013
11. Οι «Γενικοί κανόνες» του άρθρου 52 του κανονισμού 1307/2013, που περιλαμβάνονται στο κεφάλαιο 1, με τίτλο «Προαιρετική συνδεδεμένη στήριξη», ορίζουν μεταξύ άλλων τα εξής:
«1. Τα κράτη μέλη μπορούν να χορηγούν συνδεδεμένη στήριξη σε γεωργούς σύμφωνα με τους όρους του παρόντος κεφαλαίου […].
[…]
6. Η συνδεδεμένη στήριξη είναι ένα καθεστώς περιορισμού της παραγωγής που λαμβάνει τη μορφή ετήσιας ενίσχυσης βάσει καθορισμένων εκτάσεων και αποδόσεων ή καθορισμένου αριθμού ζώων […].
[…]
9. Για την εξασφάλιση της αποδοτικής και στοχευμένης χρήσης των πόρων της Ένωσης και την αποφυγή της διπλής χρηματοδότησης στο πλαίσιο άλλων παρομοίων μέσων στήριξης, ανατίθεται στην Επιτροπή η αρμοδιότητα να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 70 σχετικά με:
α) τους όρους για τη χορήγηση της συνδεδεμένης στήριξης,
[…]».
3. Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 639/2014
12. Η αιτιολογική σκέψη 74 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 639/2014 έχει ως εξής:
«Ειδικότερα όσον αφορά την προαιρετική συνδεδεμένη στήριξη, είναι αναγκαίο να διευκρινιστεί το περιεχόμενο των πληροφοριών που πρέπει να κοινοποιούνται από τα κράτη μέλη, για λόγους διασφάλισης της ορθής εφαρμογής των κανόνων σχετικά με την εν λόγω στήριξη και για να καταστούν αποτελεσματικές οι εν λόγω κοινοποιήσεις, ώστε να είναι σε θέση η Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι τα κράτη μέλη τηρούν τις απαιτήσεις σχετικά με τη συνοχή και τη μη σώρευση των ενισχύσεων, καθώς και τα ανώτατα ποσοστά των εθνικών ανώτατων ορίων που αναφέρονται στο άρθρο 53 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1307/2013 και τα σχετικά συνολικά ποσά κατά τον σχεδιασμό των μέτρων στήριξης.»
13. Το άρθρο 53, παράγραφοι 1 και 4, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 639/2014, το οποίο φέρει τον τίτλο «Όροι χορήγησης της στήριξης», ορίζει μεταξύ άλλων τα εξής:
«1. Τα κράτη μέλη καθορίζουν τα κριτήρια επιλεξιμότητας για τα μέτρα συνδεδεμένης στήριξης, σύμφωνα με το πλαίσιο που ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1307/2013 και τους όρους που αναφέρονται στον παρόντα κανονισμό.
[…]
4. [(11)] Σε περίπτωση που το μέτρο συνδεδεμένης στήριξης αφορά βοοειδή […], τα κράτη μέλη καθορίζουν ως προϋπόθεση επιλεξιμότητας για τη χορήγηση της στήριξης, τις απαιτήσεις για την αναγνώριση και την καταγραφή των ζώων που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1760/2000 […].
Εντούτοις, με την επιφύλαξη άλλων όρων επιλεξιμότητας, ένα ζώο θεωρείται επίσης επιλέξιμο για ενίσχυση εάν πληρούνται οι απαιτήσεις αναγνώρισης και καταγραφής που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο από την ημερομηνία που καθορίζεται από το κράτος μέλος η οποία δεν μπορεί να είναι μεταγενέστερη από:
α) την πρώτη ημέρα της περιόδου υποχρεωτικής κατοχής του ζώου, σε περίπτωση που εφαρμόζεται περίοδος υποχρεωτικής κατοχής·
β) ημερομηνία που επιλέγεται με βάση αντικειμενικά κριτήρια και συμφωνεί με το αντίστοιχο μέτρο που κοινοποιείται σύμφωνα με το παράρτημα I, εφόσον δεν εφαρμόζεται περίοδος υποχρεωτικής κατοχής.
Έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2015 τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή τις ημερομηνίες που αναφέρονται στο δεύτερο εδάφιο.»
4. Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 640/2014
14. Οι αιτιολογικές σκέψεις 27, 28, 30 και 31 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 640/2014 έχουν, μεταξύ άλλων, ως εξής:
«(27) Πρέπει να θεσπιστούν διοικητικές κυρώσεις για τα καθεστώτα ενίσχυσης και τα μέτρα στήριξης που αφορούν ζώα με βάση τις αρχές της αποτρεπτικότητας και της αναλογικότητας και με βάση τα ειδικά προβλήματα που συνδέονται με φυσιολογικές περιστάσεις. […]
(28) Όσον αφορά τις αιτήσεις ενίσχυσης στο πλαίσιο καθεστώτων ενίσχυσης για ζώα ή τις αιτήσεις πληρωμής στο πλαίσιο μέτρων στήριξης που αφορούν ζώα, οι μη συμμορφώσεις συνεπάγονται την άρση της επιλεξιμότητας των σχετικών ζώων. […]
[…]
(30) Η δυνατότητα για διορθώσεις χωρίς την επιβολή της διοικητικής κύρωσης που προβλέπεται σε σχέση με την αίτηση ενίσχυσης και την αίτηση πληρωμής πρέπει επίσης να ισχύει σε σχέση με εσφαλμένα στοιχεία τα οποία περιέχονται στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων για δηλωθέντα βοοειδή για τα οποία η εν λόγω μη συμμόρφωση συνιστά μη εκπλήρωση ενός κριτηρίου επιλεξιμότητας, εκτός εάν ο δικαιούχος έχει ενημερωθεί για την πρόθεση της αρμόδιας αρχής να διενεργήσει επιτόπιο έλεγχο ή η αρχή δεν έχει ήδη πληροφορήσει τον δικαιούχο σχετικά με μη συμμόρφωση στην αίτηση ενίσχυσης ή την αίτηση πληρωμής.
(31) Πρέπει να προβλέπονται απορρίψεις και ανακτήσεις ενισχύσεων και διοικητικές κυρώσεις σε σχέση με τα μέτρα στήριξης της αγροτικής ανάπτυξης με βάση τις αρχές της αποτρεπτικότητας και της αναλογικότητας. Οι απορρίψεις και οι ανακτήσεις στήριξης πρέπει να κλιμακώνονται ανάλογα με τη σοβαρότητα, την έκταση, τη διάρκεια και τη συχνότητα της διαπιστούμενης μη συμμόρφωσης. […] Σε περιπτώσεις σοβαρής μη συμμόρφωσης ή στις περιπτώσεις που ο δικαιούχος προσκομίζει ψευδή στοιχεία προκειμένου να εισπράξει τη στήριξη, πρέπει να απορρίπτεται η αίτηση στήριξης και να επιβάλλεται διοικητική κύρωση. […]»
15. Το άρθρο 2, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 προβλέπει, μεταξύ άλλων, τους ακόλουθους ορισμούς:
«[…]
2. ως “μη συμμόρφωση” νοείται:
α) όσον αφορά τα κριτήρια επιλεξιμότητας, τις δεσμεύσεις ή τις λοιπές υποχρεώσεις που συνδέονται με τους όρους χορήγησης της ενίσχυσης ή στήριξης που αναφέρονται στο άρθρο 67 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013, οποιαδήποτε περίπτωση μη εκπλήρωσης των εν λόγω κριτηρίων επιλεξιμότητας, δεσμεύσεων ή λοιπών υποχρεώσεων· […]
[…]
13. ως “καθεστώς ενισχύσεων για ζώα” νοείται ένα προαιρετικό μέτρο συνδεδεμένης στήριξης που προβλέπεται στο κεφάλαιο 1 του τίτλου IV του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1307/2013 σε περίπτωση που η ετήσια ενίσχυση που πρέπει να χορηγηθεί εντός καθορισμένων ποσοτικών ορίων βασίζεται σε σταθερό αριθμό ζώων·
[…]
15. ως “αίτηση ενίσχυσης για ζώα” νοούνται οι αιτήσεις για τη χορήγηση ενισχύσεων σε περίπτωση που η ετήσια ενίσχυση που πρέπει να χορηγείται εντός καθορισμένων ποσοτικών ορίων βασίζεται σε σταθερό αριθμό ζώων στο πλαίσιο της προαιρετικής συνδεδεμένης στήριξης που προβλέπεται στο κεφάλαιο 1 του τίτλου IV του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1307/2013·
16. ως “δηλωθέντα ζώα” νοούνται τα ζώα που αποτελούν αντικείμενο αίτησης ενίσχυσης για ζώα στο πλαίσιο του καθεστώτος ενίσχυσης για ζώα ή αποτελούν αντικείμενο αίτησης ενίσχυσης στο πλαίσιο μέτρου στήριξης που αφορά ζώα·
[…]
18. ως “προσδιορισθέν ζώο” νοείται:
α) όσον αφορά καθεστώς ενισχύσεων για ζώα, το ζώο για το οποίο πληρούνται όλοι οι όροι που περιλαμβάνονται στους κανόνες για τη χορήγηση της ενίσχυσης· ή
β) όσον αφορά μέτρο στήριξης που αφορά ζώα, ένα ζώο που προσδιορίζεται μέσω διοικητικών ή επιτόπιων ελέγχων· […]».
16. Το άρθρο 15 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014, το οποίο φέρει τον τίτλο «Εξαιρέσεις από την επιβολή διοικητικών κυρώσεων», προβλέπει τα εξής:
«1. Οι διοικητικές κυρώσεις που προβλέπονται στο παρόν κεφάλαιο δεν επιβάλλονται για εκείνα τα στοιχεία της αίτησης ενίσχυσης ή της αίτησης πληρωμής ως προς τα οποία ο δικαιούχος ενημερώνει εγγράφως την αρμόδια αρχή ότι η αίτηση ενίσχυσης ή η αίτηση πληρωμής είναι ανακριβής ή κατέστη ανακριβής μετά την υποβολή της, υπό τον όρο ότι η αρμόδια αρχή δεν έχει γνωστοποιήσει στον δικαιούχο την πρόθεσή της να διενεργήσει επιτόπιο έλεγχο και δεν τον έχει ήδη ενημερώσει σχετικά με τις περιπτώσεις μη συμμόρφωσης όσον αφορά την αίτηση ενίσχυσης ή την αίτηση πληρωμής.
2. Η αναφερόμενη στην παράγραφο 1 ενημέρωση από τον δικαιούχο έχει ως αποτέλεσμα την προσαρμογή της αίτησης ενίσχυσης ή της αίτησης πληρωμής στην πραγματική κατάσταση.»
17. Το άρθρο 30 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014, το οποίο φέρει τον τίτλο «Βάση υπολογισμού», ορίζει μεταξύ άλλων τα εξής:
«[…]
2. Τα ζώα που είναι παρόντα στην εκμετάλλευση θεωρούνται προσδιορισθέντα μόνον εάν η ταυτότητά τους προσδιορίζεται στην αίτηση ενίσχυσης ή στην αίτηση πληρωμής.
[…]
4. [(12)] Όταν διαπιστώνονται περιπτώσεις μη συμμόρφωσης όσον αφορά το σύστημα αναγνώρισης και καταγραφής των βοοειδών, ισχύουν τα ακόλουθα:
[…]
γ) εάν διαπιστωθούν περιπτώσεις μη συμμόρφωσης που αφορούν εσφαλμένες καταχωρίσεις στο μητρώο, στα διαβατήρια ζώων ή στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων για ζώα, όμως δεν είναι σημαντικές για την επαλήθευση της τήρησης των όρων επιλεξιμότητας, πλην εκείνων που αναφέρονται στο άρθρο 53 παράγραφος 4 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 639/2014 στο πλαίσιο του συγκεκριμένου καθεστώτος ενίσχυσης ή μέτρου στήριξης, το συγκεκριμένο ζώο θεωρείται ως μη προσδιορισθέν μόνον εάν οι εν λόγω εσφαλμένες καταχωρίσεις διαπιστωθούν κατά τη διενέργεια τουλάχιστον δύο ελέγχων σε διάστημα 24 μηνών. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, τα συγκεκριμένα ζώα θεωρούνται ως μη προσδιορισθέντα μετά την πρώτη διαπίστωση.
[…]
Οι καταχωρίσεις και οι δηλώσεις στο σύστημα αναγνώρισης και καταγραφής των βοοειδών μπορούν να αναπροσαρμοστούν ανά πάσα στιγμή σε περιπτώσεις πρόδηλων σφαλμάτων που αναγνωρίζονται από την αρμόδια αρχή.
[…]»
18. Το άρθρο 31 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 ρυθμίζει τις «διοικητικές κυρώσεις σχετικά με ζώα τα οποία έχουν δηλωθεί στο πλαίσιο των καθεστώτων ενισχύσεων για ζώα ή των μέτρων στήριξης που αφορούν ζώα».
19. Το άρθρο 34 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014, το οποίο φέρει τον τίτλο «Τροποποιήσεις και προσαρμογές των καταχωρίσεων στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων για τα βοοειδή», προβλέπει τα εξής:
«Όσον αφορά τα δηλωθέντα ζώα, το άρθρο 15 ισχύει όσον αφορά τα σφάλματα και τις παραλείψεις σε σχέση με τις καταχωρίσεις στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων για τα ζώα που πραγματοποιούνται μετά την υποβολή της αίτησης ενίσχυσης ή της αίτησης πληρωμής.»
Β. Το εθνικό δίκαιο
1. Marktordnungsgesetz 2007 (αυστριακός νόμος του 2007 περί οργάνωσης των αγορών)
20. Το άρθρο 8, παράγραφος 1, του Marktordnungsgesetz 2007 (αυστριακού νόμου του 2007 περί οργάνωσης των αγορών, στο εξής: MOG 2007) (13), το οποίο φέρει τον τίτλο «Άμεσες ενισχύσεις», έχει μεταξύ άλλων ως εξής:
«Κατά τη διαχείριση των άμεσων ενισχύσεων υπό την έννοια του άρθρου 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού (ΕΕ) 1307/2013 […] εφαρμόζονται οι ακόλουθες αρχές:
[…]
6. Σύμφωνα με το άρθρο 8f, χορηγείται συνδεδεμένη στήριξη για τη βόσκηση σε ορεινούς βοσκοτόπους βάσει του άρθρου 52 του κανονισμού (ΕΕ) 1307/2013. Σύμφωνα με το άρθρο 53, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΕ) 1307/2013, τα διαθέσιμα κεφάλαια για τη συνδεδεμένη ενίσχυση καθορίζονται στο 2,1 % του εθνικού ανώτατου ορίου.
[…]»
21. Το άρθρο 8f, παράγραφος 1, του MOG 2007, το οποίο φέρει τον τίτλο «Προαιρετική συνδεδεμένη στήριξη», ορίζει μεταξύ άλλων τα εξής:
«Η συνδεδεμένη στήριξη που προβλέπεται στο άρθρο 8, παράγραφος 1, σημείο 6, χορηγείται για τα βοοειδή και αιγοπρόβατα ανά μονάδα ζωικού κεφαλαίου που εκτρέφεται με χονδροειδείς ζωοτροφές (RGVE) […]».
2. Direktzahlungs-Verordnung 2015 (αυστριακή κανονιστική απόφαση του 2015 περί αμέσων ενισχύσεων)
22. Το άρθρο 13 της Direktzahlungs-Verordnung 2015 (αυστριακής κανονιστικής απόφασης του 2015 περί αμέσων ενισχύσεων) (14), το οποίο φέρει τον τίτλο «Προαιρετική συνδεδεμένη στήριξη», έχει ως εξής:
«(1) Η προαιρετική συνδεδεμένη στήριξη μπορεί να χορηγηθεί μόνο για τα βοοειδή και τα αιγοπρόβατα τα οποία μετακινούνται σε ορεινούς βοσκότοπους και τα οποία έχουν αναγνωρισθεί και καταγραφεί σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) 1760/2000 […]. Ωστόσο, ένα ζώο θεωρείται επιλέξιμο ακόμη και όταν οι πληροφορίες που αναφέρονται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού (ΕΚ) 1760/2000 κοινοποιήθηκαν κατά την πρώτη ημέρα της μετακίνησης σε ορεινό βοσκότοπο.
(2) Η αίτηση προαιρετικής συνδεδεμένης στήριξης υποβάλλεται από τον γεωργό με την κατάθεση της ενιαίας αίτησης βάσει της έκτασης και του καταλόγου ορεινών βοσκοτόπων σύμφωνα με το άρθρο 22, παράγραφος 5, της Horizontale GAP-Verordnung (οριζόντιας κανονιστικής απόφασης περί κοινής γεωργικής πολιτικής), καθώς και ως προς τα βοοειδή, επιπλέον, σε συνδυασμό με τις πληροφορίες από την ηλεκτρονική βάση δεδομένων για τα βοοειδή σχετικά με τις κοινοποιήσεις ορεινής (ή μη) βόσκησης σύμφωνα με το άρθρο 2 της απόφασης 2001/672/ΕΚ, με την οποία θεσπίζονται ειδικοί κανόνες που εφαρμόζονται στα βοοειδή κατά τη μετακίνησή τους για βόσκηση κατά το θέρος σε ορεινές περιοχές (ΕΕ [2001], L [235], σ. 23).
(3) Ο αριθμός που είναι κρίσιμος για τη χορήγηση της προαιρετικής συνδεδεμένης στήριξης προσδιορίζεται βάσει των ζώων του εκάστοτε γεωργού τα οποία έχουν μετακινηθεί σε ορεινό βοσκότοπο έως τις 15 Ιουλίου.
(4) Τα ζώα πρέπει να παραμένουν σε ορεινό βοσκότοπο για τουλάχιστον 60 ημέρες. Η διάρκεια της παραμονής σε ορεινό βοσκότοπο αρχίζει την ημέρα της μετακίνησης, εντός όμως των 15 ημερών που προηγούνται της υποβολής της κοινοποίησης της ορεινής (ή μη) βόσκησης για τα βοοειδή ή αντίστοιχα του καταλόγου ορεινών βοσκοτόπων. […]»
3. Horizontale GAP-Verordnung (αυστριακή οριζόντια κανονιστική απόφαση περί κοινής γεωργικής πολιτικής)
23. Το άρθρο 21 της Horizontale GAP-Verordnung (αυστριακής οριζόντιας κανονιστικής απόφασης περί κοινής γεωργικής πολιτικής) (15), το οποίο φέρει τον τίτλο «Υποβολή», ορίζει μεταξύ άλλων τα εξής:
«(1) Η ενιαία αίτηση (ενιαία αίτηση βάσει της έκτασης) σύμφωνα με το άρθρο 11 του κανονισμού (ΕΕ) 640/2014 υποβάλλεται το αργότερο έως τις 15 Μαΐου του αντίστοιχου έτους υποβολής αιτήσεων, αποκλειστικά σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 1.
(1b) Για το έτος υποβολής αιτήσεων 2020, κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1, η ενιαία αίτηση υποβάλλεται το αργότερο έως τις 15 Ιουνίου 2020. Οι τροποποιήσεις σύμφωνα με το άρθρο 15, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 809/2014 (16) μπορούν να κοινοποιηθούν για το έτος υποβολής αιτήσεων 2020 έως τις 30 Ιουνίου 2020.»
24. Το άρθρο 22 της Horizontale GAP-Verordnung (αυστριακής οριζόντιας κανονιστικής απόφασης περί κοινής γεωργικής πολιτικής), το οποίο φέρει τον τίτλο «Ενιαία αίτηση», προβλέπει μεταξύ άλλων τα εξής:
«(1) Η ενιαία αίτηση υποβάλλεται από κάθε γεωργό που υποβάλλει αίτηση για άμεσες ενισχύσεις ή […], σύμφωνα με τους κανόνες που προβλέπονται στο άρθρο 21. […]
[…]
(5) Σε περίπτωση μετακίνησης ζώων σε ορεινούς και κοινούς βοσκότοπους, ο κατάλογος ορεινών βοσκοτόπων πρέπει υποβάλλεται το αργότερο έως τις 15 Ιουλίου του έτους υποβολής της αίτησης.»
4. Rinderkennzeichnungs-Verordnung 2008 (αυστριακή κανονιστική απόφαση του 2018 περί της αναγνώρισης των βοοειδών)
25. Το άρθρο 6 της Rinderkennzeichnungs-Verordnung 2008 (αυστριακής κανονιστικής απόφασης του 2018 περί της αναγνώρισης των βοοειδών) (17) ορίζει μεταξύ άλλων:
«(1) Εντός επτά ημερών δηλώνονται:
[…]
2. Μετακινήσεις ζώων μεταξύ εκμεταλλεύσεων ενός κατόχου ζώων που βρίσκονται σε διαφορετικές κοινότητες, με αναφορά των συμπληρωματικών στοιχείων που απαιτούνται για το διαβατήριο των ζώων.
(1a) Εντός δεκαπέντε ημερών δηλώνεται:
1. Η μετακίνηση σε βοσκοτόπους όπου αναμειγνύονται βοοειδή περισσοτέρων κατόχων ζώων […]».
III. Τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης, τα προδικαστικά ερωτήματα και η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου
26. Ο TF υπέβαλε για το έτος 2020 ενιαία αίτηση (ενιαία αίτηση βάσει της έκτασης), με την οποία ζητούσε, μεταξύ άλλων, τη χορήγηση συνδεδεμένης στήριξης για βοοειδή που μετακινήθηκαν σε ορεινό βοσκότοπο.
27. Στις 28 Μαΐου 2020 ο TF κανόνισε τη μετακίνηση δύο αγελάδων και δύο άλλων βοοειδών στον ορεινό βοσκότοπο. Σύμφωνα με το άρθρο 6, παράγραφος 1a, της Rinderkennzeichnungs-Verordnung 2008 (αυστριακής κανονιστικής απόφασης του 2018 περί της αναγνώρισης των βοοειδών), υπέβαλε εμπρόθεσμα, την 1η Ιουνίου 2020, κοινοποίηση σχετικά με τη μετακίνηση στην Agrarmarkt Austria (στο εξής: AMA), ως αρμόδια αρχή. Επίσης εμπρόθεσμα, υπέβαλε την 1η Ιουλίου 2020 κοινοποίηση για τη γέννηση μόσχου στον ορεινό βοσκότοπο.
28. Στις 9 Μαΐου 2020 άλλα δώδεκα βοοειδή του TF –μαζί με βοοειδή που ανήκαν σε άλλους γεωργούς– είχαν ήδη μετακινηθεί σε ορεινό βοσκότοπο που είχε δηλωθεί με τον κωδικό εγγραφής τους. Ωστόσο, η σχετική γραπτή κοινοποίηση έλαβε χώρα στις 15 Ιουνίου 2020. Περιλάμβανε τους προσωπικούς αριθμούς ταυτοποίησης των ζώων και της εκμετάλλευσης του TF, καθώς και την κατ’ εκτίμηση ημερομηνία αναχώρησης από τον βοσκότοπο στις 31 Οκτωβρίου 2020.
29. Με απόφαση της 11ης Ιανουαρίου 2021, η AMA χορήγησε στον TF για το έτος 2020 άμεσες ενισχύσεις ύψους 17 086,71 ευρώ. Οι ενισχύσεις αυτές αποτελούνταν από βασική ενίσχυση (11 735,71 ευρώ), ενίσχυση οικολογικού προσανατολισμού (5 231,56 ευρώ) και συνδεδεμένη στήριξη (ύψους 119,44 ευρώ). Όσον αφορά την αίτηση για τη χορήγηση συνδεδεμένης στήριξης, η AMA εξέθεσε ότι η προϋπόθεση του χρόνου βόσκησης 60 ημερών πληρούνταν βεβαίως για όλα τα βοοειδή του TF. Ωστόσο, έγκαιρη κοινοποίηση σύμφωνα με το άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 1760/2000 υποβλήθηκε μόνο για τα ζώα που μετακινήθηκαν στις 28 Μαΐου 2020 και για τον μόσχο που γεννήθηκε την 1η Ιουλίου 2020. Αντιθέτως, όσον αφορά τα άλλα δώδεκα βοοειδή που μετακινήθηκαν στις 9 Μαΐου 2020, η κοινοποίηση έλαβε χώρα αφού είχε παρέλθει η προθεσμία των δεκαπέντε ημερών που προβλέπει το άρθρο 6, παράγραφος 1a, της Rinderkennzeichnungs-Verordnung 2008 (αυστριακής κανονιστικής απόφασης του 2018 περί της αναγνώρισης των βοοειδών). Επομένως, σύμφωνα με τα άρθρα 30 και 31 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014, τα δώδεκα ζώα τα οποία αφορούσαν οι παρατυπίες πρέπει να διακριθούν σε σχέση με τα βοοειδή ως προς τα οποία πληρούνται οι όροι για τη χορήγηση της ενίσχυσης. Τούτο συνεπάγεται μείωση κατά 100 % ως προς τα δώδεκα αυτά ζώα, με αποτέλεσμα για το έτος 2020 να μην μπορεί να χορηγηθεί για αυτά καμία συνδεδεμένη στήριξη. Κατά τα λοιπά, η AMA επέβαλε δυνάμει του άρθρου 31, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, του κανονισμού αυτού χρηματική κύρωση ύψους 235,60 ευρώ, η οποία θα έπρεπε να συμψηφισθεί με τις ενισχύσεις των επόμενων τριών ημερολογιακών ετών.
30. Με προσφυγή που άσκησε στις 9 Φεβρουαρίου 2021 ενώπιον του Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακού Διοικητικού Δικαστηρίου, Αυστρία), ο TF έβαλε κατά της μη χορήγησης της συνδεδεμένης στήριξης και της επιβολής κύρωσης. Επισήμανε ότι τρίτο πρόσωπο διαβίβασε καθυστερημένα, εν αγνοία του ιδίου, την κοινοποίηση σχετικά με τη μετακίνηση των βοοειδών σε ορεινό βοσκότοπο.
31. Στις 16 Νοεμβρίου 2021 το Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο) έκανε δεκτή την προσφυγή. Ακύρωσε τόσο τη μείωση της συνδεδεμένης στήριξης όσο και τη διοικητική κύρωση και διέταξε την AMA να προβεί σε νέο υπολογισμό και να αξιολογήσει εκ νέου την αίτηση ενίσχυσης του TF. Επιπλέον, επέτρεψε την άσκηση αναίρεσης ενώπιον του Verwaltungsgerichtshof (Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου, Αυστρία).
32. Στο σκεπτικό του, το Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο) εξέθεσε, κατ’ ουσίαν, ότι οι περιπτώσεις αυτές μη συμμόρφωσης σχετικά με την υποχρέωση κοινοποίησης, βάσει του άρθρου 31 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014, συνεπάγονται τη μείωση του ποσού της ενίσχυσης καθώς και την επιβολή κύρωσης. Ωστόσο, σύμφωνα με το άρθρο 15 του κανονισμού αυτού δεν επιβάλλεται διοικητική κύρωση όταν ο δικαιούχος ενημερώνει εγγράφως την αρμόδια αρχή ότι η αίτηση ενίσχυσης ή η αίτηση πληρωμής είναι ή κατέστη ανακριβής. Η εκπρόθεσμη κοινοποίηση βάσει της Rinderkennzeichnungs-Verordnung 2008 (αυστριακής κανονιστικής απόφασης του 2008 περί της αναγνώρισης των βοοειδών) συνιστά επίσης γραπτή κοινοποίηση περί της ανακρίβειας της αίτησης κατά την έννοια της διάταξης αυτής. Υπέρ της ερμηνείας αυτής συνηγορεί επίσης η αρχή της αναλογικότητας. Δεδομένου ότι η παρατυπία δεν διαπιστώθηκε στο πλαίσιο επιτόπιου ελέγχου, ούτε γνωστοποιήθηκε στον TF η ύπαρξη παρατυπίας, αποκάλυψε δε ο ίδιος την παρατυπία αυτή με την εκπρόθεσμη κοινοποίησή του, η επιβολή κύρωσης δεν είναι αναγκαία για τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης.
33. Επί της αναίρεσης της AMA, το Verwaltungsgerichtshof (Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο) τείνει προς την επικύρωση της απόφασης του Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακού Διοικητικού Δικαστηρίου), τουλάχιστον όσον αφορά την εφαρμογή του άρθρου 15 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 και το μη σύννομο της επιβολής διοικητικής κύρωσης (18). Ωστόσο, δεδομένου ότι τα νομικά ζητήματα που είναι κρίσιμα για την επίλυση της διαφοράς δεν έχουν ακόμη διευκρινισθεί με επαρκή σαφήνεια στη νομολογία του Δικαστηρίου, το αιτούν δικαστήριο αποφάσισε να υποβάλει στο Δικαστήριο, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
1. Σε περίπτωση υποβολής αίτησης ενίσχυσης για ζώα, κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, σημείο 15, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 640/2014, για το έτος 2020, η οποία αφορά χορήγηση συνδεδεμένης στήριξης για την οποία χρησιμοποιούνται τα δεδομένα που περιέχονται στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων για τα βοοειδή κατά την έννοια του άρθρου 21, παράγραφος 4, του κανονισμού (ΕΕ) 809/2014, συνιστά η κοινοποίηση που υποβάλλεται μετά την παρέλευση της προθεσμίας των 15 ημερών από τη μετακίνηση των ζώων (βοοειδών) για βόσκηση σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφοι 2 και 4, της απόφασης 2001/672/ΕΚ της Επιτροπής, της 20ής Αυγούστου 2001, σε συνδυασμό με το άρθρο 7, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΚ) 1760/2000, εσφαλμένη καταχώριση στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων για τα βοοειδή, η οποία, σύμφωνα με το άρθρο 30, παράγραφος 4, στοιχείο γʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 640/2014, δεν είναι σημαντική για την επαλήθευση της τήρησης των όρων επιλεξιμότητας, πλην εκείνων που αναφέρονται στο άρθρο 53, παράγραφος 4, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 639/2014 στο πλαίσιο του συγκεκριμένου καθεστώτος ενίσχυσης ή μέτρου στήριξης, με αποτέλεσμα τα συγκεκριμένα ζώα να θεωρούνται ότι δεν έχουν προσδιορισθεί μόνον εάν οι εν λόγω εσφαλμένες καταχωρίσεις διαπιστωθούν κατά τη διενέργεια τουλάχιστον δύο ελέγχων σε διάστημα 24 μηνών;
2. Σε περίπτωση αρνητικής απάντησης στο πρώτο ερώτημα:
Επιβάλλονται, κατά την έννοια των άρθρων 15, παράγραφος 1, και 34 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 640/2014, οι διοικητικές κυρώσεις που προβλέπονται στο κεφάλαιο IV του εν λόγω κανονισμού στην περίπτωση της αίτησης συνδεδεμένης στήριξης που αναφέρεται στο πρώτο ερώτημα όταν ο γεωργός υποβάλλει γραπτή κοινοποίηση προς την αρμόδια αρχή, σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφοι 2 και 4, της απόφασης 2001/672/ΕΚ της Επιτροπής, της 20ής Αυγούστου 2001, σε συνδυασμό με το άρθρο 7, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού (ΕΚ) 1760/2000, σχετικά με τη μετακίνηση ζώων σε βοσκότοπο, από το περιεχόμενο της οποίας προκύπτει η καθυστερημένη υποβολή της αναφορικά με την προθεσμία των 15 ημερών που προβλέπεται στις διατάξεις αυτές, στο μέτρο που η αρμόδια αρχή δεν έχει προηγουμένως γνωστοποιήσει στον αιτούντα την πρόθεσή της να διενεργήσει επιτόπιο έλεγχο ούτε τον έχει ενημερώσει ήδη σχετικά με τις περιπτώσεις μη συμμόρφωσης αναφορικά με την αίτηση ενίσχυσης;
34. Στο πλαίσιο της διαδικασίας ενώπιον του Δικαστηρίου κατέθεσαν γραπτές παρατηρήσεις η AMA, η Αυστριακή Κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το Δικαστήριο αποφάσισε να μη διεξαχθεί επ’ ακροατηρίου συζήτηση σύμφωνα με το άρθρο 76, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας.
IV. Νομική εκτίμηση
35. Με το πρώτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται, κατ’ ουσίαν, αν η μη συμμόρφωση του αιτούντα γεωργού προς την υποχρέωση εμπρόθεσμης κοινοποίησης της μετακίνησης βοοειδών σε ορεινό βοσκότοπο κατά το θέρος, ως προς τα οποία έχει υποβάλει αίτηση για τη χορήγηση συνδεδεμένης στήριξης, συνεπάγεται ότι τα ζώα αυτά θεωρούνται ως μη «προσδιορισθέντα» κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, σημείο 18, σε συνδυασμό με το άρθρο 30, παράγραφος 4, στοιχείο γʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 και, επομένως, δεν είναι επιλέξιμα, ακόμη και στην περίπτωση που η σχετική κοινοποίηση πραγματοποιήθηκε εκ των υστέρων και τα ζώα πληρούν τους υπόλοιπους όρους για τη χορήγηση της στήριξης (κατωτέρω, υπό Α).
36. Σε περίπτωση που τα ζώα δεν θεωρούνται «προσδιορισθέντα» και δεν είναι επιλέξιμα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, με το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, να διευκρινιστεί αν η αρμόδια αρχή μπορεί να επιβάλει διοικητική κύρωση (χρηματική) πέραν της μείωσης της συνδεδεμένης ενίσχυσης (κατωτέρω, υπό Β).
Α. Πρώτο προδικαστικό ερώτημα: Επιλεξιμότητα βοοειδών των οποίων η μετακίνηση σε ορεινό βοσκότοπο κοινοποιήθηκε εκπρόθεσμα
37. Εκ πρώτης όψεως, προκαλεί ενδεχομένως έκπληξη το γεγονός ότι τα βοοειδή των οποίων η μετακίνηση σε ορεινό βοσκότοπο δεν κοινοποιήθηκε μεν εμπρόθεσμα στην αρμόδια αρχή, πλην όμως η σχετική κοινοποίηση πραγματοποιήθηκε εκ των υστέρων, πληρούν δε κατά τα λοιπά τους όρους χορήγησης της συνδεδεμένης στήριξης, πρέπει να θεωρούνται μη επιλέξιμα. Όπως καταδεικνύω στη συνέχεια, τούτο επιτάσσει η σαφής διατύπωση των εφαρμοστέων κανόνων για τις ενισχύσεις (κατωτέρω, υπό 1). Το συμπέρασμα αυτό δικαιολογείται επίσης, κατά τη γνώμη μου, και υπό το πρίσμα της οικονομίας (κατωτέρω, υπό 2) και του σκοπού (κατωτέρω, υπό 3) των διατάξεων αυτών.
1. Μη συμμόρφωση προς την υποχρέωση κοινοποίησης
38. Έχει διαπιστωθεί ότι η μετακίνηση των δώδεκα βοοειδών, τα οποία είχαν ήδη οδηγηθεί στον ορεινό βοσκότοπο στις 9 Μαΐου 2020, κοινοποιήθηκε μετά την παρέλευση της προθεσμίας των 15 ημερών που προβλέπεται στο άρθρο 2, παράγραφος 4, της απόφασης 2001/672. Περαιτέρω, δεν αμφισβητείται ότι τα βοοειδή αυτά πληρούσαν τους υπόλοιπους όρους χορήγησης της συνδεδεμένης στήριξης, ιδίως δε την περίοδο παραμονής 60 ημερών στον βοσκότοπο, σύμφωνα με το άρθρο 13, παράγραφος 4, της Direktzahlungs-Verordnung 2015 (αυστριακής κανονιστικής απόφασης του 2015 περί αμέσων ενισχύσεων), χωρίς να έχουν γνωστοποιηθεί ή να έχουν λάβει χώρα σχετικοί επιτόπιοι έλεγχοι.
39. Το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν τα εν λόγω βοοειδή μπορούν να θεωρηθούν, παρά την εκπρόθεσμη κοινοποίηση, ως «προσδιορισθέντα» και, επομένως, ως επιλέξιμα ζώα κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, σημείο 18, σε συνδυασμό με το άρθρο 30, παράγραφος 4, στοιχείο γʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014.
40. Από τη σαφή διατύπωση των εν λόγω διατάξεων δεν προκύπτει ότι συντρέχει τέτοια περίπτωση.
41. Σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, σημείο 18, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014, ως «προσδιορισθέν ζώο» νοείται μόνο το ζώο για το οποίο πληρούνται όλοι οι όροι που περιλαμβάνονται στους κανόνες για τη χορήγηση της ενίσχυσης.
42. Το άρθρο 53, παράγραφος 4, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 639/2014 απαιτεί, συναφώς, από τα κράτη μέλη, σε περίπτωση μέτρου στήριξης που αφορά βοοειδή, να καθορίζουν ως προϋπόθεση επιλεξιμότητας τις προβλεπόμενες στον κανονισμό 1760/2000 απαιτήσεις για την αναγνώριση και την καταγραφή των ζώων. Το άρθρο 13, παράγραφος 1, της Direktzahlungs-Verordnung 2015 (αυστριακής κανονιστικής απόφασης του 2015 περί αμέσων ενισχύσεων) προβλέπει, αντίστοιχα, ότι η προαιρετική συνδεδεμένη στήριξη μπορεί να χορηγηθεί μόνο για τα βοοειδή τα οποία μετακινούνται σε ορεινούς βοσκότοπους και τα οποία έχουν αναγνωρισθεί και καταγραφεί σύμφωνα με τον κανονισμό 1760/2000. Ωστόσο, σύμφωνα με την παράγραφο 2 της εν λόγω διάταξης, τούτο συμβαίνει, σύμφωνα με τις επιταγές του δικαίου της Ένωσης, μόνον αν η μετακίνηση των βοοειδών σε ορεινό βοσκότοπο κατά το θέρος έχει κοινοποιηθεί εμπρόθεσμα στην ηλεκτρονική βάση πληροφοριών για τα βοοειδή σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 4, της απόφασης 2001/672, σε συνδυασμό με το άρθρο 6, παράγραφος 1a της Rinderkennzeichnungs-Verordnung 2008 (αυστριακής κανονιστικής απόφασης του 2008 περί της αναγνώρισης των βοοειδών).
43. Επιπλέον, κατά το άρθρο 2, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, σημείο 2, στοιχείο αʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014, οποιαδήποτε περίπτωση μη εκπλήρωσης των κριτηρίων επιλεξιμότητας που συνδέονται με τους όρους χορήγησης της ενίσχυσης ή στήριξης νοείται ως μη συμμόρφωση. Η μη εκπλήρωση του όρου επιλεξιμότητας (19) περί ορθής καταχώρισης –συμπεριλαμβανομένης της εμπρόθεσμης κοινοποίησης– σύμφωνα με το άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 1760/2000 συνιστά τέτοια περίπτωση μη συμμόρφωσης. Τούτο ισχύει κατά μείζονα λόγο, επειδή ο κατάλογος που καταρτίζεται για τα βοοειδή πρέπει, κατά το άρθρο 2, παράγραφος 2 της απόφασης 2001/672, να περιλαμβάνει για κάθε βοοειδές, μεταξύ άλλων, την «ημερομηνία άφιξης στο βοσκότοπο».
44. Η ερμηνεία αυτή στηρίζεται επίσης στο άρθρο 30, παράγραφος 4, στοιχείο γʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014. Κατά τη διάταξη αυτή, εσφαλμένες καταχωρίσεις στο μητρώο, στα διαβατήρια ζώων ή στην ηλεκτρονική βάση συνιστούν περιπτώσεις μη συμμόρφωσης όσον αφορά το σύστημα αναγνώρισης και καταγραφής των βοοειδών. Η αιτιολογική σκέψη 11 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1393 (20), η οποία επεξηγεί την εν λόγω (τροποποιηθείσα) διάταξη, αναφέρει ρητά, ως παραδείγματα εσφαλμένων καταχωρίσεων, το φύλο, τη φυλή, το χρώμα ή την ημερομηνία. Ο χαρακτηρισμός των εκπρόθεσμων κοινοποιήσεων και των εσφαλμένων καταχωρίσεων ως περιπτώσεων μη συμμόρφωσης κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, σημείο 2, στοιχείο αʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 δεν συνεπάγεται βέβαια την πλήρη εξομοίωσή τους όσον αφορά τις έννομες συνέπειές τους –ιδίως την επιβολή διοικητικών κυρώσεων (βλ., συναφώς, κατωτέρω, σημεία 47 επ.).
45. Ως εκ τούτου, τα βοοειδή που κοινοποιήθηκαν –κατά παράβαση της υποχρέωσης κοινοποίησης– εκπρόθεσμα κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, σημείο 18, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 θεωρούνται κατ’ αρχήν μη προσδιορισθέντα και, επομένως, μη επιλέξιμα.
46. Λαμβανομένων υπόψη των αμφιβολιών που εξέφρασε το αιτούν δικαστήριο ως προς την ως άνω ερμηνεία, θα εξετάσω στο σημείο αυτό αν η ως άνω ερμηνεία επιβεβαιώνεται από το κανονιστικό πλαίσιο, ιδίως υπό το πρίσμα των προβλεπομένων παρεκκλίσεων. Συναφώς, πρέπει να ληφθεί υπόψη, ειδικότερα, το άρθρο 30, παράγραφος 4, στοιχείο γʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014.
2. Μήπως η μη συμμόρφωση όσον αφορά την υποχρέωση κοινοποίησης δεν ασκεί επιρροή ή θεραπεύεται;
47. Τα ζώα που δηλώθηκαν εκπρόθεσμα θα μπορούσαν ωστόσο, κατ’ εξαίρεση, να θεωρηθούν «προσδιορισθέντα» και, επομένως, επιλέξιμα, αν η εκπρόθεσμη κοινοποίηση λόγω παράβασης του άρθρου 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 1760/2000, σε συνδυασμό με το άρθρο 2, παράγραφοι 2 και 4, της απόφασης 2001/672, μπορούσε να εξομοιωθεί πλήρως με εσφαλμένη καταχώριση κατά την έννοια του άρθρου 30, παράγραφος 4, στοιχείο γʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014.
48. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 30, παράγραφος 4, στοιχείο γʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014, οι εσφαλμένες καταχωρίσεις στο μητρώο, στα διαβατήρια ζώων ή στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων για ζώα, οι οποίες, όμως, δεν είναι σημαντικές για την επαλήθευση της τήρησης των όρων επιλεξιμότητας στο πλαίσιο του συγκεκριμένου καθεστώτος ενίσχυσης ή μέτρου στήριξης, έχουν ως συνέπεια το συγκεκριμένο ζώο να θεωρείται ως μη προσδιορισθέν μόνον εάν οι εν λόγω εσφαλμένες καταχωρίσεις διαπιστωθούν κατά τη διενέργεια τουλάχιστον δύο ελέγχων σε διάστημα 24 μηνών.
49. Μη συμμόρφωση που προκύπτει από εσφαλμένη καταχώριση (ως προς το περιεχόμενο) κατά την έννοια του άρθρου 30, παράγραφος 4, στοιχείο γʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 μπορεί, επομένως, να διορθωθεί εκ των υστέρων από τον αιτούντα, εφόσον πληρούνται τα λοιπά κριτήρια επιλεξιμότητας, υπό την προϋπόθεση ότι η μη συμμόρφωση δεν διαπιστώθηκε εντός του προαναφερθέντος διαστήματος κατά τη διάρκεια τουλάχιστον δύο ελέγχων.
50. Στο πλαίσιο αυτό, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν η εκπρόθεσμη κοινοποίηση της μετακίνησης βοοειδών που πληρούν τα λοιπά κριτήρια επιλεξιμότητας μπορεί να διορθωθεί υπό τους ίδιους όρους με οποιαδήποτε άλλη εσφαλμένη καταχώριση.
51. Υπέρ της ερμηνείας αυτής συνηγορεί ενδεχομένως το γεγονός ότι η εκπρόθεσμη, πλην όμως ορθή ως προς το περιεχόμενο, κοινοποίηση ζώου αποτελεί λιγότερο σοβαρή περίπτωση μη συμμόρφωσης από τη μνημονευόμενη στην αιτιολογική σκέψη 11 του κανονισμού 2016/1393 (21) εσφαλμένη και, επομένως, μη ορθή ως προς το περιεχόμενο καταχώριση του φύλου, της φυλής ή του χρώματος ενός ζώου. Επιπλέον, η εσφαλμένη καταχώριση μπορεί επίσης –όπως εκτέθηκε στο σημείο 44 ανωτέρω– να αφορά ημερομηνία. Ωστόσο, η αιτιολογική σκέψη 11 δεν διευκρινίζει αν τέτοια ημερομηνία θα μπορούσε να είναι και η ημερομηνία της μετακίνησης βοοειδών σε άλλο τόπο. Όπως αναφέρθηκε ήδη στο σημείο 43, ο κατάλογος των στοιχείων που πρέπει να κοινοποιούνται για κάθε βοοειδές, ο οποίος πρέπει να καταρτίζεται σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 2, της απόφασης 2001/672, πρέπει, ωστόσο, να περιλαμβάνει και την «ημερομηνία άφιξης στο βοσκότοπο».
52. Ωστόσο, όπως υποστηρίζει και η Επιτροπή, φρονώ ότι δεν είναι δυνατόν να εξομοιωθεί πλήρως, από νομικής απόψεως, η εσφαλμένη ως προς το περιεχόμενο καταχώριση όσον αφορά τα ζώα με την εκπρόθεσμη κοινοποίηση της μετακίνησής τους στο πλαίσιο του άρθρου 30, παράγραφος 4, στοιχείο γʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014. Αυτό προκύπτει επίσης από το πνεύμα και τον σκοπό της υποχρέωσης κοινοποίησης και της υποχρέωσης τήρησης της σχετικής προθεσμίας, τα οποία εξυπηρετούν την πλήρη ιχνηλασιμότητα της θέσης των επίμαχων ζώων (βλ. διεξοδικώς κατωτέρω, σημεία 58 επ.).
53. Αφενός, η εκπρόθεσμη, δηλαδή κατ’ αρχάς ανύπαρκτη, κοινοποίηση της μετακίνησης ζώων σε άλλον τόπο δεν είναι άνευ ετέρου συγκρίσιμη με μια εγκαίρως πραγματοποιηθείσα, πλην όμως εσφαλμένη ως προς το περιεχόμενο καταχώριση. Το ίδιο ισχύει, κατ’ αρχήν, και για την εσφαλμένη καταχώριση ημερομηνίας, για παράδειγμα της ακριβούς ώρας γέννησης ενός μόσχου, κατά μείζονα λόγο διότι αυτή δεν αφορά κατ’ ανάγκην τον τόπο στον οποίο βρίσκεται το ζώο ούτε θέτει υπό αμφισβήτηση την αποτελεσματική παρακολούθησή του. Στο μέτρο που το άρθρο 2, παράγραφος 2, της απόφασης 2001/672 ορίζει την «ημερομηνία άφιξης στο βοσκότοπο» ως ημερομηνία που πρέπει να δηλώνεται για κάθε βοοειδές, δεν προκύπτει κατ’ αρχήν εξ αυτού τίποτε διαφορετικό. Συγκεκριμένα, σε αντίθεση με την έγκαιρη, πλην όμως εσφαλμένη καταχώριση της ημερομηνίας αυτής, σε περίπτωση εκπρόθεσμης κοινοποίησης της μετακίνησης ενός βοοειδούς μετά την παρέλευση της προθεσμίας κοινοποίησης δεν υφίσταται καμία απολύτως καταχώριση της ημερομηνίας και του τόπου άφιξης στο μητρώο, η οποία θα διασφάλιζε την απαιτούμενη κατά την αιτιολογική σκέψη 3 της απόφασης 2001/672 ιχνηλασιμότητα (22).
54. Αφετέρου, η εκπρόθεσμη κοινοποίηση θεραπεύει μόνο για το μέλλον την πλημμέλεια που από χρονικής απόψεως και υπό το πρίσμα της επιταγής περί διαρκούς ιχνηλασιμότητας της θέσης του οικείου ζώου δεν μπορεί πλέον, στην πραγματικότητα, να διορθωθεί. Συγκεκριμένα, δεν μπορεί να αλλάξει αναδρομικά το γεγονός ότι οι αρμόδιες αρχές δεν γνώριζαν ή δεν μπορούσαν να διαπιστώσουν τον τόπο στον οποίο πράγματι βρίσκεται το ζώο από τη στιγμή της μετακίνησής του μέχρι τη σχετική κοινοποίηση, αν και θα έπρεπε να είναι σε θέση να το πράξουν τη στιγμή που εξέπνευσε η προθεσμία κοινοποίησης. Επομένως, η πλημμέλεια αυτή είναι επίσης ικανή να επηρεάσει την αποτελεσματική παρακολούθηση της ελάχιστης διάρκειας βοσκής του ζώου αυτού σε συγκεκριμένη τοποθεσία.
55. Το γεγονός ότι τα επίμαχα δώδεκα ζώα και η εκμετάλλευση του TF πληρούσαν όλα τα λοιπά κριτήρια επιλεξιμότητας, εξαιρουμένης της έγκαιρης κοινοποίησης της μετακίνησης των ζώων, ουδόλως μεταβάλλει το ότι η ο τόπος στον οποίο βρίσκονταν δεν μπορούσε να διαπιστωθεί και να επαληθευθεί από τις αρχές από τη στιγμή της μη συμμόρφωσης προς την υποχρέωση εμπρόθεσμης κοινοποίησης, αν και αυτό θα ήταν αναγκαίο. Όπως καταδεικνύεται από την αιτιολογική σκέψη 30 και το άρθρο 34 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014, σε μια τέτοια περίπτωση ο νομοθέτης της Ένωσης απέχει μόνον από την επιβολή διοικητικής κύρωσης και όχι από τη μείωση της συνδεδεμένης στήριξης· μόνο ως προς τον σκοπό αυτό εξομοιώνονται η εσφαλμένη και η παραληφθείσα καταχώριση (βλ. διεξοδικώς κατωτέρω, σημεία 69 επ.).
56. Επομένως, η μη συμμόρφωση προς την υποχρέωση εμπρόθεσμης κοινοποίησης δεν μπορεί να εξομοιωθεί με «εσφαλμένη καταχώριση» η οποία θα μπορούσε ακόμη να διορθωθεί εκ των υστέρων, κατά την έννοια του άρθρου 30, παράγραφος 4, στοιχείο γʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014. Ως εκ τούτου, τα επίμαχα ζώα θεωρούνται μη προσδιορισθέντα κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, του εν λόγω κανονισμού.
57. Ούτε η παρέκκλιση του άρθρου 53, παράγραφος 4, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 639/2014 (23), που μνημονεύεται στο άρθρο 30, παράγραφος 4, στοιχείο γʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014, τυγχάνει εφαρμογής εν προκειμένω. Βεβαίως, η διάταξη αυτή επιτρέπει στα κράτη μέλη κατ’ αρχήν να θεωρούν ένα ζώο επιλέξιμο ακόμη και στην περίπτωση που οι απαιτήσεις αναφορικά με την αναγνώριση και καταγραφή πληρούνται σε μεταγενέστερο χρονικό σημείο το οποίο καθορίζουν τα ίδια –ήτοι, μετά την παρέλευση της προθεσμίας κοινοποίησης–, και εφόσον έχουν γνωστοποιήσει στην Επιτροπή το εν λόγω χρονικό σημείο μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου 2015 (24). Ωστόσο, το αιτούν δικαστήριο αναφέρει απλώς τη διάταξη, χωρίς να διευκρινίζει αν ο Αυστριακός νομοθέτης έκανε χρήση της και χωρίς να ζητεί διευκρινίσεις σχετικά με την ερμηνεία της. Στην περίπτωση, όμως, που υφίσταται αντίστοιχη εθνική ρύθμιση, στοιχείο το οποίο εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει, δεν μπορεί να αποκλεισθεί ότι η εκπρόθεσμη κοινοποίηση μπορεί, παρά ταύτα, να έχει ως αποτέλεσμα τη θεραπεία της μη συμμόρφωσης προς την υποχρέωση κοινοποίησης.
3. Σκοποί του κανονισμού 1760/2000, της απόφασης 2001/672 και των κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμών 639/2014 και 640/2014
58. Οι επιδιωκόμενοι με τους εφαρμοστέους κανόνες σκοποί επιβεβαιώνουν ότι τα ζώα ως προς τα οποία η κοινοποίηση γίνεται εκπρόθεσμα δεν μπορούν, κατ’ αρχήν, να θεωρηθούν ούτε προσδιορισθέντα ούτε επιλέξιμα. Συγκεκριμένα, οι αυστηρές απαιτήσεις σχετικά με την έγκαιρη κοινοποίηση της τοποθεσίας στην οποία βρίσκονται τα ζώα αποσκοπούν, αφενός, στη διασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της δημόσιας υγείας και, αφετέρου, στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης.
59. Ο κανονισμός 1760/2000 αποσκοπεί στην ενθάρρυνση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών στην ποιότητα του βοείου κρέατος, στη διαφύλαξη ενός υψηλού επιπέδου προστασίας της δημόσιας υγείας και στην ενίσχυση της διαρκούς σταθερότητας της αγοράς βοείου κρέατος (25). Το σύστημα αναγνώρισης και καταγραφής που προβλέπεται για τον σκοπό αυτό στηρίζεται, μεταξύ άλλων, στο γεγονός ότι τα κράτη μέλη δημιουργούν εθνικές βάσεις δεδομένων για τα βοοειδή, στις οποίες καταγράφονται η ταυτότητα των ζώων, όλες οι εκμεταλλεύσεις που βρίσκονται στην επικράτεια και όλες οι μετακινήσεις των ζώων. Το σύστημα αυτό πρέπει να είναι πάντοτε άρτιο και αποτελεσματικό, ώστε η αρμόδια αρχή να μπορεί ανά πάσα στιγμή να εξακριβώσει την τοποθεσία στην οποία βρίσκεται κάθε βοοειδές και να είναι σε θέση, σε περίπτωση επιζωοτίας, να εντοπίσει γρήγορα την προέλευση ενός ζώου, ώστε να μπορεί να λάβει αμελλητί μέτρα για την προστασία της δημόσιας υγείας (26). Για τον σκοπό αυτό, βάσει του άρθρου 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 1760/2000 σε συνδυασμό με το άρθρο 2, παράγραφος 4, της απόφασης 2001/672, οι κάτοχοι ζώων υπέχουν, μεταξύ άλλων, την υποχρέωση να δηλώνουν στις αρμόδιες αρχές τα ακριβή δεδομένα κάθε μετακίνησης (27). Με το άρθρο 13 της Direktzahlungs-Verordnung 2015 (αυστριακής κανονιστικής απόφασης του 2015 περί αμέσων ενισχύσεων), τα άρθρα 21 και 22 της Horizontale GAP-Verordnung (αυστριακής οριζόντιας κανονιστικής απόφασης περί κοινής γεωργικής πολιτικής), καθώς και το άρθρο 6 της Rinderkennzeichnungs-Verordnung 2008 (αυστριακής κανονιστικής απόφασης του 2018 περί της αναγνώρισης των βοοειδών) εξειδικεύονται οι απαιτήσεις αυτές στην εθνική νομοθεσία.
60. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω σκοπών, το Δικαστήριο έχει ήδη αποφανθεί ότι το άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 1760/2000 είναι διατυπωμένο ως κανόνας αναγκαστικού δικαίου, περιλαμβάνει λεπτομερή περιγραφή της έκτασης της υποχρέωσης κοινοποίησης που υπέχουν οι κάτοχοι ζώων και ορίζει με ακρίβεια την προθεσμία που τάσσεται σε αυτούς προκειμένου να εκπληρώσουν την εν λόγω υποχρέωση. Από αυτό συνήγε ότι κάθε κάτοχος ζώων υποχρεούται (αυστηρά) να τηρεί την εν λόγω προθεσμία (28). Τέλος, το Δικαστήριο έκρινε ότι η μη τήρηση της προθεσμίας κοινοποίησης στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων της μετακίνησης ενός βοοειδούς καθιστά το εν λόγω βοοειδές μη επιλέξιμο για την πριμοδότηση σφαγής (29).
61. Ο αναγκαστικός χαρακτήρας της υποχρέωσης συμμόρφωσης όσον αφορά τις προθεσμίες κοινοποίησης στηρίζεται, επομένως, στον σκοπό της διασφάλισης της αποτελεσματικότητας του συστήματος αναγνώρισης και καταγραφής των βοοειδών και, κυρίως, της παροχής στις αρμόδιες αρχές της δυνατότητας να εντοπίζουν ανά πάσα στιγμή τη θέση ενός βοοειδούς (30).
62. Όπως αναφέρεται στα σημεία 12 και 42, τα κράτη μέλη πρέπει εξάλλου, κατά το άρθρο 53, παράγραφοι 1 και 4, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 639/2014, να καθορίζουν τα κριτήρια επιλεξιμότητας σύμφωνα με το πλαίσιο που ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) 1307/2013 και τους όρους που αναφέρονται στον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό 639/2014. Μεταξύ των κριτηρίων αυτών συγκαταλέγονται, όσον αφορά τα μέτρα συνδεδεμένης στήριξης για τα βοοειδή, οι απαιτήσεις για την αναγνώριση και καταγραφή των ζώων βάσει του κανονισμού 1760/2000. Όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη 74 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 639/2014, σκοπός της εν λόγω υποχρέωσης –που τελεί υπό την παρακολούθηση της Επιτροπής– είναι τα κράτη μέλη να τηρούν τις απαιτήσεις σχετικά με τη συνοχή και τη μη σώρευση των ενισχύσεων, καθώς και τα ανώτατα ποσοστά των εθνικών ανώτατων ορίων που αναφέρονται στο άρθρο 53 του κανονισμού (ΕΕ) 1307/2013 και τα σχετικά συνολικά ποσά κατά τον σχεδιασμό των μέτρων στήριξης. Με άλλα λόγια, θα πρέπει επίσης να αποφευχθεί το ενδεχόμενο η συνδεδεμένη στήριξη να μπορεί να ζητηθεί και να χορηγηθεί πολλές φορές για το ίδιο βοοειδές κατά το έτος υποβολής της σχετικής αίτησης (31). Αυτός είναι επίσης ο λόγος για τον οποίο οι αρμόδιες αρχές πρέπει ανά πάσα στιγμή να γνωρίζουν την ταυτότητα και την τοποθεσία στην οποία βρίσκονται τα βοοειδή. Τούτο ισχύει υπό την επιφύλαξη πιθανών εξαιρέσεων τις οποίες το κράτος μέλος μπορεί να προβλέψει, δυνάμει του άρθρου 53, παράγραφος 4, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 639/2014, για την εκπρόθεσμη κοινοποίηση συμβάντος ζώου (32).
63. Οι στόχοι αυτοί απαιτούν στενή ερμηνεία των κανόνων περί καταχώρισης και, επομένως, των προθεσμιών κοινοποίησης των ζώων. Ως εκ τούτου, η μη συμμόρφωση προς την υποχρέωση εμπρόθεσμης κοινοποίησης της μετακίνησης των ζώων σε άλλη τοποθεσία δεν μπορεί πλέον να θεραπευθεί.
64. Κατά συνέπεια, τα βοοειδή ως προς τα οποία η κοινοποίηση γίνεται εκπρόθεσμα δεν μπορούν να θεωρηθούν ούτε προσδιορισθέντα ούτε επιλέξιμα. Επομένως, στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί αρνητική απάντηση, πρέπει δε να απαντηθεί και το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα.
Β. Δεύτερο προδικαστικό ερώτημα: Παραδεκτό διοικητικής κύρωσης σε σχέση με ζώα ως προς τα οποία η κοινοποίηση γίνεται εκπρόθεσμα, πλην όμως θεωρούνται επιλέξιμα κατά τα λοιπά
65. Με το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν η αρμόδια αρχή μπορεί να επιβάλει (χρηματική) διοικητική κύρωση πέραν της άρνησης χορήγησης της συνδεδεμένης στήριξης.
66. Εν προκειμένω, δεν αμφισβητούνται ούτε οι προϋποθέσεις ούτε ο υπολογισμός καθεαυτόν της διοικητικής κύρωσης που επιβλήθηκε από την AMA βάσει του άρθρου 31 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014.
67. Εντούτοις, το αιτούν δικαστήριο, υπό το πρίσμα της κοινοποίησης της μετακίνησης των δώδεκα βοοειδών στον ορεινό βοσκότοπο, η οποία πραγματοποιήθηκε εκ των υστέρων από τον TF, διατηρεί αμφιβολίες ως προς τη νομιμότητα της επιβολής διοικητικής κύρωσης και ως προς την αναλογικότητα αυτής.
68. Αυτή η έλλειψη νομιμότητας θα μπορούσε να προκύπτει από το άρθρο 15, παράγραφος 1, σε συνδυασμό με το άρθρο 34 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014.
69. Σύμφωνα με το άρθρο 15, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού, οι διοικητικές κυρώσεις δεν επιβάλλονται για εκείνα τα στοιχεία της αίτησης ενίσχυσης ή της αίτησης πληρωμής ως προς τα οποία ο δικαιούχος ενημερώνει εγγράφως την αρμόδια αρχή ότι η αίτηση ενίσχυσης ή η αίτηση πληρωμής είναι ανακριβής ή κατέστη ανακριβής μετά την υποβολή της, υπό τον όρο ότι η αρμόδια αρχή δεν έχει γνωστοποιήσει στον δικαιούχο την πρόθεσή της να διενεργήσει επιτόπιο έλεγχο και δεν τον έχει ήδη ενημερώσει σχετικά με τις περιπτώσεις μη συμμόρφωσης όσον αφορά την αίτηση ενίσχυσης ή την αίτηση πληρωμής.
70. Το άρθρο 34 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 ορίζει ότι το άρθρο 15 του κανονισμού αυτού, στο μέτρο που αφορά δηλωθέντα ζώα, ισχύει όσον αφορά τα σφάλματα και τις παραλείψεις σε σχέση με τις καταχωρίσεις στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων για τα ζώα που πραγματοποιούνται μετά την υποβολή της αίτησης ενίσχυσης ή της αίτησης πληρωμής.
71. Από τα πραγματικά περιστατικά που εκτίθενται στη διάταξη περί παραπομπής προκύπτει ότι τα δώδεκα βοοειδή των οποίων η μετακίνηση κοινοποιήθηκε εκπρόθεσμα έχουν ταυτοποιηθεί ήδη στην ενιαία αίτηση για τη χορήγηση συνδεδεμένης στήριξης, θεωρούνταν δηλαδή, κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, σημείο 16, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014, ως «προσδιορισθέντα ζώα» (33). Κατά συνέπεια, λόγω της διεύρυνσης του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 15, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού, την οποία επιτάσσει το άρθρο 34 του κανονισμού αυτού, μετά την υποβολή της ενιαίας αυτής αίτησης, οι λοιπές προϋποθέσεις και έννομες συνέπειες του εν λόγω άρθρου ισχύουν και όσον αφορά τις παραλείψεις σε σχέση με τις καταχωρίσεις στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων για τα ζώα (34). Η μη έγκαιρη κοινοποίηση της μετακίνησης των επίμαχων βοοειδών προς τον θερινό βοσκότοπο σύμφωνα με το άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 1760/2000, σε συνδυασμό με το άρθρο 2, παράγραφος 4, της απόφασης 2001/672, συνιστά αναμφισβήτητα τέτοια παράλειψη.
72. Το γεγονός ότι, σύμφωνα με τη διατύπωσή του, το άρθρο 15, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 καλύπτει μόνο την εκ των υστέρων γραπτή ενημέρωση σχετικά με στοιχεία της αίτησης ενίσχυσης ή της αίτησης πληρωμής που είναι ή κατέστησαν ανακριβή είναι, επομένως, άνευ σημασίας. Συγκεκριμένα, όπως δέχεται και το αιτούν δικαστήριο, το άρθρο 34 του εν λόγω κανονισμού διευρύνει το πεδίο εφαρμογής της παρέκκλισης αυτής ώστε να περιλαμβάνει και την εκ των υστέρων διόρθωση της παραληφθείσας καταχώρισης στοιχείων που αφορούν ζώα στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων για τα ζώα. Στην περίπτωση αυτή εμπίπτει και η εκπρόθεσμη κοινοποίηση της μετακίνησης των βοοειδών σε ορεινό βοσκότοπο κατά το θέρος.
73. Η δυνατότητα διόρθωσης σύμφωνα με το άρθρο 15, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 προϋποθέτει περαιτέρω ότι η αρμόδια αρχή δεν έχει ακόμη γνωστοποιήσει στον δικαιούχο την πρόθεσή της να διενεργήσει επιτόπιο έλεγχο και δεν τον έχει ήδη ενημερώσει σχετικά με τις περιπτώσεις μη συμμόρφωσης όσον αφορά την αίτηση ενίσχυσης ή την αίτηση πληρωμής. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι η εκ των υστέρων διόρθωση λαμβάνει χώρα από τον κάτοχο ζώων με την ανεξάρτητη και ελεύθερη βούλησή του. Τέτοια γνωστοποίηση ή ενημέρωση από την αρμόδια αρχή, από την οποία να προκύπτει ότι η διόρθωση δεν έγινε οικειοθελώς, δεν έλαβε χώρα εν προκειμένω.
74. Κατά συνέπεια, δεν μπορεί, εν προκειμένω, να επιβληθεί διοικητική κύρωση βάσει του άρθρου 34 σε συνδυασμό με το άρθρο 15, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού, λόγω της εκπρόθεσμης, πλην όμως εκ των υστέρων πραγματοποιηθείσας κοινοποίησης της μετακίνησης των επίμαχων βοοειδών σε ορεινό βοσκότοπο. Το ζήτημα αν μια τέτοια διοικητική κύρωση θα ήταν αναλογική δεν είναι, επομένως, πλέον απαραίτητο να εξετασθεί.
75. Το συμπέρασμα αυτό δεν αντιφάσκει ως προς την απάντηση που προτείνεται να δοθεί στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα.
76. Συγκεκριμένα, αφενός, ο νομοθέτης της Ένωσης αποφάσισε συνειδητά στο άρθρο 34 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 ότι, για τον σκοπό της εφαρμογής της παρέκκλισης από την επιβολή διοικητικών κυρώσεων, σύμφωνα με το άρθρο 15, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού, οι παραλείψεις της καταχώρισης στοιχείων που αφορούν ζώα στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων για τα ζώα πρέπει να εξομοιώνονται με τις εσφαλμένες (ως προς το περιεχόμενο) καταχωρίσεις («σφάλματα και παραλείψεις») και δεν πρέπει να τιμωρούνται σε περίπτωση εκ των υστέρων οικειοθελούς διόρθωσης από τον κάτοχο του ζώου. Αφετέρου, πρόκειται για δύο περιπτώσεις μη συμμόρφωσης όσον αφορά τα κριτήρια επιλεξιμότητας που συνεπάγονται, κατ’ αρχήν, μείωση της ζητούμενης συνδεδεμένης στήριξης· ωστόσο, δεν πρέπει να υπόκεινται, πέραν τούτου, σε καμία διοικητική κύρωση.
77. Το σκεπτικό είναι ότι ο αποκλεισμός ή ο περιορισμός του δικαιώματος συνδεδεμένης στήριξης για βοοειδή, των οποίων η μετακίνηση κοινοποιήθηκε εκπρόθεσμα, προσφέρει επαρκές κίνητρο στους αιτούντες να συμμορφωθούν όσον αφορά τα ισχύοντα κριτήρια επιλεξιμότητας, συμπεριλαμβανομένης της υποχρέωσης κοινοποίησης, χωρίς να απαιτείται πρόσθετη διοικητική κύρωση. Τούτο ισχύει κατά μείζονα λόγο όταν η εκ των υστέρων κοινοποίηση ήταν ορθή ως προς το περιεχόμενο (35) και πληρούνταν τα λοιπά κριτήρια επιλεξιμότητας.
V. Πρόταση
78. Κατόπιν των ανωτέρω, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στα προδικαστικά ερωτήματα του Verwaltungsgerichtshof (Ανωτάτου Διοικητικού Δικαστηρίου) ως εξής:
1. Το άρθρο 2, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, σημείο 2, στοιχείο αʹ, και σημείο 18, και το άρθρο 30, παράγραφος 4, στοιχείο γʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 έχουν την έννοια ότι, σε περίπτωση κοινοποίησης της μετακίνησης βοοειδών σε ορεινό βοσκότοπο κατά το θέρος η οποία, λόγω μη συμμόρφωσης προς τις διατάξεις του άρθρου 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 1760/2000 σε συνδυασμό με το άρθρο 2, παράγραφος 4, της απόφασης 2001/672, είναι εκπρόθεσμη, τα επίμαχα ζώα δεν θεωρούνται προσδιορισθέντα και δεν είναι επιλέξιμα.
2. Το άρθρο 15, παράγραφος 1, και το άρθρο 34 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 έχουν την έννοια ότι η επιβολή διοικητικής κύρωσης δεν είναι σύννομη όταν η εκπρόθεσμη κοινοποίηση της μετακίνησης των βοοειδών σε ορεινό βοσκότοπο κατά το θέρος, ως προς τα οποία έχει γίνει κοινοποίηση σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, σημείο 16, του εν λόγω κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού και τα οποία έχουν ταυτοποιηθεί στην αίτηση ενίσχυσης, είναι δε επιλέξιμα κατά τα λοιπά, διορθώνεται εκ των υστέρων από τον ενδιαφερόμενο· τούτο ισχύει μόνον εφόσον η αρμόδια αρχή δεν έχει γνωστοποιήσει σε αυτόν την πρόθεσή της να διενεργήσει επιτόπιο έλεγχο, ούτε τον έχει ενημερώσει σχετικά με τις περιπτώσεις μη συμμόρφωσης όσον αφορά την αίτηση ενίσχυσης ή την αίτηση πληρωμής.
1 Γλώσσα του πρωτοτύπου: η γερμανική.
2 Σύμφωνα με τις επεξηγήσεις της Επιτροπής (https://agriculture.ec.europa.eu/common-agricultural-policy/income-support/additional-optional-schemes/voluntary-coupled-support_de), στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ), η σύνδεση μεταξύ της είσπραξης των ενισχύσεων εισοδηματικής στήριξης των γεωργών και της παραγωγής συγκεκριμένων προϊόντων έχει σταδιακά καταργηθεί («αποσυνδεθεί»). Με τον τρόπο αυτόν αποφεύγεται η υπερπαραγωγή ορισμένων προϊόντων και εξασφαλίζεται ότι οι γεωργοί ανταποκρίνονται στην πραγματική ζήτηση της αγοράς. Ωστόσο, σε συγκεκριμένους γεωργικούς τομείς που αντιμετωπίζουν δυσκολίες ενδέχεται να καθίστανται αναγκαίες στοχευμένες ενισχύσεις. Το καθεστώς «προαιρετικής συνδεδεμένης στήριξης» αποσκοπεί στο να αποτρέψει την επιδείνωση των δυσκολιών αυτών, οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε εγκατάλειψη της παραγωγής. Αυτό θα επηρέαζε και άλλα τμήματα της αλυσίδας εφοδιασμού ή αγορές που συνδέονται με αυτά. Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη μπορούν να συνεχίσουν να χορηγούν σε περιορισμένη έκταση (συνδεδεμένες) ενισχύσεις εισοδηματικής στήριξης σε ορισμένους τομείς ή για συγκεκριμένα προϊόντα. Η δυνατότητα όμως αυτή παρέχεται υπό την τήρηση διαφόρων προϋποθέσεων και υπόκειται σε αυστηρά όρια, ώστε να περιορίζεται ο κίνδυνος στρέβλωσης της αγοράς και του ανταγωνισμού.
3 Βλ., επίσης, όσον αφορά παρόμοιες υποθέσεις, τις προτάσεις μου στις υποθέσεις EP Agrarhandel (C‑554/16, EU:C:2017:956) και Agrárminiszter (Ποσοστό γεννήσεων) (C‑538/22, EU:C:2023:938).
4 Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Ιουλίου 2000, για τη θέσπιση συστήματος αναγνώρισης και καταγραφής των βοοειδών και την επισήμανση του βοείου κρέατος και των προϊόντων με βάση το βόειο κρέας, καθώς και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 820/97 του Συμβουλίου (ΕΕ 2000, L 204, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΕ) 653/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1760/2000 όσον αφορά την ηλεκτρονική αναγνώριση των βοοειδών και την επισήμανση του βοείου κρέατος (ΕΕ 2014, L 189, σ. 33).
5 Απόφαση της Επιτροπής, της 20ής Αυγούστου 2001, με την οποία θεσπίζονται ειδικοί κανόνες που εφαρμόζονται στα βοοειδή κατά τη μετακίνησή τους για βόσκηση κατά το θέρος σε ορεινές περιοχές (ΕΕ 2001, L 235, σ. 23), όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση της Επιτροπής, της 25ης Μαΐου 2010, για την τροποποίηση της απόφασης 2001/672/ΕΚ όσον αφορά τις περιόδους για τις μετακινήσεις των βοοειδών σε θερινούς βοσκοτόπους (ΕΕ 2010, L 127, σ. 19). Η απόφαση αυτή καταργήθηκε εν τω μεταξύ με το άρθρο 84 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2019/2035 της Επιτροπής, της 28ης Ιουνίου 2019, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) 2016/429 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τους κανόνες που διέπουν τις εγκαταστάσεις στις οποίες διατηρούνται χερσαία ζώα και τα εκκολαπτήρια, καθώς και την ιχνηλασιμότητα ορισμένων δεσποζόμενων χερσαίων ζώων και αυγών για επώαση (ΕΕ 2019, L 314, σ. 115).
6 Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί θεσπίσεως κανόνων για άμεσες ενισχύσεις στους γεωργούς βάσει καθεστώτων στήριξης στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 637/2008 και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009 του Συμβουλίου (ΕΕ 2013, L 347, σ. 608).
7 Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός της Επιτροπής, της 11ης Μαρτίου 2014, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1307/2013 και για την τροποποίηση του παραρτήματος X του εν λόγω κανονισμού (ΕΕ 2014, L 181, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2018/1784 της Επιτροπής, της 9ης Ιουλίου 2018 (ΕΕ 2018, L 293, σ. 1).
8 Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός της Επιτροπής, της 11ης Μαρτίου 2014, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου και τους όρους απόρριψης ή ανάκτησης πληρωμών καθώς και τις διοικητικές κυρώσεις που εφαρμόζονται στις άμεσες ενισχύσεις, τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης και την πολλαπλή συμμόρφωση (ΕΕ 2014, L 181, σ. 48), όπως τροποποιήθηκε από τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2017/723 της Επιτροπής, της 16ης Φεβρουαρίου 2017 (ΕΕ 2017, L 107, σ. 1).
9 Τα άρθρα 1 έως 10 του κανονισμού 1760/2000 καταργήθηκαν με το άρθρο 278 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/429 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 2016, σχετικά με τις μεταδοτικές νόσους των ζώων και για την τροποποίηση και την κατάργηση ορισμένων πράξεων στον τομέα της υγείας των ζώων («νόμος για την υγεία των ζώων») (ΕΕ 2016, L 84, σ. 1). Ωστόσο, σύμφωνα με το άρθρο 271 σε συνδυασμό με το άρθρο 283 του κανονισμού 2016/429, οι διατάξεις αυτές εξακολουθούν να εφαρμόζονται μέχρι τρία έτη μετά από την ημερομηνία εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, ήτοι από τις 21 Απριλίου 2021.
10 Στις προτάσεις μου στην υπόθεση EP Agrarhandel (C‑554/16, EU:C:2017:956, σημείο 55, υποσημείωση 22) έχω ήδη επισημάνει ότι η διατύπωση «ανά πάσα στιγμή» απαντάται στην πλειονότητα των γλωσσικών αποδόσεων της εν λόγω αιτιολογικής σκέψης. Το ότι λείπει από τη γαλλική απόδοση, φρονώ ότι οφείλεται σε συντακτική παραδρομή.
11 Το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 4 προστέθηκε με τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2015/1383 της Επιτροπής, της 28ης Μαΐου 2015, για την τροποποίηση του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 639/2014 όσον αφορά τους όρους επιλεξιμότητας σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση και την καταγραφή των ζώων για τη συνδεδεμένη στήριξη σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1307/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ 2015, L 214, σ. 1).
Η αιτιολογική σκέψη 3 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2021/841 της Επιτροπής, της 19ης Φεβρουαρίου 2021, για την τροποποίηση του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 640/2014 όσον αφορά τους κανόνες σχετικά με τις περιπτώσεις μη συμμόρφωσης σε σχέση με το σύστημα αναγνώρισης και καταγραφής των βοοειδών και των αιγοπροβάτων και με τον υπολογισμό του επιπέδου των διοικητικών κυρώσεων όσον αφορά τα δηλωθέντα ζώα στο πλαίσιο καθεστώτων ενίσχυσης για ζώα ή μέτρων στήριξης που αφορούν ζώα (ΕΕ 2021, L 186, σ. 12), αναφέρει, σε σχέση με τη διάταξη αυτή, τα εξής:
«Σύμφωνα με το άρθρο 53 παράγραφος 4 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 639/2014 […], σε περίπτωση που το μέτρο συνδεδεμένης στήριξης αφορά βοοειδή και/ή αιγοπρόβατα, τα κράτη μέλη καθορίζουν ως προϋπόθεση επιλεξιμότητας για τη χορήγηση της στήριξης, τις απαιτήσεις για την αναγνώριση και την καταγραφή των ζώων που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1760/2000 ή στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 21/2004 αντιστοίχως. Επιπλέον, σύμφωνα με τους εν λόγω κανονισμούς, τα συμβάντα που αφορούν ζώα, όπως οι γεννήσεις, οι θάνατοι και οι μετακινήσεις, πρέπει να κοινοποιούνται στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων εντός ορισμένων προθεσμιών. Η μη τήρηση των εν λόγω προθεσμιών θεωρείται μη συμμόρφωση όσον αφορά το συγκεκριμένο ζώο. Ωστόσο, προκειμένου να διασφαλιστεί η αναλογικότητα και με την επιφύλαξη άλλων όρων επιλεξιμότητας που καθορίζονται από το κράτος μέλος, τα βοοειδή και τα αιγοπρόβατα θα πρέπει να θεωρούνται επιλέξιμα για ενίσχυση ή στήριξη χωρίς την επιβολή διοικητικών κυρώσεων εφόσον έχει πραγματοποιηθεί εκπρόθεσμη κοινοποίηση συμβάντος ζώου πριν από την έναρξη της περιόδου υποχρεωτικής κατοχής ή πριν από μια συγκεκριμένη ημερομηνία αναφοράς, όπως καθορίζεται από το κράτος μέλος σύμφωνα με το άρθρο 53 παράγραφος 4 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 639/2014.»
12 Η αιτιολογική σκέψη 11 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1393 της Επιτροπής, της 4ης Μαΐου 2016, για την τροποποίηση του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 640/2014 της Επιτροπής για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου και τους όρους απόρριψης ή ανάκτησης πληρωμών καθώς και τις διοικητικές κυρώσεις που εφαρμόζονται στις άμεσες ενισχύσεις, τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης και την πολλαπλή συμμόρφωση (ΕΕ 2016, L 225, σ. 41) επεξηγεί την τροποποίηση της διάταξης αυτής ως εξής:
«Στο άρθρο 53 παράγραφος 4 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 639/2014 της Επιτροπής […] προβλέπεται ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται να ορίσουν ως όρο επιλεξιμότητας την απαίτηση αναγνώρισης και καταγραφής των βοοειδών σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1760/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου […]. Στόχος της παραπομπής στον εν λόγω κανονισμό ως συστηματικός όρος επιλεξιμότητας είναι η διασφάλιση της αναμφισβήτητης αναγνώρισης των ζώων τα οποία είναι επιλέξιμα για ενίσχυση ή στήριξη. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να διευκρινιστεί στο άρθρο 30 παράγραφος 4 στοιχείο γ) του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 640/2014 ότι οι εσφαλμένες καταχωρίσεις στο μητρώο, στα διαβατήρια των ζώων και/ή στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων για βοοειδή οι οποίες αφορούν στοιχεία όπως, παραδείγματος χάριν, το φύλο, τη φυλή, το χρώμα ή την ημερομηνία θα πρέπει να θεωρούνται περιπτώσεις μη συμμόρφωσης μετά την πρώτη διαπίστωση μόνον εάν η πληροφορία είναι απαραίτητη για την αξιολόγηση της επιλεξιμότητας των ζώων στο πλαίσιο του συγκεκριμένου καθεστώτος ενίσχυσης ή μέτρου στήριξης. Ειδάλλως, το συγκεκριμένο ζώο θα πρέπει να θεωρείται ως μη προσδιορισθέν εφόσον οι σχετικές εσφαλμένες καταχωρίσεις διαπιστωθούν τουλάχιστον σε δύο ελέγχους σε διάστημα 24 μηνών.»
13 BGBl. I αριθ. 55/2007, όπως τροποποιήθηκε στο BGBl. I αριθ. 46/2018.
14 BGBl. II αριθ. 368/2014, όπως τροποποιήθηκε στο BGBl. II αριθ. 57/2018.
15 BGBl. II αριθ. 100/2015, όπως τροποποιήθηκε στο BGBl. II αριθ. 165/2020.
16 Εκτελεστικός κανονισμός της Επιτροπής, της 17ης Ιουλίου 2014, για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 [του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου] όσον αφορά το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου, τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης και την πολλαπλή συμμόρφωση (ΕΕ 2014, L 227, σ. 69), όπως τροποποιήθηκε με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2019/1804 της Επιτροπής, της 28ης Οκτωβρίου 2019 (ΕΕ 2019, L 276, σ. 12).
17 BGBl. II αριθ. 201/2008, όπως τροποποιήθηκε στο BGBl. II αριθ. 285/2019.
18 Αυτό είναι λιγότερο σαφές όσον αφορά την «ακύρωση» της μείωσης της συνδεδεμένης στήριξης που αναφέρεται στο διατακτικό της απόφασης του Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακού Διοικητικού Δικαστηρίου). Το δικαστήριο αυτό φαίνεται να έχει συναγάγει το μη σύννομο της εν λόγω μείωσης από το άρθρο 15 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014, μολονότι η διάταξη αυτή προβλέπει μόνο την εξαίρεση από την επιβολή διοικητικών κυρώσεων. Από τις σκέψεις που διατυπώνονται στη διάταξη περί παραπομπής αναφορικά με τη σχέση μεταξύ των δύο προδικαστικών ερωτημάτων προκύπτει ότι, εν πάση περιπτώσει, το Verwaltungsgerichtshof (Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο) δεν αποκλείει το ενδεχόμενο ο TF να μη δικαιούται τη χορήγηση συνδεδεμένης στήριξης για τα ζώα που δηλώθηκαν εκπρόθεσμα.
19 Οι έννοιες «όροι επιλεξιμότητας» και «κριτήρια επιλεξιμότητας» έχουν συναφώς την ίδια σημασία. Τούτο επιβεβαιώνεται, για παράδειγμα, από το αγγλικό κείμενο («eligibility conditions» και «eligibility criteria»), καθώς και από το γαλλικό κείμενο («conditions d’admissibilité» και «conditions d’octroi») των εν λόγω διατάξεων.
20 Βλ. ανωτέρω, υποσημείωση 12.
21 Βλ. ανωτέρω, υποσημείωση 10.
22 Βλ. την τελευταία ημιπερίοδο της αιτιολογικής σκέψης 5 της απόφασης 2010/300: «χωρίς να θίγεται η ιχνηλασιμότητα».
23 Βλ., συναφώς, απόφαση της 20ής Σεπτεμβρίου 2023, Ισπανία κατά Επιτροπής (T‑450/21, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2023:571, σκέψεις 43 επ.), και το ένδικο μέσο της Ισπανίας που εκκρεμεί κατ’ αυτής στην υπόθεση C‑729/23 P.
24 Βλ. επίσης, συναφώς, την αιτιολογική σκέψη 3 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2021/841 (ανωτέρω, υποσημείωση 11). Σύμφωνα με αυτή, η εκπρόθεσμη κοινοποίηση θεωρείται μη συμμόρφωση όσον αφορά το συγκεκριμένο ζώο. Ωστόσο, προκειμένου να διασφαλισθεί η αναλογικότητα και με την επιφύλαξη άλλων όρων επιλεξιμότητας που καθορίζονται από το κράτος μέλος, τα βοοειδή, μεταξύ άλλων, θα πρέπει να θεωρούνται επιλέξιμα για ενίσχυση ή στήριξη χωρίς την επιβολή διοικητικών κυρώσεων εφόσον έχει πραγματοποιηθεί εκπρόθεσμη κοινοποίηση συμβάντος ζώου πριν από την έναρξη της περιόδου υποχρεωτικής κατοχής ή πριν από μια συγκεκριμένη ημερομηνία αναφοράς, όπως καθορίζεται από το κράτος μέλος σύμφωνα με το άρθρο 53, παράγραφος 4, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 639/2014.
25 Βλ., ιδίως, αιτιολογική σκέψη 7 του κανονισμού 1760/2000.
26 Βλ. αιτιολογική σκέψη 3 της απόφασης 2001/672, απόφαση της 24ης Μαΐου 2007, Maatschap Schonewille-Prins (C‑45/05, EU:C:2007:296, σκέψη 41), και τις προτάσεις μου στην υπόθεση EP Agrarhandel (C‑554/16, EU:C:2017:956, σημεία 34 και 58).
27 Βλ. απόφαση της 24ης Μαΐου 2007, Maatschap Schonewille-Prins (C‑45/05, EU:C:2007:296, σκέψη 35), και τις προτάσεις μου στην υπόθεση EP Agrarhandel (C‑554/16, EU:C:2017:956, σημείο 35).
28 Πρβλ. απόφαση της 24ης Μαΐου 2007, Maatschap Schonewille-Prins (C‑45/05, EU:C:2007:296, σκέψεις 35 έως 41, ιδίως 36 και 38)· βλ., επίσης, απόφαση της 7ης Ιουνίου 2018, EP Agrarhandel (C‑554/16, EU:C:2018:406, σκέψη 38).
29 Απόφαση της 24ης Μαΐου 2007, Maatschap Schonewille-Prins (C‑45/05, EU:C:2007:296, σκέψη 43).
30 Σχετικά με την αδυναμία τήρησης της προθεσμίας κοινοποίησης στο πλαίσιο συγκρίσιμων διατάξεων περί της χορήγησης πριμοδότησης για θηλάζουσες αγελάδες, βλ. τις προτάσεις μου στην υπόθεση EP Agrarhandel (C‑554/16, EU:C:2017:956, σημεία 71 έως 73).
31 Αντιστοίχως, οι ορισμοί που προβλέπονται στο άρθρο 2, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, σημεία 15 («αίτηση ενίσχυσης για ζώα»), 16 («δηλωθέντα ζώα») και 18 («προσδιορισθέν ζώο») του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 στηρίζονται στην αρχή ότι η συνδεδεμένη στήριξη μπορεί να χορηγηθεί μόνο για ζώα που προσδιορίζονται επακριβώς στην αντίστοιχη αίτηση.
32 Βλ., ανωτέρω, σημείο 57, καθώς και αιτιολογική σκέψη 3 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2021/841 (ανωτέρω, υποσημειώσεις 11 και 24).
33 Η ελαφρώς διαφορετική διατύπωση «δηλωθέντα ζώα» στο γερμανικό κείμενο του άρθρου 34 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 φαίνεται να μην έχει σημασία συναφώς. Τούτο επιβεβαιώνεται, για παράδειγμα, από το γαλλικό και το αγγλικό κείμενο τα οποία στις διατάξεις αυτές χρησιμοποιούν ενιαία τους όρους «animaux déclarés» και «declared … animals» αντίστοιχα.
34 Βλ., επίσης, αιτιολογική σκέψη 30 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014, κατά την οποία η «δυνατότητα για διορθώσεις χωρίς την επιβολή της διοικητικής κύρωσης που προβλέπεται σε σχέση με την αίτηση ενίσχυσης και την αίτηση πληρωμής πρέπει επίσης να ισχύει σε σχέση με εσφαλμένα στοιχεία τα οποία περιέχονται στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων για δηλωθέντα βοοειδή».
35 Βλ., σχετικά με παρόμοια κατάσταση της εκπρόθεσμης κοινοποίησης στοιχείων με σκοπό τη χορήγηση πριμοδότησης για θηλάζουσες αγελάδες, τις προτάσεις μου στην υπόθεση EP Agrarhandel (C‑554/16, EU:C:2017:956, σημείο 94).