ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 8.12.2022
COM(2022) 701 final
2022/0407(CNS)
Πρόταση
ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ όσον αφορά τους κανόνες ΦΠΑ για την ψηφιακή εποχή
{SEC(2022) 433 final} - {SWD(2022) 393 final} - {SWD(2022) 394 final}
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης
Ο φόρος προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) αποτελεί σημαντική πηγή εσόδων σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Αποτελεί επίσης βασική πηγή χρηματοδότησης για τον προϋπολογισμό της ΕΕ, δεδομένου ότι το 0,3 % του ΦΠΑ που εισπράττεται σε εθνικό επίπεδο μεταφέρεται στην ΕΕ ως ίδιοι πόροι και αντιστοιχεί στο 12 % του συνολικού προϋπολογισμού της ΕΕ. Παρά την καίρια σημασία του ΦΠΑ στη χάραξη δημοσιονομικής πολιτικής, το σύστημα ΦΠΑ παρεμποδίζεται από μη βέλτιστες μεθόδους είσπραξης και ελέγχου του ΦΠΑ. Επιβάλλει επίσης υπερβολικές επιβαρύνσεις και δαπάνες συμμόρφωσης.
Η απώλεια εσόδων, γνωστή ως «έλλειμμα ΦΠΑ», οριοθετεί τα ζητήματα που προκαλούνται λόγω των μη βέλτιστων μεθόδων είσπραξης και ελέγχου του ΦΠΑ. Εκτιμάται συνολικά σε 93 δισ. EUR για το 2020, ενώ το σημαντικό ποσοστό της απώλειας αυτής οφείλεται στην ενδοκοινοτική απάτη αφανούς εμπόρου (ΕΑΑΕ). Το έλλειμμα ΦΠΑ περιλαμβάνει επίσης τη διαφυγή εσόδων λόγω εγχώριας απάτης και φοροδιαφυγής στον τομέα του ΦΠΑ, αποφυγής του ΦΠΑ, πτωχεύσεων και περιπτώσεων οικονομικής αφερεγγυότητας, καθώς και λόγω εσφαλμένων υπολογισμών και διοικητικών σφαλμάτων. Το σύστημα ΦΠΑ όχι μόνο είναι επιρρεπές στην απάτη, αλλά καθίσταται επίσης όλο και πιο περίπλοκο και επαχθές για τις επιχειρήσεις. Ειδικότερα, οι τριακονταετείς κανόνες ΦΠΑ για τις διασυνοριακές εμπορικές συναλλαγές δεν είναι προσαρμοσμένοι στην επιχειρηματική δραστηριότητα στην ψηφιακή εποχή, γεγονός που γεννά προβληματισμό σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί η τεχνολογία για τη μείωση των διοικητικών επιβαρύνσεων και του σχετικού κόστους για τις επιχειρήσεις και, ταυτόχρονα, για την καταπολέμηση της φορολογικής απάτης.
Ως εκ τούτου, στο σχέδιο δράσης του 2020 για δίκαιη και απλή φορολόγηση που στηρίζει την ανάκαμψη, η Επιτροπή ανακοίνωσε τη δέσμη νομοθετικών μέτρων με τίτλο «Κανόνες ΦΠΑ για την ψηφιακή εποχή», η οποία συμπεριλήφθηκε και στο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2022. Η παρούσα πρόταση αποτελεί μέρος αυτής της δέσμης μέτρων, μαζί με πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 904/2010 όσον αφορά τις απαιτούμενες ρυθμίσεις διοικητικής συνεργασίας στον τομέα του ΦΠΑ για την ψηφιακή εποχή, καθώς και την πρόταση εκτελεστικού κανονισμού του Συμβουλίου για την τροποποίηση του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 282/2011 του Συμβουλίου όσον αφορά τις απαιτήσεις παροχής πληροφοριών για ορισμένα καθεστώτα ΦΠΑ.
Μετά την ανακοίνωση του σχεδίου δράσης της Επιτροπής για τη φορολογία, το Συμβούλιο δήλωσε ότι «στηρίζει την εισήγηση της Επιτροπής να διασαφηνιστούν, να απλοποιηθούν και να εκσυγχρονιστούν οι κανόνες της ΕΕ για τον φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ)» και «χαιρετίζει την πρωτοβουλία που ανακοίνωσε η Επιτροπή για τον εκσυγχρονισμό των υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων για τις διασυνοριακές συναλλαγές (...) και την πρόθεση της Επιτροπής να εξετάσει την ανάγκη προσαρμογής του πλαισίου ΦΠΑ στην οικονομία πλατφορμών». Τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υποστηρίζουν εν γένει τις πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ. Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανέφερε τη ρητή υποστήριξή του για την πρωτοβουλία, δηλώνοντας ότι «προσβλέπει στη νομοθετική πρόταση για τον εκσυγχρονισμό των υποχρεώσεων υποβολής δηλώσεων ΦΠΑ». Πιο πρόσφατα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε ψήφισμα στο οποίο σημειώνει τις δυνατότητες των δεδομένων και των ψηφιακών εργαλείων για μείωση της γραφειοκρατίας και για απλούστευση των διαφόρων υποχρεώσεων των φορολογουμένων, ιδίως στον τομέα των δηλώσεων ΦΠΑ και των ανακεφαλαιωτικών πινάκων, (...) και χαιρετίζει την πρόταση της Επιτροπής για τον εκσυγχρονισμό, την απλούστευση και την εναρμόνιση των απαιτήσεων για τον ΦΠΑ, με τη χρήση της υποβολής εκθέσεων σε πραγματικό χρόνο και της ηλεκτρονικής τιμολόγησης βάσει συναλλαγών. Στο ψήφισμα τονίζεται επίσης ότι η πολυμορφία των φορολογικών κανονισμών των κρατών μελών συνιστά επαχθή πρόκληση και, μολονότι εκφράζεται ικανοποίηση για τη δημιουργία της μονοαπευθυντικής θυρίδας της Ένωσης (OSS), στο ψήφισμα ζητείται να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής της ώστε να περιλαμβάνει μεγαλύτερο εύρος υπηρεσιών.
Η παρούσα δέσμη μέτρων θέτει τρεις βασικούς στόχους:
1)εκσυγχρονισμός των υποχρεώσεων υποβολής στοιχείων ΦΠΑ, με τη θέσπιση απαιτήσεων ψηφιακής υποβολής στοιχείων, οι οποίες θα τυποποιήσουν τις πληροφορίες που πρέπει να υποβάλλουν οι υποκείμενοι στον φόρο για κάθε συναλλαγή στις φορολογικές αρχές σε ηλεκτρονική μορφή. Ταυτόχρονα, θα επιβάλει τη χρήση ηλεκτρονικής τιμολόγησης για τις διασυνοριακές συναλλαγές·
2)αντιμετώπιση των προκλήσεων της οικονομίας πλατφορμών, με την επικαιροποίηση των κανόνων ΦΠΑ που ισχύουν για την οικονομία των πλατφορμών προκειμένου να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της ίσης μεταχείρισης, διασαφήνιση των κανόνων για τον τόπο παροχής υπηρεσιών που ισχύουν για τις εν λόγω συναλλαγές και ενίσχυση του ρόλου των πλατφορμών στην είσπραξη του ΦΠΑ όταν διευκολύνουν την παροχή υπηρεσιών βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων ή μεταφοράς επιβατών· και
3)αποφυγή της ανάγκης πολλαπλών εγγραφών στα μητρώα ΦΠΑ στην ΕΕ και βελτίωση της λειτουργίας του εργαλείου που εφαρμόζεται για τη δήλωση και την καταβολή του ΦΠΑ που οφείλεται για τις εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών, με τη θέσπιση της ενιαίας εγγραφής στα μητρώα ΦΠΑ. Αυτό σημαίνει βελτίωση και επέκταση των υφιστάμενων συστημάτων της μονοαπευθυντικής θυρίδας (OSS) / της μονοαπευθυντικής θυρίδας εισαγωγών (IOSS) και της αντιστροφής της επιβάρυνσης, προκειμένου να περιοριστούν στο ελάχιστο οι περιπτώσεις στις οποίες ο υποκείμενος στον φόρο υποχρεούται να εγγραφεί στα σχετικά μητρώα άλλου κράτους μέλους.
1)Απαιτήσεις υποβολής στοιχείων ΦΠΑ και ψηφιακής υποβολής στοιχείων
Η οδηγία ΦΠΑ χρονολογείται από τη δεκαετία του 1970 και, ως εκ τούτου, οι προκαθορισμένες απαιτήσεις υποβολής στοιχείων δεν είναι ψηφιακές. Ωστόσο, η παγκόσμια τάση δείχνει τη μετάβαση από την παραδοσιακή συμμόρφωση στον τομέα του ΦΠΑ προς την ανταλλαγή στοιχείων βάσει συναλλαγών με τις φορολογικές διοικήσεις, συχνά με βάση την ηλεκτρονική τιμολόγηση. Η οδηγία ΦΠΑ αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για την ψηφιοποίηση, δεδομένου ότι στα κράτη μέλη πρέπει να επιτρέπεται παρέκκλιση ώστε να έχουν τη δυνατότητα να θεσπίζουν απαιτήσεις ψηφιακής υποβολής στοιχείων με βάση τις υποχρεωτικές απαιτήσεις ηλεκτρονικής τιμολόγησης.
Παρ’ όλα αυτά, με την εν λόγω κυρίως παρέκκλιση, αρκετά κράτη μέλη έχουν θεσπίσει διάφορα είδη απαιτήσεων ψηφιακής υποβολής στοιχείων, με την παροχή πληροφοριών στις φορολογικές αρχές για κάθε συναλλαγή χωριστά. Τα μέτρα έχουν αποδειχθεί επιτυχή όσον αφορά την αύξηση της είσπραξης του ΦΠΑ, χάρη στις βελτιώσεις του φορολογικού ελέγχου και στο αποτρεπτικό αποτέλεσμα της μη συμμόρφωσης. Η συναφής αύξηση των εσόδων από ΦΠΑ κατά την περίοδο από το 2014 έως το 2019 εκτιμάται μεταξύ 19 δισ. EUR και 28 δισ. EUR στα κράτη μέλη τα οποία έχουν θεσπίσει απαιτήσεις ψηφιακής υποβολής στοιχείων κατά την εν λόγω περίοδο, ποσό που αντιστοιχεί σε ετήσια αύξηση των εσόδων από ΦΠΑ μεταξύ 2,6 % και 3,5 %.
Η οδηγία ΦΠΑ χορηγεί στα κράτη μέλη ευρεία διακριτική ευχέρεια όσον αφορά τη θέσπιση των υποχρεώσεων που κρίνουν αναγκαίες για τη διασφάλιση της ορθής είσπραξης του ΦΠΑ και την αποφυγή της απάτης. Ως εκ τούτου, οι απαιτήσεις ψηφιακής υποβολής στοιχείων διαφέρουν σημαντικά από το ένα κράτος μέλος στο άλλο. Μπορούν να συνίστανται i) στη διαβίβαση μηνιαίων εκθέσεων επιχειρηματικών συναλλαγών, ii) στην υποβολή τιμολογίων σε πραγματικό χρόνο, iii) στη διαβίβαση δεδομένων τιμολογίων σε πραγματικό ή οιονεί πραγματικό χρόνο ή iv) στην υποβολή φορολογικών και λογιστικών στοιχείων ή καταχωρίσεων ΦΠΑ. Άλλα κράτη μέλη έχουν εφαρμόσει μη ψηφιακά εργαλεία για την υποβολή στοιχείων συναλλαγών, όπως καταχωρίσεις οι οποίες δεν παρέχουν στοιχεία σε επίπεδο συναλλαγών, αλλά μόνο τις αξίες των πωλήσεων ή των αγορών ανά πελάτη ή ανά προμηθευτή αγαθών ή πάροχο υπηρεσιών (καταχωρίσεις προμηθευτών αγαθών ή παρόχων υπηρεσιών και πελατών). Όλες αυτές οι απαιτήσεις προστίθενται στην απαίτηση υποβολής δηλώσεων ΦΠΑ.
Τόσο η κλίμακα των προβλημάτων που προκαλούνται από την ταχεία θέσπιση αποκλινουσών απαιτήσεων ψηφιακής υποβολής στοιχείων ΦΠΑ όσο και η ανάγκη ταχείας δράσης επιβεβαιώθηκαν από τα ενδιαφερόμενα μέρη κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης. Ο επακόλουθος κατακερματισμός του κανονιστικού πλαισίου συνεπάγεται πρόσθετο κόστος συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις οι οποίες δραστηριοποιούνται σε διαφορετικά κράτη μέλη —και, ως εκ τούτου, πρέπει να συμμορφώνονται με διαφορετικές τοπικές απαιτήσεις— και δημιουργεί εμπόδια στο εσωτερικό της ενιαίας αγοράς. Λόγω του αυξανόμενου αριθμού των κρατών μελών που εφαρμόζουν διαφορετικά μοντέλα ψηφιακής υποβολής στοιχείων, το κόστος του κατακερματισμού για τις πολυεθνικές εταιρείες (εταιρείες με παρουσία σε περισσότερα του ενός κράτη μέλη) είναι σημαντικό. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το κόστος αυτό σε ολόκληρη την ΕΕ ανέρχεται περίπου σε 1,6 δισ. EUR ετησίως, εκ των οποίων 1,2 δισ. EUR βαρύνουν τις πολυεθνικές εταιρείες μικρής κλίμακας και 0,4 δισ. EUR τις πολυεθνικές εταιρείες μεγάλης κλίμακας.
Επιπλέον, το ισχύον σύστημα υποβολής στοιχείων ενδοκοινοτικών συναλλαγών (το οποίο αναφέρεται στην οδηγία ΦΠΑ ως «ανακεφαλαιωτικοί πίνακες») δεν επιτρέπει στα κράτη μέλη την αποτελεσματική καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ που συνδέεται με τις εν λόγω συναλλαγές. Οι ισχύοντες ανακεφαλαιωτικοί πίνακες χρονολογούνται από το 1993, και έκτοτε δεν έχουν υποστεί ουσιαστικές μεταβολές. Δεν είναι κατάλληλα προετοιμασμένοι για την ψηφιακή οικονομία και δεν μπορούν να συγκριθούν με τα σαφώς πιο σύγχρονα συστήματα ψηφιακής υποβολής στοιχείων που εφαρμόζουν ορισμένα κράτη μέλη για τις εγχώριες συναλλαγές.
Μεταξύ άλλων ελλείψεων, οι ανακεφαλαιωτικοί πίνακες παρέχουν μόνο συγκεντρωτικά στοιχεία για κάθε υποκείμενο στον φόρο και όχι στοιχεία για κάθε συναλλαγή χωριστά. Επιπλέον, δεν παρέχουν τη δυνατότητα διασταύρωσης των στοιχείων από τις παραδόσεις αγαθών ή τις παροχές υπηρεσιών με τα στοιχεία των αποκτήσεων, δεδομένου ότι η οδηγία ΦΠΑ αφήνει προαιρετική για τα κράτη μέλη την υποβολή στοιχείων ενδοκοινοτικών αποκτήσεων, και ποσοστό κάτω του 50 % των κρατών μελών έχουν θεσπίσει την υποχρέωση αυτή. Επιπροσθέτως, τα στοιχεία αυτά ενδέχεται να μην είναι διαθέσιμα στις φορολογικές αρχές άλλων κρατών μελών την κατάλληλη στιγμή, τόσο λόγω της συχνότητας υποβολής όσο και λόγω του χρόνου που χρειάζονται οι τοπικές φορολογικές αρχές για την αναφόρτωση των στοιχείων στο σύστημα. Οι ελλείψεις αυτές ορθώς επισημάνθηκαν από σχεδόν τα δύο τρίτα των ενημερωμένων ενδιαφερόμενων μερών που απάντησαν στη δημόσια διαβούλευση, τα οποία συμφώνησαν πλήρως ή εν μέρει ότι οι ανακεφαλαιωτικοί πίνακες θα ήταν αποτελεσματικότεροι για την καταπολέμηση της ενδοενωσιακής απάτης εάν τα στοιχεία συγκεντρώνονταν για κάθε συναλλαγή χωριστά και πλησιέστερα προς τη χρονική στιγμή της συναλλαγής.
Οποιαδήποτε μεταρρύθμιση της υποβολής στοιχείων διασυνοριακών συναλλαγών συνεπάγεται αναπόφευκτα αλλαγές στη διοικητική συνεργασία και στην ανταλλαγή στοιχείων μεταξύ των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών και του συστήματος ανταλλαγής πληροφοριών για τον ΦΠΑ (VIES).
Τα ζητήματα αυτά θα επιλυθούν, σε σχέση με την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ που προκύπτει από το ενδοκοινοτικό εμπόριο, με τη θέσπιση ενός συστήματος υποβολής στοιχείων για κάθε συναλλαγή χωριστά, το οποίο θα παρέχει πληροφορίες στα κράτη μέλη σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, σύμφωνα με τα επιτυχημένα συστήματα που έχουν θέσει σε εφαρμογή διάφορα κράτη μέλη για τις εγχώριες συναλλαγές. Όσον αφορά την έλλειψη εναρμόνισης μεταξύ των εθνικών συστημάτων υποβολής στοιχείων, τα σχετικά ζητήματα θα αντιμετωπιστούν με τη θέσπιση ενός κοινού υποδείγματος που θα πρέπει να τηρούν τα εν λόγω συστήματα υποβολής στοιχείων, και το οποίο θα παρέχει τη δυνατότητα στους υποκείμενους στον φόρο να υποβάλλουν πάντα στοιχεία από ηλεκτρονικά τιμολόγια που εκδίδονται σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πρότυπο το οποίο θεσπίστηκε με την οδηγία 2014/55/ΕΕ για την έκδοση ηλεκτρονικών τιμολογίων στο πλαίσιο των δημόσιων συμβάσεων.
2)Μεταχείριση της οικονομίας πλατφορμών από πλευράς ΦΠΑ
Η άνοδος του επιχειρηματικού μοντέλου της οικονομίας πλατφορμών έχει προκαλέσει νέα προβλήματα για το σύστημα ΦΠΑ. Ένα από τα προβλήματα αυτά είναι η ανισότητα στον τομέα του ΦΠΑ.
Σύμφωνα με τους κανόνες ΦΠΑ, ως υποκείμενος στον φόρο νοείται κάθε πρόσωπο (φυσικό ή νομικό) το οποίο ασκεί, κατά τρόπο ανεξάρτητο, οικονομική δραστηριότητα. Οι υποκείμενοι στον φόρο υποχρεούνται να εγγράφονται στα μητρώα ΦΠΑ και να χρεώνουν ΦΠΑ επί των πωλήσεών τους. Ωστόσο, όταν τα άτομα ενεργούν ως ιδιώτες, δεν θεωρούνται υποκείμενοι στον φόρο. Επιπλέον, οι μικρές επιχειρήσεις απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ λόγω ενός μέτρου απλούστευσης, το οποίο τις απαλλάσσει από διοικητικές υποχρεώσεις στον τομέα του ΦΠΑ.
Μέχρι προσφάτως, οι ιδιώτες και οι απαλλασσόμενες μικρές επιχειρήσεις θεωρούνταν ότι δεν είχαν καμία επίπτωση στον ανταγωνισμό της αγοράς με τις εγγεγραμμένες επιχειρήσεις στα μητρώα ΦΠΑ. Ωστόσο, η οικονομία πλατφορμών έχει εισαγάγει νέα επιχειρηματικά μοντέλα, τα οποία αλλάζουν την κατάσταση αυτή.
Οι ιδιώτες και οι μικρές επιχειρήσεις μπορούν να παρέχουν τις υπηρεσίες τους χωρίς ΦΠΑ μέσω πλατφόρμας, ενώ οι οικονομίες κλίμακας και το αποτέλεσμα δικτύου μπορούν να ανταγωνίζονται άμεσα τους παραδοσιακούς προμηθευτές αγαθών ή παρόχους υπηρεσιών που είναι εγγεγραμμένοι στα μητρώα ΦΠΑ. Αυτό σημαίνει ότι ένα ξενοδοχείο, για παράδειγμα, θα μπορούσε να ανταγωνίζεται τις υπηρεσίες καταχωρίσεων καταλυμάτων οι οποίες δεν χρεώνουν ΦΠΑ για τις υπηρεσίες τους. Στην Ευρώπη, το κόστος διαμονής μέσω πλατφόρμας μπορεί να είναι, κατά μέσο όρο, περίπου 8 % έως 17 % φθηνότερο από το μέσο ημερήσιο κόστος ενός περιφερειακού ξενοδοχείου. Από τις πληροφορίες που παρέχονται στη μελέτη με τίτλο «VAT in the Digital Age» προκύπτει ότι ένα ποσοστό (παρότι ποικίλλει ανάλογα με το είδος της πλατφόρμας) της τάξης έως και του 70 % του συνόλου των υποκείμενων προμηθευτών αγαθών ή παρόχων υπηρεσιών που χρησιμοποιούν κάποια πλατφόρμα δεν είναι εγγεγραμμένοι στα μητρώα ΦΠΑ. Πάνω από τα δύο τρίτα όσων απάντησαν και είχαν άποψη επί του θέματος είχαν την εμπειρία τέτοιων στρεβλώσεων του ανταγωνισμού.
Οι τομείς των υπηρεσιών μεταφοράς επιβατών και των υπηρεσιών καταλύματος έχουν προσδιοριστεί ρητά στη μελέτη ως τομείς στους οποίους η ανισότητα όσον αφορά τον ΦΠΑ είναι καταφανής (δεδομένου ότι, αφενός, το μοντέλο της πλατφόρμας υπηρεσιών καταλύματος ανταγωνίζεται άμεσα τον ξενοδοχειακό τομέα και, αφετέρου, το μοντέλο της πλατφόρμας υπηρεσιών μεταφοράς επιβατών ανταγωνίζεται άμεσα τις ιδιωτικές εταιρείες ταξί). Πρόκειται επίσης για τους δύο μεγαλύτερους τομείς της οικονομίας πλατφορμών, μετά την πώληση αγαθών μέσω πλατφορμών (γνωστή και ως «ηλεκτρονικό εμπόριο»), η οποία διαθέτει τους δικούς της κανόνες σχετικά με την προμήθεια αγαθών.
Ένας άλλος προβληματικός τομέας είναι η έλλειψη σαφήνειας σχετικά με τους κανόνες ΦΠΑ που ισχύουν για τις υπηρεσίες που παρέχονται από τις εν λόγω πλατφόρμες και, ειδικότερα, για τον προσδιορισμό του καθεστώτος ΦΠΑ του υποκείμενου παρόχου.
Το φορολογητέο καθεστώς όσων παρέχουν υπηρεσίες μέσω της πλατφόρμας καθορίζει τη μεταχείριση των υπηρεσιών διευκόλυνσης της πλατφόρμας από πλευράς ΦΠΑ όταν ο πάροχος είναι εγκατεστημένος σε διαφορετικό κράτος μέλος από εκείνο της πλατφόρμας. Στην περίπτωση αυτήν, ανεξάρτητα από το αν ο πάροχος είναι υποκείμενος ή μη υποκείμενος στον φόρο, η πλατφόρμα θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τη μονοαπευθυντική θυρίδα ή να εφαρμόσει την αντιστροφή της επιβάρυνσης. Ωστόσο, ο προσδιορισμός αυτός δεν είναι απλός, δεδομένου ότι συχνά οι πλατφόρμες δεν έχουν στη διάθεσή τους τις πληροφορίες που χρειάζονται για την αξιολόγηση του καθεστώτος του υποκείμενου προμηθευτή αγαθών ή παρόχου υπηρεσιών.
Επιπλέον, διάφοροι κανόνες της οδηγίας ΦΠΑ που ισχύουν για την οικονομία πλατφορμών εφαρμόζονται με διαφορετικό τρόπο από τα κράτη μέλη. Για παράδειγμα, οι υπηρεσίες διευκόλυνσης που χρεώνονται από τις πλατφόρμες θεωρούνται σε ορισμένα κράτη μέλη υπηρεσίες που παρέχονται με ηλεκτρονικά μέσα, ενώ σε κάποια άλλα θεωρούνται υπηρεσίες διαμεσολάβησης. Απαιτείται διασαφήνιση των κανόνων αυτών, διότι η τρέχουσα αποκλίνουσα εφαρμογή των κανόνων της ΕΕ για τον ΦΠΑ στα κράτη μέλη μπορεί να οδηγήσει στην εφαρμογή διαφορετικών τόπων παροχής υπηρεσιών, η οποία μπορεί να συνεπάγεται στη συνέχεια διπλή φορολόγηση ή μη φορολόγηση.
Ένας ακόμη προβληματικός τομέας αφορά τις υποχρεώσεις που επιβάλλονται στις πλατφόρμες.
Οι πλατφόρμες υποχρεούνται να τηρούν ορισμένες πληροφορίες σχετικά με τις παραδόσεις αγαθών ή τις παροχές υπηρεσιών τις οποίες διευκολύνουν και να τις καθιστούν διαθέσιμες στα κράτη μέλη, κατόπιν σχετικού αιτήματος. Ωστόσο, οι πλατφόρμες βρίσκονται αντιμέτωπες με διάφορες αποκλίνουσες απαιτήσεις από τα κράτη μέλη όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα και τη μορφή των εν λόγω πληροφοριών. Κατά συνέπεια, κρίνεται αναγκαία η διευθέτηση της κατάστασης. Επιπλέον, για τους σκοπούς της καταπολέμησης της απάτης, οι πλατφόρμες πρέπει να τηρούν τις πληροφορίες αυτές και να τις καθιστούν διαθέσιμες όχι μόνο για τις παραδόσεις αγαθών ή τις παροχές υπηρεσιών μεταξύ επιχειρήσεων (B2B) (όπως ισχύει επί του παρόντος), αλλά και για τις παραδόσεις αγαθών ή τις παροχές υπηρεσιών από επιχειρήσεις προς καταναλωτές (B2C).
Τα ζητήματα αυτά θα επιλυθούν με τη θέσπιση ενός μοντέλου θεωρούμενου προμηθευτή αγαθών ή παρόχου υπηρεσιών, με το οποίο οι πλατφόρμες θα καταβάλλουν τον ΦΠΑ επί της υποκείμενης παράδοσης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών όταν δεν χρεώνεται ΦΠΑ από τον προμηθευτή αγαθών ή τον πάροχο υπηρεσιών, διασφαλίζοντας με τον τρόπο αυτόν την ίση μεταχείριση μεταξύ των ψηφιακών και των μη επιγραμμικών τομέων της βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων και της μεταφοράς επιβατών. Επιπλέον, θα παρασχεθούν διασαφηνίσεις σχετικά με τη μεταχείριση της υπηρεσίας διευκόλυνσης, ώστε να είναι δυνατή η ομοιόμορφη εφαρμογή των κανόνων για τον τόπο παράδοσης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών, και θα ληφθούν μέτρα για την εναρμόνιση της διαβίβασης πληροφοριών από την πλατφόρμα προς τα κράτη μέλη.
3)Απαιτήσεις εγγραφής σε μητρώο ΦΠΑ στην ΕΕ
Οι επιχειρήσεις οι οποίες πραγματοποιούν συναλλαγές που φορολογούνται σε άλλα κράτη μέλη εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωπες με ζητήματα σημαντικών επιβαρύνσεων και δαπανών όσον αφορά τη συμμόρφωση στον τομέα του ΦΠΑ, ζητήματα που συνιστούν εμπόδιο στο εσωτερικό της ενιαίας αγοράς. Οι σχετικές εκτιμήσεις έχουν ως εξής:
·Το ελάχιστο εφάπαξ κόστος εγγραφής σε μητρώο ΦΠΑ σε άλλο κράτος μέλος ανέρχεται σε 1 200 EUR.
·Το ελάχιστο τρέχον κόστος, σε ετήσια βάση, για τη συμμόρφωση στον τομέα του ΦΠΑ σε άλλο κράτος μέλος ανέρχεται σε 8 000 EUR για μια μέση επιχείρηση και σε 2 400 EUR για μια ΜΜΕ.
Στη δέσμη μέτρων ΦΠΑ για το ηλεκτρονικό εμπόριο, η οποία τέθηκε σε εφαρμογή την 1η Ιουλίου 2021, προβλέφθηκε, για πρώτη φορά, ολοκληρωμένη νομοθεσία για τον ΦΠΑ η οποία αφορά την οικονομία του ηλεκτρονικού εμπορίου (στο πλαίσιο της οποίας οι καταναλωτές παραγγέλλουν, κυρίως μέσω του διαδικτύου, απευθείας από προμηθευτές αγαθών ή παρόχους υπηρεσιών σε άλλα κράτη μέλη και σε τρίτες χώρες). Τα καθεστώτα που αναπτύχθηκαν (ή επεκτάθηκαν) μέσω της δέσμης μέτρων για το ηλεκτρονικό εμπόριο έχουν ελαφρύνει την επιβάρυνση καταχώρισης για τις επιχειρήσεις που πραγματοποιούν συναλλαγές σε κράτη μέλη στα οποία δεν είναι εγκατεστημένες, αποφεύγοντας την ανάγκη εγγραφής των προμηθευτών αγαθών ή παρόχων υπηρεσιών / θεωρούμενων προμηθευτών αγαθών ή παρόχων υπηρεσιών σε κάθε κράτος μέλος εγκατάστασης του πελάτη τους.
Τα καθεστώτα αυτά είναι γνωστά ως μονοαπευθυντική θυρίδα (OSS), για παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών προς καταναλωτές εντός της ΕΕ, και ως μονοαπευθυντική θυρίδα εισαγωγών (IOSS), για την εισαγωγή μικρών δεμάτων καταναλωτικών αγαθών (όταν η αξία δεν υπερβαίνει τα 150 EUR). Θεσπίστηκαν ειδικές διατάξεις και υποχρεώσεις στον τομέα του ΦΠΑ (με την εισαγωγή της έννοιας του «θεωρούμενου προμηθευτή αγαθών ή παρόχου υπηρεσιών») για τις «πλατφόρμες» που κατέχουν δεσπόζουσα θέση στην οικονομία του ηλεκτρονικού εμπορίου.
Η εφαρμογή της OSS και της IOSS έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα επιτυχής, όπως προκύπτει και από την αξιολόγηση της δέσμης μέτρων για το ηλεκτρονικό εμπόριο. Τα οφέλη της OSS και της IOSS για τις επιχειρήσεις και για την ενιαία αγορά επιβεβαιώθηκαν από τα κράτη μέλη στα συμπεράσματα του Συμβουλίου ECOFIN του Μαρτίου 2022.
Ωστόσο, ορισμένες παραδόσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών δεν υπάγονται σε κανένα από τα εν λόγω καθεστώτα απλούστευσης και, αντ’ αυτού, εξακολουθούν να υπόκεινται σε επαχθείς απαιτήσεις λογιστικής ΦΠΑ σε άλλα κράτη μέλη. Σε αυτές τις παραδόσεις και παροχές περιλαμβάνονται ορισμένα είδη παραδόσεων αγαθών τα οποία, παρότι ενδέχεται να έχουν διασυνοριακή διάσταση, δεν εμπίπτουν στον ορισμό των ενδοενωσιακών εξ αποστάσεως πωλήσεων αγαθών. Δεδομένου ότι η IOSS είναι επί του παρόντος προαιρετική, η ικανότητά της να αμβλύνει την ανάγκη πολλαπλών εγγραφών στα μητρώα ΦΠΑ είναι περιορισμένη και η πολυπλοκότητα της διαδικασίας εισαγωγής δεν μειώνεται στον μέγιστο δυνατό βαθμό.
Η επέκταση του πεδίου εφαρμογής της OSS και της IOSS θα εξασφαλίσει την περαιτέρω μείωση της ανάγκης πολλαπλών εγγραφών στα μητρώα ΦΠΑ στην ΕΕ.
Η πρόταση για τον ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή αποτελεί πρωτοβουλία REFIT, στην οποία εξετάζονται οι κανόνες ΦΠΑ στο πλαίσιο της αυξανόμενης χρήσης της ψηφιακής τεχνολογίας, τόσο από τις φορολογικές αρχές όσο και από την επιχειρηματική κοινότητα. Το σύστημα ΦΠΑ δεν έχει αξιοποιήσει ακόμη πλήρως τις ευκαιρίες που δημιουργούνται λόγω αυτών των τεχνολογικών εξελίξεων. Τα νέα ψηφιακά εργαλεία και οι νέες ψηφιακές λύσεις θα συνδράμουν τις φορολογικές αρχές ώστε να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικότερα το έλλειμμα ΦΠΑ, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη δυνατότητα απλούστευσης της συμμόρφωσης στον τομέα του ΦΠΑ και μειώνοντας το σχετικό κόστος. Επομένως, η παρούσα πρωτοβουλία επιδιώκει την περαιτέρω προσαρμογή του ενωσιακού πλαισίου ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή.
•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής
Η παρούσα πρωτοβουλία συνάδει με την πρόταση που κατέθεσε το 2018 η Επιτροπή σχετικά με το οριστικό σύστημα ΦΠΑ για τη φορολόγηση των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών, η οποία βρίσκεται ακόμη υπό συζήτηση στο Συμβούλιο. Η πρόταση αυτή αποσκοπεί στην αντικατάσταση του μεταβατικού συστήματος που ισχύει επί του παρόντος με την εξομοίωση των ενδοκοινοτικών συναλλαγών με τις εγχώριες συναλλαγές. Ο ΦΠΑ θα οφείλεται στο κράτος μέλος προορισμού των αγαθών βάσει του συντελεστή του εν λόγω κράτους μέλους, αλλά θα χρεώνεται και θα εισπράττεται από τον προμηθευτή στο δικό του κράτος μέλος. Η πρωτοβουλία για τον ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή έχει τη δυνατότητα να ενισχύσει τόσο το υφιστάμενο όσο και το οριστικό σύστημα ΦΠΑ.
Η δέσμη μέτρων ΦΠΑ για το ηλεκτρονικό εμπόριο σχεδιάστηκε για την αναμόρφωση, την επικαιροποίηση και τον εκσυγχρονισμό του συστήματος ΦΠΑ με σκοπό τη διασφάλιση της συνάφειάς του και της αποτελεσματικής εφαρμογής του στη νέα πραγματικότητα της αγοράς ηλεκτρονικού εμπορίου. Ταυτόχρονα, με τις μεταρρυθμίσεις επιδιώχθηκε η διευκόλυνση της συμμόρφωσης στον τομέα του ΦΠΑ για τις νόμιμες επιχειρήσεις οι οποίες ασκούν διασυνοριακή επιγραμμική εμπορική δραστηριότητα, με την υιοθέτηση νέας προσέγγισης όσον αφορά την είσπραξη των φόρων. Κύριος στόχος ήταν η δημιουργία ενός πιο δίκαιου, πιο απλού και πιο εναρμονισμένου συστήματος φορολόγησης. Η παρούσα πρόταση βασίζεται στην επιτυχή μεταρρύθμιση των κανόνων ΦΠΑ για το ηλεκτρονικό εμπόριο με την περαιτέρω μείωση της ανάγκης καταχώρισης μη ταυτοποιημένων εμπορικών συναλλαγών στο κράτος μέλος κατανάλωσης. Στο πλαίσιο αυτό θα συμπεριληφθεί, μεταξύ άλλων, η επικαιροποίηση των ισχυόντων κανόνων για το ηλεκτρονικό εμπόριο που εφαρμόζονται στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), με την οποία θα εξασφαλιστεί στις ΜΜΕ η δυνατότητα να επωφελούνται από τις απλουστεύσεις που επιφέρουν τόσο τα νέα καθεστώτα για τις ΜΜΕ όσο και τα υφιστάμενα καθεστώτα OSS.
Η πρωτοβουλία υποστηρίζει τη στρατηγική της ΕΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία αφορά τη βελτίωση της είσπραξης των φόρων, τη μείωση της φορολογικής απάτης, της φοροαποφυγής και της φοροδιαφυγής, καθώς και τη μείωση του κόστους συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις, τους ιδιώτες και τις φορολογικές διοικήσεις. Η βελτίωση των φορολογικών συστημάτων για την προώθηση πιο βιώσιμης και πιο δίκαιης οικονομικής δραστηριότητας αποτελεί επίσης μέρος του θεματολογίου της ΕΕ για την ανταγωνιστική βιωσιμότητα.
•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης
Η πρωτοβουλία για τον ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή συνδέεται με τον βασιζόμενο στις Συνθήκες στόχο της καθιέρωσης μιας λειτουργικής εσωτερικής αγοράς και αντικατοπτρίζει τις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη βελτίωση του περιβάλλοντος φορολογίας των επιχειρήσεων στην ενιαία αγορά, καθώς και για την καταπολέμηση των διαφορών ως προς τους φορολογικούς κανόνες, οι οποίες μπορούν να αποτελέσουν εμπόδιο για τη βαθύτερη ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς. H παρούσα πρωτοβουλία επιδιώκει την προσαρμογή του ενωσιακού πλαισίου ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή. Ως εκ τούτου, οι στόχοι της συνάδουν επίσης με μία από τις έξι κορυφαίες προτεραιότητες της Επιτροπής, με τίτλο «Μια Ευρώπη έτοιμη για την ψηφιακή εποχή», καθώς και με τον στόχο της για την ενδυνάμωση των επιχειρήσεων ώστε να έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες του ψηφιακού μετασχηματισμού.
Η Επιτροπή έχει θέσει ως προτεραιότητες τη βελτίωση της είσπραξης των φόρων και τη μείωση της φορολογικής απάτης, της φοροαποφυγής και της φοροδιαφυγής. Αυτά τα δύο θέματα αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της πρωτοβουλίας. Η πρωτοβουλία υποστηρίζει επίσης τη στρατηγική της ΕΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία αφορά τη βελτίωση της είσπραξης των φόρων, τη μείωση της φορολογικής απάτης, της φοροαποφυγής και της φοροδιαφυγής, καθώς και τη μείωση του κόστους συμμόρφωσης τόσο για τις επιχειρήσεις και τους ιδιώτες όσο και για τις φορολογικές διοικήσεις. Η βελτίωση των φορολογικών συστημάτων για την προώθηση πιο βιώσιμης και πιο δίκαιης οικονομικής δραστηριότητας περιλαμβάνεται επίσης στο θεματολόγιο της ΕΕ για την ανταγωνιστική βιωσιμότητα.
Η πρωτοβουλία για τον ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή συμβαδίζει με άλλες πρωτοβουλίες της Επιτροπής οι οποίες αφορούν την ψηφιακή οικονομία, όπως η πρόσφατη πρόταση οδηγίας για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας των ατόμων που εργάζονται μέσω ψηφιακών πλατφορμών εργασίας και οι υπό εξέλιξη εργασίες σχετικά με τη βραχυχρόνια μίσθωση ακινήτων. Στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών αυτών, ο γενικός προσανατολισμός είναι η αύξηση της λογοδοσίας των πλατφορμών και η ενίσχυση του ρόλου τους στο κανονιστικό πλαίσιο. Ο προσανατολισμός αυτός συνάδει με τις αλλαγές που προτείνονται στην παρούσα οδηγία για την οικονομία πλατφορμών, βάσει των οποίων, υπό ορισμένες συνθήκες, οι πλατφόρμες θα είναι υπεύθυνες για την καταβολή του οφειλόμενου ΦΠΑ και όχι οι μικροί προμηθευτές αγαθών ή πάροχοι υπηρεσιών των πλατφορμών. Οι εν λόγω αλλαγές θα βελτιώσουν την είσπραξη του ΦΠΑ, δεδομένου ότι πολλοί από αυτούς τους προμηθευτές αγαθών ή παρόχους υπηρεσιών δεν γνωρίζουν τις δυνητικές υποχρεώσεις τους στον τομέα του ΦΠΑ και, σε κάθε περίπτωση, θα αντιμετωπίσουν δυσκολίες ως προς την εκπλήρωση των εν λόγω υποχρεώσεων.
Η πρωτοβουλία για τον ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή διασφαλίζει επίσης τη συνοχή με την ισχύουσα νομοθεσία στον ψηφιακό τομέα, όπως η οδηγία της ΕΕ για την έκδοση ηλεκτρονικών τιμολογίων στο πλαίσιο των δημόσιων συμβάσεων (B2G). Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι να διευκολύνει τη χρήση ενός κοινού ευρωπαϊκού προτύπου έκδοσης ηλεκτρονικών τιμολογίων σε όλα τα κράτη μέλη για την προώθηση της διαλειτουργικότητας και της σύγκλισης σε επίπεδο ΕΕ. Η χρήση του προτύπου αυτού έχει τη δυνατότητα να μειώσει τα εμπόδια στο διασυνοριακό εμπόριο τα οποία ανακύπτουν από τη συνύπαρξη διαφορετικών εθνικών νομικών απαιτήσεων και τεχνικών προτύπων στην ηλεκτρονική τιμολόγηση. Η πρωτοβουλία για τον ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή προβλέπει ότι το εν λόγω ευρωπαϊκό πρότυπο έκδοσης ηλεκτρονικών τιμολογίων αποτελεί την προκαθορισμένη μέθοδο για τους σκοπούς των απαιτήσεων ψηφιακής υποβολής στοιχείων ΦΠΑ.
Η παρούσα πρωτοβουλία συνάδει επίσης με το σχέδιο δράσης για τα τελωνεία. Η διαχείριση του ηλεκτρονικού εμπορίου αποτελεί έναν από τους τέσσερις βασικούς τομείς δράσης του σχεδίου δράσης για τα τελωνεία. Κατά συνέπεια, η βελτίωση του καθεστώτος της μονοαπευθυντικής θυρίδας εισαγωγών (IOSS) που περιλαμβάνεται στην παρούσα πρόταση περιορίζεται στην υποχρεωτική πρόβλεψη του εν λόγω καθεστώτος για τις πλατφόρμες. Οποιαδήποτε άλλη βελτίωση ή επέκταση, όπως η κατάργηση του ορίου των 150 EUR κάτω από το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί το εν λόγω καθεστώς απλούστευσης, θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο αυτής της τελωνειακής μεταρρύθμισης.
Στην τελική έκθεση της Διάσκεψης για το μέλλον της Ευρώπης, οι πολίτες ζητούν «Εναρμόνιση και συντονισμό των φορολογικών πολιτικών εντός των κρατών μελών της ΕΕ με σκοπό την πρόληψη της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής», «Προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ ώστε να διασφαλιστεί ότι όλες οι εταιρείες στην ΕΕ καταβάλλουν το μερίδιο φόρων που τους αναλογεί». Η πρωτοβουλία «Ο ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή» συνάδει με τους στόχους αυτούς.
2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ
•Νομική βάση
Η παρούσα οδηγία τροποποιεί την οδηγία ΦΠΑ βάσει του άρθρου 113 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το εν λόγω άρθρο προβλέπει ότι το Συμβούλιο, αποφασίζοντας ομόφωνα σύμφωνα με ειδική νομοθετική διαδικασία και μετά από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, μπορεί να εκδίδει διατάξεις για την εναρμόνιση των κανόνων των κρατών μελών στον τομέα των έμμεσων φόρων.
•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)
Η παρούσα πρωτοβουλία συνάδει με την αρχή της επικουρικότητας. Δεδομένης της ανάγκης τροποποίησης της οδηγίας ΦΠΑ, οι στόχοι της παρούσας πρωτοβουλίας δεν μπορούν να επιτευχθούν από τα ίδια τα κράτη μέλη. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή, η οποία είναι υπεύθυνη για τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της ενιαίας αγοράς και για την προώθηση του γενικού συμφέροντος της ΕΕ, πρέπει να προτείνει μέτρα για τη βελτίωση της κατάστασης.
Επιπλέον, λαμβανομένου υπόψη ότι τα κύρια προβλήματα που διακυβεύονται —μη βέλτιστες μέθοδοι είσπραξης και ελέγχου του ΦΠΑ, καθώς και οι υπερβολικές επιβαρύνσεις και δαπάνες συμμόρφωσης— είναι κοινά σε όλα τα κράτη μέλη, η λήψη μη συντονισμένων κατακερματισμένων εθνικών μέτρων θα μπορούσε να στρεβλώσει τις ενδοενωσιακές εμπορικές συναλλαγές. Στο πλαίσιο της στοχευμένης διαβούλευσης, οι επιχειρήσεις εξέφρασαν σχετικά την προτίμησή τους για ομοιόμορφη εφαρμογή των κανόνων ΦΠΑ σε επίπεδο ΕΕ, αντί της υποχρέωσης συμμόρφωσης με διαφορετικές υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων ή εγγραφής στα μητρώα σε εθνικό επίπεδο. Όπως και στην περίπτωση των πλατφορμών, διαπιστώνονται σημαντικές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ των επιγραμμικών και των μη επιγραμμικών αγορών στους τομείς της βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων και της μεταφοράς επιβατών, καθώς και η υιοθέτηση μη εναρμονισμένης προσέγγισης όσον αφορά τον τόπο παροχής των υπηρεσιών διευκόλυνσης. Επομένως, η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίσει την εναρμόνιση των κανόνων ΦΠΑ. Όσον αφορά την είσπραξη και τον έλεγχο του ΦΠΑ, το μέγεθος του ελλείμματος ΦΠΑ και ο διαχρονικά επίμονος χαρακτήρας του δείχνουν ότι τα εθνικά μέσα δεν επαρκούν για την καταπολέμηση της διασυνοριακής απάτης, όπως προκύπτει από τα εκτιμώμενα επίπεδα της ΕΑΑΕ, η οποία μπορεί να καταπολεμηθεί με αποτελεσματικό και αποδοτικό τρόπο μόνο με την ανάληψη συντονισμένης δράσης σε επίπεδο ΕΕ. Επομένως, για την ενδοενωσιακή πτυχή της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ απαιτείται παρέμβαση της ΕΕ όσον αφορά τις υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων.
•Αναλογικότητα
Η πρόταση συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας και δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη των στόχων των Συνθηκών, ιδίως όσον αφορά την ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς.
Η αναλογικότητα διασφαλίζεται από το γεγονός ότι τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να αποφασίσουν αν θα θεσπίσουν εθνικές απαιτήσεις υποβολής στοιχείων με γνώμονα κυρίως το αν το επίπεδο της εγχώριας απάτης στον τομέα του ΦΠΑ συνιστά επείγον ζήτημα για τα κράτη μέλη. Η απαίτηση της διαλειτουργικότητας ή της σύγκλισης των εθνικών συστημάτων με την ενδοενωσιακή ψηφιακή υποβολή στοιχείων είναι αναγκαία για τη θέσπιση ενωσιακού πλαισίου απαιτήσεων ψηφιακής υποβολής στοιχείων.
Στον τομέα της οικονομίας πλατφορμών, η αναλογικότητα διασφαλίζεται με την εστίαση του μέτρου στους τομείς των υπηρεσιών καταλύματος και των υπηρεσιών μεταφοράς επιβατών, όπου το ζήτημα της ανισότητας όσον αφορά τον ΦΠΑ είναι εντονότερο.
Η αναλογικότητα διασφαλίζεται επιπλέον από το γεγονός ότι ο πυλώνας της «ενιαίας εγγραφής στα μητρώα ΦΠΑ» της πρωτοβουλίας δεν παρεμβαίνει στις εθνικές διαδικασίες εγγραφής σε μητρώο ΦΠΑ. Αντιθέτως, επικεντρώνεται στον περιορισμό των περιπτώσεων στις οποίες ένας έμπορος που είναι εγκατεστημένος εκτός του κράτους μέλους κατανάλωσης υποχρεούται να εγγραφεί στα μητρώα ΦΠΑ του εν λόγω κράτους μέλους.
Η θέσπιση ενωσιακού πλαισίου για τον χειρισμό της εγγραφής σε μητρώο ΦΠΑ είναι αναλογική, δεδομένου ότι θα καταστήσει πιο βιώσιμη τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Η εξάλειψη της ανάγκης πολλαπλών εγγραφών εντός της ΕΕ μπορεί, λόγω της ίδιας της φύσης της, να επιτευχθεί μόνο με πρόταση τροποποίησης της οδηγίας ΦΠΑ.
•Επιλογή της νομικής πράξης
Η πρόταση απαιτεί την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας (στο εξής: οδηγία ΦΠΑ), του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 282/2011 του Συμβουλίου για τη θέσπιση μέτρων εφαρμογής της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 904/2010 του Συμβουλίου για τη διοικητική συνεργασία και την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του φόρου προστιθέμενης αξίας.
3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ
•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας
Η δέσμη μέτρων για το ηλεκτρονικό εμπόριο τέθηκε σε εφαρμογή την 1η Ιουλίου 2021 και εισήγαγε ορισμένες τροποποιήσεις στους κανόνες ΦΠΑ που διέπουν τη φορολόγηση των διασυνοριακών δραστηριοτήτων ηλεκτρονικού εμπορίου επιχειρήσεων προς καταναλωτές (B2C) στην ΕΕ. Οι πλέον αξιοσημείωτες τροποποιήσεις περιλαμβάνουν την επέκταση του πεδίου εφαρμογής των ενωσιακών και μη ενωσιακών καθεστώτων μικρής μονοαπευθυντικής θυρίδας (MOSS)· την κατάργηση του κατώτατου ορίου των 22 EUR για την απαλλαγή από τον ΦΠΑ για τα εισαγόμενα αγαθά· και τη θέσπιση της IOSS (μονοαπευθυντική θυρίδα εισαγωγών) καθώς και ειδικών ρυθμίσεων για την υποστήριξη της είσπραξης του ΦΠΑ επί των εξ αποστάσεως πωλήσεων εισαγόμενων αγαθών που δεν υπερβαίνουν τα 150 EUR.
Η Επιτροπή διενήργησε εκ των υστέρων αξιολόγηση των πρώτων 6 μηνών εφαρμογής της δέσμης μέτρων για το ηλεκτρονικό εμπόριο. Τα αρχικά αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά και αποδεικνύουν την επιτυχία των νέων μέτρων. Συνολικά, κατά τους πρώτους 6 μήνες εισπράχθηκε μέσω των τριών καθεστώτων (του ενωσιακού και του μη ενωσιακού καθεστώτος της OSS και του καθεστώτος της IOSS) ΦΠΑ ύψους σχεδόν 8 δισ. EUR. Από τα αποτελέσματα της αξιολόγησης προκύπτει ότι στο πλαίσιο του ενωσιακού και του μη ενωσιακού καθεστώτος της μονοαπευθυντικής θυρίδας εισπράχθηκε ΦΠΑ ύψους περίπου 6,8 δισ. EUR, ποσό που ισούται τουλάχιστον με 13,6 δισ. EUR σε ετήσια βάση. Επιπλέον, κατά τους πρώτους 6 μήνες εισπράχθηκε ΦΠΑ ύψους περίπου 2 δισ. EUR ειδικά σε σχέση με τις εισαγωγές δεμάτων χαμηλής αξίας με εσωτερική αξία που δεν υπερβαίνει τα 150 EUR, ποσό που ισούται περίπου με 4 δισ. EUR σε ετήσια βάση. Από τον ΦΠΑ ύψους 2 δισ. EUR που εισπράχθηκε κατά τους πρώτους 6 μήνες σε σχέση με τις εισαγωγές αγαθών χαμηλής αξίας, περίπου 1,1 δισ. EUR εισπράχθηκαν μέσω της μονοαπευθυντικής θυρίδας εισαγωγών. Η δέσμη μέτρων έχει εκπληρώσει τον στόχο της επίτευξης ενός πιο δίκαιου και πιο απλού συστήματος φορολόγησης, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα και την προστασία των εσόδων από ΦΠΑ των κρατών μελών.
Η εφαρμογή της δέσμης μέτρων συνέβαλε επίσης στην καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ. Από την ανάλυση τελωνειακών στοιχείων προκύπτει ότι οι 8 σημαντικότεροι εγγεγραμμένοι έμποροι μέσω της IOSS αντιπροσώπευαν περίπου το 91 % του συνόλου των συναλλαγών που δηλώθηκαν για εισαγωγή στην ΕΕ μέσω της IOSS. Πρόκειται για ιδιαίτερα ενθαρρυντικά στατιστικά στοιχεία, διότι δείχνουν τον αντίκτυπο που είχε στη συμμόρφωση η νέα διάταξη περί «θεώρησης» («deeming») για τις αγορές. Ως εκ τούτου, στην πρόταση προβλέπεται η θέσπιση καθεστώτος θεωρούμενου προμηθευτή αγαθών ή παρόχου υπηρεσιών στους τομείς των υπηρεσιών καταλύματος και των υπηρεσιών μεταφοράς επιβατών στην οικονομία πλατφορμών.
•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη
Στις 6 Δεκεμβρίου 2019 η Γενική Διεύθυνση Φορολογίας και Τελωνειακής Ένωσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΓΔ TAXUD) διοργάνωσε εκδήλωση με θέμα «VAT in the Digital Age» (Ο ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή) στις Βρυξέλλες (Βέλγιο). Η εκδήλωση αυτή συγκέντρωσε ενδιαφερόμενα μέρη που εργάζονται στον τομέα του ΦΠΑ για να εξετάσουν τις ευκαιρίες και τις προκλήσεις που συνεπάγονται οι νέες τεχνολογίες στον τομέα του ΦΠΑ. Ειδικότερα, συζητήθηκαν οι δυνατότητες χρήσης προηγμένων τεχνολογιών. Το σεμινάριο έδωσε επίσης την ευκαιρία ανταλλαγής πρόσφατων εμπειριών σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν ψηφιακές λύσεις για την υποβολή στοιχείων ΦΠΑ, την είσπραξή του και τον εντοπισμό περιπτώσεων απάτης.
Η Επιτροπή συνεργάστηκε με δύο ομάδες εμπειρογνωμόνων για τη διεξαγωγή συζητήσεων σε τεχνικό επίπεδο: την ομάδα για το μέλλον του ΦΠΑ (GFV) και την ομάδα εμπειρογνωμόνων σε θέματα ΦΠΑ (VEG). Πραγματοποιήθηκαν συνεδριάσεις της GFV (9 Φεβρουαρίου και 6 Μαΐου 2022) και της VEG (29 Νοεμβρίου 2021 και 10 Ιουνίου 2022) προκειμένου να συζητηθούν διάφορα ζητήματα σχετικά με την πρωτοβουλία για τον ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή. Μια υποομάδα με τίτλο «Πτυχές του ΦΠΑ στην οικονομία πλατφορμών», απαρτιζόμενη από μέλη της GFV και της VEG, ήταν επιφορτισμένη με την παροχή συμβουλών και συνδρομής στη ΓΔ TAXUD με τη διενέργεια εμπεριστατωμένης ανάλυσης των προβλημάτων που σχετίζονται με τον ΦΠΑ και με τα οποία βρίσκονται αντιμέτωποι οι διάφοροι παράγοντες της οικονομίας πλατφορμών. Τα αποτελέσματα των εργασιών της είναι διαθέσιμα στην ακόλουθη διεύθυνση:
2.
GROUP ON THE FUTURE OF VAT (GFV) — Library (europa.eu)
[ΟΜΑΔΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΦΠΑ (GFV) — Βιβλιοθήκη].
Πραγματοποιήθηκαν επίσης δύο εργαστήρια Fiscalis (τον Μάιο και τον Οκτώβριο του 2021) προκειμένου να συγκεντρωθούν παρατηρήσεις από τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με την ενδιάμεση έκθεση και το σχέδιο τελικής έκθεσης της μελέτης με θέμα «VAT in the Digital Age».
Επιπλέον, διοργανώθηκε δημόσια διαβούλευση, από τις 20 Ιανουαρίου έως τις 5 Μαΐου 2022, κατά την οποία ελήφθησαν 193 απαντήσεις. Με τη διαβούλευση επιδιώχθηκε η συγκέντρωση των απόψεων των ενδιαφερόμενων μερών σχετικά με το αν οι ισχύοντες κανόνες ΦΠΑ είναι κατάλληλα προσαρμοσμένοι για την ψηφιακή εποχή, καθώς και σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί η ψηφιακή τεχνολογία προκειμένου να συνδράμει τα κράτη μέλη στην καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ και να ευνοήσει τις επιχειρήσεις. Η έκθεση της διαβούλευσης είναι διαθέσιμη στη σελίδα δημόσιας διαβούλευσης της πρωτοβουλίας:
https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/13186-VAT-in-the-digital-age/public-consultation_el
.
Τα ενδιαφερόμενα μέρη συμφώνησαν ότι διαπιστώνεται αποσύνδεση των παλαιότερων κανόνων ΦΠΑ από τη σημερινή ψηφιακή εποχή.
Όσον αφορά την υποβολή στοιχείων ΦΠΑ, όσοι απάντησαν συμμερίστηκαν την άποψη ότι η επιβολή απαίτησης ψηφιακής υποβολής στοιχείων θα μπορούσε να αποφέρει οφέλη και κατέστησαν σαφή την προτίμησή τους υπέρ μιας λύσης ηλεκτρονικής τιμολόγησης, η οποία θα μπορεί να χρησιμοποιείται και για τις εσωτερικές διαδικασίες τους. Τα κράτη μέλη ζήτησαν μεγαλύτερη αυτονομία κατά τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την απαίτηση ψηφιακής υποβολής στοιχείων σε εθνικό επίπεδο.
Όσον αφορά την οικονομία πλατφορμών, τα ενδιαφερόμενα μέρη αναγνώρισαν ευρέως την ύπαρξη προβλημάτων, με τη διατύπωση πιο διαφοροποιημένων απόψεων, ανάλογα με το επιχειρηματικό μοντέλο των απαντησάντων. Εκείνοι που θα επηρεαστούν (δηλαδή οι πλατφόρμες) απέρριψαν εν γένει τη διάταξη του «θεωρούμενου προμηθευτή αγαθών ή παρόχου υπηρεσιών» και εξέφρασαν την προτίμησή τους υπέρ της διατήρησης της υφιστάμενης κατάστασης.
Όσον αφορά την εγγραφή σε μητρώο ΦΠΑ, τα ενδιαφερόμενα μέρη συμφώνησαν ομόφωνα ότι το πεδίο εφαρμογής της OSS/IOSS πρέπει να επεκταθεί. Οι επιχειρήσεις ζήτησαν επίσης να καταστεί υποχρεωτική η αντιστροφή της επιβάρυνσης για τις παραδόσεις αγαθών ή τις παροχές υπηρεσιών μεταξύ επιχειρήσεων από μη εγκατεστημένα πρόσωπα. Υποστηρίχθηκε επίσης η υποχρεωτική χρήση της IOSS.
•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας
Η Επιτροπή χρησιμοποίησε την ανάλυση της Economisti Associati S.r.l. για τη μελέτη με θέμα «VAT in the Digital Age» (η οποία διήρκησε από τον Οκτώβριο του 2020 έως τον Μάρτιο του 2022). Η τελική έκθεση υποβλήθηκε την 1η Απριλίου 2022.
Σκοπός της μελέτης ήταν, πρώτον, η αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης όσον αφορά τις απαιτήσεις ψηφιακής υποβολής στοιχείων, τη μεταχείριση της οικονομίας πλατφορμών από πλευράς ΦΠΑ και την ενιαία εγγραφή στα μητρώα ΦΠΑ και τη μονοαπευθυντική θυρίδα εισαγωγών και, δεύτερον, την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων πιθανών πρωτοβουλιών πολιτικής στους εν λόγω τομείς.
•Εκτίμηση επιπτώσεων
Η εκτίμηση επιπτώσεων για την πρόταση, η οποία εξετάστηκε από την επιτροπή ρυθμιστικού ελέγχου στις 22 Ιουνίου 2022, έλαβε θετική γνώμη [Ares(2022) 4634471]. Η επιτροπή συνέστησε να προστεθούν περισσότερες λεπτομέρειες, να περιγραφούν με καλύτερο τρόπο οι μεθοδολογίες που χρησιμοποιήθηκαν για την κατάρτιση μοντέλων και να διασαφηνιστούν περαιτέρω οι επιλογές. Ως εκ τούτου, η εκτίμηση επιπτώσεων τροποποιήθηκε αναλόγως ώστε να συμπεριληφθούν οι προοπτικές των κρατών μελών και οι τομεακές προοπτικές όσον αφορά την οικονομία πλατφορμών, η οικονομετρική ανάλυση / οι οικονομετρικές τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν για τη κατάρτιση μοντέλων περιγράφηκαν διεξοδικά και η δομή των απαιτήσεων ψηφιακής υποβολής στοιχείων που συνδέονται με τις επιλογές ήταν λεπτομερής.
Στην εκτίμηση επιπτώσεων εξετάστηκαν διάφορες επιλογές πολιτικής.
·Για την υποβολή στοιχείων ΦΠΑ, οι επιλογές εκτείνονταν από μια απλή σύσταση για τη θέσπιση ενωσιακής απαίτησης ψηφιακής υποβολής στοιχείων και την υποβολή αιτήματος παροχής δεδομένων σε συγκεκριμένο μορφότυπο μέχρι τη θέσπιση απαίτησης ψηφιακής υποβολής στοιχείων τόσο σε ενωσιακό όσο και σε εθνικό επίπεδο.
·Όσον αφορά τη μεταχείριση της οικονομίας πλατφορμών από πλευράς ΦΠΑ, οι επιλογές εκτείνονταν από την παροχή νομικών διασαφηνίσεων μέχρι τη θέσπιση ευρείας διάταξης «θεωρούμενου προμηθευτή αγαθών ή παρόχου υπηρεσιών», η οποία θα ισχύει για όλες τις πωλήσεις υπηρεσιών μέσω πλατφορμών.
·Για την εγγραφή σε μητρώο ΦΠΑ, οι επιλογές που αφορούν τις ενδοενωσιακές εμπορικές συναλλαγές (διαφορετικές κλίμακες επέκτασης της OSS και καθιέρωση της αντιστροφής της επιβάρυνσης για τις παραδόσεις αγαθών ή τις παροχές υπηρεσιών μεταξύ επιχειρήσεων από μη εγκατεστημένα πρόσωπα) και τις εισαγωγές δεμάτων χαμηλής αξίας (καθιστώντας υποχρεωτική την IOSS για διάφορους προμηθευτές/παρόχους, με/χωρίς συγκεκριμένο όριο και κατάργηση του ορίου των 150 EUR για τη χρήση της IOSS).
Η ανάλυση αποκάλυψε ότι η βέλτιστη ισορροπία όσον αφορά τις επιλογές πολιτικής από πλευράς αποτελεσματικότητας, αναλογικότητας και επικουρικότητας θα μπορούσε να επιτευχθεί με τον συνδυασμό της θέσπισης απαιτήσεων ψηφιακής υποβολής στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ, διάταξης περί «θεωρούμενου προμηθευτή αγαθών ή παρόχου υπηρεσιών» για τους τομείς της βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων και της μεταφοράς επιβατών και συνδυασμού ευρύτερης επέκτασης της OSS, αντιστροφής της επιβάρυνσης και υποχρεωτικής IOSS για τις πλατφόρμες.
Κατά την περίοδο μεταξύ του 2023 και του 2032, η προσέγγιση αυτή αναμένεται να αποφέρει καθαρά οφέλη μεταξύ 172 δισ. EUR και 214 δισ. EUR, συμπεριλαμβανομένων εξοικονομήσεων ύψους 51 δισ. EUR. Οι εξοικονομήσεις αυτές περιλαμβάνουν:
·41,4 δισ. EUR από την υποβολή στοιχείων ΦΠΑ (11 δισ. EUR από την κατάργηση των παλαιότερων υποχρεώσεων υποβολής στοιχείων, 24,2 δισ. EUR από τη μείωση του κόστους κατακερματισμού στην ΕΕ, εξοικονόμηση 4,3 δισ. EUR με τη χρήση προσυμπληρωμένων δηλώσεων ΦΠΑ και οφέλη ηλεκτρονικής τιμολόγησης της τάξης των 1,9 δισ. EUR)·
·0,5 δισ. EUR από τον εξορθολογισμό και τις διασαφηνίσεις στον τομέα της οικονομίας πλατφορμών· και
·8,7 δισ. EUR από την κατάργηση των υποχρεώσεων εγγραφής σε μητρώο ΦΠΑ. Αναμένονται επίσης περιβαλλοντικά, κοινωνικά και επιχειρηματικά οφέλη, καθώς και οφέλη σχετικά με τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς (πιο ισότιμοι όροι ανταγωνισμού) και την αποδοτικότητα του φορολογικού ελέγχου.
Σύμφωνα με τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης αριθ. 8 και 9, ένα πιο αποδοτικό και βιώσιμο σύστημα ΦΠΑ προάγει την οικονομική ανάπτυξη, ενώ η ψηφιακή υποβολή στοιχείων στηρίζει την αυτοματοποίηση των επιχειρήσεων και προωθεί την καινοτομία. Σύμφωνα με την αρχή «εξ ορισμού ψηφιακά», η θέσπιση της ψηφιακής υποβολής στοιχείων συνεπάγεται, αφενός, εξοικονομήσεις όσον αφορά τη χρήση έντυπων τιμολογίων και, αφετέρου, οφέλη για το περιβάλλον.
Η εκτίμηση επιπτώσεων και τα παραρτήματά της, η συνοπτική παρουσίαση και η γνώμη της επιτροπής ρυθμιστικού ελέγχου σχετικά με την εκτίμηση επιπτώσεων διατίθενται στη σελίδα της διαβούλευσης στη δικτυακή πύλη «Πείτε την άποψή σας»:
https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/13186-VAT-in-the-digital-age_el
.
•Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου
Η παρούσα πρόταση αποτελεί πρωτοβουλία REFIT για τον εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων κανόνων ΦΠΑ και τη συνεκτίμηση των ευκαιριών που προσφέρουν οι ψηφιακές τεχνολογίες. Η πρόταση αναμένεται να εναρμονίσει τη μεταχείριση από πλευράς ΦΠΑ και να προωθήσει τη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών στην ενιαία αγορά και να συμβάλει στη βελτίωση της είσπραξης των φόρων και, ως εκ τούτου, στη διασφάλιση βιώσιμων εσόδων κατά την ανάκαμψη από την πανδημία COVID-19.
Προσδοκάται ότι οι εταιρείες που πραγματοποιούν διασυνοριακές συναλλαγές θα έχουν καθαρό όφελος από την υιοθέτηση της πρότασης. Συνολικά, η θέσπιση απαιτήσεων ψηφιακής υποβολής στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ, το καθεστώς θεωρούμενου προμηθευτή αγαθών ή παρόχου υπηρεσιών και η ενιαία εγγραφή στα μητρώα ΦΠΑ θα στηρίξουν την αρχή «για κάθε θέσπιση, μία κατάργηση» ή μπορεί ακόμη και να προχωρήσουν περαιτέρω, στην αρχή «για κάθε θέσπιση, πολλαπλές καταργήσεις», λαμβανομένων υπόψη των πολλαπλών υποχρεώσεων που δημιουργούν οι εθνικές αρχές. Εκτιμάται ότι το σύνολο των εξοικονομήσεων κατά τη δεκαετή περίοδο μεταξύ του 2023 και του 2032 ανέρχεται σε 51 δισ. EUR, ενώ το συνολικό κόστος εφαρμογής (για τις επιχειρήσεις και τις εθνικές διοικήσεις) κατά την ίδια περίοδο ανέρχεται σε 13,5 δισ. EUR.
Η κατάργηση των ανακεφαλαιωτικών πινάκων λόγω της απαίτησης ψηφιακής υποβολής στοιχείων αναμένεται να αποφέρει καθαρό όφελος στις εταιρείες που πραγματοποιούν διασυνοριακές συναλλαγές. Ωστόσο, οι εταιρείες οι οποίες δεν δραστηριοποιούνται σε διασυνοριακό επίπεδο (η συντριπτική πλειονότητα των πολύ μικρών και μικρών οντοτήτων) θα επιβαρυνθούν με κόστος που σχετίζεται με τη θέσπιση απαίτησης ψηφιακής υποβολής στοιχείων. Το εν λόγω κόστος θα μπορούσε να μετριαστεί με την εισαγωγή πρόσθετων υπηρεσιών σε εθνικό επίπεδο, όπως η προσυμπλήρωση των δηλώσεων ΦΠΑ. Όσον αφορά την ενιαία εγγραφή στα μητρώα ΦΠΑ, αναμένεται να μειώσει περαιτέρω την ανάγκη πολλαπλών εγγραφών στα μητρώα ΦΠΑ άλλων κρατών μελών και να συμβάλει στη μείωση των διοικητικών επιβαρύνσεων και του σχετικού κόστους για τις επιχειρήσεις που συμμετέχουν σε διασυνοριακές παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών στην ενιαία αγορά.
Η πλατφόρμα «Fit for Future» συμπεριέλαβε την πρωτοβουλία για τον ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή στο ετήσιο πρόγραμμα εργασίας της για το 2022, αναγνωρίζοντας τις δυνατότητές της για τη μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης στον τομέα πολιτικής. Τα στοιχεία στα οποία βασίζεται η γνώμη της εν λόγω ομάδας εμπειρογνωμόνων της 5ης Δεκεμβρίου 2022 ελήφθησαν υπόψη κατά την εκπόνηση της παρούσας πρότασης.
•Θεμελιώδη δικαιώματα
4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Η πρόταση αναμένεται να αυξήσει τα έσοδα από ΦΠΑ για τα κράτη μέλη. Οι επιχειρησιακοί στόχοι που τίθενται αφορούν μείωση του ελλείμματος ΦΠΑ έως και κατά 4 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το επίπεδο του 2019, συμπεριλαμβανομένου του βασικού σεναρίου. Το εκτιμώμενο συνολικό όφελος κατά την περίοδο μεταξύ του 2023 και του 2032, στο οποίο συμπεριλαμβάνονται πρόσθετα έσοδα από ΦΠΑ, κυμαίνεται μεταξύ 172 δισ. EUR και 214 δισ. EUR.
5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων
Η επιτροπή ΦΠΑ, μια συμβουλευτική επιτροπή για τα ζητήματα ΦΠΑ στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι όλων των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύουν υπάλληλοι της Επιτροπής από τη Γενική Διεύθυνση Φορολογίας και Τελωνειακής Ένωσης (ΓΔ TAXUD), θα παρακολουθεί την εφαρμογή της πρωτοβουλίας για τον ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή, ενώ θα συζητεί και θα διασαφηνίζει παράλληλα πιθανά ζητήματα ερμηνείας μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τη νέα νομοθεσία.
Η μόνιμη επιτροπή διοικητικής συνεργασίας (SCAC) θα επιληφθεί όλων των πιθανών ζητημάτων διοικητικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών τα οποία προκύπτουν από τις νέες διατάξεις που καλύπτονται από την παρούσα δέσμη νομοθετικών μέτρων. Σε περίπτωση που απαιτηθούν νέες νομοθετικές εξελίξεις, μπορεί να ζητηθεί περαιτέρω η γνώμη της GFV και της VEG.
Επιπλέον, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα παρακολουθούν και θα αξιολογούν την ορθή λειτουργία της παρούσας πρωτοβουλίας, καθώς και τον βαθμό στον οποίο έχουν επιτευχθεί οι στόχοι της με βάση τους δείκτες που προβλέπονται στο τμήμα 4 της εκτίμησης επιπτώσεων που συνοδεύει την παρούσα πρόταση.
•Επεξηγηματικά έγγραφα (για οδηγίες)
Για την πρόταση απαιτούνται επεξηγηματικά έγγραφα σχετικά με τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο.
•Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης
Πλατφόρμες: Άρθρα 28α, 46α, άρθρο 135 παράγραφος 3, άρθρα 136β, 172α, 242α, 306
Θα θεσπιστεί καθεστώς θεωρούμενου προμηθευτή αγαθών ή παρόχου υπηρεσιών στους τομείς της βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων και της μεταφοράς επιβατών της οικονομίας πλατφορμών (άρθρο 28α). Στο πλαίσιο του μέτρου αυτού, όταν ο υποκείμενος πάροχος δεν χρεώνει ΦΠΑ επειδή είναι, για παράδειγμα, φυσικό πρόσωπο ή χρησιμοποιεί το ειδικό καθεστώς για μικρές επιχειρήσεις, η πλατφόρμα θα χρεώνει και θα καταλογίζει τον ΦΠΑ επί της υποκείμενης παροχής υπηρεσιών. Με τον τρόπο αυτόν θα διασφαλίζονται ισότιμοι όροι ανταγωνισμού μεταξύ, αφενός, των πλατφορμών που προσφέρουν υπηρεσίες και, αφετέρου, άλλων παραδοσιακών παρόχων που χαρακτηρίζονται ως υποκείμενοι στον φόρο, χωρίς να επιβαρύνονται οι υποκείμενοι πάροχοι που δραστηριοποιούνται μέσω της πλατφόρμας. Το μοντέλο του «θεωρούμενου προμηθευτή αγαθών ή παρόχου υπηρεσιών» αποτελεί μέτρο απλούστευσης, το οποίο αποσκοπεί στη διευκόλυνση της είσπραξης του ΦΠΑ σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Αυτό συμβαίνει κατά κανόνα όταν ο μεσάζων στο πλαίσιο μιας συναλλαγής (δηλαδή η πλατφόρμα) βρίσκεται σε καλύτερη θέση από τον υποκείμενο πάροχο για να εξασφαλίσει την είσπραξη του ΦΠΑ που οφείλεται για τη συγκεκριμένη συναλλαγή. Οι λόγοι είναι είτε επειδή η είσπραξη του ΦΠΑ θα ήταν υπερβολικά επαχθής για τον εν λόγω υποκείμενο πάροχο (π.χ. όταν ο υποκείμενος πάροχος είναι φυσικό πρόσωπο ή υποκείμενος στον φόρο ο οποίος χρησιμοποιεί ειδικά καθεστώτα για μικρές επιχειρήσεις) είτε επειδή η είσπραξή του από τον εν λόγω μεσάζοντα είναι ασφαλέστερη (όταν ο υποκείμενος πάροχος δεν είναι εγκατεστημένος στην ΕΕ). Περαιτέρω στοιχεία σχετικά με την πρακτική εφαρμογή του μέτρου περιλαμβάνονται στη συνοδευτική πρόταση για την τροποποίηση του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 282/2011.
Για την πρόληψη καταχρήσεων, διασαφηνίστηκε ότι συναλλαγή για την οποία ο θεωρούμενος προμηθευτής αγαθών ή πάροχος υπηρεσιών είναι πλατφόρμα δεν μπορεί να συμπεριληφθεί στο ειδικό καθεστώς για τα πρακτορεία ταξιδιών (άρθρο 306).
Επιπλέον, έχουν συμπεριληφθεί διασαφηνίσεις ως προς την ισχύουσα νομοθεσία για τον ΦΠΑ στον εν λόγω τομέα. Συγκεκριμένα:
·ότι η υπηρεσία διευκόλυνσης που παρέχεται από πλατφόρμα θα πρέπει να θεωρείται υπηρεσία διαμεσολάβησης (άρθρο 46α). Με τη διευκρίνιση αυτή εξασφαλίζεται η δυνατότητα ομοιόμορφης εφαρμογής των κανόνων για τον τόπο παροχής για την υπηρεσία διευκόλυνσης·
·ότι η παροχή υπηρεσιών από τον υποκείμενο πάροχο στην πλατφόρμα απαλλάσσεται από τον ΦΠΑ χωρίς δικαίωμα έκπτωσης (άρθρο 136β)·
·ότι η παροχή υπηρεσιών βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων θεωρείται τομέας παρόμοιου χαρακτήρα με τον ξενοδοχειακό τομέα και, συνεπώς, δεν είναι επιλέξιμος για απαλλαγή από τον ΦΠΑ (άρθρο 135). Με τη διευκρίνιση αυτή διασφαλίζεται ότι στη θεωρούμενη παροχή από την πλατφόρμα προς τον τελικό καταναλωτή επιφυλάσσεται η ίδια μεταχείριση από πλευράς ΦΠΑ με την παροχή υπηρεσιών από παραδοσιακά ξενοδοχεία στον τελικό καταναλωτή·
·ότι η παροχή υπηρεσιών από την πλατφόρμα στον τελικό πελάτη δεν θα πρέπει να επηρεάζει το δικαίωμα έκπτωσης της πλατφόρμας για τις δραστηριότητές της (άρθρο 172α)·
·ότι, για τις παροχές υπηρεσιών οι οποίες δεν εμπίπτουν στο μοντέλο του θεωρούμενου προμηθευτή αγαθών ή παρόχου υπηρεσιών, η πλατφόρμα θα υποχρεούται να τηρεί τα στοιχεία που αφορούν τόσο τις παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών μεταξύ επιχειρήσεων (B2B) όσο και τις παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών από επιχειρήσεις προς καταναλωτές (B2C) (άρθρο 242α). Η συνοδευτική νομοθεσία [η πρόταση τροποποίησης του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 904/2010] θα τυποποιήσει τον τρόπο με τον οποίο οι πληροφορίες αυτές πρέπει να διαβιβάζονται στα κράτη μέλη. Για τις παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών οι οποίες εμπίπτουν στο μοντέλο του θεωρούμενου προμηθευτή αγαθών ή παρόχου υπηρεσιών θα ισχύουν οι συνήθεις κανόνες λογιστικής ΦΠΑ.
Η ηλεκτρονική τιμολόγηση θα αποτελεί τον γενικό κανόνα για την έκδοση τιμολογίων: Άρθρα 217, 218 και 232
Για την προσαρμογή της οδηγίας ΦΠΑ στη νέα ψηφιακή πραγματικότητα απαιτείται αλλαγή στη μεταχείριση που επιφυλάσσεται στα ηλεκτρονικά τιμολόγια. Μέχρι στιγμής, η οδηγία ΦΠΑ θέτει σε ισότιμη βάση τα έντυπα και τα ηλεκτρονικά τιμολόγια. Το άρθρο 232 απαιτούσε η έκδοση ηλεκτρονικών τιμολογίων να υπόκειται στην αποδοχή του αποκτώντος τα αγαθά ή του λήπτη των υπηρεσιών. Η απαίτηση αυτή δεν επέτρεπε στα κράτη μέλη να θέσουν σε εφαρμογή την υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση, η οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως βάση για ένα σύστημα ηλεκτρονικής υποβολής στοιχείων. Επιβράδυνε επίσης την ανάπτυξη των ηλεκτρονικών τιμολογίων, δεδομένου ότι οι υποκείμενοι στον φόρο δεν μπορούσαν να προσαρμόσουν τα συστήματα τιμολόγησής τους για την εφαρμογή της πλήρους έκδοσης ηλεκτρονικών τιμολογίων, διότι έπρεπε να εκδίδουν τιμολόγια σε έντυπη μορφή όταν ο αποκτών τα αγαθά ή ο λήπτης των υπηρεσιών δεν αποδεχόταν ηλεκτρονικά τιμολόγια.
Η πρόταση αλλάζει την κατάσταση αυτή, δεδομένου ότι στο άρθρο 218 προβλέπεται ότι η ηλεκτρονική τιμολόγηση θα αποτελεί το προεπιλεγμένο σύστημα έκδοσης τιμολογίων. Η χρήση έντυπων τιμολογίων θα είναι δυνατή μόνο σε περιπτώσεις στις οποίες τα κράτη μέλη εγκρίνουν την έκδοσή τους. Η έγκριση αυτή δεν μπορεί να καλύπτει τις περιπτώσεις οι οποίες υπόκεινται στις υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων του τίτλου XI κεφάλαιο 6, δεδομένου ότι η εν λόγω έγκριση δεν θα επέτρεπε την αυτόματη υποβολή των στοιχείων ή θα δημιουργούσε δυσκολίες στην εφαρμογή της. Στους υποκείμενους στον φόρο θα επιτρέπεται πάντα η έκδοση ηλεκτρονικών τιμολογίων σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πρότυπο. Το εν λόγω πρότυπο είναι εκείνο που εγκρίθηκε με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2017/1870 της Επιτροπής σύμφωνα με την αίτηση που προβλέπεται στην οδηγία 2014/55/ΕΕ. Η έκδοση και η διαβίβαση ηλεκτρονικών τιμολογίων δεν μπορούν να εξαρτώνται από προηγούμενη έγκριση της επικύρωσης από τις φορολογικές αρχές του κράτους μέλους προκειμένου να αποσταλούν στον αποκτώντα τα αγαθά ή στον λήπτη των υπηρεσιών. Σε αρκετά κράτη μέλη έχει χορηγηθεί ειδικό μέτρο για την εφαρμογή της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης, όπου έχουν τεθεί σε εφαρμογή τέτοιου είδους συστήματα συμψηφισμού. Τα εν λόγω κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν τα συστήματα αυτά έως και την 1η Ιανουαρίου 2028, ώστε να διασφαλιστεί η σύγκλιση με το ενωσιακό σύστημα ψηφιακής υποβολής στοιχείων.
Για να διασφαλιστεί ότι οι υποκείμενοι στον φόρο δεν θα εξαρτώνται από την έγκριση του αποκτώντος τα αγαθά ή του λήπτη των υπηρεσιών για την έκδοση ηλεκτρονικού τιμολογίου, το άρθρο 232 απαλείφεται από την οδηγία ΦΠΑ.
Επιπλέον, ο ορισμός του ηλεκτρονικού τιμολογίου που περιλαμβάνεται στην οδηγία ΦΠΑ τροποποιείται με σκοπό την εναρμόνιση της έννοιας αυτής με την έννοια που αναφέρεται στην οδηγία 2014/55/ΕΕ για την έκδοση ηλεκτρονικών τιμολογίων στο πλαίσιο των δημόσιων συμβάσεων, η οποία ρυθμίζει την ηλεκτρονική τιμολόγηση στο πλαίσιο των συναλλαγών μεταξύ επιχειρήσεων και δημόσιων αρχών/δημόσιου τομέα (B2G). Επομένως, όταν γίνεται αναφορά σε ηλεκτρονικά τιμολόγια στην οδηγία ΦΠΑ, θα γίνεται αναφορά σε διαρθρωμένα ηλεκτρονικά τιμολόγια.
Προθεσμία έκδοσης τιμολογίων για τις ενδοκοινοτικές παραδόσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών σε περίπτωση εφαρμογής της αντιστροφής της επιβάρυνσης: Άρθρο 222
Στην περίπτωση απαλλασσόμενων από τον φόρο ενδοκοινοτικών παραδόσεων αγαθών και παρεχόμενων υπηρεσιών από μη εγκατεστημένους υποκείμενους στον φόρο οι οποίοι υπόκεινται στην αντιστροφή της επιβάρυνσης, η οδηγία ΦΠΑ προβλέπει προθεσμία έκδοσης ηλεκτρονικού τιμολογίου η οποία μπορεί να διαρκεί έως και σαράντα πέντε ημέρες από τη χρονική στιγμή που επήλθε η γενεσιουργός αιτία του φόρου.
Το νέο σύστημα υποβολής στοιχείων βασίζεται στη φιλοσοφία της πληροφόρησης σε πραγματικό χρόνο. Δεδομένου ότι η βάση της υποβολής στοιχείων είναι η έκδοση του τιμολογίου, η εν λόγω προθεσμία θα καθυστερεί σε υπερβολικά μεγάλο βαθμό την άφιξη των πληροφοριών σχετικά με τις εν λόγω παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών στη φορολογική διοίκηση. Για τον λόγο αυτό, το άρθρο 222 ορίζει προθεσμία δύο ημερών από την επέλευση της γενεσιουργού αιτίας του φόρου για την έκδοση τιμολογίων στις συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Κατάργηση της δυνατότητας έκδοσης συγκεντρωτικών τιμολογίων: Άρθρο 223
Σκοπός του νέου συστήματος υποβολής στοιχείων είναι η παροχή πληροφοριών σχετικά με τις συναλλαγές σε σχεδόν πραγματικό χρόνο στις φορολογικές διοικήσεις, καθώς και η προώθηση της χρήσης ηλεκτρονικών τιμολογίων. Η δυνατότητα έκδοσης συγκεντρωτικών τιμολογίων για έναν ημερολογιακό μήνα αντιβαίνει στους στόχους αυτούς. Για τον λόγο αυτό, το άρθρο 223 απαλείφεται, ώστε να μην είναι πλέον δυνατή η συνέχιση της έκδοσης συγκεντρωτικών τιμολογίων.
Περιεχόμενο των τιμολογίων: Άρθρο 226
Σκοπός του νέου συστήματος υποβολής στοιχείων είναι η παροχή των αναγκαίων πληροφοριών στις φορολογικές διοικήσεις, με την ελαχιστοποίηση παράλληλα της διοικητικής επιβάρυνσης για τους υποκείμενους στον φόρο. Για την επίτευξη αυτού του δεύτερου στόχου, στο πλαίσιο του συστήματος υποβολής στοιχείων θα αξιοποιείται η έκδοση ηλεκτρονικού τιμολογίου για την αυτοματοποίηση της διαδικασίας υποβολής στοιχείων. Ωστόσο, για να καταστεί αυτό δυνατό, είναι αναγκαίο να περιλαμβάνονται στο τιμολόγιο όλες οι πληροφορίες που απαιτούν οι φορολογικές διοικήσεις για την υποχρέωση υποβολής στοιχείων.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τροποποιείται το άρθρο 226, ώστε να διασφαλιστεί ότι στο τιμολόγιο συμπεριλαμβάνονται όλα τα δεδομένα που πρέπει να υποβάλλονται. Τα στοιχεία δεδομένων που προστίθενται στο περιεχόμενο του τιμολογίου είναι το αναγνωριστικό του τραπεζικού λογαριασμού στον οποίο θα πιστωθεί η πληρωμή του τιμολογίου, οι συμφωνηθείσες ημερομηνίες και το ποσό κάθε πληρωμής που αφορά συγκεκριμένη συναλλαγή και, στην περίπτωση τιμολογίου που τροποποιεί το αρχικό τιμολόγιο, η ταυτοποίηση του εν λόγω αρχικού τιμολογίου.
Κατάργηση παρωχημένων άρθρων: Άρθρο 237
Το άρθρο 237 προβλέπει την υποχρέωση της Επιτροπής να υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με τον αντίκτυπο των κανόνων τιμολόγησης. Δεδομένου ότι η υποχρέωση αυτή έχει ήδη εκπληρωθεί, δεν συντρέχουν λόγοι να διατηρηθεί το συγκεκριμένο άρθρο στην οδηγία ΦΠΑ.
Σύστημα ψηφιακής υποβολής στοιχείων για τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές: Άρθρα 262 έως 271
Ένας από τους στόχους της πρωτοβουλίας συνίσταται στην αντικατάσταση των παρωχημένων ανακεφαλαιωτικών πινάκων με ένα σύστημα απαιτήσεων ψηφιακής υποβολής στοιχείων για τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές, το οποίο θα παρέχει ταχύτερη πληροφόρηση για κάθε συναλλαγή χωριστά και με υψηλότερη ποιότητα. Οι πληροφορίες αυτές θα τροφοδοτούν τα συστήματα ανάλυσης κινδύνου των κρατών μελών για τη διευκόλυνση της καταπολέμησης της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ που συνδέεται με το ενδοκοινοτικό εμπόριο, ιδίως με την ενδοκοινοτική απάτη αφανούς εμπόρου. Για τον σκοπό αυτόν, το κεφάλαιο 6 του τίτλου XI, το οποίο αναφέρεται στους ανακεφαλαιωτικούς πίνακες, αναφέρεται πλέον στις απαιτήσεις ψηφιακής υποβολής στοιχείων, ενώ το νέο τμήμα 1 του εν λόγω κεφαλαίου αναφέρεται στις απαιτήσεις ψηφιακής υποβολής στοιχείων για τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές.
Οι απαιτήσεις ψηφιακής υποβολής στοιχείων για τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές θα καλύπτουν τις ίδιες συναλλαγές που καλύπτονταν από τους ανακεφαλαιωτικούς πίνακες, με εξαίρεση τα αποθέματα στη διάθεση συγκεκριμένου αποκτώντος υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο άρθρο 17α, τα οποία θα παύσουν να υφίστανται. Για τον λόγο αυτό, η δεύτερη παράγραφος του άρθρου 262 απαλείφεται. Επιπλέον, οι παραδόσεις αγαθών και οι παροχές υπηρεσιών που υπόκεινται στον μηχανισμό αντιστροφής της επιβάρυνσης σύμφωνα με το άρθρο 194 θα περιλαμβάνονται επίσης στους ανακεφαλαιωτικούς πίνακες και, κατά συνέπεια, στις απαιτήσεις ψηφιακής υποβολής στοιχείων.
Το άρθρο 263 προβλέπει τα κύρια χαρακτηριστικά του νέου συστήματος ψηφιακής υποβολής στοιχείων: οι πληροφορίες πρέπει να διαβιβάζονται για κάθε συναλλαγή χωριστά, η προθεσμία διαβίβασης των δεδομένων είναι δύο εργάσιμες ημέρες μετά την έκδοση του τιμολογίου ή μετά την ημερομηνία κατά την οποία θα έπρεπε να είχε εκδοθεί το τιμολόγιο, σε περίπτωση που ο υποκείμενος στον φόρο δεν έχει τηρήσει την υποχρέωσή του να εκδώσει τιμολόγιο, η διαβίβαση των δεδομένων πρέπει να πραγματοποιείται ηλεκτρονικά, και τα κράτη μέλη θα παρέχουν τα μέσα για την εν λόγω διαβίβαση. Τέλος, οι πληροφορίες μπορούν να υποβάλλονται απευθείας από τον υποκείμενο στον φόρο ή από τρίτο για λογαριασμό του.
Η διαβίβαση των στοιχείων μπορεί να πραγματοποιείται σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πρότυπο. Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν τη διαβίβαση των στοιχείων από ηλεκτρονικά τιμολόγια τα οποία εκδίδονται σε διαφορετική μορφή, υπό την προϋπόθεση ότι επιτρέπουν επίσης τη χρήση του ευρωπαϊκού προτύπου. Σε κάθε περίπτωση, οι μορφές δεδομένων που επιτρέπονται από τα κράτη μέλη θα πρέπει να εγγυώνται τη διαλειτουργικότητα με το ευρωπαϊκό πρότυπο.
Η διάταξη αυτή παρέχει ευελιξία στα κράτη μέλη και στους υποκείμενους στον φόρο ως προς τη χρήση διαφορετικών μορφών δεδομένων για τη διαβίβαση των στοιχείων. Ωστόσο, προβλέπει τουλάχιστον ένα πρότυπο το οποίο θα αποδέχονται όλα τα κράτη μέλη και, συνεπώς, παρέχει στις εταιρείες τη δυνατότητα να υποβάλλουν τα στοιχεία τους σχετικά με τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πρότυπο σε οποιοδήποτε κράτος μέλος, χωρίς να χρειάζεται να προσαρμοστούν σε διαφορετικά συστήματα υποβολής στοιχείων.
Στο άρθρο 264 πρώτο εδάφιο προβλέπονται οι πληροφορίες που πρέπει να υποβάλλονται για κάθε συναλλαγή. Κατά βάση, οι πληροφορίες αυτές είναι οι ίδιες με εκείνες που έπρεπε να υποβάλλονται στους ανακεφαλαιωτικούς πίνακες, με τη διαφορά ότι πλέον παρουσιάζονται αναλυτικά για κάθε συναλλαγή και όχι σε συγκεντρωτική μορφή ανά πελάτη. Ωστόσο, έχουν προστεθεί νέα πεδία για τη βελτίωση του εντοπισμού περιπτώσεων απάτης. Αυτά τα νέα πεδία είναι η παραπομπή στο προηγούμενο τιμολόγιο σε περίπτωση διόρθωσης τιμολογίων, η ταυτοποίηση του τραπεζικού λογαριασμού στον οποίο θα πιστωθεί η πληρωμή του τιμολογίου, καθώς και οι ημερομηνίες που έχουν συμφωνηθεί για την πληρωμή του ποσού της συναλλαγής. Ενόψει της πλήρους τυποποίησης και διαλειτουργικότητας, θεσπίζονται κανόνες εφαρμογής από την Επιτροπή για τον καθορισμό κοινού ηλεκτρονικού μηνύματος προς τον σκοπό αυτόν.
Το άρθρο 266 επέτρεπε στα κράτη μέλη να ζητούν πρόσθετα στοιχεία για τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές. Η δυνατότητα αυτή έρχεται σε αντίθεση με την επιθυμητή εναρμόνιση στον εν λόγω τομέα. Για τον λόγο αυτό, το συγκεκριμένο άρθρο απαλείφεται από την οδηγία ΦΠΑ, ώστε οι φορολογούμενοι να υποβάλλουν πάντα τις ίδιες πληροφορίες όταν πραγματοποιούν ενδοκοινοτική συναλλαγή, ανεξάρτητα από το κράτος μέλος στο οποίο λαμβάνει χώρα η συναλλαγή.
Το άρθρο 268 επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να συλλέγουν στοιχεία από τους φορολογουμένους που πραγματοποιούν στο έδαφός τους ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών καθώς και εξομοιούμενες με αυτές πράξεις. Η συλλογή των στοιχείων αυτών ήταν προαιρετική για τα κράτη μέλη στο πλαίσιο των ανακεφαλαιωτικών πινάκων.
Για την αντικατάσταση των ανακεφαλαιωτικών πινάκων με ένα νέο σύστημα ψηφιακής υποβολής στοιχείων απαιτείται η τροποποίηση ορισμένων άρθρων της οδηγίας ΦΠΑ τα οποία περιείχαν αναφορές στους ανακεφαλαιωτικούς πίνακες, ώστε να αντικατασταθούν από την αναφορά στο νέο σύστημα υποβολής στοιχείων. Αυτό ισχύει για τα άρθρα 42, 138α, 262, 265 και 267. Άλλα άρθρα τα οποία ρύθμιζαν πτυχές των ανακεφαλαιωτικών πινάκων, και δεν είναι πλέον αναγκαία με το νέο σύστημα υποβολής στοιχείων, έχουν απαλειφθεί. Αυτό ισχύει για τα άρθρα 266, 269, 270 και 271.
Σύστημα ψηφιακής υποβολής στοιχείων για παραδόσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται εξ επαχθούς αιτίας στο έδαφος ενός κράτους μέλους: Άρθρα 271α έως 273
Εκτός από την αντικατάσταση των ανακεφαλαιωτικών πινάκων με ένα νέο σύστημα ψηφιακής υποβολής στοιχείων για τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές, η πρωτοβουλία αποσκοπεί στη διασφάλιση της εναρμόνισης των υφιστάμενων και των μελλοντικών συστημάτων υποβολής στοιχείων για τις παραδόσεις αγαθών και τις παροχές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται εξ επαχθούς αιτίας στο έδαφος του κράτους μέλους, προκειμένου να αποφευχθεί η διοικητική επιβάρυνση που συνεπάγεται αυτό το κατακερματισμένο πλαίσιο για τους υποκείμενους στον φόρο οι οποίοι δραστηριοποιούνται σε διασυνοριακό επίπεδο. Τα εν λόγω συστήματα θα εναρμονιστούν με το σύστημα ψηφιακής υποβολής στοιχείων που έχει σχεδιαστεί για τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές, με αποτέλεσμα την απλούστευση της συμμόρφωσης για τους φορολογούμενους, οι οποίοι θα έχουν τη δυνατότητα να υποβάλλουν σε κοινό μορφότυπο τα δεδομένα που απαιτούνται, τόσο για τις εγχώριες όσο και για τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές, σε οποιοδήποτε κράτος μέλος.
Η εναρμόνιση αυτή επιτυγχάνεται με τους κανόνες που περιλαμβάνονται στο νέο τμήμα 2 του κεφαλαίου 6 του τίτλου XI.
Το άρθρο 271α παράγραφος 1 επιτρέπει στα κράτη μέλη να θεσπίσουν σύστημα υποβολής στοιχείων για τις παραδόσεις αγαθών και τις παροχές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται μεταξύ υποκείμενων στον φόρο στο έδαφός τους. Το άρθρο 271α παράγραφος 2 επιτρέπει στα κράτη μέλη να θεσπίσουν συστήματα υποβολής στοιχείων για οποιοδήποτε άλλο είδος συναλλαγής. Αυτή η παράγραφος 2 καλύπτει, για παράδειγμα, την υποβολή στοιχείων για παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται από υποκείμενο στον φόρο προς ιδιώτη.
Πρέπει να σημειωθεί ότι το άρθρο 271α συνιστά επιλογή και όχι υποχρέωση για τα κράτη μέλη. Ωστόσο, εάν αποφασίσουν να θέσουν σε εφαρμογή ένα σύστημα υποβολής στοιχείων σύμφωνα με την παράγραφο 1 του εν λόγω άρθρου, δηλαδή ένα σύστημα υποβολής στοιχείων για τις συναλλαγές μεταξύ υποκείμενων στον φόρο στο έδαφος του κράτους μέλους τους, το σύστημα αυτό θα πρέπει να συμμορφώνεται με τα χαρακτηριστικά που καθορίζονται στο άρθρο 271β.
Τα χαρακτηριστικά του συστήματος υποβολής στοιχείων που περιλαμβάνονται στο άρθρο 271β είναι παρόμοια με εκείνα που προβλέπονται για τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές: υποβολή στοιχείων για κάθε συναλλαγή χωριστά, διαβίβαση των στοιχείων δύο εργάσιμες ημέρες μετά την έκδοση του τιμολογίου ή μετά την ημερομηνία κατά την οποία θα έπρεπε να είχε εκδοθεί το τιμολόγιο, σε περίπτωση που ο υποκείμενος στον φόρο δεν έχει τηρήσει την υποχρέωσή του να εκδώσει τιμολόγιο, δυνατότητα διαβίβασης των στοιχείων απευθείας από τον υποκείμενο στον φόρο ή μέσω παρόχου υπηρεσιών και δυνατότητα διαβίβασης των στοιχείων σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πρότυπο. Τα κράτη μέλη μπορούν να θέτουν στη διάθεση των υποκείμενων στον φόρο πρόσθετα εργαλεία για τη διαβίβαση των στοιχείων. Ο στόχος είναι, για μία ακόμη φορά, η παροχή επαρκούς βαθμού ευελιξίας στα κράτη μέλη και στους υποκείμενους στον φόρο, ώστε να χρησιμοποιούν διάφορες μεθόδους για τη διαβίβαση των στοιχείων, προβλέποντας παράλληλα τουλάχιστον ένα πρότυπο το οποίο θα είναι αποδεκτό από όλα τα κράτη μέλη και επιτρέποντας, συνεπώς, στις εταιρείες να υποβάλλουν τα στοιχεία τους σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πρότυπο σε οποιοδήποτε κράτος μέλος, χωρίς να χρειάζεται να προσαρμοστούν σε διαφορετικά συστήματα υποβολής στοιχείων.
Θα είναι αναγκαίο να εξακριβωθεί αν η μεταρρύθμιση του συστήματος υποβολής στοιχείων επιτυγχάνει τους στόχους της μείωσης του ελλείμματος ΦΠΑ και της μείωσης του κόστους για τους υποκείμενους στον φόρο που προκύπτει από τον κατακερματισμό των εν λόγω συστημάτων. Για τον λόγο αυτό, στο άρθρο 271γ ζητείται από την Επιτροπή να υποβάλει, έως τον Μάρτιο του 2033, έκθεση αξιολόγησης των αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν από την εν λόγω μεταρρύθμιση και, εάν κρίνεται αναγκαίο, πρόταση για την υπέρβαση των περιορισμών και πρόταση περαιτέρω εναρμόνισης της υποβολής στοιχείων σε εθνικό επίπεδο. Με την προθεσμία αυτήν θα εξασφαλιστεί η δυνατότητα αξιολόγησης των συστημάτων υποβολής στοιχείων μετά την πλήρη εφαρμογή τους, λαμβανομένου υπόψη ότι η πλήρης προσαρμογή στις εναρμονισμένες απαιτήσεις δεν είναι αναγκαίο να πραγματοποιηθεί πριν από το 2028.
Για την επίτευξη της εναρμόνισης των συστημάτων υποβολής στοιχείων δεν αρκεί η εφαρμογή των μελλοντικών συστημάτων σύμφωνα με τα χαρακτηριστικά που καθορίζονται στην παρούσα πρωτοβουλία. Τα κράτη μέλη τα οποία διαθέτουν ήδη συστήματα υποβολής στοιχείων για τις εν λόγω συναλλαγές θα πρέπει να τα προσαρμόσουν στα χαρακτηριστικά του εναρμονισμένου συστήματος υποβολής στοιχείων. Για τον σκοπό αυτόν, η πρωτοβουλία επιβάλλει την υποχρέωση ολοκλήρωσης της προσαρμογής αυτής το αργότερο έως το 2028.
Το άρθρο 273 εξακολουθεί να παρέχει στα κράτη μέλη την ελευθερία να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τις οποίες κρίνουν αναγκαίες για τη διασφάλιση της ορθής είσπραξης του ΦΠΑ και την πρόληψη της φοροδιαφυγής. Ωστόσο, η ελευθερία αυτή περιορίζεται σε σχέση με τις υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων, οι οποίες μπορούν να εφαρμοστούν μόνο σύμφωνα με τις διατάξεις του τίτλου XI κεφάλαιο 6, σε σχέση με τις συναλλαγές που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής τους.
Ενιαία εγγραφή στα μητρώα ΦΠΑ και βελτιώσεις των υφιστάμενων κανόνων για το ηλεκτρονικό εμπόριο και του καθεστώτος του περιθωρίου κέρδους
Έχουν συμπεριληφθεί τροποποιήσεις και διασαφηνίσεις ως προς την ισχύουσα νομοθεσία για τον ΦΠΑ, όπως αναφέρεται κατωτέρω.
Δεδομένης της στροφής προς την αρχή της φορολόγησης στον προορισμό και σύμφωνα με το άρθρο 4 της οδηγίας (ΕΕ) 2022/542 του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 2006/112/ΕΚ και (ΕΕ) 2020/285 όσον αφορά τους συντελεστές ΦΠΑ, το άρθρο 14 παράγραφος 4 σημείο 1 στοιχείο α) τροποποιείται με σκοπό την επέκταση του ορισμού των ενδοκοινοτικών εξ αποστάσεως πωλήσεων αγαθών, ώστε να συμπεριλαμβάνονται μεταχειρισμένα αγαθά και αντικείμενα καλλιτεχνικής, συλλεκτικής και αρχαιολογικής αξίας. Επιπλέον, το άρθρο 35 απαλείφεται και, επομένως, οι εν λόγω παραδόσεις φορολογούνται στον τόπο προορισμού σύμφωνα με το άρθρο 33 στοιχείο α). Κατά συνέπεια, επιτρέπει την εφαρμογή του καθεστώτος απλούστευσης της μονοαπευθυντικής θυρίδας για τη δήλωση των εν λόγω εξ αποστάσεως πωλήσεων, ελαχιστοποιώντας έτσι περαιτέρω την ανάγκη καταχώρισης στα διάφορα κράτη μέλη.
Για να μειωθούν οι πιθανότητες αποφυγής του ΦΠΑ, το νέο άρθρο 39α προβλέπει ότι οι παραδόσεις αντικειμένων καλλιτεχνικής και αρχαιολογικής αξίας χωρίς αποστολή ή μεταφορά (ή παραδόσεις κατά τις οποίες η αποστολή ή η μεταφορά των αγαθών αρχίζει και περατώνεται στο ίδιο κράτος μέλος) φορολογούνται στον τόπο στον οποίο είναι εγκατεστημένος, έχει τη μόνιμη κατοικία του ή τη συνήθη διαμονή του ο πελάτης.
Η εφαρμογή του κανόνα του θεωρούμενου προμηθευτή αγαθών επεκτείνεται με τις τροποποιήσεις του άρθρου 14α. Ειδικότερα, όσον αφορά τις παραδόσεις αγαθών που πραγματοποιούνται εντός της ΕΕ, η παράγραφος 2 τροποποιείται ώστε να επεκταθεί η εφαρμογή του κανόνα του θεωρούμενου προμηθευτή. Στο πλαίσιο του διευρυμένου πεδίου εφαρμογής του, ο κανόνας του θεωρούμενου προμηθευτή θα περιλαμβάνει πλέον όλες τις παραδόσεις αγαθών εντός της ΕΕ που διευκολύνονται μέσω ηλεκτρονικής διεπαφής, ανεξάρτητα από τον τόπο εγκατάστασης του υποκείμενου προμηθευτή και από το καθεστώς του αγοραστή. Επιπλέον, προστίθεται νέα παράγραφος 3 για την καθιέρωση της εφαρμογής του κανόνα του θεωρούμενου προμηθευτή σε ορισμένες μεταφορές ιδίων αγαθών που διευκολύνονται μέσω ηλεκτρονικής διεπαφής.
Οι διατάξεις της οδηγίας ΦΠΑ που αφορούν τις ρυθμίσεις για τα αποθέματα στη διάθεση συγκεκριμένου αποκτώντος τροποποιούνται προκειμένου να εισαχθεί καταληκτική ημερομηνία, η 31η Δεκεμβρίου 2024, πέραν της οποίας δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν νέες μεταφορές αποθεμάτων στο πλαίσιο των εν λόγω ρυθμίσεων. Το άρθρο 17α, το οποίο διέπει τις ρυθμίσεις για τα αποθέματα στη διάθεση συγκεκριμένου αποκτώντος, τροποποιείται περαιτέρω με την προσθήκη νέας παραγράφου προκειμένου να διασαφηνιστεί ότι το άρθρο θα παύσει να εφαρμόζεται με ισχύ από την 31η Δεκεμβρίου 2025. Οι τροποποιήσεις αυτές εισάγονται προκειμένου να αποτυπωθεί το γεγονός ότι δεν θα απαιτούνται πλέον οι υφιστάμενες ρυθμίσεις για τα αποθέματα στη διάθεση συγκεκριμένου αποκτώντος, δεδομένου ότι το νέο καθεστώς απλούστευσης της μονοαπευθυντικής θυρίδας (OSS) για μεταφορές ιδίων αγαθών είναι ολοκληρωμένο και συμπεριλαμβάνει τις διασυνοριακές διακινήσεις αγαθών που διέπονται επί του παρόντος από τις ρυθμίσεις για τα αποθέματα στη διάθεση συγκεκριμένου αποκτώντος.
Το άρθρο 59γ ορίζει ότι υπάρχει όριο 10 000 EUR βάσει ημερολογιακού έτους, κάτω από το οποίο οι διασυνοριακές παροχές τηλεπικοινωνιακών, ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών και ηλεκτρονικά παρεχόμενων υπηρεσιών και οι ενδοκοινοτικές εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών, που παρέχονται από πάροχο υπηρεσιών ή προμηθευτή αγαθών εγκατεστημένο στην ΕΕ, ο οποίος είναι εγκατεστημένος σε ένα μόνο κράτος μέλος, μπορούν να εξακολουθήσουν να υπόκεινται σε ΦΠΑ στο κράτος μέλος στο οποίο είναι εγκατεστημένος ο υποκείμενος στον φόρο που παρέχει τις εν λόγω τηλεπικοινωνιακές, ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές και ηλεκτρονικά παρεχόμενες υπηρεσίες ή στο οποίο βρίσκονται τα εν λόγω αγαθά κατά τον χρόνο αναχώρησης της αποστολής ή της μεταφοράς τους. Επιπλέον των διασυνοριακών παροχών τηλεπικοινωνιακών, ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών και ηλεκτρονικά παρεχόμενων υπηρεσιών, διασαφηνίζεται πλέον ότι στο εν λόγω όριο περιλαμβάνονται μόνο οι ενδοκοινοτικές εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών που παρέχονται από το κράτος μέλος στο οποίο είναι εγκατεστημένος ο υποκείμενος στον φόρο.
Η τροποποίηση του άρθρου 66 συμβάλλει στη διασαφήνιση του χρονοδιαγράμματος της γενεσιουργού αιτίας του φόρου όσον αφορά τις παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών στο πλαίσιο του ενωσιακού και του μη ενωσιακού καθεστώτος απλούστευσης της OSS.
Η νέα παράγραφος 1α του άρθρου 143 προβλέπει ότι εκδίδεται εκτελεστική πράξη για τη θέσπιση ειδικών μέτρων, με σκοπό την πρόληψη ορισμένων μορφών φοροδιαφυγής ή φοροαποφυγής, με την καλύτερη διασφάλιση της ορθής χρήσης και της διαδικασίας επαλήθευσης του αριθμού φορολογικού μητρώου ΦΠΑ στο πλαίσιο της IOSS του προμηθευτή αγαθών ή του μεσάζοντα που ενεργεί για λογαριασμό του, ο οποίος απαιτείται για την εφαρμογή της απαλλαγής που προβλέπεται στο άρθρο 143 παράγραφος 1 στοιχείο γα).
Για την περαιτέρω ελαχιστοποίηση της ανάγκης εγγραφής στα μητρώα κράτους μέλους στο οποίο φορολογείται εγχώρια παράδοση αγαθών μεταξύ επιχειρήσεων, η τροποποίηση του άρθρου 194 καθιστά υποχρεωτική για τα κράτη μέλη την αποδοχή της εφαρμογής του μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης όταν ο προμηθευτής, ο οποίος δεν είναι εγκατεστημένος για τους σκοπούς του ΦΠΑ στο κράτος μέλος στο οποίο οφείλεται ο ΦΠΑ, παραδίδει αγαθά σε πρόσωπο το οποίο διαθέτει αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ στο εν λόγω κράτος μέλος. Η μεταρρύθμιση αυτή θα διασφαλίσει ότι, σε αυτές τις περιπτώσεις, ο προμηθευτής ο οποίος δεν διαθέτει αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ στο εν λόγω κράτος μέλος δεν υποχρεούται να εγγραφεί στα σχετικά μητρώα του εν λόγω κράτους μέλους. Επιπλέον, η τροποποίηση εξαιρεί τις παραδόσεις αγαθών που υπάγονται στο καθεστώς του περιθωρίου κέρδους από την υποχρεωτική εφαρμογή του μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης. Για τη διασφάλιση της κατάλληλης παρακολούθησης των αγαθών, αυτό το είδος παραδόσεων πρέπει πλέον να δηλώνεται στον ανακεφαλαιωτικό πίνακα που αναφέρεται στο άρθρο 262.
Δεδομένου ότι το νέο καθεστώς απλούστευσης της OSS για μεταφορές ιδίων αγαθών καλύπτει τις διασυνοριακές διακινήσεις αγαθών που διέπονται επί του παρόντος από τις ρυθμίσεις για τα αποθέματα στη διάθεση συγκεκριμένου αποκτώντος, οι τροποποιήσεις του άρθρου 243 παράγραφος 3 και του άρθρου 262 παράγραφος 2 καταργούν τις διατάξεις της οδηγίας ΦΠΑ που αφορούν τις ρυθμίσεις για τα αποθέματα στη διάθεση συγκεκριμένου αποκτώντος, με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026, διότι δεν είναι πλέον αναγκαίες. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, προβλέπεται προθεσμία 12 μηνών ώστε να καταστεί δυνατή η οριστικοποίηση των ρυθμίσεων για τα αποθέματα στη διάθεση συγκεκριμένου αποκτώντος που πραγματοποιήθηκαν το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.
Η τροποποίηση του άρθρου 359 επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής της μη ενωσιακής OSS, ώστε να συμπεριλαμβάνονται παροχές υπηρεσιών από επιχειρήσεις εκτός της ΕΕ σε όλους τους μη υποκείμενους στον φόρο, ακόμη και αν δεν έχουν τη μόνιμη κατοικία τους ούτε τη συνήθη διαμονή τους σε κράτος μέλος.
Η τροποποίηση του άρθρου 365 διασαφηνίζει τον χρόνο εντός του οποίου μπορούν να τροποποιηθούν οι σχετικές δηλώσεις ΦΠΑ στο πλαίσιο του μη ενωσιακού καθεστώτος της OSS. Τροποποιήσεις μπορούν πλέον να πραγματοποιούνται στην ίδια δήλωση, στον βαθμό που οι τροποποιήσεις αυτές λαμβάνουν χώρα πριν από την ημερομηνία κατά την οποία πρέπει να υποβληθεί η δήλωση.
Για τους σκοπούς του ενωσιακού καθεστώτος της OSS, οι νέες παράγραφοι του άρθρου 369α διευρύνουν τον ορισμό του κράτους μέλους κατανάλωσης, ώστε να συμπεριλαμβάνονται οι παραδόσεις αγαθών σύμφωνα με τα άρθρα 36 (παράδοση αγαθών με εγκατάσταση ή συναρμολόγηση), 37 (παραδόσεις αγαθών πάνω σε πλοίο, αεροσκάφος ή τρένο) και 39 (παράδοση αερίου, ηλεκτρικής ενέργειας, θέρμανσης και ψύξης), καθώς και οι εγχώριες παραδόσεις αγαθών.
Στο άρθρο 369β ορίζεται ότι, για τα προαναφερόμενα είδη παραδόσεων, είναι επίσης δυνατή η χρήση του ενωσιακού καθεστώτος της OSS, στον βαθμό που τα αγαθά αυτά παραδίδονται σε μη υποκείμενους στον φόρο (ή σε υποκείμενους στον φόρο ή σε νομικά πρόσωπα μη υποκείμενα στον φόρο, των οποίων οι ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών δεν υπόκεινται σε ΦΠΑ με βάση το άρθρο 3 παράγραφος 1 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ). Επιπλέον, η χρήση του καθεστώτος είναι επίσης δυνατή για τις εγχώριες παραδόσεις αγαθών του καθεστώτος του περιθωρίου κέρδους προς οποιοδήποτε άλλο υποκείμενο στον φόρο πρόσωπο που παραδίδονται στο πλαίσιο του καθεστώτος του περιθωρίου κέρδους από υποκείμενους στον φόρο μεταπωλητές.
Η τροποποίηση του άρθρου 369ζ παράγραφος 1 και οι νέες παράγραφοι τροποποιούν το περιεχόμενο της ενωσιακής δήλωσης OSS, ώστε να καταστεί δυνατή η συμπερίληψη των προαναφερόμενων παραδόσεων.
Η τροποποίηση του άρθρου 369ζ παράγραφος 2 και η νέα παράγραφος 2α αποσαφηνίζουν τις πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται στην ενωσιακή δήλωση OSS σε σχέση με τις προαναφερόμενες παραδόσεις, ενώ αναφέρουν επίσης ότι οι παραδόσεις αγαθών με μηδενικό συντελεστή και οι απαλλασσόμενες για άλλους λόγους παραδόσεις αγαθών υπάγονται στο ενωσιακό καθεστώς της OSS και, ως εκ τούτου, πρέπει επίσης να δηλώνονται.
Η τροποποίηση του άρθρου 369ζ παράγραφος 3 αναφέρει ότι η ενωσιακή δήλωση OSS περιλαμβάνει παροχές υπηρεσιών με μηδενικό συντελεστή και απαλλασσόμενες για άλλους λόγους παροχές υπηρεσιών που υπάγονται στο ειδικό καθεστώς.
Η τροποποίηση του άρθρου 369ζ παράγραφος 4 διασαφηνίζει ότι τροποποιήσεις των δηλώσεων ΦΠΑ στο πλαίσιο του ενωσιακού καθεστώτος της OSS μετά την ημερομηνία κατά την οποία έπρεπε να υποβληθεί η δήλωση πρέπει να πραγματοποιούνται σε επόμενη δήλωση.
Η τροποποίηση του άρθρου 369ι ορίζει ότι δεν είναι δυνατή έκπτωση στη δήλωση ΦΠΑ του ενωσιακού καθεστώτος της OSS, αλλά ότι ο ΦΠΑ πρέπει να επιστρέφεται σύμφωνα με το κατάλληλο σύστημα επιστροφής του φόρου.
Η νέα παράγραφος του άρθρου 369ιγ καθιστά υποχρεωτική τη χρήση της IOSS για τις ηλεκτρονικές διεπαφές που διευκολύνουν, ως θεωρούμενοι προμηθευτές, ορισμένες εξ αποστάσεως πωλήσεις εισαγόμενων αγαθών.
Το άρθρο 369ιστ τροποποιείται ώστε να προβλέπεται ότι, πριν από την έναρξη χρήσης του ειδικού καθεστώτος εισαγωγών (IOSS), ο υποκείμενος στον φόρο ή ο μεσάζων που έχει οριστεί για λογαριασμό του πρέπει να δηλώνει στο κράτος μέλος εγγραφής το καθεστώς του υποκείμενου στον φόρο ως θεωρούμενου προμηθευτή όσον αφορά τις εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών που εισάγονται στην ΕΕ.
Η τροποποίηση του άρθρου 369ιη και οι νέες παράγραφοι προβλέπουν ότι, εάν ο υποκείμενος στον φόρο δεν συμμορφώνεται με τους κανόνες της IOSS, θα εξαιρείται από το καθεστώς, εκτός εάν ο εν λόγω υποκείμενος στον φόρο υποχρεούται να χρησιμοποιήσει το καθεστώς αυτό ως θεωρούμενος προμηθευτής. Εάν ο εν λόγω θεωρούμενος προμηθευτής συστηματικά δεν συμμορφώνεται προς τους κανόνες που αφορούν το ειδικό αυτό καθεστώς, θα υποστεί άλλες κυρώσεις και όχι την εξαίρεση από το καθεστώς.
Η τροποποίηση του άρθρου 369κ παράγραφος 2 διασαφηνίζει τον χρόνο εντός του οποίου μπορούν να τροποποιηθούν οι σχετικές δηλώσεις ΦΠΑ στο πλαίσιο του καθεστώτος της IOSS. Εάν πρέπει να πραγματοποιηθούν τροποποιήσεις μετά την ημερομηνία κατά την οποία έπρεπε να υποβληθεί η δήλωση, οι εν λόγω τροποποιήσεις πρέπει να πραγματοποιούνται σε επόμενη δήλωση.
Η τροποποίηση του άρθρου 369κγ ορίζει ότι, στο πλαίσιο του ειδικού καθεστώτος, ο ΦΠΑ δεν εκπίπτει, αλλά επιστρέφεται σύμφωνα με το κατάλληλο σύστημα επιστροφής του φόρου.
Τα νέα άρθρα 369κδα έως 369κδια προβλέπουν την εφαρμογή νέου καθεστώτος, το οποίο είναι ειδικά σχεδιασμένο για την απλούστευση των υποχρεώσεων συμμόρφωσης στον τομέα του ΦΠΑ που συνδέονται με ορισμένες μεταφορές ιδίων αγαθών.
Στο άρθρο 369κδα παρέχονται ορισμοί οι οποίοι ισχύουν για το νέο καθεστώς για μεταφορές ιδίων αγαθών. Από το ειδικό καθεστώς εξαιρούνται τα κεφαλαιουχικά αγαθά ή τα αγαθά για τα οποία δεν παρέχεται πλήρες δικαίωμα έκπτωσης στο κράτος μέλος στο οποίο πραγματοποιείται η ενδοκοινοτική απόκτηση.
Το άρθρο 369κδβ καθορίζει το πεδίο εφαρμογής του καθεστώτος. Κάθε υποκείμενος στον φόρο ο οποίος πραγματοποιεί μεταφορές ιδίων αγαθών, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 369κδα, μπορεί να εγγραφεί στα σχετικά μητρώα προκειμένου να χρησιμοποιήσει αυτό το ειδικό καθεστώς, οπότε, στην περίπτωση αυτήν, όλες οι σχετικές μεταφορές του θα υπάγονται στο ειδικό καθεστώς.
Το άρθρο 369κδγ επιβάλλει την υποχρέωση στους υποκείμενους στον φόρο που χρησιμοποιούν το καθεστώς να ενημερώνουν το κράτος μέλος εγγραφής τους, με ηλεκτρονικά μέσα, σε περίπτωση έναρξης, παύσης ή σχετικών μεταβολών στις φορολογητέες δραστηριότητές τους που υπάγονται σε αυτό το ειδικό καθεστώς.
Το άρθρο 369κδδ προβλέπει ότι υποκείμενος στον φόρο ο οποίος χρησιμοποιεί αυτό το ειδικό καθεστώς, εγγράφεται, για τους σκοπούς των μεταφορών που υπάγονται στο εν λόγω καθεστώς, σε ένα μόνο κράτος μέλος εγγραφής. Για τον σκοπό της εγγραφής στο ειδικό καθεστώς για μεταφορές ιδίων αγαθών, το κράτος μέλος εγγραφής χρησιμοποιεί τον ατομικό αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ που έχει ήδη χορηγηθεί στον υποκείμενο στον φόρο όσον αφορά τις υποχρεώσεις του στο πλαίσιο του εσωτερικού συστήματος.
Το άρθρο 369κδε προβλέπει τις περιστάσεις υπό τις οποίες οι υποκείμενοι στον φόρο που χρησιμοποιούν το καθεστώς για μεταφορές ιδίων αγαθών εξαιρούνται από το εν λόγω καθεστώς, όταν, για παράδειγμα, μεταξύ άλλων περιπτώσεων, συστηματικά δεν συμμορφώνονται προς τους κανόνες του καθεστώτος ή παύουν τις σχετικές τους δραστηριότητες.
Το άρθρο 369κδστ ορίζει ότι οι δηλώσεις ΦΠΑ υποβάλλονται κάθε μήνα με ηλεκτρονικά μέσα, ακόμη και όταν δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία σχετική δραστηριότητα.
Το άρθρο 369κδζ περιγράφει τις πληροφορίες που πρέπει να περιλαμβάνονται στη μηνιαία δήλωση ΦΠΑ και ορίζει ότι τροποποιήσεις των εν λόγω δηλώσεων, μετά την ημερομηνία κατά την οποία έπρεπε να υποβληθεί η δήλωση, πρέπει να πραγματοποιούνται σε επόμενη δήλωση.
Το άρθρο 369κδη καθορίζει τις απαιτήσεις σε σχέση με το νόμισμα που πρέπει να χρησιμοποιείται στη δήλωση ΦΠΑ.
Το άρθρο 369κδθ ορίζει ότι, για τις μεταφορές ιδίων αγαθών στο πλαίσιο του καθεστώτος, οι ενδοκοινοτικές αποκτήσεις απαλλάσσονται από τον φόρο στο κράτος μέλος στο οποίο αποστέλλονται ή μεταφέρονται τα αγαθά.
Το άρθρο 369κδι ορίζει ότι δεν είναι δυνατή έκπτωση στην προαναφερόμενη δήλωση ΦΠΑ, αλλά ο ΦΠΑ πρέπει να επιστρέφεται σύμφωνα με το κατάλληλο σύστημα επιστροφής ή να εκπίπτει ως ΦΠΑ εισροών στην εθνική δήλωση ΦΠΑ κράτους μέλους σε περιπτώσεις στις οποίες ο υποκείμενος στον φόρο διαθέτει ήδη αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ σε κράτος μέλος για δραστηριότητες που δεν υπάγονται στο ειδικό καθεστώς.
Το άρθρο 369κδια καθορίζει τις υποχρεώσεις τήρησης στοιχείων για τους υποκείμενους στον φόρο οι οποίοι χρησιμοποιούν το ειδικό καθεστώς για μεταφορές ιδίων αγαθών.
2022/0407 (CNS)
Πρόταση
ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ όσον αφορά τους κανόνες ΦΠΑ για την ψηφιακή εποχή
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 113,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με ειδική νομοθετική διαδικασία,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Η άνοδος της ψηφιακής οικονομίας έχει επηρεάσει σημαντικά τη λειτουργία του ενωσιακού συστήματος ΦΠΑ, δεδομένου ότι το σύστημα αυτό δεν είναι κατάλληλο για τα νέα ψηφιακά επιχειρηματικά μοντέλα και δεν επιτρέπει την πλήρη χρήση των δεδομένων που παράγονται με την ψηφιοποίηση. Η οδηγία 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου θα πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να ληφθεί υπόψη αυτή η εξέλιξη.
(2)Οι υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων ΦΠΑ θα πρέπει να προσαρμοστούν ώστε να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις της οικονομίας πλατφορμών και να μειωθεί η ανάγκη πολλαπλών εγγραφών στα μητρώα ΦΠΑ στην Ένωση.
(3)Σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2020, η απώλεια εσόδων ΦΠΑ, γνωστή και ως «έλλειμμα ΦΠΑ», ανερχόταν σε 93 δισ. EUR στην Ένωση, σημαντικό μέρος των οποίων συνίσταται σε απάτη, ιδίως στην ενδοκοινοτική απάτη αφανούς εμπόρου, της τάξης των 40-60 δισ. EUR. Στην τελική έκθεση της Διάσκεψης για το μέλλον της Ευρώπης, οι πολίτες ζητούν «Εναρμόνιση και συντονισμό των φορολογικών πολιτικών εντός των κρατών μελών της ΕΕ με σκοπό την πρόληψη της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής», «Προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ ώστε να διασφαλιστεί ότι όλες οι εταιρείες στην ΕΕ καταβάλλουν το μερίδιο φόρων που τους αναλογεί». Η πρωτοβουλία «Ο ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή» συνάδει με τους στόχους αυτούς.
(4)Για να αυξηθεί η είσπραξη των φόρων επί των διασυνοριακών συναλλαγών και να τερματιστεί ο υφιστάμενος κατακερματισμός που απορρέει από την εφαρμογή αποκλινόντων συστημάτων υποβολής στοιχείων στα κράτη μέλη, θα πρέπει να θεσπιστούν κανόνες για τις ενωσιακές απαιτήσεις ψηφιακής υποβολής στοιχείων. Οι εν λόγω κανόνες θα πρέπει να παρέχουν στις φορολογικές διοικήσεις πληροφορίες για κάθε συναλλαγή χωριστά, ώστε να καταστεί δυνατή η διασταύρωση δεδομένων, να αυξηθούν οι ικανότητες ελέγχου των φορολογικών διοικήσεων και να δημιουργηθεί αποτρεπτικό αποτέλεσμα όσον αφορά τις περιπτώσεις μη συμμόρφωσης, με τη μείωση ταυτόχρονα του κόστους συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε διαφορετικά κράτη μέλη και την εξάλειψη των εμποδίων εντός της εσωτερικής αγοράς.
(5)Για να διευκολυνθεί η αυτοματοποίηση της διαδικασίας υποβολής στοιχείων τόσο για τους υποκείμενους στον φόρο όσο και για τις φορολογικές διοικήσεις, οι συναλλαγές που πρέπει να δηλώνονται στις φορολογικές διοικήσεις θα πρέπει να τεκμηριώνονται ηλεκτρονικά. Η χρήση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης θα πρέπει να καταστεί το προεπιλεγμένο σύστημα έκδοσης τιμολογίων. Ωστόσο, τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να εγκρίνουν άλλα μέσα για τις εγχώριες παραδόσεις ή παροχές. Η έκδοση ηλεκτρονικών τιμολογίων από τον προμηθευτή αγαθών ή πάροχο υπηρεσιών και η διαβίβασή τους στον πελάτη δεν θα πρέπει να εξαρτάται από προηγούμενη έγκριση ή επαλήθευση από τη φορολογική διοίκηση.
(6)Ο ορισμός του ηλεκτρονικού τιμολογίου θα πρέπει να εναρμονιστεί με τον ορισμό που χρησιμοποιείται στην οδηγία 2014/55/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, ώστε να επιτευχθεί τυποποίηση στον τομέα της υποβολής στοιχείων ΦΠΑ.
(7)Για την εφαρμογή του συστήματος υποβολής στοιχείων ΦΠΑ με αποδοτικό τρόπο, είναι αναγκαίο οι φορολογικές αρχές να λαμβάνουν τις πληροφορίες χωρίς καθυστέρηση. Συνεπώς, η προθεσμία έκδοσης τιμολογίου για διασυνοριακές συναλλαγές θα πρέπει να οριστεί σε δύο εργάσιμες ημέρες μετά την επέλευση της γενεσιουργού αιτίας του φόρου.
(8)Το ηλεκτρονικό τιμολόγιο θα πρέπει να διευκολύνει την αυτοματοποιημένη διαβίβαση των δεδομένων που απαιτούνται για σκοπούς ελέγχου στη φορολογική διοίκηση. Για τον σκοπό αυτόν, το ηλεκτρονικό τιμολόγιο θα πρέπει να περιέχει όλα τα δεδομένα τα οποία πρέπει να διαβιβαστούν σε μεταγενέστερο χρόνο στη φορολογική διοίκηση.
(9)Η εφαρμογή του ηλεκτρονικού τιμολογίου ως προεπιλεγμένης μεθόδου για την τεκμηρίωση των συναλλαγών για τους σκοπούς του ΦΠΑ δεν θα ήταν δυνατή εάν η χρήση του ηλεκτρονικού τιμολογίου εξακολουθούσε να εξαρτάται από την αποδοχή από τον αποκτώντα τα αγαθά ή τον λήπτη των υπηρεσιών. Ως εκ τούτου, η αποδοχή αυτή δεν θα πρέπει πλέον να απαιτείται για την έκδοση ηλεκτρονικών τιμολογίων.
(10)Η Επιτροπή έχει τηρήσει την υποχρέωσή της να υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση σχετικά με τον αντίκτυπο των κανόνων τιμολόγησης που εφαρμόζονται από την 1η Ιανουαρίου 2013, και συγκεκριμένα όσον αφορά τον βαθμό στον οποίο έχουν οδηγήσει πράγματι σε μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης για τις επιχειρήσεις, όπως απαιτείται βάσει του άρθρου 237 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ. Δεδομένου ότι η υποχρέωση αυτή έχει ήδη εκπληρωθεί, θα πρέπει να διαγραφεί από την εν λόγω οδηγία.
(11)Η υποχρέωση υποβολής ανακεφαλαιωτικών πινάκων για την υποβολή στοιχείων ενδοκοινοτικών συναλλαγών θα πρέπει να καταργηθεί, δεδομένου ότι οι απαιτήσεις ψηφιακής υποβολής στοιχείων για τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές καλύπτουν, βάσει του πεδίου εφαρμογής τους, τις ίδιες συναλλαγές, αλλά με ταχύτερες και αναλυτικότερες πληροφορίες. Οι απαιτήσεις ψηφιακής υποβολής στοιχείων καλύπτουν τις ίδιες συναλλαγές με τους ανακεφαλαιωτικούς πίνακες, με εξαίρεση τις συναλλαγές στο πλαίσιο των ρυθμίσεων για τα αποθέματα στη διάθεση συγκεκριμένου αποκτώντος, όπως αναφέρεται στο άρθρο 17α της οδηγίας 2006/112/ΕΚ, οι οποίες θα πρέπει να δηλώνονται μέσω της δήλωσης μονοαπευθυντικής θυρίδας (OSS).
(12)Προκειμένου να διευκολυνθεί η διαβίβαση των δεδομένων των τιμολογίων για τους υποκείμενους στον φόρο, τα κράτη μέλη θα πρέπει να θέτουν στη διάθεση των υποκείμενων στον φόρο τα αναγκαία μέσα για την εν λόγω διαβίβαση, τα οποία θα πρέπει να εξασφαλίζουν τη δυνατότητα αποστολής των δεδομένων απευθείας από τον υποκείμενο στον φόρο ή από τρίτο ο οποίος ενεργεί για λογαριασμό του εν λόγω υποκείμενου στον φόρο.
(13)Μολονότι οι πληροφορίες που πρέπει να διαβιβάζονται μέσω των απαιτήσεων ψηφιακής υποβολής στοιχείων για τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές θα πρέπει να είναι παρόμοιες με εκείνες που διαβιβάζονταν μέσω των ανακεφαλαιωτικών πινάκων, είναι αναγκαίο να ζητείται από τους υποκείμενους στον φόρο να παρέχουν πρόσθετα δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών στοιχείων και των ποσών των πληρωμών, ώστε οι φορολογικές διοικήσεις να μπορούν να παρακολουθούν όχι μόνο τα αγαθά αλλά και τις χρηματοοικονομικές ροές.
(14)Θα πρέπει να αποφευχθεί η επιβολή περιττής διοικητικής επιβάρυνσης στους υποκείμενους στον φόρο που δραστηριοποιούνται σε διαφορετικά κράτη μέλη. Επομένως, οι εν λόγω υποκείμενοι στον φόρο θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν τις απαιτούμενες πληροφορίες στις φορολογικές διοικήσεις τους χρησιμοποιώντας το ευρωπαϊκό πρότυπο που ορίζεται στην εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2017/1870 της Επιτροπής και το οποίο ικανοποιεί το αίτημα που διατυπώνεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 της οδηγίας 2014/55/ΕΕ για τη δημιουργία ευρωπαϊκού προτύπου για το υπόδειγμα σημασιολογικών δεδομένων των βασικών στοιχείων του ηλεκτρονικού τιμολογίου. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να προβλέπουν πρόσθετες μεθόδους υποβολής των δεδομένων που θα μπορούσαν να τηρούν πιο εύκολα ορισμένοι υποκείμενοι στον φόρο.
(15)Για την επίτευξη της αναγκαίας εναρμόνισης όσον αφορά την υποβολή δεδομένων σχετικά με τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές, οι πληροφορίες που πρέπει να υποβάλλονται θα πρέπει να είναι οι ίδιες σε όλα τα κράτη μέλη, χωρίς να έχουν τα κράτη μέλη τη δυνατότητα να ζητούν πρόσθετα δεδομένα.
(16)Σημαντικό στοιχείο για την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ σε σχέση με τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές αποτελεί η σύγκριση των δεδομένων που δηλώνει ο προμηθευτής αγαθών ή πάροχος υπηρεσιών με τα δεδομένα που δηλώνει ο πελάτης. Για τον σκοπό αυτόν, ο αποκτών τα αγαθά και ο λήπτης των υπηρεσιών θα πρέπει να υποχρεούνται να υποβάλλουν τα δεδομένα σχετικά με τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές τους.
(17)Αρκετά κράτη μέλη έχουν θεσπίσει αποκλίνουσες απαιτήσεις υποβολής στοιχείων για τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται στα εδάφη τους, γεγονός που συνεπάγεται σημαντικές διοικητικές επιβαρύνσεις για τους υποκείμενους στον φόρο που δραστηριοποιούνται σε διαφορετικά κράτη μέλη, δεδομένου ότι πρέπει να προσαρμόσουν τα λογιστικά τους συστήματα ώστε να συμμορφώνονται με τις εν λόγω απαιτήσεις. Για να αποφευχθεί το κόστος που προκύπτει από την απόκλιση αυτήν, τα συστήματα που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη για την υποβολή στοιχείων σχετικά με τις παραδόσεις αγαθών και τις παροχές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται εξ επαχθούς αιτίας μεταξύ υποκείμενων στον φόρο στο έδαφός τους θα πρέπει να συμμορφώνονται με τα ίδια χαρακτηριστικά του συστήματος που εφαρμόζεται για τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να προβλέπουν τα ηλεκτρονικά μέσα για τη διαβίβαση των πληροφοριών και, όπως και στην περίπτωση των ενδοκοινοτικών συναλλαγών, ο υποκείμενος στον φόρο θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να υποβάλλει τα δεδομένα σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πρότυπο που ορίζεται στην εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2017/1870, μολονότι το οικείο κράτος μέλος θα μπορούσε να προβλέπει πρόσθετα μέσα για τη διαβίβαση των δεδομένων. Θα πρέπει να επιτρέπεται η αποστολή των δεδομένων απευθείας από το υποκείμενο στον φόρο πρόσωπο ή από τρίτο ο οποίος ενεργεί για λογαριασμό του εν λόγω προσώπου.
(18)Τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να υποχρεούνται να εφαρμόζουν απαίτηση ψηφιακής υποβολής στοιχείων για παραδόσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται εξ επαχθούς αιτίας μεταξύ υποκείμενων στον φόρο στο έδαφός τους. Ωστόσο, εάν πρόκειται να θέσουν σε εφαρμογή μια τέτοια απαίτηση στο μέλλον, θα πρέπει να την εναρμονίσουν με τις απαιτήσεις ψηφιακής υποβολής στοιχείων για τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές. Τα κράτη μέλη τα οποία διαθέτουν ήδη σύστημα υποβολής στοιχείων για τις συναλλαγές αυτές θα πρέπει να προσαρμόσουν τα εν λόγω συστήματα, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα δεδομένα υποβάλλονται σύμφωνα με τις απαιτήσεις ψηφιακής υποβολής στοιχείων για τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές.
(19)Για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των απαιτήσεων ψηφιακής υποβολής στοιχείων, η Επιτροπή θα πρέπει να εκπονήσει έκθεση αξιολόγησης, στην οποία θα αξιολογείται ο αντίκτυπος των απαιτήσεων ψηφιακής υποβολής στοιχείων στη μείωση του ελλείμματος ΦΠΑ και στο κόστος εφαρμογής και συμμόρφωσης για τους υποκείμενους στον φόρο και τις φορολογικές διοικήσεις, προκειμένου να εξακριβωθεί αν το σύστημα έχει επιτύχει τους στόχους του ή αν χρειάζεται περαιτέρω προσαρμογές.
(20)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να συνεχίσουν να εφαρμόζουν άλλα μέτρα για τη διασφάλιση της ορθής είσπραξης του ΦΠΑ και την πρόληψη της φοροδιαφυγής. Ωστόσο, δεν θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να επιβάλλουν πρόσθετες υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων σχετικά με τις συναλλαγές που καλύπτονται από τις απαιτήσεις ψηφιακής υποβολής στοιχείων.
(21)Η οικονομία πλατφορμών έχει δημιουργήσει ορισμένες δυσκολίες ως προς την εφαρμογή των κανόνων ΦΠΑ, ιδίως όσον αφορά τον καθορισμό του φορολογητέου καθεστώτος του παρόχου της υπηρεσίας και τους ισότιμους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) και άλλων επιχειρήσεων.
(22)Η οικονομία πλατφορμών έχει οδηγήσει σε αδικαιολόγητη στρέβλωση του ανταγωνισμού μεταξύ, αφενός, των παροχών υπηρεσιών που πραγματοποιούνται μέσω επιγραμμικών πλατφορμών οι οποίες αποφεύγουν τη φορολόγηση του ΦΠΑ και, αφετέρου, των παροχών υπηρεσιών που πραγματοποιούνται στην παραδοσιακή οικονομία και υπόκεινται σε ΦΠΑ. Η στρέβλωση είναι εντονότερη στους δύο μεγαλύτερους τομείς της οικονομίας πλατφορμών στους οποίους βασίζεται το ηλεκτρονικό εμπόριο, δηλαδή στον τομέα της βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων και στον τομέα της μεταφοράς επιβατών.
(23)Ως εκ τούτου, είναι αναγκαίο να θεσπιστούν κανόνες για την αντιμετώπιση των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού στους τομείς της βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων και της μεταφοράς επιβατών, με την αλλαγή του ρόλου που διαδραματίζουν οι πλατφόρμες στην είσπραξη του ΦΠΑ (μετατροπή τους σε «θεωρούμενο πάροχο υπηρεσιών»). Στο πλαίσιο του μοντέλου αυτού, οι πλατφόρμες θα πρέπει να υποχρεούνται να χρεώνουν ΦΠΑ όταν ο ΦΠΑ οφείλεται, αλλά ο υποκείμενος πάροχος υπηρεσιών δεν τον χρεώνει επειδή είναι, για παράδειγμα, φυσικό πρόσωπο ή υποκείμενος στον φόρο που χρησιμοποιεί το ειδικό καθεστώς για μικρές επιχειρήσεις.
(24)Τα κράτη μέλη ερμηνεύουν με διαφορετικό τρόπο τον τόπο παροχής της υπηρεσίας διευκόλυνσης που παρέχουν οι πλατφόρμες σε μη υποκείμενους στον φόρο. Επομένως, είναι αναγκαίο να διασαφηνιστεί ο κανόνας αυτός.
(25)Ορισμένα κράτη μέλη βασίζονται στο άρθρο 135 παράγραφος 2 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ για την εφαρμογή απαλλαγής από τον ΦΠΑ όσον αφορά τη βραχυχρόνια μίσθωση ακινήτων, ενώ κάποια άλλα όχι. Για τη διασφάλιση της ίσης μεταχείρισης και της συνέπειας, με τη συνέχιση παράλληλα της αντιμετώπισης της στρέβλωσης του ανταγωνισμού στον τομέα των υπηρεσιών καταλύματος, θα πρέπει να διασαφηνιστεί ότι η απαλλαγή αυτή δεν ισχύει για τη βραχυχρόνια μίσθωση ακινήτων. Τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό της βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων, η οποία θεωρείται ότι έχει παρόμοια λειτουργία με τον ξενοδοχειακό τομέα, πρέπει να εφαρμόζονται μόνο για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας και ισχύουν με την επιφύλαξη των ορισμών που χρησιμοποιούνται σε άλλες νομοθετικές πράξεις της Ένωσης. Επομένως, η παρούσα οδηγία δεν δημιουργεί ενωσιακό ορισμό για τη βραχυχρόνια μίσθωση ακινήτων.
(26)Για την αποφυγή της εκ παραδρομής υπαγωγής των πλατφορμών που πραγματοποιούν θεωρούμενες παροχές υπηρεσιών στο ειδικό καθεστώς για τα πρακτορεία ταξιδιών, ή αντιστρόφως, οι συναλλαγές για τις οποίες η πλατφόρμα είναι ο θεωρούμενος πάροχος υπηρεσιών θα πρέπει να εξαιρούνται από το εν λόγω ειδικό καθεστώς.
(27)Η παρούσα πρόταση δεν θίγει τους κανόνες που θεσπίζονται με άλλες ενωσιακές νομικές πράξεις, ιδίως τον κανονισμό (ΕΕ) 2022/2065 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 2022, σχετικά με την ενιαία αγορά ψηφιακών υπηρεσιών και την τροποποίηση της οδηγίας 2000/31/ΕΚ (πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες), που ρυθμίζει άλλες πτυχές της παροχής υπηρεσιών από επιγραμμικές πλατφόρμες, όπως τις υποχρεώσεις που ισχύουν για τους παρόχους επιγραμμικών πλατφορμών οι οποίες παρέχουν στους καταναλωτές τη δυνατότητα σύναψης εξ αποστάσεως συμβάσεων με εμπόρους.
(28)Οι οδηγίες (ΕΕ) 2017/2455 και (ΕΕ) 2019/1995 του Συμβουλίου τροποποίησαν την οδηγία 2006/112/ΕΚ όσον αφορά τους κανόνες ΦΠΑ που διέπουν τη φορολόγηση των διασυνοριακών δραστηριοτήτων ηλεκτρονικού εμπορίου επιχειρήσεων προς καταναλωτές στην Ένωση. Οι εν λόγω τροποποιητικές οδηγίες μείωσαν τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, βελτίωσαν τη διοικητική συνεργασία και εισήγαγαν ορισμένες απλουστεύσεις. Μολονότι οι τροποποιήσεις που επήλθαν με τις εν λόγω οδηγίες, οι οποίες εφαρμόζονται από την 1η Ιουλίου 2021, ήταν σε μεγάλο βαθμό επιτυχείς, διαπιστώθηκε, παρ’ όλα αυτά, η ανάγκη για ορισμένες βελτιώσεις.
(29)Για τον σκοπό αυτόν, θα πρέπει να διασαφηνιστούν ορισμένοι υφιστάμενοι κανόνες. Οι διασαφηνίσεις αυτές περιλαμβάνουν τον κανόνα σχετικά με τον υπολογισμό του ορίου των 10 000 EUR βάσει ημερολογιακού έτους που προβλέπεται στο άρθρο 59γ της οδηγίας 2006/112/ΕΚ, κάτω από το οποίο οι παροχές τηλεπικοινωνιακών, ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών και ηλεκτρονικά παρεχόμενων υπηρεσιών και οι ενδοκοινοτικές εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών που παρέχονται από πάροχο υπηρεσιών ή προμηθευτή αγαθών εγκατεστημένο στην ΕΕ, ο οποίος είναι εγκατεστημένος σε ένα μόνο κράτος μέλος, μπορούν να εξακολουθήσουν να υπόκεινται σε ΦΠΑ στο κράτος μέλος στο οποίο είναι εγκατεστημένος ο υποκείμενος στον φόρο που παρέχει τις εν λόγω τηλεπικοινωνιακές, ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές και ηλεκτρονικά παρεχόμενες υπηρεσίες ή στο οποίο βρίσκονται τα εν λόγω αγαθά κατά τον χρόνο αναχώρησης της αποστολής ή της μεταφοράς τους. Το άρθρο 59γ της οδηγίας 2006/112/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί, ώστε να διασφαλιστεί ότι κατά τον υπολογισμό του ορίου των 10 000 EUR περιλαμβάνονται μόνο οι ενδοκοινοτικές εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών που παραδίδονται από το κράτος μέλος στο οποίο είναι εγκατεστημένος ο υποκείμενος στον φόρο, αλλά όχι οι εξ αποστάσεως πωλήσεις που πραγματοποιούνται από απόθεμα αγαθών σε άλλο κράτος μέλος.
(30)Η οδηγία 2006/112/ΕΚ θα πρέπει επίσης να τροποποιηθεί προκειμένου να διασαφηνιστεί ότι στο πεδίο εφαρμογής του ειδικού καθεστώτος για τις υπηρεσίες που παρέχονται από υποκείμενους στον φόρο μη εγκατεστημένους εντός της Κοινότητας (μη ενωσιακό καθεστώς) εμπίπτουν όλες οι παροχές υπηρεσιών από επιχειρήσεις προς καταναλωτές, οι οποίες παρέχονται εντός της Ένωσης από υποκείμενους στον φόρο εγκατεστημένους εκτός της Ένωσης, και όχι μόνο οι παροχές υπηρεσιών προς πελάτες που είναι εγκατεστημένοι στην Ένωση. Μετά τη θέσπιση των νέων κανόνων για τους συντελεστές ΦΠΑ από την οδηγία (ΕΕ) 2022/542 του Συμβουλίου και την προβλεπόμενη έναρξη ισχύος των νέων κανόνων για τις ΜΜΕ, και προκειμένου να καλυφθούν οι απαλλαγές με βάση το άρθρο 151 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ όσον αφορά τις παραδόσεις αγαθών και τις παροχές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται, μεταξύ άλλων, στο πλαίσιο των διπλωματικών και προξενικών σχέσεων, καθώς και τις παραδόσεις αγαθών και τις παροχές υπηρεσιών που προορίζονται για ορισμένους άλλους διεθνείς οργανισμούς, είναι επίσης αναγκαίο να διευρυνθεί το ενωσιακό καθεστώς της OSS βάσει του τίτλου XII κεφάλαιο 6 τμήμα 3 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ, διασφαλίζοντας ότι οι παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών με μηδενικό συντελεστή και οι απαλλασσόμενες από τον ΦΠΑ παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του εν λόγω καθεστώτος, όπως οι παραδόσεις αγαθών ή οι παροχές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται από μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ). Επιπλέον, η οδηγία 2006/112/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί προκειμένου να διασαφηνιστεί ο χρόνος εντός του οποίου ο υποκείμενος στον φόρο ο οποίος χρησιμοποιεί τα ειδικά καθεστώτα μπορεί να επιφέρει τροποποιήσεις στις σχετικές δηλώσεις ΦΠΑ στο πλαίσιο και των τριών υφιστάμενων καθεστώτων απλούστευσης, δηλαδή της μη ενωσιακής OSS, της ενωσιακής OSS και της OSS εισαγωγών (στο εξής: IOSS). Η διασαφήνιση αυτή θα εξασφαλίσει τη δυνατότητα στους υποκείμενους στον φόρο που είναι εγγεγραμμένοι στα καθεστώτα να προβαίνουν σε διορθώσεις στις σχετικές δηλώσεις ΦΠΑ έως και τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των εν λόγω δηλώσεων. Τέλος, ο χρόνος της γενεσιουργού αιτίας του φόρου όσον αφορά τις παραδόσεις αγαθών ή τις παροχές υπηρεσιών στο πλαίσιο του ενωσιακού και του μη ενωσιακού καθεστώτος απλούστευσης της OSS θα πρέπει να καθοριστεί με σαφήνεια, ώστε να αποφευχθούν διαφορές ως προς την εφαρμογή των κανόνων μεταξύ των κρατών μελών.
(31)Κατά γενικό κανόνα, η εγγραφή σε μητρώο ΦΠΑ απαιτείται σε κάθε κράτος μέλος στο οποίο πραγματοποιούνται φορολογητέες πράξεις. Ωστόσο, για τη μείωση των περιπτώσεων στις οποίες απαιτούνται πολλαπλές εγγραφές στα μητρώα ΦΠΑ, η οδηγία (ΕΕ) 2017/2455 εισήγαγε στην οδηγία 2006/112/ΕΚ ορισμένα μέτρα για την ελαχιστοποίηση της ανάγκης πολλαπλών εγγραφών στα μητρώα ΦΠΑ. Για να μειωθεί περαιτέρω η ανάγκη πολλαπλών εγγραφών στα μητρώα ΦΠΑ, έχουν προσδιοριστεί ορισμένα μέτρα επέκτασης για την υποστήριξη του στόχου της ενιαίας εγγραφής στα μητρώα ΦΠΑ στην Ένωση. Επομένως, θα πρέπει να θεσπιστούν κανόνες για την πρόβλεψη των εν λόγω μέτρων επέκτασης.
(32)Μεταξύ άλλων μέτρων, η οδηγία (ΕΕ) 2017/2455 επέκτεινε το πεδίο εφαρμογής της μικρής OSS, ώστε να καταστεί ευρύτερη OSS και να καλύπτει, συνεπώς, όλες τις διασυνοριακές παροχές υπηρεσιών προς μη υποκείμενους στον φόρο οι οποίες πραγματοποιούνται στην Ένωση, καθώς και όλες τις ενδοκοινοτικές εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών. Κατ’ εξαίρεση, οι ηλεκτρονικές διεπαφές, όπως οι αγορές και οι πλατφόρμες, οι οποίες καθίστανται θεωρούμενοι προμηθευτές για ορισμένες παραδόσεις αγαθών εντός της Ένωσης, μπορούν επίσης να δηλώνουν ορισμένες εγχώριες παραδόσεις αγαθών στο ενωσιακό καθεστώς της OSS. Για να υποστηριχθεί ο στόχος της ενιαίας εγγραφής στα μητρώα ΦΠΑ στην Ένωση, το πεδίο εφαρμογής του ενωσιακού καθεστώτος OSS θα πρέπει να επεκταθεί περαιτέρω, ώστε να καλύπτει και άλλες παραδόσεις αγαθών, συμπεριλαμβανομένων των εγχώριων παραδόσεων αγαθών από επιχειρήσεις προς καταναλωτές στην Ένωση από υποκείμενους στον φόρο οι οποίοι δεν διαθέτουν αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ στο κράτος μέλος κατανάλωσης, διασφαλίζοντας με τον τρόπο αυτόν ότι οι επιχειρήσεις δεν χρειάζεται να εγγραφούν στα μητρώα ΦΠΑ σε κάθε κράτος μέλος στο οποίο πραγματοποιούνται οι εν λόγω παραδόσεις αγαθών σε καταναλωτές. Επιπλέον, το πεδίο εφαρμογής του ενωσιακού καθεστώτος της OSS θα πρέπει να επεκταθεί, ώστε να συμπεριλαμβάνονται και οι εγχώριες παραδόσεις αγαθών του καθεστώτος του περιθωρίου κέρδους προς οποιοδήποτε πρόσωπο, όταν τα εν λόγω αγαθά παραδίδονται από υποκείμενο στον φόρο (υποκείμενο στον φόρο μεταπωλητή), ο οποίος δεν διαθέτει αριθμό φορολογικού μητρώου στο κράτος μέλος όπου πραγματοποιούνται οι εν λόγω παραδόσεις αγαθών. Με την τροποποίηση αυτή, θα παρέχεται στους υποκείμενους στον φόρο μεταπωλητές η δυνατότητα να επωφελούνται από τις απλουστεύσεις της OSS, ενώ θα εξασφαλίζεται επίσης η δυνατότητα δήλωσης και καταβολής του ΦΠΑ που οφείλεται για τις εν λόγω παραδόσεις σε ένα κράτος μέλος εγγραφής, μέσω του διευρυμένου ενωσιακού καθεστώτος της OSS.
(33)Κατά κανόνα, ο ΦΠΑ χρεώνεται και καταλογίζεται από τον προμηθευτή των αγαθών ή τον πάροχο των υπηρεσιών. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα κράτη μέλη δύνανται να προβλέπουν ότι, στο πλαίσιο του μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης, η υποχρέωση καταβολής του οφειλόμενου ΦΠΑ βαρύνει τον αποκτώντα τα αγαθά ή τον λήπτη των υπηρεσιών, και όχι τον προμηθευτή αγαθών ή τον πάροχο υπηρεσιών. Για να υποστηριχθεί περαιτέρω ο στόχος της ενιαίας εγγραφής στα μητρώα ΦΠΑ στην Ένωση, θα πρέπει να θεσπιστούν κανόνες για την υποχρεωτική εφαρμογή του μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης από τα κράτη μέλη σε περιπτώσεις στις οποίες ο προμηθευτής αγαθών ή ο πάροχος υπηρεσιών δεν είναι εγκατεστημένος για τους σκοπούς του ΦΠΑ στο κράτος μέλος στο οποίο οφείλεται ο ΦΠΑ. Προμηθευτής αγαθών ή πάροχος υπηρεσιών ο οποίος πραγματοποιεί παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών σε πρόσωπο που διαθέτει αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ στο κράτος μέλος στο οποίο η παράδοση αγαθών ή η παροχή υπηρεσιών είναι φορολογητέα, θα πρέπει να δικαιούται να εφαρμόζει την αντιστροφή της επιβάρυνσης. Για τους σκοπούς του ελέγχου, οι εν λόγω παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών θα πρέπει να δηλώνονται στον ανακεφαλαιωτικό πίνακα.
(34)Η οδηγία (ΕΕ) 2017/2455 εισήγαγε στην οδηγία 2006/112/ΕΚ την ευθύνη των ηλεκτρονικών διεπαφών, όπως των αγορών και των πλατφορμών, σε περίπτωση που ενεργούν ως θεωρούμενοι προμηθευτές αγαθών, όταν διευκολύνουν ορισμένες παραδόσεις αγαθών προς καταναλωτές στην Ένωση. Όσον αφορά τις παραδόσεις αγαθών εντός της Ένωσης, ο κανόνας του θεωρούμενου προμηθευτή περιορίζεται επί του παρόντος στις παραδόσεις αγαθών σε μη υποκείμενους στον φόρο, όταν τα εν λόγω αγαθά παραδίδονται στην Ένωση από υποκείμενους στον φόρο μη εγκατεστημένους στην Ένωση. Για τη διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού μεταξύ των ενωσιακών και των μη ενωσιακών εμπόρων και για την ελαχιστοποίηση του κόστους της διασυνοριακής επιχειρηματικής δραστηριότητας εντός της Ένωσης, θα πρέπει να θεσπιστούν μέτρα για την περαιτέρω μείωση της επιβάρυνσης της συμμόρφωσης για τους πωλητές της Ένωσης που δραστηριοποιούνται μέσω ηλεκτρονικών διεπαφών. Στο πλαίσιο του διευρυμένου πεδίου εφαρμογής του, ο κανόνας του θεωρούμενου προμηθευτή θα περιλαμβάνει όλες τις παραδόσεις αγαθών εντός της Ένωσης που διευκολύνονται μέσω ηλεκτρονικής διεπαφής, ανεξάρτητα τόσο από τον τόπο εγκατάστασης του υποκείμενου προμηθευτή όσο και από το καθεστώς του αγοραστή.
(35)Η οδηγία (ΕΕ) 2017/2455 εισήγαγε στην οδηγία 2006/112/ΕΚ ειδική απλούστευση, την IOSS, η οποία σχεδιάστηκε για τη μείωση της επιβάρυνσης όσον αφορά τη συμμόρφωση στον τομέα του ΦΠΑ που συνδέεται με την εισαγωγή ορισμένων αγαθών χαμηλής αξίας προς καταναλωτές στην Ένωση. Κατά συνέπεια, οι υποκείμενοι στον φόρο οι οποίοι επιλέγουν να εγγραφούν στην IOSS δεν απαιτείται να εγγραφούν στα μητρώα ΦΠΑ σε κάθε κράτος μέλος στο οποίο πραγματοποιούνται οι επιλέξιμες εισαγωγές αγαθών προς καταναλωτές. Αντ’ αυτού, τόσο η δήλωση όσο και η καταβολή του ΦΠΑ που οφείλεται για τις εν λόγω παραδόσεις αγαθών μπορεί να πραγματοποιείται σε ένα κράτος μέλος μέσω του καθεστώτος της IOSS. Για την περαιτέρω στήριξη και ενίσχυση της συμμόρφωσης στον τομέα του ΦΠΑ όσον αφορά ορισμένα εισαγόμενα αγαθά, θα πρέπει να θεσπιστούν μέτρα που αποσκοπούν στην υποχρεωτική χρήση της IOSS για τις ηλεκτρονικές διεπαφές, όπως τις αγορές και τις πλατφόρμες, όταν αυτές διευκολύνουν ορισμένες εισαγωγές αγαθών προς καταναλωτές στην Ένωση. Ωστόσο, οι υποκείμενοι στον φόρο οι οποίοι εκμεταλλεύονται ηλεκτρονικές διεπαφές, και οι οποίοι διευκολύνουν αποκλειστικά εγχώριες παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών στο κράτος μέλος εγκατάστασής τους, δεν θα πρέπει να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του μέτρου.
(36)Για την εξασφάλιση ενιαίων προϋποθέσεων εφαρμογής της οδηγίας 2006/112/ΕΚ, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εξουσίες, ώστε να διασφαλιστούν με καλύτερο τρόπο η ορθή χρήση και η διαδικασία επαλήθευσης των αριθμών φορολογικού μητρώου ΦΠΑ στο πλαίσιο της IOSS για τους σκοπούς της απαλλαγής που προβλέπεται στην εν λόγω οδηγία. Αυτή η ανάθεση εξουσιών θα πρέπει να παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα έκδοσης εκτελεστικής πράξης για τη θέσπιση ειδικών μέτρων που αποσκοπούν στην πρόληψη ορισμένων μορφών φοροδιαφυγής ή φοροαποφυγής. Τα εν λόγω ειδικά μέτρα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τη σύνδεση του μοναδικού αριθμού αποστολής με τον αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ στο πλαίσιο της IOSS. Οι εξουσίες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και, για τον σκοπό αυτόν, η επιτροπή θα πρέπει να είναι η επιτροπή που έχει συσταθεί με το άρθρο 58 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 904/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
(37)Η εγγραφή προμηθευτή αγαθών ή παρόχου υπηρεσιών σε μητρώο ΦΠΑ απαιτείται όταν ο εν λόγω προμηθευτής αγαθών ή πάροχος υπηρεσιών δεν διαθέτει αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ στο κράτος μέλος στο οποίο οφείλεται ο ΦΠΑ. Ειδικότερα, η μεταφορά ιδίων αγαθών ενός υποκείμενου στον φόρο προς άλλο κράτος μέλος για τους σκοπούς, μεταξύ άλλων, της σχετικής με το ηλεκτρονικό εμπόριο δραστηριότητας του εν λόγω υποκείμενου στον φόρο συνεπάγεται την ανάγκη εγγραφής στα οικεία μητρώα των κρατών μελών από και προς τα οποία μεταφέρονται τα αγαθά. Σύμφωνα με τον στόχο της ενιαίας εγγραφής στα μητρώα ΦΠΑ στην Ένωση, οι περιπτώσεις στις οποίες απαιτούνται πολλαπλές εγγραφές στα μητρώα ΦΠΑ θα πρέπει να μειωθούν περαιτέρω με την πρόβλεψη της εφαρμογής ενός νέου καθεστώτος στο πλαίσιο των καθεστώτων της OSS, το οποίο είναι ειδικά σχεδιασμένο για την απλούστευση των υποχρεώσεων συμμόρφωσης στον τομέα του ΦΠΑ που συνδέονται με ορισμένες μεταφορές ιδίων αγαθών.
(38)Η οδηγία 2006/112/ΕΚ προβλέπει την απλουστευμένη μεταχείριση από πλευράς ΦΠΑ των αγαθών που μεταφέρονται στο πλαίσιο ρυθμίσεων για τα αποθέματα στη διάθεση συγκεκριμένου αποκτώντος, εάν πληρούνται ορισμένες καθορισμένες προϋποθέσεις. Δεδομένου ότι το καθεστώς απλούστευσης της OSS για μεταφορές ιδίων αγαθών είναι ολοκληρωμένο και συμπεριλαμβάνει τις διασυνοριακές διακινήσεις αγαθών που διέπονται επί του παρόντος από τις ρυθμίσεις για τα αποθέματα στη διάθεση συγκεκριμένου αποκτώντος, σύμφωνα με το άρθρο 17α της εν λόγω οδηγίας, κρίνεται αναγκαία η σταδιακή κατάργηση των εν λόγω ρυθμίσεων με τη συμπερίληψη ημερομηνίας λήξης πριν από την πλήρη κατάργηση των διατάξεων σχετικά με τα αποθέματα στη διάθεση συγκεκριμένου αποκτώντος που περιλαμβάνονται στην οδηγία 2006/112/ΕΚ. Επομένως, θα πρέπει να θεσπιστεί ημερομηνία λήξης στις 31 Δεκεμβρίου 2024, μετά την οποία δεν θα είναι πλέον δυνατή η υλοποίηση νέων ρυθμίσεων για τα αποθέματα στη διάθεση συγκεκριμένου αποκτώντος. Όσον αφορά τις ρυθμίσεις για τα αποθέματα στη διάθεση συγκεκριμένου αποκτώντος με ημερομηνία έναρξης το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2024, θα πρέπει να εξακολουθήσουν να ισχύουν οι σχετικές προϋποθέσεις, συμπεριλαμβανομένης της προθεσμίας των 12 μηνών για τη μεταβίβαση της κυριότητας των εν λόγω αγαθών στον προβλεπόμενο αγοραστή. Παράλληλα με τη συμπερίληψη αυτής της νέας ημερομηνίας λήξης, θα πρέπει να προστεθεί νέα παράγραφος στις διατάξεις που αφορούν τις ρυθμίσεις για τα αποθέματα στη διάθεση συγκεκριμένου αποκτώντος, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι εν λόγω ρυθμίσεις θα παύσουν να ισχύουν στις 31 Δεκεμβρίου 2025, δεδομένου ότι δεν θα απαιτούνται πλέον μετά την παρέλευση της εν λόγω ημερομηνίας.
(39)Το καθεστώς του περιθωρίου κέρδους λειτουργεί παρέχοντας στους υποκείμενους στον φόρο μεταπωλητές τη δυνατότητα καταβολής του ΦΠΑ επί της διαφοράς μεταξύ της τιμής πώλησης και της τιμής αγοράς των αγαθών που υπάγονται στο καθεστώς, δηλαδή μεταχειρισμένων αγαθών και αντικειμένων καλλιτεχνικής, συλλεκτικής και αρχαιολογικής αξίας. Για τη διασφάλιση της φορολόγησης αυτών των συγκεκριμένων παραδόσεων στο κράτος μέλος στο οποίο είναι εγκατεστημένος, έχει τη μόνιμη κατοικία του ή τη συνήθη διαμονή του ο πελάτης, η οδηγία 2006/112/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να εισαχθεί νέος κανόνας για τον τόπο παράδοσης των αγαθών. Επιπλέον, η οδηγία 2006/112/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να εξαιρεθούν ειδικά οι παραδόσεις αγαθών του καθεστώτος του περιθωρίου κέρδους από την υποχρεωτική εφαρμογή του μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης. Ωστόσο, για να υποστηριχθεί ο στόχος της ενιαίας εγγραφής στα μητρώα ΦΠΑ στην Ένωση και να ελαχιστοποιηθούν οι επιβαρύνσεις όσον αφορά τη συμμόρφωση, οι υποκείμενοι στον φόρο μεταπωλητές που δραστηριοποιούνται στο πλαίσιο του καθεστώτος του περιθωρίου κέρδους μπορούν να επιλέξουν να εγγραφούν για να χρησιμοποιήσουν το ενωσιακό καθεστώς OSS για τη δήλωση και την καταβολή του ΦΠΑ που οφείλεται για ορισμένες παραδόσεις αγαθών του καθεστώτος του περιθωρίου κέρδους μέσω του εν λόγω καθεστώτος, χωρίς να απαιτείται να εγγραφούν σε πολλά κράτη μέλη.
(40)Σύμφωνα με την κοινή πολιτική δήλωση, της 28ης Σεπτεμβρίου 2011, των κρατών μελών και της Επιτροπής σχετικά με τα επεξηγηματικά έγγραφα, τα κράτη μέλη ανέλαβαν να συνοδεύουν, όταν αυτό δικαιολογείται, την κοινοποίηση των οικείων μέτρων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο με ένα ή περισσότερα έγγραφα που να επεξηγούν τη σχέση ανάμεσα στα συστατικά στοιχεία μιας οδηγίας και στα αντίστοιχα μέρη των νομικών πράξεων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο. Όσον αφορά την παρούσα οδηγία, ο νομοθέτης θεωρεί ότι η διαβίβαση τέτοιων εγγράφων είναι δικαιολογημένη.
(41)Δεδομένου ότι οι στόχοι της παρούσας οδηγίας, και συγκεκριμένα η ένταξη του συστήματος ΦΠΑ στην ψηφιακή εποχή, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, μπορούν όμως —λόγω της ανάγκης εναρμόνισης και προώθησης της χρήσης των απαιτήσεων ψηφιακής υποβολής στοιχείων, της βελτίωσης της μεταχείρισης των πλατφορμών από πλευράς ΦΠΑ και της μείωσης των περιπτώσεων στις οποίες μια επιχείρηση υποχρεούται να εγγραφεί στα μητρώα άλλων κρατών μελών— να επιτευχθούν καλύτερα σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση δύναται να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, που διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη αυτών των στόχων.
(42)Συνεπώς, η οδηγία 2006/112/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
Τροποποιήσεις της οδηγίας 2006/112/ΕΚ με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2024
Η οδηγία 2006/112/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:
1)Το άρθρο 17α τροποποιείται ως εξής:
α)στην παράγραφο 2, το στοιχείο α) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«α)τα αγαθά αποστέλλονται ή μεταφέρονται από υποκείμενο στον φόρο ή από τρίτον για λογαριασμό του σε άλλο κράτος μέλος, το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2024, ώστε τα εν λόγω αγαθά να παραδοθούν στο κράτος αυτό, σε μεταγενέστερο στάδιο και μετά την άφιξη, σε άλλον υποκείμενο στον φόρο ο οποίος δικαιούται να αποκτήσει την κυριότητα των εν λόγω αγαθών σύμφωνα με ισχύουσα συμφωνία μεταξύ των δύο υποκείμενων στον φόρο·»·
β)προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 8:
«8.
Το παρόν άρθρο παύει να ισχύει στις 31 Δεκεμβρίου 2025.»·
2)στον τίτλο V κεφάλαιο 3α, η επικεφαλίδα αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3α
Όριο για υποκείμενους στον φόρο που πραγματοποιούν ορισμένες παραδόσεις αγαθών που υπάγονται στο άρθρο 33 στοιχείο α) και ορισμένες παροχές υπηρεσιών που υπάγονται στο άρθρο 58»·
3)το άρθρο 59γ τροποποιείται ως εξής:
α)στην παράγραφο 1, το στοιχείο β) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«β) παρέχονται υπηρεσίες σε μη υποκείμενο στον φόρο, ο οποίος είναι εγκατεστημένος, έχει τη μόνιμη κατοικία του ή τη συνήθη διαμονή του σε οποιοδήποτε κράτος μέλος εκτός από το κράτος μέλος που αναφέρεται στο στοιχείο α) ή αποστέλλονται ή μεταφέρονται αγαθά από το κράτος μέλος που αναφέρεται στο στοιχείο α) σε άλλο κράτος μέλος· και»·
β)η παράγραφος 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«3.
Το κράτος μέλος που αναφέρεται στην παράγραφο 1 στοιχείο α) παρέχει στους υποκείμενους στον φόρο που πραγματοποιούν παραδόσεις/παροχές που καλύπτονται από τις διατάξεις της εν λόγω παραγράφου το δικαίωμα να επιλέγουν τον καθορισμό του τόπου παράδοσης/παροχής σύμφωνα με το άρθρο 33 στοιχείο α) και το άρθρο 58, καλύπτοντας, σε κάθε περίπτωση, δύο ημερολογιακά έτη.»·
4)το άρθρο 66 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 66
1.
Κατά παρέκκλιση από τα άρθρα 63, 64 και 65, τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι, για ορισμένες πράξεις ή ορισμένες κατηγορίες υποκείμενων στον φόρο, ο φόρος καθίσταται απαιτητός:
α)το αργότερο κατά τον χρόνο έκδοσης του τιμολογίου·
β)το αργότερο κατά τον χρόνο είσπραξης του τιμήματος·
γ)σε περίπτωση μη έκδοσης ή εκπρόθεσμης έκδοσης του τιμολογίου, εντός προκαθορισμένης προθεσμίας όχι αργότερα από τη λήξη της προθεσμίας για την έκδοση των τιμολογίων που επιβάλλουν τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 222 δεύτερο εδάφιο ή, σε περίπτωση που δεν έχει επιβληθεί σχετική προθεσμία από το κράτος μέλος, εντός ορισμένης προθεσμίας από τον χρόνο κατά τον οποίο επήλθε η γενεσιουργός αιτία του φόρου.
2.
Η παρέκκλιση που προβλέπεται στην παράγραφο 1 δεν ισχύει για τις ακόλουθες παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών:
α)παροχές υπηρεσιών οι οποίες υπάγονται στο ειδικό καθεστώς, όπως ορίζεται στον τίτλο XII κεφάλαιο 6 τμήμα 2, όταν οι εν λόγω παροχές πραγματοποιούνται από υποκείμενο στον φόρο στον οποίο επιτρέπεται να χρησιμοποιεί το εν λόγω καθεστώς σύμφωνα με το άρθρο 359·
β)παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών οι οποίες υπάγονται στο ειδικό καθεστώς, όπως ορίζεται στον τίτλο XII κεφάλαιο 6 τμήμα 3, όταν οι εν λόγω παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών πραγματοποιούνται από υποκείμενο στον φόρο στον οποίο επιτρέπεται να χρησιμοποιεί το εν λόγω καθεστώς σύμφωνα με το άρθρο 369β·
γ)παροχές υπηρεσιών για τις οποίες ο ΦΠΑ οφείλεται από τον πελάτη σύμφωνα με το άρθρο 196·
δ)παραδόσεις ή μεταφορές αγαθών που αναφέρονται στο άρθρο 67.»·
5)στο άρθρο 167α, το πρώτο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν στο πλαίσιο προαιρετικού καθεστώτος ότι το δικαίωμα έκπτωσης ενός υποκείμενου στον φόρο, για τον οποίον ο ΦΠΑ καθίσταται απαιτητός μόνο σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 στοιχείο β), αναβάλλεται έως ότου ο ΦΠΑ για τα αγαθά που παραδίδονται ή τις υπηρεσίες που παρέχονται σε αυτόν καταβληθεί στον προμηθευτή ή στον πάροχό του.»·
6)το άρθρο 217 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 217
Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ως “ηλεκτρονικό τιμολόγιο” νοείται ένα τιμολόγιο που περιέχει τις απαιτούμενες σύμφωνα με την παρούσα οδηγία πληροφορίες και το οποίο έχει εκδοθεί, έχει διαβιβαστεί και έχει ληφθεί σε δομημένο ηλεκτρονικό μορφότυπο, με το οποίο εξασφαλίζεται η δυνατότητα αυτοματοποιημένης και ηλεκτρονικής επεξεργασίας του.»·
7)το άρθρο 218 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
Άρθρο 218
1. Για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, τα κράτη μέλη αποδέχονται ως τιμολόγια όλα τα έγγραφα ή μηνύματα σε χαρτί ή με ηλεκτρονική μορφή τα οποία πληρούν τους όρους που καθορίζονται από το παρόν κεφάλαιο.
2. Τα κράτη μέλη δύνανται να επιβάλλουν την υποχρέωση έκδοσης ηλεκτρονικών τιμολογίων. Τα κράτη μέλη τα οποία επιβάλλουν την υποχρέωση αυτή επιτρέπουν την έκδοση ηλεκτρονικών τιμολογίων που συμμορφώνονται με το ευρωπαϊκό πρότυπο έκδοσης ηλεκτρονικών τιμολογίων και τον κατάλογο των συντακτικών δομών του σύμφωνα με την οδηγία 2014/55/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου*. Η έκδοση ηλεκτρονικών τιμολογίων από υποκείμενους στον φόρο και η διαβίβασή τους δεν υπόκεινται σε προηγούμενη υποχρεωτική έγκριση ή επαλήθευση από τις φορολογικές αρχές, με την επιφύλαξη των ειδικών μέτρων που έχουν εγκριθεί βάσει του άρθρου 395 και εφαρμόζονται ήδη κατά τον χρόνο έναρξης ισχύος της παρούσας οδηγίας.
*Οδηγία 2014/55/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Απριλίου 2014, για την έκδοση ηλεκτρονικών τιμολογίων στο πλαίσιο των δημόσιων συμβάσεων (ΕΕ L 133 της 6.5.2014, σ. 1).»·
8)στο άρθρο 226, το σημείο 7α αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«7α)όταν ο ΦΠΑ καταστεί απαιτητός κατά τον χρόνο είσπραξης του τιμήματος σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 στοιχείο β) και το δικαίωμα έκπτωσης γεννάται κατά τον χρόνο κατά τον οποίο ο προς έκπτωση φόρος γίνεται απαιτητός, η αναφορά “Καθεστώς ταμειακής λογιστικής",»·
9)το άρθρο 232 απαλείφεται·
10)το άρθρο 237 απαλείφεται·
11)το άρθρο 359 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 359
Τα κράτη μέλη επιτρέπουν σε κάθε υποκείμενο στον φόρο μη εγκατεστημένο εντός της Κοινότητας, ο οποίος παρέχει υπηρεσίες σε μη υποκείμενο στον φόρο, να χρησιμοποιεί το παρόν ειδικό καθεστώς. Το εν λόγω καθεστώς ισχύει για όλες τις υπηρεσίες που παρέχονται με τον τρόπο αυτόν εντός της Κοινότητας.»·
12)στο άρθρο 369ι, το πρώτο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Για τον υποκείμενο στον φόρο που χρησιμοποιεί το παρόν ειδικό καθεστώς δεν μπορεί να εκπίπτει κανένα ποσό ΦΠΑ που επιβάλλεται στα κράτη μέλη κατανάλωσης όσον αφορά τις φορολογητέες δραστηριότητές του που υπάγονται στο παρόν ειδικό καθεστώς, σύμφωνα με το άρθρο 168 της παρούσας οδηγίας. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 1 σημείο 1 της οδηγίας 86/560/ΕΟΚ, το άρθρο 2 σημείο 1, το άρθρο 3 και το άρθρο 8 παράγραφος 1 στοιχείο ε) της οδηγίας 2008/9/ΕΚ, στον εν λόγω υποκείμενο στον φόρο επιστρέφεται ο φόρος σύμφωνα με τις οδηγίες αυτές. Το άρθρο 2 παράγραφοι 2 και 3 και το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 86/560/ΕΟΚ δεν εφαρμόζονται στις επιστροφές που σχετίζονται με αγαθά που καλύπτονται από το ειδικό αυτό καθεστώς.»·
13)στο άρθρο 369κγ, το πρώτο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Για τον υποκείμενο στον φόρο που χρησιμοποιεί το παρόν ειδικό καθεστώς δεν μπορεί να εκπίπτει κανένα ποσό ΦΠΑ που επιβάλλεται στα κράτη μέλη κατανάλωσης όσον αφορά τις φορολογητέες δραστηριότητές του που υπάγονται στο παρόν ειδικό καθεστώς, σύμφωνα με το άρθρο 168 της παρούσας οδηγίας. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 1 σημείο 1 της οδηγίας 86/560/ΕΟΚ και το άρθρο 2 σημείο 1, το άρθρο 3 και το άρθρο 8 παράγραφος 1 στοιχείο ε) της οδηγίας 2008/9/ΕΚ, στον εν λόγω υποκείμενο στον φόρο επιστρέφεται ο φόρος σύμφωνα με τις οδηγίες αυτές. Το άρθρο 2 παράγραφοι 2 και 3 και το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 86/560/ΕΟΚ δεν εφαρμόζονται στις επιστροφές που σχετίζονται με αγαθά που καλύπτονται από το ειδικό αυτό καθεστώς.»·
Άρθρο 2
Τροποποιήσεις της οδηγίας 2006/112/ΕΚ με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2025
Η οδηγία 2006/112/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:
1)στο άρθρο 14 παράγραφος 4 σημείο 1, το στοιχείο α) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«α) η παράδοση αγαθών πραγματοποιείται για πρόσωπο υποκείμενο στον φόρο ή νομικό πρόσωπο μη υποκείμενο στον φόρο, του οποίου οι ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών δεν υπόκεινται σε ΦΠΑ με βάση το άρθρο 3 παράγραφος 1, ή για οποιοδήποτε άλλο μη υποκείμενο στον φόρο πρόσωπο· ή η παράδοση αποτελεί παράδοση μεταχειρισμένων αγαθών και αντικειμένων καλλιτεχνικής, συλλεκτικής ή αρχαιολογικής αξίας, τα οποία παραδίδονται από υποκείμενο στον φόρο μεταπωλητή προς οποιοδήποτε άλλο υποκείμενο στον φόρο πρόσωπο, εάν τα αγαθά υπόκεινται σε ΦΠΑ σύμφωνα με τις ειδικές ρυθμίσεις που προβλέπονται στον τίτλο XII κεφάλαιο 4 τμήμα 2 της παρούσας οδηγίας.»·
2)το άρθρο 14α τροποποιείται ως εξής:
α)η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«2.
Όταν υποκείμενος στον φόρο διευκολύνει, μέσω της χρήσης ηλεκτρονικής διεπαφής, όπως αγοράς, πλατφόρμας, διαδικτυακής πύλης ή παρόμοιων μέσων, την παράδοση αγαθών εντός της Κοινότητας από υποκείμενο στον φόρο, ο υποκείμενος στον φόρο που διευκολύνει την παράδοση θεωρείται ότι έχει παραλάβει και παραδώσει αυτά τα αγαθά.»·
β)προστίθενται οι ακόλουθες παράγραφοι 3 και 4:
«3.
Όταν υποκείμενος στον φόρο διευκολύνει, μέσω της χρήσης ηλεκτρονικής διεπαφής, όπως αγοράς, πλατφόρμας, διαδικτυακής πύλης ή παρόμοιων μέσων, τη μεταφορά αγαθών με προορισμό άλλο κράτος μέλος, σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 1, από υποκείμενο στον φόρο, εκτός κεφαλαιουχικών αγαθών, όπως ορίζονται από το κράτος μέλος στο οποίο αποστέλλονται ή μεταφέρονται τα αγαθά σύμφωνα με το άρθρο 189 στοιχείο α), ή αγαθών για τα οποία δεν υπάρχει πλήρες δικαίωμα έκπτωσης στο εν λόγω κράτος μέλος, ο υποκείμενος στον φόρο που διευκολύνει τη μεταφορά θεωρείται ότι έχει παραλάβει και παραδώσει τα εν λόγω αγαθά.
4.
Όταν υποκείμενος στον φόρο εγκατεστημένος σε ένα μόνο κράτος μέλος διευκολύνει, μέσω της χρήσης ηλεκτρονικής διεπαφής, όπως αγοράς, πλατφόρμας, διαδικτυακής πύλης ή παρόμοιων μέσων, παραδόσεις αγαθών μόνο στο εν λόγω κράτος μέλος χωρίς αποστολή ή μεταφορά, ή με αποστολή ή μεταφορά η οποία αρχίζει και περατώνεται στο εν λόγω κράτος μέλος, ο συγκεκριμένος υποκείμενος στον φόρο δεν θεωρείται ότι έχει παραλάβει και παραδώσει τα εν λόγω αγαθά.»·
3)προστίθεται το ακόλουθο άρθρο 28α:
«Άρθρο 28α
Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 28, υποκείμενος στον φόρο ο οποίος διευκολύνει, μέσω της χρήσης ηλεκτρονικής διεπαφής, όπως πλατφόρμας, διαδικτυακής πύλης ή παρόμοιων μέσων, την παροχή υπηρεσιών βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων, όπως αναφέρεται στο άρθρο 135 παράγραφος 3, ή υπηρεσιών μεταφοράς επιβατών, θεωρείται ότι έχει λάβει και παράσχει ο ίδιος τις εν λόγω υπηρεσίες, όταν το πρόσωπο που παρέχει τις εν λόγω υπηρεσίες είναι ένα από τα ακόλουθα:
α)μη εγκατεστημένο πρόσωπο το οποίο δεν διαθέτει αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ σε κράτος μέλος·
β)πρόσωπο μη υποκείμενο στον φόρο·
γ)πρόσωπο υποκείμενο στον φόρο το οποίο πραγματοποιεί μόνο παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών οι οποίες δεν παρέχουν δικαίωμα έκπτωσης·
δ)νομικό πρόσωπο μη υποκείμενο στον φόρο·
ε)πρόσωπο υποκείμενο στον φόρο το οποίο υπάγεται στο κοινό κατ’ αποκοπή καθεστώς αγροτών·
στ)πρόσωπο υποκείμενο στον φόρο το οποίο υπάγεται στο ειδικό καθεστώς των μικρών επιχειρήσεων.»·
4)το άρθρο 35 απαλείφεται·
5)στον τίτλο V κεφάλαιο 1, προστίθεται το ακόλουθο τμήμα 5:
«Τμήμα 5
Παραδόσεις αντικειμένων καλλιτεχνικής και αρχαιολογικής αξίας που παραδίδονται στο πλαίσιο των ειδικών ρυθμίσεων για τους υποκείμενους στον φόρο μεταπωλητές
Άρθρο 39α
Ο τόπος παράδοσης αντικειμένων καλλιτεχνικής και αρχαιολογικής αξίας τα οποία παραδίδονται χωρίς αποστολή ή μεταφορά, ή όταν η αποστολή ή η μεταφορά των εν λόγω αγαθών αρχίζει και περατώνεται στο ίδιο κράτος μέλος, και τα οποία παραδίδονται σύμφωνα με το ειδικό καθεστώς που προβλέπεται στον τίτλο XII κεφάλαιο 4 τμήμα 2 υποτμήμα 1, είναι ο τόπος στον οποίο είναι εγκατεστημένος, έχει τη μόνιμη κατοικία του ή τη συνήθη διαμονή του ο πελάτης.»·
6)προστίθεται το ακόλουθο άρθρο 46α:
«Άρθρο 46α
Τόπος παροχής της υπηρεσίας διευκόλυνσης που παρέχεται σε μη υποκείμενους στον φόρο από πλατφόρμα, διαδικτυακή πύλη ή παρόμοια μέσα, είναι ο τόπος στον οποίο πραγματοποιήθηκε η υποκείμενη πράξη σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας.»·
7)στο άρθρο 135, προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 3:
«3.
Η αδιάλειπτη μίσθωση καταλύματος για μέγιστο χρονικό διάστημα 45 ημερών, με ή χωρίς την παροχή άλλων βοηθητικών υπηρεσιών, θεωρείται ότι λειτουργεί κατά τρόπο παρόμοιο με τον ξενοδοχειακό τομέα.»·
8)το άρθρο 136α αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 136α
Όταν υποκείμενος στον φόρο θεωρείται ότι έχει παραλάβει και παραδώσει αγαθά σύμφωνα με το άρθρο 14α παράγραφος 2 ή 3, τα κράτη μέλη απαλλάσσουν τις παραδόσεις αυτών των αγαθών στον εν λόγω υποκείμενο στον φόρο.»·
9)προστίθεται το ακόλουθο άρθρο 136β:
«Άρθρο 136β
Όταν υποκείμενος στον φόρο θεωρείται ότι έχει λάβει και παράσχει υπηρεσίες σύμφωνα με το άρθρο 28α, τα κράτη μέλη απαλλάσσουν την παροχή αυτών των υπηρεσιών στον εν λόγω υποκείμενο στον φόρο.»·
10)στο άρθρο 143, προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 1α:
«1α.
Για τους σκοπούς της απαλλαγής που προβλέπεται στην παράγραφο 1 στοιχείο γα), η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστική πράξη για τη θέσπιση ειδικών μέτρων που αποσκοπούν στην πρόληψη ορισμένων μορφών φοροδιαφυγής ή φοροαποφυγής, με τη σύνδεση, μεταξύ άλλων, του μοναδικού αριθμού αποστολής με τον αντίστοιχο αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ, όπως αναφέρεται στο άρθρο 369ιζ.
Η εν λόγω εκτελεστική πράξη εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011* και, για τον σκοπό αυτόν, η επιτροπή είναι η επιτροπή που έχει συσταθεί με το άρθρο 58 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 904/2010±.
* Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (ΕΕ L 55 της 28.2.2011, σ. 13).
± Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 904/2010 του Συμβουλίου, της 7ης Οκτωβρίου 2010, για τη διοικητική συνεργασία και την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του φόρου προστιθέμενης αξίας (ΕΕ L 268 της 12.10.2010, σ. 1).»·
11)προστίθεται το ακόλουθο άρθρο 172α:
«Άρθρο 172α
Όταν υποκείμενος στον φόρο θεωρείται ότι έχει λάβει και παράσχει υπηρεσίες σύμφωνα με το άρθρο 28α, οι εν λόγω παροχές υπηρεσιών δεν θίγουν το δικαίωμα έκπτωσης του εν λόγω υποκείμενου στον φόρο, ανεξάρτητα από το αν πρόκειται για παροχή υπηρεσιών για την οποία παρέχεται δικαίωμα έκπτωσης ή όχι.»·
12)το άρθρο 194 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 194
1.
Με την επιφύλαξη των άρθρων 195 και 196, όταν η φορολογητέα παράδοση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών πραγματοποιείται από υποκείμενο στον φόρο που δεν είναι εγκατεστημένος στο κράτος μέλος στο οποίο οφείλεται ο ΦΠΑ, τα κράτη μέλη επιτρέπουν ο υπόχρεος του φόρου να είναι ο αποκτών τα αγαθά ή ο λήπτης της παροχής υπηρεσιών, εάν το εν λόγω πρόσωπο διαθέτει ήδη αριθμό φορολογικού μητρώου στο εν λόγω κράτος μέλος.
2.
Η παράγραφος 1 δεν ισχύει για τις παραδόσεις αγαθών που πραγματοποιούνται από υποκείμενο στον φόρο μεταπωλητή, όπως ορίζεται στο άρθρο 311 παράγραφος 1 σημείο 5, εάν τα αγαθά υπόκεινται σε ΦΠΑ σύμφωνα με τις ειδικές ρυθμίσεις που προβλέπονται στον τίτλο XII κεφάλαιο 4 τμήμα 2 της παρούσας οδηγίας.»·
13)στο άρθρο 222, το πρώτο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Για τις παραδόσεις αγαθών σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 138 ή για τις παραδόσεις αγαθών ή τις παροχές υπηρεσιών για τις οποίες ο ΦΠΑ οφείλεται από τον πελάτη κατ’ εφαρμογή των άρθρων 194 και 196, πρέπει να εκδίδεται τιμολόγιο το αργότερο τη 15η ημέρα του μήνα που ακολουθεί εκείνο κατά τον οποίο επήλθε η γενεσιουργός αιτία.»·
14)το άρθρο 242α τροποποιείται ως εξής:
α)προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 1α:
«1α.
Όταν υποκείμενος στον φόρο διευκολύνει, μέσω της χρήσης ηλεκτρονικής διεπαφής, όπως πλατφόρμας, διαδικτυακής πύλης ή παρόμοιων μέσων, την παροχή υπηρεσιών βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων ή μεταφοράς επιβατών, και ο εν λόγω υποκείμενος στον φόρο θεωρείται ότι δεν έχει λάβει και παράσχει ο ίδιος τις υπηρεσίες αυτές σύμφωνα με το άρθρο 28α, ο υποκείμενος στον φόρο ο οποίος διευκολύνει την παροχή υποχρεούται να τηρεί καταχωρίσεις των εν λόγω παροχών.»·
β)η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«2.
Οι καταχωρίσεις των παραγράφων 1 και 1α πρέπει να διατίθενται, κατόπιν αιτήματος, με ηλεκτρονικά μέσα στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος.
Οι εν λόγω καταχωρίσεις διαφυλάσσονται για διάστημα δέκα ετών, το οποίο αρχίζει από τις 31 Δεκεμβρίου του έτους κατά το οποίο πραγματοποιήθηκε η πράξη.»·
15)στο άρθρο 262 παράγραφος 1, το στοιχείο γ) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«γ) τους υποκείμενους στον φόρο και τα μη υποκείμενα στον φόρο νομικά πρόσωπα που διαθέτουν αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ και στους οποίους ο υποκείμενος στον φόρο που διαθέτει αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ παρέδωσε αγαθά ή παρείχε υπηρεσίες εκτός των αγαθών ή των υπηρεσιών που απαλλάσσονται από την καταβολή ΦΠΑ στο κράτος μέλος στο οποίο είναι φορολογητέα η πράξη, για τις οποίες ο αποκτών τα αγαθά ή ο λήπτης των υπηρεσιών είναι υπόχρεος για την καταβολή του φόρου σύμφωνα με τα άρθρα 194 και 196.»·
16)στο άρθρο 306, προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 3:
«3.
Το ειδικό καθεστώς που αναφέρεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου δεν ισχύει για τις παροχές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται σύμφωνα με το άρθρο 28α.»·
17)στον τίτλο XII, η επικεφαλίδα του κεφαλαίου 6 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6
Ειδικά καθεστώτα για υποκείμενους στον φόρο που παρέχουν υπηρεσίες σε μη υποκείμενους στον φόρο ή πραγματοποιούν εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών ή ορισμένες εγχώριες παραδόσεις αγαθών ή μεταφορές ιδίων αγαθών»·
18)το άρθρο 365 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 365
Στη δήλωση ΦΠΑ αναγράφεται ο ατομικός αριθμός φορολογικού μητρώου ΦΠΑ για την εφαρμογή του εν λόγω ειδικού καθεστώτος και, για κάθε κράτος μέλος κατανάλωσης στο οποίο οφείλεται ΦΠΑ, η συνολική αξία, χωρίς ΦΠΑ, των παροχών υπηρεσιών που καλύπτονται από το εν λόγω ειδικό καθεστώς για τις οποίες έχει επέλθει η γενεσιουργός αιτία του φόρου κατά τη φορολογική περίοδο και το συνολικό για κάθε συντελεστή ποσό του αντίστοιχου φόρου. Πρέπει να αναφέρονται επίσης στη δήλωση οι ισχύοντες συντελεστές ΦΠΑ και το συνολικό ποσό του ΦΠΑ που οφείλεται.
Όταν απαιτούνται τροποποιήσεις σε δήλωση ΦΠΑ μετά την ημερομηνία κατά την οποία έπρεπε να υποβληθεί η δήλωση σύμφωνα με το άρθρο 364, οι εν λόγω τροποποιήσεις περιλαμβάνονται σε επόμενη δήλωση εντός τριών ετών από την ημερομηνία κατά την οποία έπρεπε να υποβληθεί η αρχική δήλωση σύμφωνα με το άρθρο 364. Αυτή η επόμενη δήλωση ΦΠΑ προσδιορίζει το σχετικό κράτος μέλος κατανάλωσης, την περίοδο επιβολής του φόρου και το ποσό ΦΠΑ για το οποίο απαιτούνται ενδεχόμενες τροποποιήσεις.»·
19)στον τίτλο XII κεφάλαιο 6, η επικεφαλίδα του τμήματος 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Τμήμα 3
Ειδικό καθεστώς για ενδοκοινοτικές εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών, για ορισμένες παραδόσεις αγαθών εντός κράτους μέλους που πραγματοποιούνται από υποκείμενο στον φόρο ο οποίος δεν διαθέτει αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ στο εν λόγω κράτος μέλος ή μέσω ηλεκτρονικών διεπαφών που διευκολύνουν τις παραδόσεις αυτές και για υπηρεσίες που παρέχονται σε μη υποκείμενο στον φόρο από υποκείμενους στον φόρο εγκατεστημένους εντός της Κοινότητας αλλά μη εγκατεστημένους στο κράτος μέλος κατανάλωσης»·
20)στο άρθρο 369α, το σημείο 3 τροποποιείται ως εξής:
α)το στοιχείο γ) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«γ)στην περίπτωση παράδοσης αγαθών από υποκείμενο στον φόρο που διευκολύνει τις παραδόσεις αυτές σύμφωνα με το άρθρο 14α παράγραφος 2, όταν η αποστολή ή η μεταφορά των παραδιδόμενων αγαθών αρχίζει και περατώνεται στο ίδιο κράτος μέλος, όταν τα αγαθά αυτά παραδίδονται σε υποκείμενο στον φόρο ή σε νομικό πρόσωπο μη υποκείμενο στον φόρο, του οποίου οι ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών δεν υπόκεινται σε ΦΠΑ με βάση το άρθρο 3 παράγραφος 1, ή σε οποιοδήποτε άλλο μη υποκείμενο στον φόρο πρόσωπο, το συγκεκριμένο κράτος μέλος·»·
β)προστίθενται τα ακόλουθα στοιχεία δ) και ε):
«δ) στην περίπτωση παράδοσης αγαθών σύμφωνα με τα άρθρα 36, 37 και 39, όταν τα αγαθά αυτά παραδίδονται σε υποκείμενο στον φόρο ή σε νομικό πρόσωπο μη υποκείμενο στον φόρο, του οποίου οι ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών δεν υπόκεινται σε ΦΠΑ με βάση το άρθρο 3 παράγραφος 1, ή σε οποιοδήποτε άλλο μη υποκείμενο στον φόρο πρόσωπο, το κράτος μέλος στο οποίο θεωρείται ότι πραγματοποιείται η παράδοση·
ε) στην περίπτωση παράδοσης αγαθών χωρίς αποστολή ή μεταφορά των αγαθών, ή όταν η αποστολή των παραδιδόμενων αγαθών αρχίζει και περατώνεται στο ίδιο κράτος μέλος, όταν τα αγαθά αυτά παραδίδονται σε υποκείμενο στον φόρο ή σε νομικό πρόσωπο μη υποκείμενο στον φόρο, του οποίου οι ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών δεν υπόκεινται σε ΦΠΑ με βάση το άρθρο 3 παράγραφος 1, ή σε οποιοδήποτε άλλο μη υποκείμενο στον φόρο πρόσωπο, το συγκεκριμένο κράτος μέλος.»·
21)το άρθρο 369β αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 369β
Τα κράτη μέλη επιτρέπουν στους ακόλουθους υποκείμενους στον φόρο να χρησιμοποιούν το παρόν ειδικό καθεστώς:
α)υποκείμενο στον φόρο ο οποίος πραγματοποιεί ενδοκοινοτικές εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών·
β)με την επιφύλαξη του άρθρου 14α παράγραφος 2, για τους σκοπούς του παρόντος ειδικού καθεστώτος, υποκείμενο στον φόρο ο οποίος διευκολύνει την παράδοση αγαθών σύμφωνα με το άρθρο 14α παράγραφος 2 χωρίς αποστολή ή μεταφορά, ή όταν η αποστολή ή η μεταφορά αρχίζει και περατώνεται στο ίδιο κράτος μέλος, όταν τα αγαθά αυτά παραδίδονται σε υποκείμενο στον φόρο ή σε νομικό πρόσωπο μη υποκείμενο στον φόρο, του οποίου οι ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών δεν υπόκεινται σε ΦΠΑ με βάση το άρθρο 3 παράγραφος 1, ή σε οποιοδήποτε άλλο μη υποκείμενο στον φόρο πρόσωπο.
γ)υποκείμενο στον φόρο μη εγκατεστημένο στο κράτος μέλος κατανάλωσης ο οποίος παρέχει υπηρεσίες σε μη υποκείμενο στον φόρο·
δ)υποκείμενο στον φόρο ο οποίος δεν διαθέτει αριθμό φορολογικού μητρώου στο κράτος μέλος στο οποίο τα αγαθά υπόκεινται σε ΦΠΑ, και ο οποίος πραγματοποιεί παραδόσεις αγαθών σύμφωνα με τα άρθρα 36, 37 και 39 σε υποκείμενο στον φόρο ή σε νομικό πρόσωπο μη υποκείμενο στον φόρο, του οποίου οι ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών δεν υπόκεινται σε ΦΠΑ με βάση το άρθρο 3 παράγραφος 1, ή σε οποιοδήποτε άλλο μη υποκείμενο στον φόρο πρόσωπο·
ε)υποκείμενο στον φόρο ο οποίος δεν διαθέτει αριθμό φορολογικού μητρώου στο κράτος μέλος στο οποίο τα αγαθά υπόκεινται σε ΦΠΑ, και ο οποίος πραγματοποιεί παραδόσεις αγαθών χωρίς αποστολή ή μεταφορά, ή όταν η αποστολή αρχίζει και περατώνεται στο ίδιο κράτος μέλος, σε ένα από τα ακόλουθα πρόσωπα:
α)πρόσωπο υποκείμενο στον φόρο ή νομικό πρόσωπο μη υποκείμενο στον φόρο, του οποίου οι ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών δεν υπόκεινται σε ΦΠΑ με βάση το άρθρο 3 παράγραφος 1, ή σε οποιοδήποτε άλλο μη υποκείμενο στον φόρο πρόσωπο·
β)οποιοδήποτε άλλο υποκείμενο στον φόρο πρόσωπο, όταν η παράδοση αποτελεί παράδοση μεταχειρισμένων αγαθών και αντικειμένων καλλιτεχνικής, συλλεκτικής ή αρχαιολογικής αξίας, εάν τα αγαθά υπόκεινται σε ΦΠΑ σύμφωνα με το καθεστώς του περιθωρίου κέρδους που προβλέπεται στα άρθρα 312 έως 325.
Το παρόν ειδικό καθεστώς ισχύει για όλα τα αγαθά που παραδίδονται ή τις υπηρεσίες που παρέχονται εντός της Κοινότητας από τον οικείο υποκείμενο στον φόρο.»·
22)το άρθρο 369ζ τροποποιείται ως εξής:
α)η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«1.
Στη δήλωση ΦΠΑ αναγράφονται ο αριθμός φορολογικού μητρώου ΦΠΑ που αναφέρεται στο άρθρο 369δ και, για κάθε κράτος μέλος κατανάλωσης, η συνολική αξία, χωρίς ΦΠΑ, οι ισχύοντες συντελεστές ΦΠΑ, κατά περίπτωση, το συνολικό ποσό του αντίστοιχου ΦΠΑ ανά συντελεστή, κατά περίπτωση, και το συνολικό ποσό του ΦΠΑ που οφείλεται όσον αφορά τις ακόλουθες παραδόσεις ή παροχές που υπάγονται στο παρόν ειδικό καθεστώς για τις οποίες έχει επέλθει η γενεσιουργός αιτία του φόρου κατά τη φορολογική περίοδο:
α)ενδοκοινοτικές εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών·
β)με την επιφύλαξη του άρθρου 14α παράγραφος 2, για τους σκοπούς του παρόντος ειδικού καθεστώτος, παραδόσεις αγαθών σύμφωνα με το άρθρο 14α παράγραφος 2, όταν η αποστολή ή η μεταφορά των αγαθών αυτών αρχίζει και περατώνεται στο ίδιο κράτος μέλος, όταν τα αγαθά αυτά παραδίδονται σε υποκείμενο στον φόρο ή σε νομικό πρόσωπο μη υποκείμενο στον φόρο, του οποίου οι ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών δεν υπόκεινται σε ΦΠΑ με βάση το άρθρο 3 παράγραφος 1, ή σε οποιοδήποτε άλλο μη υποκείμενο στον φόρο πρόσωπο·
γ)παροχές υπηρεσιών·
δ)παραδόσεις αγαθών σύμφωνα με τα άρθρα 36, 37 και 39, όταν τα αγαθά αυτά παραδίδονται σε υποκείμενο στον φόρο ή σε νομικό πρόσωπο μη υποκείμενο στον φόρο, του οποίου οι ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών δεν υπόκεινται σε ΦΠΑ με βάση το άρθρο 3 παράγραφος 1, ή σε οποιοδήποτε άλλο μη υποκείμενο στον φόρο πρόσωπο·
ε)παραδόσεις αγαθών χωρίς αποστολή ή μεταφορά, ή όταν η αποστολή αρχίζει και περατώνεται στο ίδιο κράτος μέλος, όταν τα αγαθά αυτά παραδίδονται σε υποκείμενο στον φόρο ή σε νομικό πρόσωπο μη υποκείμενο στον φόρο, του οποίου οι ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών δεν υπόκεινται σε ΦΠΑ με βάση το άρθρο 3 παράγραφος 1, ή σε οποιοδήποτε άλλο μη υποκείμενο στον φόρο πρόσωπο.
Η δήλωση ΦΠΑ περιλαμβάνει επίσης τροποποιήσεις που αναφέρονται σε προηγούμενες φορολογικές περιόδους, όπως προβλέπεται στην παράγραφο 4 του παρόντος άρθρου.»·
β)η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«2.
Όταν αποστέλλονται ή μεταφέρονται αγαθά εντός κρατών μελών ή από κράτη μέλη άλλα από το κράτος μέλος εγγραφής, η δήλωση ΦΠΑ περιλαμβάνει επίσης τη συνολική αξία χωρίς ΦΠΑ, τους ισχύοντες συντελεστές ΦΠΑ, κατά περίπτωση, το συνολικό ποσό του αντίστοιχου ΦΠΑ ανά συντελεστή, κατά περίπτωση, και το συνολικό ποσό ΦΠΑ που οφείλεται όσον αφορά τις ακόλουθες παραδόσεις που υπάγονται στο παρόν ειδικό καθεστώς, για κάθε κράτος μέλος από ή προς το οποίο αποστέλλονται ή μεταφέρονται τα εν λόγω αγαθά:
α)ενδοκοινοτικές εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών πλην αυτών που πραγματοποιούνται από υποκείμενο στον φόρο σύμφωνα με το άρθρο 14α παράγραφος 2·
β)ενδοκοινοτικές εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών και παραδόσεις αγαθών, όταν η αποστολή ή η μεταφορά των αγαθών αυτών αρχίζει και περατώνεται στο ίδιο κράτος μέλος, που πραγματοποιούνται από υποκείμενο στον φόρο σύμφωνα με το άρθρο 14α παράγραφος 2, όταν τα αγαθά αυτά παραδίδονται σε υποκείμενο στον φόρο ή σε νομικό πρόσωπο μη υποκείμενο στον φόρο, του οποίου οι ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών δεν υπόκεινται σε ΦΠΑ με βάση το άρθρο 3 παράγραφος 1, ή σε οποιοδήποτε άλλο μη υποκείμενο στον φόρο πρόσωπο·
γ)παραδόσεις αγαθών σύμφωνα με τα άρθρα 36, 37 και 39, όταν τα αγαθά αυτά παραδίδονται σε υποκείμενο στον φόρο ή σε νομικό πρόσωπο μη υποκείμενο στον φόρο, του οποίου οι ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών δεν υπόκεινται σε ΦΠΑ με βάση το άρθρο 3 παράγραφος 1, ή σε οποιοδήποτε άλλο μη υποκείμενο στον φόρο πρόσωπο·
δ)παραδόσεις αγαθών σε πρόσωπο υποκείμενο στον φόρο ή σε νομικό πρόσωπο μη υποκείμενο στον φόρο, του οποίου οι ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών δεν υπόκεινται σε ΦΠΑ με βάση το άρθρο 3 παράγραφος 1, ή σε οποιοδήποτε άλλο μη υποκείμενο στον φόρο πρόσωπο, όταν η αποστολή αρχίζει και περατώνεται στο ίδιο κράτος μέλος.
Όσον αφορά τις παραδόσεις που αναφέρονται στο στοιχείο α), η δήλωση ΦΠΑ περιλαμβάνει επίσης τον ατομικό αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ ή τον αριθμό φορολογικής εγγραφής που έχει χορηγηθεί από κάθε κράτος μέλος από το οποίο αποστέλλονται ή μεταφέρονται τα εν λόγω αγαθά, αν υπάρχει.
Όσον αφορά τις παραδόσεις που αναφέρονται στο στοιχείο β), η δήλωση ΦΠΑ περιλαμβάνει επίσης τον ατομικό αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ ή τον αριθμό φορολογικής εγγραφής που έχει χορηγηθεί από κάθε κράτος μέλος από το οποίο αποστέλλονται ή μεταφέρονται τα εν λόγω αγαθά, αν υπάρχει.
Η δήλωση ΦΠΑ περιλαμβάνει τις πληροφορίες που αναφέρονται στην παρούσα παράγραφο κατά κράτος μέλος κατανάλωσης.»·
γ)προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 2α:
«2α.
Η απαίτηση παροχής των πληροφοριών που καθορίζονται στην παράγραφο 2 ισχύει επίσης για παραδόσεις αγαθών χωρίς αποστολή ή μεταφορά που πραγματοποιούνται σε κράτος μέλος άλλο από το κράτος μέλος εγγραφής.»·
δ)η παράγραφος 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«3.
Εάν ο υποκείμενος στον φόρο που παρέχει υπηρεσίες καλυπτόμενες από το παρόν ειδικό καθεστώς έχει μία ή περισσότερες μόνιμες εγκαταστάσεις εκτός από εκείνη που έχει στο κράτος μέλος εγγραφής από τις οποίες παρέχονται οι υπηρεσίες, η δήλωση ΦΠΑ περιλαμβάνει επίσης τη συνολική αξία χωρίς ΦΠΑ, τους ισχύοντες συντελεστές ΦΠΑ, κατά περίπτωση, το συνολικό ποσό του αντίστοιχου ΦΠΑ ανά συντελεστή, κατά περίπτωση, και το συνολικό οφειλόμενο ποσό ΦΠΑ αυτών των παροχών, για κάθε κράτος μέλος στο οποίο ο εν λόγω υποκείμενος στον φόρο έχει εγκατάσταση, μαζί με τον ατομικό αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ ή τον αριθμό φορολογικής εγγραφής της εν λόγω εγκατάστασης και ανά κράτος μέλος κατανάλωσης.»·
ε)η παράγραφος 4 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«4.
Όταν απαιτούνται τροποποιήσεις σε δήλωση ΦΠΑ μετά την ημερομηνία κατά την οποία έπρεπε να υποβληθεί η δήλωση σύμφωνα με το άρθρο 369στ, οι εν λόγω τροποποιήσεις περιλαμβάνονται σε επόμενη δήλωση εντός τριών ετών από την ημερομηνία κατά την οποία έπρεπε να υποβληθεί η αρχική δήλωση σύμφωνα με το άρθρο 369στ. Αυτή η επόμενη δήλωση ΦΠΑ προσδιορίζει το σχετικό κράτος μέλος κατανάλωσης, την περίοδο επιβολής του φόρου και το ποσό ΦΠΑ για το οποίο απαιτούνται ενδεχόμενες τροποποιήσεις.»·
23)στο άρθρο 369ιγ, προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 4:
«4.
Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1, τα κράτη μέλη επιβάλλουν την υποχρέωση στον υποκείμενο στον φόρο που ενεργεί ως θεωρούμενος προμηθευτής, σύμφωνα με το άρθρο 14α παράγραφος 1, να χρησιμοποιεί το παρόν ειδικό καθεστώς για όλες τις εξ αποστάσεως πωλήσεις που πραγματοποιεί όσον αφορά τα αγαθά που εισάγονται από τρίτα εδάφη ή τρίτες χώρες.»·
24)το άρθρο 369ιστ τροποποιείται ως εξής:
α)στην παράγραφο 1, προστίθεται το ακόλουθο στοιχείο ε):
«ε)το καθεστώς του υποκείμενου στον φόρο ο οποίος θεωρείται ότι έχει παραλάβει και παραδώσει τα αγαθά σύμφωνα με το άρθρο 14α παράγραφος 1.»·
β)στην παράγραφο 3, προστίθεται το ακόλουθο στοιχείο στ):
«στ) το καθεστώς του υποκείμενου στον φόρο ο οποίος θεωρείται ότι έχει παραλάβει και παραδώσει τα αγαθά σύμφωνα με το άρθρο 14α παράγραφος 1.»·
25)το άρθρο 369ιη τροποποιείται ως εξής:
α)στην παράγραφο 1, το στοιχείο δ) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«δ) εάν ο εν λόγω υποκείμενος στον φόρο συστηματικά δεν συμμορφώνεται προς τους κανόνες που αφορούν το ειδικό αυτό καθεστώς και στον βαθμό που η χρήση του καθεστώτος αυτού δεν είναι υποχρεωτική σύμφωνα με το άρθρο 369ιγ παράγραφος 4.»·
β)στην παράγραφο 3, το στοιχείο δ) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«δ) εάν ο εν λόγω υποκείμενος στον φόρο συστηματικά δεν συμμορφώνεται προς τους κανόνες που αφορούν το ειδικό αυτό καθεστώς και στον βαθμό που η χρήση του καθεστώτος αυτού δεν είναι υποχρεωτική σύμφωνα με το άρθρο 369ιγ παράγραφος 4.»·
γ)προστίθεται νέα παράγραφος 4:
«4. Όταν η χρήση του ειδικού καθεστώτος είναι υποχρεωτική σύμφωνα με το άρθρο 369ιγ παράγραφος 4, τα κράτη μέλη εγγραφής θεσπίζουν κατάλληλα μέτρα, εκτός από τη διαγραφή από το φορολογικό μητρώο, όταν ο υποκείμενος στον φόρο συστηματικά δεν συμμορφώνεται προς τους κανόνες που αφορούν το ειδικό αυτό καθεστώς.»·
26)στο άρθρο 369κ, η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«2.
Όταν απαιτούνται τροποποιήσεις σε δήλωση ΦΠΑ μετά την ημερομηνία κατά την οποία έπρεπε να υποβληθεί η δήλωση σύμφωνα με το άρθρο 369ιθ, οι εν λόγω τροποποιήσεις περιλαμβάνονται σε επόμενη δήλωση εντός τριών ετών από την ημερομηνία κατά την οποία έπρεπε να υποβληθεί η αρχική δήλωση σύμφωνα με το άρθρο 369ιθ. Αυτή η επόμενη δήλωση ΦΠΑ προσδιορίζει το σχετικό κράτος μέλος κατανάλωσης, τη φορολογική περίοδο και το ποσό ΦΠΑ για το οποίο απαιτούνται ενδεχόμενες τροποποιήσεις.»·
27)στον τίτλο XII κεφάλαιο 6, προστίθεται το ακόλουθο τμήμα 5:
«Τμήμα 5
Ειδικό καθεστώς για μεταφορές ιδίων αγαθών
Άρθρο 369κδα
Για τους σκοπούς του παρόντος τμήματος, και με την επιφύλαξη άλλων κοινοτικών διατάξεων, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1)
“μεταφορά ιδίων αγαθών”: η μεταφορά αγαθών σε άλλο κράτος μέλος σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 1, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών με βάση το άρθρο 14α παράγραφος 3, και δεν περιλαμβάνει τις μεταφορές κεφαλαιουχικών αγαθών, όπως ορίζονται από το κράτος μέλος στο οποίο αποστέλλονται ή μεταφέρονται τα αγαθά σύμφωνα με το άρθρο 189 στοιχείο α), ή αγαθών για τα οποία δεν παρέχεται πλήρες δικαίωμα έκπτωσης στο εν λόγω κράτος μέλος.
2)
“κράτος μέλος εγγραφής”: το κράτος μέλος στο οποίο βρίσκεται η έδρα της οικονομικής δραστηριότητας του υποκείμενου στον φόρο ή, εάν η έδρα της οικονομικής του δραστηριότητας δεν βρίσκεται στην Κοινότητα, το κράτος μέλος όπου έχει μόνιμη εγκατάσταση ο εν λόγω υποκείμενος στον φόρο.
Όταν υποκείμενος στον φόρο δεν έχει την έδρα της οικονομικής του δραστηριότητας στην Κοινότητα αλλά έχει περισσότερες από μία μόνιμες εγκαταστάσεις στην Κοινότητα, κράτος μέλος εγγραφής είναι το κράτος μέλος με μόνιμη εγκατάσταση στο οποίο ο υποκείμενος στον φόρο δηλώνει ότι θα χρησιμοποιήσει αυτό το ειδικό καθεστώς. Ο υποκείμενος στον φόρο δεσμεύεται από την εν λόγω απόφαση για το συγκεκριμένο ημερολογιακό έτος και για τα δύο επόμενα ημερολογιακά έτη.
Όταν υποκείμενος στον φόρο δεν έχει την έδρα της οικονομικής του δραστηριότητας στην Κοινότητα ούτε μόνιμη εγκατάσταση στην Κοινότητα, κράτος μέλος εγγραφής είναι το κράτος μέλος από το οποίο εκκινεί η αποστολή ή η μεταφορά των αγαθών. Όταν η αποστολή ή η μεταφορά των αγαθών εκκινεί από περισσότερα του ενός κράτη μέλη, ο υποκείμενος στον φόρο δηλώνει ποιο εξ αυτών των κρατών μελών είναι το κράτος μέλος εγγραφής. Ο υποκείμενος στον φόρο δεσμεύεται από την εν λόγω απόφαση για το συγκεκριμένο ημερολογιακό έτος και για τα δύο επόμενα ημερολογιακά έτη.
Άρθρο 369κδβ
Τα κράτη μέλη επιτρέπουν σε κάθε υποκείμενο στον φόρο που πραγματοποιεί μεταφορές ιδίων αγαθών να χρησιμοποιεί το παρόν ειδικό καθεστώς.
Αυτό το ειδικό καθεστώς εφαρμόζεται σε όλες τις μεταφορές ιδίων αγαθών που πραγματοποιούνται από υποκείμενο στον φόρο εγγεγραμμένο στο εν λόγω καθεστώς.
Άρθρο 369κδγ
Ο υποκείμενος στον φόρο υποχρεούται να γνωστοποιεί στο κράτος μέλος εγγραφής την έναρξη και την παύση των φορολογητέων δραστηριοτήτων του που υπάγονται στο ειδικό αυτό καθεστώς ή τη μεταβολή αυτών κατά τρόπο ώστε ο εν λόγω υποκείμενος στον φόρο να μην πληροί πλέον τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για την υπαγωγή του στο παρόν ειδικό καθεστώς. Ο εν λόγω υποκείμενος στον φόρο γνωστοποιεί την πληροφορία αυτή με ηλεκτρονικά μέσα.
Άρθρο 369κδδ
Ο υποκείμενος στον φόρο που χρησιμοποιεί το παρόν ειδικό καθεστώς εγγράφεται, για φορολογητέες πράξεις στο πλαίσιο αυτού του καθεστώτος, μόνο στο κράτος μέλος εγγραφής. Για τον σκοπό αυτόν, το κράτος μέλος χρησιμοποιεί τον ατομικό αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ που έχει ήδη χορηγηθεί στον υποκείμενο στον φόρο όσον αφορά τις υποχρεώσεις του στο πλαίσιο του εσωτερικού συστήματος.
Άρθρο 369κδε
Το κράτος μέλος εγγραφής εξαιρεί τον υποκείμενο στον φόρο από το ειδικό καθεστώς σε οποιαδήποτε από τις ακόλουθες περιπτώσεις:
α)εάν ο εν λόγω υποκείμενος στον φόρο κοινοποιήσει ότι δεν πραγματοποιεί πλέον μεταφορές ιδίων αγαθών που υπάγονται στο παρόν ειδικό καθεστώς·
β)εάν μπορεί με άλλο τρόπο να συναχθεί ότι οι φορολογητέες δραστηριότητες του εν λόγω υποκείμενου στον φόρο που υπάγονται στο ειδικό αυτό καθεστώς έχουν τερματιστεί·
γ)εάν ο εν λόγω υποκείμενος στον φόρο δεν πληροί πλέον τις προϋποθέσεις που είναι αναγκαίες για την υπαγωγή του σε αυτό το ειδικό καθεστώς·
δ)εάν ο εν λόγω υποκείμενος στον φόρο συστηματικά δεν συμμορφώνεται προς τους κανόνες που αφορούν το ειδικό αυτό καθεστώς.
Άρθρο 369κδστ
Ο υποκείμενος στον φόρο που χρησιμοποιεί το παρόν ειδικό καθεστώς υποβάλλει με ηλεκτρονικά μέσα, στο κράτος μέλος εγγραφής, δήλωση ΦΠΑ για κάθε μήνα, είτε έχουν πραγματοποιηθεί μεταφορές αγαθών που υπάγονται στο παρόν ειδικό καθεστώς είτε όχι. Η δήλωση ΦΠΑ υποβάλλεται μέχρι το τέλος του μήνα μετά το τέλος της φορολογικής περιόδου, την οποία καλύπτει η δήλωση.
Άρθρο 369κδζ
1.
Στη δήλωση ΦΠΑ αναγράφονται ο αριθμός φορολογικού μητρώου ΦΠΑ που αναφέρεται στο άρθρο 369κδ δ και, για κάθε κράτος μέλος στο οποίο αποστέλλονται ή μεταφέρονται τα αγαθά, η συνολική αξία, χωρίς ΦΠΑ, των μεταφορών που υπάγονται στο παρόν ειδικό καθεστώς και για τις οποίες επήλθε η γενεσιουργός αιτία του φόρου κατά τη φορολογική περίοδο.
Η δήλωση ΦΠΑ περιλαμβάνει επίσης τροποποιήσεις που αναφέρονται σε προηγούμενες φορολογικές περιόδους, όπως προβλέπεται στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου.
2.
Όταν αποστέλλονται ή μεταφέρονται αγαθά από κράτη μέλη άλλα από το κράτος μέλος εγγραφής, η δήλωση ΦΠΑ περιλαμβάνει επίσης τη συνολική αξία, χωρίς ΦΠΑ, των μεταφορών που υπάγονται στο παρόν ειδικό καθεστώς, για κάθε κράτος μέλος από το οποίο αποστέλλονται ή μεταφέρονται αγαθά.
Η δήλωση ΦΠΑ περιλαμβάνει επίσης τον ατομικό αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ ή τον αριθμό φορολογικής εγγραφής που έχει χορηγηθεί από κάθε κράτος μέλος από το οποίο αποστέλλονται ή μεταφέρονται τα εν λόγω αγαθά, αν υπάρχει. Η δήλωση ΦΠΑ περιλαμβάνει τις πληροφορίες που αναφέρονται στην παρούσα παράγραφο κατά κράτος μέλος στο οποίο αποστέλλονται ή μεταφέρονται τα αγαθά.
3.
Όταν απαιτούνται τροποποιήσεις σε δήλωση ΦΠΑ μετά την ημερομηνία κατά την οποία έπρεπε να υποβληθεί η δήλωση σύμφωνα με το άρθρο 369κδστ, οι εν λόγω τροποποιήσεις περιλαμβάνονται σε επόμενη δήλωση εντός τριών ετών από την ημερομηνία κατά την οποία έπρεπε να υποβληθεί η αρχική δήλωση σύμφωνα με το άρθρο369κδστ. Αυτή η επόμενη δήλωση ΦΠΑ προσδιορίζει το σχετικό κράτος μέλος στο οποίο αποστέλλονται ή μεταφέρονται τα αγαθά, τη φορολογική περίοδο και τη φορολογητέα βάση για την οποία απαιτούνται ενδεχόμενες τροποποιήσεις.
Άρθρο 369κδη
1.
Η δήλωση ΦΠΑ συμπληρώνεται σε ευρώ.
Τα κράτη μέλη που δεν έχουν υιοθετήσει το ευρώ μπορούν να απαιτούν τη συμπλήρωση της δήλωσης ΦΠΑ στο εθνικό τους νόμισμα.
Εάν οι παραδόσεις έχουν πραγματοποιηθεί σε άλλα νομίσματα, κατά τη συμπλήρωση της δήλωσης ΦΠΑ, ο υποκείμενος στον φόρο που χρησιμοποιεί το παρόν ειδικό καθεστώς χρησιμοποιεί τη συναλλαγματική ισοτιμία που ισχύει την τελευταία ημέρα της φορολογικής περιόδου.
2.
Η μετατροπή γίνεται σύμφωνα με τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα την ημέρα εκείνη ή, εάν δεν υπήρξε δημοσίευση τη συγκεκριμένη ημέρα, τις ισοτιμίες της επόμενης ημέρας δημοσίευσης.
Άρθρο 369κδθ
Για τους σκοπούς του παρόντος ειδικού καθεστώτος, απαλλάσσονται από τον φόρο οι ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών στο κράτος μέλος στο οποίο αποστέλλονται ή μεταφέρονται τα αγαθά.
Άρθρο 369κδι
Ο υποκείμενος στον φόρο που χρησιμοποιεί το παρόν ειδικό καθεστώς δεν μπορεί, όσον αφορά τις φορολογητέες δραστηριότητές του που υπάγονται στο παρόν ειδικό καθεστώς, να δηλώνει στη δήλωση ΦΠΑ του εν λόγω ειδικού καθεστώτος τον ΦΠΑ για τον οποίο παρέχεται δικαίωμα έκπτωσης, σύμφωνα με το άρθρο 168 της παρούσας οδηγίας, στα κράτη μέλη από ή προς το οποίο αποστέλλονται ή μεταφέρονται τα αγαθά. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 1 σημείο 1 της οδηγίας 86/560/ΕΟΚ, το άρθρο 2 σημείο 1, το άρθρο 3 και το άρθρο 8 παράγραφος 1 στοιχείο ε) της οδηγίας 2008/9/ΕΚ, στον εν λόγω υποκείμενο στον φόρο επιστρέφεται ο φόρος σύμφωνα με τις οδηγίες αυτές. Το άρθρο 2 παράγραφοι 2 και 3 και το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 86/560/ΕΟΚ δεν εφαρμόζονται στις επιστροφές που σχετίζονται με αγαθά που καλύπτονται από το ειδικό αυτό καθεστώς.
Εάν ο υποκείμενος στον φόρο που χρησιμοποιεί το παρόν ειδικό καθεστώς απαιτείται να διαθέτει αριθμό μητρώου σε κράτος μέλος για δραστηριότητες μη υπαγόμενες στο παρόν ειδικό καθεστώς, τότε εκπίπτει ο ΦΠΑ ο οποίος του έχει επιβληθεί στο συγκεκριμένο κράτος μέλος και αφορά τα αγαθά που του έχουν παραδοθεί ή τις υπηρεσίες που του έχουν παρασχεθεί στο εν λόγω κράτος μέλος, με τη δήλωση ΦΠΑ την οποία υποβάλλει σύμφωνα με το άρθρο 250.
Άρθρο 369κδια
1. Ο υποκείμενος στον φόρο που χρησιμοποιεί το παρόν ειδικό καθεστώς υποχρεούται να καταχωρίζει στα λογιστικά βιβλία τις μεταφορές ιδίων αγαθών που υπάγονται σε αυτό το ειδικό καθεστώς. Οι καταχωρίσεις αυτές πρέπει να είναι αρκετά λεπτομερείς, ώστε να επιτρέπουν στις φορολογικές αρχές των κρατών μελών από και προς τα οποία έχουν αποσταλεί ή μεταφερθεί τα αγαθά να επαληθεύουν την ακρίβεια της δήλωσης ΦΠΑ.
2.
Οι καταχωρίσεις της παραγράφου 1 πρέπει να διατίθενται, έπειτα από αίτηση, με ηλεκτρονικά μέσα, στο κράτος μέλος από και προς το οποίο έχουν αποσταλεί ή μεταφερθεί τα αγαθά και στο κράτος μέλος εγγραφής.
Οι καταχωρίσεις αυτές διαφυλάσσονται για διάστημα πέντε ετών, το οποίο αρχίζει από τις 31 Δεκεμβρίου του έτους κατά το οποίο πραγματοποιήθηκε η μεταφορά ιδίων αγαθών.».
Άρθρο 3
Τροποποιήσεις της οδηγίας 2006/112/ΕΚ με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026
Η οδηγία 2006/112/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:
1)στο άρθρο 243, η παράγραφος 3 απαλείφεται·
2)στο άρθρο 262, η παράγραφος 2 απαλείφεται.
Άρθρο 4
Τροποποιήσεις της οδηγίας 2006/112/ΕΚ με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2028
Η οδηγία 2006/112/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:
1)στο άρθρο 42, το στοιχείο β) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«β)ο αποκτών έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 265 σχετικά με τη διαβίβαση των δεδομένων για τις ενδοκοινοτικές αποκτήσεις.»·
2)στο άρθρο 138, η παράγραφος 1α αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«1α.
Η απαλλαγή που προβλέπεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου δεν ισχύει όταν ο προμηθευτής δεν έχει εκπληρώσει την υποχρέωση των άρθρων 262 και 263 για τη διαβίβαση των δεδομένων σχετικά με τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές ή όταν τα δεδομένα που διαβιβάστηκαν δεν περιέχουν τις ορθές πληροφορίες σχετικά με την παράδοση, όπως απαιτείται βάσει του άρθρου 264, εκτός εάν ο προμηθευτής μπορεί να αιτιολογήσει δεόντως τυχόν παραλείψεις του κατά τρόπο ικανοποιητικό για τις αρμόδιες αρχές.»·
3)το άρθρο 218 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, τα τιμολόγια εκδίδονται σε δομημένο ηλεκτρονικό μορφότυπο. Ωστόσο, τα κράτη μέλη δύνανται να αποδέχονται ως τιμολόγια έγγραφα σε έντυπη ή άλλη μορφή για συναλλαγές οι οποίες δεν υπόκεινται στις υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων που καθορίζονται στον τίτλο XI κεφάλαιο 6. Τα κράτη μέλη επιτρέπουν την έκδοση ηλεκτρονικών τιμολογίων που συμμορφώνονται με το ευρωπαϊκό πρότυπο έκδοσης ηλεκτρονικών τιμολογίων και τον κατάλογο των συντακτικών δομών του σύμφωνα με την οδηγία 2014/55/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Η έκδοση ηλεκτρονικών τιμολογίων από τους υποκείμενους στον φόρο και η διαβίβασή τους δεν υπόκειται σε προηγούμενη υποχρεωτική έγκριση ή επαλήθευση από τις φορολογικές αρχές.»·
4)στο άρθρο 222, το πρώτο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Για τις παραδόσεις αγαθών σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 138 ή για τις παραδόσεις αγαθών ή τις παροχές υπηρεσιών για τις οποίες ο ΦΠΑ οφείλεται από τον πελάτη κατ’ εφαρμογή των άρθρων 194 και 196, πρέπει να εκδίδεται τιμολόγιο το αργότερο δύο εργάσιμες ημέρες μετά την επέλευση της γενεσιουργού αιτίας.»·
5)το άρθρο 223 απαλείφεται·
6)στο άρθρο 226, προστίθενται τα ακόλουθα σημεία 16, 17 και 18:
«16)σε περίπτωση διορθωτικού τιμολογίου, ο αλληλοδιάδοχος αριθμός ο οποίος χαρακτηρίζει το διορθωμένο τιμολόγιο, όπως αναφέρεται στο σημείο 2,
17)ο αριθμός IBAN του τραπεζικού λογαριασμού του προμηθευτή αγαθών ή του παρόχου υπηρεσιών στον οποίο θα πιστωθεί η πληρωμή του τιμολογίου. Εάν ο αριθμός IBAN δεν είναι διαθέσιμος, οποιοδήποτε άλλο αναγνωριστικό που ταυτοποιεί με σαφήνεια τον τραπεζικό λογαριασμό στον οποίο θα πιστωθεί το τιμολόγιο,
18)η ημερομηνία κατά την οποία καθίσταται απαιτητή η πληρωμή της παράδοσης αγαθών ή της παροχής υπηρεσιών ή, σε περίπτωση που έχουν συμφωνηθεί τμηματικές πληρωμές, η ημερομηνία και το ποσό κάθε πληρωμής.»·
7)στον τίτλο XI, η επικεφαλίδα του κεφαλαίου 6 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6
Απαιτήσεις ψηφιακής υποβολής στοιχείων»·
8)στον τίτλο XI κεφάλαιο 6 τμήμα 1, προστίθεται η ακόλουθη επικεφαλίδα:
«Τμήμα 1
Απαιτήσεις ψηφιακής υποβολής στοιχείων για διασυνοριακές παραδόσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται εξ επαχθούς αιτίας μεταξύ υποκείμενων στον φόρο»·
9)το άρθρο 262 τροποποιείται ως εξής:
α)στην παράγραφο 1, η εισαγωγική φράση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Κάθε υποκείμενος στον φόρο που διαθέτει αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ υποβάλλει στο κράτος μέλος στο οποίο είναι εγκατεστημένος ή διαθέτει αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ τα ακόλουθα δεδομένα για κάθε παράδοση και μεταφορά αγαθών που πραγματοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 138, για κάθε ενδοκοινοτική απόκτηση αγαθών σύμφωνα με το άρθρο 20 και για κάθε παροχή υπηρεσίας που είναι φορολογητέα σε κράτος μέλος διαφορετικό από εκείνο στο οποίο είναι εγκατεστημένος ο προμηθευτής ή ο πάροχος:»·
10)το άρθρο 263 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 263
1. Τα δεδομένα που αναφέρονται στο άρθρο 262 παράγραφος 1 διαβιβάζονται για κάθε μεμονωμένη πράξη που πραγματοποιεί ο υποκείμενος στον φόρο το αργότερο δύο εργάσιμες ημέρες μετά την έκδοση του τιμολογίου ή μετά την ημερομηνία κατά την οποία έπρεπε να εκδοθεί το τιμολόγιο, όταν ο υποκείμενος στον φόρο δεν εκπληρώνει την υποχρέωση έκδοσης τιμολογίου. Τα δεδομένα διαβιβάζονται από το υποκείμενο στον φόρο πρόσωπο ή από τρίτο ο οποίος ενεργεί για λογαριασμό του εν λόγω προσώπου. Τα κράτη μέλη προβλέπουν τα ηλεκτρονικά μέσα για την υποβολή των εν λόγω δεδομένων.
Τα κράτη μέλη επιτρέπουν τη διαβίβαση δεδομένων από ηλεκτρονικά τιμολόγια που συμμορφώνονται με το ευρωπαϊκό πρότυπο έκδοσης ηλεκτρονικών τιμολογίων και τον κατάλογο των συντακτικών δομών του σύμφωνα με την οδηγία 2014/55/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
Τα κράτη μέλη δύνανται να επιτρέπουν τη διαβίβαση των δεδομένων από ηλεκτρονικά τιμολόγια με τη χρήση άλλων μορφοτύπων δεδομένων, τα οποία εξασφαλίζουν τη διαλειτουργικότητα με το ευρωπαϊκό πρότυπο έκδοσης ηλεκτρονικών τιμολογίων.
2. Το κοινό ηλεκτρονικό μήνυμα για την παροχή των δεδομένων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 καθορίζεται σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 58 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 904/2010.»·
11)το άρθρο 264 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 264
Τα δεδομένα που διαβιβάζονται σύμφωνα με το άρθρο 263 περιλαμβάνουν όλα τα ακόλουθα:
α)τις πληροφορίες που αναφέρονται στο άρθρο 226 σημεία 1 έως 4, 6, 8 έως 11α, 16, 17 και 18·
β)για τις παραδόσεις αγαθών που συνίστανται σε αποστολή με προορισμό άλλο κράτος μέλος σύμφωνα με το άρθρο 138 παράγραφος 2 στοιχείο γ), το συνολικό ποσό της παράδοσης που καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 76.»·
12)το άρθρο 265 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 265
Στις περιπτώσεις ενδοκοινοτικών αποκτήσεων αγαθών που αναφέρονται στο άρθρο 42, ο υποκείμενος στον φόρο που διαθέτει αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ στο κράτος μέλος το οποίο του χορήγησε τον αριθμό ΦΠΑ με τον οποίο ο εν λόγω υποκείμενος στον φόρο πραγματοποίησε τις αποκτήσεις αυτές αναγράφει στα στοιχεία προς διαβίβαση τις ακόλουθες πληροφορίες:
α)τον αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ που ο εν λόγω υποκείμενος στον φόρο διαθέτει στο εν λόγω κράτος μέλος και με τον οποίο διενήργησε την απόκτηση και τη μετέπειτα παράδοση αγαθών·
β)τον αριθμό φορολογικού μητρώου που διαθέτει, στο κράτος μέλος άφιξης της αποστολής ή της μεταφοράς των αγαθών, το πρόσωπο στο οποίο παραδίδει μετέπειτα τα αγαθά ο υποκείμενος στον φόρο·
γ)το ποσό, χωρίς ΦΠΑ, κάθε παράδοσης που διενεργεί ο υποκείμενος στον φόρο στο κράτος μέλος άφιξης της αποστολής ή της μεταφοράς των αγαθών.»·
13)το άρθρο 266 απαλείφεται·
14)το άρθρο 267 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 267
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα, ώστε τα πρόσωπα τα οποία, σύμφωνα με το άρθρο 194 ή 204, θεωρούνται υπόχρεοι του φόρου στη θέση υποκείμενου στον φόρο ο οποίος δεν είναι εγκατεστημένος στο έδαφός τους, να εκπληρώνουν την καθοριζόμενη στο παρόν κεφάλαιο υποχρέωση υποβολής των στοιχείων.»·
15)το άρθρο 268 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 268
Τα κράτη μέλη απαιτούν από τους υποκείμενους στον φόρο οι οποίοι πραγματοποιούν στο έδαφός τους ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών ή εξομοιούμενες με αυτές πράξεις, σύμφωνα με το άρθρο 21 ή 22, να υποβάλλουν τα στοιχεία για τις εν λόγω πράξεις όπως προβλέπεται στο παρόν κεφάλαιο.»·
16)τα άρθρα 269, 270 και 271 απαλείφονται·
17)στον τίτλο XI κεφάλαιο 6, προστίθεται το ακόλουθο τμήμα 2:
«Τμήμα 2
Απαιτήσεις ψηφιακής υποβολής στοιχείων για παραδόσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται εξ επαχθούς αιτίας μεταξύ υποκείμενων στον φόρο στο έδαφος κράτους μέλους
Άρθρο 271α
1.
Τα κράτη μέλη δύνανται να επιβάλλουν την υποχρέωση στους υποκείμενους στον φόρο που διαθέτουν αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ στο έδαφός τους να αποστέλλουν ηλεκτρονικά στις φορολογικές αρχές τους στοιχεία σχετικά με τις παραδόσεις αγαθών και τις παροχές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται εξ επαχθούς αιτίας προς άλλους υποκείμενους στον φόρο στο έδαφός τους.
2.
Τα κράτη μέλη δύνανται να επιβάλλουν την υποχρέωση στους υποκείμενους στον φόρο που διαθέτουν αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ στο έδαφός τους να αποστέλλουν ηλεκτρονικά στις φορολογικές αρχές τους στοιχεία σχετικά με φορολογητέες πράξεις άλλες από εκείνες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου και στο άρθρο 262.
Άρθρο 271β
Όταν ένα κράτος μέλος απαιτεί τη διαβίβαση των δεδομένων σύμφωνα με το άρθρο 271α, ο υποκείμενος στον φόρο ή τρίτος ο οποίος ενεργεί για λογαριασμό του υποκείμενου στον φόρο διαβιβάζει τα εν λόγω δεδομένα για κάθε συναλλαγή χωριστά το αργότερο δύο εργάσιμες ημέρες μετά την έκδοση του τιμολογίου ή μετά την ημερομηνία κατά την οποία έπρεπε να εκδοθεί το τιμολόγιο, εάν ο υποκείμενος στον φόρο δεν εκπληρώνει την υποχρέωση έκδοσης τιμολογίου. Τα κράτη μέλη επιτρέπουν τη διαβίβαση δεδομένων από ηλεκτρονικά τιμολόγια που συμμορφώνονται με το ευρωπαϊκό πρότυπο έκδοσης ηλεκτρονικών τιμολογίων και τον κατάλογο των συντακτικών δομών του σύμφωνα με την οδηγία 2014/55/ΕΕ.
Τα κράτη μέλη δύνανται να επιτρέπουν τη διαβίβαση των δεδομένων από ηλεκτρονικά τιμολόγια με τη χρήση άλλων μορφοτύπων δεδομένων.
Άρθρο 271γ
Το αργότερο έως τις 31 Μαρτίου 2033, η Επιτροπή, με βάση τις πληροφορίες που παρέχουν τα κράτη μέλη, υποβάλλει στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με τη λειτουργία των εγχώριων απαιτήσεων υποβολής στοιχείων που καθορίζονται στο παρόν τμήμα. Στην εν λόγω έκθεση, η Επιτροπή αξιολογεί την ανάγκη λήψης περαιτέρω μέτρων εναρμόνισης και, εάν κριθεί αναγκαίο, υποβάλλει κατάλληλη πρόταση για τα μέτρα αυτά.»·
18)το άρθρο 273 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 273
Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν και άλλες υποχρεώσεις που κρίνουν αναγκαίες για τη διασφάλιση της ορθής είσπραξης του ΦΠΑ και την αποφυγή της απάτης, με την επιφύλαξη της τήρησης της αρχής της ίσης μεταχείρισης των εσωτερικών πράξεων και των πράξεων που πραγματοποιούνται από υποκείμενους στον φόρο μεταξύ κρατών μελών και με την προϋπόθεση ότι οι υποχρεώσεις αυτές δεν οδηγούν, στις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών, σε διατυπώσεις που συνδέονται με τη διέλευση συνόρων.
Η δυνατότητα που προβλέπεται στο πρώτο εδάφιο δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την επιβολή επιπλέον υποχρεώσεων τιμολόγησης, εκτός από αυτές που καθορίζονται στο κεφάλαιο 3, ούτε για την εφαρμογή επιπλέον υποχρεώσεων υποβολής στοιχείων, εκτός από αυτές που προβλέπονται στον τίτλο XI κεφάλαιο 6.»·
Άρθρο 5
Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο
1. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν και δημοσιεύουν, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν προς το άρθρο 1 της παρούσας οδηγίας. Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.
Εφαρμόζουν τις εν λόγω διατάξεις από την 1η Ιανουαρίου 2024.
Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, περιέχουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Τα κράτη μέλη καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η εν λόγω αναφορά.
2. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν και δημοσιεύουν, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024, τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν προς το άρθρο 2 της παρούσας οδηγίας.
Εφαρμόζουν τις εν λόγω διατάξεις από την 1η Ιανουαρίου 2025.
Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, περιέχουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Τα κράτη μέλη καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η εν λόγω αναφορά.
3. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν και δημοσιεύουν, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν προς το άρθρο 3 της παρούσας οδηγίας.
Εφαρμόζουν τις εν λόγω διατάξεις από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, περιέχουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτήν κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Τα κράτη μέλη καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η εν λόγω αναφορά.
4. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν και δημοσιεύουν, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027, τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν προς το άρθρο 4 της παρούσας οδηγίας.
Εφαρμόζουν τις διατάξεις αυτές από την 1η Ιανουαρίου 2028.
Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, περιέχουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτήν κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Τα κράτη μέλη καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η εν λόγω αναφορά.
5. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εθνικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.
Άρθρο 6
Έναρξη ισχύος
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 7
Αποδέκτες
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος