ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Στρασβούργο,17.4.2018
COM(2018) 209 final
2018/0103(COD)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με την κυκλοφορία στην αγορά και τη χρήση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών, για την τροποποίηση του παραρτήματος XVII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 98/2013 σχετικά με την κυκλοφορία στην αγορά και τη χρήση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών
{SWD(2018) 104 final}
{SWD(2018) 105 final}
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης
Οι πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών είναι χημικές ουσίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για νόμιμους σκοπούς αλλά και καταχρηστικά για την κατασκευή εκρηκτικών. Με στόχο την αποτροπή της παράνομης κατασκευής εκρηκτικών, ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 98/2013 σχετικά με την κυκλοφορία στην αγορά και τη χρήση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών (εφεξής «o κανονισμός») περιορίζει τη διαθεσιμότητα, την εισαγωγή, την κατοχή και τη χρήση επιλεγμένων πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών στο ευρύ κοινό και θεσπίζει κανόνες σχετικά με την αναφορά των ύποπτων συναλλαγών.
Μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού, την 1η Μαρτίου 2013, οι ποσότητες πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών που είναι διαθέσιμες στην αγορά παρουσίασαν μείωση. Τα κράτη μέλη ανέφεραν επίσης αύξηση στον αριθμό των αναφερόμενων ύποπτων συναλλαγών, εξαφανίσεων και κλοπών. Ωστόσο, οι πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται για την παράνομη κατασκευή εκρηκτικών. Τέτοιου είδους «αυτοσχέδια εκρηκτικά» χρησιμοποιήθηκαν στη συντριπτική πλειονότητα των τρομοκρατικών επιθέσεων που έχουν σημειωθεί στην επικράτεια της ΕΕ, π.χ. στη Μαδρίτη το 2004, στο Λονδίνο το 2005, στο Παρίσι το 2015, στις Βρυξέλλες το 2016, καθώς και στο Μάντσεστερ και στο Parsons Green το 2017. Σε επιθέσεις με αυτοσχέδια εκρηκτικά αποδίδεται επίσης η συντριπτική πλειοψηφία των θυμάτων επιθέσεων αυτού του είδους κατά τις τελευταίες δεκαετίες.
Με τη θέσπιση περιορισμών και ελέγχων σε ενωσιακό επίπεδο, ο κανονισμός είχε ως στόχο να δημιουργήσει ισότιμους όρους ανταγωνισμού για όλες τις ενδιαφερόμενες εταιρείες. Ωστόσο, ο κανονισμός πέτυχε τον στόχο του μόνον εν μέρει, επειδή προβλέπει διαφορετικά επίπεδα περιορισμών μεταξύ των κρατών μελών. Αυτό δεν διασφαλίζει τον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό ομοιομορφίας για τους οικονομικούς φορείς. Επιπλέον, δεν εγγυάται επαρκές επίπεδο προστασίας της ασφάλειας των πολιτών. Υπάρχουν αναφορές για εγκληματικά στοιχεία που επιδιώκουν να αποκτήσουν πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών σε κράτη μέλη με λιγότερο αυστηρούς περιορισμούς, ή μέσω του διαδικτύου, στο οποίο δεν εφαρμόζεται πάντοτε ο κανονισμός.
Οι υφιστάμενοι περιορισμοί και έλεγχοι αποδείχθηκαν ανεπαρκείς για την πρόληψη της παράνομης κατασκευής αυτοσχέδιων εκρηκτικών. Για παράδειγμα, η απαίτηση για καταχώριση των συναλλαγών δεν προλαμβάνει ούτε εμποδίζει την απόκτηση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών από εγκληματικά στοιχεία. Τα νομικά πρόσωπα μπορούν επίσης να αποκτούν πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών τις οποίες δεν χρειάζονται για επαγγελματική χρήση. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, έχει επίσης αλλάξει η μορφή της απειλής. Οι τρομοκράτες χρησιμοποιούν νέες τακτικές και αναπτύσσουν νέες συνθέσεις και τεχνικές κατασκευής βομβών, οι οποίες έχουν – τουλάχιστον εν μέρει – ως στόχο την παράκαμψη των υφιστάμενων περιορισμών και ελέγχων.
Επιπροσθέτως, ο κανονισμός δεν περιλαμβάνει διατάξεις που διευκολύνουν τη συμμόρφωση και την επιβολή. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα σειρά συστημικών ελλειμμάτων σε όλο το μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού: δεν έχουν όλοι οι παράγοντες γνώση των υποχρεώσεων βάσει του κανονισμού ούτε διενεργούν όλοι οι οικονομικοί φορείς ελέγχους για την εξασφάλιση της συμμόρφωσης. Επίσης, δεν διενεργούνται συστηματικές επιθεωρήσεις σε όλα τα κράτη μέλη. Τέλος, ο κανονισμός δεν είναι αρκετά σαφής όσον αφορά ορισμένες από τις υποχρεώσεις που θεσπίζει, συμπεριλαμβανομένων των υποχρεώσεων που διασφαλίζουν τη διαβίβαση των πληροφοριών κατά μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού. Η παρούσα πρόταση κανονισμού επιδιώκει να αντιμετωπίσει τα προαναφερόμενα προβλήματα ενισχύοντας και αποσαφηνίζοντας τον κανονισμό. Παράλληλα, η Επιτροπή θα συνεχίσει το μη νομοθετικό έργο της με στόχο να μειωθεί η καταχρηστική χρήση των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών και να αρθούν τα εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία αυτών των ουσιών στην εσωτερική αγορά, ιδίως μέσα από τη συνέχιση του έργου που επιτελείται στη μόνιμη επιτροπή για τις πρόδρομες ουσίες και τη βελτίωση και επικαιροποίηση των κατευθυντήριων γραμμών, όπως ορίζεται από τον κανονισμό.
Η παρούσα πρωτοβουλία εντάσσεται στο πλαίσιο του προγράμματος βελτίωσης της καταλληλότητας του κανονιστικού πλαισίου (REFIT). Γνωμοδότηση της πλατφόρμας REFIT διαπίστωσε τα ανωτέρω προβλήματα τα οποία οφείλονται στην ανομοιογενή εφαρμογή του κανονισμού και πρότεινε να διερευνηθούν δυνατότητες για εξασφάλιση της ομοιόμορφης εφαρμογής του, πιο συγκεκριμένα με τη θέσπιση κοινών προϋποθέσεων και κριτηρίων για τις άδειες, καθώς και με τη διευκρίνιση των ασαφειών στις απαιτήσεις που αφορούν τους παράγοντες της αλυσίδας εφοδιασμού.
•Θεσμικό πλαίσιο της πρότασης
Η θέσπιση κανόνων σχετικά με τη διαθεσιμότητα των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών στην αγορά καθορίστηκε ως προτεραιότητα πολιτικής στο σχέδιο δράσης της ΕΕ για τη βελτίωση της ασφάλειας των εκρηκτικών υλών, το οποίο εγκρίθηκε το 2008. Μετά την έγκριση του σχεδίου δράσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σύστησε μόνιμη επιτροπή για τις πρόδρομες ουσίες, μια ομάδα εμπειρογνωμόνων στην οποία συμμετέχουν εμπειρογνώμονες από αρχές των κρατών μελών και ενδιαφερόμενα μέρη από τη χημική βιομηχανία και τον τομέα της λιανικής. Με βάση τις συστάσεις της μόνιμης επιτροπής για τις πρόδρομες ουσίες και τα αποτελέσματα εκτίμησης επιπτώσεων ως προς τις πιθανές επιλογές, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση κανονισμού σχετικά με τις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών το 2010. Στις 15 Ιανουαρίου 2013 εκδόθηκε ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 98/2013 σχετικά με την κυκλοφορία στην αγορά και τη χρήση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών (εφεξής «ο κανονισμός»).
Η σπουδαιότητα αυτών των περιορισμών και ελέγχων για τη διατάραξη των δραστηριοτήτων των τρομοκρατικών δικτύων, καθιστώντας δυσχερέστερες τις επιθέσεις σε στόχους, την πρόσβαση σε επικίνδυνες ουσίες και τη χρήση επικίνδυνων ουσιών, υπογραμμίστηκε για άλλη μια φορά στο ευρωπαϊκό θεματολόγιο για την ασφάλεια, που εγκρίθηκε από την Επιτροπή τον Απρίλιο 2015.
Μετά τις επιθέσεις στο Παρίσι στις 13 Νοεμβρίου 2015 και στις Βρυξέλλες στις 22 Μαρτίου 2016, η Επιτροπή υπογράμμισε στο σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου και της χρήσης πυροβόλων όπλων και εκρηκτικών και στην ανακοίνωση σχετικά με την υλοποίηση του ευρωπαϊκού θεματολογίου για την ασφάλεια για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας ότι οι πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών εξακολουθούσαν να είναι πολύ εύκολα διαθέσιμες και ότι έπρεπε να ενισχυθούν οι υφιστάμενοι έλεγχοι.
Τον Φεβρουάριο του 2017 η Επιτροπή εξέδωσε έκθεση για την εφαρμογή του κανονισμού. Η έκθεση περιέγραψε μια σειρά προκλήσεων τις οποίες αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη και η αλυσίδα εφοδιασμού στην εφαρμογή του κανονισμού και την ανάγκη να ενισχυθεί η ικανότητα όλων όσων εμπλέκονται στην εφαρμογή και επιβολή των περιορισμών και των ελέγχων. Η έκθεση ανέδειξε τους περιορισμούς της νομοθεσίας σχετικά με την ευαισθητοποίηση στον τομέα της αλυσίδας εφοδιασμού και την πληθώρα διαφορετικών καθεστώτων ανά την ΕΕ, παράμετροι που δημιουργούν μεγάλα κενά ασφάλειας και προκλήσεις για τους παράγοντες της αλυσίδας εφοδιασμού που αναπτύσσουν δραστηριότητα στην ΕΕ.
Τον Οκτώβριο 2017 εκδόθηκε σύσταση της Επιτροπής σχετικά με άμεσα μέτρα για την πρόληψη της κατάχρησης πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών. Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λάβουν όλα τα αναγκαία μέτρα στο πλαίσιο του ισχύοντος κανονισμού για την αποτροπή της πρόσβασης των τρομοκρατών σε ουσίες υπό περιορισμούς και να διενεργήσουν διεξοδική αξιολόγηση των συστημάτων απαγόρευσης, χορήγησης αδειών και καταχώρισης που έχουν θεσπίσει.
Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έκανε δεκτή με ικανοποίηση τη σύσταση της 7ης Δεκεμβρίου 2017 και ζήτησε από τα κράτη μέλη να περιορίσουν τη διαθεσιμότητα των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών στο ευρύ κοινό. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφρασε επίσης την ανησυχία του για την ευρεία διαθεσιμότητα πυροβόλων όπλων και πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών σε μυστικά δίκτυα και για την ενίσχυση των δεσμών ανάμεσα στην τρομοκρατία και το οργανωμένο έγκλημα.
•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής
Οι ουσίες και τα μείγματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παράνομη κατασκευή εκρηκτικών υπόκεινται επίσης στις διατάξεις άλλων νομικών πράξεων της ΕΕ. Οι πράξεις αυτές στοχεύουν, όπως και η παρούσα πρόταση, στη διασφάλιση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς. Έχουν επίσης όλες έναν ακόμη στόχο, που συνήθως σχετίζεται με τη δημόσια υγεία, την ασφάλεια και το περιβάλλον. Αντίθετα, ο δευτερεύων στόχος του προτεινόμενου κανονισμού εστιάζει στην ασφάλεια, και συγκεκριμένα στον εντοπισμό και στην πρόληψη της παράνομης κατασκευής εκρηκτικών.
Περιορισμοί στη χρήση χημικών ουσιών για λόγους ασφαλείας περιλαμβάνονται επίσης στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1259/2013 και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 273/2004, οι οποίοι έχουν ως αντικείμενο το εμπόριο προδρόμων ουσιών ναρκωτικών μεταξύ της ΕΕ και τρίτων χωρών, και εντός της ΕΕ αντιστοίχως. Αρκετές πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν ως πρόδρομες ουσίες ναρκωτικών. Επίσης, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 428/2009 θεσπίζει κοινούς κανόνες ελέγχου και κοινό ενωσιακό κατάλογο των ειδών διπλής χρήσης, στα οποία περιλαμβάνονται ορισμένες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών.
Με στόχο να διασφαλιστεί υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1272/2008 για την ταξινόμηση, την επισήμανση και τη συσκευασία των ουσιών και των μειγμάτων (κανονισμός CLP) θεσπίζει πανευρωπαϊκά κριτήρια βάσει των οποίων καθορίζεται εάν μια χημική ουσία ή μείγμα που παρασκευάζεται ή εισάγεται στην ευρωπαϊκή αγορά πρέπει να ταξινομηθεί ως επικίνδυνο. Οι προμηθευτές πρέπει στην περίπτωση αυτή να ενημερώνουν για τους διαπιστωμένους κινδύνους αυτών των ουσιών ή μειγμάτων τους πελάτες τους, συμπεριλαμβανομένων των καταναλωτών. Το πιο διαδεδομένο εργαλείο για ενημέρωση σχετικά με τους κινδύνους είναι η επισήμανση της συσκευασμένης ουσίας ή μείγματος, αλλά και το φύλλο δεδομένων ασφαλείας το οποίο διαβιβάζεται σε μεταγενέστερους φορείς της αλυσίδας εφοδιασμού.
Όσον αφορά τις πτυχές της δημόσιας υγείας, του περιβάλλοντος και της ασφάλειας, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 για την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH) περιλαμβάνει διαδικασία καταχώρισης για τις χημικές ουσίες και θεσπίζει περιορισμούς στην παραγωγή, τη διάθεση στην αγορά και τη χρήση επικίνδυνων ουσιών, μειγμάτων και αντικειμένων. Στις ουσίες αυτές περιλαμβάνεται το νιτρικό αμμώνιο, μια πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2003/2003 σχετικά με τα λιπάσματα θεσπίζει ακριβείς κανόνες για τα μέτρα ασφάλειας και ελέγχου των λιπασμάτων που περιέχουν νιτρικό αμμώνιο.
Η παρούσα πρόταση κανονισμού δεν επιβάλλει εκ των προτέρων καταχώριση ή ταξινόμηση των χημικών ουσιών. Η προσέγγιση του προτεινόμενου κανονισμού είναι ότι όλες οι χημικές ουσίες μπορούν να είναι διαθέσιμες, και στο ευρύ κοινό, εκτός εάν ο κανονισμός (ή άλλο ενωσιακό νομοθέτημα) ορίζει κάτι άλλο (βλέπε άρθρο 4).
Η οδηγία 2014/28/ΕΕ για την εναρμόνιση των νομοθεσιών των κρατών μελών περί της διαθεσιμότητας στην αγορά και του ελέγχου των εκρηκτικών υλών εμπορικής χρήσης έχει ως αντικείμενο τα εκρηκτικά, ενώ ο προτεινόμενος κανονισμός αφορά τις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών, δηλαδή ουσίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παράνομη κατασκευή εκρηκτικών. Εξάλλου, η παρούσα πρόταση κανονισμού δεν καλύπτει ούτε τα είδη πυροτεχνίας. Οι κανόνες σχετικά με τη διαθεσιμότητα αυτών των ειδών θεσπίζονται στην οδηγία 2013/29/ΕΕ για την εναρμόνιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τη διαθεσιμότητα στην αγορά ειδών πυροτεχνίας η οποία κατηγοριοποιεί τα είδη πυροτεχνίας με βάση το είδος της χρήσης τους, ή τον σκοπό και τον βαθμό κινδύνου που ενέχουν. Η πιο επικίνδυνη κατηγορία πυροτεχνημάτων (F4) προορίζεται αποκλειστικά για επαγγελματική χρήση.
•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης
Η παρούσα πρόταση συμπληρώνει το σχέδιο δράσης της ΕΕ για την ενίσχυση της ετοιμότητας έναντι κινδύνων για τη χημική, βιολογική, ραδιολογική και πυρηνική ασφάλεια του 2017, και ειδικότερα τα μέτρα του εν λόγω σχεδίου δράσης για τον κλάδο των χημικών, όπως οι εργασίες για την ανίχνευση και τον μετριασμό των χημικών απειλών, π.χ. η ανίχνευση από τις τελωνειακές αρχές, ή σχετικά με την πρόληψη των απειλών από πρόσωπα που κατέχουν εμπιστευτική θέση (insider threats) για εγκαταστάσεις χημικών. Επιπροσθέτως, το σχέδιο δράσης της ΕΕ για τη στήριξη της προστασίας των δημόσιων χώρων του 2017 καθορίζει ένα πλαίσιο για συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με τις τρομοκρατικές απειλές, συμπεριλαμβανομένων όσων σχετίζονται με αυτοσχέδια εκρηκτικά.
Ο προτεινόμενος κανονισμός έρχεται να συμπληρώσει το ποινικό σκέλος του νομικού πλαισίου που θεσπίστηκε με την οδηγία 2017/541 για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, ιδίως στις περιπτώσεις όπου η αναφορά ύποπτων συναλλαγών μπορεί, βάσει της παρούσας πρότασης, να οδηγήσει σε έρευνα λόγω υπονοιών για τέλεση τρομοκρατικών πράξεων. Στο μέτρο που διαδικτυακό περιεχόμενο υποκινεί την τέλεση τρομοκρατικών πράξεων με αυτοσχέδια εκρηκτικά, η εν λόγω οδηγία ορίζει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν μέτρα για την αφαίρεση αυτού του περιεχομένου.
2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ
•Νομική βάση
Νομική βάση για την παρούσα πρόταση αποτελεί το άρθρο 114 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, με το οποίο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξουσιοδοτούνται, αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, να εκδίδουν μέτρα για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών που έχουν ως αντικείμενο την εγκαθίδρυση και τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.
•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)
Η ανάγκη για ανάληψη δράσης σε ενωσιακό επίπεδο αναγνωρίστηκε ήδη με την έκδοση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 98/2013, ο οποίος θεσπίζει κανόνες σε ενωσιακό επίπεδο σχετικά με τους περιορισμούς και τους ελέγχους των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών. Αν και το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο καθιέρωσε ως ένα βαθμό μια κοινή προσέγγιση στο εσωτερικό της ΕΕ, η αξιολόγησή του αποκάλυψε επίσης σημαντικές αποκλίσεις σε νομοθετικό και επιχειρησιακό επίπεδο. Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 98/2013 όχι μόνον επιτρέπει στα κράτη μέλη να θεσπίζουν διαφορετικά είδη περιορισμών, αλλά αφήνει και περιθώριο για αποκλίνουσες ερμηνείες και διαφορετικούς βαθμούς πρακτικής εφαρμογής.
Οι διαφορετικοί κανόνες και πρακτικές επηρεάζουν τους οικονομικούς φορείς σε ολόκληρη την ΕΕ, ιδίως κατά την πώληση ή αγορά προϊόντων στο εσωτερικό της ΕΕ. Πρόκειται για ένα πρόβλημα της εσωτερικής αγοράς, το οποίο περιορίζει την ελευθερία κυκλοφορίας των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών στην ΕΕ. Το πρόβλημα δεν μπορεί να επιλυθεί με μονομερείς ενέργειες των κρατών μελών, επειδή τα εμπόδια και οι αβεβαιότητες απορρέουν από διαφορές στους νόμους και στις διαδικασίες μεταξύ των κρατών μελών. Ομοίως, οι αβεβαιότητες σχετικά με το υφιστάμενο πλαίσιο της ΕΕ απαιτούν λύση σε επίπεδο ΕΕ, καθώς η λήψη μέτρων σε εθνικό επίπεδο απλώς θα οδηγούσε σε διαφορετικές ερμηνείες του κανονισμού.
Οι διαφορετικοί κανόνες και πρακτικές μπορεί να χρησιμοποιηθούν με στόχο την παράνομη απόκτηση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών. Αν εγκληματικά στοιχεία μπορούν να αποκτούν πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών σε κράτη μέλη με λιγότερους περιορισμούς και/ή χαμηλότερα επίπεδα ελέγχων, αυτό έχει αντίκτυπο στην ασφάλεια κάθε μεμονωμένου κράτους μέλους και εγείρει ζητήματα ασφάλειας σε επίπεδο ΕΕ. Η παρέμβαση της ΕΕ είναι αναγκαία καθώς η πρακτική αυτή μπορεί να αποτραπεί μόνον εάν τα κράτη μέλη εναρμονίσουν τα συστήματα ελέγχου τους και εφαρμόσουν όλα μαζί σωστά τους κανόνες.
Οι περιορισμοί και οι έλεγχοι πρέπει να προσαρμοστούν στην εξελισσόμενη απειλή. Λόγω της απουσίας κατάλληλου επιπέδου περιορισμών και ελέγχων σε ορισμένα κράτη μέλη, άλλα κράτη μέλη μπορεί να κρίνουν αναγκαία τη θέσπιση μέτρων σε εθνικό επίπεδο καθ' υπέρβαση του πεδίου εφαρμογής του παρόντος κανονισμού. Αυτό θα είχε αρνητικές επιπτώσεις στην ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων, προϊόντων και υπηρεσιών στο εσωτερικό της ΕΕ.
Η προστιθέμενη αξία της δράσης σε ενωσιακό επίπεδο θα έχει συνεπώς ως αποτέλεσμα μεγαλύτερη εναρμόνιση των περιορισμών και των ελέγχων όσον αφορά τις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών, γεγονός που θα ενισχύσει την ασφάλεια και θα διευκολύνει την ελεύθερη κυκλοφορία αυτών των ουσιών.
•Αναλογικότητα
Η συνοδευτική εκτίμηση επιπτώσεων έκρινε ως προτιμώμενη την προσέγγιση της παρούσας πρότασης έναντι των μη νομοθετικών δράσεων με στόχο την πιο αποτελεσματική εφαρμογή του κανονισμού, καθώς και έναντι μιας ευρύτερης νομοθετικής αναθεώρησης του τρέχοντος πλαισίου. Η παρούσα πρόταση ενισχύει και αποσαφηνίζει το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο χωρίς να θίγει τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του. Παρόλο που η πρόταση θα συμβάλει σημαντικά στην ασφάλεια και στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, δεν κρίνεται δυσανάλογη με δεδομένο τον περιορισμένο αναμενόμενο αντίκτυπό της στην αγορά όσον αφορά την επιβάρυνση και το κόστος που συνεπάγεται η εφαρμογή ή η επιβολή της.
Η μεγαλύτερη εναρμόνιση των περιορισμών θα επηρεάσει τις εταιρείες που ειδικεύονται στην προμήθεια (υψηλής συγκέντρωσης) πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς περισσότερο απ' όσο τις εταιρείες που προσφέρουν πολύ ευρύτερη γκάμα προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων εναλλακτικών λύσεων για τις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς. Ωστόσο, αν και οι εν λόγω περιορισμοί μπορεί να μειώσουν την κατανάλωση και τη ζήτηση των υπό περιορισμούς προϊόντων, μπορεί επίσης να αυξήσουν την κατανάλωση και τη ζήτηση για χαμηλότερες συγκεντρώσεις που έχουν το ίδιο αποτέλεσμα, ή για εναλλακτικά προϊόντα τα οποία θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται. Αυτό μπορεί να προκαλέσει συρρίκνωση της δραστηριότητας των εταιρειών που παράγουν ή πωλούν προϊόντα υπό περιορισμούς, αλλά μπορεί να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για τις εταιρείες που παράγουν ή πωλούν εναλλακτικά προϊόντα και χαμηλότερες συγκεντρώσεις ενώ προσφέρει κίνητρα στις καινοτόμες εταιρείες. Λαμβάνοντας υπόψη όλους τους παράγοντες, δεν αναμένεται να υπάρξουν σημαντικές επιπτώσεις στον κύκλο εργασιών του κλάδου των χημικών εν γένει.
3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ
•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας
Σε συμφωνία με το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2018 στο οποίο προβλέπεται πιθανή αναθεώρηση του κανονισμού, ανατέθηκε μελέτη για την ανάλυση της τρέχουσας κατάστασης, τον εντοπισμό κενών και ζητημάτων, καθώς και την εκτίμηση του αντίκτυπου πιθανών αλλαγών στην πολιτική. Η μελέτη συνέδραμε την Επιτροπή στην εξέταση τρόπων για βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των ενωσιακών περιορισμών και ελέγχων που μειώνουν τη διαθεσιμότητα των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών και διασφαλίζουν την ενδεδειγμένη αναφορά των ύποπτων συναλλαγών κατά μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού.
Η μελέτη κατέδειξε ότι οι γενικοί στόχοι του κανονισμού παραμένουν συναφείς με τις τρέχουσες ανάγκες λόγω της διαρκούς τρομοκρατικής απειλής στην Ευρώπη και ότι ο κανονισμός έχει συνολικά συμβάλει αποτελεσματικά στον περιορισμό της διαθεσιμότητας των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών στο ευρύ κοινό. Ο κανονισμός συνέβαλε στις εθνικές προσπάθειες για βελτίωση της ανίχνευσης μέσω της αυξημένης ανταλλαγής πληροφοριών και στην ενίσχυση της ευαισθητοποίησης σχετικά με την αναδυόμενη απειλή που συνδέεται με τις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών αναδεικνύοντας την απειλή των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών, καθώς και στη δημιουργία πολιτικής ώθησης με στόχο την άμεση θέσπιση εθνικών περιοριστικών μέτρων.
Η αξιολόγηση επισήμανε επίσης μια σειρά ζητημάτων και τομέων του τρέχοντος πλαισίου που χρήζουν βελτίωσης. Ειδικότερα, η ανάλυση κατέδειξε ότι ο κανονισμός δεν καλύπτει και δεν ορίζει με σαφήνεια όλες τις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών και τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη. Η εφαρμογή και η επιβολή του κανονισμού υπονομεύονται από την απουσία ενιαίων ελέγχων και από τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους διενεργούνται οι έλεγχοι. Ο κατακερματισμός των καθεστώτων ελέγχου ανά την ΕΕ δημιουργεί προβλήματα στη συμμόρφωση των οικονομικών φορέων ενώ εγείρει ανησυχίες σε επίπεδο ασφάλειας. Διαπιστώθηκε ότι υπάρχουν δυνατότητες απλούστευσης και εξοικονόμησης με την περαιτέρω εναρμόνιση του συστήματος περιορισμών και ελέγχων, τη διευκρίνιση της υποχρέωσης επισήμανσης και τη θέσπιση ταχύτερης και πιο ευέλικτης διαδικασίας σε επίπεδο ΕΕ για την τροποποίηση του καταλόγου των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς.
•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την αξιολόγηση και πιθανή αναθεώρηση του υφιστάμενου νομικού πλαισίου, η Επιτροπή πραγματοποίησε σειρά διαβουλεύσεων με τις διάφορες ομάδες ενδιαφερόμενων μερών, π.χ. μέλη του ευρέος κοινού, εθνικές αρμόδιες αρχές, οικονομικούς φορείς, συμπεριλαμβανομένων των παρασκευαστών, των διανομέων και των μεταπωλητών. Μεταξύ των βασικών ενδιαφερόμενων μερών που συμμετείχαν στη διαβούλευση ήταν και η μόνιμη επιτροπή για τις πρόδρομες ουσίες της Επιτροπής, στην οποία συμμετέχουν εμπειρογνώμονες από τις αρχές των κρατών μελών και ενδιαφερόμενα μέρη από τη χημική βιομηχανία και τον τομέα της λιανικής.
Ζητήθηκε επίσης η γνώμη του ευρέος κοινού σχετικά με πιθανή αναθεώρηση του υφιστάμενου νομικού πλαισίου μεταξύ 6ης Δεκεμβρίου 2017 και 14ης Φεβρουαρίου 2018. Υποβλήθηκαν 83 απαντήσεις που προέρχονταν κατά κύριο λόγο από εκπροσώπους επιχειρήσεων ή ενώσεων που σχετίζονται με την παραγωγή, διανομή, πώληση ή χρήση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών. Οι περισσότεροι απάντησαν ότι το τρέχον σύστημα ελέγχων και περιορισμών της κυκλοφορίας και χρήσης πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών δεν επισύρει μεν ιδιαίτερα έξοδα αλλά, από την άλλη, εξασφαλίζει μόνον εν μέρει την ασφάλεια του ευρέος κοινού. Υποστήριξαν επίσης ότι ο κανονισμός δεν συνέβαλε ουσιαστικά στην εναρμόνιση των ελέγχων στα κράτη μέλη. Τέλος, οι περισσότεροι απάντησαν ότι η διαθεσιμότητα στην αγορά ορισμένων μη ρυθμιζόμενων, αλλά δυνητικά επικίνδυνων ουσιών καθώς και οι διαδικτυακές πωλήσεις πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών εγείρουν ζητήματα ασφάλειας.
Οι απαντήσεις στη δημόσια διαβούλευση κατέδειξαν ότι οι ερωτηθέντες τάσσονται υπέρ μιας μελλοντικής βελτίωσης του νομικού πλαισίου, επιμένοντας συγκεκριμένα στη διευκρίνιση του πεδίου εφαρμογής του πλαισίου για τις διαδικτυακές πωλήσεις, στη μεγαλύτερη εναρμόνιση της εφαρμογής μεταξύ των κρατών μελών και στην πιο αποτελεσματική διαβίβαση των πληροφοριών κατά μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού. Όλες αυτές οι προτάσεις συμπεριλήφθηκαν στην παρούσα πρόταση. Η συντριπτική πλειοψηφία της μόνιμης επιτροπής για τις πρόδρομες ουσίες και των κλαδικών εκπροσώπων των παρασκευαστών και των διανομέων εξέφρασαν την υποστήριξή τους στα μέτρα βελτίωσης του υφιστάμενου νομικού πλαισίου, όπως παρουσιάζονται στην παρούσα πρόταση. Πρότειναν επίσης να συνοδευτεί η παρούσα πρόταση με σειρά δράσεων μη νομοθετικού χαρακτήρα οι οποίες περιγράφονται στην εκτίμηση επιπτώσεων.
•Εκτίμηση επιπτώσεων
Η εκτίμηση επιπτώσεων που συνοδεύει την παρούσα πρόταση έλαβε θετική γνωμοδότηση από την Επιτροπή Ρυθμιστικού Ελέγχου, με κάποιες υποδείξεις για βελτιώσεις. Μετά από την εν λόγω γνωμοδότηση, η εκτίμηση επιπτώσεων τροποποιήθηκε προκειμένου να εξηγεί με μεγαλύτερη σαφήνεια πώς σχεδιάστηκαν οι διάφορες επιλογές πολιτικής, και γιατί επιλέχθηκαν οι συγκεκριμένες επιλογές. Δόθηκε επίσης ιδιαίτερη προσοχή στις διαδικτυακές πωλήσεις, με βάση τόσο το τρέχον πλαίσιο όσο και τις διάφορες επιλογές πολιτικής. Η εκτίμηση επιπτώσεων τροποποιήθηκε περαιτέρω προκειμένου να αναφέρει ρητώς τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό των κατάλληλων περιορισμών και ελέγχων και να αντικατοπτρίζει καλύτερα τις απόψεις των ενδιαφερόμενων μερών για τις συγκεκριμένες επιλογές και μέτρα. Τέλος, προστέθηκε ενότητα η οποία περιγράφει λεπτομερώς τα μέτρα επιβολής που έχουν ληφθεί από την Επιτροπή.
Εξετάστηκαν τρεις επιλογές πολιτικής εκτός του βασικού σεναρίου (επιλογή 0). Η επιλογή πολιτικής 1 (μη νομοθετικού χαρακτήρα) βελτιώνει την εφαρμογή του κανονισμού με μη νομοθετικά μέτρα. Η επιλογή πολιτικής 2 (νομοθετικού χαρακτήρα – αναθεώρηση του υφιστάμενου πλαισίου) αυξάνει την αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα των περιορισμών, βελτιώνει την επιβολή από τις δημόσιες αρχές και ενισχύει τη συμμόρφωση της αλυσίδας εφοδιασμού και, τέλος, η επιλογή πολιτικής 3 (νομοθετικού χαρακτήρα – αναδιαμόρφωση του υφιστάμενου πλαισίου) θεσπίζει περαιτέρω ελέγχους κατά μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού.
Μετά από ανάλυση και σύγκριση των διαφόρων επιλογών, η επιλογή πολιτικής 2 προκρίθηκε ως η προτιμώμενη επιλογή. Η συγκεκριμένη επιλογή αντιμετωπίζει και τα δύο προβλήματα που διαπιστώθηκαν, ενώ συμβάλλει στην επίτευξη των καθορισμένων γενικών και ειδικών στόχων. Επίσης, τα προτεινόμενα μέτρα θα ενισχύσουν και θα αποσαφηνίσουν το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο, χωρίς να θίξουν τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του. Δεδομένου ότι ο προτεινόμενος κανονισμός έχει τουλάχιστον εν μέρει επιτύχει τους στόχους του, δεν κρίθηκε αναγκαία μια συνολική αναδιαμόρφωση.
Το βασικό κόστος της προτιμώμενης επιλογής απορρέει από το κόστος επιβολής για τις δημόσιες αρχές και από τα απολεσθέντα κέρδη για τις εταιρείες λόγω των περιορισμών που αφορούν τη διαθεσιμότητα στο ευρύ κοινό. Η πρόταση μπορεί επίσης να έχει περιορισμένο αρνητικό αντίκτυπο στην αγορά εργασίας. Συνολικά, ωστόσο, η προτιμώμενη επιλογή θα μειώσει το κόστος συμμόρφωσης και τη διοικητική επιβάρυνση λόγω της εναρμόνισης και της αποσαφήνισης των υφιστάμενων υποχρεώσεων. Η εκτίμηση επιπτώσεων υπολόγισε ότι το κόστος για τις επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ένωση θα ανέλθει μεταξύ 5 και 25 εκατ. ευρώ κατά την έναρξη ισχύος, ενώ στη συνέχεια θα κυμαίνεται μεταξύ 24 και 83 εκατ. ευρώ ετησίως. Για τις δημόσιες διοικήσεις, το κόστος αυτό υπολογίστηκε γύρω στα 5 εκατ. ευρώ κατά την έναρξη ισχύος και μεταξύ 8 και 18 εκατ. ευρώ ετησίως για τη συνέχεια. Τα βασικά οφέλη απορρέουν από την εξοικονόμηση στο κόστος συμμόρφωσης, η οποία εκτιμάται μεταξύ 25 και 75 εκατ. ευρώ ετησίως, και από τη μείωση της εγκληματικότητας, συμπεριλαμβανομένων των τρομοκρατικών επιθέσεων, που μπορεί να συνεπάγεται εξοικονόμηση έως και 500 εκατ. ευρώ.
•Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου
Δεδομένου ότι πρόκειται για αναθεώρηση υφιστάμενου νομοθετήματος το οποίο εμπίπτει στο πρόγραμμα βελτίωσης της καταλληλότητας και της αποδοτικότητας του κανονιστικού πλαισίου (REFIT) της Επιτροπής, η Επιτροπή διερεύνησε δυνατότητες απλούστευσης και μείωσης του φόρτου. Η φύση του νομοθετήματος συνεπάγεται την εφαρμογή του σε όλους τους εμπόρους, το οποίο σημαίνει ότι η παρούσα πρόταση δεν προβλέπει εξαιρέσεις για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Στο πλαίσιο της πλατφόρμας REFIT, τα ενδιαφερόμενα μέρη σύστησαν στην Επιτροπή να διερευνήσει δυνατότητες για διευκόλυνση της ενιαίας εφαρμογής του κανονισμού στα κράτη μέλη, π.χ. με την καθιέρωση κοινών προϋποθέσεων και κριτηρίων για τις άδειες και τη διευκρίνιση των ασαφειών. Συμφωνήθηκε επίσης ότι ήταν ανάγκη να διευκρινιστούν οι απαιτήσεις για τους παράγοντες της αλυσίδας εφοδιασμού.
Η παρούσα πρόταση θα αποσαφηνίσει τα μέτρα ελέγχου που εφαρμόζονται σήμερα και θα βελτιώσει την αποτελεσματικότητά τους. Η εκτίμηση επιπτώσεων υπολόγισε ότι αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα μείωση της τάξης του 10% (25 και 75 εκατ. ευρώ ετησίως) στο τρέχον κόστος συμμόρφωσης των εταιρειών με τον κανονισμό. Η πρόταση θα περιορίσει τις αποκλίσεις στον περιορισμό των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών ανά την ΕΕ, γεγονός που θα απλουστεύσει το νομικό πλαίσιο και θα αποσαφηνίσει και θα διευκολύνει τη συμμόρφωση με τους κανόνες. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε ολόκληρη την ΕΕ, οι οποίες σήμερα είναι υποχρεωμένες να προσαρμόζονται σε διαφορετικά καθεστώτα.
Ο προτεινόμενος κανονισμός καθιερώνει ένα πιο εναρμονισμένο πλαίσιο για τη διαθεσιμότητα των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς στο ευρύ κοινό, συγκεκριμένα με τη θέσπιση πιο ενιαίων προϋποθέσεων για τη χορήγηση των αδειών και με την κατάργηση του καθεστώτος καταχώρισης από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 98/2013. Η πρόταση κανονισμού διευκρινίζει ότι έχει εφαρμογή και στο διαδίκτυο, και παρέχει κατευθύνσεις σχετικά με το πώς μπορεί ο κανονισμός να εφαρμόζεται στις διαδικτυακές δραστηριότητες. Η διάκριση ανάμεσα σε έναν επαγγελματία χρήστη, στον οποίο μπορούν να διατίθενται πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς και σε ένα μέλος του γενικού πληθυσμού, στο οποίο δεν είναι δυνατή η διάθεση, θα διευκολυνθεί με την εισαγωγή ορισμού για τις δύο έννοιες. Η πρόταση διαλύει τη σύγχυση σχετικά με την υποχρέωση επισήμανσης, διευκρινίζοντας ότι κάθε κρίκος της αλυσίδας εφοδιασμού αναλαμβάνει την υποχρέωση να ενημερώνει τον επόμενο κρίκο ότι το παρεχόμενο προϊόν εμπίπτει στους περιορισμούς του παρόντος κανονισμού. Αυτό μπορεί να γίνεται μέσω επισήμανσης, αλλά και με χρήση υφιστάμενων εργαλείων όπως το δελτίο δεδομένων ασφάλειας στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006.
Διατάξεις για το νιτρικό αμμώνιο περιλαμβάνονται σήμερα στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 και στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 98/2013 σχετικά με την κυκλοφορία στην αγορά και τη χρήση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών. Βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006, το νιτρικό αμμώνιο που περιέχει άζωτο σε ορισμένη ή πάνω από ορισμένη συγκέντρωση απαγορεύεται να διατίθεται στην αγορά με εξαίρεση την προμήθεια σε μεταγενέστερους χρήστες, διανομείς, αγρότες για χρήση σε γεωργικές δραστηριότητες και σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα που ασκούν επαγγελματικές δραστηριότητες. Ο κανονισμός (ΕΕ) 98/2013 θέτει ως προϋπόθεση για την προμήθεια νιτρικού αμμωνίου έναν μηχανισμό αναφοράς ύποπτων συναλλαγών, και επιτρέπει επίσης στα κράτη μέλη, μέσω μιας ρήτρας διασφάλισης, να θεσπίζουν περαιτέρω περιορισμούς εφόσον υπάρχουν βάσιμοι λόγοι για να το πράξουν.
Όπως διαπιστώθηκε από την Επιτροπή το 2015, το κανονιστικό πλαίσιο θα απλουστευθεί με τη μεταφορά των σχετικών περιορισμών που αφορούν τη διαθεσιμότητα του νιτρικού αμμωνίου και έχουν ως γνώμονα την ασφάλεια από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 στον παρόντα κανονισμό. Αυτό θα συμπληρώσει τους περιορισμούς σχετικά με το νιτρικό αμμώνιο σε ποσοστό άνω του 28% σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006. Η μεταφορά αυτή θα βελτιώσει τη συνοχή του νομικού πλαισίου διευκολύνοντας με τον τρόπο αυτό τη συμμόρφωση και την επιβολή του.
•Θεμελιώδη δικαιώματα
Η πρόταση έχει περιορισμένο αρνητικό αντίκτυπο στην επιχειρηματική ελευθερία, επειδή επεκτείνει τους περιορισμούς που ισχύουν στην Ένωση όσον αφορά τη διαθεσιμότητα των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών στο ευρύ κοινό. Ωστόσο, οι επιπτώσεις είναι οριακές, καθώς αφορούν μια πολύ μικρή αγορά. Επιπλέον, η μείωση στην κατανάλωση και στη ζήτηση των υπό περιορισμούς προϊόντων μπορεί να συνοδεύεται από αύξηση στην κατανάλωση και στη ζήτηση για χαμηλότερες συγκεντρώσεις που έχουν το ίδιο αποτέλεσμα, ή εναλλακτικά προϊόντα τα οποία θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται.
Η παρούσα πρόταση δεν μεταβάλλει σημαντικά τον αντίκτυπο στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σε σχέση με το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο. Από τη μία πλευρά, η πρόταση στοχεύει στην κατάργηση της καταχώρισης των συναλλαγών με το γενικό κοινό. Από την άλλη, η πρόταση υποχρεώνει τις εταιρείες να ελέγχουν τη νομιμότητα κάθε συναλλαγής, γεγονός που συνεπάγεται συλλογή και επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Συνολικά, μπορεί επομένως να υπάρξει μικρή αύξηση στον όγκο δεδομένων που συλλέγονται και υποβάλλονται σε επεξεργασία. Η πρόταση έχει ως στόχο την ελαχιστοποίηση της παρέμβασης στο δικαίωμα προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα θεσπίζοντας σαφείς κανόνες περιορισμού του σκοπού για την επεξεργασία και συλλογή των δεδομένων και, στην περίπτωση του ελέγχου των πωλήσεων, μέγιστη περίοδο διατήρησης ενός έτους.
4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Η νομοθετική πρόταση δεν έχει αντίκτυπο στον προϋπολογισμό της Ένωσης.
5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων
Με στόχο να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων, και να παρακολουθούνται τα αποτελέσματά της, η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με τη μόνιμη επιτροπή για τις πρόδρομες ουσίες, καθώς και τα άλλα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη από τις αρχές των κρατών μελών, την αλυσίδα εφοδιασμού χημικών προϊόντων και τους οργανισμούς και τα όργανα της ΕΕ.
Η Επιτροπή θα εγκρίνει πρόγραμμα παρακολούθησης για την παρακολούθηση των αποτελεσμάτων και των επιπτώσεων του παρόντος κανονισμού. Το πρόγραμμα παρακολούθησης ορίζει τα μέσα με τα οποία και τα διαστήματα στα οποία θα συλλέγονται τα δεδομένα και τα λοιπά απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποβάλουν στην Επιτροπή ένα έτος μετά την έναρξη εφαρμογής και ακολούθως σε ετήσια βάση, ορισμένες πληροφορίες οι οποίες θεωρούνται καίριας σημασίας για την αποτελεσματική παρακολούθηση της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού. Οι περισσότερες από τις πληροφορίες αυτές θα συγκεντρώνονται από τις αρμόδιες αρχές κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους και, συνεπώς, δεν απαιτούν πρόσθετη προσπάθεια για τη συλλογή δεδομένων. Μέσω της μόνιμης επιτροπής για τις πρόδρομες ουσίες, η Επιτροπή θα επιδιώξει επίσης τη συλλογή δεδομένων και πληροφοριών από τους οικονομικούς φορείς κατά μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού.
Η Επιτροπή θα αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα, τη συνάφεια, τη συνοχή και την προστιθέμενη αξία σε επίπεδο ΕΕ του νομικού πλαισίου που θα προκύψει, τουλάχιστον έξι (6) έτη μετά την έναρξη της εφαρμογής προκειμένου να διασφαλιστεί ότι υπάρχουν αρκετά στοιχεία σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού. Η αξιολόγηση θα περιλαμβάνει διαβουλεύσεις με ενδιαφερόμενα μέρη με στόχο τη συγκέντρωση πληροφοριών σχετικά με τις επιπτώσεις των νομοθετικών αλλαγών και των εφαρμοζόμενων μη δεσμευτικών μέτρων. Το σημείο αναφοράς έναντι του οποίου θα εκτιμάται η πρόοδος είναι η βασική κατάσταση κατά την έναρξη ισχύος της νομοθετικής πράξης.
•Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης
Άρθρο 1: Αντικείμενο – Το αντικείμενο του προτεινόμενου κανονισμού είναι το ίδιο με εκείνο του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 98/2013. Ο προτεινόμενος κανονισμός θεσπίζει εναρμονισμένους κανόνες σχετικά με τη διαθεσιμότητα, την εισαγωγή, την κατοχή και τη χρήση ουσιών ή μειγμάτων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την παράνομη κατασκευή εκρηκτικών, με στόχο να περιοριστεί η διαθεσιμότητά τους στο ευρύ κοινό. Επιπροσθέτως, θεσπίζει κανόνες προκειμένου να διασφαλίζεται η ενδεδειγμένη υποβολή αναφορών για ύποπτες συναλλαγές σε όλο το μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού.
Άρθρο 2: Πεδίο εφαρμογής – Η διάταξη αυτή ορίζει ότι οι ουσίες ή τα μείγματα που καλύπτονται από τους εναρμονισμένους κανόνες του παρόντος κανονισμού είναι εκείνα που απαριθμούνται στα παραρτήματα I και II. Η παρούσα πρόταση κανονισμού επιφέρει ορισμένες αλλαγές στα εν λόγω παραρτήματα σε σύγκριση με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 98/2013, οι οποίες περιγράφονται αναλυτικά στις επεξηγήσεις των άρθρων 3 και 5 κατωτέρω.
Όπως και ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 98/2013, η παρούσα πρόταση κανονισμού εξαιρεί τα «αντικείμενα» κατά την έννοια του άρθρου 3 σημείο 3) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006, καθώς και καθορισμένα είδη και εξοπλισμό πυροτεχνίας, καψούλια για επικρουστικά παιχνίδια και καθορισμένα φαρμακευτικά προϊόντα.
Άρθρο 3: Ορισμοί – Η διάταξη αυτή διατυπώνει ορισμούς των εννοιών που χρησιμοποιούνται στον προτεινόμενο κανονισμό. Αν και οι περισσότεροι ορισμοί παραμένουν αμετάβλητοι σε σχέση με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 98/2013, η παρούσα διάταξη εισάγει κάποιους πρόσθετους ορισμούς και τροποποιεί υφιστάμενους ορισμούς, όπως εξηγείται στη συνέχεια.
Ο προτεινόμενος κανονισμός διατηρεί τον ορισμό της «πρόδρομης ουσίας εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς», που απαγορεύεται να διατίθεται, να εισάγεται, να βρίσκεται στην κατοχή ή να χρησιμοποιείται από μέλη του ευρέος κοινού (βλέπε άρθρο 5 παράγραφος 1). Η έννοια της «πρόδρομης ουσίας εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς» περιλαμβάνει ουσίες και μείγματα, αλλά εξαιρεί τα «αντικείμενα» (βλέπε επίσης άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχείο α)). Οι πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών που απαριθμούνται στο παράρτημα I τελούν «υπό περιορισμό» σε συγκεντρώσεις που υπερβαίνουν το όριο ή, στην περίπτωση του νιτρικού αμμωνίου, σε συγκεντρώσεις ίσες ή μεγαλύτερες του ορίου που ορίζεται στη στήλη 2 του παραρτήματος.
Τα κριτήρια που καθορίζουν ποια μέτρα θα πρέπει να ισχύουν για ποιες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών περιλαμβάνουν το επίπεδο της απειλής που συνδέεται με τη σχετική πρόδρομη ουσία, τον όγκο της διακινούμενης πρόδρομης ουσίας και τη δυνατότητα καθορισμού επιπέδου συγκέντρωσης κάτω από το οποίο η πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών θα μπορούσε να εξακολουθήσει να χρησιμοποιείται για τους νόμιμους σκοπούς για τους οποίους έχει διατεθεί στην αγορά ενώ ταυτόχρονα θα είναι πολύ μικρότερη η πιθανότητα χρήσης της για την παράνομη κατασκευή εκρηκτικών (βλέπε αιτιολογική σκέψη 5).
Το πεδίο εφαρμογής των «πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς» επεκτείνεται σε σύγκριση με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 98/2013 μέσω του παραρτήματος I με τρεις τρόπους. Πρώτον, η παρούσα πρόταση κανονισμού προσθέτει το θειικό οξύ στο παράρτημα I. Τα παράνομα εκρηκτικά που χρησιμοποιήθηκαν σε αρκετές τρομοκρατικές επιθέσεις των τελευταίων ετών στην ΕΕ κατασκευάστηκαν με θειικό οξύ. Η διάθεση στην αγορά θειικού οξέος υπόκειται ήδη σε ρύθμιση στην ΕΕ λόγω της επικινδυνότητάς του καθώς έχει διαβρωτική επίδραση στο δέρμα (παράρτημα VI του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1272/2008). Κάτω από το όριο συγκέντρωσης του 15% κατά βάρος που ορίζεται στη στήλη 2 του παραρτήματος I, είναι πολύ πιο δύσκολο να κατασκευαστούν παράνομα εκρηκτικά με θειικό οξύ, ενώ μπορεί να συνεχίσει να χρησιμοποιείται για τους νόμιμους σκοπούς για τους οποίους διατίθεται. Παρόλο που ο όγκος του διακινούμενου θειικού οξέος στην ΕΕ είναι σημαντικός, εκτιμάται ότι μόλις περίπου 0,5% της εν λόγω ποσότητας θειικού οξέος διατίθεται σε μέλη του ευρέος κοινού.
Δεύτερον, σε σύγκριση με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 98/2013, η παρούσα πρόταση κανονισμού μειώνει το όριο συγκέντρωσης για το νιτρομεθάνιο από 30% κατά βάρος σε 16% κατά βάρος στο παράρτημα I. Κάτω από το όριο του 16% κατά βάρος, είναι πολύ πιο δύσκολο να κατασκευαστούν παράνομα εκρηκτικά με νιτρομεθάνιο, ενώ μπορεί να συνεχίσει να χρησιμοποιείται για τους νόμιμους σκοπούς για τους οποίους διατίθεται. Ο όγκος του διακινούμενου νιτρομεθανίου στην ΕΕ είναι μικρός, όπως και το ποσοστό νιτρομεθανίου που διατίθεται σε μέλη του ευρέος κοινού.
Τρίτον, ο ισχύων περιορισμός σχετικά με το νιτρικό αμμώνιο που περιέχει άζωτο σε ποσοστό άνω του 16% κατά βάρος σε σχέση με το νιτρικό αμμώνιο, υπάρχει ήδη στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 (παράρτημα XVII) και μεταφέρεται στον παρόντα κανονισμό (παράρτημα I, βλέπε επίσης άρθρο 5 παράγραφος 2 και άρθρο 18). Οι εν λόγω περιορισμοί για το νιτρικό αμμώνιο είναι ορθότερο να περιλαμβάνονται στον παρόντα κανονισμό ο οποίος αφορά τους κινδύνους για την ασφάλεια, αντί στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 ο οποίος εστιάζει στη δημόσια υγεία, στο περιβάλλον και στην ασφάλεια.
Η μεταφορά δεν επηρεάζει το πεδίο εφαρμογής του ισχύοντος περιορισμού. Ως εκ τούτου, το άρθρο 5 παράγραφος 2 ορίζει ότι οι αγρότες θα συνεχίσουν να έχουν πρόσβαση σε νιτρικό αμμώνιο που περιέχει άζωτο σε ποσοστό ίσο ή μεγαλύτερο του 16% κατά βάρος σε σχέση με το νιτρικό αμμώνιο για τις γεωργικές δραστηριότητες. Στο πλαίσιο της μεταφοράς, ο παρών προτεινόμενος κανονισμός εισάγει επίσης τον ορισμό της «γεωργικής δραστηριότητας» όπως προβλέπεται στο παράρτημα XVII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006.
Ο προτεινόμενος κανονισμός εισάγει τον ορισμό της «ρυθμιζόμενης πρόδρομης ουσίας εκρηκτικών υλών» ο οποίος καλύπτει όχι μόνο τις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς που απαριθμούνται στο παράρτημα I, αλλά και τις (άξιες αναφοράς) πρόδρομες ουσίας εκρηκτικών υλών που περιλαμβάνονται στο παράρτημα II. Σε σύγκριση με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 98/2013, η παρούσα πρόταση κανονισμού αφαιρεί από το παράρτημα II τις αναφορές στο θειικό οξύ και στο νιτρικό αμμώνιο, επειδή οι δύο ενώσεις περιλαμβάνονται πλέον στο παράρτημα I. Το άρθρο 9 ορίζει ότι οι οικονομικοί φορείς οφείλουν να αναφέρουν τις ύποπτες συναλλαγές σε σχέση με τις ρυθμιζόμενες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών που απαριθμούνται στα παραρτήματα I ή II.
Ο ορισμός του «οικονομικού φορέα» στον παρόντα κανονισμό εξειδικεύεται προκειμένου να καλύπτει μόνο τις οντότητες που διαθέτουν στην αγορά ρυθμιζόμενες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών ή παρέχουν υπηρεσίες που σχετίζονται με ρυθμιζόμενες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών. Επιπλέον, διευκρινίζεται ότι ο «οικονομικός φορέας» περιλαμβάνει επίσης τις οντότητες που δραστηριοποιούνται στο διαδίκτυο, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών αγορών που παρέχουν σε καταναλωτές και/ή σε εμπόρους τη δυνατότητα να πραγματοποιούν συναλλαγές μεταξύ τους στον ίδιο δικτυακό τόπο της διαδικτυακής αγοράς ή σε άλλο δικτυακό τόπο ο οποίος κάνει χρήση υπολογιστικών υπηρεσιών που παρέχονται από τη διαδικτυακή αγορά
Ο ορισμός του «μέλους του ευρέος κοινού» επεκτείνεται προκειμένου να συμπεριλάβει τα «νομικά πρόσωπα», ενώ εισάγεται ορισμός του «επαγγελματία χρήστη». Η διάκριση μεταξύ του «επαγγελματία χρήστη», στον οποίο μπορούν να διατίθενται πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς και του «μέλους του ευρέος κοινού», στο οποίο απαγορεύεται η διάθεση, βασίζεται στο κατά πόσο το πρόσωπο προτίθεται να χρησιμοποιήσει την πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών για σκοπούς που σχετίζονται με τη συγκεκριμένη εμπορική, βιοτεχνική ή επαγγελματική δραστηριότητά του.
Το χαρακτηριστικό που διακρίνει τον «οικονομικό φορέα» από τον «επαγγελματία χρήστη» είναι ότι ο οικονομικός φορέας καθιστά διαθέσιμες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς σε άλλα πρόσωπα ενώ ο επαγγελματίας χρήστης όχι. Τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που καθιστούν διαθέσιμες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών σε άλλα πρόσωπα θεωρούνται οικονομικοί φορείς και πρέπει να συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 4: Ελεύθερη κυκλοφορία– Η παρούσα διάταξη θεσπίζει την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας για τις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών που ρυθμίζονται από τον παρόντα κανονισμό. Η παρούσα διάταξη λαμβάνει υπόψη και άλλους περιορισμούς που βασίζονται στο ενωσιακό δίκαιο σε σχέση με τις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών, όπως, π.χ., τους ενωσιακούς κανόνες σχετικά με την ταξινόμηση, την επισήμανση και τη συσκευασία αυτών των ουσιών. Η διάταξη διαφέρει από την αντίστοιχη διάταξη του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 98/2013 σε δύο σημεία. Πρώτον, η αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας εφαρμόζεται στις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς με οποιαδήποτε συγκέντρωση, και όχι μόνο σε όσες δεν υπερβαίνουν το όριο συγκέντρωσης. Δεύτερον, με την πιο γενικόλογη αναφορά στις εξαιρέσεις στην ελεύθερη κυκλοφορία «που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό», δεν απαιτούνται παραπομπές σε συγκεκριμένες διατάξεις του παρόντος κανονισμού, όπως στην περίπτωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 98/2013.
Άρθρο 5: Διαθεσιμότητα, εισαγωγή, κατοχή και χρήση – Η παρούσα διάταξη απαγορεύει τη διαθεσιμότητα, εισαγωγή, κατοχή και χρήση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς πάνω από τις τιμές ορίου που ορίζονται στη στήλη 2 του παραρτήματος I του παρόντος κανονισμού.
Η παράγραφος 2 προβλέπει εξαίρεση από την παρούσα απαγόρευση για το νιτρικό αμμώνιο που χρησιμοποιείται σε γεωργικές δραστηριότητες, σύμφωνα με τους υφιστάμενους περιορισμούς στο παράρτημα XVII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006. Οι αγρότες, στο μέτρο που δεν καλύπτονται ήδη από τον ορισμό των «επαγγελματιών χρηστών», μπορούν να αποκτούν, να εισάγουν, να έχουν στην κατοχή τους και να χρησιμοποιούν, για γεωργικούς σκοπούς, νιτρικό αμμώνιο που περιέχει άζωτο σε ποσοστό άνω του 16 % κατά βάρος σε σχέση με το νιτρικό αμμώνιο.
Η εξαίρεση από την απαγόρευση που προβλέπεται από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 98/2013, βάσει της οποίας τα κράτη μέλη μπορούν να διατηρούν ή να θεσπίσουν καθεστώς χορήγησης άδειας προκειμένου να επιτρέπεται η διάθεση, κατοχή ή χρήση από μέλη του ευρέος κοινού ορισμένων πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς, εάν ο οικονομικός φορέας ο οποίος τις καθιστά διαθέσιμες καταχωρίζει τη συναλλαγή, καταργείται με την παρούσα πρόταση κανονισμού.
Αντίθετα, η δυνατότητα διατήρησης ή θέσπισης καθεστώτος χορήγησης άδειας διασφαλίζεται στην παράγραφο 3 της παρούσας πρότασης. Αυτό επιτρέπει στα μέλη του ευρέος κοινού να αποκτούν, να εισάγουν, να έχουν στην κατοχή τους ή να χρησιμοποιούν πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς πάνω από το όριο συγκέντρωσης που ορίζεται στη στήλη 2 του παραρτήματος I για νόμιμους σκοπούς εάν είναι κάτοχοι σχετικής άδειας.
Η παρούσα πρόταση κανονισμού καθιστά πιο αυστηρές τις παραμέτρους για τη χορήγηση άδειας με δύο τρόπους. Πρώτον, για ορισμένες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς πάνω από το όριο συγκέντρωσης που προβλέπεται από τον παρόντα κανονισμό, δεν υφίσταται νόμιμη χρήση από μέλη του ευρέος κοινού. Συνεπώς, προτείνεται να καταργηθεί η χορήγηση αδειών για χλωρικό κάλιο, υπερχλωρικό κάλιο, χλωρικό νάτριο και υπερχλωρικό νάτριο. Αιτήματα χορήγησης άδειας μπορεί να υποβάλλονται για περιορισμένο αριθμό πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς οι οποίες χρησιμοποιούνται ευρέως για νόμιμους σκοπούς από τα μέλη του ευρέος κοινού, δηλαδή μόνο για το υπεροξείδιο του υδρογόνου, το νιτρομεθάνιο και το νιτρικό οξύ που υπόκεινται ήδη σε περιορισμούς καθώς και το προτεινόμενο από την παρούσα πρόταση θειικό οξύ.
Δεύτερον, βάσει του προτεινόμενου κανονισμού, άδειες μπορούν να χορηγούνται μόνο για τις ουσίες που μόλις προαναφέρθηκαν σε συγκεντρώσεις οι οποίες δεν υπερβαίνουν το ανώτατο όριο που ορίζεται στη στήλη 3 του παραρτήματος 1 του παρόντος κανονισμού. Πάνω από αυτό το ανώτατο όριο, ο κίνδυνος για παράνομη κατασκευή εκρηκτικών υπερτερεί της αμελητέας νόμιμης χρήσης από το ευρύ κοινό των εν λόγω πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών, για τις οποίες υπάρχουν εναλλακτικά προϊόντα ή χαμηλότερες συγκεντρώσεις που μπορούν να πετύχουν το ίδιο αποτέλεσμα. Αυτό αντικατοπτρίζεται ήδη στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 98/2013, ο οποίος θεσπίζει τα ίδια ανώτατα όρια στα καθεστώτα καταχώρισης για την απόκτηση υπεροξειδίου του υδρογόνου, νιτρομεθανίου και νιτρικού οξέος. Για το προτεινόμενο από την παρούσα πρόταση θειικό οξύ, το ανώτατο όριο συγκέντρωσης ορίζεται στα 40%, καθώς πάνω από το όριο αυτό αυξάνεται η επικινδυνότητα του θειικού οξέος, μεταξύ άλλων για κατασκευή εκρηκτικών. Η νόμιμη χρήση θειικού οξέος υψηλής συγκέντρωσης από το ευρύ κοινό είναι αμελητέα, υπάρχουν δε πολλές εναλλακτικές λύσεις.
Βάσει της παραγράφου 4, τα κράτη μέλη κοινοποιούν χωρίς καθυστέρηση στην Επιτροπή τις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς για τις οποίες το κράτος μέλος θεσπίζει καθεστώς χορήγησης άδειας, και η Επιτροπή τις δημοσιεύει σύμφωνα με την παράγραφο 5.
Άρθρο 6: Άδειες – Η παρούσα διάταξη θεσπίζει κανόνες οι οποίοι διέπουν τα κριτήρια και τις διαδικασίες για την έκδοση και χορήγηση αδειών. Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 98/2013 ορίζει ότι οι αρμόδιες αρχές πρέπει να συνεκτιμούν όλες τις σχετικές περιστάσεις, και ιδίως τη νομιμότητα της σκοπούμενης χρήσης. Ο προτεινόμενος κανονισμός διευκρινίζει περαιτέρω ποιες άλλες σχετικές περιστάσεις πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, συγκεκριμένα η διαθεσιμότητα χαμηλότερων συγκεντρώσεων ή εναλλακτικών ουσιών που επιτυγχάνουν το ίδιο αποτέλεσμα, οι προτεινόμενες συνθήκες αποθήκευσης ώστε να εξασφαλίζεται ότι η πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς φυλάσσεται με ασφάλεια και το ιστορικό του ατόμου που υποβάλλει αίτηση για χορήγηση άδειας, συμπεριλαμβανομένου του ποινικού μητρώου του/της.
Οι πληροφορίες σχετικά με το ποινικό μητρώο ενός ατόμου παρέχονται στο πλαίσιο της απόφασης-πλαισίου 2009/315/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2009. Η χρήση αυτού του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών Ποινικού Μητρώου (ECRIS) για λήψη πληροφοριών σχετικά με προηγούμενες καταδίκες διασφαλίζει ότι κατά την έκδοση των αδειών, οι αρχές των κρατών μελών θα λαμβάνουν υπόψη όχι μόνο τις καταδίκες του ατόμου στο δικό τους κράτος μέλος, αλλά και εκείνες με τις οποίες βαρύνεται σε άλλα κράτη μέλη. Αυτό διασφαλίζει ότι, κατά την απόφαση χορήγησης μιας άδειας ή όχι, θα λαμβάνονται υπόψη όλα τα διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με προηγούμενες καταδίκες. Επιπροσθέτως, η διάταξη εξασφαλίζει ότι όλα τα κράτη μέλη θα είναι υποχρεωμένα να απαντούν στα αιτήματα για κοινοποίηση αυτών των πληροφοριών, ανεξαρτήτως των διατάξεων της εθνικής νομοθεσίας τους ως προς αυτό.
Οι άδειες που έχουν χορηγηθεί από κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 98/2013 παύουν να ισχύουν μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού επειδή μπορεί να μην λαμβάνουν υπόψη όλες τις περιστάσεις που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό. Παρά ταύτα, τα κράτη μέλη μπορεί να αποφασίσουν, μετά από αίτημα του κάθε κατόχου άδειας χωριστά, να επικυρώσουν, να ανανεώσουν ή να παρατείνουν την ισχύ αυτών των αδειών στο οικείο κράτος μέλος εφόσον η αρμόδια αρχή θεωρεί ότι πληρούνται όλα τα κριτήρια του παρόντος κανονισμού σε σχέση με τη συγκεκριμένη άδεια.
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 98/2013 όριζε ότι η Επιτροπή, σε διαβούλευση με τη μόνιμη επιτροπή για τις πρόδρομες ουσίες, έπρεπε να καταρτίσει κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με τις τεχνικές λεπτομέρειες των αδειών προκειμένου να διευκολύνει την αμοιβαία αναγνώρισή τους, καθώς και σχέδιο για το μορφότυπο των αδειών αυτών. Το μορφότυπο που καθιερώθηκε το 2014 περιλαμβάνεται στο παράρτημα III του προτεινόμενου κανονισμού με στόχο τη διευκόλυνση της αμοιβαίας αναγνώρισης αδειών των μεταξύ κρατών μελών που εφαρμόζουν καθεστώς χορήγησης αδειών.
Άρθρο 7: Ενημέρωση της αλυσίδας εφοδιασμού – Η παρούσα διάταξη στοχεύει στη βελτίωση της πρακτικής εφαρμογής του κανονισμού κωδικοποιώντας τις ορθές πρακτικές σχετικά με τη διαβίβαση των πληροφοριών. Η παράγραφος 1 θα διασφαλίσει ότι όλοι οι παράγοντες της αλυσίδας εφοδιασμού γνωρίζουν ότι το προϊόν που χειρίζονται υπόκειται στους περιορισμούς του παρόντος κανονισμού. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 98/2013, οικονομικός φορέας ο οποίος σκοπεύει να καταστήσει διαθέσιμες σε μέλος του ευρέος κοινού πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς εξασφαλίζει, είτε τοποθετώντας κατάλληλη επισήμανση είτε βεβαιούμενος ότι τοποθετείται κατάλληλη επισήμανση, ότι στη συσκευασία αναφέρεται σαφώς ότι η απόκτηση, η κατοχή ή η χρήση της εν λόγω πρόδρομης ουσίας εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς από μέλη του ευρέος κοινού υπόκειται σε περιορισμό, όπως προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΚ) 98/2013. Η διάταξη αυτή έχει δημιουργήσει σύγχυση όσον αφορά το ποιος είναι υπεύθυνος για την επισήμανση των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών, μεταξύ εκείνων που παρασκευάζουν και εκείνων που πωλούν το εκάστοτε προϊόν, με αποτέλεσμα πολλά προϊόντα να μην φέρουν επισήμανση.
Σύμφωνα με την ορθή εφαρμογή του κανονισμού, οι παράγοντες σε επίπεδο λιανικής και χονδρικής πρέπει να γνωρίζουν ότι απαγορεύεται η απόκτηση, κατοχή ή χρήση ενός συγκεκριμένου προϊόντος από το ευρύ κοινό. Ο οικονομικός φορέας που είναι ο πλέον κατάλληλος να αποφασίσει εάν το προϊόν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού είναι εκείνος που παρασκευάζει ή συσκευάζει το προϊόν. Η επισήμανση δεν είναι πάντοτε ο καταλληλότερος τρόπος ενημέρωσης, επειδή μπορεί να διευκολύνει τα εγκληματικά στοιχεία στις αγορές τους. Οι οικονομικοί φορείς στον κλάδο των χημικών συνηθίζουν να ενημερώνουν ο ένας τον άλλο σε όλο το μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού με άλλους τρόπους, π.χ. περιλαμβάνοντας τις σχετικές πληροφορίες στο δελτίο δεδομένων ασφαλείας που συντάσσεται σύμφωνα με το παράρτημα II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006. Για τον λόγο αυτό, ο προτεινόμενος κανονισμός αντικαθιστά τη διάταξη που αφορά την επισήμανση με μια πιο γενικόλογη διάταξη η οποία ορίζει ότι κάθε οικονομικός φορέας πρέπει να ενημερώνει τον οικονομικό φορέα παραλήπτη ότι το προϊόν υπόκειται σε περιορισμούς βάσει του άρθρου 5 του παρόντος κανονισμού.
Η παράγραφος 2 θεσπίζει μια πιο ειδική απαίτηση για το προσωπικό που εμπλέκεται στην πώληση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς. Όταν λάβουν γνώση των πληροφοριών που αναφέρονται στην παράγραφο 1, οι φορείς σε επίπεδο χονδρικής και λιανικής πρέπει να διασφαλίσουν ότι το προσωπικό που εμπλέκεται στην πώληση γνωρίζει τα προϊόντα που προσφέρει τα οποία περιέχουν πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών, και έχει λάβει οδηγίες όσον αφορά τις υποχρεώσεις βάσει του κανονισμού. Αυτό θα μπορούσε λόγου χάρη να διευκολυνθεί με αυτόματο τρόπο, π.χ. με τη συμπερίληψη των εν λόγω πληροφοριών στους γραμμωτούς κώδικες, αλλά και με την ανάθεση των συναλλαγών που αφορούν πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς αποκλειστικά σε εξειδικευμένο προσωπικό πωλήσεων.
Άρθρο 8: Εξακρίβωση κατά την πώληση – Η παρούσα διάταξη θεσπίζει ρητή υποχρέωση των οικονομικών φορέων να εξακριβώνουν ότι δεν διενεργούν συναλλαγές που παραβιάζουν το άρθρο 5 του παρόντος κανονισμού. Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 98/2013 ορίζει ότι οι οικονομικοί φορείς πρέπει να ελέγχουν την άδεια όταν καθιστούν διαθέσιμες σε μέλος του ευρέος κοινού πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς σύμφωνα με το καθεστώς χορήγησης άδειας όπως αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 3. Η παράγραφος 1 προσθέτει ότι σε αυτές τις περιπτώσεις οι οικονομικοί φορείς πρέπει να ελέγχουν αποδεικτικό ταυτότητας του υποψήφιου πελάτη.
Τα μέλη του ευρέος κοινού δεν θα πρέπει να είναι σε θέση να αποκτούν πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς ισχυριζόμενα ότι είναι επαγγελματίες χρήστες. Η παράγραφος 2 κωδικοποιεί την ορθή πρακτική των οικονομικών φορέων που εξακριβώνουν για κάθε συναλλαγή ότι ο υποψήφιος πελάτης χρειάζεται πράγματι πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς για σκοπούς που σχετίζονται με τη συνήθη εμπορική, επιχειρηματική, βιοτεχνική ή επαγγελματική δραστηριότητά του σύμφωνα με τον ορισμό του «επαγγελματία χρήστη» που διατυπώνεται στο άρθρο 3 σημείο 8).
Ο προτεινόμενος κανονισμός ορίζει ότι ο υποψήφιος πελάτης θα πρέπει τουλάχιστον να απαντήσει σε ερωτήσεις σχετικά με την εμπορική, επιχειρηματική, βιοτεχνική ή επαγγελματική δραστηριότητά του και τη σκοπούμενη χρήση των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς. Εάν ο οικονομικός φορέας έχει την υποψία ότι ο υποψήφιος πελάτης δεν χρειάζεται την πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς για επαγγελματικούς σκοπούς, πρέπει να αρνηθεί τη συναλλαγή και να την αναφέρει στις αρμόδιες αρχές σύμφωνα με το άρθρο 9 εφόσον υπάρχουν βάσιμες υποψίες ότι η ουσία ή το μείγμα προορίζεται για παράνομη κατασκευή εκρηκτικών.
Άρθρο 9: Αναφορά ύποπτων συναλλαγών, εξαφανίσεων και κλοπών – Η παρούσα διάταξη θεσπίζει τις απαιτήσεις σχετικά με την αναφορά ύποπτων συναλλαγών, εξαφανίσεων και κλοπών. Η διάταξη αναδιαρθρώνει την υφιστάμενη απαίτηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 98/2013 προκειμένου να καταστεί πιο σαφής και χρονικά προσδιορισμένη και ορίζει ότι οι αναφορές υποβάλλονται «με σκοπό την ανίχνευση και την πρόληψη της παράνομης κατασκευής εκρηκτικών».
Ο προτεινόμενος κανονισμός έχει ως στόχο να αυξήσει τα επίπεδα ανίχνευσης της παράνομης κατασκευής εκρηκτικών υποχρεώνοντας τους οικονομικούς φορείς να διαθέτουν διαδικασίες για την ανίχνευση ύποπτων συναλλαγών. Οι διαδικασίες θα πρέπει να είναι στοχευμένες ως προς το περιβάλλον στο οποίο προσφέρονται οι ρυθμιζόμενες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών, π.χ. μέσω ή εκτός του διαδικτύου, και να απευθύνονται στο ευρύ κοινό, στους επαγγελματίες χρήστες ή σε άλλους οικονομικούς φορείς.
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 98/2013 ορίζει ότι οι οικονομικοί φορείς πρέπει να αναφέρουν τις ύποπτες συναλλαγές, ιδίως όταν ο υποψήφιος πελάτης προτίθεται να αγοράσει ρυθμιζόμενες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών σε ποσότητες, συνδυασμούς ή συγκεντρώσεις ασυνήθεις για «ιδιωτική» χρήση. Ωστόσο, οι επαγγελματίες χρήστες μπορούν επίσης να είναι υποψήφιοι πελάτες και οι συναλλαγές τους δεν θεωρούνται ύποπτες απλώς και μόνον επειδή προτίθενται να χρησιμοποιήσουν τη ρυθμιζόμενη πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών για μη «ιδιωτικούς» σκοπούς. Σύμφωνα λοιπόν με την παρούσα πρόταση κανονισμού, μια συναλλαγή θα πρέπει να θεωρείται ύποπτη όταν ο υποψήφιος πελάτης προτίθεται να αγοράσει ρυθμιζόμενες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών σε ποσότητες, συνδυασμούς ή συγκεντρώσεις ασυνήθεις για «νόμιμη» χρήση.
Αν ένας οικονομικός φορέας έχει βάσιμες υποψίες ότι η ουσία ή το μείγμα προορίζεται για παράνομη κατασκευή εκρηκτικών, πρέπει να το αναφέρει στα υφιστάμενα εθνικά σημεία επαφής που αναφέρονται στην παράγραφο 5, τα οποία βάσει του παρόντος προτεινόμενου κανονισμού πρέπει να είναι διαθέσιμα σε 24ωρη βάση 7 ημέρες την εβδομάδα. Επειδή ο χρόνος είναι καίριας σημασίας για την πρόληψη πιθανών τρομοκρατικών επιθέσεων, η αναφορά πρέπει να υποβάλλεται εντός 24 ωρών.
Βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 98/2013, οι οικονομικοί φορείς πρέπει να αναφέρουν σημαντικές εξαφανίσεις και κλοπές ρυθμιζόμενων πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών στο εθνικό σημείο επαφής του κράτους μέλους στο οποίο έλαβε χώρα η εξαφάνιση ή η κλοπή. Ο προτεινόμενος κανονισμός επεκτείνει αυτή την υποχρέωση στους επαγγελματίες χρήστες (παράγραφος 3) και, για τις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς, στα μέλη του ευρέος κοινού που αποκτούν πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς ως κάτοχοι άδειας
Άρθρο 10: Κατάρτιση και ευαισθητοποίηση – Η παρούσα διάταξη θεσπίζει την υποχρέωση των κρατών μελών να οργανώνουν δράσεις κατάρτισης και ευαισθητοποίησης. Η παράγραφος 1 ορίζει ότι οι αρχές επιβολής του νόμου, οι πρώτοι παρεμβαίνοντες και οι τελωνειακές αρχές καταρτίζονται ώστε να είναι σε θέση να αναγνωρίζουν ρυθμιζόμενες πρόδρομες ουσίες και μείγματα εκρηκτικών υλών κατά τη διάρκεια των καθηκόντων τους και να μπορούν να αντιδρούν εγκαίρως και με κατάλληλο τρόπο σε περίπτωση ύποπτης δραστηριότητας. Σύμφωνα με την παράγραφο 2, τα κράτη μέλη οργανώνουν, τουλάχιστον δύο φορές ετησίως, δράσεις ευαισθητοποίησης, στοχευμένες στις ιδιαιτερότητες του κάθε κλάδου που χρησιμοποιεί ρυθμιζόμενες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών.
Άρθρο 11: Εθνικές αρχές επιθεώρησης – Η παρούσα διάταξη ορίζει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να διαθέτουν αρμόδιες αρχές για την επιθεώρηση και τον έλεγχο της ορθής εφαρμογής των άρθρων 4 έως 9 του παρόντος κανονισμού. Σύμφωνα με την παράγραφο 2, οι εν λόγω αρχές πρέπει να έχουν τις εξουσίες έρευνας που είναι αναγκαίες για τη διασφάλιση της σωστής εκτέλεσης των καθηκόντων τους.
Άρθρο 12: Κατευθυντήριες γραμμές – Η παρούσα διάταξη αναθέτει στην Επιτροπή την ανά διαστήματα επικαιροποίηση, κατόπιν διαβούλευσης με τη μόνιμη επιτροπή για τις πρόδρομες ουσίες, των υφιστάμενων κατευθυντήριων γραμμών και την επέκτασή τους σε τρεις νέους τομείς. Πρώτον, με τη θέσπιση της υποχρέωσης για σύσταση αρχών επιθεώρησης, θα εκπονηθούν κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τον τρόπο και τα διαστήματα διεξαγωγής αυτής της επιθεώρησης.
Δεύτερον, οι πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών διατίθενται όλο και περισσότερο μέσω του διαδικτύου. Ο παρών κανονισμός επαναλαμβάνει ότι οι περιορισμοί του εφαρμόζονται επίσης στις εξ αποστάσεως παραγγελίες διευκρινίζοντας με τον τρόπο αυτό ότι οι οικονομικοί φορείς οφείλουν να συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις του κανονισμού και στις διαδικτυακές δραστηριότητές τους (βλέπε άρθρο 3). Οι κατευθυντήριες γραμμές θα εγκύπτουν σε πρακτικά ζητήματα που σχετίζονται με τις εξ αποστάσεως παραγγελίες, όπως ο τρόπος διεξαγωγής των απαιτούμενων εξακριβώσεων σύμφωνα με το άρθρο 8 και ο τρόπος εντοπισμού των ύποπτων συναλλαγών σύμφωνα με το άρθρο 9.
Τρίτον, εφαρμόζονται διάφορα νομικά πλαίσια για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων αρχών σχετικά με ύποπτες συναλλαγές, εξαφανίσεις, κλοπές και άλλα ύποπτα περιστατικά ή αιτήσεις χορήγησης άδειας, όταν φαίνεται να έχουν διασυνοριακή διάσταση. Οι ασκούντες συναφή επαγγέλματα έχουν επισημάνει ότι το βασικό εμπόδιο στην ανταλλαγή πληροφοριών σε διασυνοριακές υποθέσεις αφορά πρακτικά ζητήματα όπως η μέθοδος της ανταλλαγής, τα οποία θα αποτελούν αντικείμενο των κατευθυντήριων γραμμών.
Άρθρο 13: Κυρώσεις– Η παρούσα διάταξη διατηρεί τον υφιστάμενο κανόνα από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 98/2013 ότι πρέπει να θεσπίζονται αποτελεσματικές, ανάλογες και αποτρεπτικές κυρώσεις για τις παραβιάσεις του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 14: Ρήτρα διασφάλισης – Η παρούσα διάταξη διατηρεί τη ρήτρα διασφάλισης από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 98/2013 η οποία παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να θεσπίσουν πρόσθετους περιορισμούς με την υπαγωγή ουσιών στο καθεστώς των παραρτημάτων I ή II ή την επιβολή χαμηλότερων ορίων συγκέντρωσης στο παράρτημα I. Τα κράτη μέλη οφείλουν να παραθέσουν τους λόγους επιβολής αυτών των πρόσθετων περιορισμών, οι οποίοι εξετάζονται άμεσα από την Επιτροπή. Η Επιτροπή έχει ήδη δικαίωμα να τροποποιεί ή να προτείνει τροποποιήσεις των παραρτημάτων σε συνέχεια της εξέτασης. Η παρούσα πρόταση κανονισμού εξουσιοδοτεί επίσης την Επιτροπή να αποφανθεί, μετά από διαβούλευση με το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, ότι το μέτρο που έλαβε το κράτος μέλος δεν δικαιολογείται και να ζητήσει από το κράτος μέλος να το αποσύρει.
Άρθρο 15: Τροποποιήσεις των παραρτημάτων – Η παρούσα διάταξη παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για την προσθήκη ουσιών στα παραρτήματα I και II και για τροποποιήσεις των τιμών ορίου στο παράρτημα I, στον βαθμό που απαιτείται για την προσαρμογή στις εξελίξεις όσον αφορά την καταχρηστική χρήση ουσιών ως πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών ή βάσει έρευνας και δοκιμών. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 98/2013, η Επιτροπή δεν μπορεί να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για προσθήκη ουσιών στο παράρτημα I του κανονισμού. Ως μέρος της διαδικασίας κατάρτισης των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, η Επιτροπή θα επιδιώκει να συμβουλεύεται τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη, ειδικότερα τη χημική βιομηχανία και τον τομέα της λιανικής. Για κάθε τροποποίηση στο παράρτημα, η Επιτροπή εκδίδει χωριστή κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, μετά από διαβούλευση με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και βασιζόμενη σε ανάλυση με την οποία αποδεικνύεται ότι η τροποποίηση δεν είναι πιθανόν να επιφέρει δυσανάλογες επιβαρύνσεις στους οικονομικούς φορείς ή στους καταναλωτές, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τους επιδιωκόμενους στόχους.
Άρθρο 16: Άσκηση της εξουσιοδότησης – Η παρούσα διάταξη θεσπίζει τις προϋποθέσεις για την έκδοση των κατ' εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται για την έκδοση αυτών των πράξεων στη διοργανική συμφωνία της 13ης Απριλίου 2016, η οποία σε σύγκριση με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 98/2013 καθιερώνει υποχρέωση της Επιτροπής για διενέργεια διαβουλεύσεων με τους εμπειρογνώμονες που ορίζονται από κάθε κράτος μέλος.
Άρθρο 17: Διαδικασία επείγοντος– Η παρούσα διάταξη θεσπίζει ταχύτερη διαδικασία για την έκδοση των κατ' εξουσιοδότηση πράξεων, εάν, βάσει του άρθρου 15 παράγραφος 1, συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι έκτακτης ανάγκης για αυτό.
Άρθρο 18: Τροποποίηση του παραρτήματος XVII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 – Η παρούσα διάταξη ολοκληρώνει τη μεταφορά των περιορισμών για το νιτρικό αμμώνιο που περιέχει άζωτο σε ποσοστό άνω του 16 % κατά βάρος σε σχέση με το νιτρικό αμμώνιο δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 στον προτεινόμενο κανονισμό με τη διαγραφή της παραγράφου 2 από την καταχώριση 58 του παραρτήματος XVII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006. Η παράγραφος 3 της καταχώρισης 58 προέβλεπε εξαίρεση από τον περιορισμό έως την 1η Ιουλίου 2014 και, ως εκ τούτου, διαγράφεται.
Άρθρο 19: Κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 98/2013 – Η παρούσα διάταξη καταργεί τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 98/2013 με εφαρμογή από την έναρξη ισχύος του προτεινόμενου κανονισμού και ορίζει ότι οι παραπομπές στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 98/2013 θα θεωρούνται παραπομπές στον παρόντα κανονισμό.
Άρθρο 20: Υποβολή εκθέσεων – Η παρούσα διάταξη ορίζει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να υποβάλουν εκθέσεις με συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού, με στόχο τη συνδρομή της Επιτροπής στην άσκηση των καθηκόντων της σύμφωνα με τα άρθρα 21 και 22.
Άρθρο 21: Παρακολούθηση – Η παρούσα διάταξη ορίζει ότι η Επιτροπή καταρτίζει αναλυτικό πρόγραμμα παρακολούθησης των αποτελεσμάτων και των επιπτώσεων του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 22: Αξιολόγηση – Η παρούσα διάταξη ορίζει ότι η Επιτροπή διενεργεί αξιολόγηση του παρόντος κανονισμού σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για τη βελτίωση της νομοθεσίας και την παράγραφο 22 της διοργανικής συμφωνίας της 13ης Απριλίου 2016 και θα υποβάλει έκθεση σχετικά με τις κύριες διαπιστώσεις της αξιολόγησης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.
Άρθρο 23: Έναρξη ισχύος – Η διάταξη αυτή ορίζει την ημερομηνία έναρξης ισχύος του κανονισμού. Λόγω της επείγουσας ανάγκης να αντιμετωπιστούν οι υφιστάμενες απειλές, ο κανονισμός θα πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή ένα έτος μετά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του. Η εν λόγω περίοδος παρέχει στα κράτη μέλη και τους οικονομικούς φορείς τον χρόνο για να προβούν στις απαιτούμενες διευθετήσεις ώστε να συμμορφωθούν με το νέο νομικό πλαίσιο.
2018/0103 (COD)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με την κυκλοφορία στην αγορά και τη χρήση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών, για την τροποποίηση του παραρτήματος XVII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 98/2013 σχετικά με την κυκλοφορία στην αγορά και τη χρήση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 114,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 98/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου θέσπισε εναρμονισμένους κανόνες σχετικά με τη διαθεσιμότητα, την εισαγωγή, την κατοχή και τη χρήση ουσιών ή μειγμάτων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την παράνομη κατασκευή εκρηκτικών, με στόχο να περιορισθεί η διαθεσιμότητά τους στο ευρύ κοινό και να διασφαλιστεί η ενδεδειγμένη υποβολή αναφορών για ύποπτες συναλλαγές σε όλο το κανάλι διανομής.
(2)Παρόλο που ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 98/2013 συνέβαλε στην άμβλυνση της απειλής που συνδέεται με τις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών στην Ένωση, είναι ανάγκη να ενισχυθεί το σύστημα ελέγχων σε σχέση με τα αυτοσχέδια εκρηκτικά. Λόγω του αριθμού των απαιτούμενων αλλαγών, κρίνεται ενδεδειγμένη για λόγους σαφήνειας η αντικατάσταση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 98/2013.
(3)Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 98/2013 περιόριζε την πρόσβαση σε πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών και τη χρήση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών από μέλη του ευρέος κοινού. Παρά την εν λόγω απαγόρευση, τα κράτη μέλη μπορούσαν να αποφασίζουν την παροχή πρόσβασης του ευρέος κοινού στις εν λόγω ουσίες μέσω ενός συστήματος αδειών και καταχώρισης. Συνεπώς, οι περιορισμοί και οι έλεγχοι στις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών στα κράτη μέλη παρουσίαζαν αποκλίσεις και ενείχαν τον κίνδυνο δημιουργίας φραγμών στο εμπόριο εντός της Ένωσης, δημιουργώντας προσκόμματα στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Εξάλλου, οι υφιστάμενοι περιορισμοί και έλεγχοι δεν εξασφάλιζαν επαρκή προστασία της δημόσιας ασφάλειας καθώς δεν απέτρεπαν ικανοποιητικά την απόκτηση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών από εγκληματικά στοιχεία. Η απειλή που συνδέεται με τα αυτοσχέδια εκρηκτικά παρέμεινε μεγάλη και συνεχίζει να εξελίσσεται.
(4)Το σύστημα για την πρόληψη της παράνομης κατασκευής εκρηκτικών θα πρέπει, συνεπώς, να ενισχυθεί και να εναρμονιστεί περαιτέρω εν όψει της εξελισσόμενης απειλής που συνιστούν για τη δημόσια ασφάλεια η τρομοκρατία και οι άλλες σοβαρές εγκληματικές δραστηριότητες. Το σύστημα αυτό θα πρέπει επίσης να εξασφαλίζει την ελεύθερη κυκλοφορία των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών στην εσωτερική αγορά, καθώς και να ενισχύει την ανταγωνιστικότητα μεταξύ των οικονομικών φορέων και να ενθαρρύνει την καινοτομία, π.χ. διευκολύνοντας την ανάπτυξη ασφαλέστερων χημικών για την αντικατάσταση των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών.
(5)Τα κριτήρια που καθορίζουν ποια μέτρα θα πρέπει να ισχύουν για ποιες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών περιλαμβάνουν το επίπεδο της απειλής που συνδέεται με τη σχετική πρόδρομη ουσία, τον όγκο της διακινούμενης πρόδρομης ουσίας και τη δυνατότητα καθορισμού επιπέδου συγκέντρωσης κάτω από το οποίο η πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών θα μπορούσε να εξακολουθήσει να χρησιμοποιείται για τους νόμιμους σκοπούς για τους οποίους έχει διατεθεί στην αγορά ενώ ταυτόχρονα θα είναι πολύ μικρότερη η πιθανότητα χρήσης της για την παράνομη κατασκευή εκρηκτικών.
(6)Μέλη του ευρέος κοινού δεν θα πρέπει να μπορούν να αποκτούν, να εισάγουν, να κατέχουν ή να χρησιμοποιούν τις εν λόγω πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών σε συγκεντρώσεις ίσες ή μεγαλύτερες από ορισμένες τιμές ορίου. Σκόπιμο είναι, πάντως, να παρασχεθεί στα μέλη του ευρέος κοινού η δυνατότητα να μπορούν να αποκτούν, να εισάγουν, να κατέχουν ή να χρησιμοποιούν ορισμένες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών πάνω από το όριο συγκέντρωσης για νόμιμους σκοπούς, μόνον εάν κατέχουν σχετική προς τούτο άδεια.
(7)Άδειες μπορούν να χορηγούνται μόνο για ουσίες σε συγκεντρώσεις οι οποίες δεν υπερβαίνουν το ανώτατο όριο που ορίζεται από τον παρόντα κανονισμό. Πάνω από το συγκεκριμένο ανώτατο όριο, ο κίνδυνος για παράνομη κατασκευή εκρηκτικών υπερτερεί της αμελητέας νόμιμης χρήσης από το ευρύ κοινό των εν λόγω πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών, για τις οποίες υπάρχουν εναλλακτικά προϊόντα ή χαμηλότερες συγκεντρώσεις που μπορούν να πετύχουν το ίδιο αποτέλεσμα. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει επίσης να καθορίσει τις περιστάσεις που θα πρέπει, κατ' ελάχιστον, να λαμβάνουν υπόψη οι αρμόδιες αρχές κατά την εξέταση ενός αιτήματος χορήγησης άδειας. Αυτό, σε συνδυασμό με το έντυπο που επισυνάπτεται στον παρόντα κανονισμό, θα διευκολύνει την αναγνώριση των αδειών σε άλλα κράτη μέλη που εφαρμόζουν καθεστώς χορήγησης άδειας.
(8)Για την εφαρμογή των περιορισμών και των ελέγχων του παρόντος κανονισμού, οι οικονομικοί φορείς που πραγματοποιούν πωλήσεις σε επαγγελματίες χρήστες ή σε μέλη του ευρέος κοινού που είναι κάτοχοι άδειας θα πρέπει να βασίζονται στις πληροφορίες που διατίθενται από τους προηγούμενους χρήστες στην αλυσίδα εφοδιασμού. Κάθε οικονομικός φορέας στην αλυσίδα εφοδιασμού θα πρέπει συνεπώς να ενημερώνει τον παραλήπτη της πρόδρομης ουσίας εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς ότι η διαθεσιμότητα, εισαγωγή, κατοχή ή χρήση της εν λόγω πρόδρομης ουσίας εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς από μέλη του ευρέος κοινού υπόκειται σε περιορισμό όπως ορίζεται στον παρόντα κανονισμό, π.χ. τοποθετώντας κατάλληλη επισήμανση ή βεβαιούμενος ότι τοποθετείται κατάλληλη επισήμανση ή περιλαμβάνοντας τις εν λόγω πληροφορίες στο δελτίο δεδομένων ασφαλείας που συντάσσεται σύμφωνα με το παράρτημα II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
(9)Η διαφορά μεταξύ του οικονομικού φορέα και του επαγγελματία χρήστη είναι ότι ο οικονομικός φορέας διαθέτει την πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς σε άλλα πρόσωπα, ενώ ο επαγγελματίας χρήστης αποκτά ή εισάγει την πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς αποκλειστικά για δική του χρήση. Οι οικονομικοί φορείς που πραγματοποιούν πωλήσεις σε επαγγελματίες χρήστες ή σε μέλη του ευρέος κοινού που είναι κάτοχοι άδειας θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι το προσωπικό που εμπλέκεται στην πώληση των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών γνωρίζει τα προϊόντα που προσφέρει ο οικονομικός φορέας τα οποία περιέχουν πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών, π.χ. περιλαμβάνοντας τις εν λόγω πληροφορίες στον γραμμωτό κώδικα του προϊόντος.
(10)Η διάκριση μεταξύ του επαγγελματία χρήστη, στον οποίο μπορούν να διατίθενται πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς και του μέλους του ευρέος κοινού, στο οποίο απαγορεύεται η διάθεση, βασίζεται στο κατά πόσο το πρόσωπο προτίθεται να χρησιμοποιήσει την πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών για σκοπούς που σχετίζονται με τη συγκεκριμένη εμπορική, βιοτεχνική ή επαγγελματική δραστηριότητά του. Συνεπώς οι οικονομικοί φορείς δεν πρέπει να διαθέτουν πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα τα οποία δραστηριοποιούνται επαγγελματικά σε κλάδο στον οποίο η συγκεκριμένη πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς δεν χρησιμοποιείται συνήθως για επαγγελματικούς σκοπούς.
(11)Οι υποχρεώσεις του παρόντος κανονισμού θα πρέπει επίσης να έχουν εφαρμογή στις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο διαδίκτυο, συμπεριλαμβανομένων των διαδικτυακών αγορών. Αυτό σημαίνει ότι οι οικονομικοί φορείς που δραστηριοποιούνται στο διαδίκτυο θα πρέπει επίσης να εκπαιδεύουν το προσωπικό τους και να διαθέτουν κατάλληλες διαδικασίες για τον εντοπισμό των ύποπτων συναλλαγών. Επίσης, δεν θα πρέπει να καθιστούν διαθέσιμες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς σε μέλη του ευρέος κοινού σε κράτη μέλη εκτός εκείνων των κρατών μελών που διατηρούν ή θεσπίζουν καθεστώς χορήγησης άδειας σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, και πάντως μόνον αφού εξακριβώσουν ότι το εν λόγω μέλος του ευρέος κοινού είναι κάτοχος άδειας. Αφού εξακριβώσει την ταυτότητα του υποψήφιου πελάτη, π.χ. μέσω των μηχανισμών που αναφέρονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 910/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, ο οικονομικός φορέας θα πρέπει να εξακριβώσει ότι έχει εκδοθεί άδεια για τη σκοπούμενη συναλλαγή, λόγου χάρη μέσω φυσικής επιθεώρησης της άδειας κατά την παράδοση ή, με τη συναίνεση του υποψήφιου πελάτη, απευθυνόμενος στην αρμόδια αρχή των κρατών μελών προκειμένου να ζητήσει πληροφορίες σχετικά με τις άδειες που έχουν χορηγηθεί. Οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο διαδίκτυο θα πρέπει, όπως και οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται εκτός διαδικτύου, να ζητούν δηλώσεις τελικής χρήσης από τους επαγγελματίες χρήστες.
(12)Στον βαθμό που οι διαδικτυακές αγορές ενεργούν ως απλοί διαμεσολαβητές μεταξύ οικονομικών φορέων, αφενός, και μελών του ευρέος κοινού, επαγγελματιών χρηστών ή γεωργών, αφετέρου, δεν θα πρέπει να τους ζητείται να καθοδηγούν το προσωπικό τους που δραστηριοποιείται στον τομέα της πώλησης πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς ή να εξακριβώνουν την ταυτότητα και, κατά περίπτωση, να ελέγχουν την άδεια του υποψήφιου πελάτη ή να ζητούν άλλες πληροφορίες από τον υποψήφιο πελάτη. Ωστόσο, δεδομένου του κεντρικού ρόλου που διαδραματίζουν οι διαδικτυακές αγορές που ενεργούν ως διαμεσολαβητές σε επιγραμμικές οικονομικές συναλλαγές, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις πωλήσεις πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς, είναι σκόπιμο να ενημερώνουν, με σαφή και αποτελεσματικό τρόπο, τους χρήστες που στοχεύουν να καταστήσουν διαθέσιμες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς, μέσω της χρήσης των υπηρεσιών τους, σχετικά με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον παρόντα κανονισμό. Επιπλέον, είναι σκόπιμο οι διαδικτυακές αγορές που ενεργούν ως διαμεσολαβητές να λαμβάνουν μέτρα ώστε να εξασφαλίσουν ότι οι χρήστες τους συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις τους όσον αφορά τον έλεγχο, για παράδειγμα, παρέχοντας εργαλεία για τη διευκόλυνση του ελέγχου των αδειών. Όλες αυτές οι υποχρεώσεις για τις διαδικτυακές αγορές που ενεργούν ως διαμεσολαβητές σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να ισχύουν με την επιφύλαξη των άρθρων 14 και 15 της οδηγίας 2000/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
(13)Με στόχο τη βελτίωση της εφαρμογής του κανονισμού στην πράξη, τόσο οι οικονομικοί φορείς όσο και οι δημόσιες αρχές θα πρέπει να προβλέψουν επαρκή κατάρτιση σε σχέση με τις υποχρεώσεις του παρόντος κανονισμού. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διαθέτουν αρχές επιθεώρησης και να διοργανώνουν τακτικές δράσεις ευαισθητοποίησης, στοχευμένες στις ιδιαιτερότητες του κάθε κλάδου, καθώς και να βρίσκονται σε διαρκή διάλογο με την αλυσίδα εφοδιασμού, συμπεριλαμβανομένων των φορέων που δραστηριοποιούνται στο διαδίκτυο.
(14)Η επιλογή των ουσιών που χρησιμοποιούνται από εγκληματικά στοιχεία για την παράνομη κατασκευή εκρηκτικών ενδέχεται να αλλάζει συχνά. Θα πρέπει επομένως να είναι εφικτή η υπαγωγή επιπλέον ουσιών στο καθεστώς του παρόντος κανονισμού, όταν δε είναι αναγκαίο, με επείγουσα διαδικασία. Για την προσαρμογή στις εξελίξεις όσον αφορά την παράνομη χρήση ουσιών ως πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίληψη σε κατάλογο πρόσθετων ουσιών που απαγορεύεται να καθίστανται διαθέσιμες στο ευρύ κοινό, για την τροποποίηση των τιμών ορίου συγκέντρωσης πάνω από τις οποίες ορισμένες περιορισμένης πρόσβασης, βάσει του παρόντος κανονισμού, ουσίες δεν επιτρέπεται να καθίστανται διαθέσιμες στο ευρύ κοινό, καθώς και για την περίληψη σε κατάλογο πρόσθετων ουσιών σε σχέση με τις οποίες επιβάλλεται να αναφέρονται τυχόν ύποπτες συναλλαγές. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή να διεξάγει, κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες της, τις κατάλληλες διαβουλεύσεις, μεταξύ άλλων και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων, οι δε διαβουλεύσεις να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στη διοργανική συμφωνία της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου. Ειδικότερα, προκειμένου να εξασφαλιστεί ισότιμη συμμετοχή στην κατάρτιση των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο λαμβάνουν όλα τα έγγραφα ταυτόχρονα με τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, και οι εμπειρογνώμονές τους έχουν συστηματική πρόσβαση στις συνεδριάσεις των ομάδων εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής που ασχολούνται με την κατάρτιση των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.
(15)Προκειμένου να υπάρξει μέριμνα για ουσίες οι οποίες δεν υπόκεινται ήδη σε περιορισμό σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό αλλά ένα κράτος μέλος έχει λόγους να θεωρεί ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για παράνομη κατασκευή εκρηκτικών, προβλέπεται ρήτρα διασφάλισης για τη θέσπιση ενδεδειγμένης ενωσιακής διαδικασίας. Επιπλέον, ενόψει των συγκεκριμένων κινδύνων που καλείται να αντιμετωπίσει ο παρών κανονισμός, είναι σκόπιμο να επιτραπεί στα κράτη μέλη, υπό ορισμένες συνθήκες, να υιοθετούν μέτρα διασφάλισης, μεταξύ άλλων και για ουσίες οι οποίες υπόκεινται ήδη σε περιοριστικά μέτρα ήδη σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.
(16)Το κανονιστικό πλαίσιο θα απλουστευθεί με τη μεταφορά των σχετικών περιορισμών, που αφορούν τη διαθεσιμότητα του νιτρικού αμμωνίου και έχουν ως γνώμονα την ασφάλεια, από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 στον παρόντα κανονισμό. Για τον λόγο αυτό, οι παράγραφοι 2 και 3 της καταχώρισης 58 στο παράρτημα XVII του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1907/2006 θα πρέπει να διαγραφούν.
(17)Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 98/2013 θα πρέπει να καταργηθεί.
(18)Ο παρών κανονισμός απαιτεί τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα να υποβάλλονται σε επεξεργασία και να κοινοποιούνται περαιτέρω σε τρίτα μέρη σε περίπτωση ύποπτων συναλλαγών. Η εν λόγω επεξεργασία και κοινοποίηση οδηγεί σε παρέμβαση στα θεμελιώδη δικαιώματα στην ιδιωτική ζωή και στο δικαίωμα προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να διασφαλίζεται η δέουσα προστασία του θεμελιώδους δικαιώματος της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των προσώπων των οποίων τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα υφίστανται επεξεργασία κατ’ εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου διέπει την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που διενεργείται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού. Συνεπώς, η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που συνεπάγεται η χορήγηση αδείας και η αναφορά ύποπτων συναλλαγών θα πρέπει να διενεργείται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/679, συμπεριλαμβανομένων των γενικών περί προστασίας των δεδομένων αρχών της νομιμότητας, της δικαιοσύνης, της διαφάνειας, του περιορισμού του σκοπού, της ελαχιστοποίησης των δεδομένων, της ορθότητας, του περιορισμού της αποθήκευσης, της ακεραιότητας, της εμπιστευτικότητας και, τέλος, της απαίτησης να επιδεικνύεται ο δέων σεβασμός όσον αφορά τα δικαιώματα του υποκειμένου των δεδομένων.
(19)Η Επιτροπή θα πρέπει να διενεργήσει αξιολόγηση του παρόντος κανονισμού με βάση τα πέντε κριτήρια της αποδοτικότητας, της αποτελεσματικότητας, της συνάφειας, της συνοχής και της προστιθέμενης αξίας σε επίπεδο ΕΕ, και να παρέχει τη βάση για τις εκτιμήσεις επιπτώσεων πιθανών πρόσθετων μέτρων. Οι πληροφορίες θα πρέπει να συλλέγονται σε τακτική βάση και με σκοπό την τεκμηρίωση της αξιολόγησης του παρόντος κανονισμού.
(20)Δεδομένου ότι ο στόχος του παρόντος κανονισμού, ήτοι ο περιορισμός της πρόσβασης των μελών του ευρέος κοινού σε πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν χωρίς ταυτόχρονα να παρεμποδίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη και, κατά συνέπεια, λόγω της κλίμακας και των συνεπειών του περιορισμού, μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση δύναται να εγκρίνει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, που διατυπώνεται στο εν λόγω άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του στόχου αυτού,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Ο παρών κανονισμός θεσπίζει εναρμονισμένους κανόνες σχετικά με τη διαθεσιμότητα, την εισαγωγή, την κατοχή και τη χρήση ουσιών ή μειγμάτων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την παράνομη κατασκευή εκρηκτικών, με στόχο να περιορισθεί η διαθεσιμότητά τους στο ευρύ κοινό και να διασφαλιστεί η ενδεδειγμένη υποβολή αναφορών για ύποπτες συναλλαγές σε όλο το κανάλι διανομής.
Ο παρών κανονισμός δεν θίγει άλλες, αυστηρότερες διατάξεις του ενωσιακού δικαίου σχετικά με τις ουσίες που περιλαμβάνονται στα παραρτήματα I και II.
Άρθρο 2
Πεδίο εφαρμογής
1.Ο κανονισμός ισχύει για τις ουσίες που περιλαμβάνονται στα παραρτήματα I και II και τα μείγματα και τις ουσίες που τις περιέχουν.
2.Ο παρών κανονισμός δεν εφαρμόζεται όσον αφορά:
α)αντικείμενα που ορίζονται στο άρθρο 3 σημείο 3) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006·
β)είδη πυροτεχνίας όπως ορίζονται στο άρθρο 3 σημείο 1) της οδηγίας 2013/29/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου·
γ)είδη πυροτεχνίας που προορίζονται για μη εμπορική χρήση, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, από τις ένοπλες δυνάμεις, τις αρχές επιβολής του νόμου ή τις πυροσβεστικές υπηρεσίες·
δ)εξοπλισμό πυροτεχνίας που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2014/90/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου·
ε)είδη πυροτεχνίας που προορίζονται για χρήση στην αεροναυπηγική βιομηχανία·
στ)καψούλια που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για επικρουστικά παιχνίδια·
ζ)φαρμακευτικά προϊόντα που διατίθενται νομίμως σε μέλος του ευρέος κοινού βάσει ιατρικής συνταγής σύμφωνα με το εφαρμοστέο εθνικό δίκαιο.
Άρθρο 3
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
(1)ως «ουσία» νοείται ουσία κατά την έννοια του άρθρου 3 σημείο 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006·
(2)ως «μείγμα» νοείται μείγμα κατά την έννοια του άρθρου 3 σημείο 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006·
(3)ως «αντικείμενο» νοείται αντικείμενο κατά την έννοια του άρθρου 3 σημείο 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006·
(4)ως «διαθεσιμότητα» νοείται κάθε είδους προμήθεια, επί πληρωμή ή δωρεάν·
(5)ως «εισαγωγή» νοείται η πράξη της μεταφοράς μιας ουσίας στο έδαφος κράτους μέλους, είτε από άλλο κράτος μέλος είτε από τρίτη χώρα·
(6)ως «χρήση» νοείται κάθε μεταποίηση, τυποποίηση, αποθήκευση, επεξεργασία ή μείξη, μεταξύ άλλων και στην παραγωγή αντικειμένου, ή άλλη χρησιμοποίηση·
(7)ως «μέλος του ευρέος κοινού» νοείται φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο χρειάζεται πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς για σκοπούς που είναι άσχετοι με τη συνήθη εμπορική, επιχειρηματική, βιοτεχνική ή επαγγελματική δραστηριότητά του·
(8)ως «επαγγελματίας χρήστης» νοείται κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο αποδεδειγμένα χρειάζεται πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς για σκοπούς που σχετίζονται με την εμπορική, επιχειρηματική, βιοτεχνική ή επαγγελματική δραστηριότητά του και δεν περιλαμβάνουν τη διάθεση της εν λόγω πρόδρομης ουσίας εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς σε άλλο πρόσωπο·
(9)ως «οικονομικός φορέας» νοείται κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή δημόσια οντότητα, ή ομάδα τέτοιων προσώπων και/ή οντοτήτων, που προμηθεύει ρυθμιζόμενες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών ή παρέχει υπηρεσίες που σχετίζονται με ρυθμιζόμενες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών στην αγορά, μέσω ή εκτός του διαδικτύου, συμπεριλαμβανομένων των διαδικτυακών αγορών·
(10)ως «διαδικτυακή αγορά που ενεργεί ως διαμεσολαβητής» νοείται ο ενδιάμεσος πάροχος υπηρεσίας που επιτρέπει στους οικονομικούς φορείς, αφενός, και στα μέλη του ευρέος κοινού, τους επαγγελματίες χρήστες ή τους γεωργούς, αφετέρου, να συνάπτουν συναλλαγές όσον αφορά ρυθμιζόμενες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών μέσω διαδικτυακών πωλήσεων ή συμβάσεων παροχής υπηρεσιών με οικονομικούς φορείς, είτε στον δικτυακό τόπο της διαδικτυακής αγοράς είτε στον δικτυακό τόπο οικονομικού φορέα που χρησιμοποιεί υπολογιστικές υπηρεσίες τις οποίες παρέχει η διαδικτυακή αγορά·
(11)ως «πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς» νοείται η ουσία που απαριθμείται στο παράρτημα I, σε συγκέντρωση που υπερβαίνει, ή, στην περίπτωση του νιτρικού αμμωνίου, σε συγκέντρωση που ισούται ή υπερβαίνει την αντίστοιχη τιμή ορίου που καθορίζεται στη στήλη 2 του παραρτήματος, και περιλαμβάνει επίσης μείγμα ή άλλη ουσία στην οποία περιέχεται ουσία απαριθμούμενη στο παράρτημα σε συγκέντρωση που υπερβαίνει, ή, στην περίπτωση του νιτρικού αμμωνίου, σε συγκέντρωση που ισούται ή υπερβαίνει την αντίστοιχη τιμή ορίου·
(12)ως «ρυθμιζόμενη πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών» νοείται η ουσία που απαριθμείται στα παραρτήματα I ή II και περιλαμβάνει μείγμα ή άλλη ουσία στην οποία περιέχεται ουσία απαριθμούμενη στα εν λόγω παραρτήματα·
(13)ως «γεωργική δραστηριότητα» νοείται η παραγωγή, η εκτροφή ή η καλλιέργεια γεωργικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων της συγκομιδής, της άμελξης, της αναπαραγωγής και εκτροφής ζώων για γεωργικούς σκοπούς, ή της διατήρησης της γης σε καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση, όπως προβλέπεται στο άρθρο 94 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου·
(14)«γεωργός»: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή η ομάδα φυσικών ή νομικών προσώπων, ανεξαρτήτως του νομικού καθεστώτος που προσδίδει το εθνικό δίκαιο στην ομάδα και τα μέλη της, που διαθέτει εκμετάλλευση ευρισκόμενη στο εδαφικό πεδίο των Συνθηκών, όπως ορίζεται στο άρθρο 52 ΣΕΕ σε συνάρτηση με τα άρθρα 349 και 355 ΣΛΕΕ, και ασκεί γεωργική δραστηριότητα
Άρθρο 4
Ελεύθερη κυκλοφορία
Με την επιφύλαξη διαφορετικής διάταξης στον παρόντα κανονισμό ή σε άλλες νομικές πράξεις της Ένωσης, τα κράτη μέλη δεν μπορούν να απαγορεύουν, να περιορίζουν ή να παρεμποδίζουν τη διαθεσιμότητα των ρυθμιζόμενων πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών.
Άρθρο 5
Διαθεσιμότητα, εισαγωγή, κατοχή και χρήση
1.Απαγορεύεται η διαθεσιμότητα, η εισαγωγή, η κατοχή ή η χρήση των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών από μέλη του ευρέος κοινού.
2.Η παράγραφος 1 δεν εφαρμόζεται στο νιτρικό αμμώνιο (CAS RN 6484-52-2) που καθίσταται διαθέσιμο, εισάγεται, βρίσκεται στην κατοχή ή χρησιμοποιείται από αγρότες για γεωργική δραστηριότητα, είτε πλήρους είτε μερικής απασχόλησης και χωρίς να σχετίζεται κατ' ανάγκη με το μέγεθος του αγρού.
3.Τα κράτη μέλη δύνανται να διατηρούν ή να θεσπίσουν καθεστώς χορήγησης άδειας προκειμένου να επιτρέπεται η διαθεσιμότητα, εισαγωγή, κατοχή ή χρήση από μέλη του ευρέος κοινού πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς σε συγκεντρώσεις που δεν υπερβαίνουν τις αντίστοιχες τιμές ορίου που καθορίζονται στη στήλη 3 του παραρτήματος I.
Στο πλαίσιο αυτού του καθεστώτος, τα μέλη του ευρέος κοινού λαμβάνουν και, εφόσον τους ζητηθεί, επιδεικνύουν άδεια για την απόκτηση, εισαγωγή, κατοχή και χρήση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς, η οποία έχει εκδοθεί σύμφωνα με το άρθρο 6 από αρμόδια αρχή του κράτους μέλους στο οποίο πρόκειται να λάβει χώρα η απόκτηση, εισαγωγή, κατοχή και χρήση της εκάστοτε πρόδρομης ουσίας εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς.
4.Τα κράτη μέλη κοινοποιούν αμελλητί στην Επιτροπή όλα τα μέτρα που λαμβάνουν για να εφαρμόσουν το καθεστώς χορήγησης άδειας που προβλέπεται στην παράγραφο 3. Η κοινοποίηση καθορίζει τις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς για τις οποίες το κράτος μέλος προβλέπει καθεστώς χορήγησης άδειας που προβλέπεται σύμφωνα με την παράγραφο 3.
5.Η Επιτροπή δημοσιοποιεί κατάλογο των μέτρων που κοινοποιούν τα κράτη μέλη σύμφωνα με την παράγραφο 4.
Άρθρο 6
Άδειες
1.Κάθε κράτος μέλος που εκδίδει άδειες για τα μέλη του ευρέος κοινού που έχουν έννομο συμφέρον να αποκτούν, να εισάγουν, να έχουν στην κατοχή τους ή να χρησιμοποιούν πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς θεσπίζει κανόνες για τη χορήγηση της άδειας που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 3. Κατά την εξέταση αιτήματος χορήγησης άδειας, η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους συνυπολογίζει όλες τις σχετικές παραμέτρους, συγκεκριμένα:
α)τη νομιμότητα της προοριζόμενης χρήσης της ουσίας·
β)τη διαθεσιμότητα χαμηλότερων συγκεντρώσεων ή εναλλακτικών ουσιών που επιτυγχάνουν ανάλογο αποτέλεσμα·
γ)το ιστορικό του αιτούντος, συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών για προηγούμενες ποινικές καταδίκες του αιτούντος οπουδήποτε στην Ένωση·
δ)τις προτεινόμενες συνθήκες αποθήκευσης με τις οποίες διασφαλίζεται ότι η πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς φυλάσσεται με ασφάλεια·
2.Εάν υπάρχουν βάσιμοι λόγοι που θέτουν υπό αμφισβήτηση τη νομιμότητα της προοριζόμενης χρήσης ή την πρόθεση του χρήστη να τη χρησιμοποιήσει για νόμιμο σκοπό, η άδεια δεν χορηγείται.
3.Η αρμόδια αρχή δύναται να επιλέγει τον τρόπο με τον οποίο θα περιορίζεται η ισχύς της άδειας, επιτρέποντας μία ή πολλαπλές χρήσεις για διάρκεια που δεν υπερβαίνει τα τρία έτη. Η αρμόδια αρχή μπορεί να υποχρεώνει τον κάτοχο της άδειας να αποδεικνύει, μέχρι την αναφερόμενη λήξη της άδειας, ότι οι όροι υπό τους οποίους χορηγήθηκε η άδεια εξακολουθούν να πληρούνται. Στην άδεια αναφέρονται οι πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς για τις οποίες εκδόθηκε.
4.Οι αρμόδιες αρχές δύνανται να ζητούν από τους αιτούντες να καταβάλλουν τέλος για την αίτηση χορήγησης άδειας. Το εν λόγω τέλος δεν υπερβαίνει τα έξοδα για την επεξεργασία της αίτησης.
5.Η αρμόδια αρχή δύναται να αναστείλει ή να ανακαλέσει την άδεια στην περίπτωση που υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να πιστεύεται ότι δεν πληρούνται πλέον οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες χορηγήθηκε η άδεια.
6.Οι ενστάσεις έναντι οποιασδήποτε απόφασης της αρμόδιας αρχής και διαφορές σχετικά με τη συμμόρφωση προς τους όρους της άδειας εξετάζονται από κατάλληλο φορέα που είναι υπεύθυνος δυνάμει του εθνικού δικαίου.
7.Τα κράτη μέλη με καθεστώς χορήγησης άδειας όπως αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 3 δύνανται να αναγνωρίζουν άδειες που χορηγούνται από άλλα κράτη μέλη.
Τα κράτη μέλη δύνανται να χρησιμοποιούν το μορφότυπο που προβλέπεται στο παράρτημα III.
8.Οι πληροφορίες σχετικά με προηγούμενες ποινικές καταδίκες σε άλλα κράτη μέλη όπως αναφέρεται στην παράγραφο 1 στοιχείο γ), λαμβάνονται μέσω του συστήματος που θεσπίστηκε με την απόφαση-πλαίσιο 2009/315/ΔΕΥ του Συμβουλίου. Οι κεντρικές αρχές που αναφέρονται στο άρθρο 3 της εν λόγω απόφασης-πλαισίου απαντούν στα αιτήματα για παροχή των σχετικών πληροφοριών εντός 20 ημερών από την ημερομηνία παραλαβής του αιτήματος.
9.Οι άδειες που έχουν χορηγηθεί από κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 98/2013 και βρίσκονται ακόμη σε ισχύ την [ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού] παύουν να ισχύουν από την ημερομηνία αυτή. Ένα κράτος μέλος μπορεί να αποφασίσει, κατόπιν αιτήματος του κατόχου της άδειας, να επικυρώσει, να ανανεώσει ή να παρατείνει άδειες που έχουν χορηγηθεί στο εν λόγω κράτος μέλος εάν οι πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς μπορούν να υπαχθούν σε καθεστώς άδειας σύμφωνα με τις τιμές ορίου που ορίζονται στη στήλη 3 του παραρτήματος I και εάν η αρμόδια αρχή θεωρεί ότι πληρούνται οι απαιτήσεις που θεσπίζονται στην παράγραφο 1 για τη χορήγηση της άδειας. Η εν λόγω επικύρωση, ανανέωση ή παράταση πρέπει να συμμορφώνεται με το χρονικό όριο που ορίζεται στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου.
Άρθρο 7
Ενημέρωση της αλυσίδας εφοδιασμού
1.Οικονομικός φορέας που διαθέτει πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς σε άλλο οικονομικό φορέα ενημερώνει τον εν λόγω οικονομικό φορέα ότι η απόκτηση, κατοχή ή χρήση της εν λόγω πρόδρομης ουσίας εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς από μέλη του ευρέος κοινού υπόκειται σε περιορισμό, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 και παράγραφος 3.
2.Οικονομικός φορέας που διαθέτει ρυθμιζόμενη πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών σε επαγγελματία χρήστη ή σε μέλος του ευρέος κοινού σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3 διασφαλίζει και είναι σε θέση να αποδείξει στις αρμόδιες αρχές που αναφέρονται στο άρθρο 11 ότι το προσωπικό που εμπλέκεται στην πώληση ρυθμιζόμενων πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών:
α)γνωρίζει τα προϊόντα που προσφέρει τα οποία περιέχουν ρυθμιζόμενες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών·
β)έχει λάβει οδηγίες όσον αφορά τις υποχρεώσεις βάσει των άρθρων 5 έως 9 του κανονισμού.
3.Διαδικτυακή αγορά που ενεργεί ως διαμεσολαβητής λαμβάνει μέτρα για να διασφαλίσει ότι οι χρήστες της, όταν καθίστανται διαθέσιμες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς μέσω των υπηρεσιών της, ενημερώνονται για τις υποχρεώσεις τους σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.
Άρθρο 8
Εξακρίβωση κατά την πώληση
1.Οικονομικός φορέας ο οποίος καθιστά πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς διαθέσιμη σε μέλος του ευρέος κοινού σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3 ελέγχει για κάθε συναλλαγή το αποδεικτικό ταυτότητας και την άδεια, σύμφωνα με το καθεστώς που έχει θεσπίσει το κράτος μέλος στο οποίο καθίσταται διαθέσιμη η πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς.
2.Προκειμένου να εξακριβώσει εάν ο υποψήφιος πελάτης είναι επαγγελματίας χρήστης ή αγρότης, οικονομικός φορέας ο οποίος καθιστά πρόδρομη ουσία εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς διαθέσιμη σε επαγγελματία χρήστη ή αγρότη ζητεί για κάθε συναλλαγή να πληροφορηθεί τα εξής:
α)την εμπορική, επιχειρηματική, βιοτεχνική ή επαγγελματική δραστηριότητα του υποψήφιου πελάτη·
β)τη σκοπούμενη χρήση των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς από τον υποψήφιο πελάτη.
3.Με στόχο την εξακρίβωση της συμμόρφωσης με τον παρόντα κανονισμό και την ανίχνευση και την πρόληψη της παράνομης κατασκευής εκρηκτικών, οι οικονομικοί φορείς φυλάσσουν τα δεδομένα που αναφέρονται στην παράγραφο 2, μαζί με την επωνυμία και τη διεύθυνση του πελάτη, για ένα έτος από την ημερομηνία της συναλλαγής. Κατά το χρονικό αυτό διάστημα, τα δεδομένα διατίθενται προς έλεγχο εφόσον ζητηθεί από τις αρμόδιες αρχές επιθεώρησης ή αρχές επιβολής του νόμου.
4.Διαδικτυακή αγορά που ενεργεί ως διαμεσολαβητής λαμβάνει μέτρα για να διασφαλίσει ότι οι χρήστες της, όταν καθίστανται διαθέσιμες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς μέσω των υπηρεσιών της, συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις τους δυνάμει του παρόντος άρθρου.
Άρθρο 9
Αναφορά ύποπτων συναλλαγών, εξαφανίσεων και κλοπών
1.Με στόχο τον εντοπισμό και την πρόληψη της παράνομης κατασκευής εκρηκτικών, οι οικονομικοί φορείς αναφέρουν τις συναλλαγές που σχετίζονται με ρυθμιζόμενες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών συμπεριλαμβανομένων των συναλλαγών στις οποίες εμπλέκονται επαγγελματίες χρήστες, εφόσον υπάρχουν βάσιμες υποψίες ότι μια ουσία ή ένα μείγμα προορίζεται για παράνομη κατασκευή εκρηκτικών
Οι οικονομικοί φορείς αναφέρουν αυτές τις ύποπτες συναλλαγές αφού συνεκτιμήσουν όλες τις περιστάσεις και ιδίως όταν ο υποψήφιος πελάτης επιδεικνύει μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες συμπεριφορές:
α)δεν περιγράφει με σαφήνεια την προοριζόμενη χρήση των ρυθμιζόμενων πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών·
β)δεν είναι εξοικειωμένος με την προοριζόμενη χρήση των ρυθμιζόμενων πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών ή δεν μπορεί να την εξηγήσει πειστικά·
γ)προτίθεται να αγοράσει ρυθμιζόμενες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών σε ποσότητες, συνδυασμούς ή συγκεντρώσεις ασυνήθεις για νόμιμη χρήση·
δ)εμφανίζεται απρόθυμος να επιδείξει αποδεικτικό ταυτότητας ή τόπου κατοικίας ή, κατά περίπτωση, αποδεικτικό ότι είναι επαγγελματίας χρήστης ή οικονομικός φορέας·
ε)επιμένει να χρησιμοποιήσει ασυνήθεις τρόπους πληρωμής, συμπεριλαμβανομένων των μεγάλων ποσών σε μετρητά.
2.Οι οικονομικοί φορείς, εκτός των διαδικτυακών αγορών που ενεργούν ως διαμεσολαβητές, διαθέτουν διαδικασίες για την ανίχνευση ύποπτων συναλλαγών, που εστιάζουν στο περιβάλλον στο οποίο προσφέρονται οι ρυθμιζόμενες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών.
3.Οι οικονομικοί φορείς δύνανται να αρνηθούν την ύποπτη συναλλαγή και αναφέρουν την ύποπτη συναλλαγή ή τη συναλλαγή που επιχειρήθηκε εντός 24 ωρών, συμπεριλαμβανομένης, αν είναι δυνατό, της ταυτότητας του πελάτη, στο εθνικό σημείο επαφής του κράτους μέλους στο οποίο πραγματοποιήθηκε ή επιχειρήθηκε η ύποπτη συναλλαγή.
4.Κάθε κράτος μέλος ορίζει ένα ή περισσότερα εθνικά σημεία επαφής με συγκεκριμένο αριθμό τηλεφώνου και διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου όπου θα υποβάλλονται οι αναφορές ύποπτων συναλλαγών. Τα εθνικά σημεία επαφής είναι διαθέσιμα σε 24ωρη βάση 7 ημέρες την εβδομάδα.
5.Οικονομικοί φορείς και επαγγελματίες χρήστες αναφέρουν σημαντικές εξαφανίσεις και κλοπές ρυθμιζόμενων πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών στο εθνικό σημείο επαφής του κράτους μέλους στο οποίο έλαβε χώρα η εξαφάνιση ή η κλοπή. Για να αποφανθούν εάν μια εξαφάνιση ή κλοπή είναι σημαντική, εξετάζουν αν η ποσότητα κρίνεται ασυνήθης με βάση όλες τις περιστάσεις της υπόθεσης.
6.Μέλη του ευρέος κοινού τα οποία έχουν αποκτήσει πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3 αναφέρουν σημαντικές εξαφανίσεις και κλοπές πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς στο εθνικό σημείο επαφής του κράτους μέλους στο οποίο έλαβε χώρα η εξαφάνιση ή η κλοπή.
Άρθρο 10
Κατάρτιση και ευαισθητοποίηση
1.Τα κράτη μέλη παρέχουν κατάρτιση προκειμένου οι αρχές επιβολής του νόμου, οι πρώτοι παρεμβαίνοντες και οι τελωνειακές αρχές να είναι σε θέση να αναγνωρίζουν ρυθμιζόμενες πρόδρομες ουσίες και μείγματα εκρηκτικών υλών κατά την άσκηση των καθηκόντων τους και να αντιδρούν εγκαίρως και με κατάλληλο τρόπο σε περίπτωση ύποπτης δραστηριότητας.
2.Τα κράτη μέλη οργανώνουν, τουλάχιστον δύο φορές ετησίως, δράσεις ευαισθητοποίησης, στοχευμένες στις ιδιαιτερότητες του κάθε κλάδου που χρησιμοποιεί ρυθμιζόμενες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών.
Άρθρο 11
Εθνικές αρχές επιθεώρησης
1.Κάθε κράτος μέλος διασφαλίζει ότι διαθέτει αρμόδιες αρχές για επιθεωρήσεις και ελέγχους με στόχο την ορθή εφαρμογή των άρθρων 4 έως 9 του παρόντος κανονισμού.
2.Κάθε κράτος μέλος διασφαλίζει ότι οι αρμόδιες αρχές που αναφέρονται στην παράγραφο 1 έχουν τις αναγκαίες αρμοδιότητες έρευνας για τη σωστή εκτέλεση των καθηκόντων τους.
3.Κάθε κράτος μέλος θέτει επαρκείς πόρους στη διάθεση των αρμόδιων αρχών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 ώστε αυτές, σε συνδυασμό με άλλους διαθέσιμους πόρους, να είναι σε θέση να εκπληρώνουν εγκαίρως και αποτελεσματικά τα καθήκοντά τους δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 12
Κατευθυντήριες γραμμές
1.Η Επιτροπή επικαιροποιεί ανά τακτά διαστήματα, μετά από διαβούλευση με τη μόνιμη επιτροπή για τις πρόδρομες ουσίες, τις κατευθυντήριες γραμμές προκειμένου να συνδράμει την αλυσίδα εφοδιασμού χημικών προϊόντων και, κατά περίπτωση, τις αρμόδιες αρχές στη διευκόλυνση της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών και των οικονομικών φορέων. Οι κατευθυντήριες οδηγίες παρέχουν, κυρίως:
α)πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο διεξαγωγής των επιθεωρήσεων·
β)πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής των περιορισμών και των ελέγχων του κανονισμού στις εξ αποστάσεως παραγγελίες ρυθμιζόμενων πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών από μέλη του ευρέος κοινού ή από επαγγελματίες χρήστες·
γ)πληροφορίες σχετικά με ενδεχόμενα μέτρα που πρέπει να εγκριθούν από τις διαδικτυακές αγορές που ενεργούν ως μεσάζοντες για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τον παρόντα κανονισμό·
δ)πληροφορίες σχετικά με την ανταλλαγή σχετικών πληροφοριών μεταξύ αρμόδιων αρχών και εθνικών σημείων πώλησης και μεταξύ κρατών μελών·
ε)άλλες πληροφορίες που ενδεχομένως κρίνονται χρήσιμες.
2.Οι αρμόδιες αρχές διασφαλίζουν ότι οι κατευθυντήριες οδηγίες που προβλέπονται στην παράγραφο 1 διανέμονται τακτικά με τρόπο τον οποίο οι αρμόδιες αρχές θεωρούν κατάλληλο, σύμφωνα με τους στόχους των κατευθυντήριων οδηγιών.
Άρθρο 13
Κυρώσεις
Τα κράτη μέλη θεσπίζουν κανόνες σχετικά με τις κυρώσεις που επιβάλλονται για τις παραβιάσεις του παρόντος κανονισμού και λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίζουν την επιβολή τους. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.
Άρθρο 14
Ρήτρα διασφάλισης
1.Όταν ένα κράτος μέλος έχει βάσιμους λόγους να θεωρεί ότι μια συγκεκριμένη ουσία η οποία δεν περιλαμβάνεται στο παράρτημα I ή II θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για παράνομη κατασκευή εκρηκτικών, μπορεί να περιορίζει ή να απαγορεύει τη διαθεσιμότητα, κατοχή και χρήση της εν λόγω ουσίας ή οιουδήποτε μείγματος ή ουσίας που την περιέχει ή μπορεί να προβλέπει ότι η ουσία αποτελεί αντικείμενο αναφοράς ύποπτων συναλλαγών σύμφωνα με το άρθρο 9.
2.Όταν ένα κράτος μέλος έχει βάσιμους λόγους να θεωρεί ότι μια συγκεκριμένη ουσία η οποία περιλαμβάνεται στο παράρτημα I θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για παράνομη κατασκευή εκρηκτικών, σε συγκέντρωση χαμηλότερη από τις τιμές ορίου που ορίζονται στις στήλες 2 ή 3 του παραρτήματος I, μπορεί να περιορίζει ή να απαγορεύει τη διαθεσιμότητα, κατοχή και χρήση της εν λόγω ουσίας, επιβάλλοντας χαμηλότερη τιμή ορίου συγκέντρωσης.
3.Όταν ένα κράτος μέλος έχει βάσιμους λόγους για τον καθορισμό τιμής ορίου συγκέντρωσης πάνω από την οποία μια ουσία που περιλαμβάνεται στο παράρτημα II θα πρέπει να υπαχθεί στους περιορισμούς που διαφορετικά ισχύουν για πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς, μπορεί να περιορίζει ή να απαγορεύει τη διαθεσιμότητα, κατοχή και χρήση της εν λόγω ουσίας, επιβάλλοντας ανώτατη επιτρεπόμενη συγκέντρωση.
4.Όταν ένα κράτος μέλος περιορίζει ή απαγορεύει ουσίες σύμφωνα με τις παραγράφους 1, 2 ή 3, ενημερώνει αμέσως σχετικά την Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη, αιτιολογώντας την απόφασή του.
5.Βάσει των πληροφοριών που λαμβάνει σύμφωνα με το άρθρο 4, η Επιτροπή εξετάζει αμέσως εάν θα πρέπει να εκπονήσει τροποποιήσεις των παραρτημάτων σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 1 ή να εκπονήσει νομοθετική πρόταση για τροποποίηση των παραρτημάτων. Εάν κριθεί αναγκαίο, το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος τροποποιεί ή καταργεί τα εθνικά του μέτρα ώστε να συνυπολογίσει οιαδήποτε τέτοια τροποποίηση στα παραρτήματα.
6.Με την επιφύλαξη της παραγράφου 5, η Επιτροπή μπορεί, μετά από διαβούλευση με το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος και, κατά περίπτωση, με τρίτους, να αποφανθεί ότι το μέτρο που έλαβε το κράτος μέλος δεν δικαιολογείται και να ζητήσει από το κράτος μέλος να το αποσύρει.
Άρθρο 15
Τροποποίηση των παραρτημάτων
1.Η Επιτροπή εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 16 σχετικά με την προσθήκη ουσιών στο παράρτημα I και με τροποποιήσεις των τιμών ορίου στο παράρτημα I, στον βαθμό που απαιτείται για την προσαρμογή στις εξελίξεις όσον αφορά την καταχρηστική χρήση ουσιών ως πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών ή βάσει έρευνας και δοκιμών, καθώς και σχετικά με την προσθήκη ουσιών στο παράρτημα ΙΙ, όποτε είναι αναγκαίο για την προσαρμογή στις εξελίξεις όσον αφορά την καταχρηστική χρήση ουσιών ως πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών. Ως μέρος της διαδικασίας κατάρτισης των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, η Επιτροπή συμβουλεύεται τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη, ειδικότερα τη χημική βιομηχανία και τον τομέα της λιανικής.
Όταν, στην περίπτωση απότομης μεταβολής στην εκτίμηση κινδύνου όσον αφορά την καταχρηστική χρήση ουσιών για την παράνομη κατασκευή εκρηκτικών, το επιβάλλουν επιτακτικοί λόγοι επείγουσας ανάγκης, η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 17 εφαρμόζεται για κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που εκδίδονται σύμφωνα με το παρόν άρθρο.
2.Η Επιτροπή εκδίδει χωριστή κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για κάθε προσθήκη ουσιών στο παράρτημα I, για κάθε τροποποίηση των τιμών ορίου στο παράρτημα I και κάθε νέα ουσία που προστίθεται στο παράρτημα II. Κάθε κατ’ εξουσιοδότηση πράξη βασίζεται σε ανάλυση με την οποία αποδεικνύεται ότι η τροποποίηση δεν είναι πιθανόν να επιφέρει δυσανάλογες επιβαρύνσεις στους οικονομικούς φορείς ή στους καταναλωτές, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τους επιδιωκόμενους στόχους.
Άρθρο 16
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1.Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ' εξουσιοδότηση πράξεις υπό τους όρους του παρόντος άρθρου.
2.Η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που αναφέρεται στο άρθρο 15 ανατίθεται στην Επιτροπή για περίοδο πέντε ετών από [την έναρξη ισχύος]. Η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση σχετικά με τις εξουσίες που της έχουν ανατεθεί το αργότερο εννέα μήνες πριν από τη λήξη της πενταετίας. Η εξουσιοδότηση ανανεώνεται αυτομάτως για περιόδους ίδιας διάρκειας, εκτός αν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο προβάλουν σχετικές αντιρρήσεις το αργότερο εντός τριών μηνών πριν από τη λήξη της κάθε περιόδου.
3.Η εξουσιοδότηση που προβλέπεται στο άρθρο 15 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την εκχώρηση εξουσιών που προσδιορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσης της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που ορίζεται σε αυτή. Δεν θίγει το κύρος των κατ' εξουσιοδότηση πράξεων που ισχύουν ήδη.
4.Πριν από την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξης η Επιτροπή συμβουλεύεται τους εμπειρογνώμονες που ορίζουν τα κράτη μέλη σύμφωνα με τις αρχές που καθορίζονται στη διοργανική συμφωνία για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου, της 13ης Απριλίου 2016.
5.Μόλις εκδώσει κατ' εξουσιοδότηση πράξη, η Επιτροπή την κοινοποιεί ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
6.Η κατ' εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται δυνάμει του άρθρου 15 τίθεται σε ισχύ εφόσον δεν έχει διατυπωθεί αντίρρηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο εντός δύο μηνών από την ημέρα που η πράξη κοινοποιείται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ή αν, πριν λήξει αυτή η περίοδος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν αμφότερα την Επιτροπή ότι δεν θα προβάλλουν αντιρρήσεις. Η προθεσμία αυτή παρατείνεται κατά δύο μήνες κατόπιν πρωτοβουλίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
Άρθρο 17
Επείγουσα διαδικασία
1.Οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που εκδίδονται σύμφωνα με το παρόν άρθρο τίθενται σε ισχύ αμελλητί και εφαρμόζονται επί όσο χρονικό διάστημα δεν προβάλλεται αντίρρηση σύμφωνα με την παράγραφο 2. Στην κοινοποίηση κατ’ εξουσιοδότηση πράξης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο εκτίθενται οι λόγοι για τους οποίους γίνεται χρήση της διαδικασίας επείγοντος.
2.Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο δύνανται να προβάλουν αντιρρήσεις σχετικά με κατ' εξουσιοδότηση πράξη με τη διαδικασία του άρθρου 16 παράγραφος 6. Στην περίπτωση αυτή η Επιτροπή καταργεί την πράξη αμέσως μόλις της κοινοποιηθεί η περί αντιρρήσεων απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
Άρθρο 18
Τροποποίηση του παραρτήματος XVΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006
Στο παράρτημα XVII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006, και στην καταχώριση 58 του πίνακα που καθορίζει τον χαρακτηρισμό των ουσιών, των ομάδων ουσιών και των μειγμάτων και τις προϋποθέσεις του περιορισμού, στη στήλη 2, διαγράφονται οι παράγραφοι 2 και 3.
Άρθρο 19
Κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 98/2013
1.Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 98/2013 καταργείται από [ημερομηνία εφαρμογής].
2.Οι παραπομπές στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 98/2013 θεωρούνται παραπομπές στον παρόντα κανονισμό.
Άρθρο 20
Υποβολή εκθέσεων
1.
Τα κράτη μέλη υποβάλλουν έκθεση στην Επιτροπή [ένα έτος μετά την ημερομηνία εφαρμογής], και ακολούθως σε ετήσια βάση, με τις εξής πληροφορίες:
α)τον αριθμό των αναφερόμενων ύποπτων συναλλαγών, εξαφανίσεων και κλοπών αντίστοιχα·
β)τον αριθμό των αιτήσεων χορήγησης άδειας που παραλήφθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3, τον αριθμό των αδειών που χορηγήθηκαν, και τους συνηθέστερους λόγους απόρριψης μιας αίτησης χορήγησης άδειας·
γ)πληροφορίες σχετικά με τις δράσεις ευαισθητοποίησης που αναφέρονται στο άρθρο 10 παράγραφος 2·
δ)πληροφορίες σχετικά με τις επιθεωρήσεις που διεξάγονται σύμφωνα με το άρθρο 11, συμπεριλαμβανομένου του αριθμού των επιθεωρήσεων και των οικονομικών φορέων στους οποίους πραγματοποιήθηκαν.
2.
Τα κράτη μέλη, κατά την υποβολή των πληροφοριών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχεία α), γ) και δ) στην Επιτροπή, διαχωρίζουν ποιες εκθέσεις, δράσεις και επιθεωρήσεις αφορούν διαδικτυακές δραστηριότητες και ποιες αφορούν μη διαδικτυακές δραστηριότητες.
Άρθρο 21
Πρόγραμμα παρακολούθησης
Το αργότερο έως την ... [ένα έτος μετά την ημερομηνία εφαρμογής], η Επιτροπή καταρτίζει αναλυτικό πρόγραμμα παρακολούθησης των αποτελεσμάτων και των επιπτώσεων του παρόντος κανονισμού.
Το πρόγραμμα παρακολούθησης ορίζει τα μέσα με τα οποία και τα διαστήματα στα οποία συλλέγονται τα δεδομένα και τα λοιπά απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία. Ορίζει συγκεκριμένα τη δράση που θα αναλάβει η Επιτροπή και τα κράτη μέλη ως προς τη συλλογή και ανάλυση των δεδομένων και των λοιπών αποδεικτικών στοιχείων.
Τα κράτη μέλη παρέχουν στην Επιτροπή τα δεδομένα και τα λοιπά αναγκαία αποδεικτικά στοιχεία για την παρακολούθηση.
Άρθρο 22
Αξιολόγηση
Το νωρίτερο έως [έξι έτη από την ημερομηνία εφαρμογής του παρόντος κανονισμού], η Επιτροπή διενεργεί αξιολόγηση του παρόντος κανονισμού και υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έκθεση με τα κύρια πορίσματά της. Η αξιολόγηση θα διενεργηθεί σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για τη βελτίωση της νομοθεσίας.
Τα κράτη μέλη παρέχουν στην Επιτροπή όλες τις αναγκαίες πληροφορίες για την εκπόνηση της εν λόγω έκθεσης.
Άρθρο 23
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται [ένα έτος μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος].
Βρυξέλλες,
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος
Ο Πρόεδρος