Szkoły – unijny plan rozwoju kompetencji i nauczania na miarę XXI wieku

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Niniejszy komunikat wykorzystuje rezultaty publicznych konsultacji przeprowadzonych przez Komisję Europejską w 2007 r., prace ekspertów z krajów UE oraz międzynarodowe badania naukowe, aby przedstawić plan zacieśnienia współpracy w dziedzinie oświaty. W komunikacie określono wyzwania w trzech obszarach i zaproponowano obszary wymagające poprawy:

1. Kompetencje kluczowe

Istnieje potrzeba uczenia „nowych umiejętności przydatnych w nowych miejscach pracy” oraz podwyższenia ogólnego poziomu umiejętności. Należy umożliwić uczniom zarządzanie własną nauką poprzez:

• pracę indywidualną i grupową;
• poszukiwanie, gdy to niezbędne, informacji i wsparcia;
• korzystanie z możliwości oferowanych przez nowe technologie.

Środowisko szkolne zachęcające do innowacyjności i kreatywności dynamizuje nabywanie różnych kompetencji, włącznie z kształceniem w zakresie przedsiębiorczości i nauką języków obcych. Plan Komisji skupia się na:

• rozwijaniu umiejętności czytania i liczenia, włącznie z ustaleniem ich docelowego poziomu;
• rozwijaniu kompetencji zarówno interdyscyplinarnych, jak i w poszczególnych przedmiotach;
• przyjęciu kompleksowego podejścia do rozwijania kompetencji, obejmującego:
  • programy nauczania;
  • pomoce naukowe;
  • doskonalenie nauczycieli;
  • zindywidualizowane uczenie się oraz
  • metody oceny.

1. Wysokiej jakości nauka dla każdego ucznia

Żaden system szkolny nie zapewnia wszystkim uczniom dokładnie takich samych możliwości edukacyjnych, należy jednak zniwelować różnice jakości istniejące między szkołami. Decydenci powinni dążyć do zmniejszenia różnic w poziomie nauczania i podniesienia osiąganego przez uczniów poziomu wykształcenia poprzez skoncentrowanie się na uczniach o niższych umiejętnościach. Plan Komisji skupia się na:

• upowszechnieniu dostępu do wysokiej jakości kształcenia przedszkolnego;
• mierzeniu i poprawie wpływu równego dostępu na system edukacji szkolnej oraz zmniejszeniu różnic w jakości pomiędzy szkołami;
• zagwarantowaniu, że systemy szkolne ułatwiają udane przejście między różnymi typami i poziomami szkół;
• zmniejszeniu zasięgu zjawiska przedwczesnego kończenia nauki szkolnej oraz
• zapewnieniu w odpowiednim czasie uczniom o specjalnych potrzebach edukacyjnych pomocy i zindywidualizowanego nauczania w ramach szkół głównego nurtu.

1. Nauczyciele i pracownicy szkół

W obrębie szkoły jakość pracy nauczycieli jest najważniejszym czynnikiem wpływającym na osiągnięcia uczniów. Pracownicy muszą posiadać umiejętności pozwalające na umożliwienie każdemu uczniowi nabycia niezbędnych kompetencji. W trakcie całej kariery nauczyciele powinni otrzymywać wystarczające zachęty do refleksji nad własnymi potrzebami w zakresie szkoleń, do nabywania nowej wiedzy, umiejętności i kompetencji, również w zakresie języków obcych. Plan Komisji skupia się na:

• zagwarantowaniu, że kształcenie nauczycieli, szkolenie wprowadzające i ciągły rozwój zawodowy są skoordynowane, spójne, wyposażone w odpowiednie środki i poddawane kontroli jakości, a także na poprawie oferty, jakości i sposobu korzystania z metod doskonalenia zawodowego nauczycieli;
• przeglądzie systemu rekrutacji nauczycieli, tak aby przyciągnąć najzdolniejszych kandydatów, wybrać najlepszych z nich i umieścić dobrych nauczycieli w stanowiących największe wyzwanie szkołach oraz
• poprawie rekrutacji kierujących szkołami i wyposażeniu ich w kompetencje pozwalające na skoncentrowanie się na poprawie kształcenia uczniów i rozwoju zawodowym pracowników szkoły.