Konwencja Rady Europy o cyberprzestępczości

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Konwencja o cyberprzestępczości

• Konwencja obejmuje:
  • penalizację zachowań – od nieuprawnionego dostępu, ingerencji w dane i systemy po oszustwa komputerowe i rozpowszechnianie materiałów przedstawiających molestowanie seksualne dzieci;
  • uprawnienia proceduralne do prowadzenia dochodzeń w sprawie cyberprzestępczości i zabezpieczania dowodów elektronicznych w odniesieniu do wszelkich przestępstw;
  • efektywną współpracę międzynarodową między stronami.
• Strony są członkami Komitetu Konwencji o Cyberprzestępczości i dzielą się informacjami i doświadczeniami, oceniają wdrażanie konwencji lub interpretują konwencję za pomocą wytycznych.
• Spośród 27 państw członkowskich 26 ratyfikowało konwencję – Irlandia złożyła podpis, ale jeszcze nie ratyfikowała dokumentu.

Pierwszy dodatkowy protokół

• Protokół ten rozszerza zakres konwencji o ksenofobiczną i rasistowską propagandę rozpowszechnianą za pośrednictwem systemów komputerowych, zapewniając ofiarom większą ochronę. Co więcej, dokument ten:
  • wzmacnia ramy prawne za pomocą zestawu wytycznych dotyczących penalizacji ksenofobii i rasistowskiej propagandy w cyberprzestrzeni;
  • usprawnia sposoby i środki współpracy międzynarodowej w zakresie dochodzenia i ścigania przestępstw rasistowskich i ksenofobicznych w internecie.

Drugi dodatkowy protokół

• Celem tego protokołu jest dalsze wzmocnienie współpracy międzynarodowej.
• Dotyczy szczególnego wyzwania, jakim jest przechowywanie dowodów elektronicznych związanych z cyberprzestępczością i innymi przestępstwami przez dostawców usług w zagranicznych jurysdykcjach, w sytuacji, gdy uprawnienia organów ścigania są ograniczone granicami krajów.
• Główne zagadnienia obejmują:
  • nową podstawę prawną umożliwiającą bezpośrednie zwracanie się do rejestratorów w innych jurysdykcjach w celu uzyskania informacji o rejestracji nazw domen;
  • nową podstawę prawną umożliwiającą wydawanie bezpośrednich poleceń dostawcom usług w innych jurysdykcjach w celu uzyskania informacji o abonentach;
  • udoskonalone metody uzyskiwania informacji o abonentach i danych o ruchu w ramach współpracy międzyrządowej;
  • sprawniejszą współpracę w sytuacjach nadzwyczajnych, w tym korzystanie ze wspólnych zespołów dochodzeniowo-śledczych i wspólnych dochodzeń.

Decyzja (UE) 2023/436

• Do Konwencji mogą przystąpić wyłącznie państwa członkowskie, nie zaś sama UE, ponieważ tylko państwa mogą być jej stronami.
• Decyzja określa szereg zastrzeżeń, deklaracji, zgłoszeń i komunikatów, które państwa członkowskie muszą przyjąć przed zakończeniem procesu ratyfikacji. Zapewniają one zgodność protokołu z prawem i polityką UE oraz jednolite stosowanie protokołu przez państwa członkowskie w ich stosunkach z państwami trzecimi.
• Dania i Irlandia nie uczestniczyły w przyjęciu decyzji (UE) 2023/436, w związku z czym nie są nimi związane ani nie stosują jej postanowień.

Unia Europejska w pełni wspiera stosowanie konwencji i jej protokołów zarówno w ramach strategii UE w zakresie unii bezpieczeństwa (zob. streszczenie), jak i strategii cyberbezpieczeństwa.