Wymagania w zakresie bezpieczeństwa maszyn (2023)
STRESZCZENIE DOKUMENTU:
Rozporządzenie (UE) 2023/1230 w sprawie maszyn oraz w sprawie uchylenia dyrektywy 2006/42/WE i dyrektywy 73/361/EWG
JAKIE SĄ CELE ROZPORZĄDZENIA?
- Ustanawia ono, na poziomie Unii Europejskiej (UE), przepisy dotyczące maszyn, produktów powiązanych* oraz maszyn nieukończonych w celu zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa pracownikom i obywatelom w UE.
- Zapewnia również, w zakresie objętym rozporządzeniem, swobodny przepływ zgodnych z wymogami maszyn, produktów powiązanych i maszyn nieukończonych w obrębie jednolitego rynku.
- Rozporządzenie zastępuje i uchyla dyrektywę 2006/42/WE ze skutkiem od 20 stycznia 2027 r.
- Akt ma postać rozporządzenia, aby zapewnić bardziej jednolitą interpretację kluczowych pojęć.
KLUCZOWE ZAGADNIENIA
Zakres
Rozporządzeniu podlegają maszyny i następujące produkty powiązane:
- wyposażenie wymienne;
- elementy bezpieczeństwa;
- osprzęt do podnoszenia;
- łańcuchy, liny i pasy;
- odłączalne urządzenia do mechanicznego przenoszenia napędu.
Powyższe produkty nazywa się dalej „maszynami lub produktami powiązanymi”.
Rozporządzenie dotyczy również maszyn nieukończonych.
Szereg produktów wyraźnie wyłącza się z zakresu stosowania rozporządzenia. Są to między innymi środki transportu lotniczego, wodnego oraz kolejowego, przy czym rozporządzenie nadal obowiązuje w przypadku maszyn montowanych na tych środkach transportu.
Obowiązki podmiotów gospodarczych
Rozporządzenie zawiera wykaz obowiązków nałożonych na producentów, importerów oraz dystrybutorów.
Zasadnicze wymagania w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa oraz domniemanie zgodności
- Wprowadzając do obrotu lub oddając do użytku maszyny lub produkty powiązane, które są objęte rozporządzeniem, producenci muszą zapewnić, że zostały one zaprojektowane i wytworzone zgodnie z zasadniczymi wymaganiami w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa określonymi w załączniku III do rozporządzenia.
- Wprowadzając do obrotu maszyny nieukończone, które są objęte rozporządzeniem, producenci muszą zapewnić, że zostały one zaprojektowane i wytworzone zgodnie z odpowiednimi zasadniczymi wymaganiami w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa określonymi w załączniku III do rozporządzenia.
- W przypadku dobrowolnego zastosowania norm zharmonizowanych (przywołanych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej) lub wspólnych specyfikacji (opublikowanych w Dzienniku Urzędowym) przewiduje się domniemanie zgodności z odpowiednimi zasadniczymi wymaganiami.
- Komisja Europejska może ustanawiać wspólne specyfikacje w drodze aktów wykonawczych, o ile spełnione są określone warunki.
Procedury oceny zgodności
- Rozporządzenie zezwala na zastosowanie procedury wewnętrznej kontroli produkcji („oceny własnej”) w celu wykazania zgodności z obowiązującymi zasadniczymi wymaganiami w przypadku większości produktów (z wyjątkiem produktów wymienionych w części A załącznika I).
- W szczególności w odniesieniu do produktów wymienionych w załączniku I należy stosować procedurę oceny zgodności z udziałem jednostki notyfikowanej; przy czym w przypadku produktów wymienionych w części B tego załącznika można zastosować procedurę wewnętrznej kontroli produkcji („oceny własnej”), jeśli produkty są projektowane i wytwarzane zgodnie z odpowiednimi normami zharmonizowanymi (przywołanymi w Dzienniku Urzędowym) lub odpowiednimi wspólnymi specyfikacjami (opublikowanymi w Dzienniku Urzędowym), o ile są one właściwe dla danej kategorii produktów i obejmują wszystkie odpowiednie zasadnicze wymagania.
- Po przeprowadzeniu oceny odpowiednich danych i informacji Komisja może przyjmować akty delegowane zmieniające wykaz kategorii w załączniku I.
Oznakowanie CE, unijna deklaracja zgodności, informacje dotyczące bezpieczeństwa oraz instrukcje: maszyny lub produkty powiązane
- W przypadku wykazania zgodności maszyn lub produktów powiązanych, które są objęte rozporządzeniem, z obowiązującymi wymaganiami producenci muszą sporządzić unijną deklarację zgodności i umieścić oznakowanie CE.
- Do wszystkich maszyn lub produktów powiązanych należy dołączać unijną deklarację zgodności i instrukcję obsługi (zawierającą również informacje dotyczące bezpieczeństwa). Unijną deklarację zgodności i instrukcję obsługi (zawierającą również informacje dotyczące bezpieczeństwa) można dostarczyć w postaci cyfrowej. Jeśli są one dostarczane w postaci cyfrowej, producent musi wywiązać się ze szczególnych obowiązków. W przypadku maszyn lub produktów powiązanych przeznaczonych do nieprofesjonalnych zastosowań informacje dotyczące bezpieczeństwa, które mają istotne znaczenie dla oddania maszyny lub produktu powiązanego do użytkowania i korzystania z nich w bezpieczny sposób, należy jednak dostarczyć w formie papierowej. Klienci mogą poprosić o bezpłatne dostarczenie instrukcji obsługi w formie papierowej.
Unijna deklaracja włączenia oraz instrukcja montażu: maszyny nieukończone
- W przypadku wykazania zgodności maszyn nieukończonych, które są objęte rozporządzeniem, z odpowiednimi zasadniczymi wymaganiami producenci sporządzają unijną deklarację włączenia.
- Unijną deklarację włączenia i instrukcję montażu, które mogą być dostarczane w postaci cyfrowej, należy dołączać do wszystkich maszyn nieukończonych objętych rozporządzeniem, niezależnie od ich typu. Jeśli są one dostarczane w postaci cyfrowej, producent musi wywiązać się ze szczególnych obowiązków. Osoba zajmująca się wbudowaniem maszyny nieukończonej będzie mogła poprosić o bezpłatne dostarczenie instrukcji montażu w formie papierowej.
OD KIEDY ROZPORZĄDZENIE MA ZASTOSOWANIE?
Rozporządzenie będzie miało zastosowanie od 20 stycznia 2027 r. Jednak poniższe artykuły będą stosowane od następujących dat:
- art. 26–42 od 20 stycznia 2024 r.;
- art. 50 ust. 1 od 20 października 2023 r.;
- art. 6 ust. 7 oraz art. 48 i 52 od 19 lipca 2023 r.;
- art. 6 ust. 2–6, 8 i 11, art. 47 oraz art. 53 ust. 3 od 20 lipca 2024 r.
KONTEKST
Oświadczenie Komisji z okazji przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1230 2023/C 227/08 PUB/2023/477 (Dz.U. C 227 z 29.6.2023, s. 11).
Więcej informacji:
KLUCZOWE POJĘCIA
Produkty powiązane. Termin ten obejmuje wyposażenie wymienne, elementy bezpieczeństwa, osprzęt do podnoszenia, łańcuchy, liny i pasy oraz odłączalne urządzenia do mechanicznego przenoszenia napędu.
GŁÓWNY DOKUMENT
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1230 z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie maszyn oraz w sprawie uchylenia dyrektywy 2006/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Rady 73/361/EWG (Dz.U. L 165 z 29.6.2023, s. 1–102).
Kolejne zmiany rozporządzenia (UE) nr 2023/1230 zostały włączone do tekstu pierwotnego. Tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentacyjną.
DOKUMENTY POWIĄZANE
Oświadczenie Komisji z okazji przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1230 (2023/C 227/08) (Dz.U. C 227 z 29.6.2023, s. 11).
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1020 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów oraz zmieniające dyrektywę 2004/42/WE oraz rozporządzenia (WE) nr 765/2008 i (UE) nr 305/2011 (Dz.U. L 169 z 25.6.2019, s. 1–44).
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wymogów dostępności produktów i usług (Dz.U. L 151 z 7.6.2019, s. 70–115).
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiające wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz.U. L 218 z 13.8.2008, s. 30–47).
Zob. tekst skonsolidowany.
Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 768/2008/WE z dnia 9 lipca 2008 r. w sprawie wspólnych ram dotyczących wprowadzania produktów do obrotu, uchylająca decyzję Rady 93/465/EWG (Dz.U. L 218 z 13.8.2008, s. 82–128).
Ostatnia aktualizacja: 28.02.2024