Eliminowanie nielegalnych, nieraportowanych i nieuregulowanych połowów

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Rozporządzenie ustanawia szereg środków zapobiegających wchodzeniu na rynek UE produktów pochodzących z połowów NNN.

Wyznaczone porty

• Statkom rybackim z państw nienależących do UE zezwala się na dostęp do usług portowych wyłącznie w portach wyznaczonych przez państwa członkowskie UE.
• Wyładunki i przeładunki produktów rybołówstwa między statkami państw spoza UE a statkami UE, które nie są dozwolone na morzu, można przeprowadzać wyłącznie w wyznaczonych portach unijnych.

Inspekcje w portach

• Państwo członkowskie, na którego terytorium znajduje się port, odpowiada za monitorowanie produktów rybołówstwa przywożonych do UE. Kraj musi skontrolować legalność produktów oraz sprawdzić, czy statek spełnia wymogi prawne, tj. posiada wymagane licencje i zezwolenia oraz czy zadeklarowane ilości zgadzają się ilością wyładowanych lub przeładowanych produktów.

Świadectwa połowowe

• Świadectwo połowowe gwarantuje, że produkty przywiezione do UE nie pochodzą z połowów NNN. Świadectwa wydawane są przez państwo, w którym zarejestrowany jest statek rybacki (państwo bandery). Świadectwa towarzyszą produktom rybołówstwa w całym łańcuchu dostaw, co umożliwia ciągłe kontrole.
• Rozporządzenie zmieniające (UE) 2023/2842 nakłada obowiązek korzystania z systemu cyfrowego (CATCH) do zarządzania świadectwami połowowymi i powiązanymi dokumentami na podmioty z UE przy przywozie oraz na organy kontroli przywozu państw członkowskich przy podejmowaniu decyzji o przyjęciu lub odrzuceniu przywozu. CATCH opiera się na systemie Traces, o którym mowa w rozporządzeniu (UE) 2017/625 w sprawie kontroli urzędowych, i umożliwia monitorowanie oparte na ryzyku, przy jednoczesnym ograniczeniu możliwości nieuczciwego przywozu i zmniejszeniu obciążenia administracyjnego państw członkowskich.
• Komisji Europejskiej przyznano uprawnienia do przyjmowania aktów wykonawczych dotyczących funkcjonowania i rozwoju CATCH. Będzie również posiadać uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych określających zasady dotyczące:
  • warunków wyłączenia ze stosowania CATCH;
  • opracowania wzoru dokumentu w celu zharmonizowania monitorowania wymogów dotyczących dzielonych dostaw w ramach systemu certyfikacji połowów, z myślą o zwiększeniu identyfikowalności produktów rybołówstwa przeznaczonych na rynek UE.
• System CATCH stanie się obowiązkowy dla podmiotów i organów UE w odniesieniu do przywozu produktów rybołówstwa od dnia 10 stycznia 2026 roku. Świadectwa połowowe i powiązane dokumenty zatwierdzone, poświadczone lub podpisane przed 10 stycznia 2026 roku mogą być jednak wykorzystywane przez importerów do 10 stycznia 2028 roku.

Lista kutrów NNN:

• Komisja sporządzi unijny wykaz jednostek NNN w oparciu o wykazy jednostek NNN uzgodnione przez regionalne organizacje zarządzania rybołówstwem.

Niewspółpracujące państwa spoza UE

• Komisja będzie również wstępnie identyfikować (tj. powiadamiać państwo nienależące do UE o możliwości bycia zidentyfikowanym jako państwo niewspółpracujące) i identyfikować niewspółpracujące w walce z NNN państwa nienależące do UE. Państwo nienależące do UE może zostać uznane za państwo niewspółpracujące, jeżeli nie wypełnia obowiązków państwa bandery, portu, nadbrzeżnego lub zbytu, polegających na podejmowaniu działań w celu zapobiegania połowom NNN oraz ich powstrzymywania i eliminowania.