Ustanowienie Prokuratury Europejskiej

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Państwa uczestniczące

• Rozporządzenie ustanawiające EPPO w ramach wzmocnionej współpracy ma zastosowanie do 24 uczestniczących państw członkowskich UE: Belgii, Bułgarii, Czech, Niemiec, Estonii, Grecji, Hiszpanii, Francji, Chorwacji, Włoch, Cypru, Łotwy, Litwy, Luksemburga, Malty, Niderlandów, Austrii, Polski, Portugalii, Rumunii, Słowenii, Słowacji, Finlandii i Szwecji.
• Irlandia oraz Węgry mogą dołączyć w dowolnym momencie. Dania na stałe odstąpiła, na mocy klauzuli opt-out, od udziału w działaniach UE dotyczących sądownictwa karnego.

Zakres

• EPPO jest niezależną prokuraturą UE i ma zdecentralizowaną strukturę. Organ ten posiada uprawnienia do dochodzenia, ścigania i sądzenia (przed sądami krajowymi) w sprawach dotyczących przestępstw wpływających na budżet UE, do których należą m.in. nadużycia finansowe (powyżej 10 000 EUR), korupcja, pranie pieniędzy, sprzeniewierzenie lub transgraniczne wyłudzenia VAT w kwocie powyżej 10 mln EUR.
• Istniejące organy UE, takie jak Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), Agencja Unii Europejskiej ds. Współpracy Wymiarów Sprawiedliwości w Sprawach Karnych (Eurojust) oraz Agencja Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol), nie mają uprawnień do prowadzenia postępowań przygotowawczych oraz wnoszenia i popierania oskarżeń w sprawach karnych. EPPO ustanowiła bliskie stosunki z tymi organami, oparte na wzajemnej współpracy zgodnej z ich zakresami działania.

Organizacja

EPPO jest zorganizowana na dwóch szczeblach.

• Szczebel centralny stanowi prokuratura centralna w siedzibie EPPO w Luksemburgu. W skład prokuratury centralnej wchodzą: Europejski Prokurator Generalny, jego dwoje zastępców, prokuratorzy europejscy (po jednym z każdego uczestniczącego państwa członkowskiego) i dyrektor administracyjny.
• Szczebel pozacentralny stanowią delegowani prokuratorzy europejscy, którzy działają w uczestniczących państwach członkowskich.

Niezależność

• Personel EPPO działa w interesie UE jako całości oraz nie może dążyć do uzyskania poleceń od nikogo spoza EPPO i nie może takich poleceń przyjmować.
• Pod względem struktury EPPO jest niezależna od innych unijnych instytucji lub służb.
• Europejski Prokurator Generalny jest wybierany na podstawie otwartego zaproszenia do zgłaszania kandydatur, a powołuje go Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej. Jego kadencja trwa 7 lat i nie jest odnawialna.
• Europejski Prokurator Generalny może zostać odwołany wyłącznie na mocy decyzji Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na wniosek Parlamentu, Rady lub Komisji Europejskiej.
• Delegowani prokuratorzy europejscy muszą być całkowicie niezależni od krajowych organów ścigania.

Rozpoczęcie działalności

W akcie wykonawczym – decyzji wykonawczej (UE) 2021/856 – jako datę podjęcia przez EPPO zadań związanych z prowadzeniem postępowań przygotowawczych oraz z wnoszeniem i popieraniem oskarżeń, które powierzono jej na mocy rozporządzenia (UE) 2017/1939, wskazano 1 czerwca 2021 r.

Przetwarzanie operacyjnych danych osobowych

Na mocy aktu delegowanego – rozporządzenia delegowanego (UE) 2020/2153 – zmieniono rozporządzenie (UE) 2017/1939 poprzez dodanie załącznika, w którym ustanowiono kategorie operacyjnych danych osobowych oraz kategorie osób, których dane dotyczą i których operacyjne dane osobowe mogą być przetwarzane przez EPPO w katalogu akt spraw.