Handhaving van het EU-recht

KERNPUNTEN

De EU is gebaseerd op de rechtsstaat. Het recht moet waarborgen dat EU-landen het beleid en de prioriteiten van de EU op de juiste wijze ten uitvoer leggen.

De Europese Commissie controleert of de wetgeving correct en tijdig wordt toegepast. Ze kan een procedure aanhangig maken tegen overheden en ondernemingen die hun verantwoordelijkheid niet nemen of het recht schenden.

Deze bevoegdheid van de Commissie berust op artikel 17 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en moet de juiste toepassing waarborgen van:

• EU-Verdragen;
• diverse, wetgevende of andere, maatregelen die door de EU zijn afgesproken;
• EU-recht onder algeheel toezicht van het Hof van Justitie van de Europese Unie.

De Commissie:

• stelt wetten op en legt deze voor aan de medewetgevers: het Europees Parlement en de Raad;
• helpt EU-landen bij de correcte tenuitvoerlegging van het EU-recht door:
  • het verstrekken van online informatie, uitvoeringsplannen en algemene richtsnoeren;
  • het organiseren van bijeenkomsten van deskundigengroepen;
• maakt een procedure aanhangig bij het Hof van Justitie van de Europese Unie indien zij van mening is dat een overheid EU-wetgeving niet tijdig in haar nationale wetgeving heeft opgenomen of niet juist uitvoert (een inbreukprocedure);
• legt boetes op aan ondernemingen die zich volgens haar schuldig maken aan schending van de mededingingsregels van de EU.

Het Hof van Justitie van de Europese Unie:

• legt verdragen en rechtshandelingen uit via de prejudiciële procedure;
• beslist of er sprake is van een schending van het EU-recht;
• kan boetes opleggen aan overheden die nalaten de noodzakelijke corrigerende maatregelen te nemen nadat ze schuldig zijn bevonden aan schending van het EU-recht.

Nationale overheden:

• zijn primair verantwoordelijk voor het omzetten van EU-wetgeving (verordeningen, richtlijnen en besluiten) in nationale wetgeving en het waarborgen van een correcte toepassing (artikel 4 VEU);
• moeten maatregelen van intern recht nemen die nodig zijn voor de volledige tenuitvoerlegging van bindende EU-wetgeving (artikel 291, lid 1 VWEU);
• moeten zorgen voor effectieve procedures voor eenieder die van mening is dat zijn of haar rechten onder de wetgeving niet worden nageleefd.