Le Rialachán (AE) 2022/2554 leagtar síos rialacha aonfhoirmeacha maidir le slándáil córas gréasán agus faisnéise eintiteas airgeadais, amhail bainc, cuideachtaí árachais agus gnólachtaí infheistíochta.
Cuimsítear ann réimse leathan d’eintitis airgeadais rialáilte an Aontais Eorpaigh (AE), lena gceanglaítear orthu haon chur isteach nó bagairt a bhaineann le teicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide (TFC) a sheasamh, freagairt dóibh nó teacht slán uathu.
stórtha trádála agus urrúsaithe, taisclanna lárnacha urrús, contrapháirtithe lárnacha agus ionaid trádála;
gnólachtaí árachais, idirghabhálaithe árachais agus gnólachtaí athárachais.
Bainistíocht riosca TFC
Déanfaidh eintitis airgeadais, seachas micrifhiontair an méid seo a leanas:
beidh bearta rialachais inmheánaigh agus rialaithe i bhfeidhm acu lena n–áiritheofar bainistíocht éifeachtach agus stuama ar riosca TFC;
áiritheoidh siad go ndéanfaidh a gcomhlacht bainistíochta na socruithe ábhartha ar fad a shainiú, a fhormheas agus a mhaoirsiú agus go mbeidh sé freagrach astu;
beidh creat bainistíochta riosca TFC atá fónta, cuimsitheach agus doiciméadaithe go maith i bhfeidhm acu lena mbeidh na straitéisí, beartais, nósanna imeachta, prótacail agus uirlisí is gá chun freagairt go tapa agus go héifeachtach;
córais, prótacail agus uirlisí TFC nuashonraithe a úsáid agus a choinneáil ar bun, ar córais, prótacail agus uirlisí iad atá iomchuí, iontaofa agus athléimneach ó thaobh na teicneolaíochta de, agus a bhfuil acmhainneacht leordhóthanach acu;
déanfaidh siad gach feidhm gnó, ról agus freagracht atá tacaithe ag TFC a shainaithint, a aicmiú agus a dhoiciméadú go leordhóthanach agus athbhreithneoidh siad cásanna riosca;
déanfaidh siad faireachán leanúnach ar shlándáil agus ar oibriú córas agus uirlisí TFC chun tionchar aon riosca TFC a íoslaghdú;
braithfidh siad neamhréireachtaí go pras agus sainaithneoidh siad pointí féideartha teipeanna;
cuirfidh siad beartas cuimsitheach maidir le leanúnachas gnó TFC i bhfeidhm lena mbeidh pleananna, nósanna imeachta agus sásraí iomchuí;
déanfaidh siad beartais agus nósanna imeachta um athbhunú agus aisghabháil a fhorbairt agus a dhoiciméadú;
acmhainní agus foireann a chur in úsáid chun measúnú a dhéanamh ar leochaileachtaí, cibearbhagairtí agus teagmhais a bhaineann le TFC, go háirithe cibirionsaithe, agus anailís a dhéanamh ar an tionchar a d’fhéadfadh a bheith acu ar athléimneacht dhigiteach oibríochtúil an eintitis;
ceapfaidh siad pleananna cumarsáide géarchéime chun mórtheagmhais nó leochaileacht a bhaineann le TFC a nochtadh ar a laghad do chliaint, do chontrapháirtithe agus don phobal.
Bainistíocht, aicmiú agus tuairisciú a bhaineann le TFC
Déanfaidh eintitis airgeadais an méid seo a leanas:
bearta a shainiú, a bhunú agus a chur chun feidhme chun teagmhais a bhaineann le slándáil a bhrath, a bhainistiú, a thaifeadadh agus fógra a thabhairt ina leith;
teagmhais a aicmiú agus a dtionchar a chinneadh trí úsáid a bhaint as critéir amhail líon na gcliant agus na gcomhpháirtithe lena mbaineann, fad, leathadh geografach agus caillteanas sonraí;
Déanfaidh eintitis airgeadais, seachas micrifhiontair, an méid seo a leanas:
clár fónta cuimsitheach um thástáil oibríochtúil chuimsitheach lena mbeidh na measúnuithe, tástálacha, modheolaíochtaí, cleachtais agus uirlisí is gá a bhunú, a chothabháil agus a athbhreithniú;
tástáil treáite ar leibhéal bagartha a dhéanamh, gach 3 bliana ar a laghad, bunaithe ar a bpróifíl riosca agus imthosca oibríochtúla á gcur san áireamh, agus gan ach tástálaithe atá deimhnithe a úsáid, a bhfuil an saineolas agus an oiriúnacht is gá acu agus a bhfuil árachas slánaíochta gairmiúla acu.
Riosca TFC tríú páirtí a bhainistiú
Déanfaidh eintitis airgeadais an méid seo a leanas:
riosca tríú páirtí a bhainistiú mar chomhpháirt lárnach dá riosca foriomlán TFC;
beidh socruithe conarthacha i bhfeidhm acu le haghaidh seirbhísí TFC lena gcuid oibríochtaí gnó a dhéanamh agus iad ag cloí go hiomlán leis an reachtaíocht ábhartha;
aird a thabhairt ar chineál, ar scála, ar chastacht agus ar an tábhacht a bhaineann spleáchais a bhaineann le TFC agus aon rioscaí féideartha;
na buntáistí agus na costais a bhaineann le réitigh mhalartacha a mheas agus aon rioscaí lena mbaineann á sainaithint agus á measúnú;
cearta agus oibleagáidí gach páirtí agus an comhaontú seirbhíse a chur san áireamh sa chonradh.
Creat maoirseachta na soláthraithe seirbhísí ríthábhachtacha tríú páirtithe TFC
na soláthraithe seirbhíse tríú páirtí TFC a mheastar a bheith ríthábhachtach d’eintitis airgeadais a ainmniú, ar bhonn critéir shoiléire,
mar phríomh–mhaoirseoir do gach soláthraí seirbhísí tríú páirtí ríthábhachtach, an tÚdaras Maoirseachta Eorpach a bheidh freagrach as an eintiteas airgeadais lena mbaineann a cheapadh;
bunaítear leis Fóram Comhordúcháin chun an méid seo a leanas a dhéanamh:
forbairtí ábhartha maidir le riosca agus leochaileacht TFC a phlé agus cur chuige faireacháin comhsheasmhach AE a chur chun cinn,
measúnú a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí maoirseachta ar bhonn bliantúil, aistriú chun athléimneacht dhigiteach oibríochtúil a chur chun cinn a mhéadú agus an dea–chleachtas a chothú,
tagarmharcanna cuimsitheacha a chur isteach le haghaidh soláthraithe seirbhísí ríthábhachtacha tríú páirtí;
tugtar sainordú leis don phríomh–mhaoirseoir chun an méid seo a leanas a dhéanamh:
bheith ina phríomhphointe teagmhála do sholáthraithe seirbhísí ríthábhachtacha TFC tríú páirtí,
a mheasúnú an bhfuil rialacha, nósanna imeachta, sásraí agus socruithe cuimsitheacha, fónta agus éifeachtacha i bhfeidhm ag gach soláthraí ríthábhachtach,
gach faisnéis agus doiciméad ábhartha a iarraidh, imscrúduithe agus cigireachtaí a dhéanamh (lena n–áirítear i dtíortha nach tíortha den Aontas iad), gníomh feabhais a shonrú agus moltaí a eisiúint;
Critéir chun soláthraithe ríthábhachtacha a ainmniú
Faoi Rialachán Tarmligthe (AE) 2024/1502,, féadfar soláthraithe seirbhíse TFC tríú páirtí a ainmniú mar chriticiúla agus iad a thabhairt faoi mhaoirseacht dhíreach na nÚMEnna tar éis measúnaithe dhá chéime.
Céim1– critéir chainníochtúla
Ní mór don tsoláthraí tairseacha intomhaiste a chomhlíonadh, amhail:
an líon eintiteas airgeadais, nó an sciar dá gcuid sócmhainní iomlána, a bhraitheann ar sheirbhísí an tsoláthraí;
an féidir a sheirbhísí a ionadú, nó an mbeadh sé deacair nó costasach aistriú chuig soláthraí eile.
Céim2– critéir cháilíochtúla
Déantar measúnú ansin ar sholáthraithe a shásaíonn céim 1, bunaithe ar bhreithnithe níos leithne, lena n-áirítear:
an tionchar sistéamach féideartha dá gcuirfí isteach ar a gcuid seirbhísí;
an méid idirspleáchais i measc na n-eintiteas airgeadais a úsáideann an soláthraí céanna;
criticiúlacht na bhfeidhmeanna a dtacaítear leo;
spleáchas ar fhochonraitheoirí coiteanna.
Ainmnítear soláthraí mar chriticiúil ach amháin nuair a chomhlíonann sé na critéir faoi an dá chéim.
Socruithe um chomhroinnt faisnéise
Féadfaidh eintitis airgeadais eolas agus faisnéis faoin gcibearbhagairtí a mhalartú eatarthu féin, ar choinníoll:
gurb é is aidhm leis sin a n–athléimneacht oibríochtúil dhigiteach a neartú;
go ndéanfar é laistigh dá bpobail iontaofa;
go gcosnófar leis rúndacht ghnó agus sonraí pearsanta, agus go n–urramófar leis rialacha maidir le beartas iomaíochta.
Pionóis agus bearta leighis
Maidir leis na húdaráis inniúla:
tá na cumhachtaí maoirseachta, imscrúdaithe agus smachtbhannaí ar fad acu a theastaíonn chun a ndualgais a chomhlíonadh;
déanann siad pionóis riaracháin agus na bearta feabhais arna gcinneadh leis an dlí náisiúnta a fhorchur, agus a fhoilsiú ar a suíomhanna gréasáin.
dréachtaíonn ÚMEanna chaighdeáin theicniúla rialála maidir le huirlisí bainistíochta riosca TFC, aicmiú agus tuairisciú teagmhas a bhaineann le TFC agus seoladh gníomhaíochtaí maoirseachta.
Maidir leis an gCoimisiún:
tá an chumhacht aige gníomhartha tarmligthe a ghlacadh;
déanfaidh sé, faoin , athbhreithniú ar an rialachán, tar éis dó dul i gcomhairle leis na ÚMEnna agus leis an mBord Eorpach um Riosca,Sistéamach, a chur faoi bhráid na Parlaiminte agus na Comhairle.
Leis na leasuithe a rinneadh i ndiaidh na géarchéime airgeadais 2008 rinneadh cobhsaíocht airgeadais na hearnála a neartú go príomha. Níor pléadh rioscaí TFC ach go hindíreach i roinnt réimsí agus bhí dúshlán fós ag baint leo maidir le hathléimneacht, feidhmíocht agus cobhsaíocht oibríochtúil chóras airgeadais an Aontais.
Tá an rialachán, ar a dtugtar DORA, ina chuid de phacáiste um airgeadas digiteach níos mó a bhfuil sé mar aidhm leis forbairt teicneolaíochta a chothú agus cobhsaíocht airgeadais agus cosaint tomhaltóirí a áirithiú. Cuimsítear ina ngnéithe eile straitéis um airgeadas digiteach, margaí i gcripteashócmhainní agus teicneolaíocht mórleabhar dáilte.
Rialachán (AE) 2022/2554 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an maidir le athléimneacht dhigiteach oibríochtúil don earnáil airgeadais agus lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 1060/2009, (AE) Uimh. 648/2012, (AE) Uimh. 600/2014, (AE) Uimh. 909/2014 agus (AE) 2016/1011 (IO L 333, , lgh. 1-79).
DOICIMÉID GHAOLMHARA
Rialachán Tarmligthe (AE) 2024/1502 ón gCoimisiún an lena bhforlíontar Rialachán (AE) 2022/2554 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle trí na critéir a shonrú maidir le soláthraithe seirbhíse TFC tríú páirtí a ainmniú mar sholáthraithe criticiúla le haghaidh eintitis airgeadais (IO L, 2024/1502, ).
Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún maidir le Straitéis Airgeadais Dhigitigh don Aontas COM(2020) 591 deiridh, ).
Rialachán (AE) 2016/1011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an maidir le hinnéacsanna a úsáidtear mar thagarmharcanna in ionstraimí airgeadais agus i gconarthaí airgeadais nó chun feidhmíocht cistí infheistíochta a thomhas agus lena leasaítear Treoir 2008/48/CE agus Treoir 2014/17/AE agus Rialachán (AE) Uimh. 596/2014 (IO L 171, , lgh. 1-65).
Rinneadh leasuithe comhleanúnacha ar Rialachán (AE) 2016/1011 a chorprú sa bhuntéacs. Níl de luach ar an leagan comhdhlúite seo ach luach doiciméadach amháin.
Rialachán (AE) Uimh. 909/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an maidir le socraíocht urrús san Aontas Eorpach a fheabhsú agus maidir le taisclanna lárnacha urrús agus lena leasaítear Treoir 98/26/CE agus Treoir 2014/65/AE agus Rialachán (AE) Uimh. 236/2012 (IO L 257, , lgh. 1–72).
Rialachán (AE) Uimh. 600/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an maidir le margaí in ionstraimí airgeadais agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 648/2012 (IO L 173, , lgh. 84-148).
Rialachán (AE) Uimh. 648/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le díorthaigh thar an gcuntar, contrapháirtithe lárnacha agus stórtha trádála (IO L 201, , lgh. 1-59).