Πλαίσιο για το κλίμα και την ενέργεια έως το 2030 — εκπομπές αερίων θερμοκηπίου, αλλαγή χρήσης γης και δασοπονία

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Ο κανονισμός εφαρμόζεται στις ακόλουθες εκπομπές που προέρχονται από τη χρήση γης:

• διοξειδίου του άνθρακα (CO₂),
• μεθανίου (CH₄),
• υποξειδίου του αζώτου (N₂O).

Δεσμεύσεις και στόχοι

Ο κανονισμός ορίζει μια σειρά δεσμεύσεων και στόχων για κάθε κράτος μέλος. Αυτά περιλαμβάνουν τα εξής:

• τη διασφάλιση ότι οι καταγεγραμμένες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από τη χρήση γης θα αντισταθμίζονται από τουλάχιστον ισοδύναμη ποσότητα καταγεγραμμένων απορροφήσεων μεταξύ 2021 και 2025 (γνωστός ως κανόνας της μη επιβάρυνσης)·
• την επίτευξη μείωσης των καθαρών εκπομπών και αύξησης των καθαρών απορροφήσεων αερίων του θερμοκηπίου για την περίοδο 2026-2029 με βάση την πορεία των ενδεικτικών ετήσιων τιμών απορροφήσεων και εκπομπών, μαζί με έναν δεσμευτικό στόχο για το έτος 2030.

Ο στόχος της ΕΕ για το 2030 όσον αφορά τις καθαρές απορροφήσεις αερίων του θερμοκηπίου στον τομέα LULUCF καθορίζεται στα 310 εκατομμύρια τόνους ισοδύναμου CO₂.

Λογιστικοί κανόνες

Ο κανονισμός καθορίζει λογιστικούς κανόνες για την περίοδο 2021-2025. Τα κράτη μέλη πρέπει:

• να καταρτίζουν και να τηρούν λογαριασμούς στους οποίους καταγράφονται επακριβώς οι εκπομπές και οι απορροφήσεις·
• να τηρούν πλήρες και ακριβές αρχείο όλων των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν για την κατάρτιση των λογαριασμών τους.

Μετά το 2025 η συμμόρφωση με τους εθνικούς στόχους των κρατών μελών επαληθεύεται με βάση τις αναφερόμενες εκπομπές και απορροφήσεις αερίων του θερμοκηπίου.

Ευελιξία

Για να βοηθήσει τα κράτη μέλη να πετύχουν τους στόχους τους, ο κανονισμός παρέχει μια σειρά από δυνατότητες ευελιξίας.

• Ένας κανόνας γενικής ευελιξίας προβλέπει ότι, εάν την περίοδο 2021-2025 οι συνολικές απορροφήσεις υπερβαίνουν τις συνολικές εκπομπές σε ένα κράτος μέλος, ή η διαφορά μεταξύ του αθροίσματος των εκπομπών και των απορροφήσεων αερίων του θερμοκηπίου και της δέσμευσης, του στόχου ή του προϋπολογισμού που έχει θεσπιστεί γι’ αυτό το κράτος μέλος είναι αρνητική την περίοδο 2026-2030, το κράτος μέλος μπορεί να μεταφέρει τις υπόλοιπες απορροφήσεις σε άλλο κράτος μέλος. Τα έσοδα από τις μεταφορές θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στην ΕΕ ή σε τρίτες χώρες.
• Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να χρησιμοποιήσουν τις πλεονάζουσες ετήσιες κατανομές δικαιωμάτων εκπομπής με βάση τον κανονισμό επιμερισμού προσπαθειών για την επίτευξη των στόχων LULUCF (υπό ορισμένες προϋποθέσεις).
• Υπάρχει ειδική ευελιξία όσον αφορά τις διαχειριζόμενες δασικές εκτάσεις, όταν οι καταγεγραμμένες εκπομπές υπερβαίνουν τις καταγεγραμμένες απορροφήσεις στην κατηγορία λογιστικής καταγραφής των διαχειριζόμενων δασικών εκτάσεων την περίοδο 2021-2025, υπό την προϋπόθεση της συνολικής συμμόρφωσης με τους κανόνες της ΕΕ.
• Ομοίως, την περίοδο 2026-2030 ένας μηχανισμός θα επιτρέπει ευελιξία στα κράτη μέλη όταν δεν πετυχαίνουν τους στόχους, υπό την προϋπόθεση της συνολικής συμμόρφωσης με τους κανόνες της ΕΕ.
• Αντισταθμιστικές αποζημιώσεις σε περίπτωση φυσικών διαταραχών, όπως δασικές πυρκαγιές, καθώς και ειδικές διατάξεις που αφορούν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και τις κληροδοτημένες επιδράσεις στα οργανικά εδάφη.

Κανόνες συμμόρφωσης και μητρώου

• Εάν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπιστώσει ότι ένα κράτος μέλος δεν σημειώνει επαρκή πρόοδο ως προς την επίτευξη του στόχου του για το 2030, λαμβάνοντας υπόψη τη συνολική πορεία, τον προϋπολογισμό για το 2026 έως το 2029 και τις δυνατότητες ευελιξίας με βάση τον παρόντα κανονισμό, θα ενεργοποιείται μηχανισμός διορθωτικών μέτρων.
• Τα κράτη μέλη πρέπει να υποβάλουν στην Επιτροπή έκθεση συμμόρφωσης που να περιλαμβάνει το ισοζύγιο των συνολικών εκπομπών και απορροφήσεων, για κάθε κατηγορία γης στη διάρκεια των δύο χρονικών περιόδων, έως τις 15 Μαρτίου 2027 (2021-2025) για την πρώτη και έως τις 15 Μαρτίου 2032 (2026-2030) για τη δεύτερη.
• Η Επιτροπή οφείλει:
  • να επανεξετάσει, με τη βοήθεια του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, τις εκθέσεις συμμόρφωσης και να συντάξει τις δικές της εκθέσεις το 2027 (2021-2025) και το 2032 (2026-2030) σχετικά με τις συνολικές εκπομπές και απορροφήσεις της ΕΕ για κάθε κατηγορία λογιστικής καταγραφής γης·
  • να θέτει κανόνες για την καταγραφή των εθνικών εκπομπών και απορροφήσεων και την ακριβή μεταφορά δραστηριοτήτων στο μητρώο της ΕΕ και να δημοσιοποιεί τις πληροφορίες·
  • να διατηρεί τον κανονισμό υπό αναθεώρηση και να υποβάλει μια έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εντός 6 μηνών από τον πρώτο παγκόσμιο απολογισμό με βάση τη συμφωνία του Παρισιού.

Η Επιτροπή είναι εξουσιοδοτημένη να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με το μητρώο της ΕΕ. Θα εκδίδει επίσης εκτελεστικές πράξεις για τον καθορισμό ενδεικτικών ετήσιων τιμών όσον αφορά τις εκπομπές και τις απορροφήσεις αερίων του θερμοκηπίου για κάθε έτος της περιόδου 2026-2029 με βάση μια γραμμική πορεία που καταλήγει στον στόχο του 2030 για τα κράτη μέλη, και για την υιοθέτηση λεπτομερών κανόνων σχετικά με τη μεθοδολογία για τα στοιχεία όσον αφορά τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.