Διεξαγωγή αποδείξεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Ο κανονισμός εφαρμόζεται σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις όπου ένα δικαστήριο¹ («αιτούν δικαστήριο») είτε ζητά από δικαστήριο άλλης χώρας της ΕΕ («δικαστήριο εκτελέσεως») τη διεξαγωγή αποδείξεων είτε ενδιαφέρεται να διεξάγει αποδείξεις απευθείας.

Αναφορικά με τις παραγγελίες διεξαγωγής αποδείξεων:

• χρησιμοποιούνται μόνο σε δικαστικές υποθέσεις που έχουν ήδη αρχίσει να εκδικάζονται ή πρόκειται να εκδικασθούν·
• υποβάλλονται, σε επίσημη γλώσσα της ΕΕ, σε τυποποιημένο έντυπο που περιέχει όλα τα απαραίτητα στοιχεία·
• διαβιβάζονται μέσω ενός ασφαλούς και αξιόπιστου αποκεντρωμένου συστήματος ΤΠ που σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες·
• επιβεβαιώνεται η λήψη τους από το δικαστήριο εντός 7 ημερών·
• τελούν υπό επεξεργασία βάσει διαφορετικών προθεσμιών εάν μια παραγγελία είναι ελλιπής ή εάν το δικαστήριο εκτέλεσης δεν έχει την απαραίτητη δικαιοδοσία.

Δικαστήριο που έχει λάβει παραγγελία διεξαγωγής αποδείξεων:

• δρα χωρίς καθυστέρηση και το αργότερο εντός 90 ημερών·
• μπορεί να συμμετέχει σε βιντεοδιασκέψεις ή τηλεδιασκέψεις εάν του ζητηθεί να το πράξει από το αιτούν δικαστήριο και εφόσον αυτό προβλέπεται από το εθνικό δίκαιο·
• επιτρέπει στους διαδίκους και στους εκπροσώπους τους, συμπεριλαμβανομένων εκείνων του αιτούντος δικαστηρίου, να παρίστανται κατά τη διεξαγωγή των αποδείξεων εάν το δικαίωμα αυτό προβλέπεται στη χώρα του αιτούντος δικαστηρίου·
• δύναται να αρνηθεί την εκτέλεση παραγγελίας εάν:
  • το πρόσωπο που πρόκειται να εξεταστεί επικαλείται δικαίωμα να αρνηθεί να καταθέσει ή απαγορεύεται βάσει νόμου να καταθέσει,
  • η εκτέλεση δεν συμμορφώνεται με τον κανονισμό ή δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα του δικαστηρίου,
  • το αιτούν δικαστήριο δεν ανταποκρίθηκε στο αίτημα παροχής συμπληρωματικών στοιχείων ή εγγύησης εντός των καθορισμένων προθεσμιών.

Δικαστήριο που επιθυμεί να διεξάγει αποδείξεις απευθείας σε άλλη χώρα της ΕΕ:

• επικοινωνεί με το κεντρικό όργανο ή την αρμόδια αρχή της χώρας, τα οποία εντός 30 ημερών δέχονται ή αρνούνται την παραγγελία και δύνανται να θέσουν όρους και να αναθέσουν τη διεξαγωγή σε συγκεκριμένο δικαστήριο·
• μπορεί να ανακρίνει το εμπλεκόμενο πρόσωπο μέσω τηλεδιάσκεψης ή άλλης τεχνολογίας εξ αποστάσεως επικοινωνιών.

Κατά κανόνα, ένα δικαστήριο από το οποίο ζητείται η διεξαγωγή αποδείξεων δεν μπορεί να αξιώσει επιστροφή τελών ή εξόδων από το αιτούν δικαστήριο, αλλά μπορεί να ζητήσει επιστροφή:

• των αμοιβών εμπειρογνωμόνων και διερμηνέων, συμπεριλαμβανομένης εγγύησης ή προκαταβολής έναντι του αναμενόμενου κόστους των πρώτων·
• των εξόδων διεξαγωγής της βιντεοδιάσκεψης ή της τηλεδιάσκεψης.

Οι χώρες της ΕΕ:

• ορίζουν ένα κεντρικό όργανο, το οποίο:
  • παρέχει πληροφορίες στα δικαστήρια,
  • επιλύει τις δυσχέρειες που μπορεί να προκύψουν,
  • σε εξαιρετικές περιπτώσεις, διαβιβάζει παραγγελίες στο αρμόδιο δικαστήριο·
• παρέχουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρακτικές πληροφορίες, όπως τα στοιχεία των κεντρικών οργάνων και των αρμόδιων αρχών·
• αναλαμβάνουν τα έξοδα εγκατάστασης, λειτουργίας και συντήρησης των εθνικών συστημάτων ΤΠ που χρησιμοποιούνται.

Η Επιτροπή:

• καταρτίζει και επικαιροποιεί ηλεκτρονικό εγχειρίδιο πρακτικών πληροφοριών τις οποίες λαμβάνει από τις εθνικές αρχές·
• μπορεί να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικές πράξεις όσον αφορά τεχνικές πτυχές της νομοθεσίας·
• είναι υπεύθυνη για τη δημιουργία, τη συντήρηση, την ανάπτυξη και τη χρηματοδότηση ενός λογισμικού που μπορούν να χρησιμοποιούν οι εθνικές αρχές αντί του δικού τους εθνικού συστήματος ΤΠ·
• καταρτίζει, το αργότερο στις 2 Ιουλίου 2023, αναλυτικό πρόγραμμα παρακολούθησης των αποτελεσμάτων και των επιπτώσεων του παρόντος κανονισμού·
• υποβάλλει έκθεση αξιολόγησης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.

Ο κανονισμός δεν εφαρμόζεται στη Δανία.

Κατάργηση

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2020/1783 καταργεί και αντικαθιστά τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1206/2001 (βλέπε σύνοψη).