Γλωσσάριο σύνοψης

Βοήθεια Εξαγωγή σε PDF Εκτύπωση σελίδας 

Δημοκρατικό έλλειμμα

Το δημοκρατικό έλλειμμα είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται από τα άτομα που ισχυρίζονται ότι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και οι διαδικασίες λήψης αποφάσεών τους στερούνται δημοκρατικής νομιμότητας και ότι φαίνονται απρόσιτα στον απλό πολίτη, εξαιτίας της περιπλοκότητάς τους. Το πραγματικό δημοκρατικό έλλειμμα της ΕΕ φαίνεται να αφορά την απουσία ευρωπαϊκής πολιτικής ζωής. Οι ψηφοφόροι της ΕΕ δεν θεωρούν ότι διαθέτουν αποτελεσματικό τρόπο να απορρίψουν μια «κυβέρνηση» που δεν τους ικανοποιεί και να αλλάξουν με κάποιον τρόπο την πορεία της πολιτικής ζωής και των πολιτικών.

Στο πλαίσιο του τρόπου ευρωπαϊκής διακυβέρνησης που εφαρμόζεται δεν υπάρχει «κυβέρνηση».

Το κοινό εξακολουθεί εν γένει να έχει φιλοευρωπαϊκή στάση, αλλά δεν κατανοεί το πολιτικό σύστημα που μερικές φορές φαίνεται να απειλεί τον τρόπο ζωής του.

Η δυσαρέσκεια με την Ευρώπη εκφράστηκε με το χαμηλό ποσοστό συμμετοχής στις ευρωεκλογές, που έφτασε σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο το 2009, όταν ο μέσος όρος της ΕΕ ανήλθε μόλις στο 43 %.

Η δημοκρατική νομιμότητα αποτελούσε λεπτό ζήτημα σε κάθε στάδιο της διαδικασίας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Αντιμετωπίστηκε στις διακυβερνητικές διασκέψεις που οδήγησαν στην υπογραφή των Συνθηκών του Μάαστριχτ, του Άμστερνταμ και της Νίκαιας, ενισχύοντας τις αρμοδιότητες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ΕΚ) και διευρύνοντας τους τομείς στους οποίους διέθετε εξουσίες λήψης αποφάσεων από κοινού με το Συμβούλιο. Κατά συνέπεια, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξελίχθηκε από συμβουλευτική συνέλευση σε συννομοθέτη.

Η συνθήκη της Λισαβόνας ενίσχυσε τις δημοσιονομικές, νομοθετικές και εποπτικές εξουσίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το ΕΚ απέκτησε σημαντική επιρροή στον διορισμό της Επιτροπής και του προέδρου της.

Επιπλέον, δημιουργήθηκε η πρωτοβουλία των Ευρωπαίων πολιτών και αναγνωρίσθηκε η σημασία του διαλόγου μεταξύ της κοινωνίας των πολιτών και των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων. Τέλος, ορισμένες συνεδριάσεις του Συμβουλίου πρέπει να δημοσιεύονται για τη βελτίωση της ενημέρωσης των πολιτών.