Wdrażanie inteligentnych systemów transportowych w Europie

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

ITS obejmują szeroki wachlarz usług

Dyrektywa ma zastosowanie do aplikacji i usług ITS w sektorze transportu drogowego UE oraz sposobu, w jaki te aplikacje współdziałają z innymi rodzajami transportu.

Obszary oraz działania priorytetowe

Dyrektywa zmieniająca (UE) 2023/2661 określa następujące obszary priorytetowe w zakresie opracowywania i stosowania specyfikacji i norm:

• usługi ITS w zakresie informacji i mobilności;
• usługi ITS w zakresie podróży, transportu i zarządzania ruchem;
• rozwiązania związane z bezpieczeństwem i ochroną ruchu drogowego (np. ostrzeżenia przed ryzykiem ograniczenia widoczności lub ryzykiem związanym z ludźmi, zwierzętami bądź przeszkodami na drodze),
• usługi ITS dla opartej na współpracy³, połączonej i zautomatyzowanej mobilności.

W ramach tych obszarów priorytetowych przewidziano sześć działań priorytetowych w zakresie opracowywania i stosowania specyfikacji i norm, określonych szczegółowo w załączniku I do dyrektywy. Koncentrują się one na:

1. świadczeniu ogólnounijnych usług w zakresie informacji o podróżach multimodalnych.
2. świadczeniu dostępnych na terenie całej UE usług informacyjnych w czasie rzeczywistym dotyczących ruchu;
3. danych i procedurach służących dostarczaniu użytkownikom bezpłatnych minimalnych powszechnych informacji o ruchu związanych z bezpieczeństwem ruchu drogowego;
4. zharmonizowaneym świadczeniu interoperacyjnej usługi eCall na terenie całej UE;
5. świadczeniu usług informacyjnych o bezpiecznych i chronionych miejscach parkingowych dla samochodów ciężarowych i pojazdów użytkowych;
6. świadczeniu usługi w zakresie rezerwacji bezpiecznych i chronionych miejsc parkingowych dla samochodów ciężarowych i pojazdów użytkowych.

Program prac

W drodze aktu wykonawczego Komisja Europejska przyjmuje program prac, który będzie przedłużany co pięć lat. Decyzja wykonawcza C/2024/6798 stanowi podstawę realizacji najnowszego programu prac na lata 2024-2028.

Program jest przyjmowany po konsultacjach z Europejską Grupą Doradczą ITS i odpowiednimi zainteresowanymi stronami i obejmuje co najmniej następujące elementy:

• cele i terminy ich realizacji w każdym roku, ze wskazaniem, dla których elementów prac należy opracować specyfikacje;

• rodzaje danych określone w załączniku III, których dodanie lub usunięcie z załącznika rozważa Komisja w drodze aktów delegowanych;

• prace przygotowawcze do wykonania przez Komisję we współpracy z zainteresowanymi stronami i państwami członkowskimi.

Zastosowanie specyfikacji do wdrażania ITS

Państwa członkowskie muszą:

• zapewnić, aby specyfikacje przyjęte przez Komisję były stosowane do aplikacji i usług ITS, gdy te aplikacje i usługi ITS są wdrażane zgodnie z zasadami określonymi w załączniku II do dyrektywy;

• współpracować:

  • w zakresie obszarów priorytetowych, o ile nie przyjęto żadnych specyfikacji w odniesieniu do tych obszarów,

  • w zakresie operacyjnych aspektów wdrażania specyfikacji przyjętych przez Komisję,

  • w zakresie praktyk oceny zgodności z wymogami dla dostawców danych,

  • w zakresie opracowywania mechanizmów egzekwowania zgodności,

  • w kwestiach dotyczących współpracy transgranicznej.

Specyfikacje

W przyjętych przez Komisję aktach delegowanych określono specyfikacje dotyczące:

• eCall (rozporządzenie (UE) nr 305/2013, zmienione rozporządzeniem (UE) 2024/1084);
• usług informacyjnych o bezpiecznych i chronionych miejscach parkingowych (rozporządzenie (UE) nr 885/2013);
• dostarczanych bezpłatnie użytkownikom minimalnych powszechnych informacji o ruchu związanych z bezpieczeństwem drogowym (rozporządzenie (UE) nr 886/2013);
• ogólnounijnych usług w zakresie informacji o podróżach multimodalnych (rozporządzenie (UE) 2017/1926, zmienione rozporządzeniem (UE) 2024/490);
• dostępnych na terenie całej UE usług informacyjnych w czasie rzeczywistym dotyczące ruchu (rozporządzenie (UE) 2022/670).

Specyfikacje, które mają zostać przyjęte przez Komisję, obejmujące unijne usługi ITS świadczone przez współpracujące inteligentne systemy transportowe (C-ITS), będą dotyczyć systemu zarządzania poświadczeniami bezpieczeństwa i określą obowiązki następujących ról:

• organu ds. polityki certyfikatów C-ITS;

• administratora listy zaufanych podmiotów C-ITS;

• punktu kontaktowego C-ITS.

Komisja będzie odpowiedzialna za zapewnienie realizacji obowiązków wynikających z tych ról.