JAKIE SĄ CELE ROZPORZĄDZENIA?

Rozporządzenie (UE) 2024/1143 ma na celu dalszy rozwój wysokiej jakości żywności i standardów Unii Europejskiej (UE) oraz zapewnienie, że jej dziedzictwo kulturowe, gastronomiczne i lokalne jest zachowane i certyfikowane jako autentyczne w UE i na całym świecie.

W szczególności rozporządzenie wzmacnia system oznaczeń geograficznych dla wina, napojów spirytusowych i produktów rolnych.
Uchyla ono rozporządzenie (UE) nr 1151/2012 i zmienia rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 oraz (UE) 2019/787 i 2019/1753.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Oznaczenia geograficzne

Nazwy produktów mogą otrzymać „oznaczenie geograficzne”, jeśli oznaczone produkty mają szczególny związek z miejscem, w którym są wytwarzane.
Produkty, którym przyznano oznaczenie geograficzne, są wymienione w rejestrach, które zawierają informacje na temat produkcji każdego produktu.
Oznaczenia geograficzne pomagają:
- w ochronie praw własności intelektualnej;
- zapewnić konsumentom rzetelne informacje o takich produktach;
- we wspieraniu działalności rolno-przetwórczej.
Oznaczenia geograficzne obejmują:
- ChNP – chronioną nazwę pochodzenia (żywność i wino),
- ChOG – chronione oznaczenie geograficzne (żywność i wino),
- OG – oznaczenia geograficzne napojów spirytusowych (napoje spirytusowe).

Usprawnienia systemu oznaczeń geograficznych

Nowe rozporządzenie ma na celu zwiększenie wykorzystania oznaczeń geograficznych w całej UE i zapewnienie wyższego poziomu ochrony, zwłaszcza w Internecie. W szczególności zapewnia:

jednolitą podstawę prawną – różne przepisy dotyczące procedur i ochrony oznaczeń geograficznych zostały połączone dla trzech sektorów (żywności, wina i napojów spirytusowych), co doprowadziło do uproszczenia i usprawnienia procedury rejestracji;
zwiększenie znaczenia grup producentów – państwa członkowskie UE mogą ustanowić dobrowolny system uznanych grup producentów OG, uprawnionych do zarządzania, egzekwowania i rozwijania swoich OG;
zwiększenie ochrony oznaczeń geograficznych jako składników produktów przetworzonych oraz w Internecie:
- odpowiednia uznana grupa producentów musi zostać powiadomiona, zanim oznaczenie geograficzne zostanie użyte w nazwie produktów przetworzonych, których składnikiem jest produkt z oznaczeniem geograficznym,
- państwa członkowskie będą zobowiązane do wprowadzania blokad geograficznych nazw domen, które mogą naruszać OG;
położenie większego nacisku na zrównoważony rozwój – w przypadku produktów rolnych i win grupy producentów będą mogły uzgodnić praktyki w zakresie zrównoważonego rozwoju, które wykraczają poza normy unijne lub krajowe:
- na zasadzie dobrowolności producenci mogą również sporządzić raport zrównoważonego rozwoju, który zostanie opublikowany przez Komisję Europejską.

Stosowanie

Państwa członkowskie są odpowiedzialne za egzekwowanie oznaczeń geograficznych, w tym kontrolowanie właściwego stosowania zarejestrowanych terminów oraz zwalczanie nieuczciwej produkcji, sprzedaży i stosowania.
Komisja jest odpowiedzialna za rejestrację i unieważnianie oznaczeń geograficznych oraz przyjmowanie najistotniejszych (unijnych) zmian w specyfikacjach produktów. Państwa członkowskie są odpowiedzialne za zatwierdzanie standardowych i tymczasowych zmian w specyfikacjach produktów.

GŁÓWNY DOKUMENT

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1143 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie oznaczeń geograficznych w odniesieniu do wina, napojów spirytusowych i produktów rolnych oraz gwarantowanych tradycyjnych specjalności i określeń jakościowych stosowanych fakultatywnie w odniesieniu do produktów rolnych, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, (UE) 2019/787 i (UE) 2019/1753 oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1151/2012 (Dz.U. L, 2024/1143, 23.4.2024).

DOKUMENTY POWIĄZANE

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2065 z dnia 19 października 2022 r. w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych oraz zmiany dyrektywy 2000/31/WE (akt o usługach cyfrowych) (Dz.U. L 277 z 27.10.2022, s. 1–102).

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/787 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji i etykietowania napojów spirytusowych, stosowania nazw napojów spirytusowych w prezentacji i etykietowaniu innych środków spożywczych, ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych, wykorzystywania alkoholu etylowego i destylatów pochodzenia rolniczego w napojach alkoholowych, a także uchylające rozporządzenie (WE) nr 110/2008 (Dz.U. L 130 z 17.5.2019, s. 1–54).

Kolejne zmiany rozporządzenia (UE) 2019/787 zostały włączone do tekstu podstawowego. Tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentacyjną.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1024 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie otwartych danych i ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego (przekształcenie) (Dz.U. L 172 z 26.6.2019, s. 56–83).

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1753 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie działań Unii po jej przystąpieniu do Aktu genewskiego Porozumienia lizbońskiego w sprawie nazw pochodzenia i oznaczeń geograficznych (Dz.U. L 271 z 24.10.2019, s. 1–11).

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) (Dz.U. L 95 z 7.4.2017, s. 1–142).

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1144/2014 z dnia 22 października 2014 r. w sprawie działań informacyjnych i promocyjnych dotyczących produktów rolnych wdrażanych na rynku wewnętrznym i w państwach trzecich oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 3/2008 (Dz.U. L 317 z 4.11.2014, s. 56–70).

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 671–854).

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.U. L 304 z 22.11.2011, s. 18–63).

Oznaczenia geograficzne w odniesieniu do wina, napojów spirytusowych i produktów rolnych

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

JAKIE SĄ CELE ROZPORZĄDZENIA?

KLUCZOWE ZAGADNIENIA