Instrument Pomocy dla Uchodźców w Turcji

KLUCZOWE PUNKTY DECYZJI Z 2015 R.

• Aby pomóc Turcji w zaspokojeniu najpilniejszych potrzeb humanitarnych i rozwojowych uchodźców, społeczności przyjmujących, władz krajowych i lokalnych, ustanawia się mechanizm koordynacji: Instrument Pomocy dla Uchodźców.
• Celem Instrumentu jest zapewnienie właściwej koordynacji i usprawnienia działań finansowanych z wkładów finansowych państw UE i budżetu ogólnego UE.
• Budżet przeznaczony na Instrument wynosi 3 mld euro i składa się z:
  • 0,5 mld euro z budżetu UE; oraz
  • 2,5 mld euro w formie wkładów państw UE jako zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel² według podziału określonego w załączniku do decyzji i na podstawie klucza dochodu narodowego brutto³.
• Komisja Europejska koordynuje Instrument, ustalając priorytety w zakresie przydziału zasobów.
• Instrumentem kieruje komitet sterujący, który zapewnia strategiczne wytyczne. Komitet ten składa się z dwóch przedstawicieli Komisji i po jednym przedstawicielu z każdego państwa UE, a także z przedstawiciela Turcji z głosem doradczym. Komisja przewodniczy komitetowi i zapewnia sekretariat.
• Komisja jest odpowiedzialna za zarządzanie Instrumentem zgodnie z odpowiednimi przepisami UE, stanowiącymi podstawę prawną poszczególnych działań, oraz za ich realizację.

Zmiany w 2016, 2017 i 2018 r.

Decyzja ta została zmieniona w 2016 r. decyzją C/2016/855:

• Mechanizm ten otrzymuje nazwę: Instrument Pomocy dla Uchodźców w Turcji.
• Wyjaśniono w nim rodzaje środków, które mogą być koordynowane przez Instrument, przeznaczonych dla uchodźców. Obejmują one:
  • pomoc humanitarną,
  • edukację,
  • zdrowie,
  • wsparcie społeczno-ekonomiczne,
  • zarządzanie migracją,
  • infrastrukturę komunalną.

• Rola i funkcjonowanie komitetu sterującego są określone bardzo szczegółowo.
• W budżecie Instrumentu wprowadza się następujące zmiany:
  • w ramach budżetu wynoszącego 3 mld euro część wkładu z ogólnego budżetu UE zostaje zwiększona do jednej trzeciej,
  • udział państw UE zostaje zmniejszony do 2 mld euro,
  • podział wkładów między kraje UE opiera się na kluczu dochodu narodowego brutto wykorzystanym w budżecie na 2015 r. (załącznik usunięto).

Ponieważ w decyzji nadal odwoływano się do rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012 w sprawie przepisów finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego UE, decyzja ta została zmieniona po raz drugi w 2017 r. decyzją C(2017) 2293. Wyjaśnia ona, że:

• wkłady państw UE do Instrumentu są dobrowolne i, w przeciwieństwie do zasobów własnych UE (tj. głównych źródeł dochodów budżetu UE), nie odpowiadają wcześniej istniejącemu zobowiązaniu,
• w drodze wyjątku od przepisów finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego UE nie są należne żadne odsetki za zwłokę w zapłacie przez państwo UE wkładu do Instrumentu.

W 2018 r. decyzja ta została ponownie zmieniona w związku ze zobowiązaniem się UE w oświadczeniu UE–Turcja z 2016 r. do uruchomienia pod pewnymi warunkami dalszych 3 mld euro w ramach Instrumentu Pomocy dla Uchodźców, ponieważ początkowo przydzielone środki w wysokości 3 mld euro miały zostać w pełni wykorzystane. Ta druga transza – w celu zapewnienia ciągłości prac w ramach Instrumentu w latach 2018–2019 – zostałaby rozdzielona według tego samego schematu (tj. 2 mld euro z państw UE i 1 mld euro z budżetu UE).

Sprawozdania

Komisja publikuje roczne sprawozdania z działalności instrumentu.