Wspólna organizacja rynków rolnych w UE

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

Rozporządzenie (UE) nr 1308/2013 – wspólna organizacja rynków produktów rolnych

JAKIE SĄ CELE ROZPORZĄDZENIA?

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Główne zasady określone w rozporządzeniu podzielono na kilka części. Komisja Europejska ma prawo przyjmować dodatkowe akty delegowane i wykonawcze, aby dodatkowo rozwinąć te zasady.

  1. Rynek wewnętrzny

    Sekcja dotycząca rynku wewnętrznego sama w sobie dzieli się na kilka tytułów i rozdziałów.

    Interwencja rynkowa

    Rozporządzenie opisuje zasady interwencji rynkowej dla zdefiniowanej listy produktów w następujących dziedzinach.

    Interwencja publiczna i dopłaty do prywatnego przechowywania

    Rozporządzenie określa zasady interwencji rynkowej dotyczącej:

    • interwencji publicznej, w ramach której właściwe organy państw członkowskich skupują i przechowują produkty aż do momentu ich zbywania; oraz
    • dopłat przyznawanych na przechowywanie produktów przez organizacje sektora prywatnego.

    Na mocy tego rozporządzenia Komisji powierza się uprawnienia do przyjmowania:

    • aktów delegowanych, zapewniających, by takie produkty nadawały się do długoterminowego przechowywania oraz miały solidną i właściwą jakość handlową (zob. rozporządzenie delegowane (UE) 2016/1238);
    • aktów wykonawczych, dotyczących takich kwestii jak minimalne możliwości przechowywania w miejscach przechowywania interwencyjnego (zob. rozporządzenie wykonawcze (UE) 2016/1240).

    Programy pomocy

    Rozporządzenie zawiera przepisy dotyczące kilku programów pomocy.

    • W odniesieniu do dostaw owoców i warzyw oraz mleka i produktów mleczarskich do placówek oświatowych (tak zwane programy szkolne):
      • kraje UE muszą opracować strategię wdrażania programu na szczeblu krajowym lub regionalnym;
      • dodatkowe zasady ujęto w rozporządzeniu (UE) 2017/40, rozporządzeniu (UE) 2017/39 oraz rozporządzeniu (UE) 2020/600.
    • W sektorze oliwy z oliwek oraz oliwek stołowych:
      • trzyletnie programy stworzone przez organizacje producentów lub ich zrzeszenia, oferujące rozmaite korzyści producentom w Grecji, Francji i Włoszech;
      • dodatkowe zasady ujęto w rozporządzeniu (UE) nr 615/2014, rozporządzeniu (UE) nr 611/2014 oraz rozporządzeniu (UE) 2020/600.
    • W sektorze owoców i warzyw:
      • zasady dotyczące funduszy operacyjnych i programów operacyjnych, krajowej pomocy finansowej oraz krajowej strategii dla takich programów;
      • dodatkowe zasady ujęto w rozporządzeniu (UE) nr 543/2011, rozporządzeniu (UE) 2020/743, rozporządzeniu (UE) 2020/884 oraz rozporządzeniu (UE) 2020/600.
    • W sektorze wina:
      • szczegółowe zasady ujęto w rozporządzeniu (UE) 2016/1149 oraz rozporządzeniu (UE) 2016/1150.
    • W sektorze pszczelarskim:
    • W sektorze chmielu:
      • szczegółowe zasady określono w rozporządzeniu (UE) nr 738/2010.
    • Jeśli chodzi o system zezwoleń na sadzenie winorośli:

    Przepisy UE dotyczące ustalania cen i innych parametrów koniecznych na potrzeby środków rynkowych dla różnych produktów rolnych określono w rozporządzeniu (UE) nr 1370/2013 (zob. streszczenie).

    Wprowadzanie do obrotu i organizacje producentów

    Rozporządzenie określa zasady dotyczące wprowadzania do obrotu i organizacji producentów w odniesieniu do poniższych aspektów.

    Wprowadzanie do obrotu

    • Normy handlowe – produkty, o których mowa w tej sekcji, muszą spełniać odpowiednie normy, by mogły zostać wprowadzone do obrotu w UE. Szczegółowe zasady określono w:
      • rozporządzeniu (UE) nr 29/2012 oraz rozporządzeniu (EWG) nr 2568/91 dotyczącym oliwy z oliwek;
      • rozporządzeniu (UE) nr 1333/2011 dotyczącym bananów;
      • rozporządzeniu (UE) nr 543/2011 dotyczącym owoców i warzyw;
      • rozporządzeniu (UE) nr 2019/934 oraz rozporządzeniu (UE) nr 2019/935 dotyczącym wina;
      • rozporządzeniu (WE) nr 589/2008 dotyczącym jaj;
      • rozporządzeniu (WE) nr 617/2008 dotyczącym jaj wylęgowych;
      • rozporządzeniu (WE) nr 543/2008 dotyczącym mięsa drobiowego;
      • rozporządzeniu (WE) nr 566/2008 dotyczącym mięsa wołowego;
      • rozporządzeniu (WE) nr 1850/2006 dotyczącym chmielu.
    • Istnieją zasady dotyczące systemów promowania unikatowych cech produktów rolnych i środków spożywczych (rozporządzenie (UE) nr 1151/2012). Odnoszą się one do takich kwestii, jak chronione nazwy pochodzenia, oznaczenia geograficzne, określenia tradycyjne oraz prezentacja i etykietowanie (zob. streszczenie). Szczegółowe zasady odnoszące się do sektora wina podano w rozporządzeniu (UE) 2019/33 (zob. streszczenie) oraz rozporządzeniu (UE) 2019/34.

    Sektory indywidualne (cukier, wino i mleko)

    • Określono przepisy szczegółowe dla:
      • cukru w rozporządzeniu (WE) nr 967/2006;
      • mleka w rozporządzeniu (UE) nr 880/2012 oraz rozporządzeniu (UE) nr 511/2012;
      • wina w rozporządzeniu (UE) 2018/273 oraz rozporządzeniu (UE) 2018/274 (rejestr winnic, handel, dokumentacja, deklaracje, kontrole).

    Organizacje producentów i organizacje międzybranżowe

    • Organizacje te mają obowiązek spełniać określone wymagania i realizować określone cele, by zostać uznanymi organizacjami wyłączonymi z niektórych unijnych zasad konkurencji.
    • Przepisy i obowiązkowe składki można rozszerzyć o podmioty gospodarcze, które nie należą do takiej organizacji.
    • Szczegółowe zasady określono w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2016/232 oraz, w odniesieniu do sektora owoców i warzyw, w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2017/892.
    • Szczegółowe przepisy dla grup producentów chmielu określono w rozporządzeniu (WE) nr 1299/2007.
  2. Handel z państwami trzecimi

    Rozporządzenie określa zasady dotyczące pozwoleń na przywóz i wywóz, należności celnych przywozowych, kontyngentów taryfowych oraz zabezpieczeń i refundacji wywozowych.

    Dodatkowe zasady zawarto w:

    • rozporządzeniu (UE) 2015/1538 w odniesieniu do wniosków o pozwolenie na przywóz;
    • rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2016/1237 oraz rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) nr 2016/1239;
    • rozporządzeniu (UE) 2019/2163 dotyczącym dodatkowych należności celnych przywozowych;
    • rozporządzeniu Komisji (UE) nr 642/2010 definiującym metodę naliczania należności celnych przywozowych w sektorze zbóż;
    • rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2020/760 oraz rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2020/761, a także rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2020/1988 oraz rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2020/1987 dotyczącym zarządzania przywozowymi i wywozowymi kontyngentami taryfowymi.
  3. Zasady konkurencji

    Niniejsze rozporządzenie ustanawia przepisy dotyczące:

    • konkurencji i rolnictwa:
      • odnoszą się one do wszystkich porozumień, decyzji i praktyk wzmiankowanych w art. 101 ust. 1 oraz art. 102 TFUE, które są związane z produkcją produktów rolnych lub handlem nimi
      • wyjątek od stosowania tych zasad ma miejsce w przypadku rolników i zrzeszeń na potrzeby celów WPR, a także w przypadku porozumień i uzgodnionych praktyk uznanych organizacji międzybranżowych;
    • pomocy państwa dla rolnictwa.
  4. Zasady ogólne

    Środki wyjątkowe

    • Środki przeciwdziałające zakłóceniom na rynku, umożliwiające sprawne i skuteczne reagowanie na zagrożenie wystąpieniem zakłóceń na rynku spowodowanych znaczącym wzrostem lub spadkiem cen na rynku wewnętrznym lub rynkach zewnętrznych lub innymi zdarzeniami i okolicznościami powodującymi poważne zakłócenia na rynku lub grożącymi wystąpieniem takich zakłóceń, w przypadku gdy taka sytuacja lub jej skutki dla rynku prawdopodobnie będą trwać nadal lub się pogarszać. Takie środki są z zasady powiązane z określonym zagrożeniem lub zakłóceniem.
    • Przykłady stosowania środków wyjątkowych można znaleźć w:
      • rozporządzeniu (UE) nr 1263/2014 dotyczącym produktów mlecznych w czasie rosyjskiego embarga na eksport z UE;
      • rozporządzeniu (UE) 2020/592, rozporządzeniu (UE) 2020/1275, rozporządzeniu (UE) 2020/884 oraz rozporządzeniu (UE) 2020/600 w odniesieniu do sektora owoców, warzyw i wina w czasie pandemii COVID-19, a także rozporządzeniu (UE) 2020/133 i 2020/419 w odpowiedzi na nałożenie amerykańskich taryf na import wina;
      • rozporządzeniu (UE) 2015/1853 dotyczącym wspierania rolników hodujących żywy inwentarz w czasie kryzysu w sektorze mleczarskim i mięsa wieprzowego w 2015 r.
    • Środki dotyczące chorób zwierząt oraz straty zaufania klientów z uwagi na zagrożenia dla zdrowia publicznego, zdrowia zwierząt lub zdrowia roślin. Odnoszą się one do następujących sektorów:
      • mięso wołowe i mięso cielęce;
      • mleko i produkty mleczne;
      • mięso wieprzowe;
      • mięso baranie i mięso kozie;
      • jaja:
      • mięso drobiowe.
    • Tego rodzaju środki wdrożono na przykład rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2018/1507 w sprawie nadzwyczajnych środków wspierania rynku w sektorach jaj i mięsa drobiowego w Polsce (po wybuchu ptasiej grypy).
    • Określone problemy:
      • środki nadzwyczajne dotyczące nasadzenia winorośli w czasie pandemii COVID-19 określono w rozporządzeniu (UE) 2020/601.
    • Porozumienia i decyzje w okresach występowania poważnych zakłóceń na rynkach:
      • szczegółowe zasady określono, na przykład w trakcie pandemii COVID-19, w rozporządzeniu (UE) 2020/593, rozporządzeniu (UE) 2020/594 i rozporządzeniu (UE) 2020/599.

    Przekazywanie informacji i sprawozdawczość

    Szczegółowe zasady dotyczące przekazywania informacji i sprawozdawczości określono w rozporządzeniu (UE) 2017/1185.

    Rezerwa przeznaczona na sytuacje kryzysowe w sektorze rolnym

    Środki z rezerwy mogą zostać udostępnione w latach, w których sektor ten będzie wymagać dodatkowego wsparcia.

Od kiedy rozporządzenie ma zastosowanie?

KONTEKST

Zasady finansowania WPR, zarządzania nią i monitorowania jej określono w rozporządzeniu (UE) nr 1306/2013 (zob. streszczenie).

Komisja zaproponowała reformę WPR, której celem jest wspieranie zrównoważonego i konkurencyjnego sektora rolnictwa, który może znacząco przyczynić się do realizacji Europejskiego Zielonego Ładu (zob. streszczenie), zwłaszcza w odniesieniu do strategii „od pola do stołu” (zob. streszczenie) oraz strategii bioróżnorodności (zob. streszczenie). Propozycja koncentruje się w szczególności na:

KLUCZOWE POJĘCIA

  1. Interwencja publiczna: produkty zostają zakupione przez właściwe organy państw członkowskich UE i są przechowywane przez nie do momentu ich zbycia.
  2. Organizacje producentów: organizacje producentów utworzone w celu wzmocnienia zbiorowej siły negocjacyjnej producentów, w szczególności poprzez realizację określonych celów wymienionych w art. 152 rozporządzenia.
  3. Organizacje międzybranżowe: organizacje producentów i przetwórców lub handlowców w łańcuchu dostaw, w szczególności poprzez realizację określonych celów wymienionych w art. 157 rozporządzenia.

GŁÓWNY DOKUMENT

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz.U. L 347 z , s. 671–854)

Kolejne zmiany rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 zostały włączone do tekstu pierwotnego. Tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentacyjną.

ostatnia aktualizacja