I. Ramy prawne

A. Prawo międzynarodowe

B. Prawo Unii

1. Prawo pierwotne

a) Traktat UE

b) Traktat FUE

c) Karta

2. Prawo wtórne

a) Dyrektywa 2000/31

b) Dyrektywa 2006/123

c) Dyrektywa 2010/13

d) Dyrektywa 2015/1535

e) Dyrektywa 2018/1808

f) RODO

C. Prawo węgierskie

1. Węgierska ustawa zasadnicza

2. Węgierski kodeks cywilny

3. Ustawa o ochronie dzieci

4. Ustawa o reklamie handlowej

5. Ustawa o usługach medialnych

6. Ustawa o rejestrze karnym

7. Ustawa o systemie edukacji publicznej

II. Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi i przebieg postępowania przed Trybunałem

III. W przedmiocie skargi

A. W przedmiocie zarzutów od pierwszego do trzeciego oraz piątego, dotyczących naruszeń dyrektywy 2000/31, dyrektywy 2006/123, dyrektywy 2010/13, art. 56 TFUE oraz art. 1, 7, 11 i 21 Karty

1. W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego naruszenia dyrektywy 2010/13

a) W przedmiocie naruszenia art. 6a ust. 1 dyrektywy 2010/13

1) Argumentacja stron

2) Ocena Trybunału

b) W przedmiocie naruszenia art. 2 i art. 3 ust. 1 dyrektywy 2010/13

1) Argumentacja stron

2) Ocena Trybunału

c) W przedmiocie naruszenia art. 9 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) dyrektywy 2010/13

1) Argumentacja stron

2) Ocena Trybunału

d) Wnioski

2. W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego naruszeń art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31

a) W przedmiocie istnienia ograniczenia w rozumieniu art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31

1) W przedmiocie § 6/A ustawy o ochronie dzieci

i) Argumentacja stron

ii) Ocena Trybunału

2) W przedmiocie § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej

i) Argumentacja stron

ii) Ocena Trybunału

b) W przedmiocie uzasadnienia ograniczeń na podstawie art. 3 ust. 4 dyrektywy 2000/31

1) Argumentacja stron

2) Ocena Trybunału

c) Wnioski

3. W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego naruszeń art. 16 i 19 dyrektywy 2006/123 oraz art. 56 TFUE

a) W przedmiocie istnienia ograniczenia w rozumieniu art. 16 i 19 dyrektywy 2006/123 oraz art. 56 TFUE

1) W przedmiocie § 6/A ustawy o ochronie dzieci

i) Argumentacja stron

ii) Ocena Trybunału

2) W przedmiocie § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej

i) Argumentacja stron

ii) Ocena Trybunału

3) W przedmiocie § 9 ust. 12 ustawy o systemie edukacji publicznej

i) Argumentacja stron

ii) Ocena Trybunału

b) W przedmiocie uzasadnienia ograniczeń w rozumieniu art. 16 i 19 dyrektywy 2006/123 oraz art. 56 TFUE

1) Argumentacja stron

2) Ocena Trybunału

c) Wnioski

4. W przedmiocie zarzutu piątego, dotyczącego naruszeń art. 1, 7, 11 i 21 Karty

a) W przedmiocie zastosowania Karty do § 6/A ustawy o ochronie dzieci i do § 9 ust. 12 ustawy o systemie edukacji publicznej

b) W przedmiocie istnienia uchybienia zobowiązaniom wynikającym z art. 21 Karty

c) W przedmiocie istnienia ograniczeń praw i wolności zagwarantowanych w art. 7 i 11 Karty

1) W przedmiocie istnienia ograniczenia prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego zagwarantowanego w art. 7 Karty

i) Argumentacja stron

ii) Ocena Trybunału

2) W przedmiocie istnienia ograniczenia wolności wypowiedzi zagwarantowanej w art. 11 Karty

i) Argumentacja stron

ii) Ocena Trybunału

d) W przedmiocie uzasadnienia ograniczeń praw i wolności zagwarantowanych w art. 7 i 11 Karty

e) W przedmiocie istnienia naruszenia art. 1 Karty

1) Argumentacja stron

2) Ocena Trybunału

f) Wnioski

B. W przedmiocie zarzutu szóstego, dotyczącego naruszenia art. 2 TUE

1. Argumentacja stron

2. Ocena Trybunału

a) W przedmiocie wiążącego charakteru art. 2 TUE

b) W przedmiocie naruszenia obowiązków wynikających z art. 2 TUE

C. W przedmiocie zarzutu czwartego, dotyczącego naruszenia art. 10 RODO i art. 8 ust. 2 Karty

1. Argumentacja stron

2. Ocena Trybunału

IV. W przedmiocie kosztów

1

W skardze Komisja Europejska wnosi do Trybunału o:

2

Artykuł 4 Europejskiej konwencji o telewizji ponadgranicznej, podpisanej w Strasburgu w dniu 5 maja 1989 r., stanowi:

„Strony zagwarantują wolność wyrażania opinii i informacji zgodnie z artykułem 10 [europejskiej] Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności [podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (zwanej dalej »EKPC«)], a także swobodny odbiór oraz nie będą ograniczać retransmisji na swych terytoriach usług programowych zgodnych z warunkami niniejszej konwencji”.

3

Artykuł 7 ust. 2 tej konwencji przewiduje:

„Wszystkie części składowe usług programowych, stwarzające niebezpieczeństwo zaburzenia fizycznego, umysłowego lub moralnego rozwoju dzieci i młodzieży, nie będą umieszczane w programie wówczas, gdy z uwagi na czas nadawania oraz oglądalność istnieje niebezpieczeństwo, że dzieci i młodzież mogłyby je oglądać”.

4

Artykuł 2 TUE stanowi:

„Unia opiera się na wartościach poszanowania godności osoby ludzkiej, wolności, demokracji, równości, państwa prawnego, jak również poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości. Wartości te są wspólne państwom członkowskim w społeczeństwie opartym na pluralizmie, niedyskryminacji, tolerancji, sprawiedliwości, solidarności oraz na równości kobiet i mężczyzn”.

5

Artykuł 4 ust. 2 i 3 TUE stanowi:

„2.   Unia szanuje równość państw członkowskich wobec traktatów, jak również ich tożsamość narodową, nierozerwalnie związaną z ich podstawowymi strukturami politycznymi i konstytucyjnymi, w tym w odniesieniu do samorządu regionalnego i lokalnego. Szanuje podstawowe funkcje państwa, zwłaszcza funkcje mające na celu zapewnienie jego integralności terytorialnej, utrzymanie porządku publicznego oraz ochronę bezpieczeństwa narodowego. W szczególności bezpieczeństwo narodowe pozostaje w zakresie wyłącznej odpowiedzialności każdego państwa członkowskiego.

3.   Zgodnie z zasadą lojalnej współpracy Unia i państwa członkowskie wzajemnie się szanują i udzielają sobie wzajemnego wsparcia w wykonywaniu zadań wynikających z traktatów.

Państwa członkowskie podejmują wszelkie środki ogólne lub szczególne właściwe dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z traktatów lub aktów instytucji Unii.

Państwa członkowskie ułatwiają wypełnianie przez Unię jej zadań i powstrzymują się od podejmowania wszelkich środków, które mogłyby zagrażać urzeczywistnieniu celów Unii”.

6

Artykuł 7 TUE stanowi:

„1.   Na uzasadniony wniosek jednej trzeciej państw członkowskich, Parlamentu Europejskiego lub Komisji Europejskiej Rada, stanowiąc większością czterech piątych swych członków, po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego, może stwierdzić istnienie wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez państwo członkowskie wartości, o których mowa w artykule 2. Przed dokonaniem takiego stwierdzenia Rada wysłuchuje dane państwo członkowskie i, stanowiąc zgodnie z tą samą procedurą, może skierować do niego zalecenia.

Rada regularnie bada, czy powody dokonania takiego stwierdzenia pozostają aktualne.

2.   Rada Europejska, stanowiąc jednomyślnie na wniosek jednej trzeciej państw członkowskich lub Komisji Europejskiej i po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego, może stwierdzić, po wezwaniu państwa członkowskiego do przedstawienia swoich uwag, poważne i stałe naruszenie przez to państwo członkowskie wartości, o których mowa w artykule 2.

3.   Po dokonaniu stwierdzenia na mocy ustępu 2 Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną, może zdecydować o zawieszeniu niektórych praw wynikających ze stosowania traktatów dla tego państwa członkowskiego, łącznie z prawem do głosowania przedstawiciela rządu tego państwa członkowskiego w Radzie. Rada uwzględnia przy tym możliwe skutki takiego zawieszenia dla praw i obowiązków osób fizycznych i prawnych.

Obowiązki, które ciążą na tym państwie członkowskim na mocy traktatów, pozostają w każdym przypadku wiążące dla tego państwa.

[…]”.

7

Zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit pierwszy TUE:

„Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej obejmuje Trybunał Sprawiedliwości, Sąd i sądy wyspecjalizowane. Zapewnia on poszanowanie prawa w wykładni i stosowaniu traktatów”.

8

Artykuł 49 TUE stanowi:

„Każde państwo europejskie, które szanuje wartości, o których mowa w artykule 2, i zobowiązuje się je wspierać, może złożyć wniosek o członkostwo w Unii […].

[…]”.

9

Artykuł 16 ust. 1 TFUE głosi:

„Każda osoba ma prawo do ochrony danych osobowych jej dotyczących”.

10

Artykuł 34 TFUE stanowi:

„Ograniczenia ilościowe w przywozie oraz wszelkie środki o skutku równoważnym są zakazane między państwami członkowskimi”.

11

Artykuł 36 TFUE przewiduje:

„Postanowienia artykułów 34 i 35 nie stanowią przeszkody w stosowaniu zakazów lub ograniczeń przywozowych, wywozowych lub tranzytowych, uzasadnionych względami moralności publicznej, porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, ochrony zdrowia i życia ludzi i zwierząt lub ochrony roślin, ochrony narodowych dóbr kultury o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej, bądź ochrony własności przemysłowej i handlowej. Zakazy te i ograniczenia nie powinny jednak stanowić środka arbitralnej dyskryminacji ani ukrytych ograniczeń w handlu między państwami członkowskimi”.

12

Zgodnie z art. 56 TFUE:

„W ramach poniższych postanowień ograniczenia w swobodnym świadczeniu usług wewnątrz Unii są zakazane w odniesieniu do obywateli państw członkowskich mających swe przedsiębiorstwo w państwie członkowskim innym niż państwo odbiorcy świadczenia.

Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, mogą rozszerzyć korzyści wynikające z postanowień niniejszego rozdziału na obywateli państwa trzeciego świadczących usługi i mających swe przedsiębiorstwa wewnątrz Unii”.

13

Artykuł 57 TFUE ma następujące brzmienie:

„Usługami w rozumieniu traktatów są świadczenia wykonywane zwykle za wynagrodzeniem w zakresie, w jakim nie są objęte postanowieniami o swobodnym przepływie towarów, kapitału i osób.

[…]”.

14

Artykuł 165 TFUE przewiduje:

„1.   Unia przyczynia się do rozwoju edukacji o wysokiej jakości, poprzez zachęcanie do współpracy między państwami członkowskimi oraz, jeśli jest to niezbędne, poprzez wspieranie i uzupełnianie ich działalności, w pełni szanując odpowiedzialność państw członkowskich za treść nauczania i organizację systemów edukacyjnych, jak również ich różnorodność kulturową i językową.

[…]”.

15

Artykuł 166 ust. 1 TFUE głosi:

„Unia urzeczywistnia politykę kształcenia zawodowego, która wspiera i uzupełnia działanie państw członkowskich, w pełni szanując odpowiedzialność państw członkowskich za treść i organizację kształcenia zawodowego”.

16

Artykuł 258 TFUE stanowi:

„Jeśli Komisja uzna, że państwo członkowskie uchybiło jednemu z zobowiązań, które na nim ciążą na mocy traktatów, wydaje ona uzasadnioną opinię w tym przedmiocie, po uprzednim umożliwieniu temu państwu przedstawienia swych uwag.

Jeśli państwo to nie zastosuje się do opinii w terminie określonym przez Komisję, może ona wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej”.

17

Artykuł 1 Karty ma następujące brzmienie:

„Godność człowieka jest nienaruszalna. Musi być szanowana i chroniona”.

18

Artykuł 7 Karty stanowi:

„Każdy ma prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, domu i komunikowania się”.

19

Zgodnie z art. 8 Karty:

„1.   Każdy ma prawo do ochrony danych osobowych, które go dotyczą.

2.   Dane te muszą być przetwarzane rzetelnie w określonych celach i za zgodą osoby zainteresowanej lub na innej uzasadnionej podstawie przewidzianej ustawą. Każdy ma prawo dostępu do zebranych danych, które go dotyczą, i prawo do dokonania ich sprostowania.

[…]”.

20

Artykuł 11 Karty przewiduje:

„1.   Każdy ma prawo do wolności wypowiedzi. Prawo to obejmuje wolność posiadania poglądów oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe.

2.   Szanuje się wolność i pluralizm mediów”.

21

Artykuł 14 ust. 3 Karty głosi:

„Wolność tworzenia placówek edukacyjnych z właściwym poszanowaniem zasad demokratycznych i prawo rodziców do zapewnienia wychowania i nauczania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami religijnymi, filozoficznymi i pedagogicznymi są szanowane, zgodnie z ustawami krajowymi regulującymi korzystanie z tej wolności i tego prawa”.

22

Zgodnie z art. 20 Karty:

„Wszyscy są równi wobec prawa”.

23

Artykuł 21 Karty brzmi następująco:

„1.   Zakazana jest wszelka dyskryminacja w szczególności ze względu na płeć, rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, religię lub przekonania, poglądy polityczne lub wszelkie inne poglądy, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną.

[…]”.

24

Artykuł 24 Karty przewiduje:

„1.   Dzieci mają prawo do takiej ochrony i opieki, jaka jest konieczna dla ich dobra. Mogą one swobodnie wyrażać swoje poglądy. Poglądy te są brane pod uwagę w sprawach, które ich dotyczą, stosownie do ich wieku i stopnia dojrzałości.

2.   We wszystkich działaniach dotyczących dzieci, zarówno podejmowanych przez władze publiczne, jak i instytucje prywatne, należy przede wszystkim uwzględnić najlepszy interes dziecka.

[…]”.

25

Artykuł 52 Karty stanowi:

„1.   Wszelkie ograniczenia w korzystaniu z praw i wolności uznanych w niniejszej Karcie muszą być przewidziane ustawą i szanować istotę tych praw i wolności. Z zastrzeżeniem zasady proporcjonalności ograniczenia mogą być wprowadzone wyłącznie wtedy, gdy są konieczne i rzeczywiście odpowiadają celom związanym z interesem ogólnym uznawanym przez Unię lub potrzebom ochrony praw i wolności innych osób.

[…]

3.   W zakresie, w jakim niniejsza Karta zawiera prawa, które odpowiadają prawom zagwarantowanym w [EKPC], ich znaczenie i zakres są takie same jak praw przyznanych przez tę konwencję. Niniejsze postanowienie nie stanowi przeszkody, aby prawo Unii przyznawało szerszą ochronę.

[…]”.

26

Motywy 8, 10, 18, 21 i 22 dyrektywy 2000/31 przewidują:

[…]

[…]

[…]

27

Artykuł 1 dyrektywy 2000/31 stanowi w ust. 1 i 2:

„1.   Niniejsza dyrektywa dąży do przyczynienia się do właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego przez zapewnienie swobodnego przepływu usług społeczeństwa informacyjnego między państwami członkowskimi.

2.   Niniejsza dyrektywa zbliża, w zakresie potrzebnym do osiągnięcia celu określonego w ust. 1, niektóre przepisy krajowe w sprawie usług społeczeństwa informacyjnego odnoszące się do rynku wewnętrznego, siedzib usługodawców, informacji handlowych, umów zawieranych drogą elektroniczną, odpowiedzialności pośredników, kodeksów postępowania, pozasądowych dróg rozstrzygania sporów, dochodzenia praw przed sądem oraz współpracy między państwami członkowskimi”.

28

Artykuł 2 tej dyrektywy przewiduje:

„Do celów niniejszej dyrektywy następujące pojęcia oznaczają:

[…]

29

Zgodnie z art. 3 wspomnianej dyrektywy:

„1.   Każde państwo członkowskie zapewnia, aby usługi społeczeństwa informacyjnego świadczone przez usługodawcę mającego siedzibę na jego terytorium były zgodne z przepisami krajowymi stosowanymi w tym państwie członkowskim i wchodzącymi w zakres koordynowanej dziedziny.

2.   Państwa członkowskie nie mogą z powodów wchodzących w zakres koordynowanej dziedziny ograniczać swobodnego przepływu usług społeczeństwa informacyjnego pochodzących z innego państwa członkowskiego.

3.   Ustępy 1 i 2 nie mają zastosowania do dziedzin określonych w załączniku.

4.   Państwa członkowskie mogą podejmować środki mające na celu odstąpienie od ust. 2 w odniesieniu do określonej usługi społeczeństwa informacyjnego, jeżeli spełnione są następujące warunki:

5.   Państwa członkowskie mogą w nagłym przypadku odstąpić od warunków ustanowionych w ust. 4 lit. b). W takim przypadku powiadamia się w możliwie najkrótszym terminie Komisję i państwo członkowskie określone w ust. 1 o podjętych środkach, wskazując powody, z których państwo członkowskie wnosi, że zachodzi taki nagły przypadek.

6.   Bez uszczerbku dla możliwości państwa członkowskiego podejmowania takich środków Komisja bada w jak najkrótszym terminie zgodność środków, o których została powiadomiona, z prawem wspólnotowym; w przypadku gdy uzna, że środek taki jest niezgodny z prawem wspólnotowym, zwraca się do państwa członkowskiego o wstrzymanie się od podejmowania przewidywanych środków lub o natychmiastowe zakończenie ich stosowania”.

30

Artykuł 4 tej dyrektywy stanowi:

„1   Państwa członkowskie zapewniają, żeby podjęcie i prowadzenie działalności przez usługodawcę świadczącego usługi społeczeństwa informacyjnego nie wymagały zezwolenia ani żadnego innego wymogu mającego równoważny skutek.

2.   Ustęp 1 pozostaje bez uszczerbku dla systemów udzielania zezwolenia, które nie mają szczególnie i wyłącznie na celu usług społeczeństwa informacyjnego […]”.

31

Motywy 7, 9 i 27 dyrektywy 2006/123 głoszą:

[…]

[…]

32

Artykuł 1 ust. 1 tej dyrektywy stanowi:

„Niniejsza dyrektywa ustanawia ogólne przepisy ułatwiające korzystanie ze swobody przedsiębiorczości przez usługodawców oraz swobodnego przepływu usług, zapewniając przy tym wysoki poziom jakości usług”.

33

Artykuł 2 ust. 1 i 2 wspomnianej dyrektywy przewiduje:

„1   Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do usług świadczonych przez usługodawców prowadzących przedsiębiorstwo w państwie członkowskim.

2.   Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do następujących rodzajów działalności:

[…]

[…]

[…]

[…]”.

34

Artykuł 3 ust. 1 tej samej dyrektywy jest sformułowany następująco:

„W przypadku kolizji między przepisami niniejszej dyrektywy i innym wspólnotowym aktem prawnym regulującym specyficzne aspekty podejmowania i prowadzenia działalności usługowej w określonych dziedzinach lub w ramach określonych zawodów pierwszeństwo mają przepisy innych wspólnotowych aktów prawnych i to one stosowane są do tych określonych dziedzin lub zawodów. Obejmuje to:

35

Artykuł 4 dyrektywy 2006/123 definiuje, odpowiednio w pkt 1 i 7, „usługę ” jako wszelką działalność gospodarczą prowadzoną na własny rachunek, zwykle świadczoną za wynagrodzeniem, zgodnie z art. 57 TFUE, natomiast „wymóg” jako wszelkie zobowiązanie, zakaz, warunek lub ograniczenie przewidziane w przepisach ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych państw członkowskich lub wynikające z orzecznictwa, z praktyki administracyjnej lub zasad stosowanych przez zrzeszenia zawodowe bądź ze wspólnych zasad stowarzyszeń zawodowych lub innych organizacji zawodowych, przyjętych w ramach korzystania przez nie z ich autonomii prawnej.

36

Zgodnie z art. 16 tej dyrektywy:

„1.   Państwa członkowskie uznają prawo usługodawców do świadczenia usług w państwie członkowskim innym niż to, w którym prowadzą oni przedsiębiorstwo.

Państwo członkowskie, w którym świadczona jest usługa, zapewnia możliwość swobodnego podjęcia i prowadzenia działalności usługowej na swoim terytorium.

Państwa członkowskie nie uzależniają możliwości podejmowania lub prowadzenia działalności usługowej na ich terytorium od spełnienia wymogów sprzecznych z następującymi zasadami:

2.   Państwa członkowskie nie mogą ograniczać swobody świadczenia usług przez usługodawcę prowadzącego przedsiębiorstwo w innym państwie członkowskim poprzez nałożenie któregokolwiek z następujących wymogów:

3.   Przepisy niniejszego artykułu nie stanowią przeszkody dla państwa członkowskiego, do którego usługodawca udaje się w celu świadczenia usługi, do nałożenia wymogów w odniesieniu do świadczenia działalności usługowej, gdy są one uzasadnione względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, zdrowia publicznego lub ochrony środowiska naturalnego, zgodnie z ust. 1. Ponadto przepisy te nie stanowią również przeszkody dla tego państwa członkowskiego w stosowaniu, zgodnie z prawem wspólnotowym, własnych zasad dotyczących warunków zatrudnienia, w tym zasad określonych w układach zbiorowych.

[…]”.

37

Artykuł 19 wspomnianej dyrektywy stanowi:

„Państwa członkowskie nie mogą nakładać na usługobiorcę wymogów, które ograniczają korzystanie z usług dostarczanych przez usługodawcę prowadzącego przedsiębiorstwo w innym państwie członkowskim, a w szczególności następujących wymogów:

38

Motywy 11, 18, 31, 33, 41, 60, 83 i 104 dyrektywy 2010/13 głoszą:

[…]

[…]

[…]

[…]

[…]

[…]

[…]

39

Artykuł 1 ust. 1 dyrektywy 2010/13 stanowi:

„Na użytek niniejszej dyrektywy zastosowanie mają następujące definicje:

[…]

[…]

[…]”.

40

Artykuł 2 tej dyrektywy przewiduje:

„1   Każde państwo członkowskie zapewnia, by wszystkie audiowizualne usługi medialne świadczone przez dostawców usług medialnych podlegających jego jurysdykcji pozostawały w zgodzie z przepisami systemu prawa, które mają zastosowanie do audiowizualnych usług medialnych przeznaczonych do odbioru w tym państwie członkowskim.

[…]”.

41

Artykuł 3 ust. 1 i 2 wspomnianej dyrektywy jest sformułowany następująco:

„1   Państwa członkowskie zapewniają na swoim terytorium swobodę odbioru i nie ograniczają retransmisji audiowizualnych usług medialnych z innych państw członkowskich z przyczyn, które wchodzą w zakres dziedzin podlegających koordynacji na mocy niniejszej dyrektywy.

2.   Państwo członkowskie może tymczasowo odstąpić od stosowania ust. 1 niniejszego artykułu, jeżeli audiowizualna usługa medialna świadczona przez dostawcę usług medialnych podlegającego jurysdykcji innego państwa członkowskiego stanowi jawne, poważne i groźne naruszenie art. 6 ust. 1 lit. a) lub art. 6a ust. 1 lub szkodzi zdrowiu publicznemu lub stwarza poważne i groźne ryzyko takiej szkody.

Odstępstwo, o którym mowa w akapicie pierwszym, podlega następującym warunkom:

W terminie trzech miesięcy od otrzymania zawiadomienia o środkach zastosowanych przez dane państwo członkowskie i po zwróceniu się do [Europejskiej Grupy Regulatorów ds. Audiowizualnych Usług Medialnych (ERGA)] z wnioskiem o opinię zgodnie z art. 30b ust. 3 lit. d) Komisja decyduje, czy środki te są zgodne z prawem unijnym […]”.

42

Zgodnie z art. 4 tej samej dyrektywy:

„1.   Państwa członkowskie mogą zobowiązać dostawców usług medialnych podlegających ich jurysdykcji do przestrzegania bardziej szczegółowych lub surowszych przepisów w dziedzinach, które podlegają koordynacji na mocy niniejszej dyrektywy, pod warunkiem że przepisy takie są zgodne z prawem unijnym.

2.   W przypadku gdy państwo członkowskie:

może ono wystąpić do państwa członkowskiego sprawującego jurysdykcję z wnioskiem o zajęcie się problemami zidentyfikowanymi w związku z niniejszym ustępem. Oba państwa członkowskie otwarcie i sprawnie współpracują w celu znalezienia obopólnie satysfakcjonującego rozwiązania.

Po otrzymaniu uzasadnionego wniosku złożonego na mocy akapitu pierwszego państwo członkowskie sprawujące jurysdykcję występuje do dostawcy usług medialnych o przestrzeganie przepisów przyjętych w ogólnym interesie publicznym. Państwo członkowskie sprawujące jurysdykcję regularnie informuje państwo członkowskie, które wystąpiło z wnioskiem, o działaniach podjętych w celu zajęcia się zidentyfikowanymi problemami. W terminie dwóch miesięcy od otrzymania wniosku państwo członkowskie sprawujące jurysdykcję informuje państwo członkowskie, które wystąpiło z wnioskiem, i Komisję o uzyskanych efektach i wyjaśnia powody, jeżeli nie udało się wypracować rozwiązania.

Każde z tych państw członkowskich może w dowolnym momencie zwrócić się do Komitetu Kontaktowego o przeanalizowanie sprawy.

3.   Dane państwo członkowskie może przyjąć odpowiednie środki przeciwko danemu dostawcy usług medialnych, w przypadku gdy:

Środki takie muszą być obiektywnie niezbędne, stosowane w sposób niedyskryminacyjny i proporcjonalne do zamierzonych celów.

4.   Państwo członkowskie może zastosować środki, o których mowa w ust. 3, tylko wówczas, gdy spełnione zostały następujące warunki:

5.   W terminie trzech miesięcy od otrzymania zawiadomienia, o którym mowa ust. 4 lit. a), Komisja decyduje, czy środki te są zgodne z prawem unijnym. Jeżeli Komisja zdecyduje, że środki te nie są zgodne z prawem unijnym, żąda od danego państwa członkowskiego, by powstrzymało się od zamierzonych środków.

Jeżeli Komisja nie dysponuje informacjami niezbędnymi do podjęcia decyzji na mocy akapitu pierwszego, żąda od danego państwa członkowskiego w terminie jednego miesiąca od otrzymania zawiadomienia wszystkich informacji niezbędnych do podjęcia tej decyzji. Bieg terminu, w którym Komisja ma podjąć decyzję, ulega zawieszeniu do czasu dostarczenia takich niezbędnych informacji. Zawieszenie biegu terminu nigdy nie trwa dłużej niż jeden miesiąc.

6.   Państwa członkowskie zapewniają w odpowiedni sposób, w ramach swojego prawa krajowego, by dostawcy usług medialnych podlegający ich jurysdykcji faktycznie przestrzegali niniejszej dyrektywy.

7.   O ile niniejsza dyrektywa nie stanowi inaczej, stosuje się dyrektywę [2000/31]. W przypadku niezgodności dyrektywy [2000/31] z niniejszą dyrektywą zastosowanie ma niniejsza dyrektywa, chyba że stanowi ona inaczej”.

43

Artykuł 6 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2010/13 stanowi:

„Bez uszczerbku dla obowiązku respektowania i chronienia przez państwa członkowskie godności człowieka państwa członkowskie w odpowiedni sposób zapewniają, by audiowizualne usługi medialne świadczone przez dostawców usług medialnych podlegających ich jurysdykcji nie zawierały:

44

Artykuł 6a tej dyrektywy przewiduje:

„1.   Państwa członkowskie stosują odpowiednie środki w celu zapewnienia, by audiowizualne usługi medialne świadczone przez dostawców usług medialnych podlegających ich jurysdykcji, które mogą zaszkodzić fizycznemu, psychicznemu lub moralnemu rozwojowi małoletnich, były udostępniane jedynie w taki sposób, by małoletni w zwykłych okolicznościach nie mogli ich słuchać ani oglądać. Środki te mogą obejmować wybór godzin nadawania, narzędzia weryfikacji wieku lub inne rozwiązania techniczne. Muszą być proporcjonalne do potencjalnej szkodliwości audycji.

Najbardziej szkodliwe treści, takie jak nieuzasadniona przemoc i pornografia, podlegają najsurowszym środkom.

[…]”.

45

Artykuł 9 ust. 1 lit. c) i g) wspomnianej dyrektywy jest sformułowany następująco:

„Państwa członkowskie zapewniają, aby handlowe przekazy audiowizualne rozpowszechniane przez dostawców usług medialnych podlegających ich jurysdykcji spełniały następujące wymogi:

[…]

[…]

46

Zgodnie z art. 28b tej samej dyrektywy:

„1.   Bez uszczerbku dla art. 12–15 [dyrektywy 2000/31] państwa członkowskie zapewniają, by dostawcy platformy udostępniania wideo podlegający ich jurysdykcji stosowali odpowiednie środki w celu ochrony:

2.   Państwa członkowskie zapewniają, by dostawcy platformy udostępniania wideo podlegający ich jurysdykcji przestrzegali wymogów określonych w art. 9 ust. 1 w odniesieniu do handlowych przekazów audiowizualnych promowanych, sprzedawanych lub umieszczanych przez tych dostawców.

Państwa członkowskie zapewniają, by dostawcy platformy udostępniania wideo podlegający ich jurysdykcji stosowali odpowiednie środki w celu przestrzegania wymogów określonych w art. 9 ust. 1 w odniesieniu do handlowych przekazów audiowizualnych, które nie są promowane, sprzedawane lub umieszczane przez tych dostawców, mając na uwadze ograniczoną kontrolę tych dostawców nad tymi przekazami.

Państwa członkowskie zapewniają, by dostawcy platformy udostępniania wideo wyraźnie informowali użytkowników o audycjach i wideo stworzonych przez użytkownika zawierających handlowe przekazy audiowizualne, jeżeli przekazy takie zostały zadeklarowane na mocy ust. 3 akapit trzeci lit. c) lub dostawca wie o tym fakcie.

Państwa członkowskie zachęcają do korzystania ze współregulacji i do promowania samoregulacji poprzez kodeksy postępowania przewidziane w art. 4a ust. 1, mające na celu skuteczne ograniczanie kontaktu dzieci z handlowymi przekazami audiowizualnymi dotyczącymi artykułów żywnościowych lub napojów, które zawierają składniki odżywcze i substancje o działaniu odżywczym lub fizjologicznym, zwłaszcza tłuszcze, kwasy tłuszczowe trans, sól lub sód oraz cukry, niezalecane w nadmiernych ilościach w codziennej diecie. Kodeksy te muszą zapewniać, by takie handlowe przekazy audiowizualne nie akcentowały pozytywnej jakości odżywczej takich artykułów żywnościowych i napojów.

3.   Do celów ust. 1 i 2 odpowiedniość środków ustala się, uwzględniając charakter danej treści, szkodę, jaką może ona wyrządzić, cechy kategorii osób podlegających ochronie, jak również zagrożone prawa i uzasadnione interesy, w tym prawa i interesy dostawców platform udostępniania wideo oraz użytkowników, którzy stworzyli lub umieścili treści na takich platformach, a także ogólny interes publiczny.

Państwa członkowskie zapewniają, aby wszyscy dostawcy platformy udostępniania wideo w swojej jurysdykcji stosowali tego rodzaju środki. Środki te muszą być wykonalne i proporcjonalne, uwzględniając wielkość usługi platformy udostępniania wideo oraz charakter świadczonej usługi. Środki te nie prowadzą do kontroli ex ante ani do filtrowania treści przy ich zamieszczaniu na platformie, jeżeli jest to niezgodne z art. 15 [dyrektywy 2000/31]. Do celów ochrony małoletnich, o której mowa w ust. 1 lit. a) niniejszego artykułu, najbardziej szkodliwe treści podlegają najsurowszym środkom kontroli dostępu.

Środki te obejmują odpowiednio:

Dane osobowe małoletnich zebrane lub w inny sposób wygenerowane przez dostawców platformy udostępniania wideo na mocy lit. f) i h) akapit trzeci nie mog[ą] być przetwarzane w celach handlowych, takich jak marketing bezpośredni, profilowanie czy reklama ukierunkowana behawioralnie.

4.   Do celów wdrażania środków, o których mowa w ust. 1 i 3 niniejszego artykułu, państwa członkowskie zachęcają do stosowania współregulacji przewidzianej w art. 4a ust. 1.

5.   Państwa członkowskie ustanawiają niezbędne mechanizmy oceny odpowiedniości środków, o których mowa w ust. 3, stosowanych przez dostawców platformy udostępniania wideo. Państwa członkowskie powierzają ocenę tych środków krajowym władzom lub organom regulacyjnym.

6.   Państwa członkowskie mogą objąć dostawców platformy udostępniania wideo środkami bardziej szczegółowymi lub surowszymi niż środki, o których mowa w ust. 3 niniejszego artykułu. Przyjmując takie środki, państwa członkowskie przestrzegają wymogów określonych we właściwym prawie unijnym, takich jak wymogi określone w art. 12–15 [dyrektywy 2000/31] lub art. 25 [dyrektywy 2011/93].

7.   Państwa członkowskie zapewniają dostępność pozasądowych mechanizmów dochodzenia roszczeń na potrzeby rozstrzygania sporów między użytkownikami a dostawcami platformy udostępniania wideo w kwestii stosowania ust. 1 i 3. Mechanizmy takie umożliwiają bezstronne rozstrzyganie sporów i nie pozbawiają użytkownika ochrony prawnej zapewnianej przez prawo krajowe.

8.   Państwa członkowskie zapewniają, by użytkownicy mogli bronić swoich praw przed sądem w stosunku do dostawców platformy udostępniania wideo na mocy ust. 1 i 3.

9.   Komisja zachęca dostawców platformy udostępniania wideo do wymiany sprawdzonych rozwiązań w zakresie współregulacyjnych kodeksów postępowania, o których mowa w ust. 4.

10.   Państwa członkowskie i Komisja mogą popularyzować samoregulację poprzez unijne kodeksy postępowania, o których mowa w art. 4a ust. 2”.

47

Artykuł 1 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2015/1535 definiuje „usługę” jako „każdą usługę społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każdą usługę normalnie świadczoną za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług”.

48

Artykuł 5 ust. 1 tej dyrektywy przewiduje:

„Z zastrzeżeniem art. 7 państwa członkowskie niezwłocznie przekazują Komisji wszelkie projekty przepisów technicznych, z wyjątkiem tych, które w pełni stanowią transpozycję normy międzynarodowej lub europejskiej, w którym to przypadku wystarczająca jest informacja dotycząca odpowiedniej normy; przekazują Komisji także uzasadnienie konieczności przyjęcia takich przepisów technicznych, jeżeli uzasadnienie to nie zostało wyraźnie ujęte w projekcie.

Gdzie stosowne oraz jeżeli nie został on przekazany z wyprzedzeniem, państwa członkowskie jednocześnie przekazują Komisji tekst podstawowych przepisów prawnych lub innych regulacji, zasadniczo i bezpośrednio z tym związanych, jeżeli znajomość takiego tekstu jest niezbędna do oceny implikacji, jakie niesie ze sobą projekt przepisów technicznych.

Państwa członkowskie ponownie przekazują Komisji projekt przepisów technicznych na warunkach określonych w akapicie pierwszym i drugim niniejszego ustępu, jeżeli dokonają w projekcie jakichś zmian, które w istotny sposób wpływają na zakres jego zastosowania, skracają wyjściowo przewidziany harmonogram wdrożenia, dodają więcej specyfikacji lub wymagań lub zaostrzają wymagania.

[…]

Komisja niezwłocznie informuje pozostałe państwa członkowskie o projekcie przepisów technicznych i wszelkich dokumentach, które zostały jej przekazane; może także przekazać ten projekt w celu uzyskania opinii do komitetu, o którym mowa w art. 2 niniejszej dyrektywy, oraz, gdzie stosowne, do komitetu odpowiedzialnego za daną dziedzinę.

W odniesieniu do specyfikacji technicznych lub innych wymogów bądź zasad dotyczących usług, o których mowa w art. 1 ust. 1 lit. f) akapit drugi ppkt (iii) niniejszej dyrektywy, uwagi lub szczegółowe opinie Komisji lub państw członkowskich mogą dotyczyć jedynie aspektów, które mogą utrudnić handel lub, w stosunku do zasad dotyczących usług, swobodę przepływu usług lub swobodę przedsiębiorczości podmiotów gospodarczych w dziedzinie usług, a nie fiskalnych lub finansowych aspektów tego środka”.

49

Motyw 20 dyrektywy 2018/1808 głosi:

„Odpowiednie środki ochrony małoletnich mające zastosowanie do usług rozpowszechniania telewizyjnego powinny mieć zastosowanie także do audiowizualnych usług medialnych na żądanie. Powinno to zwiększyć poziom ochrony. Podejście zakładające minimalną harmonizację pozwala państwom członkowskim zapewnić wyższy stopień ochrony przed treściami, które mogą zaszkodzić fizycznemu, psychicznemu lub moralnemu rozwojowi małoletnich. Wobec najbardziej szkodliwych treści, które mogą zaszkodzić fizycznemu, psychicznemu lub moralnemu rozwojowi małoletnich, lecz które nie stanowią przestępstwa, należy stosować jak najsurowsze środki, takie jak szyfrowanie i skuteczne kontrole rodzicielskie, bez uszczerbku dla przyjęcia surowszych środków przyjętych przez państwa członkowskie”.

50

Motywy 1, 4, 10 i 154 RODO głoszą:

[…]

[…]

[…]

51

Artykuł 1 RODO stanowi:

„1.   W niniejszym rozporządzeniu ustanowione zostają przepisy o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych oraz przepisy o swobodnym przepływie danych osobowych.

2.   Niniejsze rozporządzenie chroni podstawowe prawa i wolności osób fizycznych, w szczególności ich prawo do ochrony danych osobowych.

3.   Nie ogranicza się ani nie zakazuje swobodnego przepływu danych osobowych w Unii z powodów odnoszących się do ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych”.

52

Artykuł 5 RODO przewiduje:

„1.   Dane osobowe muszą być:

[…]

[…]”.

53

Artykuł 6 RODO stanowi, co następuje:

„1.   Przetwarzanie jest zgodne z prawem wyłącznie w przypadkach, gdy – i w takim zakresie, w jakim – spełniony jest co najmniej jeden z poniższych warunków:

Akapit pierwszy lit. f) nie ma zastosowania do przetwarzania, którego dokonują organy publiczne w ramach realizacji swoich zadań.

[…]”.

54

Zgodnie z art. 10 RODO:

„Przetwarzania danych osobowych dotyczących wyroków skazujących oraz czynów zabronionych lub powiązanych środków bezpieczeństwa na podstawie art. 6 ust. 1 wolno dokonywać wyłącznie pod nadzorem władz publicznych lub jeżeli przetwarzanie jest dozwolone prawem Unii lub prawem państwa członkowskiego przewidującymi odpowiednie zabezpieczenia praw i wolności osób, których dane dotyczą. Wszelkie kompletne rejestry wyroków skazujących są prowadzone wyłącznie pod nadzorem władz publicznych”.

55

Artykuł 24 RODO stanowi:

„1.   Uwzględniając charakter, zakres, kontekst i cele przetwarzania oraz ryzyko naruszenia praw lub wolności osób fizycznych o różnym prawdopodobieństwie i wadze, administrator wdraża odpowiednie środki techniczne i organizacyjne, aby przetwarzanie odbywało się zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i aby móc to wykazać. Środki te są w razie potrzeby poddawane przeglądom i uaktualniane.

2.   Jeżeli jest to proporcjonalne w stosunku do czynności przetwarzania, środki, o których mowa w ust. 1, obejmują wdrożenie przez administratora odpowiednich polityk ochrony danych.

3.   Stosowanie zatwierdzonych kodeksów postępowania, o których mowa w art. 40, lub zatwierdzonego mechanizmu certyfikacji, o którym mowa w art. 42, może być wykorzystane jako element dla stwierdzenia przestrzegania przez administratora ciążących na nim obowiązków”.

56

Artykuł 86 RODO przewiduje:

„Dane osobowe zawarte w dokumentach urzędowych, które posiada organ lub podmiot publiczny lub podmiot prywatny w celu wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym, mogą zostać przez ten organ lub podmiot ujawnione zgodnie z prawem Unii lub prawem państwa członkowskiego, któremu podlegają ten organ lub podmiot, dla pogodzenia publicznego dostępu do dokumentów urzędowych z prawem do ochrony danych osobowych na mocy niniejszego rozporządzenia”.

57

Artykuł XV ust. 5 Magyarország Alaptörvénye (węgierskiej ustawy zasadniczej), w brzmieniu mającym zastosowanie do niniejszego sporu, przewiduje:

„Węgry specjalnymi działaniami chronią rodziny, dzieci, kobiety, osoby starsze oraz osoby niepełnosprawne”.

58

Artykuł XVI tej ustawy zasadniczej stanowi:

„1. Każde dziecko ma prawo do ochrony i opieki niezbędnej dla jego prawidłowego rozwoju fizycznego, psychicznego i moralnego. Węgry chronią prawo dzieci do identyfikowania się z płcią przypisaną im przy urodzeniu i gwarantują wychowanie oparte na wartościach wynikających z konstytucyjnej tożsamości naszej ojczyzny i jej kultury chrześcijańskiej.

2. Rodzice mają prawo wyboru formy wychowania, którą uznają za właściwą dla swoich dzieci”.

59

Paragraf 4:146 a polgári törvénykönyvről szóló 2013. évi V. törvény (ustawy nr V z 2013 r. ustanawiającej kodeks cywilny, zwanej dalej „węgierskim kodeksem cywilnym”) przewiduje:

„1.   Małoletnie dziecko podlega władzy rodzicielskiej lub opiece.

2.   Władza rodzicielska obejmuje prawo i obowiązek określenia imienia i nazwiska małoletniego dziecka, decydowania o jego utrzymaniu i wychowaniu, a także o miejscu pobytu, wykonywania zarządu majątkiem dziecka i zapewnienia jego reprezentacji prawnej, a także prawo wyznaczenia opiekuna i wyłączenia określonych osób od sprawowania opieki”.

60

Paragraf 4:224 owego kodeksu stanowi:

„O ile niniejsza ustawa nie stanowi inaczej, opiekun sprawuje pieczę nad dzieckiem pozostającym pod opieką i wychowuje je, jest zarządcą jego majątku oraz jego ustawowym przedstawicielem”.

61

Zgodnie z § 8:1 ust. 1 tego kodeksu:

„Do celów niniejszej ustawy stosuje się następujące definicje:

[…]

[…]”.

62

Paragraf 1 ust. 1 ustawy nr XXXI z 1997 r. o ochronie dzieci i administracji opiekuńczej, zmienionej ustawą zmieniającą (zwanej dalej „ustawą o ochronie dzieci”), stanowi:

„Celem niniejszej ustawy jest określenie podstawowych zasad, zgodnie z którymi państwo, jednostki samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne i prawne wykonujące zadania w zakresie ochrony dzieci, jak również inne organizacje nieposiadające osobowości prawnej, wspierają, za pośrednictwem określonych działań i środków, realizację praw i interesów prawnych dzieci oraz wypełnianie obowiązków rodzicielskich, a także zapobiegają zagrożeniom dla dzieci, eliminują je, zastępują brakującą opiekę rodzicielską oraz zapewniają społeczną integrację młodych dorosłych opuszczających system ochrony dzieciństwa”.

63

Paragraf 4 tej ustawy ma następujące brzmienie:

„1.   Niniejszą ustawę stosuje się do:

[…]

3.   Niniejszą ustawę stosuje się – poza osobami wymienionymi w ust. [1] – również w celu ochrony przebywającego na terytorium Węgier dziecka nieposiadającego obywatelstwa węgierskiego, jeżeli zaniechanie zastosowania tymczasowego umieszczenia w placówce opiekuńczej, ustanowienia nadzoru wychowawczego lub wyznaczenia opiekuna naraża dziecko na niebezpieczeństwo lub nieuchronną szkodę”.

64

Paragraf 5 lit. s) ustawy o ochronie dzieci definiuje pojęcie „organu prowadzącego” w następujący sposób:

65

Zgodnie z § 6/A ustawy o ochronie dzieci:

„W celu zapewnienia realizacji celów niniejszej ustawy oraz praw dzieci zabrania się udostępniania osobom poniżej 18. roku życia treści pornograficznych oraz treści, które ukazują seksualność w nieuzasadniony sposób, a także treści promujących lub prezentujących odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm”.

66

Paragraf 8 ust. 1 i 1a ustawy nr XLVIII z 2008 r. w sprawie podstawowych warunków i pewnych ograniczeń mających zastosowanie do działalności w zakresie reklamy handlowej, zmienionej ustawą zmieniającą (zwanej dalej „ustawą o reklamie handlowej”), stanowi:

„1.   Zabrania się reklamy, która może szkodzić fizycznemu, psychicznemu, emocjonalnemu lub moralnemu rozwojowi dzieci i młodzieży.

1a.   Zabrania się udostępniania osobom poniżej 18. roku życia reklamy, która ukazuje seksualność w nieuzasadniony sposób, a także reklamy promującej lub prezentującej odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci i homoseksualizm”.

67

Zgodnie z § 9 ustawy nr CLXXXV z 2010 r. o usługach medialnych i środkach masowego przekazu, zmienionej ustawą zmieniającą (zwanej dalej „ustawą o usługach medialnych”):

„1.   Dostawca linearnych usług medialnych klasyfikuje przed emisją wszystkie audycje, które zamierza nadawać – z wyjątkiem serwisów informacyjnych, audycji publicystycznych, audycji sportowych, zapowiedzi programowych, reklamy politycznej, telesprzedaży, komunikatów służących zwiększaniu świadomości i ogłoszeń społecznych – do jednej z kategorii określonych w ust. 2–7.

[…]

6.   Audycję, która może niekorzystnie wpływać na fizyczny, psychiczny lub moralny rozwój małoletnich, w szczególności poprzez to, że jej kluczowym elementem jest przemoc, promowanie lub prezentowanie odejścia od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmiany płci i homoseksualizmu bądź bezpośrednie, naturalistyczne lub nieuzasadnione ukazywanie seksualności, należy zaklasyfikować do kategorii V. Klasyfikacja takiej audycji brzmi: niezalecana dla osób poniżej 18. roku życia.

7.   Audycję, która może poważnie zaszkodzić fizycznemu, psychicznemu lub moralnemu rozwojowi małoletnich, w szczególności poprzez zawarte w niej treści pornograficzne lub sceny skrajnej lub nieuzasadnionej przemocy, należy zaklasyfikować do kategorii VI.

8.   Rada ds. mediów publikuje w formie zaleceń główne zasady praktyki stosowania prawa dotyczące szczegółowych kryteriów klasyfikacji na podstawie ust. 2–7, oznaczeń sygnalizujących stosowanych przed emisją poszczególnych audycji i w ich trakcie, sposobu podawania informacji o zaklasyfikowaniu – jeżeli uzasadnia to interes publiczny związany z ochroną małoletnich lub konieczność zapewnienia jednolitej ochrony małoletnich.

[…]”.

68

Paragraf 10 ust. 1 lit. d) tej ustawy przewiduje, że audycja kategorii V może być nadawana wyłącznie w godzinach od 22.00 do 5.00.

69

Paragraf 24 ust. 1 wspomnianej ustawy stanowi:

„Komunikat handlowy rozpowszechniany w ramach usługi medialnej […] nie może zawierać ani promować dyskryminacji ze względu na płeć, pochodzenie rasowe lub etniczne, obywatelstwo, narodowość, religię lub przekonania światopoglądowe, niepełnosprawność fizyczną lub umysłową, wiek lub orientację seksualną”.

70

Paragraf 32 ust. 4a tej samej ustawy głosi:

„Audycji nie klasyfikuje się jako ogłoszeń społecznych lub komunikatów służących zwiększaniu świadomości, jeżeli mogą one negatywnie wpływać na prawidłowy fizyczny, psychiczny lub moralny rozwój dzieci, w szczególności z tego powodu, że ich kluczowym elementem jest ukazywanie seksualności w nieuzasadniony sposób, pornografia, promowanie lub prezentowanie odejścia od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmiany płci i homoseksualizmu”.

71

Paragraf 179 ustawy o usługach medialnych stanowi:

„[…]

2.   W przypadku stwierdzenia problemów w związku z postanowieniami ust. 1, a także w razie naruszenia odpowiednich przepisów niniejszej ustawy i [a sajtószabadságról és a médiatartalmak alapvető szabályairól szóló 2010. évi CIV. törvény (ustawy nr CIV z 2010 r. o wolności prasy i podstawowych zasadach mających zastosowanie do treści rozpowszechnianych przez media)] rada ds. mediów jest zobowiązana zażądać podjęcia skutecznych działań przez państwo członkowskie, którego jurysdykcji podlega dostawca usług medialnych, o którym mowa w ust. 1. W tym celu rada ds. mediów zwraca się do państwa członkowskiego o podjęcie działań w celu położenia kresu naruszeniom zgłoszonym przez radę ds. mediów.

[…]

4.   Rada ds. mediów może zastosować wobec dostawcy usług medialnych, o którym mowa w ust. 1, konsekwencje prawne przewidziane w § 187 ust. 3 lit. b) i c) oraz ust. 4, jeżeli:

72

Paragraf 187 ust. 3 tej ustawy przewiduje:

„Rada ds. mediów i [krajowy urząd ds. mediów i telekomunikacji] – z uwzględnieniem ust. 2 i 8 – są uprawnione do zastosowania następujących konsekwencji prawnych:

73

Paragraf 67 ust. 1 ustawy nr XLVII z 2009 r. o rejestrze karnym, rejestrze orzeczeń wydanych wobec obywateli węgierskich przez sądy państw członkowskich Unii Europejskiej i rejestrowaniu danych biometrycznych pochodzących z postępowania karnego i od policji, zmienionej ustawą zmieniającą (zwanej dalej „ustawą o rejestrze karnym”), ma następujące brzmienie:

„Z systemu informacji o rejestrach karnych organ prowadzący rejestr karny zgodnie z przepisami określonymi w niniejszej ustawie:

[…]”.

74

Paragraf 75/B ust. 1 i 3 tej ustawy brzmi następująco:

„1   Organ prowadzący rejestr karny w celu zapewnienia ochrony dzieci, zapobiegania przestępstwom przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę dzieci lub z ich wykorzystaniem, w ramach kontroli osób wchodzących w bezpośredni kontakt z dziećmi, udostępnia – na warunkach określonych w ust. 2 i 3 oraz w § 75/C – za pośrednictwem elektronicznej platformy dostępnej po uwierzytelnieniu przy użyciu obowiązkowo zapewnianej przez rząd usługi identyfikacji elektronicznej zgodnie z ustawą o ogólnych zasadach dotyczących administracji elektronicznej i usług zaufania (zwanej dalej »platformą«), [następujące dane dotyczące osoby, której zapytanie dotyczy:]

[…]

3.   Udostępnienie danych dotyczących osoby, której zapytanie dotyczy, za pośrednictwem platformy może zostać zainicjowane, jeżeli:

75

Paragraf 9 ust. 12 ustawy nr CXC z 2011 r. o krajowym systemie edukacji publicznej, zmienionej ustawą zmieniającą (zwanej dalej „ustawą o systemie edukacji publicznej”), brzmi następująco:

„Podczas organizowanych dla uczniów zajęć dotyczących kultury seksualnej, życia seksualnego, orientacji seksualnej oraz rozwoju seksualnego należy szczególnie uwzględniać postanowienia art. XVI ust. 1 [węgierskiej] ustawy zasadniczej. Zajęcia te nie mogą być ukierunkowane na promowanie odejścia od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmiany płci i homoseksualizmu”.

76

W dniu 15 czerwca 2021 r. Węgry przyjęły ustawę zmieniającą, która weszła w życie w dniu 8 lipca 2021 r.

77

W dniu 15 lipca 2021 r. Komisja skierowała do tego państwa członkowskiego wezwanie do usunięcia uchybienia, w którym wskazała, że przyjmując tę ustawę, wspomniane państwo członkowskie uchybiło zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy art. 2, art. 3 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 1, art. 6a, art. 9 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) i art. 28b dyrektywy 2010/13, art. 3 dyrektywy 2000/31, art. 5 ust. 1 dyrektywy 2015/1535, art. 16 i 19 dyrektywy 2006/123, art. 6 i 10 RODO, art. 34, 36 i 56 TFUE, art. 1, 7, 8, 11 i 21 Karty oraz art. 2 TUE.

78

Pismem z dnia 15 września 2021 r. Węgry zakwestionowały zarzucane im uchybienia.

79

W dniu 2 grudnia 2021 r. Komisja wydała uzasadnioną opinię, w której podtrzymała stanowisko, że ustawa zmieniająca narusza przepisy prawa Unii wymienione w pkt 77 niniejszego wyroku. W konsekwencji instytucja ta wezwała Węgry do podjęcia niezbędnych środków w celu zastosowania się do tej uzasadnionej opinii w terminie dwóch miesięcy od jej otrzymania.

80

Pismem z dnia 2 lutego 2022 r. Węgry odpowiedziały na uzasadnioną opinię, podtrzymując swoje stanowisko, zgodnie z którym ustawa zmieniająca była zgodna z prawem Unii.

81

W dniu 19 grudnia 2022 r. Komisja wniosła skargę w niniejszej sprawie.

82

Postanowieniami prezesa Trybunału z dnia 20 marca, z dnia 4 maja i z dnia 29 czerwca 2023 r. Królestwo Belgii, Królestwo Danii, Republika Federalna Niemiec, Republika Estońska, Irlandia, Republika Grecka, Królestwo Hiszpanii, Republika Francuska, Wielkie Księstwo Luksemburga, Republika Malty, Królestwo Niderlandów, Republika Austrii, Republika Portugalska, Republika Słowenii, Republika Finlandii, Królestwo Szwecji oraz Parlament Europejski zostały dopuszczone do sprawy w charakterze interwenientów popierających żądania Komisji.

83

Na poparcie skargi Komisja podnosi sześć zarzutów, z których pierwszy dotyczy naruszeń art. 2, art. 3 ust. 1, art. 6a ust. 1 i art. 9 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) dyrektywy 2010/13, drugi – naruszenia art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31, trzeci – naruszeń art. 16 i 19 dyrektywy 2006/123 oraz art. 56 TFUE, czwarty – naruszenia art. 10 RODO oraz art. 8 ust. 2 Karty, piąty – naruszeń art. 1, 7, 11 i 21 Karty, a szósty – naruszenia art. 2 TUE.

84

Tytułem wstępu należy zauważyć, że chociaż w ramach zarzutu piątego Komisja podnosi w szczególności naruszenie art. 21 Karty, w którym wyrażona została zasada ogólna niedyskryminacji, argumentacja wysuwana przez tę instytucję na poparcie jej trzech pierwszych zarzutów także odnosi się do tego naruszenia, które jej zdaniem stanowi również element braku poszanowania dyrektywy 2000/31, dyrektywy 2006/123, dyrektywy 2010/13 i art. 56 TFUE podnoszonego w ramach tych trzech pierwszych zarzutów. W konsekwencji zarzuty te należy przeanalizować w świetle całości argumentacji wysuwanej przez Komisję w celu wykazania istnienia dyskryminacji bezpośredniej zakazanej przez art. 21 Karty, a także w świetle argumentacji Węgier podważającej istnienie takiej dyskryminacji w niniejszym przypadku.

85

Zarzut pierwszy składa się z trzech części, dotyczących naruszenia, po pierwsze, art. 6a ust. 1 dyrektywy 2010/13, po drugie, art. 2 i art. 3 ust. 1 tej dyrektywy, a po trzecie, art. 9 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) owej dyrektywy.

86

W części pierwszej zarzutu pierwszego Komisja zarzuca Węgrom, że uchybiły one zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy art. 6a ust. 1 dyrektywy 2010/13, na mocy którego państwa członkowskie stosują odpowiednie środki w celu zapewnienia, by audiowizualne usługi medialne świadczone przez dostawców usług medialnych podlegających ich jurysdykcji, które mogą zaszkodzić fizycznemu, psychicznemu lub moralnemu rozwojowi małoletnich, były udostępniane jedynie w taki sposób, by małoletni w zwykłych okolicznościach nie mogli ich słuchać ani oglądać.

87

Instytucja ta podnosi w tym względzie, po pierwsze, że zgodnie z § 9 ust. 1 ustawy o usługach medialnych dostawcy linearnych usług medialnych są zobowiązani do klasyfikowania audycji, które rozpowszechniają zgodnie z § 9 ust. 2–7 tej ustawy. Zgodnie z § 9 ust. 6 wspomnianej ustawy zaklasyfikowanie do kategorii V, obejmującej audycje „niezalecane dla osób poniżej 18. roku życia”, ma zastosowanie do audycji mogących mieć negatywny wpływ na rozwój fizyczny, psychiczny lub moralny małoletnich, w szczególności gdy ich kluczowym elementem jest promowanie lub prezentowanie odejścia od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmiany płci lub homoseksualizmu. Po drugie, § 10 ust. 1 lit. d) tej ustawy przewiduje, że audycja kategorii V może być nadawana wyłącznie w godzinach od 22.00 do 5.00.

88

Komisja podnosi w tym kontekście, że ograniczenie nadawania przewidziane w § 9 ust. 1 i 6 ustawy o usługach medialnych nie ma zastosowania do niektórych szczególnych kategorii audycji, w szczególności do ogłoszeń społecznych lub komunikatów służących zwiększaniu świadomości. Zdaniem tej instytucji ogłoszenie społeczne jest krótkim spotem informacyjnym mającym na celu zwrócenie uwagi opinii publicznej na istotną kwestię. Podobnie komunikat służący zwiększaniu świadomości można interpretować jako komunikat lub przekaz opracowany w interesie publicznym, który jest rozpowszechniany w celach niekomercyjnych, w celach niezwiązanych z reklamą, za wynagrodzeniem lub nieodpłatnie, i który ma oddziaływać na widza lub słuchacza danej usługi medialnej w celu osiągnięcia celu leżącego w interesie ogólnym.

89

Jednakże § 32 ust. 4a tej ustawy wyraźnie wyłącza z pojęć „ogłoszenia społecznego” i „komunikatu służącego zwiększaniu świadomości” w rozumieniu jej § 9 ust. 1 audycje, które „mogą […] negatywnie wpływać na prawidłowy fizyczny, psychiczny lub moralny rozwój dzieci, w szczególności z tego powodu, że ich kluczowym elementem jest […] promowanie lub prezentowanie odejścia od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmiany płci i homoseksualizmu”. Dostęp do audycji mających charakter usługi publicznej jest zatem w znacznym stopniu ograniczony w przypadku audycji, które zawierają sceny promujące lub prezentujące odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm.

90

Komisja uważa zatem, że przepisy te ustanawiają ograniczenie świadczenia usług audiowizualnych sprzeczne z art. 6a ust. 1 dyrektywy 2010/13.

91

Zdaniem tej instytucji ograniczenia tego nie można uzasadnić celem zapobiegania zagrożeniu dla fizycznego, psychicznego lub moralnego rozwoju małoletnich, ponieważ samo prezentowanie homoseksualności lub życia osób niecispłciowych nie szkodzi takiemu rozwojowi. Środki te nie są odpowiednie do przeciwdziałania takiemu zagrożeniu ani nie są proporcjonalne, ponieważ Węgry nie wykazały istnienia związku przyczynowego między rozpatrywanymi ograniczeniami a podnoszonym interesem ogólnym.

92

W tym względzie zdaniem Komisji państwa członkowskie, gdy nie dysponują dowodami potencjalnej szkody dla małoletnich, nie mają pełnej swobody, by twierdzić, że niektóre treści są potencjalnie szkodliwe. Ani okoliczność, że art. 6a ust. 1 dyrektywy 2010/13 dokonuje minimalnej harmonizacji, ani zasada ostrożności, ani też zasada pomocniczości nie prowadzą do odmiennego wniosku.

93

Komisja podnosi w tym kontekście, że ograniczenie świadczenia usług audiowizualnych, gdy dotyczy treści odnoszących się konkretnie do płci lub orientacji seksualnej, w żadnym wypadku nie może opierać się na art. 6a ust. 1 dyrektywy 2010/13, ponieważ takie ograniczenie jest ze swej natury sprzeczne z zasadą niedyskryminacji, która jest zasadą ogólną prawa Unii ustanowioną w art. 21 Karty. Przypomina ona w tym względzie utrwalone orzecznictwo, z którego wynika, że państwa członkowskie nie mogą opierać się na wykładni prawa wtórnego, która byłaby sprzeczna w szczególności z prawami podstawowymi chronionymi przez porządek prawny Unii.

94

W tym względzie w ocenie Komisji należy stwierdzić, że orzecznictwo wynikające z wyroku z dnia 27 kwietnia 2006 r., Richards (C‑423/04, EU:C:2006:256, pkt 24 i przytoczone tam orzecznictwo), zgodnie z którym dyrektywa 2010/13 ma zastosowanie również w przypadku dyskryminacji, której źródłem jest zmiana płci danej osoby, odnosi się również do dyskryminacji ze względu na odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu.

95

Tymczasem ograniczenie nadawania audycji, których kluczowym elementem jest promowanie lub prezentowanie odejścia od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmiany płci lub homoseksualizmu, wyeliminowałoby faktyczne występowanie w tych audycjach osób niecispłciowych lub nieheteroseksualnych oraz ukazywanie ich sposobu życia, mimo że osoby te stanowią integralną część społeczeństwa opartego na różnorodności i pluralizmie, zgodnie z wartościami, o których mowa w art. 2 TUE. Paragraf 9 ust. 6 ustawy o usługach medialnych powoduje zatem dyskryminację bezpośrednią ze względu na płeć lub orientację seksualną, zakazaną przez art. 21 ust. 1 Karty.

96

Wbrew temu, co twierdzą Węgry, dyskryminacja ta nie może znajdować uzasadnienia w art. 24 ust. 2 i art. 14 ust. 3 Karty.

97

W pierwszej kolejności, co się tyczy art. 24 ust. 2 Karty, Komisja utrzymuje, że małoletni mogą być chronieni przed treściami nieodpowiednimi dla ich wieku bez wprowadzania dyskryminacji bezpośredniej ze względu na płeć i orientację seksualną. Ponadto różnorodność płciową jak najbardziej można przedstawiać w sposób dostosowany do wieku. Zdaniem Komisji wynika z tego, że § 9 ust. 6 ustawy o usługach medialnych nie stanowi koniecznego lub odpowiedniego środka zapewniającego ochronę małoletnich.

98

Przeciwnie, odmienne traktowanie ze względu na płeć i orientację seksualną wprowadzone przez ten przepis może zwiększać poczucie stygmatyzacji i wyobcowania u osób, w szczególności młodych i nastolatków, których tożsamość płciowa lub orientacja seksualna nie odpowiada „tradycyjnym normom społecznym”, wobec czego ograniczenia te raczej powodują szkody, niż im zapobiegają, zwłaszcza jeśli chodzi o małoletnich.

99

Co się tyczy kwestionowanego przez Węgry znaczenia, jakie ma w tym względzie orzecznictwo wynikające z wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 20 czerwca 2017 r. w sprawie Bayev i in. przeciwko Rosji (CE:ECHR:2017:0620JUD006766709), Komisja twierdzi, że Europejski Trybunał Praw Człowieka odrzucił w tym wyroku twierdzenie, zgodnie z którym sama wzmianka o homoseksualizmie lub otwarta debata publiczna na temat mniejszości seksualnych jest szkodliwa dla dzieci lub osób dorosłych wymagających opieki, podkreślając jednocześnie powody, dla których informacja i debata byłyby naprawdę korzystne dla spójności społecznej. Ochrona przed ryzykiem wykorzystywania i skorumpowania małoletnich ze względu na ich podatność na zagrożenia nie może ograniczać się do stosunków między osobami tej samej płci. Co do zasady ten pozytywny obowiązek powinien w tym samym stopniu odnosić się do stosunków między osobami płci odmiennej.

100

Komisja dodaje, że Europejski Trybunał Praw Człowieka potwierdził to orzecznictwo w wyroku z dnia 23 stycznia 2023 r. w sprawie Macatė przeciwko Litwie (CE:ECHR:2023:0123JUD006143519, § 210), w którym podkreślił, że nie ma żadnych dowodów naukowych ani danych socjologicznych sugerujących, iż otwarta debata publiczna na temat statusu społecznego mniejszości seksualnych miałaby szkodliwy wpływ na dzieci, oraz że w zakresie, w jakim małoletni, którzy są świadkami manifestacji na rzecz praw osób niecispłciowych lub nieheteroseksualnych, mają styczność z ideami dotyczącymi różnorodności, równości i tolerancji, przyjęcie tych poglądów mogłoby jedynie sprzyjać spójności społecznej.

101

Tymczasem w niniejszym wypadku § 9 ust. 6 ustawy o usługach medialnych sugeruje, że samo prezentowanie odejścia od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmiany płci lub homoseksualizmu jest tak samo szkodliwe jak nieuzasadnione ukazywanie przemocy, pornografii lub seksualności. Węgry nie wykazały również, że w najlepszym interesie dzieci leży zapewnienie, aby prezentowanie treści lub sposobu życia dotyczących osób niecispłciowych było dla nich dostępne dopiero po ukończeniu 18. roku życia.

102

W drugiej kolejności, co się tyczy art. 14 ust. 3 Karty, Komisja kwestionuje, że § 9 ust. 6 ustawy o usługach medialnych chroni wolność rodziców do wychowywania dzieci zgodnie z własnymi osobistymi przekonaniami religijnymi, filozoficznymi i pedagogicznymi, ponieważ Węgry nie przedstawiły przekonujących wyjaśnień co do tego, w jaki sposób to ograniczenie czy też brak ograniczeń dotyczących treści wpływa na prawo rodziców do wychowywania swoich dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami.

103

Po pierwsze, prawa rodziców wynikające z art. 14 ust. 3 Karty należy interpretować w świetle postanowień jej art. 24 oraz w świetle ochrony praw dziecka. Po drugie, ów art. 14 opiera się na prawie do nauki ustanowionym w art. 2 protokołu dodatkowego nr 1 do EKPC.

104

Tymczasem prawa rodziców do zapewnienia wychowania i nauczania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami religijnymi, filozoficznymi i pedagogicznymi, ustanowionego w art. 14 ust. 3 Karty, nie można interpretować w ten sposób, że uzasadnia ono przyjęcie przez państwa członkowskie przepisów naruszających w sposób dyskryminujący wolność wypowiedzi i godność ludzką innych osób, w tym małoletnich.

105

Ponadto z wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 7 grudnia 1976 r. w sprawie Kjeldsen, Busk Madsen i Pedersen przeciwko Danii (CE:ECHR:1976:1207JUD000509571, § 50) wynika, że art. 2 zdanie drugie tego protokołu dodatkowego ma na celu zabezpieczenie możliwości pluralizmu edukacyjnego, niezbędnego do zachowania „społeczeństwa demokratycznego” w rozumieniu EKPC.

106

W pozostałym zakresie Komisja podkreśla, że § 9 ust. 1 i 6 oraz § 32 ust. 4a ustawy o usługach medialnych nie można uznać za „bardziej szczegółowe lub surowsze przepisy” w rozumieniu art. 4 dyrektywy 2010/13, ponieważ takie bardziej szczegółowe lub surowsze przepisy są dozwolone jedynie w zakresie, w jakim są one zgodne z prawem Unii, co w tym wypadku nie ma miejsca.

107

Węgry podnoszą z jednej strony, że zgodnie z art. 7 ust. 2 Europejskiej konwencji o telewizji ponadgranicznej do dostawców treści medialnych należy zapewnienie, aby programy mogące zaburzać fizyczny, umysłowy i moralny rozwój dzieci i młodzieży nie były umieszczane w programie wówczas, gdy z uwagi na czas nadawania oraz oglądalność istnieje niebezpieczeństwo, że dzieci i młodzież mogłyby je oglądać. Z drugiej strony dostawcy usług medialnych ponoszą podobną odpowiedzialność na podstawie przepisów dyrektywy 2010/13. I tak art. 6a i motyw 60 tej dyrektywy podkreślają w szczególności konieczność i znaczenie ochrony małoletnich i przewidują środki w tym celu.

108

W tym względzie to państwo członkowskie kwestionuje założenie, na którym opiera się rozumowanie Komisji, zgodnie z którym przyjęcie środków na podstawie art. 6a ust. 1 wspomnianej dyrektywy wymagałoby uprzedniego ustalenia, że dane treści medialne rzeczywiście mają szkodliwy wpływ na rozwój małoletnich.

109

W istocie, jako że niemożliwe jest dokonanie oceny rzeczywistego wpływu takich treści medialnych, do państw członkowskich należy określenie, z uwzględnieniem minimalnego charakteru harmonizacji dokonanej w art. 6a ust. 1 tej dyrektywy i zgodnie z zasadą ostrożności, treści medialnych, elementów programu lub sposobów prezentacji, które mogą być szkodliwe dla fizycznego, psychicznego lub moralnego rozwoju małoletnich. Co się tyczy zasady ostrożności, Węgry podnoszą, że pojęcie „zdrowia ludzkiego” obejmuje zdrowie psychiczne i zdrowy rozwój psychologiczny. Na zasadę tę można zatem powołać się na poparcie twierdzenia, że nie ma wiarygodnych dowodów naukowych wykazujących, iż udostępnianie treści potencjalnie szkodliwych dla małoletnich nie jest w stanie zakłócić ich zdrowego rozwoju.

110

Określenie i interpretacja tych treści medialnych uznanych za szkodliwe, dokonywane na podstawie wartości i percepcji kulturowej i moralnej państw członkowskich, a także poziom ochrony, jaki należy zapewnić, nie zostały jednak zharmonizowane w dyrektywie 2010/13 i należą w związku z tym do wyłącznej kompetencji państw członkowskich.

111

Ponadto zgodnie z zasadą pomocniczości każde państwo członkowskie może swobodnie określać i wspierać ochronę dzieci oraz prawa rodziców do wychowywania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami osobistymi.

112

W pierwszej kolejności, co się tyczy treści przepisów regulujących, w odniesieniu do kategorii V, klasyfikację audycji ze względu na wiek, Węgry podnoszą, że § 9 ust. 6 ustawy o usługach medialnych nie można interpretować w ten sposób, że niektóre treści są klasyfikowane w sposób bezwarunkowy do tej kategorii lub że treści te są uważane za szkodliwe lub niekorzystne dla fizycznego, psychicznego lub moralnego rozwoju małoletnich.

113

Zaklasyfikowanie audycji do wspomnianej kategorii zależy bowiem od spełnienia kumulatywnych przesłanek określonych w tym przepisie. Po pierwsze, audycja ta musi być w stanie wywierać negatywny wpływ na fizyczny, psychiczny lub moralny rozwój małoletnich. Po drugie, ten negatywny wpływ może istnieć tylko wtedy, gdy elementy potencjalnie niekorzystne są kluczowymi elementami rzeczonej audycji.

114

W tym kontekście, o ile homoseksualizm lub życie osób niecispłciowych nie stanowi centralnego tematu audycji, samo ich prezentowanie nie ma takiego kluczowego charakteru.

115

W drugiej kolejności, co się tyczy uzasadnionego i proporcjonalnego charakteru rozpatrywanych środków, Węgry przypominają, po pierwsze, że przyświecającym im podstawowym celem leżącym w interesie ogólnym jest ochrona małoletnich przed szkodliwymi treściami medialnymi, których możliwych szkodliwych skutków małoletni sami nie potrafią oszacować.

116

Ponieważ z naukowego punktu widzenia przyjmuje się, że na rozwój tożsamości płciowej i orientacji seksualnej ma wpływ na wychowanie, kultura, media i społeczeństwo, należy dostosować nauczanie, informowanie i wychowanie do wieku oraz do rozwoju poznawczego i emocjonalnego danej grupy wiekowej.

117

Po drugie, ograniczenie wynikające z § 9 ust. 6 ustawy o usługach medialnych nie prowadzi do wykluczenia określonych osób lub określonych sposobów życia z przestrzeni publicznej, a zatem nie prowadzi do dyskryminacji bezpośredniej ze względu na orientację seksualną lub tożsamość płciową. Węgry podkreślają, że przepis ten nie ma na celu usunięcia z komunikacji publicznej „osób i sposobów życia” reprezentujących homoseksualizm, zmianę płci lub tożsamość nieodpowiadającą płci przypisanej przy urodzeniu. Jego racją bytu jest ochrona małoletnich, wobec czego na osoby dorosłe nie nakłada się żadnych ograniczeń ani zakazów.

118

Z tego względu to państwo członkowskie kwestionuje znaczenie wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 20 czerwca 2017 r. w sprawie Bayev i in. przeciwko Rosji (CE:ECHR:2017:0620JUD006766709), ponieważ w niniejszej sprawie, w przeciwieństwie do sytuacji rozpatrywanej w tym wyroku, nie można mówić o braku uszczegółowienia przyjętych środków. Owo państwo członkowskie podkreśla w tym kontekście, że rozpatrywane przepisy, w szczególności § 9 ust. 6 ustawy o usługach medialnych, wyraźnie określają swój zakres stosowania, odnosząc się do stosunków, które w codziennym życiu mogą mieć wpływ na zdrowy rozwój małoletnich, w szczególności w środowisku edukacyjnym i medialnym. Co się tyczy znaczenia wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 23 stycznia 2023 r. w sprawie Macatė przeciwko Litwie (CE:ECHR:2023:0123JUD006143519), Węgry twierdzą, że te same przepisy nie zakazują w sposób ogólny nabywania towarów lub usług, które prezentują lub promują określone treści, i nie naruszają prawa rodziców lub opiekunów do informowania małoletnich o tych kwestiach i do omawiania ich z nimi.

119

Należy zatem wziąć pod uwagę wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które uznają najlepszy interes małoletniego i margines swobody, jakim dysponują państwa członkowskie przy regulowaniu delikatnych kwestii. Uznanie tego marginesu swobody, doprecyzowanego w wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 7 grudnia 1976 r. w sprawie Handyside przeciwko Zjednoczonemu Królestwu (CE:ECHR:1976:1207JUD000549372, § 48), pozwoliłoby państwom członkowskim na ustalenie, czy istnieje nadrzędna potrzeba społeczna ograniczenia konkretnego prawa, a jeśli tak, to jakie środki można podjąć w celu sprostania tej potrzebie.

120

Węgry twierdzą zatem, że ograniczenie nadawania niektórych audycji wprowadzone przez § 9 ust. 6 ustawy o usługach medialnych jest uzasadnione najlepszym interesem dziecka, chronionym przez art. 24 ust. 2 Karty, ponieważ takie środki ochrony dzieciństwa należy uznać za zasadne w świetle zasady ostrożności w przypadku treści, co do których można domniemywać, że mają negatywny wpływ na zdrowy rozwój małoletnich.

121

Ograniczenie to jest również uzasadnione w świetle art. 14 ust. 3 Karty. Zdaniem Węgier z orzecznictwa wynikającego z wyroku z dnia 15 lipca 2021 r., WABE i MH Müller Handel (C‑804/18 i C‑341/19, EU:C:2021:594) wynika w tym względzie, że prawo rodziców do zapewnienia wychowania i nauczania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami religijnymi, filozoficznymi i pedagogicznymi stanowi obiektywny powód mogący uzasadniać ograniczenia praw ustanowionych w Karcie.

122

Węgry dodają, że środki rozpatrywane w ramach niniejszej części zarzutu pierwszego nie wprowadzają ogólnego ograniczenia w zakresie nadawania treści medialnych w odniesieniu do wszystkich rodzajów mediów oraz wszystkich platform wspólnotowych i publicznych, lecz jedynie w odniesieniu do linearnych usług medialnych, w związku z czym nie mogą skutkować wykluczeniem jakiegoś tematu lub jakiejś osoby z przestrzeni publicznej.

123

Co się tyczy zakazu zakwalifikowania rozpatrywanych treści jako ogłoszeń społecznych lub komunikatów służących zwiększaniu świadomości, zgodnie z § 32 ust. 4a ustawy o usługach medialnych, Węgry podnoszą, że komunikaty służące zwiększaniu świadomości stanowią formę promowania, poprzez reklamę, przyczyniającego się do realizacji celów związanych z interesem ogólnym lub celów polityki społecznej przyświecających różnym organom lub organizacjom, zarówno publicznym, jak i pozarządowym. W związku z tym audycji, której kluczowym elementem jest prezentowanie lub promowanie treści potencjalnie szkodliwych dla małoletnich, nie można uznać za ogłoszenie społeczne lub komunikat służący zwiększaniu świadomości. Tymczasem ów § 32 ust. 4a nie wyklucza zakwalifikowania jako ogłoszenia społecznego lub komunikatu służącego zwiększaniu świadomości audycji, które jedynie prezentują lub promują omawiane treści, jeśli owe treści nie stanowią kluczowego elementu danej audycji. Tak czy inaczej wspomniany § 32 ust. 4a nie przewiduje ogólnego zakazu nadawania tych treści.

124

Na wstępie należy zauważyć, po pierwsze, że dyrektywa 2010/13, jak wskazuje też jej tytuł i motyw 11, ma na celu koordynację niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych w celu dokończenia budowy prawdziwego rynku wewnętrznego tych usług. W tym celu dyrektywa ta ustanawia minimalny zestaw skoordynowanych zasad mających zastosowanie do wszystkich audiowizualnych usług medialnych, z których niektóre, jak wynika z motywu 18 tej dyrektywy, dotyczą treści tych usług (wyrok z dnia 26 czerwca 2025 r., Makeleio i Zougla, C‑555/23 i C‑556/23, EU:C:2025:484, pkt 60).

125

Po drugie, jak głosi motyw 20 dyrektywy 2018/1808, którą zmieniono dyrektywę 2010/13 poprzez włączenie do niej art. 6a ust. 1 – którego naruszenie zostało podniesione w ramach części pierwszej zarzutu pierwszego – podejście to, mające na celu minimalną harmonizację, pozwala państwom członkowskim zapewnić wyższy stopień ochrony przed treściami, które mogą zaszkodzić fizycznemu, psychicznemu lub moralnemu rozwojowi małoletnich.

126

Zgodnie z art. 6a ust. 1 akapit pierwszy państwa członkowskie stosują odpowiednie środki w celu zapewnienia, by audiowizualne usługi medialne świadczone przez dostawców usług medialnych podlegających ich jurysdykcji, które mogą zaszkodzić fizycznemu, psychicznemu lub moralnemu rozwojowi małoletnich, były udostępniane jedynie w taki sposób, by małoletni w zwykłych okolicznościach nie mogli ich słuchać ani oglądać. Środki te mogą obejmować wybór godzin nadawania audycji, narzędzia weryfikacji wieku lub inne rozwiązania techniczne. Muszą one być proporcjonalne do potencjalnej szkodliwości audycji.

127

W tym względzie należy zauważyć, po pierwsze, że – jak podkreślono w pkt 125 niniejszego wyroku – przepis ten ma prowadzić nie do pełnej, a do minimalnej harmonizacji. Po drugie, wobec braku harmonizacji na szczeblu Unii przepisów mających zastosowanie do klasyfikacji i oznakowania audycji audiowizualnych to do państw członkowskich należy określenie poziomu, na jakim zamierzają zapewnić osobom małoletnim ochronę przed treściami audiowizualnymi mogącymi zaszkodzić ich dobrostanowi i rozwojowi. Tak więc środki przyjęte przez państwo członkowskie w celu ochrony małoletnich przed treściami audiowizualnymi mogącymi zaszkodzić ich fizycznemu, psychicznemu lub moralnemu rozwojowi niekoniecznie odpowiadają koncepcji wspólnej wszystkim państwom członkowskim pod względem poziomu i sposobu tej ochrony, ponieważ koncepcja ta może być odmienna w poszczególnych państwach członkowskich w zależności od poglądów dotyczących między innymi moralności lub kultury (zob. podobnie wyroki: z dnia 19 listopada 2020 r., ZW, C‑454/19, EU:C:2020:947, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo; a także z dnia 23 marca 2023 r., Booky.fi, C‑662/21, EU:C:2023:239, pkt 56, 57).

128

W związku z tym, jak twierdzą Węgry, przy wdrażaniu art. 6a ust. 1 dyrektywy 2010/13 państwa członkowskie dysponują marginesem swobody przy definiowaniu audiowizualnych usług medialnych świadczonych przez dostawców usług medialnych podlegających ich jurysdykcji, które mogą zaszkodzić fizycznemu, psychicznemu lub moralnemu rozwojowi małoletnich (zob. podobnie wyrok z dnia 3 września 2020 r., Vivendi, C‑719/18, EU:C:2020:627, pkt 47), z zastrzeżeniem, zgodnie z tym przepisem, że odpowiednie środki, jakie podejmują na tej podstawie, będą proporcjonalne do potencjalnej szkodliwości danej audycji. Ten ostatni wymóg oznacza, że środki te nie powinny wykraczać poza to, co jest konieczne do ochrony tego rozwoju, oraz że nie mogą być one nieproporcjonalne w stosunku do tego celu (zob. analogicznie wyrok z dnia 5 grudnia 2024 r., Network One Distribution, C‑506/23, EU:C:2024:1003, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo).

129

Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wymogi wynikające z ochrony praw podstawowych są wiążące dla państw członkowskich, gdy wdrażają one przepisy Unii, wobec czego są one zobowiązane stosować te przepisy na warunkach, które nie naruszają wskazanych wymagań. W tym kontekście państwa członkowskie powinny w szczególności dbać o to, aby przyjęta wykładnia tekstu prawa wtórnego nie pozostawała w kolizji z tymi prawami podstawowymi (zob. podobnie wyroki: z dnia 26 czerwca 2007 r., Ordre des barreaux francophones et germanophone i in., C‑305/05, EU:C:2007:383, pkt 28; z dnia 29 kwietnia 2015 r., Léger,C‑528/13, EU:C:2015:288, pkt 41; z dnia 3 czerwca 2025 r., Kinsa, C‑460/23, EU:C:2025:392, pkt 69 i przytoczone tam orzecznictwo).

130

Trybunał wielokrotnie orzekał bowiem, że przepisy prawa Unii należy interpretować w świetle praw podstawowych stanowiących część składową zasad ogólnych prawa Unii, których przestrzeganie zapewnia Trybunał i które są obecnie wyrażone w Karcie (wyroki: z dnia 13 maja 2014 r., Google Spain i Google, C‑131/12, EU:C:2014:317, pkt 68; z dnia 25 maja 2016 r., Meroni, C‑559/14, EU:C:2016:349, pkt 45; z dnia 21 grudnia 2021 r., Bank Melli Iran, C‑124/20, EU:C:2021:1035, pkt 70).

131

Wynika z tego, że przyjmując środki na podstawie art. 6a ust. 1 dyrektywy 2010/13, państwa członkowskie nie mogą lekceważyć w szczególności zakazu wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć lub orientację seksualną ustanowionego w art. 21 ust. 1 Karty, ponieważ zakaz ten jest jako ogólna zasada prawa Unii normą o charakterze bezwzględnie wiążącym (wyrok z dnia 25 listopada 2025 r., Wojewoda Mazowiecki, C‑713/23, EU:C:2025:917, pkt 70 i przytoczone tam orzecznictwo). Ta zasada ogólna sprzeciwia się w szczególności temu, aby podobne sytuacje były traktowane w odmienny sposób, jeżeli takie odmienne traktowanie nie może być obiektywnie uzasadnione (zob. podobnie wyrok z dnia 1 marca 2011 r., Association belge des Consommateurs Test-Achats i in., C‑236/09, EU:C:2011:100, pkt 28 i przytoczone tam orzecznictwo).

132

W tym względzie należy uściślić, że istnienie zakazanej dyskryminacji może wynikać w szczególności z obraźliwego lub stygmatyzującego charakteru przepisów krajowych w stosunku do zainteresowanych osób (zob. w odniesieniu do dyskryminacji ze względu na pochodzenie etniczne wyrok z dnia 18 grudnia 2025 r., Slagelse Almennyttige Boligselskab, Afdeling Schackenborgvænge, C‑417/23, EU:C:2025:1017, pkt 126 i przytoczone tam orzecznictwo).

133

Co się tyczy w szczególności dyskryminacji ze względu na płeć, to zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie można jej sprowadzać wyłącznie do dyskryminacji wynikającej z przynależności do takiej czy innej płci. Z uwagi na przedmiot art. 21 ust. 1 Karty i charakter praw, które postanowienie to ma chronić, artykuł ten powinien znajdować zastosowanie nie tylko w przypadku dyskryminacji, której źródłem jest zmiana płci danej osoby, czyli tranzycja płciowa, lecz również w przypadku dyskryminacji ze względu na odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu [zob. podobnie i analogicznie wyroki: z dnia 27 kwietnia 2006 r., Richards, C‑423/04, EU:C:2006:256, pkt 24; z dnia 26 czerwca 2018 r., MB (Zmiana płci a emerytura),C‑451/16, EU:C:2018:492, pkt 35; z dnia 9 stycznia 2025 r., Mousse, C‑394/23, EU:C:2025:2, pkt 62 i przytoczone tam orzecznictwo].

134

W niniejszej sprawie § 9 ust. 6 ustawy o usługach medialnych w związku z § 10 ust. 1 lit. d) tej ustawy przewiduje, że audycje objęte zakresem stosowania tej ustawy, których kluczowym elementem jest promowanie lub prezentowanie odejścia od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmiany płci lub homoseksualizmu, są zaliczane do kategorii V i mogą być z tego tytułu nadawane wyłącznie w godzinach od 22.00 do 5.00. Paragraf 32 ust. 4a tej ustawy precyzuje ponadto, że takie audycje nie mogą zostać zaklasyfikowane jako ogłoszenia społeczne lub komunikaty służące zwiększaniu świadomości, które w tym charakterze mogłyby nie zostać objęte ograniczeniem wynikającym z tego § 9 ust. 6. Węgry twierdzą, że takie środki służą realizacji celu w postaci ochrony fizycznego, psychicznego lub moralnego rozwoju małoletnich, a także prawa rodziców do wychowywania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami osobistymi.

135

Należy jednak stwierdzić, że te przepisy ustawy o usługach medialnych wprowadzają rozróżnienie bezpośrednio oparte na płci i orientacji seksualnej, ponieważ poddają takim ograniczeniom czasu nadawania jedynie te właśnie audycje, natomiast nie audycje, których kluczowym elementem jest promowanie lub prezentowanie tożsamości płciowej i orientacji seksualnej osób cispłciowych i heteroseksualnych. Takie odmienne traktowanie stanowi zatem dyskryminację zakazaną co do zasady przez art. 21 ust. 1 Karty.

136

Jako że podstawą wspomnianych przepisów są wyłącznie względy dotyczące tożsamości płciowych i orientacji seksualnych prezentowanych w tych programach, opierają się one ponadto na założeniu, że każde prezentowanie lub promowanie odejścia od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmiany płci lub homoseksualizmu, niezależnie od konkretnej treści, może naruszać najlepszy interes dziecka, co ukazuje preferencję dla niektórych tożsamości płciowych i orientacji seksualnych na niekorzyść innych, a tym samym przyczynia się do stygmatyzacji tych ostatnich (zob. analogicznie wyrok ETPC z dnia 23 stycznia 2023 r. w sprawie Macatė przeciwko Litwie, CE:ECHR:2023:0123JUD006143519, §§ 214–216).

137

W tym kontekście nie można uwzględnić argumentu Węgier, zgodnie z którym § 9 ust. 6 ustawy o usługach medialnych w związku z § 10 ust. 1 lit. d) tej ustawy oraz § 32 ust. 4a owej ustawy nie przewidują ogólnego zakazu nadawania omawianych audycji.

138

Należy bowiem uściślić, że art. 21 ust. 1 Karty zakazuje „wszelkiej” dyskryminacji w szczególności ze względu na płeć lub orientację seksualną.

139

Ponadto wbrew temu, co twierdzą Węgry, dyskryminacja wynikająca z rozpatrywanych przepisów nie może być uzasadniona ani działaniem na rzecz najlepszego interesu dziecka na podstawie art. 24 ust. 2 Karty, ani prawem rodziców do zapewnienia wychowania i nauczania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami religijnymi, filozoficznymi i pedagogicznymi, ustanowionym w art. 14 ust. 3 Karty.

140

W tym względzie należy zauważyć, że zgodnie z art. 52 ust. 1 Karty wszelkie ograniczenia w korzystaniu z praw i wolności uznanych w Karcie muszą być przewidziane ustawą i szanować istotę tych praw i wolności. Z zastrzeżeniem zasady proporcjonalności ograniczenia mogą być wprowadzone wyłącznie wtedy, gdy są konieczne i rzeczywiście odpowiadają celom związanym z interesem ogólnym uznawanym przez Unię lub potrzebom ochrony praw i wolności innych osób.

141

Tymczasem w niniejszej sprawie, w świetle rozważań przedstawionych w pkt 136 niniejszego wyroku, należy stwierdzić, że opierając się na założeniu, iż każde prezentowanie lub promowanie odejścia od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmiany płci lub homoseksualizmu, niezależnie od konkretnej treści, może naruszać najlepszy interes dziecka, a tym samym ujawniając preferencję dla niektórych tożsamości płciowych i orientacji seksualnych na niekorzyść innych, które w konsekwencji są stygmatyzowane, rozpatrywane przepisy krajowe są w sposób oczywisty sprzeczne z wymogami wynikającymi w społeczeństwie opartym na pluralizmie z zakazu dyskryminacji ze względu na płeć i orientację seksualną zagwarantowanego w art. 21 ust. 1 Karty, a zatem naruszają istotę tego postanowienia.

142

W tym względzie należy przypomnieć, że na mocy art. 52 ust. 1 zdanie pierwsze Karty naruszenie istoty prawa zagwarantowanego w Karcie w żadnym wypadku nie może być uzasadnione (zob. podobnie wyroki: z dnia 26 września 2024 r., Ordre des avocats du Barreau de Luxembourg, C‑432/23, EU:C:2024:791, pkt 74; a także z dnia 13 marca 2025 r., Deldits, C‑247/23, EU:C:2025:172, pkt 45, 50).

143

Ponadto, co się tyczy w pierwszej kolejności argumentacji Węgier opartej na art. 24 ust. 2 Karty, należy przypomnieć, że postanowienie to potwierdza podstawowy charakter praw dziecka [zob. podobnie wyrok z dnia 14 stycznia 2021 r., Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Powrót małoletniego bez opieki), C‑441/19, EU:C:2021:9, pkt 45].

144

Jak twierdzą Węgry, przy wdrażaniu § 6a ust. 1 dyrektywy 2010/13 państwa członkowskie muszą oczywiście uwzględnić art. 24 Karty, który stanowi w ust. 1, że dzieci mają między innymi prawo do takiej ochrony, jaka jest konieczna dla ich dobra, a w ust. 2 – że we wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych także przez władze publiczne, należy przede wszystkim uwzględnić najlepszy interes dziecka, ponieważ wymogi te znajdują odzwierciedlenie w celu tej dyrektywy, polegającym, jak wynika z jej motywów 60 i 104, na zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony fizycznego, psychicznego i moralnego rozwoju małoletnich.

145

Przy wdrażaniu dyrektywy do państw członkowskich należy zatem dokonanie oceny, czy audycje dostawców usług medialnych podlegających ich jurysdykcji są nieodpowiednie dla wszystkich lub niektórych małoletnich w świetle szczególnego stopnia podatności na zagrożenia wynikającego z ich wieku oraz z okoliczności, że ich rozwój fizyczny, psychiczny lub moralny jeszcze się nie zakończył.

146

Nie zmienia to jednak faktu, że małoletni mogą być odpowiednio chronieni przed audycjami nieodpowiednimi dla ich wieku bez ustanawiania dyskryminacji bezpośredniej ze względu na płeć i orientację seksualną, takiej jak ta wynikająca w wypadku niniejszej sprawy z § 9 ust. 6 ustawy o usługach medialnych w związku z § 10 ust. 1 lit. d) tej ustawy oraz z § 32 ust. 4a owej ustawy.

147

Sama bowiem okoliczność, że treści promują lub prezentują odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm, nie może jako taka dowodzić potencjalnie szkodliwego charakteru takich treści.

148

Wbrew temu, co twierdzą Węgry, wniosku tego nie może podważyć przypomniany w pkt 128 niniejszego wyroku margines swobody, jakim dysponują państwa członkowskie w zakresie ochrony małoletnich przed nieodpowiednimi dla nich usługami medialnymi, ponieważ z tego marginesu swobody należy, zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 129 niniejszego wyroku, korzystać z poszanowaniem praw podstawowych zagwarantowanych w Karcie.

149

Co się tyczy w drugiej kolejności argumentacji Węgier opartej na art. 14 ust. 3 Karty, z wyjaśnień dotyczących Karty wynika, że ów art. 14 jest oparty zarówno na wspólnych tradycjach konstytucyjnych państw członkowskich, jak i na artykule 2 protokołu dodatkowego nr 1 do EKPC, zgodnie z którym, po pierwsze, „[n]ikt nie może być pozbawiony prawa do nauki”, oraz po drugie, „[w]ykonując swoje funkcje w dziedzinie wychowania i nauczania, państwo uznaje prawo rodziców do zapewnienia wychowania i nauczania zgodnie z ich własnymi przekonaniami religijnymi i filozoficznymi”. Z wyjaśnień tych wynika również, że prawo rodziców ustanowione w art. 14 ust. 3 Karty należy interpretować w związku z postanowieniami jej art. 24.

150

Dodatkowo z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczącego art. 2 protokołu dodatkowego nr 1 do EKPC wynika, że prawo rodziców, o którym mowa w tym art. 2 zdanie drugie, zasadza się na podstawowym prawie do nauki, jednak że to drugie zdanie ma w szczególności na celu zapewnienie możliwości pluralizmu edukacyjnego, niezbędnego do zachowania „demokratycznego społeczeństwa” w rozumieniu EKPC [wyroki ETPC: z dnia7 grudnia 1976 r. w sprawie Kjeldsen, Busk Madsen i Pedersen przeciwko Danii, CE:ECHR:1976:1207JUD000509571, § 50; a także z dnia 25 czerwca 2024 r. w sprawie Ukraina przeciwko Rosji (Krym), CE:ECHR:2024:0625JUD002095814, § 138].

151

Co się tyczy tego „pluralizmu edukacyjnego” w rozumieniu orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, należy podkreślić, że z orzecznictwa tego wynika również, iż „nierealistyczne byłoby oczekiwanie, że przekonania religijne lub filozoficzne rodziców będą za każdym razem uznawane za priorytetowe niezależnie od sytuacji, w szczególności poza szkołą”. Europejski Trybunał Praw Człowieka przypomniał w tym kontekście, że „[EKPC] nie gwarantuje nikomu prawa do tego, by nie być konfrontowanym z opiniami sprzecznymi z jego własnymi przekonaniami”. W rezultacie „w delikatnych kwestiach, takich jak publiczna dyskusja na temat edukacji seksualnej, w której należy wyważyć między poglądami rodziców, polityką edukacyjną i prawem osób trzecich do wolności wypowiedzi, władze są zmuszone odwołać się do kryteriów obiektywności, pluralizmu, ścisłości naukowej i wreszcie przydatności danego rodzaju informacji dla młodych odbiorców” (wyrok ETPC z dnia 20 czerwca 2017 r. w sprawie Bayev i in. przeciwko Rosji, CE:ECHR:2017:0620JUD006766709, §§ 81, 82).

152

Jak zauważyła w istocie rzeczniczka generalna w pkt 127 opinii, ustanowione w art. 14 ust. 3 Karty prawo rodziców do zapewnienia wychowania i nauczania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami stanowi zatem konsekwencję prawa do nauki w rozumieniu tego art. 14, pozwalającego rodzicom na wychowywanie i nauczanie ich dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami religijnymi, filozoficznymi i pedagogicznymi.

153

Niemniej wbrew temu, co podnoszą Węgry, tego prawa rodziców do zapewnienia wychowania i nauczania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami nie można interpretować w ten sposób, że może ono uzasadniać w sposób ogólny możliwość przyjęcia przez państwo członkowskie środków stanowiących dyskryminację bezpośrednią ze względu na płeć lub orientację seksualną poprzez ograniczenie rozpowszechniania w sferze publicznej treści charakteryzujących się wyłącznie tym, że promują lub prezentują odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm. Przeciwnie, takie ograniczenie rozpowszechniania mogłoby pozbawić rodziców swobody wyboru w zakresie wychowania i nauczania ich dzieci.

154

Ponadto sama okoliczność, że kluczowym elementem audycji nadawanych przez dostawców linearnych usług medialnych jest promowanie lub prezentowanie odejścia od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmiany płci lub homoseksualizmu w rozumieniu tego § 9 ust. 6 ustawy o usługach medialnych, w żaden sposób nie stoi na przeszkodzie temu, by rodzice wywiązywali się w stosunku do dzieci ze swojej odpowiedzialności jako wychowawcy lub orientowali je w kierunku zgodnym z ich własnymi przekonaniami religijnymi lub filozoficznymi.

155

W świetle całości powyższych rozważań § 9 ust. 6 ustawy o usługach medialnych w związku z § 10 ust. 1 lit. d) tej ustawy oraz § 32 ust. 4a tej ustawy nie można uznać za odpowiednie środki, w rozumieniu art. 6a ust. 1 dyrektywy 2010/13, odczytywanego w świetle art. 21 Karty, w celu zapewnienia, aby audiowizualne usługi medialne świadczone przez dostawców usług medialnych podlegających jurysdykcji Węgier, które mogą zaszkodzić fizycznemu, psychicznemu lub moralnemu rozwojowi małoletnich, były udostępniane jedynie w taki sposób, by w zwykłych okolicznościach nie mogli oni ich słuchać ani oglądać.

156

Wniosku tego nie podważa zasada ostrożności, na którą powołują się Węgry, ponieważ zasada ta w żadnym razie nie może uzasadniać przyjęcia, z naruszeniem zakazu przewidzianego w art. 21 ust. 1 Karty, środków stanowiących dyskryminację bezpośrednią ze względu na płeć i orientację seksualną.

157

Nie może on również zostać podważony w oparciu o przywoływaną przez Węgry zasadę pomocniczości, ponieważ – jak zwraca uwagę Komisja – to państwo członkowskie nie zakwestionowało, w drodze skargi o stwierdzenie nieważności przewidzianej w art. 263 TFUE, zgodności z prawem tego art. 6a ust. 1 na podstawie tej zasady w celu uchylenia się od stosowania tego przepisu.

158

Wynika z tego, że § 9 ust. 6 ustawy o usługach medialnych w związku z § 10 ust. 1 lit. d) tej ustawy ani § 32 ust. 4a owej ustawy nie mogą stanowić środków spełniających wymogi przewidziane we wspomnianym art. 6a ust. 1 odczytywanym w świetle art. 21 ust. 1 Karty.

159

W pozostałym zakresie należy stwierdzić, zgodnie z twierdzeniem Komisji, że owych § 9 ust. 6 w związku z § 10 ust. 1 lit. d) oraz § 32 ust. 4a również nie można uznać za przepisy bardziej szczegółowe lub surowsze w rozumieniu art. 4 ust. 1 dyrektywy 2010/13.

160

Zgodnie bowiem z tym ostatnim przepisem, odczytywanym w świetle motywów 41 i 83 tej dyrektywy, w celu zapewnienia pełnej i właściwej ochrony interesów konsumentów jako widzów państwa członkowskie zachowują możliwość określania bardziej szczegółowych lub surowszych przepisów lub w pewnych okolicznościach do nakładania odrębnych warunków na dostawców usług medialnych podlegających ich jurysdykcji w dziedzinach objętych ową dyrektywą, z zastrzeżeniem zgodności tych przepisów z prawem Unii, a w szczególności z zasadami ogólnymi tego prawa (zob. podobnie wyrok z dnia 26 czerwca 2025 r., Makeleio i Zougla, C‑555/23 i C‑556/23, EU:C:2025:484, pkt 77 i przytoczone tam orzecznictwo).

161

Wynika z tego, że chociaż art. 4 ust. 1 dyrektywy 2010/13 pozwala państwom członkowskim na ustanowienie bardziej szczegółowych lub surowszych przepisów w dziedzinach, które podlegają koordynacji na mocy tej dyrektywy, takie przepisy muszą na podstawie tego przepisu być zgodne z prawem Unii, a w szczególności z prawami podstawowymi zagwarantowanymi w Karcie.

162

Tymczasem, jako że z powyższych rozważań wynika, iż § 9 ust. 6 ustawy o usługach medialnych w związku z art. 10 ust. 1 lit. d) tej ustawy oraz § 32 ust. 4a owej ustawy naruszają istotę art. 21 ust. 1 Karty, tych przepisów prawa węgierskiego nie można w żadnym wypadku uznać za przepisy bardziej szczegółowe lub surowsze w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej dyrektywy.

163

W tych okolicznościach należy stwierdzić, że część pierwsza zarzutu pierwszego jest zasadna.

164

W części drugiej zarzutu pierwszego Komisja utrzymuje, że Węgry naruszyły zasadę kraju pochodzenia ustanowioną w art. 2 i art. 3 ust. 1 dyrektywy 2010/13.

165

Podnosi ona, że § 179 ust. 2 ustawy o usługach medialnych, który zobowiązuje radę ds. mediów, w przypadku wystąpienia problemu związanego z przepisami tej ustawy, do zwrócenia się do państwa członkowskiego, którego jurysdykcji podlega dany dostawca usług medialnych, o podjęcie skutecznych działań oraz do zwrócenia się do właściwego państwa członkowskiego o interwencję w celu położenia kresu naruszeniom zgłoszonym przez radę ds. mediów, prowadzi do ograniczenia swobody odbioru w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej dyrektywy.

166

W pierwszej kolejności Komisja podnosi, że ów § 179 ust. 2 zasadniczo zmienia zasadę kraju pochodzenia w zakresie, w jakim ustanawia mechanizm, za pomocą którego państwo członkowskie przeznaczenia dąży do wymuszenia na państwie członkowskim pochodzenia, aby zapewniło przestrzeganie przepisów państwa członkowskiego przeznaczenia na warunkach innych niż przewidziane w tej dyrektywie.

167

Prawdą jest, że art. 3 ust. 2 tej dyrektywy ustanawia ramy prawne umożliwiające państwom członkowskim wyjątkowe odstępstwo od swobody korzystania z usług audiowizualnych pochodzących z innych państw członkowskich. Jednakże państwo członkowskie nie może stworzyć w swoim prawie krajowym równoległego przepisu szczególnego w celu rozszerzenia własnych unormowań na usługodawców podlegających jurysdykcji innego państwa członkowskiego i stosowania niższego progu interwencji niż ten przewidziany w tym przepisie dyrektywy.

168

Ogólnego obowiązku spoczywającego na radzie ds. mediów na podstawie § 179 ust. 2 ustawy o usługach medialnych nie można też skutecznie uznać za objęty zakresem pojęcia „bardziej szczegółowych lub surowszych przepisów” w rozumieniu art. 4 ust. 1 dyrektywy 2010/13, ponieważ przepisu tego nie można interpretować w ten sposób, że pozwala on państwom członkowskim na odstąpienie od obowiązku zastosowania się do przepisów zharmonizowanych przez tę dyrektywę. Dodatkowo ów art. 4 ust. 1 wymaga indywidualnej analizy każdego przypadku, podczas gdy § 179 ust. 2 ustawy o usługach medialnych ustanawia ogólny obowiązek rady ds. mediów.

169

Komisja dodaje, że w zakresie, w jakim ciążący na radzie ds. mediów na podstawie § 179 ust. 2 ustawy o usługach medialnych obowiązek działania obejmuje w szczególności przypadki stwierdzenia problemów związanych z klasyfikacją audycji w sposób zgodny z § 9 ust. 6 tej ustawy, wspomniany obowiązek opiera się – z tego samego powodu, który został przedstawiony w pkt 93 niniejszego wyroku – na kryteriach dyskryminacyjnych. Instytucja ta wyjaśnia w tym względzie, że władze węgierskie zastosowały § 179 ust. 2 ustawy o usługach medialnych już w wielu przypadkach.

170

W drugiej kolejności Komisja zwraca uwagę, że stosowanie sankcji przewidzianych w § 187 ust. 3 ustawy o usługach medialnych, w przypadku gdy dostawca usług medialnych nie zastosuje się do wniosku rady ds. mediów w terminie dwóch miesięcy, zgodnie z § 179 ust. 4 tej ustawy, może ograniczać swobodę odbioru i retransmisji przewidzianą w dyrektywie 2010/13 w okolicznościach nieobjętych zakresem stosowania art. 3 ust. 2 tej dyrektywy.

171

W trzeciej kolejności, co się tyczy argumentu Węgier dotyczącego podnoszonego marginesu swobody państw członkowskich wynikającego z wyroku z dnia 22 września 2011 r., Mesopotamia Broadcast i Roj TV (C‑244/10 i C‑245/10, EU:C:2011:607), Komisja podnosi, że wyrok ten dotyczy wykładni dyrektywy 89/552, podczas gdy rozpatrywane w niniejszej sprawie środki krajowe wchodzą w zakres dziedziny podlegającej koordynacji na mocy dyrektywy 2010/13, w związku z czym zasada kraju pochodzenia ma w niniejszym wypadku zastosowanie.

172

Trybunał wyjaśnił w pkt 53 tego wyroku, że takie środki powinny być zgodne z wymogiem, aby nie utrudniać ściśle rozumianej retransmisji na terytorium państwa członkowskiego będącego odbiorcą programów telewizyjnych realizowanych przez nadawcę z terytorium innego państwa członkowskiego. Tymczasem wymóg ten nie został spełniony w niniejszej sprawie, ponieważ na dostawców usług medialnych, w tym na dostawców transgranicznych usług medialnych, mogą zostać nałożone sankcje.

173

Węgry odpowiadają, że zasada kraju pochodzenia zagwarantowana w dyrektywie 2010/13 nie została naruszona.

174

W pierwszej kolejności – podstawą prawną procedury przewidzianej w § 179 ustawy o usługach medialnych jest nie art. 3, lecz art. 4 tej dyrektywy. Ów § 179 zawiera przepisy umożliwiające zwalczanie prób obchodzenia przepisów przewidzianych w ustawie o usługach medialnych przez dostawców usług medialnych, którzy nie mają siedziby na Węgrzech, jednak kierują całość lub większą część swoich usług na terytorium Węgier.

175

W drugiej kolejności – ustawa zmieniająca nie wprowadziła do ustawy o usługach medialnych nowego § 179 ust. 2, lecz jedynie znowelizowała ten przepis, uściślając, że rada ds. mediów, w przypadku gdy dostawca usług niepodlegający jurysdykcji Węgier dopuścił się naruszenia, ma obowiązek zwrócić się do właściwego państwa członkowskiego o podjęcie skutecznych środków.

176

Ów art. 179 ust. 2 stanowi zatem zdaniem Węgier wdrożenie mechanizmu lojalnej współpracy w celu znalezienia obopólnie satysfakcjonującego rozwiązania, zgodnie z art. 4 ust. 2 dyrektywy 2010/13.

177

W trzeciej kolejności – z wyroku z dnia 22 września 2011 r., Mesopotamia Broadcast i Roj TV (C‑244/10 i C‑245/10, EU:C:2011:607, pkt 37) wynika, że państwa członkowskie dysponują pewnym marginesem swobody, wynikającym ze względów porządku publicznego, dobrych obyczajów lub bezpieczeństwa publicznego, w odniesieniu do przepisów powszechnie obowiązujących na ich terytorium do programów telewizyjnych pochodzących z innego państwa członkowskiego.

178

Na wstępie należy przypomnieć, po pierwsze, że art. 2 ust. 1 dyrektywy 2010/13 nakłada na każde państwo członkowskie obowiązek zapewnienia, by wszystkie audiowizualne usługi medialne świadczone przez dostawców usług medialnych podlegających jego jurysdykcji pozostawały w zgodzie z zasadami systemu prawa, który ma zastosowanie do audiowizualnych usług medialnych przeznaczonych do odbioru w tym państwie członkowskim.

179

Z jednej strony art. 3 ust. 1 dyrektywy 2010/13 zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia na ich terytoriach swobody odbioru i nieograniczania retransmisji audiowizualnych usług medialnych z innych państw członkowskich z przyczyn, które wchodzą w zakres dziedzin podlegających koordynacji na mocy tej dyrektywy.

180

Artykuł 3 ust. 2 owej dyrektywy zezwala jednak państwom członkowskim na tymczasowe odstąpienie od stosowania ust. 1 tego artykułu, jeżeli audiowizualna usługa medialna świadczona przez dostawcę usług medialnych podlegającego jurysdykcji innego państwa członkowskiego stanowi jawne, poważne i groźne naruszenie art. 6 ust. 1 lit. a) lub art. 6a ust. 1 rzeczonej dyrektywy lub szkodzi zdrowiu publicznemu lub stwarza poważne i groźne ryzyko takiej szkody.

181

Ponadto, jak stanowi motyw 33 dyrektywy 2010/13, zasada kraju pochodzenia, odzwierciedlona w art. 2 ust. 1 oraz w art. 3 ust. 1 tej dyrektywy, powinna być uważana za kluczową dla budowy rynku wewnętrznego. Zasada ta powinna być stosowana do wszystkich audiowizualnych usług medialnych w celu zapewnienia dostawcom usług medialnych pewności prawnej jako niezbędnej podstawy nowych sposobów prowadzenia działalności gospodarczej oraz dystrybucji takich usług. Jest ona również konieczna, aby zapewnić swobodny przepływ informacji i audycji audiowizualnych na rynku wewnętrznym.

182

W pierwszej kolejności należy zbadać, czy § 179 ust. 2 ustawy o usługach medialnych ogranicza na terytorium Węgier retransmisję audiowizualnych usług medialnych pochodzących z innych państw członkowskich z przyczyn, które wchodzą w zakres dziedzin podlegających koordynacji na mocy tej dyrektywy, z naruszeniem zasady ustanowionej w jej art. 3 ust. 1.

183

W tym względzie podkreślenia wymaga, że Europejska konwencja o telewizji ponadgranicznej, która została opracowana w tym samym czasie co dyrektywa 89/552 i do której ta dyrektywa oraz dyrektywa 2010/13 czynią odesłanie, stanowi w art. 4, zawierającym przepis podobny do art. 3 ust. 1 tej ostatniej dyrektywy, że strony tej konwencji „zagwarantują swobodny odbiór” i „nie będą ograniczać retransmisji” na swych terytoriach usług objętych zakresem stosowania wspomnianej konwencji zgodnych z jej postanowieniami (zob. podobnie wyrok z dnia 4 lipca 2019 r., Baltic Media Alliance, C‑622/17, zwany dalej wyrokiem Baltic Media Alliance, EU:C:2019:566, pkt 69).

184

Trybunał orzekł w tym kontekście, odnosząc się do dyrektywy 89/552, której art. 2a ust. 1 i 2 odpowiada w istocie art. 3 ust. 1 i 2 dyrektywy 2010/13, że owa pierwsza dyrektywa ustanawiała zasadę uznawania przez państwo członkowskie będące odbiorcą programu funkcji kontrolnych państwa członkowskiego, z którego pochodzą programy, wobec audiowizualnych usług medialnych dostawców podlegających jego jurysdykcji (wyrok Baltic Media Alliance, pkt 71 i przytoczone tam orzecznictwo).

185

Trybunał podkreślił również, że kontrola stosowania prawa państwa członkowskiego będącego odbiorcą programu, które dotyczy audiowizualnych usług medialnych i przestrzegania postanowień dyrektywy 89/552, należy wyłącznie do państwa członkowskiego, z którego usługi te pochodzą, i że państwo członkowskie będące odbiorcą programu nie jest uprawnione do sprawowania własnej kontroli pod względami wchodzącymi w zakres dziedzin podlegających koordynacji na mocy tej dyrektywy (wyrok Baltic Media Alliance, pkt 72 i przytoczone tam orzecznictwo).

186

Natomiast co do zasady dyrektywa 2010/13 nie sprzeciwia się zastosowaniu przepisów krajowych, które, w sposób ogólny, mają na celu ochronę konsumentów, jednak nie ustanawiają ponownej kontroli programów telewizyjnych, występującej obok kontroli, do której sprawowania zobowiązane jest państwo członkowskie nadawania (wyrok Baltic Media Alliance, pkt 73 i przytoczone tam orzecznictwo).

187

W rezultacie środek krajowy służący osiągnięciu celu leżącego w interesie ogólnym, który reguluje pewne aspekty nadawania lub rozpowszechniania audiowizualnych usług medialnych, nie jest objęty zakresem stosowania art. 3 ust. 1 i 2 tej dyrektywy, chyba że ustanawia on powtórną kontrolę programów telewizyjnych, występującą obok kontroli będącej obowiązkiem państwa członkowskiego nadawania (wyrok Baltic Media Alliance, pkt 74 i przytoczone tam orzecznictwo).

188

A zatem nie stanowi takiego ograniczenia w rozumieniu art. 3 ust. 1 wspomnianej dyrektywy środek krajowy, który – w sposób ogólny – ma na celu zapewnienie porządku publicznego i określa zasady rozpowszechniania kanału telewizyjnego na rzecz konsumentów w państwie członkowskim będącym odbiorcą programu, o ile takie zasady nie ograniczają ściśle rozumianej retransmisji tego kanału i o ile takiego środka nie można uznać za ustanowienie powtórnej kontroli przekazu danego kanału, występującej obok kontroli będącej obowiązkiem państwa członkowskiego nadawania (zob. podobnie wyrok Baltic Media Alliance, pkt 77).

189

W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że § 179 ust. 2 ustawy o usługach medialnych nakłada na radę ds. mediów, w szczególności w przypadku naruszenia mających tutaj znaczenie przepisów tej ustawy, obowiązek zwrócenia się o podjęcie skutecznych działań do państwa członkowskiego nadawania, którego jurysdykcji podlega dany dostawca usług medialnych. W tych ramach rada ds. mediów zwraca się do danego państwa członkowskiego o podjęcie działań w celu położenia kresu zgłoszonym przez nią naruszeniom.

190

Zgodnie z § 179 ust. 4 wspomnianej ustawy rada ds. mediów może zastosować w szczególności konsekwencje prawne, o których mowa w § 187 ust. 3 lit. c) tej ustawy, co może prowadzić, w przypadku powtarzającego się i poważnego naruszenia, do zawieszenia wykonywania prawa do świadczenia usług medialnych na okres do jednego tygodnia.

191

Ponadto, jak podnosi Komisja, ów § 179 ma znajdować zastosowanie do audycji mogących wywierać negatywny wpływ na fizyczny, psychiczny lub moralny rozwój małoletnich w rozumieniu § 9 ust. 6 ustawy o usługach medialnych. Taka konstatacja wystarczy do wykazania, że wspomniany § 179 wchodzi w zakres dziedzin podlegających koordynacji na mocy 2010/13, o czym świadczy jej art. 6a, który ma właśnie na celu ochronę fizycznego, psychicznego lub moralnego rozwoju małoletnich poprzez uchronienie ich przed treściami audiowizualnymi nieodpowiednimi dla ich wieku.

192

W konsekwencji § 179 ust. 2 ustawy o usługach medialnych może wprowadzać powtórną kontrolę nad programami telewizyjnymi, która ma charakter dodatkowy w stosunku do kontroli, którą zobowiązane jest sprawować państwo członkowskie nadawania. Ta powtórna kontrola jest co do zasady sprzeczna z dyrektywą 2010/13, ponieważ ogranicza ściśle rozumianą retransmisję na terytorium Węgier audiowizualnych usług medialnych pochodzących z innych państw członkowskich w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej dyrektywy.

193

W drugiej kolejności należy stwierdzić, że odstępstwo od zasady kraju pochodzenia wprowadzone przez § 179 ust. 2 ustawy o usługach medialnych nie może znajdować uzasadnienia na podstawie art. 3 ust. 2 wspomnianej dyrektywy.

194

Zgodnie z tym ostatnim przepisem państwo członkowskie może tymczasowo odstąpić od stosowania art. 3 ust. 1, jeżeli audiowizualna usługa medialna świadczona przez dostawcę usług medialnych podlegającego jurysdykcji innego państwa członkowskiego stanowi jawne, poważne i groźne naruszenie między innymi art. 6a ust. 1 owej dyrektywy lub szkodzi zdrowiu publicznemu lub stwarza poważne i groźne ryzyko takiej szkody.

195

Tymczasem z jednej strony, jak stwierdzono w pkt 135–155 niniejszego wyroku, sama okoliczność, że kluczowym elementem audiowizualnych usług medialnych w formie audycji audiowizualnych jest promowanie lub prezentowanie odejścia od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmiany płci lub homoseksualizmu, nie może uzasadniać przyjęcia w odniesieniu do tych audycji odpowiednich środków w rozumieniu art. 6a ust. 1 dyrektywy 2010/13 ze względu na to, że audycje te mogłyby zaszkodzić fizycznemu, psychicznemu lub moralnemu rozwojowi małoletnich.

196

Z drugiej strony, zgodnie z zasadami wynikającymi z orzecznictwa przypomnianego w pkt 127–133 niniejszego wyroku, wyrażenie „poważne i groźne ryzyko […] szkody” dla zdrowia publicznego użyte w art. 3 ust. 2 dyrektywy 2010/13 należy interpretować w sposób zgodny w szczególności z art. 21 ust. 1 Karty, zakazującym wszelkich form dyskryminacji ze względu na płeć lub orientację seksualną. Tymczasem ze względów analogicznych do tych, które zostały wskazane w szczególności w pkt 135–154 niniejszego wyroku, należy stwierdzić, że audiowizualne usługi medialne takie jak te, o których mowa w § 9 ust. 6 ustawy o usługach medialnych, również nie mogą być źródłem takiego poważnego i groźnego ryzyka szkody dla zdrowia publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 2 tej dyrektywy z tego tylko powodu, że ich kluczowym elementem jest promowanie lub prezentowanie odejścia od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmiany płci i homoseksualizmu.

197

W tych okolicznościach Węgry nie mogą również skutecznie powoływać się na względy porządku publicznego, dobrych obyczajów lub bezpieczeństwa publicznego w celu uzasadnienia wykonywania przez radę ds. mediów kompetencji przyznanej jej w § 179 ust. 2 ustawy o usługach medialnych w związku z § 179 ust. 4 lit. a) i § 187 ust. 3 lit. c) tej ustawy w zamiarze ograniczenia ściśle rozumianej retransmisji audiowizualnych usług medialnych pochodzących z innych państw członkowskich, które mają cechy określone w § 9 ust. 6 tej ustawy (zob. podobnie wyrok z dnia 22 września 2011 r., Mesopotamia Broadcast i Roj TV, C‑244/10 i C‑245/10, EU:C:2011:607, pkt 37).

198

W trzeciej kolejności, wbrew temu, co twierdzą Węgry, § 179 ust. 2 ustawy o usługach medialnych nie znajduje również podstawy w art. 4 dyrektywy 2010/13.

199

Jak wynika z pkt 160 niniejszego wyroku, państwa członkowskie mają możliwość, zgodnie z tym art. 4 ust. 1, ustanowienia w odniesieniu do dostawców usług medialnych podlegających ich jurysdykcji bardziej szczegółowych lub surowszych przepisów oraz, w niektórych przypadkach, odmiennych warunków w dziedzinach objętych tą dyrektywą, pod warunkiem że przepisy te są zgodne z prawem Unii, a w szczególności z jego zasadami ogólnymi.

200

Ponadto art. 4 ust. 2 tej dyrektywy uprawnia zasadniczo, w drodze wyjątku, do wystąpienia o zobowiązanie dostawcy usług medialnych podlegającego jurysdykcji innego państwa członkowskiego, lecz świadczącego audiowizualne usługi medialne, które w całości lub w przeważającej części kierowane są na terytorium pierwszego państwa członkowskiego, do przestrzegania takich bardziej szczegółowych lub surowszych przepisów przyjętych przez państwo członkowskie.

201

Jednak kompetencja, jaką rada ds. mediów wywodzi z przepisów ustawy o usługach medialnych, o których mowa w pkt 197 niniejszego wyroku, w odniesieniu do audycji o cechach określonych w § 9 ust. 6 tej ustawy, w żadnym wypadku nie może stanowić dozwolonego wdrożenia art. 4 ust. 2 wspomnianej dyrektywy.

202

Z samego brzmienia tego ostatniego przepisu wynika bowiem, że państwo członkowskie może się na niego powołać tylko wtedy, gdy skorzystało, na podstawie art. 4 ust. 1 tej dyrektywy, z uprawnienia do przyjęcia bardziej szczegółowych lub surowszych przepisów w ogólnym interesie publicznym zgodnych z prawem Unii.

203

Tymczasem w pkt 162 niniejszego wyroku stwierdzono, że § 9 ust. 6 ustawy o usługach medialnych w związku z § 10 ust. 1 lit. d) tej ustawy nie może stanowić przepisu odpowiadającego tej kwalifikacji, ponieważ przepis ten narusza istotę art. 21 ust. 1 Karty.

204

W tych okolicznościach należy uznać, że część druga zarzutu pierwszego jest zasadna.

205

W części trzeciej zarzutu pierwszego Komisja utrzymuje, że Węgry uchybiły zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy art. 9 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) dyrektywy 2010/13.

206

Podnosi ona, że § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej zakazuje udostępniania osobom poniżej 18. roku życia reklamy, która promuje lub prezentuje odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm.

207

W pierwszej kolejności Komisja podnosi, że środek ten narusza zakaz dyskryminacji ze względu na płeć lub orientację seksualną przewidziany w art. 9 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) dyrektywy 2010/13, który stanowi wyraz ogólnej zasady zakazu dyskryminacji jako zasady ogólnej prawa Unii, która jest obecnie wyrażona w art. 21 Karty. Zakaz przekazów handlowych ukazujących odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu czy też promujących lub prezentujących zmianę płci lub homoseksualność prowadzi bowiem de facto do wyeliminowania przedstawiania w tych przekazach osób niecispłciowych lub nieheteroseksualnych i ich życia, podczas gdy takie osoby stanowią integralną część społeczeństwa opartego na różnorodności i pluralizmie, zgodnie z wartościami, o których mowa w art. 2 TUE.

208

W tym względzie Komisja podkreśla, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dotyczącym wykładni dyrektywy Rady 79/7/EWG z dnia 19 grudnia 1978 r. w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego (Dz.U. 1979, L 6, s. 24) dyskryminacji ze względu na płeć nie można sprowadzać wyłącznie do dyskryminacji wynikającej z przynależności do takiej czy innej płci, a dyrektywa ta, z uwagi na jej przedmiot oraz charakter praw, które ma chronić, ma również zastosowanie do dyskryminacji, której źródłem jest zmiana płci danej osoby (wyrok z dnia 27 kwietnia 2006 r., Richards, C‑423/04, EU:C:2006:256, pkt 24 i przytoczone tam orzecznictwo). Orzecznictwo to powinno mieć zastosowanie również do dyskryminacji ze względu na odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu.

209

W drugiej kolejności – § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej uwidacznia, a nawet nakazuje odmienne traktowanie ze względu na tożsamość płciową i orientację seksualną, ponieważ przewiduje, poza przepisem mającym na celu ochronę małoletnich przed wystawianiem na wszystkie formy seksualności, zakaz reklam promujących lub prezentujących odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm.

210

W trzeciej kolejności – zdaniem Komisji art. 9 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) dyrektywy 2010/13 nie stanowi podstawy prawnej zezwalającej na odstępstwo od zasady niedyskryminacji. Nie istnieje bowiem żaden przepis zezwalający państwom członkowskim na uzasadnienie bezpośredniej dyskryminacji ze względu między innymi na płeć lub orientację seksualną.

211

Paragraf 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej, który wprowadza dyskryminację ze względu na płeć lub orientację seksualną, nie może również znajdować uzasadnienia w art. 9 ust. 1 lit. g) tej dyrektywy jako środek mający przeciwdziałać wyrządzaniu małoletnim szkód psychicznych lub moralnych.

212

W czwartej kolejności – okoliczność, że § 24 ust. 1 ustawy o usługach medialnych zakazuje treści dyskryminacyjnych w przekazach handlowych, nie może jako taka legitymować naruszenia art. 9 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) dyrektywy 2010/13 przez § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej.

213

Węgry odpowiadają w pierwszej kolejności, że § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej nie jest w stanie naruszyć dyrektywy 2010/13, ponieważ reklama dostępna w usługach medialnych jest uważana za przekaz handlowy w rozumieniu przepisów szczególnych ustawy o usługach medialnych, a co za tym idzie – zakresy przedmiotowe stosowania ustawy o reklamie handlowej i tej dyrektywy nie są zbieżne.

214

Ponadto przekazy handlowe w usługach medialnych nie różnią się pod względem ochrony małoletnich od innych treści medialnych, w związku z czym środki ochrony stosują się w ten sam sposób do wszystkich audycji. W przeciwnym wypadku nie można by osiągnąć celu interesu ogólnego, jakim jest ochrona małoletnich. Tymczasem, co się tyczy usług medialnych, przepisy ustawy o reklamie handlowej należy interpretować łącznie z przepisami ustawy o usługach medialnych i ustawy nr CIV z 2010 r. o wolności prasy i podstawowych zasadach mających zastosowanie do treści rozpowszechnianych przez media. Taka łączna interpretacja ukazuje w ocenie Węgier, że wyłącznie przepisy szczególne ustawy o usługach medialnych mają zastosowanie do przekazów handlowych prezentowanych w usługach medialnych.

215

W drugiej kolejności państwo to utrzymuje, że § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej nie stanowi zakazu nadawania, lecz powinien być postrzegany raczej, zgodnie z zasadą proporcjonalnej ingerencji, jako uregulowanie uzasadnione i konieczne do celów ochrony małoletnich.

216

W trzeciej kolejności – sam § 24 ust. 1 ustawy o usługach medialnych przewiduje zakaz dyskryminacji w rozumieniu art. 9 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) dyrektywy 2010/13.

217

Wynika z tego, że § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej nie jest sprzeczny z art. 9 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) dyrektywy 2010/13.

218

Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. a) ppkt (ii) dyrektywy 2010/13 handlowe przekazy audiowizualne wchodzą w zakres pojęcia „audiowizualnej usługi medialnej” w rozumieniu tej dyrektywy.

219

Artykuł 1 ust. 1 lit. h) wspomnianej dyrektywy definiuje pojęcie „handlowego przekazu audiowizualnego” w sposób szeroki, jak to zostało wskazane w motywie 31 tej dyrektywy. Pojęcie to obejmuje zatem „obrazy z dźwiękiem lub bez niego, które mają służyć bezpośredniemu lub pośredniemu promowaniu towarów, usług lub wizerunku osoby fizycznej lub prawnej prowadzącej działalność gospodarczą”, przy czym „obrazy te towarzyszą audycji […] lub zostają w nich umieszczone w zamian za opłatę lub podobne wynagrodzenie lub w celach autopromocji”, a formy handlowego przekazu audiowizualnego „obejmują między innymi: reklamę telewizyjną, sponsorowanie, telesprzedaż i lokowanie produktu”.

220

Ponadto art. 9 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) dyrektywy 2010/13 przewiduje, że państwa członkowskie zapewniają, aby handlowe przekazy audiowizualne rozpowszechniane przez dostawców usług medialnych podlegających ich jurysdykcji nie zawierały żadnych treści dyskryminujących ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, narodowość, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną ani nie promowały takiej dyskryminacji.

221

Za pośrednictwem tego art. 9 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) prawodawca Unii przewidział podstawę zakazu dotyczącą między innymi dyskryminacji ze względu na płeć lub orientację seksualną, która jest następstwem obowiązku przestrzegania zasady niedyskryminacji (zob. analogicznie wyrok z dnia 26 czerwca 2025 r., Makeleio i Zougla, C‑555/23 i C‑556/23, EU:C:2025:484, pkt 70).

222

Wspomniany art. 9 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) konkretyzuje zatem w dziedzinie, którą obejmuje, ogólną zasadę niedyskryminacji, wyrażoną obecnie w art. 21 Karty, który zakazuje wszelkiej dyskryminacji w szczególności ze względu na płeć lub orientację seksualną, ponieważ zakaz ten, jak przypomniano w pkt 131 niniejszego wyroku, jest jako ogólna zasada prawa Unii normą o charakterze bezwzględnie wiążącym.

223

W niniejszym wypadku należy zauważyć, że zgodnie z § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej „[z]abrania się udostępniania osobom poniżej 18. roku życia reklamy, która ukazuje seksualność w nieuzasadniony sposób, a także reklamy promującej lub prezentującej odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm”.

224

W tym względzie w pierwszej kolejności należy oddalić argument Węgier, zgodnie z którym reklamę dostępną w usługach medialnych, o której mowa w owym § 8 ust. 1a, należy interpretować w świetle ustawy o usługach medialnych i ustawy nr CIV z 2010 r. o wolności prasy i podstawowych zasadach mających zastosowanie do treści rozpowszechnianych przez media, w związku z czym przepis ten nie jest objęty zakresem przedmiotowym stosowania dyrektywy 2010/13.

225

Z uwagi bowiem na bardzo szeroki zakres pojęcia „reklamy” użytego we wspomnianym § 8 ust. 1a należy stwierdzić, że pojęcie to może wchodzić w zakres pojęcia „handlowego przekazu audiowizualnego” w rozumieniu art. 1 ust. 1 lit. h) tej dyrektywy, zważywszy na to, iż to ostatnie pojęcie może w szczególności, jak przypomniano w pkt 219 niniejszego wyroku, przybrać formę reklamy telewizyjnej i lokowania produktu.

226

W tym kontekście twierdzenie Węgier dotyczące wyłącznego stosowania przepisów szczególnych ustawy o usługach medialnych do przekazów handlowych prezentowanych w usługach medialnych nie może zostać uwzględnione.

227

W drugiej kolejności należy zbadać, czy § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej narusza art. 9 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) dyrektywy 2010/13.

228

Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa przypomnianego w pkt 133 niniejszego wyroku, dyskryminacji ze względu na płeć nie można sprowadzać wyłącznie do dyskryminacji wynikającej z przynależności do takiej czy innej płci. Z uwagi na przedmiot tego ostatniego artykułu i charakter praw, które ma chronić, powinien on znajdować zastosowanie nie tylko w przypadku dyskryminacji, której źródłem jest zmiana płci danej osoby, czyli tranzycja płciowa, lecz również w przypadku dyskryminacji ze względu na odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu.

229

Ponieważ § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej w sposób bezwarunkowy wyklucza udostępnianie osobom w wieku poniżej 18. roku życia reklamy promującej lub prezentującej odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm, należy uznać, że przepis ten wprowadza bezpośrednią dyskryminację ze względu na płeć i orientację seksualną. Zakaz przewidziany w tym przepisie skutkuje bowiem w praktyce zmuszeniem dostawców audiowizualnych usług medialnych objętych jego zakresem stosowania do dyskryminowania ze względu na płeć i orientację seksualną, ponieważ pozbawia ich wszelkiej możliwości takiego udostępniania.

230

W konsekwencji zakaz udostępniania takiej reklamy małoletnim na podstawie rzeczonego § 8 ust. 1a narusza art. 9 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) dyrektywy 2010/13, interpretowany w świetle zakazu wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć lub orientację seksualną przewidzianego w art. 21 ust. 1 Karty.

231

Dyskryminacja ta nie może znajdować uzasadnienia w świetle celu interesu ogólnego, na który powołują się Węgry, a mianowicie ochrony małoletnich przed reklamą mającą zawierać szkodliwe treści.

232

Prawdą jest, jak wynika z motywu 104 dyrektywy 2010/13, że prawodawca Unii podkreślił, iż ochrona małoletnich przed obecnością treści audiowizualnych, które mogą być dla nich szkodliwe, stanowi cel interesu ogólnego zasługujący na wysoki poziom ochrony (zob. podobnie wyrok z dnia 23 marca 2023 r., Booky.fi, C‑662/21, EU:C:2023:239, pkt 40).

233

Jednakże, analogicznie do tego, co zostało stwierdzone w pkt 135–162 niniejszego wyroku, małoletni mogą być odpowiednio chronieni przed treściami nieodpowiednimi dla ich wieku bez ustanowienia z tego tytułu dyskryminacji bezpośredniej ze względu na płeć i orientację seksualną, takiej jak ta wynikająca z § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej, który to przepis narusza istotę art. 21 ust. 1 Karty.

234

Z tych samych powodów ów § 8 ust. 1a nie może również stanowić środka mającego przeciwdziałać wyrządzaniu małoletnim szkód psychicznych lub moralnych w rozumieniu art. 9 ust. 1 lit. g) tej dyrektywy.

235

W tych okolicznościach należy stwierdzić, że część trzecia zarzutu pierwszego jest zasadna.

236

W świetle całości powyższych rozważań należy stwierdzić, że zarzut pierwszy jest zasadny.

237

W części pierwszej zarzutu drugiego Komisja zarzuca Węgrom uchybienie zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31.

238

Komisja wskazuje, że § 6/A ustawy o ochronie dzieci zabrania udostępniania osobom poniżej 18. roku życia treści, które promują lub prezentują odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm.

239

W pierwszej kolejności instytucja ta twierdzi, że ów § 6/A jest objęty zakazem, o którym mowa w art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31, ponieważ przepis ten nie wymaga, aby przepis krajowy miał zastosowanie wyraźnie lub wyłącznie do usług społeczeństwa informacyjnego.

240

W tym względzie, po pierwsze, przepisy ustawy o ochronie dzieci mogą mieć bezpośredni wpływ na usługi społeczeństwa informacyjnego, ponieważ art. 2 lit. a) tej dyrektywy definiuje te usługi w sposób szeroki.

241

Po drugie, jak wskazuje orzecznictwo wynikające z wyroku z dnia 14 lipca 2022 r., ASADE (C‑436/20, EU:C:2022:559, pkt 63 i przytoczone tam orzecznictwo), usługi świadczone w interesie publicznym i bez celu zarobkowego, które konkurują z usługami oferowanymi przez podmioty mające cel zarobkowy, są uznawane za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 57 TFUE.

242

Po trzecie, nie ma w tym względzie znaczenia podnoszona przez Węgry okoliczność, że podmioty objęte § 6/A ustawy o ochronie dzieci mogą również prowadzić niektóre rodzaje działalności niemające charakteru gospodarczego, ponieważ podmioty te nadal mogą prowadzić inną działalność stanowiącą usługi społeczeństwa informacyjnego. Podobnie okoliczność, że wspomniane podmioty są prywatnymi usługodawcami, nie może stać na przeszkodzie zakwalifikowaniu ich działalności jako świadczenia usług.

243

Po czwarte, w świetle orzecznictwa wynikającego z wyroków z dnia 11 września 2014 r., Papasavvas (C‑291/13, EU:C:2014:2209, pkt 28) i z dnia 15 września 2016 r., Mc Fadden (C‑484/14, EU:C:2016:689, pkt 41) bez znaczenia jest również okoliczność, że wynagrodzenie za usługę pochodzi od osoby trzeciej, a nie od usługobiorcy.

244

Wreszcie, po piąte, art. 4 ust. 2 dyrektywy 2000/31 jest pozbawiony jakiegokolwiek znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ § 6/A ustawy o ochronie dzieci ustanawia wymaganie, a nie system zezwoleń.

245

W drugiej kolejności Komisja podnosi, że § 6/A ustawy o ochronie dzieci wchodzi w zakres pojęcia „dziedziny podlegającej koordynacji” w rozumieniu w art. 2 lit. h) tej dyrektywy, ponieważ ten ostatni przepis obejmuje wymagania ustanowione w systemach prawnych państw członkowskich mające zastosowanie do podmiotów świadczących usługi społeczeństwa informacyjnego lub do usług społeczeństwa informacyjnego, niezależnie od tego, czy mają charakter ogólny, czy zostały przewidziane szczególnie dla nich.

246

W trzeciej kolejności, zgodnie z § 1 ust. 1 ustawy o ochronie dzieci, dotyczy ona szerokiego spektrum organizacji publicznych lub prywatnych, osób fizycznych i prawnych wykonujących zadania w zakresie ochrony dzieci, jak również innych organizacji nieposiadających osobowości prawnej, które wspierają realizację praw i interesów prawnych dzieci oraz wypełnianie obowiązków rodzicielskich. Zastosowanie tej ustawy do organizacji prywatnych wynika z jej § 5 lit. s) ppkt (sc)–(se), który odnosi się do „niepaństwowych” organów prowadzących.

247

Wynika z tego, że szeroki wachlarz organizacji publicznych lub prywatnych oraz osób fizycznych i prawnych nie może świadczyć lub korzystać z usług społeczeństwa informacyjnego, takich jak internetowy zakup książek lub mediów elektronicznych, jeżeli zawierają one treści, które promują lub prezentują odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm. Podmioty świadczące takie usługi powinny albo usunąć te treści ze wspomnianych usług, albo całkowicie zrezygnować z ich świadczenia.

248

W związku z tym § 6/A ustawy o ochronie dzieci może zakazywać świadczenia usług społeczeństwa informacyjnego pochodzących z innego państwa członkowskiego, utrudniać je lub czynić mniej atrakcyjnym, z naruszeniem art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31.

249

Węgry odpowiadają w pierwszej kolejności, że zakres stosowania ustawy o ochronie dzieci nie rozciąga się na świadczenie usług społeczeństwa informacyjnego w rozumieniu art. 2 lit. a) dyrektywy 2000/31, ponieważ usługi regulowane tą ustawą nie mają charakteru gospodarczego, jako że pojęcie „usługi” w rozumieniu prawa Unii wymaga świadczenia takiej usługi za wynagrodzeniem w ramach działalności gospodarczej.

250

Po pierwsze, usługi objęte ustawą o ochronie dzieci obejmują działania, w przypadku których gospodarczy charakter nie jest czynnikiem decydującym, zważywszy, że ustawa ta dotyczy usług świadczonych przez państwo w dziedzinie społecznej.

251

Po drugie, § 6/A ustawy o ochronie dzieci ma zastosowanie do usług, które nie są świadczone drogą elektroniczną, a mianowicie do podstawowych usług ukierunkowanych na dobro dziecka oraz do specjalistycznych usług z zakresu ochrony dzieciństwa, które wiążą się ze świadczeniami pieniężnymi oraz świadczeniami w naturze i opieką osobistą. Tymczasem Komisja ani nie wykazała istnienia konkurencyjnych usług w rozumieniu art. 57 TFUE, ani nie wskazała, jaka część podstawowych usług ukierunkowanych na dobro dziecka i specjalistycznych usług z zakresu ochrony dzieciństwa może być objęta tym postanowieniem.

252

Tym samym nie istnieje związek między dyrektywą 2000/31 a ustawą o ochronie dzieci, ponieważ ustawa ta ogranicza nie zakupy internetowe jako usługi społeczeństwa informacyjnego, lecz udostępnianie dzieciom potencjalnie szkodliwych treści oraz wykorzystywanie takich treści w ramach działalności edukacyjnej. Tymczasem działalność edukacyjna i określanie jej treści należą do wyłącznej kompetencji państw członkowskich zgodnie z art. 165 TFUE. Ustawa ta nie może zatem godzić w tę dyrektywę ani naruszać jej art. 3 ust. 2.

253

Po trzecie, stanowisko Komisji, zgodnie z którym zakazy, które nie dotyczą konkretnie usług społeczeństwa informacyjnego, wchodzą w zakres stosowania tej dyrektywy, jest błędne. Potwierdza to art. 4 ust. 2 tej dyrektywy, który przewiduje, że ustanowiony w jej art. 4 ust. 1 zakaz wymagania uprzedniego zezwolenia pozostaje bez uszczerbku dla systemów udzielania zezwolenia, które nie mają szczególnie i wyłącznie na celu usług społeczeństwa informacyjnego.

254

W drugiej kolejności, nawet przy założeniu, że § 6/A ustawy o ochronie dzieci obejmuje „usługi społeczeństwa informacyjnego” w rozumieniu dyrektywy 2000/31, przepis ten nie wchodzi w zakres dziedziny koordynowanej na mocy tej dyrektywy.

255

Zgodnie bowiem z art. 2 lit. h) ppkt (ii) tiret trzecie wspomnianej dyrektywy dziedzina podlegająca koordynacji nie obejmuje „wymagań mających zastosowanie do usług, które nie są świadczone drogą elektroniczną”. Aby zatem ograniczenia swobodnego przepływu usług społeczeństwa informacyjnego w rozumieniu tej dyrektywy wchodziły w zakres jej stosowania, powinny one odnosić się konkretnie i wyłącznie do tych usług. Tymczasem działania przewidziane w owym § 6/A obejmują usługi, które nie są świadczone drogą elektroniczną.

256

W trzeciej kolejności Węgry wyjaśniają, że § 6/A ustawy o ochronie dzieci nie skutkuje tym, że usługodawcy, o których mowa w tym przepisie, powinni wycofać dane treści lub zrezygnować ze świadczenia tych usług transgranicznych, ponieważ przepis ten ogranicza się do ustanowienia, że organizacje i osoby objęte jego zakresem stosowania nie mogą przedstawiać takich treści małoletnim w stosunkach prawnych regulowanych tą ustawą.

257

Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 dyrektywy 2000/31, w świetle motywu 8 tej dyrektywy, jej celem jest przyczynienie się do właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego poprzez stworzenie ram prawnych dla zapewnienia swobodnego przepływ usług społeczeństwa informacyjnego między państwami członkowskimi poprzez zbliżenie, w zakresie potrzebnym do osiągnięcia tego celu, niektórych przepisów krajowych mających zastosowanie do tych usług.

258

Artykuł 2 lit. a) tej dyrektywy w związku z art. 1 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2015/1535 definiuje „usługi społeczeństwa informacyjnego” jako „każdą usługę społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każdą usługę normalnie świadczoną za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług”, przy czym – jak wynika z motywu 18 dyrektywy 2000/31 – usługi te obejmują szeroki zakres działalności gospodarczej prowadzonej online.

259

Artykuł 3 dyrektywy 2000/31 jest przepisem o kluczowym znaczeniu dla struktury i systematyki tej dyrektywy, ponieważ utrwala on zasadę kontroli w państwie członkowskim pochodzenia, o której mowa również w motywie 22 tej dyrektywy, głoszącym, że „nadzór nad usługami społeczeństwa informacyjnego powinien być prowadzony u źródła działalności” (wyrok z dnia 9 listopada 2023 r., Google Ireland i in., C‑376/22, EU:C:2023:835, pkt 40).

260

W myśl art. 3 ust. 1 wspomnianej dyrektywy każde państwo członkowskie zapewnia, aby usługi społeczeństwa informacyjnego świadczone przez usługodawcę mającego siedzibę na jego terytorium były zgodne z przepisami krajowymi stosowanymi w tym państwie członkowskim i wchodzącymi w zakres koordynowanej dziedziny, która to dziedzina obejmuje, jak przewiduje art. 2 lit. h) tej dyrektywy, wymagania ustanowione w systemach prawnych państw członkowskich mające zastosowanie do podmiotów świadczących usługi społeczeństwa informacyjnego lub do usług społeczeństwa informacyjnego, niezależnie od tego, czy mają charakter ogólny, czy zostały przewidziane szczególnie dla nich.

261

Zgodnie z art. 2 lit. h) ppkt (i) tiret drugie dyrektywy 2000/31 „koordynowana dziedzina” dotyczy wymagań, które muszą być spełnione przez usługodawcę w związku z prowadzeniem działalności polegającej na świadczeniu usług społeczeństwa informacyjnego, takich jak wymagania dotyczące w szczególności zachowania usługodawcy, jakości lub zawartości usługi, „łącznie z mającymi zastosowanie do reklamy”.

262

Artykuł 3 ust. 2 tej dyrektywy stanowi ponadto, że państwa członkowskie nie mogą z powodów wchodzących w zakres koordynowanej dziedziny ograniczać swobodnego przepływu usług społeczeństwa informacyjnego pochodzących z innego państwa członkowskiego.

263

A zatem owa dyrektywa została oparta na stosowaniu zasady nadzoru w państwie członkowskim pochodzenia oraz zasady wzajemnego uznawania, w związku z czym w ramach dziedziny podlegającej koordynacji określonej w art. 2 lit. h) rzeczonej dyrektywy usługi społeczeństwa informacyjnego są regulowane wyłącznie w państwie członkowskim, na którego terytorium mają siedzibę podmioty świadczące te usługi (wyrok z dnia 9 listopada 2023 r., Google Ireland i in., C‑376/22, EU:C:2023:835, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo).

264

W niniejszym wypadku § 6/A ustawy o ochronie dzieci przewiduje, że „[w] celu realizacji celów [tej] ustawy oraz praw dzieci zabrania się udostępniania osobom poniżej 18. roku życia treści pornograficznych oraz treści, które ukazują seksualność w nieuzasadniony sposób, a także treści promujących lub prezentujących odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm”.

265

W celu dokonania oceny, czy przepis ten wprowadza ograniczenie w swobodnym przepływie usług społeczeństwa informacyjnego pochodzących z innego państwa członkowskiego w rozumieniu art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31, należy w pierwszej kolejności zbadać, czy działania, o których mowa w tym § 6/A, wchodzą w zakres pojęcia „usług społeczeństwa informacyjnego” w rozumieniu art. 2 lit. a) tej dyrektywy.

266

W tym względzie nie ulega wątpliwości, po pierwsze, że treści, o których mowa w tym § 6/A, mogą być świadczone na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług w rozumieniu art. 2 lit. a) w związku z art. 1 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2015/1535.

267

Co się tyczy, po drugie, warunku, zgodnie z którym treści te powinny być dostarczane „zwykle za wynagrodzeniem”, należy przypomnieć, że świadczenie usług wykonywane zwykle za wynagrodzeniem stanowi działalność gospodarczą, a zasadniczą cechą wynagrodzenia jest to, że stanowi ono gospodarcze świadczenie wzajemne za daną usługę, przy czym nie musi ono być płacone przez korzystającego z tej usługi (zob. podobnie wyroki: z dnia 15 września 2016 r., Mc Fadden, C‑484/14, EU:C:2016:689, pkt 41; z dnia 14 lipca 2022 r., ASADE, C‑436/20, EU:C:2022:559, pkt 60 i przytoczone tam orzecznictwo).

268

Ponadto za działalność gospodarczą można uznać usługi świadczone za wynagrodzeniem, które nie będąc związane z wykonywaniem prerogatyw władzy publicznej, są świadczone w interesie publicznym i nie mają celu zarobkowego oraz konkurują z usługami oferowanymi przez podmioty mające cel zarobkowy (wyrok z dnia 14 lipca 2022 r., ASADE, C‑436/20, EU:C:2022:559, pkt 63 i przytoczone tam orzecznictwo).

269

Dodatkowo, jak zauważyła rzeczniczka generalna w pkt 323 opinii, ze swobody świadczenia usług społeczeństwa informacyjnego korzystają zarówno usługodawca, jak i usługobiorca (zob. analogicznie wyroki: z dnia 6 października 2009 r., Komisja/Hiszpania, C‑153/08, EU:C:2009:618, pkt 29; z dnia 2 marca 2023 r., Recreatieprojecten Zeeland i in., C‑695/21, EU:C:2023:144, pkt 13 i przytoczone tam orzecznictwo).

270

W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę szeroki wachlarz podmiotów, do których może mieć zastosowanie § 6/A ustawy o ochronie dzieci, nie można wykluczyć, wbrew temu, co twierdzą Węgry, że niektóre z nich świadczą w ramach działalności na podstawie tego § 6/A usługi, które mają charakter gospodarczy, i że w związku z tym takie usługi wchodzą w zakres pojęcia „usług społeczeństwa informacyjnego” w rozumieniu dyrektywy 2000/31.

271

Nie można zatem uwzględnić argumentu tego państwa członkowskiego, zgodnie z którym ustawa o ochronie dzieci dotyczy również treści wykorzystywanych w ramach działalności edukacyjnej, która zgodnie z art. 165 TFUE należy do wyłącznej kompetencji państw członkowskich.

272

W tym względzie z orzecznictwa Trybunału wynika, że o ile prawo Unii nie narusza kompetencji państw członkowskich w zakresie, po pierwsze, treści nauczania i organizacji systemów edukacyjnych, jak również ich różnorodności kulturowej i językowej, i po drugie, w zakresie treści i organizacji kształcenia zawodowego, jak wynika to z art. 165 ust. 1 i art. 166 ust. 1 TFUE, o tyle jednak przy wykonywaniu tej kompetencji państwa członkowskie powinny przestrzegać prawa Unii, w szczególności postanowień dotyczących swobody świadczenia usług [zob. podobnie wyroki: z dnia 25 lipca 2018 r., A (Pomoc dla osoby niepełnosprawnej, C‑679/16, EU:C:2018:601, pkt 58; z dnia 7 września 2022 r., Cilevičs i in., C‑391/20, EU:C:2022:638, pkt 59 i przytoczone tam orzecznictwo].

273

Ponadto § 6/A ustawy o ochronie dzieci może skutkować uniemożliwieniem podmiotom objętym jego zakresem stosowania korzystania, na przykład w celach edukacyjnych, z usług społeczeństwa informacyjnego w ramach działań, do których odnosi się ten przepis, nawet jeśli same nie świadczą tych usług. W świetle orzecznictwa przypomnianego w pkt 269 niniejszego wyroku takie usługi należy uznać za „usługi społeczeństwa informacyjnego” w rozumieniu art. 2 lit. a) dyrektywy 2000/31, a zatem za objęte zakresem stosowania tej dyrektywy.

274

W drugiej kolejności należy zbadać, czy § 6/A ustawy o ochronie dzieci wchodzi w zakres pojęcia „dziedziny podlegającej koordynacji” w rozumieniu art. 2 lit. h) wspomnianej dyrektywy.

275

Jak wynika z pkt 260 i 261 niniejszego wyroku, dziedzina podlegająca koordynacji w rozumieniu art. 2 lit. h) tej dyrektywy, w świetle jej motywu 21, obejmuje wymagania ustanowione w systemach prawnych państw członkowskich mające zastosowanie do podmiotów świadczących usługi społeczeństwa informacyjnego lub do usług społeczeństwa informacyjnego, niezależnie od tego, czy mają charakter ogólny, czy też zostały przewidziane szczególnie dla nich, pod warunkiem że wymagania te spełniają przesłanki określone w tym artykule.

276

Zgodnie z art. 2 lit. h) ppkt (i) tiret drugie dyrektywy 2000/31 „koordynowana dziedzina” dotyczy wymagań, które muszą być spełnione przez usługodawcę w związku z prowadzeniem działalności polegającej na świadczeniu usług społeczeństwa informacyjnego, takich jak wymagania dotyczące w szczególności zachowania usługodawcy, jakości lub zawartości usługi.

277

W tym względzie należy uściślić, że wymogi ustanowione w § 6/A ustawy o ochronie dzieci, które wykluczają przedstawianie małoletnim określonych treści i które w związku z tym należy uznać za nakładające ograniczenia dotyczące zawartości usług, które mogą być świadczone jako usługi społeczeństwa informacyjnego, dotyczą prowadzenia działalności polegającej na świadczeniu usług społeczeństwa informacyjnego, takie jak wymagania dotyczące zawartości usługi, zgodnie z art. 2 lit. h) ppkt (i) tiret drugie. Należą one zatem do dziedziny podlegającej koordynacji w rozumieniu wspomnianego art. 2 lit. h).

278

Po pierwsze, stwierdzenia tego nie podważa przywołana przez Węgry okoliczność, że ustawa ta nie ma konkretnie na celu uregulowania usług społeczeństwa informacyjnego. W istocie okoliczność ta jest pozbawiona znaczenia, jeśli wziąć pod uwagę ogólny charakter wymagań przewidzianych przez tę ustawę, które – jak wskazano w poprzednim punkcie – są objęte zakresem owego art. 2 lit. h) dyrektywy 2000/31.

279

Po drugie, nie można również uwzględnić podniesionego przez to państwo członkowskie argumentu, zgodnie z którym działania objęte ustawą o ochronie dzieci obejmują usługi świadczone nie drogą elektroniczną, lecz poprzez świadczenia w naturze i opiekę osobistą, ponieważ wspomniane państwo członkowskie nie wykazało, że pomimo bardzo szerokiego sformułowania brzmienia § 6/A tej ustawy działania te w żadnym wypadku nie mogą być realizowane drogą elektroniczną.

280

W związku z tym należy uznać, że szeroki wachlarz działań objętych zakazem przewidzianym we wspomnianym § 6/A może mieć zastosowanie również do usług świadczonych drogą elektroniczną.

281

W trzeciej kolejności należy stwierdzić, że zakaz ten ogranicza swobodny przepływ usług społeczeństwa informacyjnego pochodzących z innego państwa członkowskiego w rozumieniu art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31, ponieważ zmniejsza on możliwość świadczenia na rzecz potencjalnych klientów zamieszkałych na Węgrzech przez usługodawców mających siedzibę w innym państwie członkowskim usług zawierających objęte tym zakazem treści i w ten sposób czyni mniej atrakcyjną działalność polegającą na oferowaniu takich usług w tym ostatnim państwie członkowskim.

282

W części drugiej zarzutu drugiego Komisja zarzuca Węgrom uchybienie zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31.

283

Podnosi ona, że § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej zakazuje udostępniania osobom poniżej 18. roku życia reklamy, która promuje lub prezentuje odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm.

284

Przepis ten nakłada na reklamodawców, także tych mających siedzibę w innych państwach członkowskich, nowe obowiązki, które ograniczają ich swobodę świadczenia usług. W tym względzie dla ustalenia ograniczenia w rozumieniu art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31 wystarczy, że dane uregulowanie ma zastosowanie do usług społeczeństwa informacyjnego i że może ono zakazywać korzystania ze swobody świadczenia usług, utrudniać je lub czynić mniej atrakcyjnym. Tymczasem uregulowanie krajowe zakazujące określonych treści, nawet jeśli nie wprowadza zakazu reklamy, może ograniczać swobodny przepływ usług dla usługodawców i usługobiorców.

285

W niniejszym wypadku z jednej strony § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej ma zastosowanie do usług społeczeństwa informacyjnego w rozumieniu tej dyrektywy.

286

Z drugiej strony, ponieważ art. 2 lit. h) ppkt (i) tiret drugie wspomnianej dyrektywy wyraźnie odnosi się do wymagań „mających zastosowanie do reklamy”, ów § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej należy również do dziedziny podlegającej koordynacji w rozumieniu tej dyrektywy.

287

Prawdą jest, że dyrektywa 2000/31 harmonizuje jedynie niektóre aspekty świadczenia usług społeczeństwa informacyjnego. Jednakże zastosowanie znajduje wyrażona w art. 3 tej dyrektywy zasada kraju pochodzenia, wraz z jej unormowaniami proceduralnymi i materialnymi. Stosowanie dyrektywy 2000/31 wyłącznie do dziedzin objętych jej art. 6–8, dotyczącymi informacji handlowych, byłoby sprzeczne z brzmieniem, celem i systemem ogólnego zakazu ograniczeń w swobodnym przepływie usług społeczeństwa informacyjnego przewidzianego w art. 3 ust. 2 tego aktu.

288

Węgry przypominają w pierwszej kolejności, że dyrektywa 2000/31 dokonuje, jak wynika z jej motywu 10, jedynie minimalnej harmonizacji, która nie wpływa na poziom ochrony celów związanych z interesem ogólnym, w szczególności celu ochrony małoletnich, do którego osiągnięcia dąży ustawa o reklamie handlowej.

289

Fakt, że w wielu państwach członkowskich reklama, jeśli chodzi o małoletnich, podlega szczególnym regułom i zakazom, wykazuje zdaniem tego państwa członkowskiego, że reguły te nie są w stanie czynić mniej atrakcyjnym transgranicznego świadczenia usług w dziedzinie informacji i komunikacji, a taka wykładnia znajduje też potwierdzenie w art. 3 ust. 4 tej dyrektywy.

290

W drugiej kolejności – pojęcie „dziedziny podlegającej koordynacji” w rozumieniu art. 2 lit. h) wspomnianej dyrektywy nie obejmuje wymogów dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, które nie są względem tych usług pomocnicze i nierozerwalnie z nimi związane. W rezultacie dyrektywa ta nie może uniemożliwiać państwom członkowskim przyjmowania środków mających na celu ochronę małoletnich.

291

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Węgry nie kwestionują w niniejszej sprawie, iż usługi reklamowe, o których mowa w § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej, mogą stanowić „usługi społeczeństwa informacyjnego” w rozumieniu art. 2 lit. a) dyrektywy 2000/31 w związku z art. 1 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2015/1535, a zatem usługi objęte zakresem stosowania dyrektywy 2000/31.

292

W drugiej kolejności należy podkreślić – w świetle zakresu pojęcia „dziedziny podlegającej koordynacji” w rozumieniu art. 2 lit. h) ppkt (i) tiret drugie dyrektywy 2000/31, przypomnianego w pkt 261 niniejszego wyroku – że ustanowiony w tym § 8 ust. 1a zakaz udostępniania małoletnim reklamy, która promuje lub prezentuje odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm, faktycznie wchodzi w zakres tego pojęcia, ponieważ pojęcie to wyraźnie obejmuje „wymagania dotyczące […] jakości lub zawartości usługi, łącznie z mającymi zastosowanie do reklamy”.

293

W tym kontekście nie można uwzględnić argumentu Węgier, zgodnie z którym wspomniany § 8 ust. 1a nie dotyczy konkretnie usług społeczeństwa informacyjnego i nie należy do „dziedziny podlegającej koordynacji”, ponieważ dziedzina ta nie obejmuje wymagań dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, które nie są względem tych usług pomocnicze i nierozerwalnie z nimi związane.

294

Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 2 lit. h) dyrektywy 2000/31 „dziedzina podlegająca koordynacji” obejmuje wymagania ustanowione w systemach prawnych państw członkowskich mające zastosowanie do podmiotów świadczących usługi społeczeństwa informacyjnego lub do usług społeczeństwa informacyjnego, niezależnie od tego, czy mają one charakter ogólny, czy też zostały przewidziane szczególnie dla nich.

295

W tym względzie z orzecznictwa Trybunału wynika, że nie jest wymagane, aby „konkretnym celem i przedmiotem” danego wymagania w całości było uregulowanie usług społeczeństwa informacyjnego, ponieważ wystarcza, aby wymaganie to realizowało ten cel lub przedmiot w niektórych swoich postanowieniach (zob. analogicznie wyrok z dnia 12 września 2019 r., VG Media, C‑299/17, EU:C:2019:716, pkt 32 i przytoczone tam orzecznictwo).

296

W trzeciej kolejności należy uściślić, że § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej ogranicza swobodny przepływ usług społeczeństwa informacyjnego pochodzących z innego państwa członkowskiego w rozumieniu art. 3 ust. 2 tej dyrektywy, ponieważ przepis ten czyni mniej atrakcyjnym korzystanie ze swobody świadczenia usług poprzez zakazanie udostępniania małoletnim reklamy, która promuje lub prezentuje odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm.

297

Komisja utrzymuje, że Węgry nie mogą odstąpić na podstawie art. 3 ust. 4 dyrektywy 2000/31 od przewidzianego w ust. 2 tego artykułu zakazu ograniczeń w odniesieniu do usług społeczeństwa informacyjnego pochodzących z innych państw członkowskich.

298

Zakaz udostępniania małoletnim treści lub reklamy, które promują lub prezentują odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci i homoseksualizm, przewidziany z jednej strony w § 6/A ustawy o ochronie dzieci, a z drugiej strony w § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej, nie może zostać uznany za konieczny w świetle celów związanych z interesem ogólnym wymienionych w owym art. 3 ust. 4.

299

Chociaż ochrona dziecka lub prawo rodzica do wychowywania dziecka stanowią uzasadniony interes publiczny, powołanie się na nie nie wystarcza samo w sobie do uzasadnienia odstępstwa od zakazu ograniczenia swobodnego przepływu usług społeczeństwa informacyjnego, ponieważ pojęcia „porządku publicznego”, „bezpieczeństwa publicznego” czy „zdrowia publicznego” nie mogą być definiowane przez państwa członkowskie w sposób uznaniowy. W świetle wyroku z dnia 14 lutego 2019 r., Milivojević (C‑630/17, EU:C:2019:123) istnienie rzeczywistego i dostatecznie poważnego zagrożenia dla jednego z podstawowych interesów społeczeństwa należy wykazać w sposób konkretny w odniesieniu do okoliczności danego przypadku.

300

Węgry podnoszą, że sama Komisja przyznała w skardze, iż cel ochrony małoletnich został wyraźnie wymieniony wśród celów związanych z interesem ogólnym mogących uzasadniać – co do zasady zakazane na mocy art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31 – ograniczenie świadczenia usług społeczeństwa informacyjnego pochodzących z innego państwa członkowskiego. Tymczasem zdaniem Węgier cel ten nie może zostać skutecznie osiągnięty za pomocą mniej restrykcyjnych środków.

301

Ustawa o ochronie dzieci i ustawa o reklamie handlowej są konieczne do osiągnięcia celu związanego z interesem ogólnym, jakim jest ochrona małoletnich i prawo rodziców do podejmowania decyzji dotyczących wychowywania ich dzieci.

302

W odniesieniu do istnienia rzeczywistego i dostatecznie poważnego zagrożenia dla jednego z podstawowych interesów społeczeństwa Węgry zauważają, że państwa członkowskie dysponują marginesem swobody zarówno co do środków podejmowanych w zamiarze ochrony danego celu, jak i co do surowości tych środków.

303

Na wstępie należy przypomnieć, że na podstawie art. 3 ust. 4 lit. a) dyrektywy 2000/31 państwa członkowskie mogą, w odniesieniu do danej usługi społeczeństwa informacyjnego, podejmować środki mające na celu odstąpienie od ust. 2 tego artykułu, pod warunkiem, po pierwsze, że środki te są konieczne w celu zagwarantowania porządku publicznego, ochrony zdrowia publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub ochrony konsumentów, po drugie, że zostały podjęte w odniesieniu do usługi społeczeństwa informacyjnego, która rzeczywiście narusza te cele lub która faktycznie i poważnie grozi ich naruszeniem, oraz po trzecie, że są one do tych celów proporcjonalne (wyrok z dnia 27 lutego 2025 r., Apothekerkammer Nordrhein, C‑517/23, EU:C:2025:122, pkt 78 i przytoczone tam orzecznictwo).

304

Zgodnie z samym brzmieniem tego art. 3 ust. 4 lit. a) ppkt (i) tiret pierwsze zawarte w nim pojęcie „porządku publicznego” obejmuje także „ochron[ę] małoletnich”, co odpowiada celowi głównie przywoływanemu w niniejszej sprawie przez Węgry dla uzasadnienia ograniczeń swobodnego przepływu usług społeczeństwa informacyjnego rozpatrywanych w ramach zarzutu drugiego.

305

Jednakże zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 129–133 niniejszego wyroku państwo członkowskie nie może oprzeć się na takiej wykładni tego przepisu dyrektywy 2000/31, która naruszałaby zakaz wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć lub orientację seksualną wyrażony w art. 21 ust. 1 Karty, ponieważ zakaz ten jest jako ogólna zasada prawa Unii normą o charakterze bezwzględnie wiążącym.

306

Tymczasem ze względów analogicznych do tych, które zostały przedstawione w pkt 135–162 oraz w pkt 229–233 niniejszego wyroku, należy stwierdzić, że zarówno § 6/A ustawy o ochronie dzieci, jak i § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej wprowadzają dyskryminację bezpośrednią ze względu na płeć i orientację seksualną, ponieważ przepisy te naruszają istotę art. 21 ust. 1 Karty.

307

W rezultacie ograniczeń swobodnego przepływu usług społeczeństwa informacyjnego pochodzących z innego państwa członkowskiego, ustanowionych, odpowiednio, w § 6/A ustawy o ochronie dzieci i w § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej, nie można uznać za konieczne, w rozumieniu art. 3 ust. 4 lit. a) ppkt (i) dyrektywy 2000/31, do zagwarantowania realizacji uzasadnionego celu ochrony małoletnich.

308

Ponadto i niezależnie od powyższego należy podkreślić, że jak wynika z samego brzmienia art. 3 ust. 4 lit. a) ppkt (ii) tej dyrektywy, tym przepisem mogą być objęte jedynie środki „podejmowane przeciwko usłudze społeczeństwa informacyjnego”.

309

Tymczasem przepis ten należy interpretować w ten sposób, że generalne i abstrakcyjne środki dotyczące określonej, opisanej w sposób ogólny kategorii usług społeczeństwa informacyjnego, mające zastosowanie bez rozróżnienia do każdego podmiotu świadczącego usługi tej kategorii, nie wchodzą w zakres pojęcia „środków podejmowanych przeciwko usłudze społeczeństwa informacyjnego” w rozumieniu tego przepisu (wyrok z dnia 30 maja 2024 r., Airbnb Ireland i Amazon Services Europe, C‑662/22 i C‑667/22, EU:C:2024:432, pkt 70 i przytoczone tam orzecznictwo).

310

W niniejszym wypadku § 6/A ustawy o ochronie dzieci i § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej są środkami o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, w związku z czym nie spełniają warunku przewidzianego w art. 3 ust. 4 lit. a) ppkt (ii) dyrektywy 2000/31.

311

W świetle całości powyższych rozważań należy stwierdzić, że zarzut drugi jest zasadny.

312

W części pierwszej zarzutu trzeciego Komisja zarzuca Węgrom uchybienie zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy art. 16 i 19 dyrektywy 2006/123 oraz art. 56 TFUE.

313

Komisja przypomina w tym kontekście, że § 6/A ustawy o ochronie dzieci przewiduje zakaz udostępniania osobom poniżej 18. roku życia treści, które promują lub prezentują odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm, i że z tego powodu ten § 6/A może mieć wpływ na transgraniczne świadczenie usług.

314

Ów art. 6/A ma zastosowanie do świadczenia usług społeczeństwa informacyjnego i dotyczy nie tylko usług świadczonych przez podmioty publiczne, ale również usług świadczonych przez osoby fizyczne i prawne oraz organizacje nieposiadające osobowości prawnej. Wspomniany § 6/A skierowany jest bowiem do podmiotów publicznych lub prywatnych, które wspierają realizację praw i ochronę interesów prawnych dzieci, a także wypełnianie obowiązków rodzicielskich.

315

Ponieważ usługi te mogą być również świadczone za wynagrodzeniem, wchodzą one w zakres pojęcia „usługi” w rozumieniu traktatu FUE i dyrektywy 2006/123. W tym względzie niezarobkowy charakter działania wchodzącego w zakres stosowania § 6/A ustawy o ochronie dzieci, nawet świadczonego przez podmioty prywatne, nie stoi na przeszkodzie uznaniu go za„usługę” w rozumieniu prawa Unii. Wynika to również z jasnego brzmienia § 5 lit. s) ppkt (se) ustawy o ochronie dzieci, który dotyczy „warunków niezbędnych do wykonywania działalności polegającej na świadczeniu usług ukierunkowanych na dobro dziecka i ochronę dzieciństwa”.

316

Tak więc usługodawcy mający siedzibę w innym państwie członkowskim mogą na Węgrzech oferować każdej osobie usługi pomocy na rzecz dzieci w formie żłobka, przedszkola, specjalnych kursów, pomocy rodzinnej au pair lub kursów szkoleniowych.

317

Ponadto obywatele innych państw członkowskich podczas pobytu na Węgrzech korzystają z usług, do których ma zastosowanie § 6/A, ponieważ § 4 ust. 1 ustawy o ochronie dzieci dotyczy również dzieci cudzoziemców korzystających z prawa do swobodnego przemieszczania się w tym państwie członkowskim przez okres dłuższy niż trzy miesiące.

318

Transgranicznego charakteru tych usług nie podważa motyw 114 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE (Dz.U. 2014, L 94, s. 65), ponieważ motyw ten nie ma na celu zdefiniowania zakresu stosowania dyrektywy 2006/123 lub art. 56 TFUE.

319

Ponadto § 6/A ustawy o ochronie dzieci nie może być przedmiotem wyjątku na podstawie art. 2 ust. 2 dyrektywy 2006/123, ponieważ ów § 6/A ogranicza zarówno swobodę świadczenia, jak i korzystania z usług transgranicznych w rozumieniu art. 16 i 19 tej dyrektywy oraz art. 56 TFUE.

320

W szczególności wspomniany § 6/A nie może być objęty wyjątkiem przewidzianym w art. 2 ust. 2 lit. j) wspomnianej dyrektywy, który wyłącza z zakresu jej stosowania zapewniane przez państwo usługi społeczne związane z opieką nad dziećmi. Wyjątek ten nie ma zastosowania z jednej strony do usług świadczonych w tej dziedzinie przez podmioty prywatne, a z drugiej strony do pomocy na rzecz dzieci w ogólności.

321

Węgry odpowiadają, po pierwsze, że § 6/A ustawy o ochronie dzieci ma zastosowanie wyłącznie w ramach instytucjonalnego systemu ochrony dzieciństwa. Po drugie, działania i środki mające na celu ochronę dzieci nie są usługami o charakterze gospodarczym świadczonymi za wynagrodzeniem i w każdym wypadku są objęte wyjątkiem przewidzianym w art. 2 ust. 2 lit. j) dyrektywy 2006/123.

322

Okoliczność, że usługi te są świadczone przez osoby fizyczne i prawne oraz inne organizacje nieposiadające osobowości prawnej, nie zmienia ich niezarobkowego charakteru, ponieważ art. 5 lit. s) ustawy o ochronie dzieci wskazuje osoby i organizacje, które posiadają zezwolenie na prowadzenie działalności ukierunkowanej na wspieranie dobrostanu dzieci i na ochronę dzieci.

323

Tak więc nawet gdyby wspomniane usługi były świadczone przez usługodawców upoważnionych przez państwo lub organizacje charytatywne uznane przez państwo, takie świadczenie byłoby objęte wyjątkiem przewidzianym w art. 2 ust. 2 lit. j) dyrektywy 2006/123. Zdaniem Węgier świadczenie to jest bowiem równoważne z świadczeniem usług społecznych związanych z opieką nad dziećmi oraz pomocą rodzinom w rozumieniu tej dyrektywy. To państwo członkowskie dodaje, że § 6/A wspomnianej ustawy nie dotyczy zatem organizacji prywatnych wykonujących działalność o charakterze społecznym poza ramami tej ustawy. Nie może być tu też mowy o naruszeniu art. 19 tej dyrektywy, to znaczy o ograniczeniu korzystania z usługi świadczonej przez usługodawcę mającego siedzibę w innym państwie członkowskim, ponieważ działania objęte ustawą o ochronie dzieci mogą być świadczone wyłącznie na Węgrzech.

324

W tym względzie należy wziąć pod uwagę motyw 114 dyrektywy 2014/24, który przypomina, że „[n]iektóre kategorie usług, a mianowicie tzw. usługi na rzecz osób, takie jak niektóre usługi społeczne, zdrowotne i edukacyjne, ze względu na swój charakter nadal mają ograniczony wymiar transgraniczny”.

325

W każdym razie § 6/A tej ustawy nie narusza swobody dostępu usługodawców do rynku węgierskiego, lecz ogranicza w ramach objętych nią działań dostęp małoletnich do treści, o których mowa w tym przepisie.

326

Na wstępie, co się tyczy swobody świadczenia usług, o której mowa w art. 56 TFUE, należy przypomnieć, że zakres tej swobody został skonkretyzowany w szczególności w dyrektywie 2006/123 (zob. podobnie wyrok z dnia 30 maja 2024 r., Airbnb Ireland i Amazon Services Europe, C‑662/22 i C‑667/22, EU:C:2024:432, pkt 47).

327

Zgodnie z orzecznictwem Trybunału, po pierwsze, z motywu 7 tej dyrektywy wynika zasadniczo, że dokonuje ona ukierunkowanej harmonizacji w celu ustanowienia ogólnych ram prawnych, które przynoszą korzyści dla szerokiej gamy usług, a jednocześnie uwzględniają specyficzne cechy każdego rodzaju działalności i ich systemu regulacji. Po drugie, należy przypomnieć, że w przypadku gdy dana dziedzina jest przedmiotem harmonizacji, wszelkie środki krajowe regulujące tę kwestię należy oceniać w świetle przepisów owego środka harmonizującego [wyrok z dnia 19 czerwca 2025 r., Komisja/Polska (Reklama aptek), C‑200/24, EU:C:2025:459, pkt 65 i przytoczone tam orzecznictwo].

328

Jak stanowi art. 1 ust. 1 dyrektywy 2006/123, ustanawia ona ogólne przepisy ułatwiające między innymi korzystanie ze swobodnego przepływu usług, zapewniając przy tym wysoki poziom jakości usług.

329

Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej dyrektywy ma ona zastosowanie do usług świadczonych przez usługodawców prowadzących przedsiębiorstwo w państwie członkowskim, przy czym pojęcie „usługi” obejmuje zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 1 tej dyrektywy „wszelką działalność gospodarczą prowadzoną na własny rachunek, zwykle świadczoną za wynagrodzeniem, o której mowa w art. [57 TFUE]”.

330

Artykuł 2 ust. 2 dyrektywy 2006/123 wyłącza jednak szereg rodzajów działalności z zakresu swego stosowania, a w szczególności, zgodnie z lit. a), i) i j) tego przepisu, usługi o charakterze nieekonomicznym świadczone w interesie ogólnym, działania, które są związane z wykonywaniem władzy publicznej, a także usługi społeczne związane z opieką nad dziećmi i pomocą rodzinom.

331

Ponadto na mocy art. 3 ust. 1 tej dyrektywy nie ma ona zastosowania w przypadku kolizji między jej przepisami a przepisem innego aktu prawnego Unii regulującym specyficzne aspekty podejmowania i prowadzenia działalności usługowej w określonych dziedzinach lub w ramach określonych zawodów (wyrok z dnia 3 grudnia 2020 r., Star Taxi App, C‑62/19, EU:C:2020:980, pkt 78 i przytoczone tam orzecznictwo). Wynika z tego, jak zauważyła rzeczniczka generalna w pkt 330 opinii, że wspomniana dyrektywa ustanawia ogólne normy umożliwiające stosowanie wzajemnego uznawania w dziedzinie usług innych niż usługi audiowizualne lub usługi społeczeństwa informacyjnego.

332

Artykuł 16 ust. 1 wspomnianej dyrektywy przewiduje ponadto w dwóch pierwszych akapitach, po pierwsze, że państwa członkowskie uznają prawo usługodawców do świadczenia usług w państwie członkowskim innym niż to, w którym prowadzą oni przedsiębiorstwo, a po drugie, że państwo członkowskie, w którym świadczona jest usługa, zapewnia między innymi możliwość swobodnego prowadzenia działalności usługowej na swoim terytorium. Na podstawie tego art. 16 ust. 1 akapit trzeci państwa członkowskie nie uzależniają możliwości podejmowania lub prowadzenia działalności usługowej na ich terytorium od spełnienia wymogów sprzecznych z zasadami niedyskryminacji, konieczności i proporcjonalności.

333

W myśl art. 16 ust. 3 tej dyrektywy państwo członkowskie, do którego usługodawca udaje się w celu świadczenia usługi, jest uprawnione do przewidzenia wymogów w odniesieniu do świadczenia działalności usługowej, gdy są one uzasadnione w szczególności względami porządku publicznego, zgodnie z art. 16 ust. 1 tej dyrektywy.

334

Według art. 19 dyrektywy 2006/123 państwa członkowskie nie mogą nakładać na usługobiorcę wymogów, które ograniczają korzystanie z usług dostarczanych przez usługodawcę prowadzącego przedsiębiorstwo w innym państwie członkowskim, w szczególności, zgodnie z art. 19 lit. a), obowiązku uzyskania od ich właściwych organów zezwolenia lub złożenia im oświadczenia.

335

W pierwszej kolejności należy zbadać, na podstawie art. 3 ust. 1 tej dyrektywy i w świetle orzecznictwa wynikającego z wyroku z dnia 3 grudnia 2020 r., Star Taxi App (C‑62/19, EU:C:2020:980), czy okoliczność, że § 6/A ustawy o ochronie dzieci stanowi, jak orzeczono w pkt 266–273 niniejszego wyroku, unormowanie mające zastosowanie do „usług społeczeństwa informacyjnego” w rozumieniu art. 2 lit. a) dyrektywy 2000/31, może wyłączyć stosowanie do tego § 6/A wymogów wynikających z dyrektywy 2006/123 i art. 56 TFUE, ponieważ dyrektywa 2000/31 reguluje w sposób szczególny swobodny przepływ usług społeczeństwa informacyjnego.

336

W tym względzie należy stwierdzić, jak wynika z tych samych punktów niniejszego wyroku, że z uwagi na szeroki wachlarz podmiotów, do których ma zastosowanie § 6/A ustawy o ochronie dzieci, w tym nie tylko usługodawców, lecz również odbiorców usług wykorzystywanych w ramach działalności objętej zakresem stosowania tego przepisu, nie można wykluczyć, na co zwróciła uwagę w istocie rzeczniczka generalna w pkt 331 opinii, że zakaz udostępniania treści, o których mowa w tym paragrafie, może obowiązywać w kontekście świadczenia usług innych niż usługi społeczeństwa informacyjnego w rozumieniu dyrektywy 2000/31.

337

W świetle art. 4 pkt 1 dyrektywy 2006/123, zgodnie z którym pojęcie „usługi” obejmuje wszelką działalność gospodarczą prowadzoną na własny rachunek, zwykle świadczoną za wynagrodzeniem, zgodnie z art. 57 TFUE, takie usługi mogą polegać na świadczeniach podstawowych z zakresu ochrony dzieciństwa na Węgrzech, takich jak opieka nad dziećmi w ciągu dnia.

338

Prawdą jest, że § 6/A ustawy o ochronie dzieci dotyczy również instytucji publicznych lub prywatnych, które wspierają realizację praw i ochronę interesów prawnych dzieci, a także wypełnianie obowiązków rodzicielskich.

339

Jednakże, tak jak twierdzi Komisja, takie usługi także mogą być świadczone za wynagrodzeniem.

340

Tymczasem niezależnie od orzecznictwa Trybunału, o którym mowa w pkt 267 i 268 niniejszego wyroku, należy przypomnieć w tym względzie, że nie jest wykluczone, iż instytucja publiczna może prowadzić różnego rodzaju działalność, zarówno gospodarczą, jak i niegospodarczą, pod warunkiem wykluczenia wszelkiego ryzyka subwencjonowania „skrośnego” jej działalności gospodarczej za pomocą środków publicznych, z których korzysta z tytułu jej działalności niemającej charakteru gospodarczego (zob. podobnie wyrok z dnia 27 czerwca 2017 r., Congregación de Escuelas Pías Provincia Betania, C‑74/16, EU:C:2017:496, pkt 51).

341

Takie usługi mające charakter gospodarczy, o których mowa w § 6/A ustawy o ochronie dzieci, wchodzą zatem w zakres pojęcia „usługi” w rozumieniu art. 4 pkt 1 dyrektywy 2006/123.

342

W drugiej kolejności należy zbadać, czy usługi te są wyłączone z zakresu stosowania owej dyrektywy na podstawie jej art. 2 ust. 2 lit. j), zgodnie z którym dyrektywa ta nie ma zastosowania w szczególności do usług społecznych związanych z opieką nad dziećmi.

343

Prawdą jest, że z łącznej lektury tego przepisu oraz motywu 27 wspomnianej dyrektywy wynika, że pojęcie to obejmuje jedynie „usługi społeczne”, które spełniają dwie kumulatywne przesłanki. O ile pierwsza przesłanka dotyczy charakteru wykonywanej działalności, o tyle druga przesłanka wiąże się ze statusem usługodawcy – usługi mogą być świadczone przez samo państwo, przez organizację charytatywną uznaną za taką przez państwo lub też przez usługodawcę prywatnego upoważnionego przez państwo (zob. podobnie wyrok z dnia 11 lipca 2013 r., Femarbel, C‑57/12, EU:C:2013:517, pkt 42–44).

344

W tym względzie prywatnego usługodawcę należy uznać za upoważnionego przez państwo, jeżeli ma on „obowiązek” świadczyć powierzone mu usługi społeczne (wyrok z dnia 11 lipca 2013 r., Femarbel, C‑57/12, EU:C:2013:517, pkt 46).

345

Węgry nie wykazały jednak, że wszystkie określone działania i środki wchodzące w zakres stosowania ustawy o ochronie dzieci są zapewniane przez państwo, przez organizację charytatywną uznaną za taką przez państwo lub przez usługodawcę prywatnego upoważnionego przez to państwo.

346

W trzeciej kolejności należy zbadać, czy zakaz przewidziany w § 6/A ustawy o ochronie dzieci należy postrzegać jako wymóg mogący ograniczać swobodny przepływ usług w rozumieniu dyrektywy 2006/123.

347

Pojęcie „wymogu” zostało zdefiniowane w art. 4 pkt 7 tej dyrektywy, zgodnie z którym obejmuje ono wszelkie zobowiązanie, zakaz, warunek lub ograniczenie przewidziane w przepisach ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych państw członkowskich lub wynikające z orzecznictwa, praktyki administracyjnej lub zasad stosowanych przez zrzeszenia zawodowe bądź wspólnych zasad stowarzyszeń zawodowych lub innych organizacji zawodowych, przyjętych w ramach korzystania przez nie z ich autonomii prawnej.

348

Definicję tę należy interpretować w świetle motywu 9 wspomnianej dyrektywy, zgodnie z którym ma ona zastosowanie wyłącznie do wymogów, które mają wpływ na podejmowanie i prowadzenie działalności usługowej, a zatem nie ma zastosowania do wymogów, które regulują konkretnie działalności usługowej lub nie mają na nią konkretnie wpływu, ale które powinny być przestrzegane przez usługodawców w trakcie prowadzenia ich działalności gospodarczej w ten sam sposób jak przez osoby fizyczne działające prywatnie (zob. podobnie wyroki: z dnia 30 stycznia 2018 r., X i Visser, C‑360/15 i C‑31/16, EU:C:2018:44, pkt 123; z dnia 22 września 2020 r., Cali Apartments, C‑724/18 i C‑727/18, EU:C:2020:743, pkt 40).

349

Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem za ograniczenia swobody świadczenia usług należy uznać wszelkie wymogi, które zakazują korzystania z tej swobody, ograniczają ją lub zmniejszają jej atrakcyjność [zob. podobnie wyrok z dnia 19 czerwca 2025 r., Komisja/Polska (Reklama aptek), C‑200/24, EU:C:2025:459, pkt 71 i przytoczone tam orzecznictwo].

350

Pojęcie „ograniczenia” w rozumieniu dyrektywy 2006/123 obejmuje ustanawiane przez państwo członkowskie wymogi, które choć są stosowane bez rozróżnienia, wpływają na dostęp do rynku przedsiębiorstw z innych państw członkowskich [wyrok z dnia 19 czerwca 2025 r., Komisja/Polska (Reklama aptek), C‑200/24, EU:C:2025:459, pkt 72 i przytoczone tam orzecznictwo], uniemożliwiając, utrudniając lub czyniąc mniej atrakcyjną działalność usługodawcy mającego siedzibę w innym państwie członkowskim, w którym zgodnie z prawem świadczy on podobne usługi (wyrok z dnia 12 września 2013 r., Konstantinides, C‑475/11, EU:C:2013:542, pkt 44 i przytoczone tam orzecznictwo).

351

W świetle orzecznictwa przypomnianego w pkt 348–350 niniejszego wyroku należy stwierdzić, że § 6/A ustawy o ochronie dzieci nie tylko ogranicza możliwość świadczenia przez usługodawców mających siedzibę w innym państwie członkowskim usług zawierających treści, o których mowa w tym przepisie, na rzecz ich potencjalnych klientów zamieszkałych na Węgrzech, lecz czyni odbiór tych usług mniej atrakcyjnym dla odbiorców usług objętych zakresem stosowania tego przepisu.

352

Wynika z tego, że zakaz ustanowiony w tym przepisie stanowi wymóg mogący ograniczać swobodny przepływ usług w rozumieniu dyrektywy 2006/123.

353

W części drugiej zarzutu trzeciego Komisja zarzuca Węgrom uchybienie zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy art. 16 i 19 dyrektywy 2006/123 oraz art. 56 TFUE.

354

Podnosi ona, że § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej zakazuje udostępniania osobom poniżej 18. roku życia reklamy, która promuje lub prezentuje odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm i z tego powodu ogranicza swobodę transgranicznego świadczenia usług reklamowych.

355

W pierwszej kolejności Komisja twierdzi, że ów § 8 ust. 1a dotyczy nie tylko usług reklamowych offline, takich jak projektowanie i publikowanie plakatów, ogłoszeń w prasie lub ulotek, ale również wszelkiej działalności handlowej wykorzystującej ogólnie reklamę w celu promowania towarów i usług.

356

Wspomniany § 8 ust. 1a dotyczy zatem zarówno reklamy elektronicznej, jak i reklamy fizycznej, a także reklamowania za pomocą innych środków, na przykład telefonicznie.

357

W rezultacie usługi, o których mowa we wspomnianym § 8 ust. 1a, są objęte zakresem stosowania dyrektywy 2006/123 oraz art. 56 TFUE. W tym względzie ani art. 3 ust. 1 tej dyrektywy, ani wyjątek ustanowiony w jej art. 2 ust. 2 lit. c) i g) nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

358

W drugiej kolejności, co się tyczy istnienia ograniczenia w swobodnym przepływie usług, Komisja podnosi, po pierwsze, że o ile ten § 8 ust. 1a nie zakazuje w sposób ogólny rozpowszechniania reklamy zawierającej treści wrażliwe, o tyle przepis ten prowadzi do zakazu wszelkiej reklamy odnoszącej się lub nawiązującej do treści, które promują lub prezentują odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci i homoseksualizm.

359

Tymczasem z wyroku z dnia 12 września 2013 r., Konstantinides (C‑475/11, EU:C:2013:542, pkt 56) wynika, że uregulowanie krajowe zakazujące reklamy o określonej treści stanowi przeszkodę w swobodnym świadczeniu usług.

360

W tym względzie potencjalne skutki ograniczające są zdaniem Komisji wystarczające do wykazania istnienia ograniczenia, ponieważ obejmuje ono również środki mogące zniechęcać do transgranicznego świadczenia usług lub czynić je mniej atrakcyjnym, co wynika z wyroków z dnia 17 lipca 2008 r., Corporación Dermoestética (C‑500/06, EU:C:2008:421, pkt 33, 34); a także z dnia 19 grudnia 2012 r., Komisja/Belgia (C‑577/10, EU:C:2012:814, pkt 38).

361

Po drugie, § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej wpływa również na usługi transgraniczne, które same w sobie nie stanowią reklamy, ale którym towarzyszy reklama prezentująca lub promująca homoseksualizm, zmianę płci lub odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, czyli na „reklamę towarzyszącą”.

362

Węgry podnoszą, że ograniczenie usług reklamy offline na podstawie tego § 8 ust. 1a nie pozwala samo w sobie na stwierdzenie, że prowadzenie działalności gospodarczej byłoby utrudnione lub stałoby się mniej atrakcyjne.

363

Owo państwo członkowskie uściśla, że wspomniany § 8 ust. 1a ma na celu nie ustanowienie ogólnego zakazu, lecz ograniczenie dostępności reklamy, która promuje lub prezentuje odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci i homoseksualizm, dla docelowego kręgu odbiorców osób poniżej 18. roku życia. Promowanie takich treści oznacza zdaniem Węgier, że tego rodzaju zachowania są przedstawiane w sposób bardziej korzystny lub bardziej uprzywilejowany niż normy seksualne powszechnie akceptowane w danym społeczeństwie. Byłoby tak na przykład w przypadku, gdyby reklama wyraźnie zachęcała małoletnich do stania się osobami homoseksualnymi lub do zmiany płci.

364

Ten sam § 8 ust. 1a ustanawia zatem jedynie zakaz pewnych treści w reklamie skierowanej do małoletnich, ale nie wiąże się z zakazem zamawiania, nabywania lub oferowania transgranicznych usług reklamowych, które promują lub prezentują odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm.

365

W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że z pkt 291 niniejszego wyroku wynika, iż usługi reklamowe, o których mowa w § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej, mogą stanowić „usługi społeczeństwa informacyjnego” w rozumieniu art. 2 lit. a) dyrektywy 2000/31 w związku z art. 1 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2015/1535, wobec czego usługi te są objęte zakresem stosowania dyrektywy 2000/31.

366

Tymczasem, jak podkreśliła rzeczniczka generalna w pkt 333 opinii, nie można wykluczyć, zważywszy na szczególnie szeroki zakres stosowania zakazu ustanowionego w tym § 8 ust. 1a, dotyczącego „reklamy […], która promuje lub prezentuje odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci i homoseksualizm”, że przepisem tym objęta jest reklama rozpowszechniana w inny sposób niż za pośrednictwem audiowizualnej usługi medialnej lub drogą elektroniczną, na przykład poprzez wywieszenie plakatów, a także inne formy reklamy, takie jak reklama towarzysząca.

367

Zgodnie z art. 3 ust. 1 dyrektywy 2006/123 usługi reklamowe, o których mowa we wspomnianym § 8 ust. 1a, mogą zatem wchodzić w zakres pojęcia „usługi” w rozumieniu art. 4 pkt 1 tej dyrektywy w zakresie, w jakim usługi te nie są unormowane przepisem innego aktu prawa Unii regulującego specyficzne aspekty podejmowania lub prowadzenia działalności usługowej w określonych dziedzinach i pozostają w kolizji ze wspomnianą dyrektywą.

368

W drugiej kolejności należy uściślić, które usługi reklamowe inne niż audiowizualne lub świadczone drogą elektroniczną, o których mowa w pkt 366 niniejszego wyroku, nie mogą zostać objęte wyjątkami przewidzianymi w art. 2 ust. 2 lit. c) i g) tej dyrektywy, odnoszącymi się do usług i sieć łączności elektronicznej oraz usług audiowizualnych.

369

W trzeciej kolejności konieczne jest zbadanie, czy zakaz przewidziany w § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej należy postrzegać jako wymóg mogący ograniczać swobodny przepływ usług w rozumieniu dyrektywy 2006/123, a co za tym idzie – jako ograniczenie tej swobody przepływu w rozumieniu art. 56 TFUE.

370

Należy przypomnieć, że z orzecznictwa Trybunału wynika, po pierwsze, że przepisy krajowe zakazujące w sposób ogólny i całkowity wszelkiej reklamy danej działalności mogą ograniczyć osobom, które tę działalność wykonują, możliwość zaprezentowania się potencjalnym klientom i promowania usług, które zamierzają im oferować. W konsekwencji tego rodzaju przepisy krajowe należy uznać za ograniczenie swobodnego świadczenia usług [wyrok z dnia 19 czerwca 2025 r., Komisja/Polska (Reklama aptek), C‑200/24, EU:C:2025:459, pkt 73 i przytoczone tam orzecznictwo].

371

Po drugie, zgodnie z tym orzecznictwem nawet jeśli przepisy krajowe nie ustanawiają takiego ogólnego i bezwzględnego zakazu reklamy lub szczególnej formy reklamy, takie przepisy mogą stanowić przeszkodę dla swobodnego świadczenia usług reklamowych (zob. podobnie wyrok z dnia 12 września 2013 r., Konstantinides, C‑475/11, EU:C:2013:542, pkt 56 i przytoczone tam orzecznictwo).

372

Wbrew temu, co twierdzą Węgry, § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej może zatem ograniczać transgraniczne zamawianie, zakup lub świadczenie usług reklamowych.

373

W świetle orzecznictwa przypomnianego w pkt 370 i 371 niniejszego wyroku zakaz ustanowiony w tym § 8 ust. 1a stanowi wymóg ograniczający swobodę świadczenia usług w rozumieniu dyrektywy 2006/123 w zakresie, w jakim przepis ten ogranicza podmiotom świadczącym usługi reklamowe możliwość promowania tych usług na Węgrzech, gdy oferowane przez nie reklamy, obejmujące treści, o których mowa w tym przepisie, mogłyby w danym wypadku być zobaczone lub usłyszane przez małoletniego.

374

Nie można ponadto uwzględnić argumentu Węgier, zgodnie z którym reklama nie należy do dziedziny zharmonizowanej, w związku z czym państwa członkowskie korzystają z szerokiego marginesu swobody przy określaniu wymogów związanych z ochroną małoletnich.

375

Z motywu 7 dyrektywy 2006/123 wynika bowiem zasadniczo, że dyrektywa ta dokonuje ukierunkowanej harmonizacji w celu ustanowienia ogólnych ram prawnych, które przynoszą korzyści dla szerokiej gamy usług, a jednocześnie uwzględniają specyficzne cechy każdego rodzaju działalności i ich systemu regulacji.

376

W rezultacie, ponieważ dyrektywa ta ustanawia, jak wynika z jej art. 1 ust. 1, ogólne przepisy mające na celu zniesienie ograniczeń w swobodnym przepływie usług między państwami członkowskimi w celu przyczynienia się do urzeczywistnienia wolnego i konkurencyjnego rynku wewnętrznego usług, państwa te są zobowiązane, jak zwraca uwagę Komisja, do korzystania z przysługujących im uprawnień dyskrecjonalnych w granicach określonych przez tę dyrektywę.

377

W części trzeciej zarzutu trzeciego Komisja zarzuca Węgrom uchybienie zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy art. 16 i 19 dyrektywy 2006/123 oraz art. 56 TFUE.

378

Komisja zauważa, że § 9 ust. 12 ustawy o systemie edukacji publicznej przewiduje, iż organizowane dla uczniów zajęcia dotyczące kultury seksualnej, życia seksualnego, orientacji seksualnej i rozwoju seksualnego nie mogą mieć na celu promowania odejścia od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmiany płci lub homoseksualizmu.

379

W pierwszej kolejności Komisja zauważa, że usługi edukacyjne, o których mowa, są objęte zakresem stosowania dyrektywy 2006/123 i art. 56 TFUE.

380

W tym względzie instytucja ta wskazuje, że tą dyrektywą i tym postanowieniem traktatu objęte są usługi świadczone przez podmioty prywatne, podobnie jak usługi edukacyjne świadczone przez usługodawców mających siedzibę w innych państwach członkowskich. Jednocześnie publiczne placówki edukacyjne, których główna działalność nie jest objęta zakresem stosowania wspomnianej dyrektywy, mogą prowadzić działalność uzupełniającą, zazwyczaj świadczoną za wynagrodzeniem, taką jak organizowanie konferencji.

381

W niniejszej sprawie chodzi jednak nie o węgierski system edukacji publicznej, lecz o działalność gospodarczą objętą przepisami dotyczącymi rynku wewnętrznego Unii, ze szczególnym uwzględnieniem dziedziny edukacji.

382

W zakresie, w jakim § 9 ust. 12 ustawy o systemie edukacji publicznej obejmuje zajęcia dotyczące „kultury seksualnej, życia seksualnego, orientacji seksualnej i rozwoju seksualnego” organizowane w publicznych placówkach edukacyjnych, przepis ten dotyczy prywatnych usługodawców zewnętrznych związanych z instytucjami publicznymi, takich jak osoby trzecie, które organizują kursy szkoleniowe, konferencje lub przedstawienia artystyczne. Zakres stosowania tego przepisu nie ogranicza się zatem do nauczania, lecz obejmuje również inne aktywności organizowane w szkołach.

383

Tymczasem przy okazji tych aktywności organizacje społeczeństwa obywatelskiego w Unii są skłonne oferować, często za wynagrodzeniem, usługi na Węgrzech lub nastawione na Węgry, które są zasadniczo zakazane na mocy tego § 9 ust. 12.

384

W drugiej kolejności – wspomniany § 9 ust. 12 jest nieproporcjonalny, ponieważ nie jest właściwy do zagwarantowania realizacji celu ustawy o systemie edukacji publicznej, a mianowicie celu polegającego na ustanowieniu systemu edukacji publicznej sprzyjającego harmonijnemu rozwojowi psychicznemu, fizycznemu i intelektualnemu dzieci i młodzieży w rozumieniu jej art. 1 ust. 1. Przepis ten nie promuje rozwoju wszystkich uczniów, lecz dyskryminuje część społeczeństwa węgierskiego i europejskiego. Ten sam § 9 ust. 12, poprzez ustanowienie tak ogólnego zakazu, wykracza zatem poza to, co jest konieczne.

385

Węgry odpowiadają w pierwszej kolejności, że § 9 ust. 12 ustawy o systemie edukacji publicznej obejmuje wyłącznie działalność w zakresie edukacji publicznej, w tym działalność szkolną oraz inne aktywności proponowane w ramach edukacji, w związku z czym przepis ten nie mieści się w zakresie stosowania art. 56 TFUE i dyrektywy 2006/123.

386

Ponadto usługi edukacyjne i kulturalne świadczone przez organizacje prywatne nie są i tak objęte zakresem stosowania ustawy o systemie edukacji publicznej, wobec czego § 9 ust. 12 tej ustawy nie ma do nich zastosowania.

387

Przepis ten mieści się natomiast w zakresie stosowania art. 165 ust. 1 TFUE, ponieważ stanowi regulację dotyczącą treści nauczania, co jednak należy do kompetencji państw członkowskich. W tym względzie okoliczność, że szkoła prowadzi nauczanie w kilku językach, nie ma znaczenia dla jej przynależności do systemu szkolnictwa publicznego.

388

W drugiej kolejności – § 9 ust. 12 ustawy o systemie edukacji publicznej zakazuje nie prezentowania odejścia od tożsamości odpowiadającej płci przy urodzeniu, zmiany płci i homoseksualizmu, lecz promowania tych treści. Co więcej, Komisja myli się, gdy twierdzi, że pewne organizacje nie są uprawnione do świadczenia usług na rzecz szkół na Węgrzech. Usługi prezentujące takie odejście mogą bowiem być świadczone przez osoby inne niż pracownicy placówki edukacyjnej, pod warunkiem że osoby te są zarejestrowane przez instytucję wyznaczoną ustawą.

389

W pierwszej kolejności należy zbadać, czy usługi nauczania publicznego, o których mowa w § 9 ust. 12 ustawy o systemie edukacji publicznej, są objęte pojęciem „usługi” w rozumieniu art. 4 pkt 1 dyrektywy 2006/123, a jeśli tak, to czy przepisy tej dyrektywy nie pozostają w kolizji z przepisem innego aktu prawa Unii regulującego specyficzne aspekty podejmowania lub prowadzenia tej działalności usługowej w rozumieniu art. 3 ust. 1 wspomnianej dyrektywy.

390

W tym względzie prawdą jest, że z orzecznictwa Trybunału wynika, iż zasadnicza cecha tego pojęcia „usługi”, a mianowicie wynagrodzenie stanowiące gospodarcze świadczenie wzajemne za daną usługę, nie występuje, gdy nauczanie jest prowadzone w ramach systemu edukacji publicznej, ponieważ państwo nie prowadzi działalności zarobkowej w tym zakresie (zob. podobnie wyroki: z dnia 27 września 1988 r., Humbel i Edel, 263/86, EU:C:1988:451, pkt 17, 18; a także z dnia 7 grudnia 1993 r., Wirth, C‑109/92, EU:C:1993:916, pkt 15 i przytoczone tam orzecznictwo).

391

Z orzecznictwa Trybunału wynika natomiast, że prowadzone przez placówki edukacyjne zajęcia finansowane głównie ze środków prywatnych, w szczególności przez uczniów i ich rodziców, stanowią „usługi” w rozumieniu prawa Unii, ponieważ placówki te mają wówczas na celu oferowanie usług za wynagrodzeniem (wyrok z dnia 20 maja 2010 r., Zanotti, C‑56/09, EU:C:2010:288, pkt 32 i przytoczone tam orzecznictwo).

392

Pojęcie „usługi” w rozumieniu art. 4 pkt 1 dyrektywy 2006/123 oraz art. 56 TFUE obejmuje zatem działalność edukacyjną kongregacji, która nie jest finansowana przez dane państwo członkowskie i która stanowi część edukacji przedszkolnej, pozaszkolnej i ponadobowiązkowej (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 27 czerwca 2017 r., Congregación de Escuelas Pías Provincia Betania, C‑74/16, EU:C:2017:496, pkt 57).

393

W niniejszej sprawie należy stwierdzić, jak utrzymuje Komisja, że § 9 ust. 12 ustawy o systemie edukacji publicznej dotyczy szerokiego wachlarza usług edukacyjnych, ponieważ przepis ten przewiduje w sposób bardzo ogólny, że organizowane dla uczniów zajęcia dotyczące kultury seksualnej, życia seksualnego, orientacji seksualnej i rozwoju seksualnego nie mogą mieć na celu promowania odejścia od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmiany płci i homoseksualizmu.

394

I tak, jak zauważyła rzeczniczka generalna w pkt 337 opinii, przepis ten wydaje się mieć zastosowanie do usług edukacyjnych, a mianowicie w niniejszym przypadku do usług przekazywania małoletnim wiedzy lub informacji na temat kultury seksualnej, życia seksualnego, orientacji seksualnej lub rozwoju seksualnego, które jeżeli są świadczone za wynagrodzeniem poza systemem edukacji publicznej lub w ramach tego systemu, lecz przez usługodawców zewnętrznych, wchodzą w zakres pojęcia „usługi” w rozumieniu art. 4 pkt 1 dyrektywy 2006/123.

395

Nie ma w tym względzie znaczenia argument Węgier, zgodnie z którym § 9 ust. 12 ustawy o systemie edukacji publicznej jest objęty zakresem stosowania art. 165 ust. 1 TFUE z tego względu, że ów § 9 stanowi regulację dotyczącą treści nauczania.

396

Jak wynika z orzecznictwa przypomnianego w pkt 272 niniejszego wyroku, o ile państwa członkowskie są wprawdzie właściwe na podstawie tego art. 165 ust. 1 TFUE w zakresie treści nauczania i organizacji swoich systemów edukacyjnych, o tyle powinny one wykonywać tę kompetencję z poszanowaniem prawa Unii, w tym postanowień traktatu FUE dotyczących swobodnego przepływu usług, w szczególności w art. 56 TFUE.

397

W drugiej kolejności należy wskazać, że w zakresie, w jakim usługi te mogą być świadczone również w inny sposób niż za pośrednictwem audiowizualnej usługi medialnej lub drogą elektroniczną, art. 3 ust. 1 dyrektywy 2006/123 nie znajduje zastosowania.

398

W trzeciej kolejności – te usługi edukacyjne nie mogą być objęte wyjątkiem przewidzianym w art. 2 ust. 2 lit. j) tej dyrektywy, zgodnie z którym nie ma ona zastosowania w szczególności do „usług społecznych” związanych z opieką nad dziećmi.

399

W zakres tego pojęcia „usług społecznych” nie wchodzą bowiem usługi edukacyjne świadczone zazwyczaj na rzecz uczniów, takie jak usługi, o których mowa w § 9 ust. 12 ustawy o systemie edukacji publicznej, gdyż owo pojęcie dotyczy działalności niezbędnej do zagwarantowania podstawowego prawa do godności ludzkiej poprzez uniknięcie ryzyka marginalizacji osób będących jej beneficjentami i stanowi w tym znaczeniu wyraz zasad spójności społecznej i solidarności (wyroki: z dnia 11 lipca 2013 r., Femarbel, C‑57/12, EU:C:2013:517, pkt 43; z dnia 18 grudnia 2025 r., Slagelse Almennyttige Boligselskab, Afdeling Schackenborgvænge, C‑417/23, EU:C:2025:1017, pkt 64).

400

W czwartej kolejności – ów § 9 ust. 12 stanowi wymóg mogący ograniczać swobodny przepływ usług gwarantowany przez art. 16 i 19 dyrektywy 2006/123, jeżeli usługi te, które dotyczą organizowanych dla uczniów zajęć dotyczących kultury seksualnej, życia seksualnego, orientacji seksualnej i rozwoju seksualnego, są świadczone za wynagrodzeniem poza systemem edukacji publicznej lub w ramach tego systemu, lecz przez usługodawców zewnętrznych.

401

W świetle orzecznictwa przywołanego w pkt 349 niniejszego wyroku należy zatem uznać, że wspomniany § 9 ust. 12 czyni wykonywanie tej swobody mniej atrakcyjnym.

402

Komisja przypomina, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału krajowe środki ograniczające muszą odpowiadać nadrzędnym względom interesu ogólnego, muszą być odpowiednie do zapewnienia realizacji zamierzonego przez nie celu i nie mogą wykraczać poza to, co jest konieczne do jego osiągnięcia.

403

Tymczasem ani § 6/A ustawy o ochronie dzieci, ani § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej, ani § 9 ust. 12 ustawy o systemie edukacji publicznej nie mogą zostać uznane za uzasadnione i proporcjonalne.

404

Porządek publiczny, zdrowie publiczne, bezpieczeństwo publiczne lub ochrona środowiska nie mogą być powoływane jako uzasadnienie dla tych ograniczeń, ponieważ Węgry nie wykazały istnienia rzeczywistego i dostatecznie poważnego zagrożenia dla jednego z podstawowych interesów społeczeństwa, który przywołują, a mianowicie ochrony małoletnich.

405

W rezultacie przepisy, o których mowa w pkt 403 niniejszego wyroku, nie są zgodne z zasadami konieczności i proporcjonalności określonymi w art. 16 dyrektywy 2006/123, które mają zastosowanie również do wymogów, o których mowa w art. 19 tej dyrektywy, i naruszają również art. 56 TFUE.

406

Węgry twierdzą, że przepisy te są odpowiednie do osiągnięcia celu leżącego w interesie ogólnym, jakim jest ochrona prawa małoletnich do zdrowego rozwoju fizycznego, psychicznego, emocjonalnego lub moralnego, ponieważ skłonność małoletnich do ulegania wpływowi wywieranemu przez szkodliwe treści, wobec braku krytycznego podejścia, jest znacznie większa niż u dorosłych. Ponadto wspomniane przepisy nie wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu ochrony dzieci.

407

W szczególności § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej przewiduje, że reklama zawierająca treści określone w tym przepisie nadal może być rozpowszechniana w miejscach, do których dzieci nie uczęszczają, lub w publikacjach, do których dzieci nie mają dostępu, w związku z czym spełnione są przesłanki przypomniane zasadniczo w wyroku z dnia 17 lipca 2008 r., Corporación Dermoestética (C‑500/06, EU:C:2008:421, pkt 35).

408

W myśl art. 16 ust. 3 dyrektywy 2006/123 państwo członkowskie, do którego usługodawca udaje się w celu świadczenia usługi, jest uprawnione do ustanowienia wymogów w odniesieniu do świadczenia działalności usługowej, gdy są one uzasadnione w szczególności względem porządku publicznego i bezpieczeństwa publicznego, zgodnie z art. 16 ust. 1 tej dyrektywy.

409

W myśl art. 16 ust. 1 akapit trzeci lit. c) tej dyrektywy wymogi te muszą być zgodne z zasadą proporcjonalności, co oznacza, że muszą być one odpowiednie do osiągnięcia wyznaczonego celu i nie mogą wykraczać poza to, co jest niezbędne do jego osiągnięcia.

410

W rezultacie do zainteresowanego państwa członkowskiego należy wykazanie, że przesłanki te są spełnione [zob. podobnie wyrok z dnia 6 października 2020 r., Komisja/Węgry (Szkolnictwo wyższe), C‑66/18, EU:C:2020:792, pkt 179 i przytoczone tam orzecznictwo].

411

W niniejszej sprawie Węgry powołują się w tym zakresie na rozwój fizyczny, psychiczny, emocjonalny lub moralny małoletnich.

412

Cel ten nie może jednak uzasadniać wymogów i ograniczeń stwierdzonych w pkt 352, 373 i 400 niniejszego wyroku.

413

Zgodnie bowiem z orzecznictwem przypomnianym w pkt 129–133 niniejszego wyroku państwo członkowskie nie może oprzeć się na takiej wykładni art. 16 ust. 3 dyrektywy 2006/123, która naruszałaby zakaz wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć lub orientację seksualną wyrażony w art. 21 ust. 1 Karty, zważywszy, że zakaz ten jest jako ogólna zasada prawa Unii normą o charakterze bezwzględnie wiążącym.

414

Tymczasem, jak już stwierdzono w pkt 306 niniejszego wyroku, zarówno § 6/A ustawy o ochronie dzieci, jak i § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej wprowadzają dyskryminację bezpośrednią ze względu na płeć i orientację seksualną, nie do pogodzenia z tym zakazem. Przepisy te naruszają zatem istotę art. 21 ust. 1 Karty. Ponadto z powodów analogicznych do tych, o których mowa w tym samym punkcie, należy stwierdzić, że § 9 ust. 12 ustawy o systemie edukacji publicznej również ustanawia dyskryminację bezpośrednią ze względu na płeć i orientację seksualną, która jest niezgodna z art. 21 ust. 1 Karty.

415

W rezultacie należy uznać, że wymogów ustanowionych, odpowiednio, w § 6/A ustawy o ochronie dzieci, w § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej oraz w § 9 ust. 12 ustawy o systemie edukacji publicznej nie można postrzegać jako uzasadnionych na podstawie art. 16 ust. 3 dyrektywy 2006/123 interpretowanego w świetle art. 21 ust. 1 Karty.

416

W świetle całości powyższych rozważań należy stwierdzić, że zarzut trzeci jest zasadny, a wniosku tego nie może podważyć – jeśli wziąć pod uwagę rozważania przedstawione w pkt 326–352, 365–376 i 389–401 niniejszego wyroku – twierdzenie Węgier, zgodnie z którym zarzut trzeci nie spełnia wymogów dotyczących postępowania dowodowego, które mają zastosowanie do skarg o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

417

W zarzucie piątym, który należy zbadać w czwartej kolejności, Komisja zarzuca Węgrom uchybienie zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy art. 1, 7, 11 i 21 Karty.

418

Podnosi ona, że § 6/A ustawy o ochronie dzieci, § 8 ust. 1a ustawy o reklamie handlowej, § 9 ust. 1 i 6 oraz § 32 ust. 4a ustawy o usługach medialnych, a także § 9 ust. 12 ustawy o systemie edukacji publicznej (zwane dalej łącznie „spornymi przepisami”) naruszają art. 1, 7, 11 i 21 Karty, ponieważ ograniczają osobom poniżej 18. roku życia dostęp do treści medialnych lub do przekazów handlowych, które promują lub prezentują odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm.

419

Na wstępie należy oddalić argument Węgier oparty na orzecznictwie wynikającym z wyroku z dnia 30 kwietnia 2014 r., Pfleger i in. (C‑390/12, EU:C:2014:281, pkt 34), zgodnie z którym w zakresie, w jakim określenie treści nauczania w systemie edukacji publicznej należy do kompetencji państw członkowskich, ustawa o ochronie dzieci i ustawa o systemie edukacji publicznej nie są objęte zakresem stosowania prawa Unii, w związku z czym ustawy te nie podlegają obowiązkowi przestrzegania Karty.

420

W tej kwestii należy przypomnieć, że zakres stosowania Karty w odniesieniu do działań państw członkowskich został określony w jej art. 51 ust. 1, zgodnie z którym postanowienia Karty mają zastosowanie do państw członkowskich tylko w sytuacji, gdy stosują one prawo Unii. Wystarczy stwierdzić w tym względzie, że w szczególności z pkt 281, 352 i 400 niniejszego wyroku wynika, iż § 6/A ustawy o ochronie dzieci z jednej strony i § 9 ust. 12 ustawy o systemie edukacji publicznej z drugiej strony stanowią wymogi mogące ograniczać swobodny przepływ usług, czy to w rozumieniu art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31, czy to w rozumieniu art. 16 i 19 dyrektywy 2006/123.

421

Tymczasem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem takie środki muszą być zgodne z Kartą, co oznacza, że nie mogą one ograniczać wyrażonych w niej praw i wolności, a jeżeli tak się dzieje, to ograniczenia te podlegają uzasadnieniu w świetle wymogów określonych w art. 52 ust. 1 Karty [wyrok z dnia 18 czerwca 2020 r., Komisja/Węgry (Przejrzystość stowarzyszeń), C‑78/18, EU:C:2020:476, pkt 103 i przytoczone tam orzecznictwo].

422

Na wstępie należy również uwzględnić zarzut piąty w zakresie, w jakim dotyczy on uchybienia przez Węgry zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy art. 21 ust. 1 Karty. Takie uchybienie wynika bowiem siłą rzeczy z pkt 135–162, 196, 203, 230, 306, 414 i 415 niniejszego wyroku, w których stwierdzono, że każdy z przepisów ustawodawstwa węgierskiego będących przedmiotem trzech pierwszych zarzutów narusza istotę tego postanowienia.

423

W pierwszej kolejności należy ocenić, czy – jak twierdzi Komisja – sporne przepisy ograniczają prawa i wolności zagwarantowane w art. 7 i 11 Karty, a jeśli tak, to czy – jak utrzymują Węgry – ograniczenia te mogą być uzasadnione w świetle wymogów określonych w jej art. 52 ust. 1.

424

Komisja utrzymuje, że sporne przepisy, które ograniczają, w odniesieniu do osób poniżej 18. roku życia, treści lub reklamy promujące lub prezentujące odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci i homoseksualizm, naruszają prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego osób niecispłciowych lub nieheteroseksualnych, wyrażone w art. 7 Karty.

425

Na podstawie art. 52 ust. 3 Karty prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego zagwarantowane w tym art. 7 należy interpretować zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczącym art. 8 EKPC.

426

Zgodnie z tym orzecznictwem pojęcie „życia prywatnego” w rozumieniu tego art. 8, które nie może podlegać wyczerpującej definicji, należy rozumieć szeroko, jako obejmujące integralność fizyczną i prawną osoby oraz prawo do „rozwoju osobistego” lub do samostanowienia.

427

Ponadto zgodnie z tym samym orzecznictwem tożsamość lub identyfikacja płciowa, imię i nazwisko, orientacja seksualna i życie seksualne należą również do sfery osobistej chronionej przez ten art. 8, którego głównym celem jest ochrona jednostki przed arbitralną ingerencją władz publicznych.

428

Do celów ustalenia, czy wypowiedź dotycząca danej grupy osiąga próg zastosowania tego art. 8, Europejski Trybunał Praw Człowieka bierze pod uwagę, po pierwsze, cechy charakterystyczne osób tworzących tę grupę, a po drugie, dokładną treść negatywnej wypowiedzi dotyczącej tej grupy, jak również formę i zakres wypowiedzi oraz ogólny kontekst, w jakim została ona wygłoszona.

429

W świetle tych kryteriów Komisja stoi na stanowisku, że sporne przepisy i wynikające z ich stosowania wymazanie reprezentacji osób niecispłciowych lub nieheteroseksualnych i ich sposobu życia mogą same w sobie mieć skutek stygmatyzujący. Stygmatyzację tę wzmacnia fakt, że to, iż dzieci powinny być chronione przed prezentowaniem odejścia od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmiany płci lub homoseksualizmu, przewiduje tekst ustawy. Taką stygmatyzację potęguje kontekst, w jaki wpisuje się ustawa zmieniająca, który może prowadzić do ustanowienia powiązania między zagrożeniami stwarzanymi przez pedofilię z jednej strony a ryzykiem związanym z samym istnieniem osób niecispłciowych lub nieheteroseksualnych z drugiej strony, co ma w sposób dorozumiany sugerować, że te osoby są równie niebezpieczne co pedofilie.

430

Przepisy te, dyskryminujące w sposób bezpośredni osoby niecispłciowe lub nieheteroseksualne, prowadzą do marginalizacji i stygmatyzacji tych osób, z naruszeniem prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego wyrażonego w art. 7 Karty.

431

Węgry odpowiadają, że spornych przepisów nie można interpretować w ten sposób, że naruszają one prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego osób niecispłciowych lub nieheteroseksualnych. Celem tych przepisów nie jest ani dyskryminacja, ani stygmatyzacja, i nie mogą być one interpretowane w ten sposób, że takie osoby powinno się uznawać za szkodliwe lub stanowiące zagrożenie dla społeczeństwa.

432

Owo państwo członkowskie przyznaje natomiast, że pojęcie „życia prywatnego” w rozumieniu art. 7 Karty jest szerokie i obejmuje prawo do rozwoju osobistego i do samostanowienia.

433

Niemniej Komisja nie wykazała w jego ocenie, że sporne przepisy naruszają prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego w rozumieniu tego artykułu względem osób niecispłciowych lub nieheteroseksualnych, jako że przepisy te dotyczą ochrony małoletnich w określonych sytuacjach, bez wywoływania skutków w skali społecznej.

434

Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 7 Karty każdy ma prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, domu i komunikowania się.

435

Trybunał miał już okazję podkreślić, że postanowienie to chroni tożsamość płciową i orientację seksualną danej osoby jako elementu konstytutywnego i jednego z najbardziej intymnych aspektów jej życia prywatnego. I tak w postanowieniu tym zawiera się prawo każdej osoby do określenia szczegółów jej tożsamości jako istoty ludzkiej, co obejmuje prawo osób transpłciowych do samorealizacji oraz do integralności fizycznej i psychicznej, a także do poszanowania i uznawania ich orientacji seksualnej i tożsamości płciowej (zob. podobnie wyrok z dnia 4 października 2024 r., Mirin, C‑4/23, EU:C:2024:845, pkt 64 i przytoczone tam orzecznictwo).

436

Artykuł 7 Karty nakłada w tym celu na państwa członkowskie, poza negatywnymi obowiązkami mającymi na celu ochronę osób niecispłciowych, w tym transpłciowych, lub nieheteroseksualnych przed arbitralną ingerencją władz publicznych, obowiązki pozytywne, co oznacza również wprowadzenie skutecznych i dostępnych procedur gwarantujących rzeczywiste poszanowanie ich prawa do tożsamości płciowej. Ponadto, z uwagi na szczególne znaczenie tego prawa, państwom członkowskim przysługuje jedynie ograniczony margines swobody w tej dziedzinie (zob. podobnie wyrok z dnia 4 października 2024 r., Mirin, C‑4/23, EU:C:2024:845, pkt 65 i przytoczone tam orzecznictwo).

437

Dodatkowo zgodnie z art. 52 ust. 3 Karty, który ma na celu zapewnienie niezbędnej spójności między prawami zawartymi w Karcie a odpowiadającymi im prawami zagwarantowanymi w EKPC, bez naruszania autonomii prawa Unii, a w szczególności bez ustanowienia przeszkody, aby prawo to przyznawało szerszą ochronę, Trybunał przy dokonywaniu wykładni praw zagwarantowanych w art. 7 Karty uwzględnia w szczególności odpowiadające im prawa zagwarantowane w art. 8 ust. 1 EKPC, zgodnie z ich wykładnią dokonaną przez Europejski Trybunał Praw Człowieka, jako próg minimalnej ochrony (zob. podobnie wyroki: z dnia8 grudnia 2022 r., Orde van Vlaamse Balies i in., C‑694/20, EU:C:2022:963, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 25 listopada 2025 r., Wojewoda Mazowiecki, C‑713/23, EU:C:2025:917, pkt 64 i przytoczone tam orzecznictwo).

438

W tym względzie z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wynika, że pojęcie „życia prywatnego” w rozumieniu art. 8 ust. 1 EKPC jest pojęciem szerokim, niepodlegającym wyczerpującej definicji. Pojęcie to obejmuje integralność fizyczną i psychiczną osoby, a czasami także aspekty tożsamości fizycznej i społecznej jednostki, w tym prawo do nawiązywania i rozwijania relacji z innymi ludźmi, prawo do „rozwoju osobistego” lub prawo do samostanowienia jako takie. Ponadto tożsamość płciowa, imię i nazwisko, orientacja seksualna i życie seksualne należą również do sfery osobistej chronionej przez ten art. 8 ust. 1 (zob. podobnie wyrok ETPC z dnia 23 września 2010 r. w sprawie Schüth przeciwko Niemcom, CE:ECHR:2010:0923JUD000162003, § 53 i przytoczone tam orzecznictwo).

439

Artykuł 8 EKPC obejmuje i gwarantuje również prawo do „społecznego aspektu życia prywatnego”, czyli możliwości kształtowania przez jednostkę tożsamości społecznej (zob. podobnie wyrok ETPC z dnia 5 września 2017 r. w sprawie Bărbulescu przeciwko Rumunii, CE:ECHR:2017:0905JUD006149608, § 70).

440

W świetle tego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczącego art. 8 EKPC prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego wyrażone w art. 7 Karty ma zatem szczególne znaczenie jeśli chodzi o ochronę tożsamości płciowej i orientacji seksualnej, zarówno w sferze osobistej, jak i w sferze społecznej (wyrok z dnia 25 stycznia 2018 r., F, C‑473/16, EU:C:2018:36, pkt 49 i przytoczone tam orzecznictwo).

441

W niniejszej sprawie sporne przepisy – w aspekcie, w jakim ograniczają dostęp małoletnich do treści lub informacji handlowych, które promują lub prezentują odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm – są objęte zakresem stosowania pojęcia „życia prywatnego” w rozumieniu art. 7 Karty.

442

Przepisy te dotyczą bowiem kształtowania indywidualnej tożsamości płciowej osoby jako elementu konstytutywnego i jednego z najbardziej intymnych aspektów jej życia prywatnego w rozumieniu orzecznictwa, o którym mowa w pkt 435 niniejszego wyroku.

443

Tymczasem, ze względu na fakt, że wspomniane przepisy ograniczają dostęp małoletnich wyłącznie w odniesieniu do treści lub komunikatów handlowych promujących lub prezentujących odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm, należy uznać, że takie ograniczenie ma charakter obraźliwy i stygmatyzujący w stosunku do członków społeczeństwa, których te przepisy dotyczą.

444

Po pierwsze, ten obraźliwy i stygmatyzujący charakter wynika z faktu, że ci członkowie społeczeństwa, a mianowicie osoby niecispłciowe, w tym osoby transpłciowe, lub osoby nieheteroseksualne, są uważane za szkodliwe dla fizycznego, psychicznego i moralnego rozwoju małoletnich wyłącznie ze względu na swoją tożsamość płciową lub orientację seksualną.

445

Po drugie, ograniczenie treści lub przekazów handlowych promujących lub prezentujących odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm, zgodnie ze spornymi przepisami, nie tylko marginalizuje osoby niecispłciowe, w tym osoby transpłciowe, lub osoby nieheteroseksualne, ale również wzmacnia w sferze publicznej stygmatyzujące postrzeganie ich tożsamości płciowej lub orientacji seksualnej.

446

Po trzecie, jak podnosi w istocie Komisja, okoliczność, że akt ustawodawczy, taki jak ustawa zmieniająca, stanowi, zgodnie ze swoim tytułem, że wprowadza „bardziej rygorystyczne środki wobec sprawców przestępstw pedofilii”, przewidując jednocześnie, że małoletni powinni być chronieni przed prezentowaniem odejścia od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmiany płci lub homoseksualizmu, może również wzmocnić obraźliwy i stygmatyzujący skutek spornych przepisów, a wręcz doprowadzić do nasilenia nienawistnych zachowań wobec osób niecispłciowych lub nieheteroseksualnych, ponieważ osoby te mogłyby być w rezultacie kojarzone ze sprawcami przestępstw seksualnych.

447

Po czwarte, chociaż na państwach członkowskich ciąży pozytywny obowiązek zapewnienia skutecznego poszanowania prawa każdej osoby do ukształtowania własnej tożsamości płciowej, co wynika z orzecznictwa przytoczonego w pkt 436 niniejszego wyroku, to sporne przepisy ukazują, jak stwierdzono już w istocie w pkt 136 niniejszego wyroku, preferencję wobec niektórych rodzajów tożsamości osobistej lub płciowej, związków lub rodzin względem innych, przyczyniając się do stygmatyzacji tożsamości, związków lub rodzin, które nie należą do tych preferowanych rodzajów.

448

W konsekwencji przewidziany we wspomnianych przepisach zakaz udostępniania małoletnim treści lub reklam promujących lub prezentujących odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci i homoseksualizm stanowi szczególnie poważne ograniczenie wyrażonego w art. 7 Karty prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego osób niecispłciowych, w tym transpłciowych, lub nieheteroseksualnych.

449

Komisja utrzymuje, że sporne przepisy, które ograniczają, w odniesieniu do osób poniżej 18. roku życia, dostęp do treści lub reklamy promujących lub prezentujących odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci i homoseksualizm, naruszają prawo do wolności wypowiedzi wyrażone w art. 11 Karty. Naruszenie to nie dotyczy jedynie osób niecispłciowych lub nieheteroseksualnych, gdyż ogranicza ono prawo każdego obywatela, niezależnie od płci lub orientacji seksualnej, do udostępniania i odbierania danych treści.

450

Ściślej rzecz ujmując, instytucja ta podnosi, że przepisy te ograniczają prawo dostawców usług medialnych, dostawców usług reklamowych, dostawców korzystających z reklamy w ramach ich działalności handlowej oraz dostawców usług edukacyjnych do rozpowszechniania niektórych treści zgodnie z wyznaczonymi przez nich celami, ich przekonaniami lub osobistymi wyborami.

451

Ponadto wspomniane przepisy mają negatywny wpływ na zdolność osób, w tym osób niecispłciowych lub nieheteroseksualnych, do wyrażania lub otrzymywania informacji w ten sam sposób, w jaki chcą komunikować się na temat relacji lub w kwestiach dotyczących osób cispłciowych lub heteroseksualnych.

452

Owe przepisy zostały sformułowane w sposób szeroki i niejasny, przez co obejmują szeroki wachlarz treści i pozostawiają szeroki zakres uznania przy decydowaniu o rodzaju treści stanowiących promowanie orientacji seksualnej.

453

Węgry twierdzą, że sporne przepisy nie wpływają bezpośrednio na prawo do wolności wypowiedzi osób niecispłciowych lub nieheteroseksualnych, ponieważ przepisy te nie są skierowane do tych osób i ograniczają jedynie prezentowanie lub promowanie odnośnych treści w niektórych szczególnych obszarach życia małoletnich.

454

W tym kontekście należy podkreślić, że małoletni są bardziej podatni na zagrożenia niż osoby dorosłe, ponieważ ich osobowość jest jeszcze niedojrzała, a także że ze względu na swój wiek potrzebują oni szczególnej ochrony przed promowaniem lub prezentowaniem niektórych wrażliwych treści. Przepisy te mają zatem na celu ograniczenie otrzymywania przez małoletnich informacji ze źródeł niezależnych od ich rodziców, bez jakiejkolwiek kontroli ze strony tych ostatnich.

455

Wspomnianych przepisów nie można zatem interpretować w ten sposób, że ograniczają one prawo każdego obywatela do udostępniania i odbierania rozpatrywanych treści, ponieważ ograniczenie udostępniania dotyczy jedynie szczególnych sytuacji i ma obejmować wyłącznie małoletnich.

456

Węgry wyjaśniają, że wolność wypowiedzi nie jest prawem podstawowym o charakterze bezwzględnym, ponieważ podlega ono licznym ograniczeniom, w szczególności gdy w grę wchodzi ochrona praw innych osób, a mianowicie, w niniejszym przypadku, małoletnich oraz ich rodziców lub opiekunów, którzy mają prawo do samodzielnego decydowania o ich wychowaniu.

457

Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z brzmieniem art. 11 ust. 1 Karty każdy ma prawo do wolności wypowiedzi, które obejmuje wolność posiadania poglądów oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe.

458

Ponadto art. 11 ust. 2 Karty stanowi, że szanuje się wolność i pluralizm mediów.

459

Jak wynika z pkt 437 niniejszego wyroku, zgodnie z art. 52 ust. 3 Karty Trybunał przy dokonywaniu wykładni praw zagwarantowanych w art. 11 Karty uwzględnia w szczególności odpowiadające im prawa zagwarantowane w art. 10 EKPC, zgodnie z ich wykładnią dokonaną przez Europejski Trybunał Praw Człowieka, jako próg minimalnej ochrony.

460

Wolność wypowiedzi stanowi jedną z podstawowych przesłanek postępu w społeczeństwie demokratycznym i samorealizacji każdej osoby i chroni ona co do zasady nie tylko „informacje” lub „idee”, które są przychylnie przyjmowane lub uznawane za nieobraźliwe lub obojętne, ale także te, które budzą sprzeciw, szokują lub wywołują niepokój, a to w celu zagwarantowania pluralizmu, tolerancji i otwartości, bez których nie może istnieć demokratyczne społeczeństwo [zob. podobnie wyrok z dnia 12 stycznia 2023 r., Migracijos departamentas (Powody prześladowania oparte na opinii politycznej), C‑280/21, EU:C:2023:13, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo].

461

W świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka mającego znaczenie dla wykładni tego art. 11 należy przyjąć szeroką wykładnię pojęć „informacji” lub „idei” w rozumieniu tego postanowienia [zob. podobnie wyrok z dnia 12 stycznia 2023 r., Migracijos departamentas (Powody prześladowania oparte na opinii politycznej), C‑280/21, EU:C:2023:13, pkt 32].

462

Zgodnie bowiem z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka art. 10 EKPC gwarantuje każdemu wolność wypowiedzi i informacji i dotyczy nie tylko treści informacji, ale także środków ich rozpowszechniania, a wszelkie ograniczenia tych środków wpływają na prawo do otrzymywania i przekazywania informacji (wyrok z dnia 26 kwietnia 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C‑401/19, EU:C:2022:297, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo).

463

Swoboda ta ma w szczególności zastosowanie do rozpowszechniania przez przedsiębiorcę informacji o charakterze handlowym, między innymi w postaci przekazów reklamowych (wyrok z dnia 3 lutego 2021 r., Fussl Modestraße Mayr, C‑555/19, EU:C:2021:89, pkt 81 i przytoczone tam orzecznictwo).

464

W uzupełnieniu podstawowej wolności otrzymywania informacji, zagwarantowanej na mocy art. 11 ust. 1 Karty, art. 11 ust. 2 Karty ma na celu wspieranie pluralizmu w tworzeniu i w sposobie prezentacji treści informacyjnych w Unii (wyrok z dnia 22 stycznia 2013 r., Sky Österreich, C‑283/11, EU:C:2013:28, pkt 51).

465

Z orzecznictwa wynika zatem, że środek krajowy, w zakresie, w jakim ogranicza możliwości rozpowszechniania lub zakazuje dostępu do niektórych treści lub reklam promujących lub prezentujących odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci i homoseksualizm, stanowi naruszenie, w odniesieniu do danych dostawców, wolności wypowiedzi wyrażonej w art. 11 Karty (zob. podobnie wyrok z dnia 3 lutego 2021 r., Fussl Modestraße Mayr, C‑555/19, EU:C:2021:89, pkt 82 i przytoczone tam orzecznictwo).

466

W niniejszej sprawie należy stwierdzić w pierwszej kolejności, że sporne przepisy ograniczają prawo dostawców usług medialnych, dostawców usług reklamowych, dostawców korzystających z reklamy w ramach ich działalności handlowej, a także dostawców usług edukacyjnych do rozpowszechniania treści lub reklam promujących lub prezentujących odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm. Przepisy te ograniczają zatem prawo do przekazywania „informacji” zagwarantowane w art. 11 Karty, a tym samym pluralizm w tworzeniu i w sposobie prezentacji treści informacyjnych w Unii.

467

W drugiej kolejności wspomniane przepisy skutkują również ograniczeniem zagwarantowanego w art. 11 Karty prawa każdego do otrzymywania informacji promujących lub prezentujących odejście od tożsamości odpowiadającej płci przy urodzeniu, zmianę płci lub homoseksualizm.

468

Sporne przepisy ograniczają zatem wolność wypowiedzi i informacji nie tylko w odniesieniu do małoletnich, lecz również w stosunku ogółu odbiorców pragnących otrzymywać takie treści, a także wobec dostawców usług rozpowszechniających te treści w formie reklam, ogłoszeń społecznych lub komunikatów służących zwiększaniu świadomości pojawiających się w sferze publicznej.

469

W trzeciej kolejności – w tym kontekście nie można uwzględnić argumentacji Węgier, zgodnie z którą przepisy te nie wpływają bezpośrednio na prawo do wolności wypowiedzi osób niecispłciowych lub nieheteroseksualnych z tego względu, że osoby te nie są adresatami tych przepisów.

470

Artykuł 11 Karty ma bowiem, jak wynika z pkt 466–468 niniejszego wyroku, zastosowanie do każdego zakazu lub ograniczenia rozpowszechniania lub odbioru treści, o których mowa w tych przepisach, a nie tylko do warunków, na jakich mogą wypowiadać się osoby niecispłciowe, w tym osoby transpłciowe, lub osoby nieheteroseksualne.

471

W konsekwencji przewidziany w spornych przepisach zakaz udostępniania małoletnim treści lub reklam promujących lub prezentujących odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci i homoseksualizm stanowi szczególnie poważną ingerencję w wolność wypowiedzi i informacji, zagwarantowaną w art. 11 Karty.

472

Komisja utrzymuje, z powodów zasadniczo analogicznych do tych przedstawionych w pkt 96–105 niniejszego wyroku, że ograniczeń praw i wolności zagwarantowanych w art. 7 i 11 Karty nie można uznać za uzasadnione lub proporcjonalne w świetle art. 52 ust. 1 Karty. Węgry twierdzą ze swej strony, ze względów zasadniczo analogicznych do tych, które zostały przedstawione w pkt 115–122 niniejszego wyroku, że ograniczenia te są konieczne i proporcjonalne w stosunku do zamierzonych przez nie celów w postaci, po pierwsze, najlepszego interesu dziecka, którego realizacji wymaga art. 24 ust. 2 Karty, a po drugie, ochrony prawa rodziców do zapewnienia wychowania ich dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami religijnymi, filozoficznymi i pedagogicznymi, wyrażonego w art. 14 ust. 3 Karty.

473

Tymczasem, biorąc pod uwagę stwierdzenia poczynione w pkt 135–162 niniejszego wyroku, które można w pełni przenieść na grunt badania szczególnie poważnej ingerencji w prawa i wolności zagwarantowane w art. 7 i 11 Karty, która wynika z rozpatrywanych przepisów ustawy zmieniającej, należy uznać, że ingerencji tej nie można uzasadnić dążeniem do realizacji owych celów.

474

Do Trybunału należy jeszcze, w ramach badania zarzutu piątego, ocena, czy sporne przepisy naruszają również art. 1 Karty.

475

Komisja utrzymuje, że sporne przepisy naruszają art. 1 Karty w zakresie, w jakim postanowienia te nie tylko stanowią dyskryminację ze względu na płeć i orientację seksualną, ale również podporządkowują promowanie lub prezentowanie homoseksualizmu lub odejścia od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu i zmiany płci tym samym unormowaniom i ograniczeniom, które mają zastosowanie do rozpowszechniania pedofilii, przemocy i pornografii wśród małoletnich.

476

Wspomniane przepisy ustanawiają zatem powiązanie między homoseksualizmem, odejściem od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu i zmianą płci a poważnymi przestępstwami, w tym przestępstwami popełnianymi z okrucieństwem.

477

Konsekwencją takiej kwalifikacji jest zdaniem Komisji to, że osoby, które są nieheteroseksualne lub których płeć lub tożsamość płciowa nie odpowiada płci przypisanej przy urodzeniu, mogłyby być uważane za „równoważne” pod względem moralnym i prawnym z osobami stanowiącymi fundamentalne zagrożenie dla społeczeństwa.

478

Powiązanie w aktach prawnych mających moc bezwzględnie obowiązującą osób niecispłciowych lub nieheteroseksualnych z pedofilią, przemocą i pornografią prowadzi do „znienawidzenia” tych osób przez społeczeństwo lub przynajmniej uznania, że zasługują one na ostracyzm lub wykluczenie.

479

W tym względzie naruszenie godności ludzkiej w rozumieniu art. 1 Karty jest spotęgowane przez kontekst, w jakim sporne przepisy przyjęto. Komisja podkreśla w tym względzie, że przepisy te zostały zaproponowane i przyjęte przez organy państwa członkowskiego i mają moc prawną, co wzmacnia ich ostracyzujący i stygmatyzujący efekt, zgodnie z orzecznictwem wynikającym z wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 23 stycznia 2023 r. w sprawie Macatė przeciwko Litwie (CE:ECHR:2023:0123JUD006143519).

480

Ponadto argument Węgier, zgodnie z którym tytuł ustawy zmieniającej, a mianowicie „ustawa nr LXXIX z 2021 r. o przyjęciu surowszych środków wobec sprawców przestępstw pedofilii oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony dzieci”, jest jedynie tytułem syntetycznym zgodnym z węgierskimi wymogami techniki prawodawczej, wskazującym dziedziny i akty normatywne, których dotyczą wprowadzone tą ustawą zmiany, stanowi obiekcję obarczoną błędem logicznym. Przepisy tej ustawy kładą bowiem nacisk na uregulowanie i ograniczenie treści dotyczących osób niecispłciowych lub nieheteroseksualnych i takiego sposobu życia.

481

W świetle tych rozważań przyjęcie środków, które dyskryminują i stygmatyzują daną osobę z jednego lub więcej niż jednego ze względów wymienionych w art. 21 Karty, można interpretować jako naruszenie godności tej osoby.

482

Węgry zaprzeczają, po pierwsze, że treści, o których mowa w spornych przepisach, podlegają takim samym ograniczeniom jak te, które mają zastosowanie do rozpowszechniania przemocy i pornografii wśród małoletnich. Rozpowszechnianie to nie należy bowiem do kategorii V, o której mowa w § 9 ust. 6 ustawy o usługach medialnych, lecz do kategorii VI, zgodnie z ust. 7 tego artykułu.

483

Po drugie, owo państwo członkowskie podnosi, odnosząc się do argumentu dotyczącego tytułu ustawy zmieniającej streszczonego w pkt 480 niniejszego wyroku, że nie ma podstaw do stwierdzenia, iż będące przedmiotem spornych przepisów treści potencjalnie szkodliwe dla małoletnich odzwierciedlają negatywną ocenę wartościującą Węgier albo zamiar lub stygmatyzującą koncepcję czy też wolę naruszenia godności ludzkiej.

484

Ponadto, co się tyczy wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 23 stycznia 2023 r. w sprawie Macatė przeciwko Litwie (CE:ECHR:2023:0123JUD006143519), Węgry odpowiadają, że nie można z niego wyciągnąć żadnego wniosku co do istoty w odniesieniu do zgodności spornych przepisów z Kartą, ponieważ postanowienia te nie zakazują udostępniania małoletnim pewnych informacji w sposób ogólny, lecz jedynie takiego udostępniania w szczególnych kontekstach i z określonych powodów. Ich zakres stosowania jest zatem znacznie węższy niż przepis krajowy rozpatrywany w tym wyroku.

485

Zgodnie z art. 1 Karty godność człowieka jest nienaruszalna. Musi być szanowana i chroniona.

486

Z wyjaśnień dotyczących Karty wynika, że godność człowieka w rozumieniu tego art. 1 jest nie tylko podstawowym prawem samym w sobie, ale stanowi rzeczywistą podstawę praw podstawowych. W tym względzie wyjaśnienia te odnoszą się w szczególności do Powszechnej deklaracji praw człowieka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych przyjętej w dniu 10 grudnia 1948 r., która uwzględnia godność człowieka w swojej preambule, precyzując, że „uznanie przyrodzonej godności oraz równych i niezbywalnych praw wszystkich członków wspólnoty ludzkiej jest podstawą wolności, sprawiedliwości i pokoju na świecie”. Wynika z tego, zgodnie ze wspomnianymi wyjaśnieniami, że żadne z praw zagwarantowanych w Karcie nie może zostać użyte do naruszania godności innych osób oraz że godność człowieka jest częścią istoty zawartych w niej praw. Nie można jej zatem naruszać, nawet jeśli oznaczałoby to ograniczenie jakiegoś prawa.

487

W niniejszej sprawie, jak wynika z pkt 444 i 445 niniejszego wyroku, należy stwierdzić, że skutkiem spornych przepisów jest stygmatyzacja i marginalizacja osób niecispłciowych, w tym transpłciowych, lub nieheteroseksualnych, które tworzą grupę mniejszościową wyłącznie ze względu na swoją tożsamość płciową lub orientację seksualną.

488

Z tych samych powodów, które zostały przedstawione w pkt 446 niniejszego wyroku, z tytułu ustawy zmieniającej w związku z stygmatyzującym i marginalizującym skutkiem spornych przepisów wynika ponadto, że Węgry ustanowiły w akcie ustawodawczym mającym moc bezwzględnie obowiązującą powiązanie między z jednej strony faktem niebycia osobą cispłciową lub heteroseksualną, a z drugiej strony przestępstwem pedofilii. Tymczasem ze względu na swój obraźliwy i stygmatyzujący skutek dla osób niescipłciowych, w tym transpłciowych, lub nieheteroseksualnych takie powiązanie, które może ponadto spowodować nasilenie nienawistnych zachowań wobec takich osób, narusza godność ludzką tych osób w rozumieniu art. 1 Karty.

489

Jak twierdzi Komisja, owe powiązanie i stygmatyzacja prowadzą do traktowania grupy osób, które stanowią integralną część społeczeństwa opartego na pluralizmie, jako zagrożenia dla tego społeczeństwa, zasługującego na szczególne traktowanie pod względem prawnym, prowadzące do wywołania, utrzymania lub wzmocnienia ich „niewidoczności” społecznej, z naruszeniem art. 1 Karty.

490

Ustaleń tych nie może podważyć argument Węgier, zgodnie z którym rozpowszechnianie przemocy i pornografii wśród małoletnich nie należy na podstawie § 9 ust. 6 ustawy o usługach medialnych do kategorii V, lecz do kategorii VI, zgodnie z ust. 7 tego artykułu.

491

W tym względzie wystarczy wskazać, iż to rozróżnienie między kategoriami nadawania pozostaje bez uszczerbku dla stwierdzenia, że powiązanie osób niecispłciowych, w tym transpłciowych, lub nieheteroseksualnych ze sprawcami przestępstw pedofilii wynika z tytułu ustawy zmieniającej w połączeniu ze stygmatyzującym i marginalizującym skutkiem spornych przepisów.

492

W konsekwencji zakaz udostępniania nieletnim treści lub reklam promujących lub prezentujących odejście od tożsamości odpowiadającej płci przypisanej przy urodzeniu, zmianę płci i homoseksualizm, taki jak przewidziany w spornych przepisach, narusza godność osób niecispłciowych lub nieheteroseksualnych, chronioną na mocy art. 1 Karty.

493

W świetle całości powyższych rozważań należy stwierdzić, że zarzut piąty jest zasadny, a wniosku tego może podważyć – jeśli wziąć pod uwagę rozważania przedstawione w pkt 434–448, 457–471 i 485–492 niniejszego wyroku – twierdzenie Węgier, zgodnie z którym zarzut piąty nie spełnia wymogów dotyczących postępowania dowodowego, które mają zastosowanie do skarg o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

494

W zarzucie szóstym, który należy zbadać w piątej kolejności, Komisja zarzuca Węgrom, że przyjmując ustawę zmieniającą, uchybiły zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy art. 2 TUE, ponieważ przepisy tej ustawy stanowiące przedmiot trzech pierwszych zarzutów oraz zarzutu piątego naruszają wartości poszanowania godności osoby ludzkiej, równości i poszanowania praw człowieka, o których mowa w tym postanowieniu.

495

Wspomniana ustawa odzwierciedla i wyraża celową i skoordynowaną politykę mającą na celu marginalizację i wykluczenie konkretnej grupy społecznej stanowiącej integralną część społeczeństwa węgierskiego i społeczeństwa europejskiego, a mianowicie osób niecispłciowych lub nieheteroseksualnych, co stoi w bezpośredniej sprzeczności z fundamentalnymi wartościami Unii, o których mowa w tym art. 2, a naruszenia, których się dopuszczono, są szczególnie poważne, liczne i rażące.

496

Z uwagi na zakres pogwałcenia prawa Unii, w szczególności naruszenia art. 1, 7, 11 i 21 Karty, Komisja uważa, że naruszenia te odzwierciedlają wyraźny zamiar stygmatyzacji osób należących do tej grupy społecznej, co jest nie do pogodzenia z tymi wartościami.

497

Komisja przypomina, że na podstawie zasady lojalnej współpracy, wyrażonej w art. 4 ust. 3 akapit pierwszy TUE, państwa członkowskie są zobowiązane do zagwarantowania stosowania i poszanowania prawa Unii na swoim terytorium oraz do podejmowania w tym celu wszelkich środków ogólnych lub szczególnych, które są odpowiednie do dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z traktatów lub aktów instytucji Unii.

498

Artykuł 49 TUE, który przewiduje, że każde państwo europejskie może wystąpić z wnioskiem o członkostwo w Unii, precyzuje jednocześnie, że Unia składa się z państw, które swobodnie i dobrowolnie przyjęły wspólne wartości, o których mowa obecnie w art. 2 TUE, przestrzegają tych wartości i zobowiązują się je wspierać.

499

Ponieważ wartości te definiują samą tożsamość Unii jako wspólnego porządku prawnego, Komisja przypomina, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Unia powinna zatem być w stanie, w granicach swoich uprawnień przewidzianych w traktatach, bronić tych wartości.

500

Tymczasem procedura przewidziana w art. 7 TUE nie jest jedynym środkiem ochrony tych wartości.

501

Trybunał stwierdził zatem, że poza tą procedurą liczne postanowienia traktatów, często skonkretyzowane w aktach prawa wtórnego, przyznają instytucjom Unii kompetencję do badania i stwierdzania naruszeń tych wartości popełnionych w państwie członkowskim, a w razie potrzeby do nakładania za nie sankcji.

502

Ponadto wspomniana procedura różni się od skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w tym sensie, że po pierwsze, wymogi przewidziane w odpowiednich postanowieniach traktatów Unii nie są zbieżne, ponieważ art. 7 ust. 2 TUE wymaga dla celów jego zastosowania, aby państwo członkowskie dopuściło się „poważnego i trwałego” naruszenia wartości, o których mowa w art. 2 TUE. Po drugie, art. 7 TUE zezwala na zawieszenie praw wynikających ze stosowania tych traktatów, w tym prawa głosu w Radzie, podczas gdy taka sankcja nie może zostać nałożona przez Trybunał w wyroku stwierdzającym uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego na podstawie art. 258 TFUE.

503

Trybunał powinien zatem być właściwy do zagwarantowania poszanowania przez państwa członkowskie wartości wyrażonych w art. 2 TUE. Co więcej, w braku jakiegokolwiek szczególnego i wyraźnego przepisu w tym zakresie ograniczenie właściwości Trybunału nie jest dopuszczalne.

504

Komisja uważa również, że nie można powoływać się na art. 4 ust. 2 TUE celem odstąpienia od stosowania art. 2 TUE. „Tożsamość narodowa” w rozumieniu tego art. 4 ust. 2 nie stanowi ogólnej podstawy odstępstwa od zasad i praw podstawowych obowiązujących w porządku prawnym Unii.

505

Instytucja ta podnosi zatem, powołując się na orzecznictwo Trybunału, że państwo członkowskie może powołać się na ten art. 4 ust. 2 tylko wtedy, gdy może wykazać, że jego tożsamość narodowa jest rzeczywiście zagrożona, a jego przepisy opierają się na obiektywnych względach, są należycie uzasadnione i proporcjonalne oraz nie naruszają praw podstawowych zawartych w Karcie i zasad ogólnych prawa Unii.

506

Komisja dodaje, że wskazując, iż małoletni powinni być chronieni przed prezentowaniem i promowaniem osób niecispłciowych lub nieheteroseksualnych oraz ich sposobu życia, ustawa zmieniająca opiera się na założeniu, że takie treści są szkodliwe i stanowią, ze względu na swój charakter i fakt istnienia, zagrożenie dla społeczeństwa. Powołanie się na zasadę ostrożności odzwierciedla podejście, zgodnie z którym różnorodność tożsamości płciowej jest równoznaczna z potencjalnie niebezpiecznym „produktem”.

507

Ponadto, co się tyczy zobowiązań prawnych wynikających z art. 2 TUE, instytucja ta stoi na stanowisku, że nic w brzmieniu tego postanowienia nie wskazuje na to, że nie jest ono prawnie wiążące.

508

Przede wszystkim z preambuły traktatu UE wynika, że ów art. 2 nie ma charakteru wyłącznie deklaratywnego. To właśnie w tym kontekście Trybunał orzekł, że wspomniany art. 2 nie stanowi zwykłego wyznaczenia kierunku lub wyrażenia woli o charakterze politycznym, lecz wskazuje wartości, które stanowią o samej tożsamości Unii jako wspólnego porządku prawnego.

509

Następnie zasady ogólne prawa Unii są definiowane w sposób ogólny i często podlegają konkretyzacji w innych przepisach prawa pierwotnego lub wtórnego, co nie oznacza, że są one pozbawione mocy wiążącej lub jasności.

510

Dodatkowo z orzecznictwa Trybunału wynika, że prawnie wiążący charakter art. 2 TUE pozostaje w spójności z wzajemnym zaufaniem, jakie powinno istnieć między państwami członkowskimi, z których każde dzieli z wszystkimi innymi państwami członkowskimi wspólne wartości, na których opiera się Unia, co zostało sprecyzowane w tym art. 2.

511

Komisja zwraca ponadto uwagę, że wbrew temu, co twierdzą Węgry, wspomniany art. 2 pozwala jej jedynie na stwierdzenie naruszeń przepisów prawa Unii mających określoną wagę lub charakter horyzontalny, a mianowicie, jak w niniejszej sprawie, naruszeń art. 1, 7, 11 i 21 Karty.

512

W odniesieniu do podnoszonego naruszenia zasady ne bis in idem, na które również powołują się Węgry, Komisja podnosi, że w niniejszej sprawie nie chodzi o nałożenie kary, ponieważ wyrok stwierdzający uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego na podstawie art. 258 TFUE ma charakter czysto deklaratoryjny. W każdym wypadku instytucja ta utrzymuje, powołując się na orzecznictwo Trybunału, że możliwość powołania się na tę zasadę przysługuje wyłącznie jednostkom.

513

Węgry odpowiadają, że art. 2 TUE jest postanowieniem o charakterze ogólnym, które nie może służyć jako podstawa prawna skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, ponieważ wymienia on wspólne wartości Unii. Artykuł ten nie przyznaje również Komisji kompetencji pozwalającej jej na nieograniczoną kontrolę porządków prawnych państw członkowskich.

514

Okoliczność, że artykuł ten ma moc wiążącą, nie oznacza, że jego naruszenie może być przedmiotem skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego na podstawie art. 258 TFUE. Podstawowym mechanizmem egzekwowania wartości wyrażonych w art. 2 TUE jest procedura przewidziana w art. 7 TUE.

515

Zdaniem Węgier z wyroku z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada (C‑156/21, EU:C:2022:97, pkt 157, 158) wynika, że niektóre postanowienia Karty i traktatu FUE precyzują zakres wartości wyrażonych w art. 2 TUE i, w odróżnieniu od tego art. 2 rozpatrywanego odrębnie, mogą być w danym wypadku przedmiotem skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. W rezultacie jedynie art. 7 TUE dotyczy poważnych naruszeń wartości określonych we wspomnianym art. 2 jako takim.

516

Ponadto Węgry twierdzą, że nie powołały się na poszanowanie swojej tożsamości narodowej, aby uzasadnić nieprzestrzeganie traktatów, ponieważ ustawa zmieniająca nie narusza ani traktatów, ani przepisów prawa wtórnego Unii. Utrzymują one natomiast, że państwa członkowskie dysponują marginesem swobody przy określaniu poziomu ochrony podstawowych interesów społeczeństwa w kwestiach ściśle związanych z ich tożsamością narodową, na który to margines swobody zwrócił szczególną uwagę rzecznik generalny A.M. Collins w opinii w sprawie Commune d’Ans (C‑148/22, EU:C:2023:378, pkt 45).

517

Wreszcie skazanie państwa członkowskiego za naruszenie zarówno praw podstawowych wyrażonych w Karcie, jak i za naruszenie art. 2 TUE, mogłoby być sprzeczne z zasadą ne bis in idem.

518

Niezależnie od wszystkiego ustawa zmieniająca nie ma na celu stygmatyzacji osób niecispłciowych lub nieheteroseksualnych ani wykluczenia ich ze społeczeństwa.

519

W świetle powyższych rozważań zarzut szósty jest niedopuszczalny lub, posiłkowo, bezzasadny.

520

W pierwszej kolejności, co się tyczy argumentu Węgier, zgodnie z którym art. 2 TUE nie zawiera konkretnych wymogów, które same w sobie mogłyby stanowić podstawę skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, należy przypomnieć na wstępie, że Unia posiada własne ramy konstytucyjne. Ramy te współtworzą fundamentalne wartości określone w art. 2 TUE, zgodnie z którym Unia „opiera się na wartościach poszanowania godności osoby ludzkiej, wolności, demokracji, równości, państwa prawnego, jak również poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości”, zasady ogólne prawa Unii, postanowienia Karty, a także postanowienia traktatów UE i FUE [zob. podobnie opinia 1/17 (Umowa CETA UE–Kanada) z dnia 30 kwietnia 2019 r., EU:C:2019:341, pkt 110 i przytoczone tam orzecznictwo].

521

Zgodnie z art. 49 TUE poszanowanie tych wartości stanowi warunek wstępny przystąpienia do Unii każdego państwa europejskiego wnoszącego o członkostwo w Unii, łączącej w ten sposób państwa, które swobodnie i dobrowolnie przystąpiły do owych wartości i które w sposób ciągły zobowiązują się je wspierać (zob. podobnie wyroki: z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C‑156/21, EU:C:2022:97, pkt 124; z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C‑157/21, EU:C:2022:98, pkt 142; a także z dnia 29 marca 2022 r., Getin Noble Bank,C‑132/20, EU:C:2022:235, pkt 104 i przytoczone tam orzecznictwo).

522

W istocie gdy państwo kandydujące staje się państwem członkowskim, przystępuje ono do struktury prawnej opartej na zasadniczym założeniu, zgodnie z którym każde państwo członkowskie dzieli z wszystkimi pozostałymi państwami członkowskimi – i uznaje, że państwa te dzielą z nim – wskazane w tym artykule wspólne wartości, na których opiera się Unia. Założenie to należy do szczególnych i zasadniczych cech prawa Unii, mających związek z samą jego naturą i wynikających z autonomii, jaką prawo to cieszy się względem prawa państw członkowskich oraz prawa międzynarodowego. Oznacza ono i uzasadnia istnienie wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi, że wartości te będą uznawane i że zatem prawo Unii, które wprowadza je w życie, będzie przestrzegane (zob. podobnie wyroki: z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C‑156/21, EU:C:2022:97, pkt 125; a także z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C‑157/21, EU:C:2022:98, pkt 143 i przytoczone tam orzecznictwo).

523

Wynika z tego, że poszanowanie przez państwo członkowskie wartości zawartych w art. 2 TUE stanowi warunek korzystania ze wszystkich praw wynikających ze stosowania traktatów wobec tego państwa członkowskiego. Poszanowanie tych wartości nie może bowiem zostać sprowadzone do obowiązku, którego państwo kandydujące jest zobowiązane dopełnić w celu przystąpienia do Unii i od którego mogłoby się uchylić po przystąpieniu (wyroki: z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C‑156/21, EU:C:2022:97, pkt 126; a także z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C‑157/21, EU:C:2022:98, pkt 144 i przytoczone tam orzecznictwo).

524

Ponadto państwo członkowskie nie może zmieniać swojego ustawodawstwa w taki sposób, aby doprowadzić do osłabienia ochrony wartości wyrażonych w tym art. 2. Państwa członkowskie są zatem obowiązane nie dopuścić do obniżenia poziomu ochrony tych wartości (zob. podobnie wyrok z dnia 20 kwietnia 2021 r., Repubblika, C‑896/19, EU:C:2021:311, pkt 63, 64 i przytoczone tam orzecznictwo).

525

Wobec powyższego art. 2 TUE nie stanowi zwykłego wyznaczenia kierunku lub wyrażenia woli o charakterze politycznym, lecz wskazuje wartości, które stanowią o samej tożsamości Unii jako wspólnego porządku prawnego i które wymagają od państw członkowskich ich utrzymania i wspierania. Wartości te zostały skonkretyzowane w zasadach i przepisach zawierających bardziej szczegółowe prawnie wiążące zobowiązania dla państw członkowskich (zob. podobnie wyroki: z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C‑156/21, EU:C:2022:97, pkt 232; a także z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C‑157/21, EU:C:2022:98, pkt 264).

526

Prawdą jest, że w preambule Karty przypomniano w szczególności, że Unia opiera się na zasadach demokracji i państwa prawnego oraz uznaje prawa, wolności i zasady określone w tej Karcie. Artykuły 1, 6, 7, 10, 11, 20, 21 i 23 Karty konkretyzują między innymi znaczenie wartości godności osoby ludzkiej, wolności, równości, poszanowania praw człowieka, niedyskryminacji oraz równości kobiet i mężczyzn, wskazanych w art. 2 TUE (zob. podobnie wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C‑156/21, EU:C:2022:97, pkt 157).

527

Jednakże przywołana przez Węgry okoliczność, że wartości wymienione w tym art. 2 zostały skonkretyzowane w innych zasadach i przepisach prawa Unii, zawierających bardziej szczegółowe prawnie wiążące zobowiązania dla państw członkowskich w rozumieniu orzecznictwa, o którym mowa w pkt 525 niniejszego wyroku, nie może podważyć prawnie wiążącego dla państw członkowskich charakteru tych wartości.