KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 12.1.2022

COM(2022) 18 final

2022/0009(COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Narkotyków

{SEC(2022) 45 final} - {SWD(2022) 8 final} - {SWD(2022) 9 final}

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Konopie indyjskie są najczęściej używanym narkotykiem. Spożycie heroiny i innych opioidów w dalszym ciągu najczęściej wiąże się z najbardziej szkodliwymi formami używania narkotyków. Crack jest coraz bardziej dostępny; różne niedozwolone środki odurzające stają się dostępne również w mniejszych dawkach lub tańszych opakowaniach, które uznaje się za bardziej odpowiednie do przyjmowania w domu. Zwiększoną konsumpcję benzodiazepin 5 zaobserwowano również wśród osób używających narkotyków wysokiego ryzyka, więźniów i niektórych grup osób przyjmujących narkotyki rekreacyjnie, co potencjalnie może odzwierciedlać dużą dostępność i niski koszt tych substancji, a także związane z pandemią problemy ze zdrowiem psychicznym. Wśród osób używających narkotyków powszechna jest politoksykomania 6 , co ma negatywny wpływ na zdrowie publiczne. Ponadto większa dostępność innych narkotyków, w szczególności kokainy i niektórych substancji syntetycznych, wiąże się z nasileniem przemocy i innych rodzajów przestępczości związanej z narkotykami 7 .

Według najnowszych badań 8 rynki narkotykowe są wyjątkowo odporne na zakłócenia spowodowane pandemią. Produkcja i handel narkotykami nie tylko nie zmieniły się w znacznym stopniu w czasie pandemii, lecz także zwiększyło się ryzyko dla społeczności zmarginalizowanych. Podczas pierwszych ograniczeń związanych z pandemią COVID-19 zaobserwowano pewne zmiany szlaków i metod na poziomie hurtowym, a także zakłócenia i pewne lokalne niedobory. Sprzedawcy i nabywcy narkotyków szybko dostosowali się jednak do nowej sytuacji, w szczególności zwiększając wykorzystanie szyfrowanych komunikatorów, aplikacji mediów społecznościowych, źródeł internetowych, jak również usług pocztowych i dostaw do domu. Spadek konsumpcji narkotyków zaobserwowany podczas pierwszych ograniczeń zniknął wraz ze złagodzeniem ograniczeń w przemieszczaniu się. W rezultacie do połowy 2021 r. poziomy używania większości narkotyków wróciły do poziomów odnotowywanych przed pandemią COVID-19 lub prawdopodobnie nawet wzrosły. Co więcej, nie zaobserwowano spadku podaży. Wręcz przeciwnie, w 2020 r. i na początku 2021 r. w portach europejskich zgłoszono wielotonowe konfiskaty kokainy, natomiast uprawa konopi indyjskich i produkcja narkotyków syntetycznych w UE utrzymywały się w 2020 r. na poziomie sprzed pandemii, przy czym odnotowywano coraz więcej przypadków zafałszowania konopi indyjskich syntetycznymi kannabinoidami. Chociaż służby antynarkotykowe w całej Europie, w tym podmioty świadczące usługi o niskim progu dostępu, pomieszczenia do konsumpcji narkotyków oraz placówki lecznictwa zamkniętego i ambulatoryjnego, przywrócono do działania, są one nadal ograniczone rygorystycznymi środkami wprowadzonymi w związku z pandemią COVID-19 i działają z ograniczoną wydajnością.

Taki rozwój sytuacji wymaga skutecznych działań na szczeblu unijnym. Strategia UE w dziedzinie narkotyków na lata 2021–2025 9 oraz Plan działania UE w zakresie narkotyków na lata 2021–2025 10 stanowią ramy strategiczne tych działań. W strategii między innymi poproszono Komisję „by jak najszybciej przedstawiła wniosek w sprawie przeglądu mandatu EMCDDA [Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii 11 ] w celu zapewnienia, aby agencja ta odgrywała większą rolę w stawianiu czoła obecnym i przyszłym wyzwaniom związanym ze zjawiskiem narkotyków” 12 . Niniejszy wniosek stanowi realizację tego zobowiązania.

W latach 2018–2019 Komisja przeprowadziła czwartą ocenę Centrum zgodnie z wymogami zawartymi w rozporządzeniu (WE) nr 1920/2006 13 . Stwierdzono, że Centrum zasadniczo dobrze funkcjonuje, ale w kilku obszarach można wprowadzić dalsze usprawnienia, w szczególności w związku z rozwojem sytuacji w zakresie zjawiska narkotyków.

Ustalenie to zostało dodatkowo potwierdzone podczas regularnych kontaktów z Centrum i jego zainteresowanymi stronami, które podkreśliły rosnący rozdźwięk między złożonością i szybkim rozwojem sytuacji w zakresie zjawiska narkotyków a tym, co przewidziano w ramach mandatu Centrum. Rozporządzenie (WE) nr 1920/2006 nie odzwierciedla obecnych realiów zjawiska narkotyków i jest niedostosowane do zadań, które Centrum musi wykonać, aby stawić czoła obecnym i przyszłym wyzwaniom związanym z tym zjawiskiem.

W związku z tym w niniejszym wniosku przewidziano ukierunkowaną zmianę mandatu Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii, a także wzmocnienie jego mandatu w celu zapewnienia, aby przyszła Agencja mogła skutecznie reagować na nowe wyzwania, lepiej wspierać państwa członkowskie oraz przyczyniać się do zmiany sytuacji na szczeblu międzynarodowym. W szczególności celem wniosku jest wyraźne uwzględnienie polisubstancji, tj. uzależnień od innych substancji, w przypadku gdy substancje te są używane razem z niedozwolonymi środkami odurzającymi; zwiększenie możliwości monitorowania i oceny zagrożenia; utworzenie laboratorium w celu zapewnienia Agencji dostępu do wszystkich danych kryminalistycznych i toksykologicznych; wzmocnienie pozycji krajowych punktów kontaktowych w celu zapewnienia, aby były one w stanie dostarczać odpowiednie dane; ustanowienie kompetencji Agencji w zakresie opracowywania kampanii profilaktycznych i uświadamiających na szczeblu UE, a także wydawania ostrzeżeń, w przypadku gdy na rynku dostępne są szczególnie niebezpieczne substancje. Ponadto we wniosku doprecyzowano rolę Agencji na arenie międzynarodowej 14 . Jednocześnie wniosek przewiduje również dostosowanie ram instytucjonalnych Agencji do wspólnego oświadczenia Parlamentu Europejskiego, Rady UE i Komisji Europejskiej w sprawie zdecentralizowanych agencji UE 15 .

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

•Spójność z innymi politykami Unii

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

Podstawę rozporządzenia (WE) nr 1920/2006 w sprawie Agencji stanowił art. 152 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, tj. podstawa prawna dotycząca zdrowia publicznego. Przepis ten odpowiada art. 168 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

Art. 168 ust. 1 akapit trzeci TFUE stanowi, że „Unia uzupełnia działanie państw członkowskich w celu zmniejszenia szkodliwych dla zdrowia skutków narkomanii, włącznie z informacją i profilaktyką”. Art. 168 ust. 5 TFUE stanowi, że Parlament Europejski i Rada mogą ustanowić „środki dotyczące monitorowania poważnych transgranicznych zagrożeń dla zdrowia, wczesnego ostrzegania w przypadku takich zagrożeń oraz ich zwalczania”.

Zajęcie się kwestiami związanymi z podażą narkotyków i rynkiem narkotykowym przyczynia się do zmniejszenia dostępności narkotyków w UE i ograniczenia popytu na nie, a ostatecznie do poprawy zdrowia publicznego. Wymiary zjawiska narkotyków związane ze zdrowiem i bezpieczeństwem są ze sobą nierozerwalnie powiązane i nie należy zajmować się nimi osobno. W związku z tym treść niniejszego wniosku ustawodawczego opiera się na podstawie prawnej dotyczącej zdrowia publicznego i nie wykracza poza to, co jest możliwe w ramach tej podstawy prawnej.

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Podjęcie działań na szczeblu UE jest konieczne do dokonania przeglądu mandatu Agencji.

Problem narkotyków dotyka wszystkich Europejczyków, ma charakter transgraniczny i dotyczy wielu jurysdykcji, w szczególności jeśli chodzi o rynki narkotykowe i przestępczość zorganizowaną. Państwa członkowskie mają wiele wspólnych wyzwań, zarówno w zakresie zdrowia, jak i bezpieczeństwa, którymi należy się zająć. Rozwiązanie problemu narkotyków wyłącznie na szczeblu krajowym lub regionalnym/niższym niż krajowy nie jest możliwe, ponieważ nielegalny handel narkotykami jest przestępstwem transgranicznym. Zorganizowane grupy przestępcze zajmujące się nielegalnym handlem narkotykami wykorzystują różnice w podejściach regulacyjnych i prawnych poszczególnych państw członkowskich. Problematyczny wzorzec zdrowia lub bezpieczeństwa wykryty w jednym państwie członkowskim bardzo często występuje również w innych państwach członkowskich. Uwzględnienie transgranicznych aspektów zjawiska narkotyków w ramach przepisów krajowych czy nawet najlepszej praktyki krajowej nie byłoby możliwe. Ze względu na ten transnarodowy charakter należy podjąć działania na szczeblu UE.

Niniejszy wniosek ustawodawczy przyniesie znaczącą europejską wartość dodaną. W interesie Unii leży przyjęcie ukierunkowanej zmiany mandatu Agencji, a tym samym umożliwienie jej stawienia czoła obecnym i przyszłym wyzwaniom, w szczególności ze względu na niedawne pogorszenie sytuacji w zakresie narkotyków w UE, charakteryzujące się powszechną dostępnością różnorodnych narkotyków o coraz większej czystości lub sile działania, niewłaściwym wykorzystaniem innowacji i rozwoju technologicznego, oraz prowadzące do coraz bardziej złożonych wzorców używania i wywierające coraz większy wpływ na zdrowie publiczne i bezpieczeństwo. Przegląd mandatu Agencji stanowi element reakcji UE na ten rozwój sytuacji.

Jak wykazała ocena, Agencja wnosi istotną wartość dodaną w porównaniu z reagowaniem na problem narkotyków wyłącznie na poziomie krajowym. Wiele tych zjawisk ma charakter transgraniczny, a w coraz większym stopniu globalny, dlatego też państwa członkowskie nie powinny rozwiązywać ich samodzielnie. Obecny mandat Agencji ogranicza jednak jej działania, wsparcie, które może udzielić państwom członkowskim, oraz rolę, jaką może odgrywać na arenie międzynarodowej. Na przykład fakt, że obecny mandat Agencji obejmuje politoksykomanię tylko w ograniczonym zakresie, prowadzi do utraty ogólnego obrazu sytuacji w zakresie zjawiska narkotyków na poziomie UE, przy czym gromadzone dane są fragmentaryczne lub potencjalnie w ogóle nie istnieją. Jest to sprzeczne z wymogami unijnego systemu kształtowania polityki w dziedzinie narkotyków opartej na solidnych dowodach, który bazuje na neutralnym organie dostarczającym rzeczowe i obiektywne dane. W ramach ukierunkowanej zmiany zaproponowanej w niniejszym wniosku ustawodawczym wzmacnia się Agencję w kluczowych obszarach, umożliwiając jej skuteczniejsze stawienie czoła tym wspólnym wyzwaniom.

Zmiana obecnego mandatu przyczyniłaby się również do zmniejszenia obciążeń administracyjnych i uproszczenia procedur administracyjnych w państwach członkowskich. Wśród czynników, które się do tego przyczynią, można wymienić: proponowane uproszczenie i centralizację obowiązków sprawozdawczych w państwach członkowskich za pośrednictwem krajowych punktów kontaktowych, monitorowanie rynków narkotyków oraz utrzymywanie systemu wczesnego ostrzegania i systemu ostrzegania dotyczącego narkotyków, organizację szkoleń, rozwój najlepszych praktyk itp. Doprowadziłoby to do zmniejszenia kosztów administracyjnych w państwach członkowskich. Innym przykładem jest udostępnianie przez Agencję lepszych informacji z korzyścią nie tylko dla UE, ale również dla państw członkowskich. Państwa członkowskie nie byłyby w stanie samodzielnie gromadzić i analizować danych w takim samym stopniu, ponieważ brakuje im wiedzy albo zasobów lub ponieważ problem ma charakter transgraniczny. Ten ostatni element jest również argumentem przemawiającym za uproszczeniem administracyjnym, ponieważ żadne państwo członkowskie nie mogłoby zająć się tymi kwestiami samodzielnie, a współpraca z wieloma krajami prowadziłaby do dużego obciążenia administracyjnego.

•Proporcjonalność

Niniejszy wniosek jest proporcjonalny, ponieważ jest to jedyny sposób na wprowadzenie niezbędnych zmian w mandacie Agencji.

Celem działań na poziomie UE nie jest zastąpienie działań lub organów krajowych ani zakwestionowanie ich znaczenia. Problem narkotyków można rozwiązać tylko wtedy, gdy wszystkie szczeble – unijny, krajowy i lokalny – będą ze sobą współpracować. Niniejszy wniosek nie wykroczy poza to, co jest proporcjonalne do stawienia czoła ogólnounijnemu zjawisku.

Jeżeli chodzi o ewentualne nowe zasady i obowiązki dotyczące krajowych punktów kontaktowych, państwa członkowskie będą musiały zdecydować, w jaki konkretnie sposób chcą utworzyć krajowy punkt kontaktowy. W celu zapewnienia, aby krajowe punkty kontaktowe były w stanie przekazywać niezbędne informacje podmiotom na szczeblu UE oraz uzyskać dostęp do finansowania dostępnego na szczeblu UE, powinny jednak spełniać szereg minimalnych wymogów. Ponadto ustanowienie takich minimalnych wymogów jest proporcjonalne, ponieważ dostarczanie Agencji kluczowych danych przez państwa członkowskie za pośrednictwem krajowych punktów kontaktowych stanowi podstawę całego systemu monitorowania narkotyków.

•Wybór instrumentu

Biorąc pod uwagę, że zakres działania Agencji określono w rozporządzeniu (WE) nr 1920/2006, zmiany jej mandatu należy dokonać również w drodze rozporządzenia.

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Konsultacje z najważniejszymi zainteresowanymi stronami na temat niniejszego wniosku odbyły się w ramach oceny Agencji przeprowadzonej w latach 2018–2019. Proces ten obejmował szeroko zakrojone konsultacje z zainteresowanymi stronami, w tym trwające 12 tygodni konsultacje publiczne. Szczegółowe informacje na temat wspomnianych konsultacji z zainteresowanymi stronami znajdują się w załączniku III do powiązanego dokumentu roboczego służb Komisji 31 . Załącznik zawiera również krótkie podsumowanie wyników konsultacji publicznych. Sprawozdanie zbiorcze z konsultacji publicznych zostało opublikowane jako załącznik 5 do sprawozdania oceniającego 32 .

Ponadto podczas spotkań lub w odpowiedzi na wnioski o konkretne informacje odpowiednio odniesiono się do opinii poszczególnych zainteresowanych stron, takich jak państwa członkowskie, krajowe punkty kontaktowe lub inne agencje.

Od czasu przeprowadzenia badania przez konsultanta odbyło się szereg dyskusji w związku ze zmianą mandatu Agencji, w tym dyskusje w Zarządzie EMCDDA w grudniu 2018 r. i czerwcu 2019 r., przedstawienie wyników oceny Horyzontalnej Grupie Roboczej ds. Narkotyków w lipcu 2019 r., prezentacja dla kierowników krajowych punktów kontaktowych na ich spotkaniu w maju 2019 r.

W latach 2019 i 2020 odbyło się szereg formalnych i nieformalnych spotkań. Obejmowały one nieformalne spotkania z różnymi członkami personelu Agencji, kierownikami krajowych punktów kontaktowych, Europejskim Forum Społeczeństwa Obywatelskiego ds. Narkotyków oraz przedstawicielami państw członkowskich.

Służby Komisji organizowały również bardziej formalne spotkania. 1 lipca 2020 r. odbyła się wideokonferencja z udziałem głównej grupy Europejskiego Forum Społeczeństwa Obywatelskiego ds. Narkotyków. Proponowaną zmianę mandatu EMCDDA omówiono również na posiedzeniu plenarnym Europejskiego Forum Społeczeństwa Obywatelskiego ds. Narkotyków, które odbyło się 8 października 2020 r. Dyskusja na temat aspektów związanych z krajowymi punktami kontaktowymi odbyła się na posiedzeniu technicznym sieci REITOX 7 października 2020 r. oraz na spotkaniu kierowników krajowych punktów kontaktowych 26 listopada 2020 r. 26 października 2020 r. zorganizowano nieformalne warsztaty zdalne dla członków Zarządu EMCDDA, podczas których omówiono wariant strategiczny oraz główne koncepcje preferowanego wariantu.

Podczas tych wymian podkreślono potrzebę dostosowania rozporządzenia EMCDDA do obecnych wyzwań związanych z narkotykami, takich jak politoksykomania, oraz zapewnienia odpowiedniego finansowania Agencji. Uczestnicy wezwali do dalszego rozwoju zdolności Agencji w zakresie monitorowania, gromadzenia danych i oceny, jak również jej kompetencji w zakresie uruchamiania kampanii informacyjnych oraz przekazywania informacji o ryzyku, zacieśniając jej stosunki z organami państw członkowskich, w szczególności z krajowymi punktami kontaktowymi. Podkreślono również rolę EMCDDA w odniesieniu do międzynarodowej polityki w dziedzinie narkotyków oraz potrzebę zapewnienia odpowiednich zdolności laboratoriów kryminalistycznych i toksykologicznych.

•Gromadzenie danych i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

•Ocena skutków

Zgodnie z polityką lepszego stanowienia prawa Komisja przeprowadziła ocenę skutków.

Rozważono szereg wariantów strategicznych o charakterze legislacyjnym i nielegislacyjnym. Niektóre warianty strategiczne 36 odrzucono na wczesnym etapie i nie zostały one poddane głębszej analizie ani ocenie. Oceniono szczegółowo dwa warianty strategiczne: oba mają podobne cele, ale prowadzą do różnego poziomu wpływu pod względem kosztów, korzyści i obciążenia administracyjnego.

–Wariant strategiczny nr 4: Ukierunkowana zmiana – zapewnienie większej wartości dodanej w ramach polityki w dziedzinie narkotyków

W ramach tego wariantu przewidziano tematyczny zakres działań skoncentrowany na niedozwolonych środkach odurzających i ukierunkowany na pogłębianie bazy dowodowej dotyczącej zjawiska narkotyków, przy jednoczesnym wzmocnieniu zdolności Agencji w zakresie monitorowania i oceny zagrożenia, aby zwiększyć jej zdolności do działania i reagowania na nowe wyzwania, w tym na arenie międzynarodowej. Krajowe punkty kontaktowe należałoby uprawnić do działania w charakterze bardziej skutecznych pośredników, którzy przekładaliby i wdrażali kluczowe informacje pochodzące z Agencji na szczeblu krajowym. W ramach tego wariantu strategicznego Agencja zyskałaby również zdolność do reagowania na potrzeby związane z polityką w dziedzinie narkotyków przez świadczenie różnych usług dostosowanych do potrzeb państw członkowskich. Wariant ten zapewniłby znaczne zmniejszenie obciążenia administracyjnego, jak również uproszczenie procedur na korzyść państw członkowskich. Byłoby to również bardziej odpowiednie rozwiązanie, jeśli chodzi o niezbędne zwiększenie zasobów finansowych i ludzkich.

–Wariant strategiczny nr 5: Rozbudowana zmiana – koncentracja na różnych uzależnieniach

W ramach tego wariantu przewidziano tematyczny zakres działań obejmujący szeroko pojęte uzależnienia, wykraczające poza narkotyki, oraz reorganizację systemu monitorowania Agencji na podstawie mających zastosowanie metod i wskaźników dotyczących różnych uzależnień. Rozszerzony zakres tematyczny dotyczący uzależnień wpłynąłby na ilość danych, które krajowe punkty kontaktowe musiałyby przekazywać Agencji, a także na rolę Agencji jako ośrodka wymiany wiedzy. Ponadto zaangażowanie Agencji we współpracę międzynarodową ograniczałoby się głównie do obecnych działań związanych z narkotykami, ponieważ inne uzależnienia nie są w takim samym stopniu narażone na oddziaływanie międzynarodowe i transgraniczne. Wariant ten mógłby spowodować, że obowiązujące polityki będą się pokrywać. Budzi to również wątpliwości co do możliwej ingerencji w kompetencje krajowe i może wiązać się z trudnościami z punktu widzenia zasady pomocniczości. Oznaczałoby to również znaczne zwiększenie zasobów finansowych i ludzkich, które są niezbędne Agencji do wykonania jej zadań.

Po przeprowadzeniu szczegółowej oceny skutków wyżej wymienionych wariantów strategicznych ustalono, że preferowanym wariantem jest wariant strategiczny nr 4 prowadzący do ukierunkowanej zmiany mandatu. Główne elementy ukierunkowanej zmiany są następujące:

–Zakres działań Agencji zostałby rozszerzony, tak aby uwzględnić politoksykomanię, tj. uzależnienia od innych substancji, w przypadku gdy substancje te są używane razem z niedozwolonymi środkami odurzającymi. W ramach zmiany należy zatem wyjaśnić, co obejmuje politoksykomania i w jakich warunkach można stosować to pojęcie. To ograniczone rozszerzenie mandatu wiązałoby się z wymogiem przekazywania odpowiednich danych przez krajowe punkty kontaktowe.

–Mandat agencji zostałby rozszerzony, aby wyraźnie objąć kwestie podaży narkotyków i rynku narkotykowego, ponieważ ten wymiar problemu narkotyków staje się coraz bardziej istotny i Agencja Unii Europejskiej ds. Narkotyków (EUDA) musi być w stanie w pełni zająć się tym wymiarem.

–Zdolności Agencji w zakresie monitorowania i oceny zagrożenia zostałyby wzmocnione, z kolei Agencja zapewniłaby dalsze wsparcie państwom członkowskim, aby zwiększyć wpływ Agencji na zjawisko narkotyków oraz jej zdolność do reagowania na nowe wyzwania.

–Utworzone zostałoby wirtualne laboratorium, tj. sieć laboratoriów połączona z centrum kompetencji w Agencji, w celu zapewnienia Agencji dostępu do większej ilości danych kryminalistycznych i toksykologicznych.

–Krajowe punkty kontaktowe byłyby upoważnione do przekazywania odpowiednich danych Agencji. W nowym rozporządzeniu zostałyby określone minimalne wymogi dotyczące ich tworzenia, które następnie będą certyfikowane przez Agencję. Uprawnienia krajowych punktów kontaktowych muszą odzwierciedlać zmianę mandatu Agencji.

–Agencji zostałyby powierzone kompetencje do prowadzenia działań na podstawie własnych analiz i opracowywania na poziomie UE kampanii profilaktycznych i uświadamiających, a także wydawania ostrzeżeń, w przypadku gdy na rynku dostępne są szczególnie niebezpieczne substancje.

–Uzupełnieniem tych elementów byłaby zacieśniona współpraca z państwami członkowskimi, agencjami zdecentralizowanymi i organami Unii, która ma zasadnicze znaczenie, choć sama w sobie nie zapewniłaby realizacji celów niniejszej inicjatywy.

–Jeżeli chodzi o wymiar międzynarodowy, zadania Agencji zostaną doprecyzowane, aby w samym mandacie uwzględnić odpowiednie kompetencje.

•Prawa podstawowe

Zmiana sama w sobie nie ma bezpośredniego wpływu na prawa podstawowe. Dane gromadzone przez Agencję i dane gromadzone na potrzeby Agencji są danymi statystycznymi, ale nie zawierają żadnych danych osobowych; nie narusza to zatem art. 8 Karty praw podstawowych („ochrona danych osobowych”). Wniosek nie narusza również innych praw podstawowych.

4.WPŁYW NA BUDŻET

Niniejszy wniosek ustawodawczy miałby wpływ na budżet i potrzeby kadrowe Agencji przewidziane obecnie w wieloletnich ramach finansowych, które są niewystarczające w stosunku do zadań, jakie Agencja powinna wykonywać, aby skuteczniej reagować na zjawisko narkotyków, w tym w odniesieniu do rynków środków odurzających i podaży narkotyków. Szacuje się, że na pozostałą część okresu wieloletnich ram finansowych potrzebne będą dodatkowe środki w budżecie wynoszące około 63 mln EUR oraz około 40 dodatkowych stanowisk, które zapewnią Agencji niezbędne zasoby do wykonywania jej zmienionego mandatu. Nowe zadania Agencji zaproponowane w niniejszym wniosku ustawodawczym wymagałyby zatem dodatkowych nakładów finansowych i kadrowych w porównaniu z zasobami przeznaczonymi w przyjętych wieloletnich ramach finansowych na lata 2021–2027, w których przewidziano zwiększenie wkładu UE na rzecz Agencji o 2 % rocznie. Wpływ na budżet dodatkowych środków finansowych dla Agencji Unii Europejskiej ds. Narkotyków zostanie wyrównany poprzez kompensacyjne obniżenie wydatków zaprogramowanych w ramach działu 4 40 , a także powinien ustabilizować potrzeby Agencji w zakresie zasobów na lata 2021–2027.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

Monitorowanie i ocena mandatu Agencji będą w dużej mierze przeprowadzane za pomocą odpowiednich mechanizmów przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu. W art. 52 przewiduje się ocenę, która dotyczy w szczególności wpływu, skuteczności i efektywności Agencji i jej metod pracy, a także może dotyczyć kwestii ewentualnej potrzeby dokonania zmian w strukturze, funkcjonowaniu, obszarze działania i zadaniach Agencji oraz skutków finansowych wszelkich takich zmian. Po przeprowadzeniu tej oceny Komisja będzie pozyskiwać dane od swoich przedstawicieli na posiedzeniach Zarządu Agencji oraz poprzez nadzorowanie pracy Agencji we współpracy z państwami członkowskimi.

•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

Rozdział I (art. 1–5) zawiera cele i ogólne zadania Agencji. Po ustaleniu, że Agencja Unii Europejskiej ds. Narkotyków (EUDA) zastępuje Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii (EMCDDA) (art. 1), określeniu statusu prawnego i siedziby Agencji (art. 2) oraz podaniu niektórych definicji (art. 3), w art. 4 określono cel Agencji, który pozostaje taki sam jak w rozporządzeniu (WE) nr 1920/2006. W art. 5 określono ogólne zadania Agencji w ramach trzech głównych obszarów kompetencji, które opisano szczegółowo w rozdziałach II–IV.

W rozdziale II (art. 6 i 7) wyjaśniono zadania Agencji związane z monitorowaniem. W art. 6 ustalono, jakie dane Agencja musi gromadzić i jakie działania powinna podejmować, aby dysponować najbardziej aktualnymi, dostępnymi informacjami na potrzeby analizy. Określono również zadania Agencji w zakresie rozpowszechniania informacji. W art. 7 sprecyzowano zadania Agencji związane z monitorowaniem.

W rozdziale III (art. 8–15) ustalono zadania Agencji w zakresie wczesnego ostrzegania i oceny ryzyka. W art. 8–11 określono zasady wymiany informacji na temat nowych substancji psychoaktywnych, dotyczące systemu wczesnego ostrzegania i procedury oceny ryzyka. Przepisy te nie zostały zmienione w porównaniu z art. 5a–5d rozporządzenia (WE) nr 1920/2006 (wprowadzonymi rozporządzeniem (UE) 2017/2101). Prace podjęte przez Agencję w tym zakresie stanowią podstawę do ewentualnego włączenia dyrektywą delegowaną nowej substancji psychoaktywnej do definicji „narkotyku” na podstawie decyzji ramowej Rady 2004/757/WSiSW. W art. 12 przewidziano możliwość sporządzania przez Agencję ocen zagrożenia dotyczących nowych problemów związanych z narkotykami, które mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie publiczne, bezpieczeństwo i ochronę. Te oceny zagrożenia przyczynią się do zwiększenia gotowości UE do reagowania na nowe zagrożenia oraz będą stanowiły wsparcie dla innych zadań Agencji. Art. 13 opiera się na informacjach dostępnych w ramach systemu wczesnego ostrzegania UE, ocenach zagrożenia i innych informacjach pochodzących od państw członkowskich na temat wystąpienia poważnego bezpośredniego lub pośredniego ryzyka związanego z narkotykami. Przewidziano w nim europejski system ostrzegania dotyczący narkotyków, ułatwiający szybką wymianę informacji, które mogą wymagać podjęcia bezzwłocznych działań w celu zapewnienia zdrowia publicznego, bezpieczeństwa lub ochrony. W art. 14 określono kompetencje Agencji w zakresie prekursorów narkotykowych. Ponadto w art. 15 ustanowiono sieć laboratoriów kryminalistycznych i toksykologicznych („wirtualne laboratorium”).

W rozdziale IV (art. 16–21) ustalono zadania, którymi należy się zająć w ramach rozwoju kompetencji. W art. 16 określono kompetencje Agencji w odniesieniu do profilaktyki. Agencja prowadzi już działania w tej dziedzinie, np. poprzez opracowanie europejskiego programu profilaktycznego lub poprzez rejestr służący prewencji „Exchange”. Należy je zrealizować przez umożliwienie Agencji opracowania ogólnounijnych programów i kampanii profilaktycznych, a także wspieranie państw członkowskich w przygotowywaniu kampanii krajowych. W art. 17 przewidziano procedurę akredytacji i certyfikacji programów krajowych, w szczególności krajowych programów zapobiegania, leczenia, ograniczania szkód i innych powiązanych programów. Taka akredytacja lub certyfikacja dałaby organom krajowym lub samorządom zawodowym pewność co do zgodności programów z aktualnym stanem wiedzy naukowej oraz udowodnionej przydatności. W art. 18 upoważniono Agencję do udzielania wsparcia państwom członkowskim, np. w zakresie oceny i opracowywania ich strategii krajowych, ale także w zakresie dzielenia się innowacyjnymi najlepszymi praktykami lub innymi istotnymi informacjami. W art. 19 umożliwiono Agencji prowadzenie szkoleń w ramach jej mandatu, czy to jako zadanie podstawowe, czy pomocnicze, przy czym to ostatnie może być przedmiotem osobnych opłat, jeżeli taka decyzja zostanie podjęta. W art. 20 określono działania Agencji w zakresie współpracy międzynarodowej i pomocy technicznej, które powinna dalej rozwijać. W ramach tego przepisu doprecyzowano również, że współpraca międzynarodowa stanowi część podstawowych zadań Agencji. W art. 21 upoważniono Agencję do prowadzenia wzmożonych działań w kontekście cyklu wiedzy badawczej w UE. Powinno to również obejmować zaangażowanie Agencji w europejskie centrum innowacji na rzecz bezpieczeństwa wewnętrznego 41 .

W rozdziale V (art. 22–34) określono zasady organizacji Agencji. Zasady te opierają się na rozporządzeniu (WE) nr 1920/2006. Zmiany wprowadzone do zasad w tym rozdziale wynikają z wdrożenia wspólnego podejścia. Zachowano specyfikę Agencji, taką jak istnienie Komitetu Naukowego lub sieci krajowych punktów kontaktowych, ale została ona odpowiednio dostosowana.

W art. 22 określono strukturę Agencji. W art. 23–27 ustalono skład, funkcje i metody pracy Zarządu. Opracowano je na podstawie art. 9 rozporządzenia (WE) nr 1920/2006, regulaminu wewnętrznego Zarządu Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii (EMCDDA) oraz wspólnego podejścia. W art. 28 ustanowiono zasady działania Rady Wykonawczej, która wspiera Zarząd i przygotowuje jego posiedzenia. Podstawę tego przepisu stanowi art. 10 rozporządzenia (WE) nr 1920/2006, regulamin wewnętrzny Zarządu EMCDDA oraz wspólne podejście. W art. 29, opartym na art. 11 rozporządzenia (WE) nr 1920/2006 oraz na wspólnym podejściu, określono obowiązki Dyrektora Wykonawczego. W art. 30 ustanowiono zasady działania Komitetu Naukowego, co jest zgodne z art. 13 rozporządzenia (WE) nr 1920/2006. Ponadto w art. 31–34 określono zasady dotyczące sieci krajowych punktów kontaktowych REITOX oraz samych krajowych punktów kontaktowych. Krajowe punkty kontaktowe muszą zostać wzmocnione zgodnie ze zmianą mandatu Agencji, dlatego też przepisy dotyczące krajowych punktów kontaktowych zostały rozszerzone w celu bardziej szczegółowego określenia ich ról i obowiązków. Krajowe punkty kontaktowe należy uprawnić do działania jako organ centralny w państwach członkowskich w zakresie wszystkich danych dotyczących narkotyków, a także należy powierzyć im odpowiednią rolę na szczeblu krajowym. Aby mogły one skutecznie pełnić swoją rolę, ich struktury powinny spełniać określone minimalne wymogi, których przestrzeganie powinna certyfikować Agencja. Niezależnie od tych minimalnych wymogów do państw członkowskich należy decyzja, w jaki sposób ustanowić krajowe punkty kontaktowe w ramach krajowego systemu prawnego.

Rozdział VI (art. 35–41) zawiera przepisy finansowe. W art. 35 określono przepisy dotyczące jednolitego dokumentu programowego Agencji, który obejmuje planowanie trzyletnie oraz program prac na następny rok. Przepis ten dostosowano do najnowszych regulacji finansowych 42 . Zmiany w przepisach finansowych w porównaniu z rozporządzeniem (WE) nr 1920/2006 wynikają z wdrożenia wspólnego podejścia i obecnie obowiązujących przepisów finansowych dla agencji zdecentralizowanych UE. Zmiany wprowadzone w zakresie procedur budżetowych oraz prezentacji sprawozdania finansowego i udzielania absolutorium są niewielkie. Jedynym nowym przepisem w tym rozdziale jest art. 37, w ramach którego Agencja mogłaby pobierać opłaty za niektóre działania, które nie należą do jej podstawowych zadań. Na późniejszym etapie, po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia, Agencja podejmie decyzję, czy skorzysta z tej możliwości. 

Rozdział VII (art. 42–44) zawiera przepisy dotyczące pracowników. Zmiany w porównaniu z rozporządzeniem (WE) nr 1920/2006 wynikają z wdrożenia wspólnego podejścia oraz zmian w regulaminie pracowniczym i warunkach zatrudnienia innych pracowników Unii Europejskiej (art. 42 i 44) 43 . Art. 43 zawiera przepisy dotyczące pracowników mające zastosowanie do Dyrektora Wykonawczego.

2022/0009 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Narkotyków

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 168 ust. 5,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

po konsultacji z Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym 44 ,

po konsultacji z Komitetem Regionów 45 ,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii zostało ustanowione rozporządzeniem Rady (EWG) nr 302/93 46 . Ten akt założycielski przekształcono w 2006 r. rozporządzeniem (WE) nr 1920/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady 47 .

(2)Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii ustanowiono w celu przekazywania rzeczowych, obiektywnych, wiarygodnych i porównywalnych informacji dotyczących narkotyków i narkomanii oraz ich konsekwencji na poziomie Unii; dostarczania Unii i państwom członkowskim dowodów służących kształtowaniu polityki i ukierunkowywaniu inicjatyw zmierzających do zwalczania narkotyków, a tym samym zapewnienia im wartości dodanej w przypadkach, gdy w zakresie swoich kompetencji przyjmują one środki lub decydują w sprawie działań w celu walki z narkotykami. Utworzenie Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii wyraźnie poprawiło dostępność informacji na temat narkotyków i uzależnienia od środków odurzających w całej Europie.

(3)Chociaż jego ogólny cel jest nadal aktualny i należy go utrzymać, rozporządzenie (WE) nr 1920/2006 jako takie nie jest dostosowane do zadania w zakresie reagowania na obecne i przyszłe wyzwania związane z narkotykami. Należy zatem dokonać przeglądu mandatu Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii, w tym należy go zastąpić i zmienić nazwę na „Agencję Unii Europejskiej ds. Narkotyków” („Agencja”). Ze względu na konieczność wprowadzenia istotnych zmian do rozporządzenia (WE) nr 1920/2006 celem uwzględnienia wspólnego podejścia do agencji zdecentralizowanych UE 48 i rozwoju sytuacji w zakresie zjawiska narkotyków oraz w celu zachowania przejrzystości rozporządzenie to należy zastąpić nowym rozporządzeniem.

(4)W rozporządzeniu (WE) nr 1920/2006 skupiono się głównie na kwestiach związanych ze zdrowiem. Uwzględnienie kwestii rynków środków odurzających i podaży narkotyków jest jednak konieczne, aby zrozumieć wpływ zjawiska narkotyków na zdrowie publiczne, zmniejszyć dostępność narkotyków w Unii i ograniczyć popyt na narkotyki. Kwestie związane ze zdrowiem i podażą są ze sobą nierozerwalnie powiązane. W związku z tym Agencja powinna zająć się zjawiskiem narkotyków w sposób bardziej całościowy.

(5)Prace Agencji powinny być prowadzone z należytym uwzględnieniem odpowiednich kompetencji Unii i jej państw członkowskich w dziedzinie narkotyków. Powinny one obejmować poszczególne aspekty zjawiska narkotyków oraz zastosowane rozwiązania. Podejmując tego rodzaju działania, Agencja powinna postępować zgodnie z odpowiednimi strategiami i planami działań przyjętymi przez Unię Europejską, w szczególności mającymi zastosowanie strategią i planem działania UE w zakresie narkotyków.

(6)Przy wykonywaniu swoich zadań, Agencja powinna współpracować z innymi agencjami i organami Unii, w szczególności z Agencją Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol), Agencją Unii Europejskiej ds. Szkolenia w Dziedzinie Ścigania (CEPOL), Agencją Unii Europejskiej ds. Współpracy Wymiarów Sprawiedliwości w Sprawach Karnych (Eurojust), Europejską Agencją Leków (EMA), Europejskim Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) oraz Europejską Agencją Wykonawczą ds. Edukacji i Kultury (EACEA), a także powinna uwzględniać ich działania w celu uniknięcia ich powielania. Współpraca powinna również odbywać się na szczeblu międzynarodowym z odpowiednimi władzami i organami w państwach trzecich oraz na szczeblu Organizacji Narodów Zjednoczonych.

(7)Coraz powszechniejsza staje się politoksykomania, tj. jednoczesne używanie więcej niż jednej substancji psychoaktywnej lub więcej niż jednego rodzaju substancji, legalnych lub nielegalnych, gdy substancji tych używa się w połączeniu z narkotykami. W przypadku gdy substancje te są przyjmowane w połączeniu z narkotykami Agencja powinna zatem zająć się kwestią uzależnień od innych substancji poprzez opracowanie systemów monitorowania, które uwzględniałyby – zamiast koncentrować się tylko na jednej substancji, na przykład heroinie – istotną rolę, jaką odgrywa jednoczesne przyjmowanie lub przyjmowanie po kolei innych substancji, takich jak niekontrolowane opioidy lub niewłaściwie przyjmowane leki.

(8)Agencja powinna rozwijać swoją działalność wokół trzech głównych obszarów kompetencji, tj. monitorowania prowadzącego do opracowania lepiej przemyślanych polityk; wczesnego ostrzegania i oceny ryzyka, prowadzących do lepiej przemyślanych działań; oraz rozwoju kompetencji prowadzącego do silniejszej reakcji Unii na zjawisko narkotyków.

(9)Głównym zadaniem Agencji powinno nadal być gromadzenie, analizowanie i rozpowszechnianie danych. Dane znormalizowane gromadzi się za pośrednictwem krajowych punktów kontaktowych, które powinny zostać jednym z głównych dostawców danych dla Agencji. Dodatkowe źródła danych, zbliżone do czasu rzeczywistego, są coraz bardziej dostępne dzięki innowacyjnym metodom gromadzenia danych. W związku z tym Agencja powinna mieć dostęp do wszystkich dostępnych danych, aby uzyskać całościowy obraz zjawiska narkotyków w Unii oraz wpływających na nie czynników zewnętrznych.

(10)Wymogi Agencji w zakresie danych należy odzwierciedlić w krajowych punktach kontaktowych. Należy nadać im uprawnienia w państwach członkowskich do otrzymywania wszystkich istotnych danych od poszczególnych organów krajowych. Gromadzenie danych w państwach członkowskich należy w jak największym stopniu usprawnić, aby uniknąć podwójnej sprawozdawczości i powielania starań.

(11)Aby ułatwić i usystematyzować gromadzenie danych, wymianę informacji, zarówno jakościowych, jak i ilościowych, oraz aby wesprzeć tworzenie zintegrowanego i interoperacyjnego systemu monitorowania umożliwiającego monitorowanie w czasie rzeczywistym, Agencja powinna dysponować odpowiednim rozwiązaniem cyfrowym. Umożliwi to automatyzację zarządzania danymi i informacjami oraz ich wymiany. Rozwiązanie to powinno również ułatwić monitorowanie w czasie rzeczywistym rynków narkotykowych opartych na technologii, w tym ciemnej sieci.

(12)Aby umożliwić Agencji skuteczniejsze wykorzystanie dostępnych informacji, na przykład w celu wprowadzania bardziej proaktywnych środków, takich jak oceny zagrożenia, sprawozdania z wywiadu strategicznego i ostrzeżenia, oraz aby zwiększyć gotowość Unii na przyszłe wydarzenia, należy wzmocnić monitorowanie i zdolności analityczne Agencji. 

(13)W celu zwiększenia gotowości Unii konieczne jest również uzyskanie całościowego obrazu potencjalnego rozwoju sytuacji w zakresie zjawiska narkotyków w przyszłości. Aby przygotować siebie i decydentów na takie przyszłe zmiany, Agencja powinna regularnie przeprowadzać działania prognostyczne z uwzględnieniem megatrendów, czyli długofalowych sił napędowych, które można obecnie zaobserwować i które prawdopodobnie będą miały znaczny wpływ na przyszłość, co ma na celu określenie nowych wyzwań i możliwości w zakresie reagowania na problemy narkotykowe.

(14)Zjawisko narkotyków w coraz większym stopniu opiera się na technologii, co ponownie uwidoczniło się podczas pandemii COVID-19, kiedy to zaobserwowano częstsze wykorzystywanie nowych technologii do dystrybucji narkotyków. Szacuje się, że około dwie trzecie ofert na kryptorynkach jest związane ze środkami odurzającymi. Handel narkotykami odbywa się przy użyciu różnych platform, w tym sieci mediów społecznościowych i aplikacji mobilnych. Rozwój ten odzwierciedlają reakcje na zjawisko narkotyków, gdzie odnotowuje się zwiększone wykorzystanie aplikacji mobilnych i interwencji w zakresie e-zdrowia. Agencja, we współpracy z innymi odpowiednimi agencjami unijnymi i unikając powielania starań, powinna monitorować taki rozwój sytuacji w ramach swojego całościowego podejścia do zjawiska narkotyków.

(15)Nowymi substancjami psychoaktywnymi, które stwarzają ryzyko dla zdrowia publicznego i ryzyko społeczne w całej Unii, należy zająć się na poziomie Unii. Konieczne jest zatem monitorowanie ich oraz utrzymanie unijnego systemu wczesnego ostrzegania w celu umożliwienia szybkiej reakcji. Wymiana informacji i system wczesnego ostrzegania o nowych substancjach psychoaktywnych, w tym sprawozdanie wstępne i ocena ryzyka w odniesieniu do nowych substancji psychoaktywnych zostały ostatnio zmienione i powinny pozostać bez zmian.

(16)Bazując na wzmocnionym monitoringu prowadzonym przez Agencję oraz doświadczeniu zdobytym w ramach oceny ryzyka związanego z nowymi substancjami psychoaktywnymi, Agencja powinna rozwinąć zdolności w zakresie ogólnej oceny zagrożenia. Pilnie potrzebna jest bardziej aktywna zdolność szybkiego identyfikowania nowych zagrożeń i informowania o rozwoju środków zaradczych, ponieważ dynamiczny charakter współczesnego zjawiska narkotyków oznacza, że związane z nim wyzwania mogą szybko rozprzestrzeniać się ponad granicami.

(17)Ponieważ substancje niebezpieczne mogą powodować szkody dla zdrowia publicznego, Agencja powinna mieć możliwość wydawania ostrzeżeń. Aby wesprzeć tę funkcję, Agencja powinna opracować europejski system ostrzegania dotyczący narkotyków, dostępny dla organów krajowych. System ten powinien ułatwiać szybką wymianę informacji, które mogą wymagać podjęcia szybkich działań w celu zapewnienia zdrowia publicznego, bezpieczeństwa i ochrony. Agencja powinna mieć możliwość powiadamiania nie tylko organów krajowych, ale również potencjalnych użytkowników tych substancji.

(18)Prekursory narkotykowe to substancje niezbędne do produkcji narkotyków takich jak amfetamina, kokaina i heroina. Ponieważ nielegalna produkcja narkotyków w Unii wzrasta, należy wzmocnić zapobieganie handlowi prekursorami narkotykowymi i ich przekierowywaniu z legalnych kanałów do nielegalnej produkcji narkotyków. Aby wesprzeć te starania, Agencja powinna odgrywać rolę w monitorowaniu nielegalnego wykorzystywania prekursorów narkotykowych i handlu nimi oraz pomagać Komisji we wdrażaniu przepisów Unii dotyczących prekursorów narkotykowych.

(19)Ponieważ rośnie zapotrzebowanie na dane kryminalistyczne i toksykologiczne oraz wiedzę ekspercką, a także ze względu na brak koordynacji między laboratoriami w państwach członkowskich, konieczne jest utworzenie „wirtualnego” laboratorium, tj. sieci laboratoriów kryminalistycznych i toksykologicznych posiadających wiedzę w zakresie narkotyków i szkód związanych z używaniem narkotyków. To „wirtualne” laboratorium powinno umożliwić Agencji dostęp do odpowiednich informacji, zwiększyć jej zdolności w tej dziedzinie i wspierać wymianę wiedzy między odpowiednimi laboratoriami w państwach członkowskich, bez ponoszenia wysokich kosztów utworzenia własnego laboratorium i prowadzenia go.

(20)Sieć laboratoriów kryminalistycznych i toksykologicznych powinna być reprezentatywna dla państw członkowskich poprzez umożliwienie im wyznaczenia dwóch laboratoriów do sieci, które obejmowałyby ekspercką wiedzę toksykologiczną i kryminalistyczną. Aby zapewnić jak najszerszy zasięg, eksperci z innych laboratoriów mających znaczenie dla pracy Agencji, w tym z Europejskiej Sieci Laboratoriów Celnych, również powinni mieć możliwość udziału w sieci. Taka współpraca umożliwiłaby wszystkim zaangażowanym laboratoriom uczenie się od siebie nawzajem w różnych dziedzinach.

(21)Aby pogłębić wiedzę w tym zakresie i wesprzeć państwa członkowskie, Agencja powinna określić i finansować odpowiednie projekty, takie jak opracowanie norm referencyjnych dotyczących nowych środków odurzających, opracowanie badań toksykologicznych lub farmakologicznych oraz profilowanie narkotyków. Takie podejście ułatwiłoby wymianę informacji między odpowiednimi laboratoriami i zmniejszyłoby koszty ponoszone przez poszczególne laboratoria.

(22)Ponieważ Agencja ma dostęp do danych i niezbędnego doświadczenia naukowego potrzebnych do opracowania i propagowania strategii zapobiegania opartych na dowodach, powinna być ona zaangażowana w działania profilaktyczne, w szczególności w wymianę najlepszych praktyk i możliwych do wdrożenia wyników badań w zakresie profilaktyki narkotykowej, zapobiegania przestępczości związanej z narkotykami oraz zapobiegania szkodom związanym z używaniem narkotyków, w tym w opracowywanie standardów jakości w zakresie profilaktyki narkotykowej (europejskie standardy jakości profilaktyki w dziedzinie narkotyków) lub programu dostarczającego decydentom wiedzy na temat najskuteczniejszych opartych na dowodach interwencji i podejść w zakresie zapobiegania (europejski program profilaktyczny).

(23)Ze względu na swój wymiar unijny Agencja powinna mieć możliwość przeprowadzenia oceny krajowych środków i szkoleń, na przykład w zakresie profilaktyki, leczenia, ograniczania szkód i innych powiązanych środków, pod kątem ich zgodności z aktualnym stanem wiedzy naukowej oraz ich udowodnionej przydatności. Państwa członkowskie lub właściwe samorządy zawodowe powinny mieć możliwość korzystania z akredytacji lub certyfikacji jako znaku jakości swojej pracy.

(24)Biorąc pod uwagę wyjątkową pozycję Agencji na szczeblu Unii, umożliwiającą jej porównywanie danych i najlepszych praktyk, powinna ona wspierać ocenę i opracowywanie krajowych strategii antynarkotykowych w bardziej ustrukturyzowany sposób we wszystkich państwach członkowskich, w szczególności w odniesieniu do rozwoju polityki. Ponadto należy wzmocnić rolę Agencji w zapewnianiu państwom członkowskim szkoleń i wsparcia we wdrażaniu norm jakości i dobrych praktyk w świetle wiedzy eksperckiej, jaką Agencja zdobyła w tych dziedzinach.

(25)Należy wyraźniej określić obowiązki Agencji w zakresie współpracy międzynarodowej, aby mogła ona w pełni angażować się w takie działania i udzielać odpowiedzi na wnioski państw trzecich i organów. Agencja powinna mieć możliwość przyczynienia się do opracowania i wdrożenia zewnętrznego wymiaru unijnej polityki w dziedzinie narkotyków oraz do zapewnienia Unii wiodącej roli na szczeblu wielostronnym jako środka gwarantującego skuteczne i spójne wdrażanie unijnej polityki w dziedzinie narkotyków w wymiarze wewnętrznym i na poziomie międzynarodowym. Aby Agencja mogła przeznaczyć na to zadanie odpowiednią ilość zasobów, prace w zakresie współpracy międzynarodowej powinny stanowić część podstawowych zadań Agencji. Należy oprzeć je na ramach współpracy międzynarodowej Agencji, które powinny być zgodne z priorytetami Unii w zakresie współpracy międzynarodowej i należy regularnie przeprowadzać ich przegląd w celu zapewnienia, aby odpowiednio odzwierciedlały rozwój sytuacji międzynarodowej.

(26)Aby pomóc w pełnym wykorzystaniu potencjału finansowania unijnego przeznaczonego na badania dotyczące bezpieczeństwa i ukierunkowaniu go na spełnianie potrzeb związanych z polityką w dziedzinie narkotyków, Agencja powinna wspierać Komisję w identyfikowaniu głównych zagadnień badawczych oraz opracowaniu i realizacji unijnych programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne z punktu widzenia celów Agencji. W przypadku gdy Agencja wspiera Komisję w identyfikowaniu głównych zagadnień badawczych oraz opracowywaniu i realizacji unijnego programu ramowego, nie powinna otrzymywać finansowania w ramach tego programu, aby uniknąć potencjalnego konfliktu interesów. Ponadto Agencja powinna uczestniczyć w ogólnounijnych inicjatywach dotyczących badań naukowych i innowacji, aby zapewnić rozwój i dostępność technologii niezbędnych dla jej działalności.

(27)Zarząd powinien być wspomagany przez Radę Wykonawczą. Na czele Agencji powinien stać Dyrektor Wykonawczy. Komitet Naukowy powinien nadal wspierać Zarząd i Dyrektora Wykonawczego w odniesieniu do istotnych kwestii naukowych.

(28)Krajowe punkty kontaktowe powinny być jednym z głównych dostawców danych dla Agencji. Konieczne jest ustalenie minimalnych wymogów dotyczących ich tworzenia przez państwa członkowskie oraz certyfikacji przez Agencję. Aby zagwarantować odpowiednie funkcjonowanie krajowych punktów kontaktowych, należy utworzyć je na stałe, powinny one dysponować wydzielonym budżetem i pewnym stopniem niezależności w wykonywaniu swojej funkcji.

(29)Agencja powinna dysponować odpowiednimi zasobami oraz niezależnym budżetem, aby móc realizować swoje zadania. Należy ją finansować głównie za pomocą wkładu z budżetu ogólnego Unii. Procedura budżetowa Unii powinna mieć zastosowanie w zakresie dotyczącym wkładu Unii i innych dotacji, którymi obciążany jest budżet ogólny Unii. Badanie sprawozdania finansowego powinien przeprowadzać Trybunał Obrachunkowy Unii Europejskiej.

(30)Opłaty poprawiają finansowanie agencji i można je rozważyć w odniesieniu do konkretnych kwestii, które można wyraźnie oddzielić od podstawowych zadań agencji. Wszelkie opłaty pobierane przez Agencję powinny pokrywać koszty świadczenia przez nią odpowiednich usług.

(31)Dyrektor Wykonawczy powinien przedstawiać Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie roczne Agencji. Ponadto Parlament Europejski i Rada powinny mieć możliwość wezwania Dyrektora Wykonawczego do przedstawienia sprawozdania z wykonywania powierzonych mu obowiązków.

(32)Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady 49 należy stosować do Agencji. Agencja powinna prowadzić działalność w możliwie najbardziej przejrzysty sposób, który nie utrudnia osiągania celu jej operacji.

(33)Do Agencji należy stosować rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 50 oraz Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 25 maja 1999 r. między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Wspólnot Europejskich dotyczące dochodzeń wewnętrznych prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) 51 , do którego przystąpiło już Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii.

(34)W celu kontrolowania i zapewnienia wydajności Agencji oraz w celu zagwarantowania, aby jej mandat umożliwiał realizację niezbędnych działań wymaganych w związku z rozwojem rynku narkotykowego i polityki w tej dziedzinie, należy regularnie przeprowadzać zewnętrzną ocenę pracy Agencji i w razie potrzeby odpowiednio dostosować jej mandat.

(35)Podczas realizacji swojego programu prac Agencja powinna ściśle współpracować z odpowiednimi organizacjami międzynarodowymi, innymi organami rządowymi i pozarządowymi oraz odpowiednimi służbami technicznymi z Unii i spoza niej, w szczególności aby uniknąć dublowania pracy i zapewnić dostęp do wszystkich danych i narzędzi niezbędnych do wykonywania swojego mandatu.

(36)Agencja zastępuje Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii ustanowione rozporządzeniem (WE) 1920/2016 i jest jego następcą prawnym. W związku z tym powinna ona być następcą prawnym wszystkich jego umów, w tym umów o pracę, zaciągniętych zobowiązań i nabytych nieruchomości. Umowy międzynarodowe zawarte przez Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii przed datą rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia powinny pozostać w mocy.

(37)Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, mianowicie ustanowienie agencji do zwalczania zjawiska narkotyków, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na rozmiary i skutki działania możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

ROZDZIAŁ I

CELE I OGÓLNE ZADANIA AGENCJI

Artykuł 1

Ustanowienie Agencji

1.Niniejszym rozporządzeniem ustanawia się Agencję Unii Europejskiej ds. Narkotyków („Agencja”).

2.Agencja zastępuje Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii ustanowione rozporządzeniem (WE) nr 1920/2006 i jest jego następcą prawnym.

Artykuł 2

Status prawny i siedziba

1.Agencja jest organem Unii i ma osobowość prawną.

2.W każdym z państw członkowskich Agencja posiada zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych o najszerszym zakresie przyznanym przez prawo krajowe osobom prawnym. Agencja może w szczególności nabywać lub zbywać mienie ruchome i nieruchome oraz być stroną w postępowaniach sądowych.

3.Siedziba Agencji znajduje się w Lizbonie w Portugalii.

Artykuł 3

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia:

1)„narkotyki” oznaczają narkotyki zdefiniowane w art. 1 pkt 1 decyzji ramowej Rady 2004/757/WSiSW 52 ;

2)„nowe substancje psychoaktywne” oznaczają substancje zdefiniowane w art. 1 pkt 4 decyzji ramowej 2004/757/WSiSW;

3)„politoksykomania” oznacza jednoczesne używanie więcej niż jednej substancji psychoaktywnej lub więcej niż jednego rodzaju substancji, legalnych lub nielegalnych, gdy substancji tych używa się w połączeniu z narkotykami;

4)„prekursory narkotykowe” oznaczają substancje kontrolowane i monitorowane zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady 53 oraz z rozporządzeniem Rady (WE) nr 111/2005 54 ;

5) „państwa uczestniczące” oznaczają państwa członkowskie i państwa trzecie, które zawarły z Unią umowę zgodnie z art. 54;

6)„organizacja międzynarodowa” oznacza organizację i organy jej podlegające działające na podstawie prawa międzynarodowego publicznego lub inny organ powołany w drodze umowy między co najmniej dwoma państwami lub na podstawie takiej umowy;

7)„konwencje Narodów Zjednoczonych w sprawie narkotyków” oznaczają jednolitą konwencję Organizacji Narodów Zjednoczonych o środkach odurzających z 1961 r. zmienioną protokołem z 1972 r. 55 , konwencję Narodów Zjednoczonych o substancjach psychotropowych z 1971 r. 56 oraz Konwencję Narodów Zjednoczonych o zwalczaniu nielegalnego obrotu środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi z 1988 r. 57 ;

8)„system Narodów Zjednoczonych” oznacza system mechanizmów kontroli ustanowiony na podstawie konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie narkotyków.

Artykuł 4

Ogólne zadanie Agencji

Agencja zapewnia Unii i jej państwom członkowskim rzeczowe, obiektywne, wiarygodne i porównywalne informacje, wczesne ostrzeganie i ocenę ryzyka na poziomie Unii w zakresie narkotyków, narkomanii, rynków narkotykowych oraz ich konsekwencji, a także zaleca właściwe i konkretne, oparte na dowodach działania w celu stawienia czoła powiązanym wyzwaniom w odpowiednim czasie.

Artykuł 5

Zadania szczególne

1.Aby zrealizować ogólne zadanie określone w art. 4, Agencja wykonuje następujące zadania:

a)zadania w zakresie monitorowania, które obejmują:

1)gromadzenie informacji i danych zgodnie z art. 6 ust. 1;

2)rozpowszechnianie informacji i danych zgodnie z art. 6 ust. 5; oraz

3)monitorowanie zjawiska narkotyków obejmujące wymiar zdrowia publicznego, bezpieczeństwa i ochrony zgodnie z art. 7;

b)zadania w zakresie gotowości, które obejmują:

1)wymianę informacji i system wczesnego ostrzegania o nowych substancjach psychoaktywnych, w tym przygotowywanie wstępnego sprawozdania i oceny ryzyka zgodnie z art. 8–11;

2)ocenę zagrożenia i gotowość zgodnie z art. 12;

3)ustanowienie i obsługę europejskiego systemu ostrzegania dotyczącego narkotyków zgodnie z art. 13;

4)monitorowanie rozwoju sytuacji związanej z handlem prekursorami narkotykowymi i ich nielegalnym wykorzystywaniem oraz przyczynianie się do wdrażania przepisów dotyczących prekursorów narkotykowych zgodnie z art. 14;

5)utworzenie i obsługę sieci laboratoriów kryminalistycznych i toksykologicznych zgodnie z art. 15;

c)zadania związane z rozwijaniem kompetencji, które obejmują:

1)opracowywanie, rozszerzanie i propagowanie ogólnounijnych programów i kampanii profilaktycznych zgodnie z art. 16;

2)akredytację i certyfikację środków krajowych zgodnie z art. 17;

3)wsparcie dla państw członkowskich zgodnie z art. 18;

4)szkolenia zgodnie z art. 19:

5)współpracę międzynarodową i pomoc techniczną zgodnie z art. 20;

6)działania w zakresie badań naukowych i innowacji zgodnie z art. 21.

2.W porozumieniu i we współpracy z właściwymi organami i organizacjami w państwach uczestniczących Agencja ustanawia i koordynuje sieć, o której mowa w art. 31.

3.Wykonując i realizując zadania, o których mowa w ust. 1, Agencja działa w sposób obiektywny, bezstronny i rygorystyczny z naukowego punktu widzenia.

4.Agencja poprawia koordynację krajowych i unijnych działań w dziedzinach swojej działalności oraz ułatwia wymianę informacji między decydentami, naukowcami, specjalistami oraz osobami działającymi w dziedzinach związanych z narkotykami w organizacjach rządowych i pozarządowych.

5.W stosownych przypadkach Agencja wspiera Komisję, państwa członkowskie i inne właściwe zainteresowane strony, które wskazano w mających zastosowanie strategiach Unii w zakresie narkotyków, w realizacji tych strategii.

6.Wykonując i realizując zadania, o których mowa w ust. 1, Agencja może w razie potrzeby organizować spotkania ekspertów, powoływać grupy robocze ad hoc i finansować projekty.

7.Wykonując i realizując zadania, o których mowa w ust. 1, Agencja aktywnie współpracuje z innymi agencjami zdecentralizowanymi i organami UE, w szczególności z Europolem, Eurojustem, Europejską Agencją Leków, Europejskim Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i innymi odpowiednimi zainteresowanymi stronami, w celu osiągnięcia maksymalnej skuteczności monitorowania, oceny i reagowania na zjawisko narkomanii.

8.Agencja może z własnej inicjatywy prowadzić działania komunikacyjne wchodzące w zakres jej mandatu. Przydział zasobów na działania komunikacyjne nie może mieć niekorzystnego wpływu na skuteczne wykonywanie zadań, o których mowa w ust. 1. Działania komunikacyjne są prowadzone zgodnie z odpowiednimi planami komunikacji i rozpowszechniania informacji przyjętymi przez Zarząd.

ROZDZIAŁ II

MONITOROWANIE

Artykuł 6

Gromadzenie oraz rozpowszechnianie informacji i danych

1.Agencja:

a)gromadzi wszelkie istotne informacje i dane, w tym informacje i dane przekazywane przez krajowe punkty kontaktowe, będące wynikiem badań, dostępne ze źródeł otwartych oraz dane pochodzące ze źródeł unijnych, pozarządowych i właściwych organizacji międzynarodowych;

b)gromadzi informacje i dane potrzebne do monitorowania politoksykomanii, o którym mowa w art. 7 ust. 1 lit. c);

c)gromadzi dostępne informacje i dane dotyczące nowych substancji psychoaktywnych pochodzące od krajowych punktów kontaktowych i jednostek krajowych Europolu, a także bez zbędnej zwłoki przekazuje te informacje do krajowych punktów kontaktowych i jednostek krajowych Europolu oraz Komisji;

d)gromadzi i analizuje informacje i dane dotyczące prekursorów narkotykowych, ich nielegalnego wykorzystywania i handlu nimi;

e)prowadzi i zleca badania naukowe i badania w zakresie monitorowania, ankiety, studia wykonalności i projekty pilotażowe niezbędne do realizacji swoich zadań;

f)zapewnia lepszą porównywalność, obiektywność i wiarygodność informacji i danych na szczeblu unijnym poprzez ustalanie wskaźników i wspólnych, niewiążących norm, z którymi zgodność może być zalecana przez Agencję, w celu zagwarantowania większej jednolitości metod pomiarowych stosowanych przez państwa członkowskie i Unię; opracowuje w szczególności narzędzia i instrumenty, aby ułatwić państwom członkowskim monitorowanie i ocenę ich polityk krajowych, a Komisji monitorowanie i ocenę polityk Unii.

2.Agencja gromadzi odpowiednie dane krajowe za pośrednictwem krajowych punktów kontaktowych. Prowadzi również ścisłą współpracę z innymi krajowymi, europejskimi i międzynarodowymi organizacjami i organami, które dysponują już tego rodzaju informacjami.

3.W ramach swojego mandatu Agencja opracowuje metody i podejścia do gromadzenia danych, w tym poprzez projekty z udziałem partnerów zewnętrznych.

4.Agencja może opracować niezbędne rozwiązania cyfrowe do zarządzania informacjami i danymi oraz ich automatycznej wymiany.

Takie rozwiązania cyfrowe:

a)umożliwiają zautomatyzowane gromadzenie danych, w tym informacji ze źródeł otwartych, przy jednoczesnym zachowaniu możliwości ręcznego dostarczania danych;

b)stosują sztuczną inteligencję do kontroli poprawności danych, analizy i zautomatyzowanej sprawozdawczości;

c)umożliwiają komputerowe przetwarzanie i wymianę informacji, danych i dokumentów.

5.Agencja upowszechnia informacje i dane poprzez:

a)udostępnianie opracowanych informacji Unii, państwom członkowskim i innym zainteresowanym stronom, w tym informacji dotyczących nowych zjawisk i zmieniających się tendencji;

b)zapewnianie szerokiego upowszechniania swoich analiz, wniosków i sprawozdań;

c)zapewnienie szerokiego upowszechnienia wiarygodnych danych, z wyłączeniem szczególnie chronionych danych jawnych i niejawnych, poprzez publikowanie, na podstawie gromadzonych przez siebie danych, regularnych sprawozdań na temat stanu narkomanii, w tym danych dotyczących pojawiających się tendencji;

d)opracowywanie i udostępnianie zasobów otwartej dokumentacji naukowej i wspomaganie działalności informacyjnej;

e)dostarczanie informacji na temat norm jakości, innowacyjnych najlepszych praktyk i możliwych do wdrożenia wyników badań w państwach członkowskich oraz ułatwianie wymiany i wdrażania takich norm i praktyk.

6.Agencja nie gromadzi danych umożliwiających identyfikację osób fizycznych lub małych grup osób. Powstrzymuje się ona od przekazywania informacji dotyczących konkretnych osób fizycznych.

Artykuł 7

Monitorowanie zjawiska narkotyków

1.Agencja monitoruje:

a)zjawisko narkotyków w Unii w sposób całościowy, przy użyciu wskaźników epidemiologicznych i innych wskaźników obejmujących aspekty dotyczące zdrowia, bezpieczeństwa i ochrony, w tym wdrażanie odpowiednich strategii Unii w zakresie narkotyków;

b)pojawiające się tendencje w zakresie zjawiska narkotyków w Unii i na świecie, o ile mają one wpływ na Unię; obejmuje to monitorowanie wykorzystania nowych technologii w zakresie usług związanych z narkotykami lub nielegalnego handlu narkotykami oraz, w stosownych przypadkach, powiązań z innymi obszarami przestępczości;

c)politoksykomanię i jej skutki, w szczególności implikacje dla polityki i reagowania wynikające z interakcji między używaniem narkotyków w połączeniu z co najmniej jedną substancją psychoaktywną lub co najmniej jednym rodzajem substancji, zarówno legalnymi, jak i nielegalnymi; w tym zwiększone ryzyko problemów zdrowotnych i społecznych, które mogą wystąpić, gdy narkotyków i innych substancji psychoaktywnych używa się jednocześnie lub po kolei w krótkim czasie lub gdy różne substancje są produkowane lub sprzedawane razem; potrzebę rozważenia powszechnych przyczyn używania narkotyków i uzależnień; oraz implikacje dotyczące monitorowania i wymiany najlepszych praktyk, które występują, gdy polityka i reagowanie są ukierunkowane na wiele substancji w sposób całościowy;

d)problemy związane z narkotykami i stosowane rozwiązania, w szczególności wdrażanie innowacyjnych najlepszych praktyk i wyników badań;

e)we współpracy z Europolem i przy wsparciu ze strony krajowych punktów kontaktowych oraz jednostek krajowych Europolu – wszystkie nowe substancje psychoaktywne, które zostały zgłoszone przez państwa członkowskie;

f)prekursory narkotykowe, handel nimi oraz ich nielegalne wykorzystywanie;

g)unijne i krajowe polityki w dziedzinie narkotyków, w tym w celu wspierania ich rozwoju i niezależnej oceny;

h)rynki narkotyków oparte na technologii, we współpracy z Europolem w ramach ich odpowiednich mandatów.

2.Na podstawie swoich działań w zakresie monitorowania Agencja określa innowacyjne najlepsze praktyki i dalej je rozwija. Agencja dostarcza i udostępnia informacje o innowacyjnych najlepszych praktykach w państwach członkowskich oraz ułatwia wymianę między nimi takich praktyk.

3.Agencja podejmuje regularne działania prognostyczne, biorąc pod uwagę dostępne informacje. Na tej podstawie opracowuje odpowiednie prognozy dotyczące rozwoju przyszłej polityki w dziedzinie narkotyków.

ROZDZIAŁ III

GOTOWOŚĆ

Artykuł 8

Wymiana informacji i system wczesnego ostrzegania o nowych substancjach psychoaktywnych

1.Każde państwo członkowskie zapewnia, by jego krajowy punkt kontaktowy oraz jego jednostka krajowa Europolu terminowo i bez zbędnej zwłoki przekazywały Agencji oraz Europolowi, z uwzględnieniem ich odpowiednich mandatów, dostępne informacje na temat nowych substancji psychoaktywnych.

Informacje te odnoszą się do wykrywania i identyfikacji, używania i wzorców używania, wytwarzania, ekstrakcji, dystrybucji i metod dystrybucji tych substancji, nielegalnego handlu nimi oraz ich wykorzystania do celów handlowych, medycznych i naukowych, a także potencjalnego i rozpoznanego ryzyka stwarzanego przez te substancje.

2.Agencja, we współpracy z Europolem, gromadzi, zestawia, analizuje i ocenia informacje o nowych substancjach psychoaktywnych. Przekazuje te informacje w odpowiednim czasie krajowym punktom kontaktowym, jednostkom krajowym Europolu i Komisji w celu dostarczenia im wszelkich niezbędnych informacji na potrzeby wczesnego ostrzegania.

Na podstawie informacji zgromadzonych zgodnie z akapitem pierwszym Agencja sporządza wstępne sprawozdanie lub połączone wstępne sprawozdanie zgodnie z art. 9.

Artykuł 9

Wstępne sprawozdanie

1.W przypadku gdy Agencja, Komisja lub większość państw członkowskich uznają, że udostępnione informacje dotyczące nowej substancji psychoaktywnej, zgromadzone w co najmniej jednym państwie członkowskim budzą obawy, że nowa substancja psychoaktywna może stwarzać ryzyko dla zdrowia lub ryzyko społeczne na poziomie Unii, Agencja sporządza wstępne sprawozdanie na temat tej nowej substancji psychoaktywnej.

Do celów akapitu pierwszego państwa członkowskie informują Komisję i pozostałe państwa członkowskie o swoim wniosku dotyczącym sporządzenia wstępnego sprawozdania. W przypadku gdy osiągnięta zostanie większość państw członkowskich, Komisja wydaje Agencji odpowiednie polecenia i informuje o tym państwa członkowskie.

2.Wstępne sprawozdanie zawiera:

a)wstępne wskazówki dotyczące charakteru, liczby i skali zdarzeń pokazujących problemy zdrowotne i społeczne, z którymi nowa substancja psychoaktywna może mieć związek i wzorców używania tej nowej substancji psychoaktywnej;

b)wstępne wskazówki dotyczące opisu chemicznego i fizycznego nowej substancji psychoaktywnej oraz metod i prekursorów stosowanych przy jej wytwarzaniu lub ekstrakcji;

c)wstępne wskazówki dotyczące farmakologicznego i toksykologicznego opisu nowej substancji psychoaktywnej;

d)wstępne wskazówki dotyczące udziału grup przestępczych w wytwarzaniu lub dystrybucji nowej substancji psychoaktywnej;

e)informacje o stosowaniu nowej substancji psychoaktywnej do celów leczniczych u ludzi i zwierząt, w tym jako substancji czynnej w produkcie leczniczym stosowanym u ludzi lub w weterynaryjnym produkcie leczniczym;

f)informacje na temat zastosowań do celów handlowych i przemysłowych nowej substancji psychoaktywnej, skali takich zastosowań oraz na temat jej zastosowań do celów badań naukowych i rozwoju;

g)informacje o tym, czy nowa substancja psychoaktywna podlega jakimkolwiek środkom ograniczającym w państwach członkowskich;

h)informacje o tym, czy nowa substancja psychoaktywna jest obecnie poddawana lub została w przeszłości poddana ocenie w ramach systemu Narodów Zjednoczonych;

i)inne istotne informacje, jeżeli są dostępne.

3.Do celów sporządzenia wstępnego sprawozdania Agencja wykorzystuje informacje, którymi dysponuje.

4.Jeżeli Agencja uzna to za konieczne, może zwrócić się do krajowych punktów kontaktowych z wnioskiem o dostarczenie dodatkowych informacji na temat nowej substancji psychoaktywnej. Krajowe punkty kontaktowe dostarczają te informacje w terminie dwóch tygodni od otrzymania wniosku.

5.Po rozpoczęciu sporządzania wstępnego sprawozdania na podstawie akapitu pierwszego Agencja bez zbędnej zwłoki zwraca się do Europejskiej Agencji Leków z wnioskiem o dostarczenie informacji o tym, czy na poziomie Unii lub na poziomie krajowym nowa substancja psychoaktywna jest substancją czynną w:

a)produkcie leczniczym stosowanym u ludzi lub w weterynaryjnym produkcie leczniczym, które uzyskały pozwolenie na dopuszczenie do obrotu zgodnie z dyrektywą 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 58 , dyrektywą 2001/82/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 59 lub rozporządzeniem (WE) nr 726/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady 60 ;

b)produkcie leczniczym stosowanym u ludzi lub w weterynaryjnym produkcie leczniczym, które są przedmiotem wniosku o pozwolenie na dopuszczenie do obrotu;

c)produkcie leczniczym stosowanym u ludzi lub w weterynaryjnym produkcie leczniczym, którego pozwolenie na dopuszczenie do obrotu zostało zawieszone przez właściwy organ;

d)nieobjętym pozwoleniem produkcie leczniczym stosowanym u ludzi, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 2 dyrektywy 2001/83/WE, lub w weterynaryjnym produkcie leczniczym przygotowanym doraźnie przez osobę upoważnioną do dokonania tego na mocy prawa krajowego zgodnie z art. 10 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2001/82/WE;

e)badanym produkcie leczniczym zdefiniowanym w art. 2 lit. d) dyrektywy 2001/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 61 .

W przypadku gdy informacje dotyczą pozwoleń na dopuszczenie do obrotu wydanych przez państwa członkowskie, zainteresowane państwa członkowskie przekazują takie informacje Europejskiej Agencji Leków na jej wniosek.

6.Po rozpoczęciu sporządzania wstępnego sprawozdania na podstawie akapitu pierwszego Agencja bez zbędnej zwłoki zwraca się do Europolu z wnioskiem o dostarczenie informacji o udziale grup przestępczych w wytwarzaniu, dystrybucji i metodach dystrybucji nowej substancji psychoaktywnej oraz w nielegalnym handlu nią i we wszelkich jej zastosowaniach.

7.Po rozpoczęciu sporządzania wstępnego sprawozdania na podstawie akapitu pierwszego Agencja bez zbędnej zwłoki zwraca się do Europejskiej Agencji Chemikaliów, Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób i Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności z wnioskiem o dostarczenie posiadanych informacji i danych o nowej substancji psychoaktywnej.

8.O szczegółach współpracy pomiędzy Agencją a agencjami zdecentralizowanymi UE, o których mowa w ust. 5, 6 i 7, decydują uzgodnienia robocze. Uzgodnienia te zawierane są zgodnie z art. 53 ust. 2.

9.Agencja przestrzega warunków wykorzystania informacji, które zostały jej przekazane, w tym warunków dotyczących dostępu do dokumentów, bezpieczeństwa informacji i danych oraz ochrony poufnych danych, w tym danych wrażliwych oraz poufnych informacji handlowych osób trzecich.

10.Agencja przedkłada wstępne sprawozdanie Komisji i państwom członkowskim w terminie pięciu tygodni od dnia złożenia wniosków o dostarczenie informacji, o których mowa w ust. 5, 6 i 7.

11.Jeżeli Agencja gromadzi informacje na temat kilku nowych substancji psychoaktywnych, które uznaje za substancje o podobnej strukturze chemicznej, przedkłada Komisji i państwom członkowskim, w terminie sześciu tygodni od dnia złożenia wniosków o dostarczenie informacji, o których mowa w ust. 5, 6 i 7, indywidualne wstępne sprawozdania lub połączone wstępne sprawozdania dotyczące kilku nowych substancji psychoaktywnych, pod warunkiem że cechy każdej nowej substancji psychoaktywnej zostaną wyraźnie określone.

Artykuł 10

Procedura oceny ryzyka i sprawozdanie z oceny ryzyka

1.Jeżeli wstępne sprawozdanie daje podstawy do przypuszczeń, że dana nowa substancja psychoaktywna może stwarzać poważne ryzyko dla zdrowia publicznego oraz, w stosownych przypadkach, poważne ryzyko społeczne, Komisja, w terminie dwóch tygodni od dnia otrzymania wstępnego sprawozdania, o którym mowa w art. 9 ust. 10, może zwrócić się do Agencji o ocenę potencjalnego ryzyka stwarzanego przez daną substancję i o sporządzenie sprawozdania z oceny ryzyka. Ocenę ryzyka przeprowadza Komitet Naukowy.

2.Jeżeli połączone wstępne sprawozdanie daje podstawy do przypuszczeń, że dane nowe substancje psychoaktywne mogą stwarzać poważne ryzyko dla zdrowia publicznego oraz, w stosownych przypadkach, poważne ryzyko społeczne, Komisja, w terminie dwóch tygodni od dnia otrzymania połączonego wstępnego sprawozdania, o którym mowa w art. 9 ust. 11, może zwrócić się do Agencji o ocenę potencjalnego ryzyka stwarzanego przez kilka substancji o podobnej strukturze chemicznej i o sporządzenie sprawozdania z połączonej oceny ryzyka. Połączoną ocenę ryzyka przeprowadza Komitet Naukowy.

3.Sprawozdanie z oceny ryzyka lub sprawozdanie z połączonej oceny ryzyka zawiera:

a)dostępne informacje na temat chemicznych i fizycznych właściwości nowej substancji psychoaktywnej oraz metod i prekursorów stosowanych przy jej wytwarzaniu lub ekstrakcji;

b)dostępne informacje na temat właściwości farmakologicznych i toksykologicznych nowej substancji psychoaktywnej;

c)analizę ryzyka dla zdrowia związanego z nową substancją psychoaktywną, w szczególności z jej toksycznością ostrą i przewlekłą, ryzykiem jej nadużywania i właściwościami uzależniającymi, a także jej skutkami fizycznymi, psychicznymi i behawioralnymi;

d)analizę ryzyka społecznego związanego z nową substancją psychoaktywną, zwłaszcza jej wpływu na funkcjonowanie społeczeństwa, porządek publiczny i działalność przestępczą, oraz udziału grup przestępczych w wytwarzaniu, dystrybucji i metodach dystrybucji nowej substancji psychoaktywnej i nielegalnym handlu tą substancją;

e)dostępne informacje na temat skali używania i wzorców używania nowej substancji psychoaktywnej, jej dostępności i potencjału rozpowszechniania w całej Unii;

f)dostępne informacje na temat zastosowań do celów handlowych i przemysłowych nowej substancji psychoaktywnej, skali takich zastosowań oraz na temat jej zastosowań do celów badań naukowych i rozwoju;

g)inne istotne informacje, jeżeli są dostępne.

4.Komitet Naukowy dokonuje oceny ryzyka, jakie stwarza nowa substancja psychoaktywna lub grupa nowych substancji psychoaktywnych.

Komisja, Agencja, Europol i Europejska Agencja Leków mają prawo wyznaczyć po dwóch obserwatorów.

5.Komitet Naukowy przeprowadza ocenę ryzyka na podstawie dostępnych informacji i wszelkich innych stosownych dowodów naukowych. Komitet uwzględnia wszystkie opinie swoich członków. Agencja organizuje procedurę oceny ryzyka, w tym określa przyszłe potrzeby w zakresie informacji oraz odpowiednie badania.

6.Agencja przedkłada Komisji i państwom członkowskim sprawozdanie z oceny ryzyka lub sprawozdanie z połączonej oceny ryzyka w terminie sześciu tygodni od dnia otrzymania wniosku Komisji o sporządzenie sprawozdania z oceny ryzyka.

7.Po otrzymaniu należycie umotywowanego wniosku Agencji Komisja może przedłużyć termin na przeprowadzenie oceny ryzyka lub połączonej oceny ryzyka, aby umożliwić przeprowadzenie dodatkowych badań i zgromadzenie dodatkowych informacji. Wniosek ten zawiera informacje o okresie niezbędnym do zakończenia oceny ryzyka lub połączonej oceny ryzyka.

8.Agencja opracowuje również terminowe, szybkie oceny ryzyka, zgodnie z art. 20 rozporządzenia (UE) .../... w sprawie poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia i uchylającego decyzję nr 1082/2013/UE, w przypadku zagrożenia, o którym mowa w art. 2 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia, jeżeli zagrożenie to jest objęte mandatem Agencji.

Artykuł 11

Wyłączenie z oceny ryzyka

1.Nie przeprowadza się oceny ryzyka, jeżeli nowa substancja psychoaktywna jest w zaawansowanej fazie oceny w ramach systemu Narodów Zjednoczonych, to znaczy po opublikowaniu przez Komitet Ekspertów Światowej Organizacji Zdrowia ds. Uzależnień od Środków Odurzających krytycznej oceny wraz z pisemnym zaleceniem, z wyjątkiem przypadków, kiedy dostępne są wystarczające dane i informacje wskazujące na to, że niezbędne jest sporządzenie na poziomie Unii sprawozdania z oceny ryzyka, czego uzasadnienie podaje się we wstępnym sprawozdaniu.

2.Nie przeprowadza się oceny ryzyka, jeżeli w następstwie oceny w ramach systemu Narodów Zjednoczonych podjęto decyzję o nieumieszczaniu nowej substancji psychoaktywnej w wykazie, z wyjątkiem przypadków, kiedy dostępne są wystarczające dane i informacje wskazujące na to, że niezbędne jest sporządzenie na poziomie Unii sprawozdania z oceny ryzyka, czego uzasadnienie podaje się we wstępnym sprawozdaniu.

3.Nie przeprowadza się oceny ryzyka, jeżeli nowa substancja psychoaktywna jest substancją czynną w:

a)produkcie leczniczym stosowanym u ludzi lub w weterynaryjnym produkcie leczniczym, które uzyskały pozwolenie na dopuszczenie do obrotu zgodnie z dyrektywą 2001/83/WE, dyrektywą 2001/82/WE lub rozporządzeniem (WE) nr 726/2004;

b)produkcie leczniczym stosowanym u ludzi lub w weterynaryjnym produkcie leczniczym, które są przedmiotem wniosku o pozwolenie na dopuszczenie do obrotu;

c)produkcie leczniczym stosowanym u ludzi lub w weterynaryjnym produkcie leczniczym, którego pozwolenie na dopuszczenie do obrotu zostało zawieszone przez właściwy organ;

d)badanym produkcie leczniczym zdefiniowanym w art. 2 lit. d) dyrektywy 2001/20/WE.

Artykuł 12

Ocena zagrożenia i gotowość

1.Agencja rozwija strategiczną zdolność w zakresie ogólnej oceny zagrożenia w celu zidentyfikowania na wczesnym etapie zmian w sytuacji związanej ze zjawiskiem narkotyków, które mogą wywrzeć negatywny wpływ na zdrowie publiczne, bezpieczeństwo i ochronę, a tym samym aby przyczynić się do zwiększenia gotowości odpowiednich zainteresowanych stron do skutecznego reagowania na nowe zagrożenia w odpowiednim czasie. 

2.Agencja określa zestaw kryteriów pozwalających ocenić, kiedy należy przeprowadzić ocenę zagrożenia.

Agencja może przeprowadzić ocenę zagrożenia z własnej inicjatywy na podstawie wewnętrznej oceny sygnałów wynikających z rutynowego monitorowania, badań lub innych właściwych źródeł informacji. Ocenę zagrożenia można również przeprowadzić na wniosek Komisji lub państwa członkowskiego, jeżeli spełnione są określone kryteria.

3.Ocena zagrożenia polega na szybkiej ocenie istniejących informacji oraz, w stosownych przypadkach, na gromadzeniu nowych informacji za pośrednictwem sieci informacyjnych Agencji. Agencja określa odpowiednie naukowe metody szybkiej oceny.

4.W sprawozdaniu z oceny zagrożenia opisuje się zidentyfikowane zagrożenie, obecną sytuację na podstawie dostępnych dowodów, potencjalne skutki w przypadku niepodjęcia działań oraz określa się warianty gotowości i reagowania, które można przyjąć w celu zmniejszenia zidentyfikowanego zagrożenia. Może ono również zawierać potencjalne dalsze działania, które należy podjąć. Sprawozdanie z oceny zagrożenia przesyła się, w stosownych przypadkach, Komisji i państwom członkowskim.

5.Agencja ściśle współpracuje z innymi zdecentralizowanymi agencjami i organami Unii, organizacjami unijnymi i międzynarodowymi przy przeprowadzaniu oceny zagrożenia, w stosownych przypadkach włączając je w proces oceny. Jeżeli potencjalne zagrożenie jest już przedmiotem analizy w ramach innego mechanizmu unijnego, Agencja nie przeprowadza oceny zagrożenia.

6.Za zgodą Komisji Agencja przeprowadza oceny zagrożenia dotyczące zagrożeń związanych z narkotykami pojawiających się poza Unią, które mogą mieć wpływ na zdrowie publiczne, bezpieczeństwo i ochronę w Unii.

Artykuł 13

Europejski system ostrzegania dotyczący narkotyków

1.Agencja tworzy europejski system szybkiego ostrzegania dotyczący narkotyków i nim zarządza.

2.Państwa członkowskie niezwłocznie powiadamiają Agencję o wszelkich informacjach dotyczących pojawienia się poważnego bezpośredniego lub pośredniego ryzyka związanego z narkotykami dla zdrowia ludzkiego, bezpieczeństwa lub ochrony, jak również o wszelkich informacjach, które mogą być przydatne w skoordynowaniu reakcji w przypadku uzyskania takich informacji, jak:

a)rodzaj i źródło ryzyka;

b)data i miejsce zdarzenia, z którym związane jest dane ryzyko;

c)sposoby ekspozycji, transmisji lub rozprzestrzeniania;

d)dane analityczne i toksykologiczne;

e)metody identyfikacji;

f)ryzyko dla zdrowia publicznego;

g)środki ochrony zdrowia publicznego, jakie zostały wprowadzone lub jakie mają zostać wprowadzone na szczeblu krajowym;

h)środki inne niż środki ochrony zdrowia publicznego;

i)wszelkie inne informacje istotne z punktu widzenia danego poważnego ryzyka dla zdrowia.

3.Agencja analizuje i ocenia dostępne informacje i dane dotyczące potencjalnego poważnego ryzyka dla zdrowia ludzkiego oraz uzupełnia je wszelkimi informacjami naukowymi i technicznymi, do których może mieć dostęp dzięki systemowi wczesnego ostrzegania, o którym mowa w art. 8, oraz innym ocenom zagrożenia przeprowadzonym zgodnie z art. 12, a także dzięki innym agencjom i organom unijnym oraz organizacjom międzynarodowym, w szczególności Światowej Organizacji Zdrowia. Agencja bierze pod uwagę informacje uzyskane za pomocą swoich narzędzi gromadzenia danych oraz informacje ze źródeł otwartych.

4.Na podstawie informacji otrzymanych zgodnie z ust. 3 Agencja przekazuje odpowiednim organom krajowym, w tym krajowym punktom kontaktowym, ukierunkowane szybkie ostrzeżenia o ryzyku lub strategiczne powiadomienia wywiadowcze lub oba te rodzaje wiadomości. Tego rodzaju ostrzeżenia o ryzyku lub strategiczne powiadomienia wywiadowcze mogą zawierać propozycje wariantów reagowania, które państwa członkowskie mogą rozważyć w ramach planowania gotowości i krajowych działań w zakresie reagowania.

5.Państwa członkowskie powiadamiają Agencję o wszelkich dodatkowych informacjach, którymi dysponują, do celów dalszej analizy i oceny ryzyka, jak również o podjętych działaniach lub zastosowanych środkach po otrzymaniu powiadomień i informacji przekazanych w ramach europejskiego systemu ostrzegania dotyczącego narkotyków.

6.Agencja ściśle współpracuje z Komisją i państwami członkowskimi na rzecz propagowania niezbędnej spójności w procesie informowania o ryzyku.

7.Agencja może umożliwić udział w europejskim systemie ostrzegania dotyczącym narkotyków państwom trzecim lub organizacjom międzynarodowym. Udział taki opiera się na zasadzie wzajemności i obejmuje środki poufności równoważne środkom stosowanym w Agencji.

8.Agencja może opracować system ostrzegania, za pomocą którego będzie mogła bezpośrednio docierać do osób używających lub potencjalnie używających narkotyków i komunikować się z tymi osobami.

Artykuł 14

Prekursory narkotykowe

1.Agencja wspiera Komisję w monitorowaniu rozwoju sytuacji związanej z handlem prekursorami narkotykowymi i ich nielegalnym wykorzystywaniem oraz w ocenie potrzeby dodania, usunięcia lub zmiany kategorii w wykazie substancji sklasyfikowanych i niesklasyfikowanych w odniesieniu do rozporządzenia (WE) nr 273/2004 i rozporządzenia (WE) nr 111/2005, w tym w identyfikacji i ocenie ich legalnych i nielegalnych zastosowań.

2.Agencja przygotowuje z własnej inicjatywy lub na wniosek Komisji sprawozdanie z oceny zagrożenia związanych z prekursorami narkotykowymi.

Artykuł 15

Sieć laboratoriów kryminalistycznych i toksykologicznych

1.Agencja tworzy sieć laboratoriów kryminalistycznych i toksykologicznych zajmujących się w szczególności kryminalistycznymi i toksykologicznymi badaniami dotyczącymi narkotyków i szkód związanych z używaniem narkotyków.

2.Sieć działa przede wszystkim jako forum generowania danych i wymiany informacji na temat zachodzących zmian i tendencji, w jej ramach organizuje się szkolenia w celu podniesienia kompetencji ekspertów kryminalistycznych w dziedzinie narkotyków, wspiera wdrażanie programów zapewniania jakości oraz dalszą harmonizację metod gromadzenia danych i metod analitycznych.

3.Każde państwo członkowskie ma prawo wyznaczyć, za pośrednictwem swojego przedstawiciela w Zarządzie, dwa laboratoria – jedno specjalizujące się w analizie kryminalistycznej i jedno specjalizujące się w toksykologii – na krajowe laboratoria reprezentatywne do celów sieci. Do konkretnych projektów Agencja może wybrać dodatkowe laboratoria lub dodatkowych ekspertów zajmujących się w szczególności kryminalistycznymi i toksykologicznymi badaniami dotyczącymi narkotyków i szkód związanych z używaniem narkotyków.

4.Wspólne Centrum Badawcze Komisji jest członkiem sieci i reprezentuje Komisję w sieci.

5.Sieć ściśle współpracuje z istniejącymi sieciami i organizacjami działającymi w tej dziedzinie. Sieć, o której mowa w art. 31, regularnie otrzymuje informacje na temat pracy sieci laboratoriów kryminalistycznych i toksykologicznych.

6.Agencja przewodniczy sieci i zwołuje co najmniej jedno posiedzenie rocznie. Sieć może zdecydować o utworzeniu grup roboczych, którym mogą przewodniczyć członkowie sieci.

7.Sieć zapewnia Agencji dostęp do laboratoriów kryminalistycznych i toksykologicznych, w tym na potrzeby analizy nowych substancji psychoaktywnych, gdy zachodzi taka potrzeba.

8.Agencja określa i finansuje konkretne projekty mające na celu rozwój sieci, w stosownych przypadkach i na podstawie jasnych i przejrzystych zasad i procedur, które zostały uprzednio określone przez Agencję.

9.Agencja tworzy bazę danych w celu przechowywania, analizowania i udostępniania informacji i danych gromadzonych lub generowanych przez sieć.

ROZDZIAŁ IV

ROZWIJANIE KOMPETENCJI

Artykuł 16

Kampanie profilaktyczne

1.Agencja projektuje, opracowuje i propaguje ogólnounijne programy i kampanie na rzecz zapobiegania problemom związanym z używaniem narkotyków oraz na rzecz podnoszenia świadomości na temat szkodliwych skutków narkotyków.

2.Programy i kampanie, o których mowa w ust. 1, są zgodne z kierunkami politycznymi określonymi w odpowiedniej strategii i planie działania UE w dziedzinie narkotyków. Dotyczą one istotnych aspektów problemu narkotyków, są skierowane do określonych grup i opierają się na gromadzonych przez Agencję dowodach i najlepszych praktykach.

3.Agencja opracowuje normy jakości w zakresie profilaktyki narkotykowej i propaguje ich wdrażanie oraz prowadzi lub wspiera szkolenia zgodnie z art. 19.

4.Agencja wspiera państwa członkowskie w opracowywaniu krajowych kampanii profilaktycznych w obszarze objętym jej mandatem, w tym w opracowywaniu programów profilaktycznych mających na celu ograniczanie przestępczości związanej z narkotykami oraz zapobieganie wykorzystywaniu osób szczególnie wrażliwych na rynku narkotykowym.

Artykuł 17

Akredytacja i certyfikacja programów krajowych

1.Na wniosek organu krajowego państwa uczestniczącego lub odpowiedniego samorządu zawodowego w przypadku gdy państwo uczestniczące nie posiada żadnej podobnej jednostki akredytującej lub certyfikującej, Agencja dokonuje akredytacji i certyfikacji programów krajowych zgodnie ze standardowym protokołem operacyjnym przewidzianym w ust. 3.

2.Przed przyznaniem akredytacji lub certyfikacji programowi krajowemu Agencja dokonuje oceny programu i stwierdza, czy jest on zgodny z najnowszym stanem wiedzy naukowej i czy wykazano jego przydatność w realizacji deklarowanych celów.

3.Agencja opracowuje procedurę akredytacji i certyfikacji, którą określa w przejrzysty sposób w standardowym protokole operacyjnym. Zarząd Agencji zatwierdza standardowy protokół operacyjny oraz wszelkie jego zmiany przed rozpoczęciem jego stosowania.

Standardowy protokół operacyjny, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać co najmniej:

a)szczegółowe warunki dotyczące możliwości i zasobów Agencji w zakresie przeprowadzania procedury akredytacji lub certyfikacji;

b)kryteria, według których program krajowy będzie oceniany w celu akredytacji lub certyfikacji i które umożliwiają weryfikację warunków określonych w ust. 2; programy podlegające akredytacji lub certyfikacji obejmują co najmniej profilaktykę, leczenie, ograniczenie szkód i inne powiązane tematy;

c)szczegóły procesu akredytacji lub certyfikacji prowadzonego przez Agencję, w tym określenie dokumentacji, którą należy przedstawić, oraz ramy czasowe procedury;

d)warunki ograniczenia, zawieszenia lub cofnięcia akredytacji lub certyfikacji;

e)procedury rozstrzygania odwołań, w tym, w stosownych przypadkach, środki zaskarżenia decyzji akredytacyjnych lub braku takich decyzji.

Artykuł 18

Wsparcie dla państw członkowskich

1.Na wniosek państwa członkowskiego Agencja może wspierać niezależną ocenę jego polityki w dziedzinie narkotyków oraz opracowanie polityki w dziedzinie narkotyków opartej na dowodach naukowych zgodnie z mającymi zastosowanie strategiami Unii.

2.Agencja wspiera państwa członkowskie we wdrażaniu ich krajowych strategii antynarkotykowych, norm jakości i innowacyjnych najlepszych praktyk oraz ułatwia wymianę informacji między krajowymi decydentami.

3.Wspierając ocenę polityki, Agencja działa w sposób niezależny i kieruje się swoimi standardami naukowymi.

Artykuł 19

Szkolenia

Agencja, w ramach swojego mandatu, zgodnie z zasobami kadrowymi i budżetowymi, jakimi dysponuje, oraz w koordynacji z innymi zdecentralizowanymi agencjami i organami Unii:

a)zapewnia specjalistyczne szkolenia i programy nauczania w dziedzinach będących przedmiotem zainteresowania Unii i mających znaczenie dla Unii;

b)zapewnia narzędzia i systemy wsparcia związane ze szkoleniem w celu ułatwienia wymiany wiedzy w całej Unii;

c)wspiera państwa członkowskie w organizowaniu szkoleń i inicjatyw związanych z budowaniem zdolności.

Artykuł 20

Współpraca międzynarodowa i pomoc techniczna

1.Agencja:

a)opracowuje ramy współpracy międzynarodowej, które – po uprzednim zatwierdzeniu przez Komisję – zatwierdza Zarząd, i które wyznaczają kierunek działań Agencji w dziedzinie współpracy międzynarodowej;

b)aktywnie współpracuje z organizacjami i organami określonymi w art. 53;

c)wspiera wymianę i rozpowszechnianie najlepszych praktyk Unii oraz możliwych do wdrożenia wyników badań na poziomie międzynarodowym;

d)monitoruje rozwój międzynarodowego problemu narkotyków, który może stanowić zagrożenie dla Unii lub mieć na nią wpływ, poprzez monitorowanie i analizę informacji udostępnianych przez organy międzynarodowe, organy krajowe, pochodzących z badań naukowych i innych odpowiednich źródeł informacji;

e)dostarcza danych i analiz dotyczących sytuacji w zakresie narkotyków w Europie na odpowiednich spotkaniach międzynarodowych i forach technicznych, w ścisłej koordynacji z Komisją, oraz wspiera Komisję i państwa członkowskie w międzynarodowym dialogu w sprawie narkotyków;

f)wspiera włączanie danych o narkotykach i narkomanii, zebranych w państwach członkowskich lub pochodzących z Unii, do międzynarodowych programów monitorowania i kontroli narkotyków, szczególnie tych ustanowionych przez ONZ i jej wyspecjalizowane agencje, bez uszczerbku dla zobowiązań państw członkowskich dotyczących przesyłania informacji w ramach postanowień konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie narkotyków;

g)wspiera państwa członkowskie w przekazywaniu odpowiednich informacji i dostarczaniu wymaganych analiz do systemu Narodów Zjednoczonych, w tym w przekazywaniu wszelkich istotnych danych związanych z nowymi substancjami psychoaktywnymi do Biura Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości oraz do Światowej Organizacji Zdrowia;

h)wspiera państwa trzecie w opracowywaniu krajowych polityk w dziedzinie narkotyków zgodnie z zasadami unijnych strategii antynarkotykowych, w tym przez udzielanie wsparcia na rzecz niezależnej oceny tych polityk.

2.W ramach współpracy międzynarodowej, o których mowa w ust. 1 lit. a), uwzględnia się odpowiednie dokumenty programowe Unii i bierze pod uwagę rozwój sytuacji w zakresie zjawiska narkotyków, w szczególności szlaki przemytu i obszary produkcji narkotyków. Określa się w nich kraje lub regiony priorytetowe z punktu widzenia współpracy oraz najważniejsze wyniki prowadzonej współpracy. Agencja regularnie dokonuje oceny i przeglądu ram współpracy międzynarodowej.

3.Agencja przekazuje, na wniosek Komisji i za zgodą Zarządu, swoją wiedzę fachową i udziela pomocy technicznej państwom trzecim.

Zakres pomocy technicznej obejmuje w szczególności tworzenie lub konsolidację krajowych punktów kontaktowych, krajowych systemów gromadzenia danych i krajowych systemów wczesnego ostrzegania, a następnie wsparcie w tworzeniu i wzmacnianiu powiązań strukturalnych z systemem wczesnego ostrzegania, o którym mowa w art. 8, oraz z siecią, o której mowa w art. 31. Na wniosek państwa trzeciego Agencja może dokonać certyfikacji tych organów krajowych.

4.Współpraca z państwami trzecimi i z organizacjami międzynarodowymi jest prowadzona zgodnie z art. 53 i 54.

Artykuł 21

Badania i innowacje

1.Agencja wspiera Komisję i państwa członkowskie w identyfikowaniu głównych zagadnień badawczych oraz opracowywaniu i wdrażaniu unijnych programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji jej ogólnego zadania określonego w art. 4. W przypadku gdy Agencja wspiera Komisję w identyfikowaniu głównych zagadnień badawczych oraz opracowywaniu i wdrażaniu unijnego programu ramowego, nie może otrzymywać finansowania w ramach tego programu.

2.Agencja aktywnie monitoruje działania w zakresie badań naukowych i innowacji istotne z punktu widzenia realizacji ogólnego zadania określonego w art. 4 oraz wnosi w nie wkład, wspiera powiązane działania państw członkowskich oraz realizuje swoje działania w zakresie badań naukowych i innowacji związane z zagadnieniami objętymi zakresem niniejszego rozporządzenia, m.in. rozwojem, trenowaniem, testowaniem i walidacją algorytmów na potrzeby opracowywania narzędzi. Agencja przekazuje rezultaty tych badań Parlamentowi Europejskiemu, państwom członkowskim i Komisji zgodnie z art. 49.

3.Agencja wnosi wkład w działania europejskiego centrum innowacji na rzecz bezpieczeństwa wewnętrznego lub innego instrumentu, który miałby go zastąpić, w ramach cyklu badań i innowacji oraz uczestniczy w takich działaniach.

4.Agencja może planować i realizować projekty pilotażowe odnoszące się do zagadnień objętych niniejszym rozporządzeniem.

5.Agencja podaje do publicznej wiadomości informacje o swoich projektach badawczych, w tym o projektach demonstracyjnych, a także informacje o zaangażowanych partnerach współpracujących oraz o budżecie danego projektu.

6.Agencja tworzy bazę danych w celu przechowywania, analizowania i udostępniania programów badań związanych z narkotykami.

ROZDZIAŁ V

STRUKTURA ORGANIZACYJNA AGENCJI

Artykuł 22

Struktura administracyjna i kierownicza

Strukturę administracyjną i kierowniczą Agencji tworzą:

a)Zarząd, który pełni funkcje określone w art. 24;

b)Rada Wykonawcza, która pełni funkcje określone w art. 28;

c)Dyrektor Wykonawczy, który wykonuje obowiązki określone w art. 29;

d)Komitet Naukowy, który pełni funkcje określone w art. 30;

e)Europejska Sieć Informacji o Narkotykach i Narkomanii (REITOX) zgodnie z art. 31.

Artykuł 23

Skład Zarządu

1.W skład Zarządu wchodzą jeden przedstawiciel z każdego państwa członkowskiego oraz dwóch przedstawicieli Komisji; każdy przedstawiciel ma prawo głosu.

2.W skład Zarządu wchodzą również:

a)jeden niezależny ekspert dysponujący szczególną wiedzą w dziedzinie narkotyków, wyznaczony przez Parlament Europejski, z prawem głosu;

b)po jednym przedstawicielu z każdego państwa trzeciego, które zawarło z Unią umowę zgodnie z art. 54, bez prawa głosu.

3.Każdy członek Zarządu ma zastępcę. Zastępca reprezentuje członka zarządu w razie jego nieobecności.

4.Członków Zarządu i ich zastępców powołuje się przez wzgląd na ich wiedzę w dziedzinie narkotyków i narkomanii, biorąc pod uwagę odpowiednie umiejętności kierownicze, administracyjne i w zakresie zarządzania budżetem. Wszystkie strony reprezentowane w Zarządzie dokładają starań w celu ograniczenia rotacji swych przedstawicieli, aby zapewnić ciągłość prac Zarządu. Wszystkie strony dążą do osiągnięcia równowagi pod względem liczby kobiet i mężczyzn w składzie Zarządu.

5.Zarząd może zapraszać na posiedzenia, w charakterze obserwatorów, przedstawicieli organizacji międzynarodowych, z którymi Agencja współpracuje na podstawie art. 53.

6.Kadencja członków oraz ich zastępców trwa cztery lata. Może ona zostać odnowiona.

Artykuł 24

Funkcje Zarządu

1.Zarząd:

a)wyznacza ogólne kierunki działań Agencji;

b)przyjmuje projekt jednolitego dokumentu programowego, o którym mowa w art. 35, przed przedłożeniem go do zaopiniowania przez Komisję;

c)przyjmuje, po zwróceniu się do Komisji o opinię, jednolity dokument programowy Agencji większością dwóch trzecich głosów członków uprawnionych do głosowania zgodnie z art. 23;

d)przyjmuje, większością dwóch trzecich głosów członków uprawnionych do głosowania, roczny budżet Agencji oraz pełni inne funkcje związane z budżetem Agencji na podstawie rozdziału VI;

e)ocenia i przyjmuje, większością dwóch trzecich głosów członków uprawnionych do głosowania, skonsolidowane roczne sprawozdanie z działalności Agencji oraz przesyła zarówno sprawozdanie, jak i jego ocenę do dnia 1 lipca każdego roku Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu. Skonsolidowane roczne sprawozdanie z działalności jest podawane do wiadomości publicznej;

f)przyjmuje zasady finansowe mające zastosowanie do Agencji zgodnie z art. 41;

g)przyjmuje strategię zwalczania nadużyć finansowych, odpowiednią w stosunku do ryzyka takich nadużyć, uwzględniając koszty i korzyści związane ze środkami, które mają być zastosowane;

h)przyjmuje strategię mającą na celu osiągnięcie przyrostu wydajności i synergii z innymi zdecentralizowanymi agencjami i organami Unii;

i)przyjmuje przepisy, których celem jest zapobieganie konfliktom interesów i zarządzanie nimi, w odniesieniu do swoich członków, członków Rady Wykonawczej, Komitetu Naukowego i Europejskiej Sieci Informacji o Narkotykach i Narkomanii (REITOX), jak również oddelegowanych ekspertów krajowych i innych pracowników niezatrudnionych przez Urząd, o których mowa w art. 44, oraz publikuje corocznie na swojej stronie internetowej deklaracje dotyczące konfliktu interesów swoich członków;

j)przyjmuje standardowy protokół operacyjny, o którym mowa w art. 17 ust. 3;

k)przyjmuje ramy współpracy międzynarodowej Agencji, o których mowa w art. 20 ust. 1, oraz programy pomocy technicznej, o których mowa w art. 20 ust. 3;

l)zatwierdza poziom minimalnego dofinansowania, o którym mowa w art. 32 ust. 7;

m)na podstawie analizy potrzeb przyjmuje i regularnie aktualizuje plany komunikacji i rozpowszechniania informacji, o których mowa w art. 5 ust. 8;

n)przyjmuje swój regulamin wewnętrzny;

o)zgodnie z ust. 2 wykonuje – w odniesieniu do pracowników Agencji – uprawnienia powierzone organowi powołującemu na mocy regulaminu pracowniczego oraz uprawnienia powierzone organowi uprawnionemu do zawierania umów o pracę na mocy warunków zatrudnienia innych pracowników 62 („uprawnienia organu powołującego”);

p)w porozumieniu z Komisją przyjmuje przepisy wykonawcze w celu nadania skuteczności regulaminowi pracowniczemu i warunkom zatrudnienia innych pracowników Unii Europejskiej zgodnie z art. 110 ust. 2 regulaminu pracowniczego;

q)mianuje Dyrektora Wykonawczego i, w stosownych przypadkach, decyduje o przedłużeniu kadencji lub odwołaniu go ze stanowiska zgodnie z art. 43;

r)mianuje księgowego podlegającego przepisom regulaminu pracowniczego i warunkom zatrudnienia innych pracowników Unii Europejskiej, który jest całkowicie niezależny w wykonywaniu swoich obowiązków;

s)mianuje członków Komitetu Naukowego;

t)zatwierdza listę ekspertów, którzy mają stanowić element rozszerzenia składu Komitetu Naukowego zgodnie z art. 10 ust. 4;

u)zapewnia odpowiednie działania następcze w odniesieniu do ustaleń i zaleceń wynikających ze sprawozdań z audytu wewnętrznego lub zewnętrznego oraz ocen, a także uzyskanych w rezultacie dochodzeń przeprowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) ustanowiony decyzją Komisji 1999/352/WE, EWWiS, Euratom 63  i Prokuraturę Europejską (EPPO) ustanowioną rozporządzeniem Rady (UE) 2017/1939 64 , o których mowa w art. 48;

v)podejmuje wszystkie decyzje dotyczące ustanowienia wewnętrznej struktury Agencji, a w razie potrzeby jej modyfikacji, uwzględniając potrzeby w zakresie działań Agencji i mając na uwadze należyte zarządzanie budżetem; 

w)zatwierdza wnioski z uzgodnień roboczych zgodnie z art. 53.

2.Zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 110 regulaminu pracowniczego Zarząd przyjmuje – na podstawie art. 2 ust. 1 regulaminu pracowniczego i art. 6 warunków zatrudnienia innych pracowników – decyzję przekazującą odpowiednie uprawnienia organu powołującego Dyrektorowi Wykonawczemu i określającą warunki, zgodnie z którymi możliwe jest zawieszenie przekazania tych uprawnień. Dyrektor Wykonawczy jest uprawniony do dalszego przekazania tych uprawnień.

Jeżeli wymagają tego wyjątkowe okoliczności, Zarząd może w drodze decyzji zawiesić tymczasowo przekazanie uprawnień organu powołującego Dyrektorowi Wykonawczemu i uprawnienia dalej przez niego przekazane oraz wykonywać je samodzielnie lub przekazać je jednemu ze swoich członków lub też pracownikowi innemu niż Dyrektor Wykonawczy.

Artykuł 25

Przewodniczący Zarządu

1.Zarząd wybiera Przewodniczącego i Zastępcę Przewodniczącego spośród swoich członków z prawem głosu. Przewodniczący i Zastępca Przewodniczącego wybierani są większością dwóch trzecich głosów członków Zarządu z prawem głosu.

2.Zastępca Przewodniczącego zastępuje z urzędu Przewodniczącego w przypadku, gdy nie jest on w stanie wykonywać swoich obowiązków.

3.Kadencja Przewodniczącego i Wiceprzewodniczącego trwa cztery lata. Może zostać jednokrotnie odnowiona. Jeżeli jednak w dowolnym momencie swojej kadencji stracą oni status członka Zarządu, kadencja ich kończy się automatycznie w tym samym dniu.

4.Szczegółowa procedura wyboru Przewodniczącego i Wiceprzewodniczącego jest określona w regulaminie wewnętrznym Zarządu.

Artykuł 26

Posiedzenia Zarządu

1.Posiedzenia Zarządu zwołuje Przewodniczący.

2.Dyrektor Wykonawczy Agencji bierze udział w obradach, bez prawa głosu.

3.Zarząd zbiera się przynajmniej raz w roku na posiedzeniu zwyczajnym. Ponadto zbiera się z inicjatywy Przewodniczącego, na wniosek Komisji lub na wniosek co najmniej jednej trzeciej członków.

4.Zarząd może zapraszać do udziału w swoich posiedzeniach w charakterze obserwatora każdą osobę, której opinia może mieć znaczenie.

5.Członkowie Zarządu mogą podczas posiedzeń korzystać z pomocy doradców lub ekspertów, z zastrzeżeniem przepisów regulaminu wewnętrznego.

6.Agencja zapewnia Zarządowi obsługę sekretariatu.

Artykuł 27

Zasady głosowania Zarządu

1.Nie naruszając przepisów art. 24 ust. 1 lit. c) i d), art. 25 ust. 1, art. 43 ust. 8 i art. 53 ust. 2, Zarząd podejmuje decyzje większością głosów swoich członków z prawem głosu.

2.Każdy członek z prawem głosu ma jeden głos. W przypadku nieobecności członka z prawem głosu jego zastępca jest uprawniony do wykonywania jego prawa głosu.

3.Przewodniczący i Wiceprzewodniczący biorą udział w głosowaniu.

4.Dyrektor Wykonawczy nie bierze udziału w głosowaniu.

5.Bardziej szczegółowe zasady głosowania, zwłaszcza okoliczności, w których jeden członek Zarządu może działać w imieniu innego członka, określone są w regulaminie wewnętrznym Zarządu.

Artykuł 28

Rada Wykonawcza

1.Rada Wykonawcza:

a)podejmuje decyzje w kwestiach przewidzianych w przepisach finansowych przyjętych zgodnie z art. 41, które nie są zarezerwowane dla Zarządu na mocy niniejszego rozporządzenia;

b)zapewnia odpowiednie działania następcze w odniesieniu do ustaleń i zaleceń wynikających ze sprawozdań z audytu wewnętrznego lub zewnętrznego oraz ocen, a także uzyskanych w rezultacie dochodzeń przeprowadzonych przez OLAF i przez EPPO, o których mowa w art. 48;

c)bez uszczerbku dla obowiązków Dyrektora Wykonawczego określonych w art. 29, monitoruje i nadzoruje wykonywanie decyzji Zarządu, mając na uwadze wzmocnienie nadzoru nad zarządzaniem administracyjnym i budżetowym.

2.W razie potrzeby, z uwagi na pilny charakter sytuacji Rada Wykonawcza może podejmować pewne decyzje tymczasowe w imieniu Zarządu, w szczególności w kwestiach zarządzania administracyjnego, w tym w zakresie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego oraz w kwestiach związanych z budżetem.

3.W skład Rady Wykonawczej wchodzą Przewodniczący i Wiceprzewodniczący Zarządu, dwóch innych członków mianowanych przez Zarząd spośród jego członków z prawem głosu oraz dwóch przedstawicieli Komisji w Zarządzie.

Przewodniczący Zarządu jest również przewodniczącym Rady Wykonawczej.

Dyrektor Wykonawczy bierze udział w posiedzeniach Rady Wykonawczej, ale nie posiada prawa głosu. Rada Wykonawcza może zapraszać innych obserwatorów do udziału w swoich posiedzeniach.

4.Kadencja członków Rady Wykonawczej trwa cztery lata. Kadencja członków Rady Wykonawczej kończy się wraz z zakończeniem ich członkostwa w Zarządzie.

5.Rada Wykonawcza zbiera się co najmniej dwa razy do roku na posiedzeniach zwyczajnych. Ponadto zbiera się z inicjatywy Przewodniczącego lub na wniosek jej członków.

6.Rada Wykonawcza podejmuje decyzje w drodze konsensusu. Jeżeli Rada Wykonawcza nie może podjąć decyzji w drodze konsensusu, sprawa jest kierowana do Zarządu.

7.Zarząd ustanawia regulamin wewnętrzny Rady Wykonawczej, w tym zasady głosowania jej członków.

Artykuł 29

Obowiązki Dyrektora Wykonawczego

1.Dyrektor Wykonawczy odpowiada za zarządzanie Agencją. Dyrektor Wykonawczy odpowiada przed Zarządem.

2.Bez uszczerbku dla uprawnień Komisji, Zarządu i Rady Wykonawczej, Dyrektor Wykonawczy jest niezależny w wykonywaniu swoich obowiązków i nie zwraca się o instrukcje ani ich nie przyjmuje od żadnego rządu ani jakiegokolwiek innego podmiotu.

3.Dyrektor Wykonawczy na wezwanie Parlamentu Europejskiego informuje go o wykonywaniu swoich obowiązków. Rada może wezwać Dyrektora Wykonawczego do poinformowania jej o wykonywaniu powierzonych mu obowiązków.

4.Dyrektor Wykonawczy jest prawnym przedstawicielem Agencji.

5.Dyrektor Wykonawczy odpowiada za realizację zadań powierzonych Agencji, o których mowa w art. 5. W szczególności Dyrektor Wykonawczy odpowiada za:

a)bieżące kierowanie Agencją;

b)przygotowywanie i wykonywanie decyzji przyjętych przez Zarząd;

c)przygotowanie jednolitego dokumentu programowego, o którym mowa w art. 35, i przedłożenie go Zarządowi po konsultacji z Komisją;

d)wdrożenie jednolitego dokumentu programowego i składanie sprawozdań z jego wdrażania Zarządowi;

e)przygotowanie skonsolidowanego rocznego sprawozdania z działalności Agencji, przedstawianie go Zarządowi do oceny i przyjęcia;

f)proponowanie Zarządowi poziomu minimalnego dofinansowania, o którym mowa w art. 32 ust. 7, jeżeli takie dofinansowanie ma zostać przyznane krajowym punktom kontaktowym;

g)proponowanie Komisji, po konsultacji z Zarządem, wysokości opłat zgodnie z art. 37;

h)przygotowanie planu działań następczych w następstwie wniosków ze sprawozdań z audytu wewnętrznego lub zewnętrznego oraz ocen, a także z dochodzeń przeprowadzonych przez OLAF i EPPO, o których mowa w art. 48,oraz za składanie dwa razy w roku Komisji, a regularnie – Zarządowi i Radzie Wykonawczej, sprawozdania z postępów;

i)ochronę interesów finansowych Unii poprzez stosowanie środków zapobiegających nadużyciom finansowym, korupcji i wszelkiej innej nielegalnej działalności, bez uszczerbku dla kompetencji OLAF-u i EPPO w zakresie prowadzenia dochodzeń, poprzez skuteczne kontrole oraz – w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości – odzyskiwanie nienależycie wydatkowanych kwot, a także w razie potrzeby stosowanie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających administracyjnych kar, w tym kar pieniężnych;

j)przygotowanie strategii zwalczania nadużyć finansowych oraz strategii przyrostu wydajności i synergii dla Agencji i przedstawianie ich Zarządowi do zatwierdzenia;

k)przygotowanie projektu zasad finansowych mających zastosowanie do Agencji;

l)przygotowanie projektu preliminarza dochodów i wydatków Agencji oraz wykonanie jej budżetu.

6.Dyrektor Wykonawczy podejmuje decyzję, czy do skutecznego i wydajnego wykonywania zadań Agencji konieczne jest umieszczenie jej pracownika lub pracowników w państwie członkowskim lub państwach członkowskich. Przed podjęciem decyzji o utworzeniu biura lokalnego Dyrektor Wykonawczy uzyskuje wcześniejszą zgodę Komisji, Zarządu i danego przyjmującego państwa członkowskiego lub przyjmujących państw członkowskich. W decyzji tej określa się zakres działań prowadzonych w biurze lokalnym w sposób pozwalający uniknąć niepotrzebnych kosztów i powielania administracyjnych funkcji Agencji. Możliwe jest zawarcie umowy w sprawie siedziby z danym przyjmującym państwem członkowskim lub przyjmującymi państwami członkowskimi.

Artykuł 30

Komitet Naukowy

1.Komitet Naukowy składa się z nie więcej niż piętnastu naukowców, powołanych przez Zarząd z uwagi na ich wysoki poziom naukowy oraz ich niezależność, w następstwie publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej zaproszenia do wyrażenia zainteresowania. Procedura wyboru zapewnia, by zakres specjalności członków Komitetu Naukowego obejmował najistotniejsze dziedziny związane z celami Agencji.

2.Członkowie Komitetu Naukowego są powoływani jako osoby występujące we własnym imieniu na czteroletnią kadencję, która może zostać jednokrotnie odnowiona.

3.Członkowie Komitetu Naukowego są niezależni i działają w interesie publicznym. Nie zwracają się oni o instrukcje ani nie przyjmują instrukcji od żadnego rządu lub jakiegokolwiek innego organu.

4.Jeżeli członek komitetu przestaje spełniać kryteria niezależności, informuje o tym Zarząd. Zarząd może także stwierdzić – na wniosek co najmniej jednej trzeciej swych członków lub na wniosek Komisji – o braku niezależności i odwołać daną osobę. Zarząd mianuje nowego członka komitetu na pozostały okres kadencji zgodnie z procedurą mianowania zwykłych członków. 

5.Komitet Naukowy wydaje opinię w przypadkach przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu lub w sprawie wszelkich kwestii naukowych dotyczących działalności Agencji, które może mu przedłożyć Zarząd lub Dyrektor Wykonawczy. Opinie Komitetu Naukowego są publikowane na stronie internetowej Agencji.

6.Do celów oceny ryzyka stwarzanego przez nową substancję psychoaktywną lub grupę nowych substancji psychoaktywnych Komitet Naukowy może zostać rozszerzony o ekspertów reprezentujących dziedziny nauki istotne dla zapewnienia zrównoważonej oceny ryzyka stwarzanego przez nową substancję psychoaktywną, jeżeli Dyrektor Wykonawczy, działając na podstawie opinii Przewodniczącego Komitetu Naukowego, uzna to za konieczne. Dyrektor Wykonawczy mianuje tych ekspertów na podstawie listy ekspertów. Zarząd zatwierdza listę ekspertów co cztery lata.

7.Komitet Naukowy wybiera Przewodniczącego i Wiceprzewodniczącego na czas trwania mandatu Komitetu Naukowego. Przewodniczący może uczestniczyć w posiedzeniach Zarządu w charakterze obserwatora.

8.Posiedzenia Komitetu Naukowego odbywają się co najmniej raz w roku.

9.Agencja podaje do wiadomości publicznej i uaktualnia wykaz członków Komitetu Naukowego na swojej stronie internetowej.

Artykuł 31

Europejska Sieć Informacji o Narkotykach i Narkomanii (sieć REITOX)

1.Agencja posiada do swojej dyspozycji Europejską Sieć Informacji o Narkotykach i Narkomanii (REITOX). Sieć REITOX składa się z krajowych punktów kontaktowych wyznaczonych zgodnie z art. 32 oraz punktu kontaktowego Komisji.

2.Sieć REITOX zbiera się przynajmniej raz w roku na posiedzeniu zwyczajnym. Posiedzenia zwołuje Agencja, która im również przewodniczy. Ponadto sieć zbiera się z inicjatywy Rzecznika lub na wniosek co najmniej jednej trzeciej swych członków.

3.Sieć REITOX wybiera spośród swoich członków Rzecznika i do trzech Zastępców Rzecznika. Rzecznik reprezentuje sieć REITOX wobec Agencji i może uczestniczyć w posiedzeniach Zarządu w charakterze obserwatora.

Artykuł 32

Krajowy punkt kontaktowy

1.Każde państwo uczestniczące wyznacza jeden krajowy punkt kontaktowy, ustanowiony na stałe i mający wyraźnie określony mandat, w drodze ustawodawstwa krajowego lub innego aktu prawnego wywołującego podobny skutek. Informacja o wyznaczeniu krajowego punktu kontaktowego i mianowaniu kierownika tego punktu, jak również o wszelkich zmianach w tym zakresie jest przekazywana Agencji za pośrednictwem krajowego członka Zarządu.

2.Odpowiedzialny organ krajowy zapewnia, aby krajowemu punktowi kontaktowemu powierzono zadania określone w art. 33 ust. 2. Kierownik krajowego punktu kontaktowego reprezentuje ten punkt w sieci REITOX.

3.Pełniąc swoją funkcję, kierownik krajowego punktu kontaktowego jest niezależny od instrukcji wydawanych przez odpowiedzialne organy krajowe.

4.Krajowy punkt kontaktowy planuje swoje działania w formie rocznego planu prac.

5.Krajowy punkt kontaktowy ma w swoim budżecie specjalną (roczną) linię budżetową lub linie budżetowe przeznaczone na monitorowanie kwestii związanych z narkotykami i otrzymuje odpowiednie wsparcie ze strony decydentów oraz odpowiednie zasoby do wykonywania swoich zadań. W związku z tym państwo uczestniczące wyposaża krajowy punkt kontaktowy w wystarczające zasoby finansowe i kadrowe, aby mógł on wypełniać swój mandat i zadania, o których mowa w art. 33 ust. 2, oraz dysponować wystarczającym sprzętem i obiektami do wspierania jego codziennej działalności. Jeżeli organowi, w którego strukturach utworzono krajowy punkt kontaktowy, powierzono dodatkowe krajowe zadania i obowiązki, udostępnia się mu dodatkowe zasoby kadrowe i finansowe.