KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 11.10.2022

COM(2022) 730 final

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

z wdrażania i egzekwowania umów handlowych UE

{SWD(2022) 730 final}

SPIS TREŚCI

I.    Wprowadzenie    

I.1    Sprawozdanie    

I.2    Wdrażanie i egzekwowanie międzynarodowych zobowiązań handlowych w ramach umów wielostronnych i dwustronnych – najważniejsze zmiany    

II.    Wykorzystanie w pełni możliwości, jakie oferują umowy handlowe UE    

II.1    Handel z partnerami preferencyjnymi – najważniejsze zmiany w 2021 r.    

II.2    Przyspieszenie wdrażania umów handlowych UE w Azji, Amerykach, krajach objętych polityką sąsiedztwa oraz państwach Afryki, Karaibów i Pacyfiku    

III.    Pomoc małym i średnim przedsiębiorstwom w odnalezieniu się w globalnym handlu    

IV.    Usuwanie barier i znajdowanie rozwiązań    

IV.1    Aktualna sytuacja w zakresie barier w handlu oraz ich usuwania    

IV.2    Pojedynczy punkt kontaktowy ds. skarg    

V.    Dwustronne i wielostronne egzekwowanie zobowiązań handlowych: rozstrzyganie sporów        

V.1    Wykorzystywanie mechanizmów rozstrzygania sporów    

V.2    Odnowienie pul arbitrów na potrzeby sporów toczących się na podstawie umów zawartych przez UE    

I.Wprowadzenie 

I.1    Sprawozdanie

Niniejszy dokument jest drugim skonsolidowanym sprawozdaniem rocznym Komisji 1 dotyczącym działań w zakresie wdrażania i egzekwowania umów handlowych. Przedstawiono w nim przegląd głównych działań mających na celu zapewnienie skutecznego wdrażania i egzekwowania umów handlowych UE, którymi to działaniami w 2021 r. i w pierwszym kwartale 2022 r. kierował działający w ramach Komisji główny urzędnik ds. egzekwowania przepisów handlowych 2 . 

Niniejsze sprawozdanie obejmuje działania w czterech obszarach priorytetowych:

1.zapewnienia wykorzystania w pełni możliwości, jakie oferują umowy handlowy UE (sekcja II);

2.pomocy małym i średnim przedsiębiorstwom w odnalezieniu się w globalnym handlu (sekcja III);

3.usunięcia barier w handlu i rozwiązania problemów bez uciekania się do sporów formalnych (sekcja IV) oraz

4.korzystania z mechanizmów rozstrzygania sporów dwustronnych lub wielostronnych w celu egzekwowania praw UE (sekcja V).

Dokument roboczy służb Komisji towarzyszący 3 niniejszemu sprawozdaniu zawiera dodatkowe informacje uzupełniające jego sekcję II.2 na temat 38 głównych umów handlowych UE, w tym – po raz pierwszy – arkusz dotyczący danego państwa na temat umowy o handlu i współpracy między Zjednoczonym Królestwem a UE. Dokument roboczy służb Komisji zawiera również informacje uzupełniające sekcję IV.1 sprawozdania, w szczególności wykaz nowych zarejestrowanych barier oraz barier całkowicie lub częściowo usuniętych w 2021 r.

Na stronie internetowej Komisji 4 zamieszczono informacje stanowiące uzupełnienie niniejszego sprawozdania, dotyczące zmian w zakresie handlu UE z partnerami preferencyjnymi w 2021 r., stosowania preferencji taryfowych w wywozie z UE i przywozie do UE w podziale na preferencyjnych partnerów handlowych, zarówno w przypadku UE, jak i państw członkowskich, oraz wskaźników wykorzystania kontyngentów taryfowych.

Chociaż autorzy niniejszego sprawozdania skoncentrowali się na wdrażaniu i egzekwowaniu w ramach działań UE podejmowanych na podstawie umów handlowych, wdrażanie to i egzekwowanie należy również rozpatrywać w szerszym kontekście działań w zakresie egzekwowania przepisów, które to działania Komisja przedstawia w oddzielnych sprawozdaniach:

·stosowanie instrumentów ochrony handlu (środków antydumpingowych, antysubsydyjnych i ochronnych) w celu ochrony interesów UE przed nieuczciwymi praktykami jest objęte rocznymi sprawozdaniami Komisji na temat ochrony handlu 5 ;

·działania mające na celu zwalczanie towarów podrobionych lub innych naruszeń praw własności intelektualnej przedsiębiorstw UE są objęte publikowaną przez Komisję dwa razy do roku listą zagrożeń związanych z piractwem i podrabianiem produktów 6 oraz sprawozdaniem na temat praw własności intelektualnej 7 ;

·monitorowanie bezpośrednich inwestycji zagranicznych oraz kontrola przywozu produktów podwójnego zastosowania stanowią unijne strategiczne kontrole handlu i inwestycji na rzecz bezpieczeństwa (STICS) i są objęte rocznymi sprawozdaniami Komisji w sprawie monitorowania BIZ 8 oraz rozporządzenia w sprawie kontroli wywozu 9 ;

·stosowanie ogólnego systemu preferencji taryfowych (GSP) UE 10 w celu zapewnienia kwalifikującym się krajom rozwijającym się szczególnego rozwiązania motywującego do realizacji założeń zrównoważonego rozwoju i dobrych rządów jest przedmiotem sprawozdania Komisji w sprawie GSP.

I.2    Wdrażanie i egzekwowanie międzynarodowych zobowiązań handlowych w ramach umów wielostronnych i dwustronnych – najważniejsze zmiany 

Niniejsze drugie sprawozdanie potwierdza determinację Komisji, aby zapewnić przedsiębiorstwom, pracownikom i zainteresowanym stronom w całej UE możliwość czerpania pełnych korzyści z handlu międzynarodowego, a także wywiązywanie się partnerów handlowych UE na całym świecie ze zobowiązań, które podjęli wielostronnie albo dwustronnie.

Pomyślny wynik konferencji ministerialnej Światowej Organizacji Handlu (WTO), która odbyła się w czerwcu 2022 r. w Genewie, a w szczególności zobowiązanie do zreformowania organizacji, w tym jej mechanizmu rozstrzygania sporów, świadczy o znaczeniu WTO. Zapewnia ona ramy funkcjonowania partnerstw handlowych UE na całym świecie i jest filarem programu egzekwowania prawa przez UE w stosunku do niektórych największych partnerów handlowych UE, a także dostarcza mechanizmy ochronne dla innych partnerów, z którymi UE zawarła dwustronne umowy handlowe.

W 2021 r. UE miała zawarte 42 11 preferencyjne umowy handlowe z 74 partnerami. Ta sieć umów nadal odgrywała istotną rolę w przedmiotowym okresie sprawozdawczym (tj. obejmującym rok 2021 i pierwszy kwartał 2022 r.), mając na uwadze sytuację, w której przedsiębiorstwa w UE i na całym świecie znalazły się po pandemii COVID-19. Wpływ ten zależy jednak od tego, czy umowy te – obok zasad handlu międzynarodowego – będą właściwie wdrażane i egzekwowane. Zakłócenia wywołane przez pandemię COVID-19 wpłynęły również na przepływy handlowe, spowodowały efekt domina w odniesieniu do kosztów utrzymania i utrudniły wszystkim przedsiębiorstwom, niezależnie od wielkości, poruszanie się po rynkach zagranicznych. Jak wykazano w niniejszym sprawozdaniu, wśród niektórych partnerów utrzymuje się tendencja do kierowania uwagi na rynek wewnętrzny polegająca na nakładaniu dyskryminacyjnych ograniczeń handlowych mających na celu faworyzowanie produkcji lokalnej i przemysłu krajowego. Tam, gdzie pojawiają się takie bariery, UE jest gotowa podejmować stosowne działania.

Wydarzenia, które miały miejsce w ciągu pierwszych miesięcy 2022 r., jeszcze bardziej uwydatniły wspomniane problemy na skutek rosyjskiej agresji na Ukrainę. Wynikające zakłócenia na rynkach i w łańcuchach dostaw, które pojawiają się w miarę jak państwa podejmują działania w reakcji na tę agresję, podkreślają jedynie znaczenie otwartego handlu, wspólnych wartości i znalezienia alternatywnych możliwości utrzymania przepływów handlowych do i z UE. W obliczu rosnących cen energii i niedoborów surowców, w tym produktów rolnych, unijna sieć umów handlowych stanowi istotny czynnik pozwalający utrzymać otwartość rynków i pomóc przedsiębiorstwom w dywersyfikacji ich łańcuchów dostaw.

Można również zwrócić uwagę na dwie inne istotne zmiany, które nastąpiły w okresie sprawozdawczym:

·po pierwsze, po zakończeniu okresu przejściowego przewidzianego w umowie o wystąpieniu zawartej między UE a Zjednoczonym Królestwem oraz tymczasowym stosowaniu umowy o handlu i współpracy między Zjednoczonym Królestwem a UE od dnia 1 stycznia 2021 r. Zjednoczone Królestwo (objęte niniejszym sprawozdaniem) stało się pierwszym preferencyjnym 12 partnerem handlowym UE, co oznacza, że udział unijnego handlu z partnerami preferencyjnymi wzrósł z 32 % do 44 % w porównaniu z 2020 r. Przełożyło się to również na nadwyżkę UE w wymianie towarowej z partnerami preferencyjnymi, która wzrosła ze 124 mld EUR w 2020 r. – choć przy znacznie obniżonym poziomie handlu ze względu na pandemię COVID-19 – do 208 mld EUR w 2021 r. Umowa o handlu i współpracy między Zjednoczonym Królestwem a UE jest umową sui generis, która pociąga za sobą bardzo szczególne wyzwania, ponieważ Zjednoczone Królestwo zmieniło status z państwa członkowskiego posiadającego pełny dostęp do rynku wewnętrznego na status partnerskiego państwa trzeciego. 24 marca 2022 r. Komisja opublikowała odrębne sprawozdanie w sprawie wdrażania i stosowania umowy o handlu i współpracy między Zjednoczonym Królestwem a UE w 2021 r. 13 Najważniejszym elementem wdrażania tej umowy w 2021 r. było towarzyszenie przedsiębiorstwom w tej zmianie, w tym poprzez wyjaśnianie niektórych aspektów przepisów i systemów Zjednoczonego Królestwa, przy jednoczesnym reagowaniu na bariery w handlu, które mogą zaszkodzić zainteresowanym stronom z UE.

·po drugie, w 2021 r. nastąpiła znacząca poprawa stosunków transatlantyckich ze Stanami Zjednoczonymi, w tym rozwiązanie kilku istotnych i toczących się od długiego czasu sporów, a także pojawiła się nowa dynamika współpracy wokół Rady UE–USA ds. Handlu i Technologii 14 . 

W okresie sprawozdawczym UE nadal realizowała swój program wdrażania i egzekwowania przepisów w czterech głównych dziedzinach, a jej działania przyniosły efekty, co ilustrują poniższe przykłady:

po pierwsze, Komisja jeszcze bardziej zintensyfikowała starania na rzecz ułatwienia absorpcji konkretnych korzyści wynikających z umów handlowych, w szczególności przez małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), przy jednoczesnym uwzględnieniu kwestii związanych z dostępem do rynku i zrównoważonym rozwojem:

·ponad trzy miliony użytkowników (72 % z UE) odwiedziło platformę internetową Komisji Access2Markets 15 (obejmującą 135 rynków eksportowych oraz wszystkie państwa UE); dodano nowe treści dotyczące części handlu usługami i zamówień publicznych w UE; udoskonalono narzędzie samooceny reguł pochodzenia (ROSA);

·w 2021 r. w całości lub częściowo zniesiono 39 istniejących barier w handlu (sześć więcej niż w 2020 r.), głównie dzięki współpracy UE z 24 zainteresowanymi partnerami handlowymi; ponadto dzięki 5-letnim staraniom na rzecz usunięcia barier w handlu (w latach 2015–2020) w 2021 r. wartość wywozu z UE do państw trzecich wzrosła o 7,2 mld EUR; zainteresowane strony zaczęły korzystać z pojedynczego punktu kontaktowego 16 – w 2021 r. oraz w pierwszych czterech miesiącach 2022 r. zainteresowane strony z UE kontaktowały się z nim ponad 60 razy i zgłosiły 46 skarg dotyczących kwestii dostępu do rynku 17 ;

·jeżeli chodzi o wspomniane w sprawozdaniu za 2021 r. dwie sprawy objęte dochodzeniami prowadzonymi na podstawie unijnego rozporządzenia w sprawie barier handlowych 18 , Meksyk pomyślnie rozstrzygnął sprawę dotyczącą wywozu tequili (Komisja zakończyła dochodzenie 4 lutego 2022 r.), a Arabia Saudyjska jest bliska rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej płytek ceramicznych.

po drugie, Komisja nadal prowadziła lub wszczynała postępowania w sprawach związanych z egzekwowaniem prawa na forum WTO i w ramach umów dwustronnych:

·spór wszczęty w ramach WTO: do 30 kwietnia 2022 r. UE wszczęła 110 z 612 sporów w ramach WTO od 1995 r. Komisja kontynuowała postępowania dotyczące toczących się spraw i występowała w charakterze obrońcy w tych sprawach, a na początku 2022 r. wszczęła postępowania dotyczące czterech nowych spraw, w tym dwóch spraw przeciwko Chinom, jednej sprawy przeciwko Egiptowi i jednej przeciwko Zjednoczonemu Królestwu. Ostatnia z tych spraw dotyczyła sektora energii wiatrowej: już 1 lipca, niespełna cztery miesiące po tym, jak UE wystąpiła o konsultacje w ramach WTO, strony uzgodniły sposób postępowania w celu odniesienia się do obaw UE dotyczących dyskryminacji w systemie kontraktów na transakcje różnicowe (CfD) Zjednoczonego Królestwa, który jest głównym mechanizmem Zjednoczonego Królestwa wspierającym niskoemisyjną produkcję energii elektrycznej.

·do 30 kwietnia 2022 r. około połowę sporów wniesionych do WTO od czasu wprowadzenia tymczasowego arbitrażu odwoławczego stanowiły spory między uczestnikami tymczasowego arbitrażu odwoławczego, przy czym UE zawarła z Turcją odrębną umowę o arbitraż w celu uwzględnienia potencjalnych odwołań w dwóch sprawach (więcej informacji można znaleźć w sekcji V).

·UE nadal korzystała z dwustronnych mechanizmów rozstrzygania sporów w celu rozwiązania problematycznych kwestii z Koreą Południową, Południowoafrykańską Unią Celną i Algierią, natomiast wykonanie orzeczenia przeciwko Ukrainie wstrzymano ze względu na rozwój sytuacji politycznej.

po trzecie, aby uzupełnić swój zestaw narzędzi i odpowiedzieć na bieżące globalne wyzwania w wielu dziedzinach, w szczególności w kontekście wsparcia zielonej i zrównoważonej transformacji, Komisja

·zakończyła przegląd w trybie przyspieszonym swojego 15-punktowego planu działania dotyczącego handlu i zrównoważonego rozwoju 19 („przegląd w zakresie rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego”), w tym w odniesieniu do aspektów dotyczących wdrażania i egzekwowania, wydając 22 czerwca 2022 r. komunikat pt. „Siła partnerstw handlowych: razem na rzecz ekologicznego i sprawiedliwego wzrostu gospodarczego” 20 ;

·kontynuuje prace nad swoim wnioskiem dotyczącym odnowienia ogólnego systemu preferencji taryfowych: Trwają dyskusje z Parlamentem Europejskim i Radą nad nowym rozporządzeniem w sprawie GSP 21  na podstawie wniosku Komisji z 22 września 2021 r., tak aby Parlament Europejski i Rada przyjęły ostateczny tekst rozporządzenia w ostatnim kwartale 2022 r.

po czwarte, Komisja przyspieszyła również prace nad innymi ważnymi nowymi unijnymi instrumentami, które są obecnie rozpatrywane przez Parlament Europejski i Radę, lub zostały właśnie przyjęte, w celu zapewnienia równych szans oraz obrony UE i jej państw członkowskich przed wymuszeniem ekonomicznym:

·14 marca 2022 r. Rada i Parlament Europejski osiągnęły porozumienie polityczne w sprawie wszystkich nierozstrzygniętych kwestii związanych z wnioskiem Komisji dotyczącym Instrumentu Zamówień Międzynarodowych 22 . Dzięki temu rozporządzeniu UE będzie mogła ostatecznie ograniczyć dostęp do rynków zamówień publicznych UE dla dostawców z krajów nieposiadających podobnego dostępu do zamówień. Ograniczenia te mogą oznaczać dostosowanie sposobu oceny ofert z danego kraju lub skutkować wykluczeniem niektórych oferentów z danego kraju. Rozporządzenie to opublikowano 30 czerwca, a 29 sierpnia 2022 r. weszło ono w życie. 

·30 czerwca Rada i Parlament Europejski osiągnęły porozumienie polityczne w sprawie wniosku Komisji z 5 maja 2021 r. dotyczącego rozporządzenia w sprawie zakłóceń na rynku wewnętrznym powodowanych przez subsydia zagraniczne 23 , które to rozporządzenie eliminuje lukę regulacyjną w unijnych przepisach dotyczących konkurencji, zamówień publicznych i handlu: dzięki temu instrumentowi Komisja będzie mogła badać wkłady finansowe, które są przyznawane przez organy publiczne państw spoza UE i które przynoszą korzyści przedsiębiorstwom prowadzącym działalność gospodarczą (taką jak udzielanie zamówień publicznych lub połączenia) w UE, a także eliminować ewentualne wynikającego z tego zakłócenia. Rozporządzenie wejdzie w życie po jego formalnym przyjęciu przez Radę i Parlament oraz opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Rozporządzenie będzie bezpośrednio stosowane w całej UE po upływie 6 miesięcy od jego wejścia w życie. Obowiązek dokonywania zgłoszeń zacznie obowiązywać po upływie 9 miesięcy od wejścia w życie rozporządzenia.

·8 grudnia 2021 r. Komisja przedstawiła wniosek dotyczący instrumentu chroniącego przed wymuszaniem 24 w celu zapewnienia ochrony interesów UE i państw członkowskich w przypadku wymuszenia ekonomicznego – mianowicie, gdy państwo trzecie wywiera presję na UE lub państwo członkowskie, aby dokonały one określonego wyboru, w jakiejkolwiek dziedzinie podlegającej ich kompetencji, stosując środki wpływające na handel lub inwestycje. Głównym celem instrumentu, którego dotyczy wniosek, jest zniechęcenie państw trzecich do stosowania wymuszenia ekonomicznego wobec UE lub państwa członkowskiego. W sytuacji, w której państwo trzecie mimo to ucieknie się do wymuszenia, we wniosku przewidziano podjęcie rozmów z tym państwem trzecim w celu zaprzestania wymuszenia, a jako ostateczne rozwiązanie przewidziano narzędzia przeciwdziałające wymuszeniu. Wniosek zawiera również przepis poświęcony współpracy międzynarodowej w odniesieniu do wymuszenia ekonomicznego. Rada i Parlament Europejski są w trakcie przygotowywania swoich stanowisk w kontekście podjęcia negocjacji międzyinstytucjonalnych, które mają się rozpocząć jesienią 2022 r.

Kontynuując prace w zakresie wdrażania i egzekwowania prawa, Komisja działa w ścisłej współpracy z innymi instytucjami Unii, a w szczególności z państwami członkowskimi. W pierwszym kwartale 2022 r. Komisja, przy wsparciu francuskiej prezydencji, zainicjowała szerszą dyskusję 25 na temat sposobu zacieśnienia współpracy w zakresie wdrażania i egzekwowania z państwami członkowskimi i zainteresowanymi stronami (przedsiębiorstwami, organizacjami promującymi handel, partnerami społecznymi, grupami społeczeństwa obywatelskiego, organizacjami pozarządowymi), zarówno działającymi za pośrednictwem Brukseli, jak i na miejscu w państwach członkowskich i w państwach trzecich, gdzie przez cały rok ponad 200 pracowników DG ds. Handlu w 58 delegaturach Unii zajmuje się kwestiami handlowymi. Komisja składała również regularnie sprawozdania Komisja Handlu Międzynarodowego Parlamentu Europejskiego (INTA), aby poinformować posłów do Parlamentu Europejskiego o najbardziej istotnych kwestiach związanych z wdrażaniem i egzekwowaniem przepisów, i otrzymała ich opinie. Ponadto Komisja zaangażowała się w prace Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, w szczególności ze względu na jego rolę we wspieraniu wewnętrznych grup doradczych UE ustanowionych w ramach 11 umów handlowych UE.

II.Wykorzystanie w pełni możliwości, jakie oferują umowy handlowe UE

II.1    Handel z partnerami preferencyjnymi – najważniejsze zmiany w 2021 r.

W 2021 r. 44 % handlu UE odbywało się w ramach preferencyjnych umów handlowych...

W 2021 r. wartość handlu UE z 74 26 partnerami preferencyjnymi wyniosła 1 891 mld EUR, co stanowiło 44 % jej handlu zewnętrznego (tj. z wyłączeniem handlu między państwami członkowskimi) 27 . W tym samym roku wartość wywozu z UE do partnerów preferencyjnych osiągnęła 1 049 mld EUR, a wartość przywozu do UE z tej samej grupy państw wyniosła 841 mld EUR. Po dodaniu handlu z partnerami, z którymi UE zakończyła negocjacje w sprawie umów podlegających obecnie procesowi przyjmowania lub ratyfikacji (3,4 %) 28 , udział handlu UE na warunkach preferencyjnych w jej całkowitym handlu zewnętrznym wzrósłby do 47,4 %.

Wykres 1: Handel zewnętrzny UE (2021 r.)

Źródło: Eurostat, Comext (dane zaczerpnięto w marcu 2022 r.).

Jak widać na wykresie 2 poniżej, największym partnerem preferencyjnym UE jest obecnie Zjednoczone Królestwo, na które przypada 22,8 % handlu UE z 74 partnerami preferencyjnymi; na kolejnych miejscach znalazły się Szwajcaria (14,8 %), Turcja (8,3 %), Norwegia (6,9 %) i Japonia (6,6 %). Na tych pięciu partnerów przypadało w 2021 r. łącznie niemal 60 % handlu UE na warunkach preferencyjnych. Zjednoczone Królestwo jest trzecim co do wielkości partnerem handlowym UE za Chinami i USA, natomiast Szwajcaria zajmuje czwarte miejsce. Turcja, Norwegia, Japonia i Korea Południowa zajmują miejsca od szóstego do dziewiątego za Rosją oraz przed Indiami.

Wykres 2: Handel towarami w UE w podziale na partnerów preferencyjnych (2021 r.)

Źródło: Eurostat, Comext (dane zaczerpnięto w marcu 2022 r.).

Unijny handel towarami z partnerami preferencyjnymi (z wyłączeniem Zjednoczonego Królestwa) ponownie wzrósł bardziej niż całkowita wartość handlu międzynarodowego UE...

Podobnie jak w latach 2019–2020, handel między UE a partnerami preferencyjnymi w latach 2020–2021 wzrósł bardziej (tj. o 19,5 %) niż całkowita wartość wymiany handlowej między UE a wszystkimi partnerami handlowymi (17,6 %) w tym samym okresie.

... natomiast po uwzględnieniu Zjednoczonego Królestwa wzrost był niższy

Jak widać na wykresie 3, handel między UE a partnerami preferencyjnymi oraz Zjednoczonym Królestwem wzrósł o 13,3 %, tj. w mniejszym stopniu niż handel między UE a wszystkimi państwami trzecimi (wzrost o 17,6 %) oraz handel między UE a partnerami nieobjętymi umowami o wolnym handlu (wzrost o 21,3 %) w tym samym okresie.

Wykres 3: Roczny wzrost handlu w podziale na partnerów (2020–2021) – wymiana towarowa

Źródło: Eurostat, Comext (dane zaczerpnięto w marcu 2022 r.).

Podobnie jak w przypadku wszystkich towarów, handel produktami rolno-spożywczymi UE z 74 partnerami preferencyjnymi wzrósł w 2021 r. o 4,7 %, a więc w mniejszym stopniu niż handel produktami rolno-spożywczymi między UE a wszystkimi partnerami handlowymi (wzrost o 7,2 %), chociaż wywóz z UE wzrósł nieco bardziej (tj. o 8,2 %) niż wywóz unijnych produktów rolno-spożywczych do wszystkich partnerów handlowych (wzrost o 7,3 %). Tendencja ta wynikała głównie z przywozu do UE ze Zjednoczonego Królestwa, który w 2021 r. odnotował znaczny spadek (o 24,5 %), a więc zmalał bardziej niż przywóz towarów innych niż produkty rolne, który w tym samym okresie obniżył się o 12 %. Do możliwych przyczyn należały: wprowadzenie w UE kontroli sanitarnych i fitosanitarnych, a także trudności, jakich doświadczyły podmioty gospodarcze ze Zjednoczonego Królestwa w związku z przejściem z systemu jednolitego rynku na system handlu z państwem trzecim w odniesieniu do dużej części dokonywanego wywozu.

Jednocześnie w 2021 r. wzrosła nadwyżka UE w handlu z partnerami preferencyjnymi

Z drugiej strony włączenie Zjednoczonego Królestwa do grona partnerów preferencyjnych UE przełożyło się również na zwiększenie nadwyżki UE w wymianie towarowej z partnerami preferencyjnymi, która wzrosła ze 124 mld EUR w 2020 r. do 208 mld EUR w 2021 r., choć przy znacznie obniżonym poziomie handlu ze względu na pandemię COVID-19. Około 20 % nadwyżki UE w handlu z partnerami preferencyjnymi przypada na produkty rolno-spożywcze.

W 2021 r. Komisja, zgodnie z wymogami określonymi w odpowiednich rozporządzeniach, ponownie monitorowała przywóz niektórych produktów przemysłowych i rolno-spożywczych do UE...

Szczególne obowiązki w zakresie monitorowania handlu towarami z Koreą, partnerami z Ameryki Łacińskiej

Handel usługami zmniejszył się, mimo to UE utrzymała nadwyżkę w sektorze usług

Najnowsze dostępne dane dotyczące handlu usługami to dane za rok 2020 32 , zaczerpnięte ze statystyk dotyczących bilansu płatniczego Eurostatu. Handel usługami z 73 33 partnerami preferencyjnymi spadł w 2020 r. o 16,7 % w porównaniu z 2019 r., czyli nieco mocniej niż całkowity handel usługami poza UE (spadek o 14,6 %).

Wykres 4: Handel usługami w UE w podziale na partnerów preferencyjnych (2020 r.)

W 2020 r. handel usługami w UE z partnerami preferencyjnymi odnotował nadwyżkę handlową w wysokości 91 mld EUR, co oznacza spadek ze 106 mld EUR w 2019 r., ale nadal jest ona prawie trzykrotnie wyższa niż nadwyżka UE w handlu ze wszystkimi partnerami handlowymi (tj. 33 mld EUR w 2020 r., co oznacza spadek z 50 mld EUR w 2019 r.).

Umowa wielostronna w sprawie przepisów wewnętrznych dotyczących usług

UE stała na czele negocjacji w sprawie przełomowego porozumienia mającego na celu ograniczenie formalności administracyjnych w usługach. W grudniu 2021 r. grupa 67 członków WTO, w tym UE, z powodzeniem zakończyła negocjacje dotyczące wspólnej inicjatywy w sprawie przepisów wewnętrznych dotyczących usług 34 (ang. „Joint Initiative on Services Domestic Regulation”). Rezultaty negocjacji przyczynią się do uproszczenia niepotrzebnie skomplikowanych przepisów i złagodzenia utrudnień proceduralnych, z którymi borykają się usługodawcy. Według OECD wdrożenie tych rezultatów pomoże zmniejszyć koszty globalnego handlu usługami o ponad 150 mld USD rocznie.

Przewiduje się, że uczestniczący członkowie rozpoczną proces wprowadzania rezultatów negocjacji do swoich list szczegółowych zobowiązań do końca 2022 r. Po wejściu w życie zmienionych list, zobowiązania wynikające z przepisów krajowych będą obowiązywać erga omnes.

II.2    Przyspieszenie wdrażania umów handlowych UE w Azji, Amerykach, krajach objętych polityką sąsiedztwa oraz państwach Afryki, Karaibów i Pacyfiku

W podsekcji II.2 przedstawiono przegląd trzech głównych grup prac wdrożeniowych prowadzonych przez Komisję w celu zapewnienia realizacji umów handlowych UE, zilustrowanych przykładami z czterech regionów geograficznych (zob. pkt A-C), przegląd działań mających na celu poprawę realizacji postanowień dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju w umowach handlowych UE (pkt D), a także informacje na temat przeprowadzonej przez Komisję oceny ex post umowy o wolnym handlu UE z Kolumbią, Ekwadorem i Peru (pkt D).

A.Informowanie o umowach handlowych, pomoc przedsiębiorstwom w ich stosowaniu

Pomoc przedsiębiorstwom w poruszaniu się po nowych rynkach jest ważna, jeśli rozważają one umiędzynarodowienie i mogą chcieć skorzystać z unijnych umów o wolnym handlu.

Przed wejściem w życie, ale także w ciągu pierwszego roku lub dwóch lat po wejściu w życie nowej umowy handlowej zainteresowane strony muszą zapoznać się z nowym systemem handlu 35 . W 2021 r. oznaczało to wyzwania w szczególności dla przedsiębiorstw z UE prowadzących handel ze Zjednoczonym Królestwem, które musiały przyzwyczaić się do nowych stosunków handlowych w ramach umowy o handlu i współpracy między Zjednoczonym Królestwem a UE. Okazało się, że kluczowe znaczenie miało właściwie ukierunkowane i terminowe przekazywanie informacji:

·aby ułatwić stosowanie umowy o handlu i współpracy między Zjednoczonym Królestwem a UE od 1 stycznia 2021 r., Komisja dołożyła wszelkich starań, aby pomóc państwom członkowskim i unijnym przedsiębiorstwom w poruszaniu się po nowym środowisku, podejmując następujące działania:

opublikując na swojej stronie internetowej 36 aktualne i szczegółowe informacje na temat obowiązujących przepisów dotyczących formalności celnych przywozowych w celu sprowadzenia towarów unijnych do Zjednoczonego Królestwa;

oprzekazując obszerne wskazówki dotyczące preferencyjnego traktowania, reguł pochodzenia i procedur celnych;

oprowadząc współpracę ze Zjednoczonym Królestwem w celu dostarczenia podmiotom gospodarczym wyjaśnień, jeśli zajdzie taka potrzeba.

W bardziej ogólnym ujęciu Komisja – w tym za pomocą projektów finansowanych przez UE – udzieliła przedsiębiorstwom wsparcia w wykorzystaniu możliwości i zapewnieniu sobie przewagi pioniera na początku obowiązywania każdej umowy:

·na przykład w 2021 r. rozpoczęto realizację unijnego projektu mającego na celu poprawę zdolności unijnych przedsiębiorstw (zwłaszcza MŚP) do rozwoju handlu i inwestycji w Wietnamie, dostarczając praktycznych informacji na temat sposobu optymalnego wykorzystania umowy o wolnym handlu między Wietnamem a UE. Przewodnik internetowy 37 dla unijnych MŚP dotyczący handlu i inwestycji w Wietnamie został uruchomiony w marcu 2022 r.

Jednak nawet w umowach, które obowiązują już od jakiegoś czasu, nadal istnieje niewykorzystany potencjał w obszarach innych niż handel towarami. Projekty finansowane przez UE mają na celu wsparcie przedsiębiorstw w odblokowaniu tego potencjału:

·na przykład w 2021 r. Komisja wdrożyła projekt dotyczący Instrumentu Partnerstwa w zakresie gromadzenia danych na temat zamówień publicznych w Chile w celu lepszego zrozumienia rynku zamówień publicznych w Chile, np. poprzez zmierzenie jego wielkości, opisanie jego cech i barier wejścia. Z badania tego wynika między innymi, że jak dotąd tylko 11 z 27 państw członkowskich uczestniczy w rynku zamówień publicznych w Chile, głównie na szczeblu centralnym, natomiast w sektorze samorządowym penetracja rynku przez przedsiębiorstwa unijne jest bardzo niska. W szczególności wydaje się, że rynkiem, który stwarza dodatkowe możliwości dla przedsiębiorstw z UE, są wydatki na infrastrukturę. Doświadczenia zdobyte podczas realizacji projektu przyczynią się do ukierunkowania działań na zwiększenie udziału europejskich przedsiębiorstw w tym rynku;

·z pomocą projektu dotyczącego Instrumentu Partnerstwa w zakresie wskaźników wykorzystania preferencji (PUR), który zakończył się w sierpniu 2021 r., Komisja oceniła wykorzystanie preferencji w zakresie wywozu z UE w ramach umowy handlowej z Ameryką Środkową, identyfikując potencjalne obszary do poprawy oraz usprawniając wdrażanie i egzekwowanie umów handlowych.

Ponadto UE angażuje się w projekty współpracy technicznej, aby przyczynić się do poprawy warunków handlu i inwestycji w ramach odpowiednich umów handlowych.

·Na przykład w 2021 r. UE i Meksyk wykorzystały projekt IP Key Latin America 38 jako narzędzie zapewniające skuteczną ochronę praw własności intelektualnej, obejmujące szereg działań w dziedzinie własności intelektualnej (np. sympozjum dla sędziów, szkolenie w zakresie badania patentów itp.). W 2021 r. IP Key Latin America oraz Instituto Mexicano de la Propiedad Industrial (IMPI) przedstawiły badanie dotyczące wkładu gospodarczego własności intelektualnej w Meksyku 39 . 

·W ramach finansowanego ze środków UE programu wsparcia o wartości 10 mln EUR działającego od listopada 2021 r. wspiera się wdrażanie umowy o partnerstwie gospodarczym między UE a SADC w Republice Południowej Afryki w celu zwiększenia możliwości handlowych i rynkowych RPA dzięki promowaniu pełnego wdrożenia wspomnianej umowy, przy jednoczesnej poprawie integracji regionalnej, ze szczególnym uwzględnieniem produktów rolnych. Program wsparcia koncentruje się przede wszystkim na: (i) przezwyciężeniu wyzwań związanych z infrastrukturą dobrej jakości i zdolnością techniczną w rolniczych łańcuchach wartości, które ograniczają wywóz do UE oraz (ii) zwiększeniu wykorzystania możliwości wynikających z UPG przez rozpoczynających działalność eksporterów produktów rolnych oraz tych z uznanymi oznaczeniami geograficznymi (GI).

B.Monitorowanie zobowiązań wynikających z umów handlowych UE

Monitorowanie sytuacji w terenie pomaga Komisji przygotować się do lepszego ukierunkowania działań wdrożeniowych...

Komisja, głównie za pośrednictwem swoich pracowników w delegaturach Unii, monitoruje rozwój sytuacji w szeregu państw będących partnerami handlowymi, aby informować o swoich działaniach wdrożeniowych, czasami wspieranych w ramach projektów finansowanych ze środków UE:

·na przykład w 2021 r. Komisja ściśle monitorowała realizację zobowiązań Zjednoczonego Królestwa przez cały czas obowiązywania umowy, zwracając szczególną uwagę na równe warunki działania i zrównoważony rozwój, zwłaszcza w odniesieniu do zasad subsydiowania w Zjednoczonym Królestwie, zmian związanych ze środowiskiem, w tym z sektorem chemicznym, systemu handlu uprawnieniami do emisji Zjednoczonego Królestwa, a także wolnych portów.

·Komisja ściśle monitorowała również subsydia na rzecz wsparcia energii odnawialnej w ramach systemu kontraktów na transakcje różnicowe Zjednoczonego Królestwa, jako możliwego wzoru dla innych programów subsydiowania tego państwa 40 . W tym kontekście obawy te doprowadziły do wszczęcia na początku 2022 r. postępowania w ramach rozstrzygania sporów WTO, podczas którego skoncentrowano się na wyraźnym uwzględnieniu czynników takich jak „procent materiałów pochodzących ze Zjednoczonego Królestwa” w kryteriach oceny dotyczących wyboru dostawców (zob. również sekcja V.I).

Ścisłe monitorowanie wdrażania postanowień w zakresie handlu i zrównoważonego rozwoju zawartych w umowach handlowych UE ma kluczowe znaczenie...

Komisja zwraca szczególną uwagę na przestrzeganie przez partnerów handlowych zobowiązań dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju zawartych w umowach handlowych UE. Monitorowanie to jest kontynuowane w ramach prac komitetów ds. handlu i zrównoważonego rozwoju, wspomaganych przez struktury utworzone w celu zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego.

W 2021 r. i w pierwszym kwartale 2022 r. posiedzenia wszystkich komitetów ds. handlu i zrównoważonego rozwoju – z wyjątkiem Singapuru i Mołdawii 41 – odbyły się zgodnie z planem, choć w większości z wykorzystaniem formatu wirtualnego ze względu na pandemię COVID-19. Było tak w przypadku pierwszego posiedzenia nowo ustanowionych komitetów ds. handlu i zrównoważonego rozwoju UE-Wietnam i UE-Zjednoczone Królestwo.

Na posiedzeniach tych poruszono takie kwestie jak praca przymusowa, wolność zrzeszania się, dialog społeczny, dyskryminacja w pracy i inne ograniczenia podstawowych zasad pracy, a także ratyfikacja i skuteczne wdrożenie konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP), w tym dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy. Pandemia COVID-19 wywarła daleko idący wpływ na świat pracy, pogłębiając ubóstwo, a także nierówności płciowe, gospodarcze i społeczne, potwierdzając potrzebę skutecznej realizacji zobowiązań dotyczących podstawowych zasad i praw w pracy.

Podczas posiedzeń komitetów ds. handlu i zrównoważonego rozwoju UE i jej partnerzy handlowi monitorowali również realizację wielostronnych umów środowiskowych i omawiali sposoby wspólnego rozwiązywania problemów środowiskowych, zwłaszcza w zakresie zmiany klimatu, gospodarki o obiegu zamkniętym i efektywnego gospodarowania zasobami (np. tworzywami sztucznymi, odpadami i pozostałościami), wymieniając poglądy na temat krajowych planów działania w zakresie klimatu i różnorodności biologicznej. UE wykorzystała te okazje do zaktualizowania polityki UE w zakresie Zielonego Ładu (np. mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2, Planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym i strategii leśnej UE, w tym inicjatywy dotyczącej wylesiania) i propagowała taką politykę wśród swoich najbliższych partnerów handlowych, często przy wsparciu wspólnie uzgodnionych inicjatyw współpracy. Kwestie związane ze zmianą klimatu i ustalonymi na poziomie krajowym wkładami do porozumienia paryskiego zostały szczegółowo omówione m.in. na posiedzeniu komitetu ds. handlu i zrównoważonego rozwoju z Wietnamem w listopadzie 2021 r. i z Japonią w styczniu 2022 r.

C.Wykorzystywanie ram instytucjonalnych określonych w umowach handlowych UE do celów uzyskania dostępu do rynku, rozwiązywania problemów i dalszej współpracy

Komitety i grupy robocze ustanowione na mocy umów handlowych UE stanowią główną siłę napędową realizacji zobowiązań i przekształcania pisemnych umów w praktyczne korzyści dla zainteresowanych stron po obu stronach. Posiedzenia komitetów odbywają się zazwyczaj raz w roku i przewodniczą im wspólnie przedstawiciele stron. Posiedzenia Wspólnego Komitetu ds. Handlu często odbywają się na szczeblu ministerstw/komisarzy, a jego prace przygotowywane są przez podkomitety kierowane przez urzędników wyższego szczebla lub na szczeblu technicznym, w zależności od przypadku. Informacje na temat porządków obrad i sprawozdań po posiedzeniach są publikowane na stronie internetowej Komisji 42 .

Komitety i grupy robocze prowadzą działania na wielu płaszczyznach, aktywnie uczestniczą w zwiększaniu dostępu do rynku, podejmują działania następcze w związku ze zobowiązaniami w zakresie handlu i zrównoważonego rozwoju lub równych warunków działania, zapobiegają barierom handlowym lub je usuwają, a także zacieśniają współpracę, przy czym stanowią one również platformę dialogu z zainteresowanymi stronami i społeczeństwem obywatelskim. Poniżej przedstawiono kilka przykładów.

Ramy instytucjonalne pomogły w dalszym uwalnianiu potencjału umów o wolnym handlu w zakresie usług i praw własności intelektualnej

·W lutym 2021 r. Japonia i UE na posiedzeniu Wspólnego Komitetu ds. Handlu podjęły decyzję o dodaniu 28 dodatkowych oznaczeń geograficznych UE oraz 28 japońskich oznaczeń geograficznych do wykazu oznaczeń geograficznych chronionych na podstawie umowy. Było to drugie takie rozszerzenie wykazu oznaczeń geograficznych, a UE i Japonia pracują obecnie nad trzecim. 

·W marcu 2022 r. Kanada i UE, współpracując w ramach Komitetu CETA, pomyślnie zakończyły negocjacje w sprawie umowy o wzajemnym uznawaniu kwalifikacji zawodowych architektów, dzięki czemu jest to pierwsza w historii umowa o kwalifikacjach zawodowych podpisana przez UE z państwem trzecim. Po jej wejściu w życie architekci z UE i Kanady, którzy spełniają kryteria określone w umowie, będą mogli uzyskać uznanie swoich kwalifikacji, a tym samym będą mogli łatwiej świadczyć swoje usługi na terytorium drugiej strony.

Regularne kontakty z krajami partnerskimi pomiędzy posiedzeniami komitetu wzmocniły zaufanie między stronami, przyczyniając się do zapobiegania barierom

Komitety ds. umów o wolnym handlu są również forum, na którym strony informują się wzajemnie o swoich podejściach regulacyjnych i legislacyjnych oraz o przyszłych inicjatywach, co pozwala stronom na zgłaszanie potencjalnych barier, zanim staną się one prawem; ponadto ich istnienie wzmacnia wzajemne zaufanie, co pozwala na znalezienie praktycznych rozwiązań poza regularnymi corocznymi posiedzeniami. Współpraca między Komisją, delegaturami Unii, ambasadami państw członkowskich i zainteresowanymi przedsiębiorstwami w krajach partnerskich okazała się w tym kontekście kluczowa:

·w marcu 2022 r. dzięki współpracy między delegaturą Unii a państwami członkowskimi można było zapobiec wprowadzeniu środków ochronnych planowanych przez Maroko w odniesieniu do przywozu walcówki i prętów zbrojeniowych, a także walcowanych na zimno arkuszy ze stali nierdzewnej oraz arkuszy powleczonych lub pokrytych;

·w 2021 r. dzięki skoordynowanym działaniom UE i państw członkowskich, a także współpracy władz egipskich udało się zapobiec planowanemu ponownemu wprowadzeniu egipskich ceł na samochody przywożone z UE.

Wymiana informacji pomiędzy komitetami i organami ds. umów o wolnym handlu jest również sposobem na uzyskanie wyjaśnień i zwiększenie przejrzystości oraz na wniesienie wkładu w procesy konsultacji publicznych:

·np. w 2021 r., po zgłoszeniu obaw na poziomie technicznym i politycznym dotyczących uciążliwych przepisów dyskryminujących organy regulacyjne państw członkowskich, UE wniosła wkład w konsultacje publiczne w Wietnamie poświęcone bieżącym zmianom w przepisach dotyczących produktów farmaceutycznych;

·w następstwie kontaktów na szczeblu politycznym i dyskusji w Komitecie ds. Handlu Towarami w ramach umowy o wolnym handlu między UE a Koreą, Korea poinformowała, że europejskie zainteresowane strony będą miały nową możliwość wyrażenia swoich opinii na temat nowych przepisów dotyczących wymogów stosowania materiałów miejscowego pochodzenia na rynku morskiej energii wiatrowej, wydanych w grudniu 2021 r.

Ramy instytucjonalne umów handlowych UE ponownie pomogły w usunięciu istniejących barier w krajach partnerskich

Wyeliminowanie istniejących barier jest często trudne, także z perspektywy politycznej, ponieważ oznacza to, że rząd lub ustawodawcy muszą cofnąć działania, które wcześniej zatwierdzili. Ponadto, nawet po zniesieniu, restrykcyjne przepisy mogą nadal wpływać na praktyki władz lokalnych. Skoordynowane interwencje Komisji, delegatur Unii, państw członkowskich i zainteresowanych stron są zazwyczaj najskuteczniejszym sposobem na sprostanie tym wyzwaniom:

·np. w 2021 r. Kanada poczyniła postępy w usuwaniu niektórych środków dyskryminujących w odniesieniu do win i napojów spirytusowych utrzymywanych na szczeblu federalnym i szczeblu prowincji. Ponadto, po kilku latach negocjacji, Kanada zaakceptowała unijne ujednolicone świadectwo dla mięsa drobiowego, co dodatkowo ułatwiło handel eksporterom z upoważnionych państw członkowskich.

·Turcja przestała wymagać dowodu pochodzenia produktów pochodzących spoza UE, a po interwencjach Komisji w 2021 r. władze tureckie wydały dodatkowe wyjaśnienia dla tureckich importerów. Od tego czasu liczba wymaganych ogólnie świadectw pochodzenia stopniowo maleje, również w przypadku produktów pochodzących z UE. Jednocześnie kluczowym postulatem UE pozostaje wdrożenie w sposób niedyskryminacyjny Protokołu dodatkowego do Układu ustanawiającego stowarzyszenie wobec wszystkich państw członkowskich, w tym Republiki Cypryjskiej.

·Wietnam, w następstwie wniosku Komisji, zatwierdził wykaz 35 wstępnie wybranych przedsiębiorstw zainteresowanych wywozem produktów pochodzenia zwierzęcego lub produktów rybołówstwa do Wietnamu. Przedsiębiorstwa te mogą obecnie rozpocząć wywóz produktów rybołówstwa/produktów pochodzenia zwierzęcego do Wietnamu bez konieczności przeprowadzania inspekcji lub kontroli dokumentów.

Komitety i grupy robocze ds. umów o wolnym handlu wspierały również dwustronną współpracę między stronami w kwestiach związanych z handlem, często związanych z regulacjami...

Współpraca w kontekście unijnych umów o wolnym handlu jest integralną częścią prac wielu komitetów i ponownie przyniosła rezultaty w 2021 r., jak pokazują poniższe przykłady:

·UE i Japonia regularnie wymieniają się informacjami i omawiają wśród innych sektorów nierozstrzygnięte kwestie dotyczące regulacji w zakresie wyrobów medycznych. W 2021 r., w wyniku rozmów dwustronnych i współpracy z branżą, w Japonii wprowadzono ulepszenia regulacyjne w zakresie elektronicznych instrukcji użytkowania wyrobów medycznych oraz zaangażowania producentów w celu skrócenia, w miarę możliwości, opóźnień dotyczących zatwierdzeń dopuszczenia do obrotu. 

·UE i Kanada współpracują w kwestiach regulacyjnych w ramach Forum ds. Współpracy Regulacyjnej CETA (RCF). W ramach unijnego systemu RAPEX i kanadyjskiego systemu RADAR, poświęconych bezpieczeństwu konsumentów, kontynuowano wymianę informacji i zorganizowano szkolenia dla użytkowników systemów obu stron w celu poprawy dostępu do danych i ukierunkowanych ostrzeżeń. Ponadto w lipcu 2021 r. UE i Kanada wydały wspólne oświadczenie 43 w sprawie dobrostanu zwierząt i omówiły różne tematy, w tym ochronę zwierząt podczas transportu morskiego i potencjalne możliwości znakowania dotyczącego dobrostanu zwierząt.

·W 2021 r. służby Komisji i władze koreańskie rozwinęły współpracę techniczną w zakresie e-certyfikacji i harmonizacji świadectw zdrowia w celu dalszego ułatwienia handlu kilkoma przetworzonymi produktami rolno-spożywczymi.

...podczas gdy komitety ds. handlu i zrównoważonego rozwoju utorowały drogę do dodatkowej współpracy w zakresie kwestii związanych ze zrównoważonym rozwojem, w tym na forach wielostronnych

·Na posiedzeniu komitetu ds. handlu i zrównoważonego rozwoju w styczniu 2022 r. UE i Japonia omówiły swoją współpracę na forach wielostronnych, w tym na forum Międzynarodowej konwencji w sprawie zmian klimatu (w odniesieniu do inicjatyw dotyczących metanu i wylesiania), wskazując na swoją otwartość na współpracę w celu osiągnięcia dalszych postępów w kierunku COP27.

·W lutym 2022 r. na posiedzeniu komitetu ds. handlu i zrównoważonego rozwoju ustanowionego na mocy CETA UE i Kanada omówiły współpracę w zakresie handlu i kwestii pracowniczych w wielu obszarach polityki, w tym zwalczanie pracy przymusowej i pracy dzieci w globalnych łańcuchach dostaw. Obie strony podkreśliły swoje wsparcie dla MOP i ścisłą współpracę z nią.

Umowy o partnerstwie gospodarczym z partnerami UE, tj. z państwami Afryki, Karaibów i Pacyfiku, nadal stanowią zachętę do reform, którym towarzyszy współpraca na rzecz rozwoju...

Umowy o partnerstwie gospodarczym (UPG) z państwami Afryki, Karaibów i Pacyfiku mają silny wymiar rozwojowy i stanowią zachętę do reform, na których może się opierać dalsza współpraca na rzecz rozwoju. Ich skuteczne wdrażanie jest uzależnione od usunięcia wewnętrznych ograniczeń handlu istniejących w tych krajach dzięki pomocy na rzecz wymiany handlowej 44 . Ze sprawozdania z postępów w zakresie pomocy UE na rzecz wymiany handlowej w 2021 r. 45 wynika, że UE wraz z państwami członkowskimi była największym na świecie dostawcą pomocy na rzecz wymiany handlowej, która w 2019 r. stanowiła 38 % globalnej pomocy na rzecz wymiany handlowej, co odpowiada kwocie 17,9 mld EUR, oraz że 96 % pomocy UE na rzecz wymiany handlowej w tym samym roku trafiło do krajów, które mają preferencyjny dostęp do rynku UE. Sprawozdanie zawiera również więcej informacji na temat pomocy na rzecz wymiany handlowej prowadzonej przez Komisję i państwa członkowskie, np. wspieranie MŚP w wykorzystaniu możliwości wynikających z umów handlowych oraz usprawnienie kwestii związanych z handlem i zrównoważonym rozwojem. Na stronie internetowej poświęconej pomocy na rzecz wymiany handlowej UE znajduje się interaktywna mapa 46 krajów korzystających ze szczegółowymi przykładami projektów pomocy na rzecz wymiany handlowej.

...i nadal umożliwiają owocne dyskusje na temat kwestii związanych ze zrównoważonym rozwojem

W 2021 r. strony kontynuowały dialog na temat zrównoważoności łańcucha wartości kakao z Ghaną i Wybrzeżem Kości Słoniowej, podczas którego Kamerun był obserwatorem.

·W 2021 r. odbyło się osiem tematycznych posiedzeń okrągłych stołów – „CocoaTalks”, podczas których przeanalizowano różne aspekty zrównoważoności w łańcuchu wartości kakao, takie jak dochód umożliwiający utrzymanie, normy, przejrzystość i identyfikowalność związane z pracą dzieci i wylesianiem, należyta staranność, system rolno-leśny, pomoc w rozwoju i finansowaniu oraz perspektywa konsumenta.

·Seria spotkań poświęconych „CocoaTalks” w 2021 r. została zakończona technicznym podsumowaniem w grudniu 2021 r., w trakcie którego podsumowano spotkania tematyczne i nakreślono przyszłe działania (tj. plan działania i punkty działania), potwierdzone podczas wydarzenia politycznego na wysokim szczeblu zorganizowanego 28 czerwca 2022 r.

D.Handel i zrównoważony rozwój w centrum uwagi

W nowym komunikacie Komisji określono, w jaki sposób UE jeszcze bardziej zwiększy wkład umów handlowych w zrównoważony rozwój...

W wyniku przeglądu 15-punktowego planu działania 47 i po rocznym procesie konsultacji Komisja wydała w czerwcu 2022 r. komunikat „Siła partnerstw handlowych: razem na rzecz ekologicznego i sprawiedliwego wzrostu gospodarczego” 48 . Zaczynając od przedsiębiorstw i związków zawodowych a kończąc na grupach zajmujących się ochroną środowiska i prawami człowieka, partnerzy społeczni przedłożyli liczne uwagi ukazujące szerokie spektrum interesów gospodarczych, społecznych i środowiskowych. Komisja zaangażowała się też w szeroko zakrojoną debatę z udziałem Parlamentu Europejskiego, państw członkowskich i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego. W oparciu o otrzymany wkład i zalecenia Komisja określiła zestaw priorytetów politycznych i kluczowych punktów działania, które łącznie zwiększają nacisk na zapewnienie skutecznego wdrożenia postanowień dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju w umowach handlowych UE.

...w szczególności poprzez wzmocnienie roli społeczeństwa obywatelskiego...

W wyniku przeglądu w zakresie rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju Komisja zapewnia bardziej integracyjny proces konsultacji ze społeczeństwem obywatelskim na wszystkich etapach cyklu życia umów handlowych. W dalszym ciągu wzmacnia rolę wewnętrznych grup doradczych poprzez dalsze zapewnianie środków na ich wsparcie logistyczne i funkcjonowanie oraz zapraszanie przedstawicieli wewnętrznych grup doradczych UE do grup ekspertów państw członkowskich ds. handlu i zrównoważonego rozwoju pod przewodnictwem Komisji. Wewnętrzne grupy doradcze są obecnie bardziej zaangażowane w przygotowywanie posiedzeń komitetu ds. handlu i zrównoważonego rozwoju, a w szczególności w określanie i monitorowanie priorytetów w zakresie wdrażania. Komisja wspiera i ułatwia również większą interakcję między wewnętrznymi grupami doradczymi UE i krajów partnerskich oraz wspiera przejrzystość w zakresie składu wewnętrznych grup doradczych. Prowadzone są również konsultacje z wewnętrznymi grupami doradczymi UE na temat projektów pomocy technicznej UE związanych z handlem i zrównoważonym rozwojem dla krajów lub regionów partnerskich, które te projekty obejmują.

...oraz skupienie się na silniejszym egzekwowaniu zobowiązań w zakresie handlu i zrównoważonego rozwoju, gdy jest to wymagane.

Nowe podejście Komisji obejmuje wzmocniony mechanizm egzekwowania, który zacznie obowiązywać w przypadku, gdy zaangażowanie oparte na współpracy okaże się nieskuteczne i konieczne będzie podjęcie działań w ramach procesu orzeczniczego (panel ekspertów) w celu zagwarantowania, że druga strona wywiąże się z uzgodnionych zobowiązań dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju. UE planuje włączenie procedur dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju do etapu sprawdzania zgodności, czyli okresu, w którym strona, która przegrała sprawę, musi wdrożyć orzeczenie. Procedury te przewidują okres, w którym strona przegrywająca podejmuje się wywiązania ze swoich zobowiązań. Dzięki temu zarówno panel ekspertów, jak i druga strona mogą sprawdzić, czy faktycznie zobowiązania są realizowane. Ponadto UE zamierza zapewnić możliwość stosowania sankcji handlowych w poważnych przypadkach nieprzestrzegania podstawowych zasad i praw pracy ustanowionych przez MOP lub w przypadkach postępowania, które w istotny sposób narusza przedmiot i cel porozumienia klimatycznego z Paryża.

Komisja usprawniła również mechanizm składania skarg dotyczących naruszeń zobowiązań w zakresie handlu i zrównoważonego rozwoju

W ramach stosowania nowego podejścia po przeglądzie w zakresie rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju Komisja dokonała przeglądu swoich wytycznych operacyjnych dotyczących pojedynczego punktu kontaktowego 49 , aby uwzględnić szczególne obawy i wnioski wyrażone przez zainteresowane strony:

·w szczególności dzięki dodaniu dodatkowych wyjaśnień dotyczących tego, kto może wnosić skargi, zmienione wytyczne zapewniają większą przejrzystość i przewidywalność dla zainteresowanych stron zajmujących się handlem i zrównoważonym rozwojem. Na przykład w wytycznych wyraźnie wspomniano, że wewnętrzne grupy doradcze mogą składać skargi oraz że skarżący z UE mogą również reprezentować interesy stron znajdujących się w krajach będących partnerami handlowymi UE;

·w wytycznych operacyjnych ulepszono również sposób rozpatrywania skarg, w szczególności w odniesieniu do terminu przeprowadzenia wstępnej oceny. Komisja publikuje również informacje nieopatrzone klauzulą poufności dotyczące skarg w zakresie handlu i zrównoważonego rozwoju w celu zwiększenia świadomości zainteresowanych stron na temat ograniczeń napotykanych w państwach trzecich, co odzwierciedla podejście przyjęte w dziedzinie dostępu do rynku;

·w zmienionych wytycznych operacyjnych wprowadzono ramy czasowe, których Komisja będzie przestrzegać jako zasady ogólnej przy rozpatrywaniu skarg dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju: 10 dni roboczych na potwierdzenie otrzymania skargi; 20 dni roboczych na pierwsze rozmowy ze skarżącym oraz 120 dni roboczych na zakończenie wstępnej oceny skargi.

W okresie sprawozdawczym Komisja monitorowała również, czy Korea stosuje się do decyzji panelu w dwustronnym sporze dotyczącym praw pracowniczych...

Komisja nadal monitorowała wykonanie decyzji wydanej 20 stycznia 2021 r. przez panel ekspertów ds. handlu i zrównoważonego rozwoju:

·w odniesieniu do ratyfikacji podstawowych konwencji MOP w kwietniu 2022 r. w Korei weszły w życie trzy podstawowe konwencje MOP: konwencja nr 87 dotycząca wolności związkowej i ochrony praw związkowych, konwencja nr 98 dotycząca stosowania zasad prawa organizowania się i rokowań zbiorowych oraz konwencja nr 29 dotycząca pracy przymusowej lub obowiązkowej;

·w odniesieniu do ulepszeń krajowych Korea przyjęła zmiany do swojego systemu pracy. W listopadzie 2021 r. strony zorganizowały posiedzenie tymczasowego komitetu ds. handlu i zrównoważonego rozwoju, aby ocenić w szczególności wdrożenie zmian legislacyjnych do koreańskiej ustawy o związkach zawodowych oraz jej wytycznych wykonawczych;

·w odniesieniu do ratyfikacji ostatniej oczekującej na ratyfikację podstawowej konwencji MOP nr 105 dotyczącej zniesienia pracy przymusowej Korea potwierdziła swoje zobowiązanie do podejmowania nieustających starań na rzecz ratyfikacji i opublikowała zatwierdzone badanie określające przepisy krajowe, które należy zmienić, aby były zgodne z konwencją MOP. Strony będą kontynuować wymianę poglądów w celu poczynienia dalszych kroków ku ratyfikacji.

...oraz monitorowała działania podejmowane przez Wietnam w celu zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego we wdrażanie rozdziału dotyczącego handlu i zrównoważonego rozwoju

Choć z pewnym opóźnieniem, Wietnam ustanowił swoją wewnętrzną grupę doradczą 17 sierpnia 2021 r. 30 grudnia 2021 r. Wietnam wywiązał się również z obietnicy rozszerzenia składu wewnętrznej grupy doradczej, zwiększając liczbę członków z trzech do sześciu, choć, przypuszczalnie, żadna niezależna organizacja pracownicza nie jest jeszcze jej członkiem. Po ustanowieniu wewnętrznej grupy doradczej komitet ds. handlu i zrównoważonego rozwoju i wspólne forum odbyły pierwsze posiedzenie w listopadzie 2021 r. Komisja będzie nadal ściśle monitorować wypełnianie przez Wietnam wszystkich jego zobowiązań wynikających z rozdziału dotyczącego handlu i zrównoważonego rozwoju, w tym będzie monitorować elementy związane z jego wewnętrzną grupą doradczą.

Komisja współpracowała z zainteresowanymi stronami reprezentującymi społeczeństwo obywatelskie oraz z wewnętrznymi grupami doradczymi w zakresie realizacji zobowiązań dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju zawartych w umowach handlowych UE

Komisja od dawna prowadzi spotkania z zainteresowanymi stronami reprezentującymi społeczeństwo obywatelskie w UE – tzw. dialog ze społeczeństwem obywatelskim – w celu dotarcia do nich i omówienia kwestii związanych z polityką handlową. W kontekście dwustronnym Komisja regularnie angażuje się w prace wewnętrznych grup doradczych ustanowionych na mocy umów w celu wymiany informacji i przekazywania informacji zwrotnych na temat procesu wdrażania.

Ponadto po posiedzeniu komitetu ds. handlu i zrównoważonego rozwoju odbywają się regularne wspólne posiedzenia rządów i przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego obu stron, które to posiedzenia przyczyniają się do poprawy procesu wdrażania.

·Na przykład w przypadku Ekwadoru przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego we wspólnym oświadczeniu podkreślili trudności w rejestracji jednej z organizacji pracowniczych w sektorze uprawy bananów jako „związku zawodowego”. Podczas regularnych spotkań z przedstawicielami rządu Komisja wyraziła zaniepokojenie naruszeniem podstawowych zobowiązań pracowniczych i przypomniała o zaleceniach wydanych przez MOP. Chociaż rząd nigdy nie uznał tej kwestii za problematyczną, jeden z lokalnych sądów w Ekwadorze zgodził się z roszczeniem i zwrócił się do rządu o przyznanie statusu związku zawodowego wspomnianej organizacji.

·W innym przypadku, w listopadzie 2021 r., Komisja podjęła działania na podstawie konkretnych informacji przekazanych przez wewnętrzną grupę doradczą UE ustanowioną na mocy umowy o wolnym handlu między UE a Koreą, aby podnieść sprawę domniemanej dyskryminacji w Korei wobec pracowników zatrudnionych w branży dostawczej. Korea wyjaśniła, że nie można im odmówić statusu pracownika, ale przyznała, że istnieje kwestia związana z uznaniem ich prawa do rokowań zbiorowych. Sprawa ta jest nadal badana.

5 lipca 2021 r. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) zainicjował i zorganizował pierwsze posiedzenie wszystkich wewnętrznych grup doradczych UE, na którym spotkali się członkowie poszczególnych wewnętrznych grup doradczych UE ustanowionych na mocy 11 umów handlowych UE. Do udziału w nim zaproszono przedstawicieli wysokiego szczebla Parlamentu Europejskiego i Komisji. Dyskusje doprowadziły do sporządzenia dokumentu roboczego „Wzmocnienie i poprawa funkcjonowania wewnętrznych grup doradczych UE ds. handlu” 50 wydanego w październiku 2021 r. Kilka z przedstawionych propozycji zostało uwzględnionych w ramach przeglądu Komisji w zakresie rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju, w szczególności propozycje takie jak: dalsze wzmacnianie roli wewnętrznych grup doradczych poprzez zapewnienie środków na ich wsparcie logistyczne, zapraszanie przedstawicieli wewnętrznych grup doradczych UE na posiedzenia grupy ekspertów państw członkowskich ds. handlu i zrównoważonego rozwoju, angażowanie wewnętrznych grup doradczych UE w określanie i monitorowanie priorytetów w zakresie wdrażania oraz wspieranie przejrzystości. Komisja ze swojej strony oczekuje, że organizacje społeczeństwa obywatelskiego wniosą we właściwym czasie dobrze umotywowany i oparty na dowodach wkład, który jest niezbędny do określenia, ustalenia priorytetów i podjęcia działań w zakresie handlu i zrównoważonego rozwoju.

... i kontynuowała współpracę z MOP w celu zapewnienia pomocy technicznej wielu partnerom handlowym

W 2021 r. Komisja nadal ściśle współpracowała z organizacjami międzynarodowymi, takimi jak MOP i OECD, w celu promowania zrównoważonego handlu, co pokazują poniższe przykłady:

·Komisja współpracuje z OECD, MOP i Biurem Wysokiego Komisarza NZ ds. Praw Człowieka przy realizacji czteroletniego projektu poświęconego odpowiedzialnemu prowadzeniu działalności gospodarczej w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach 51 (2019–2022), którego celem jest promowanie inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu w regionie poprzez wspieranie praktyk odpowiedzialnego prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z instrumentami międzynarodowymi. Projekt ten realizowany jest w partnerstwie z Chile i Meksykiem, przy czym obydwa te państwa są członkami OECD, a także z Argentyną, Brazylią, Kolumbią, Kostaryką i Peru, które zastosowały się do Wytycznych OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych i utworzyły krajowy punkt kontaktowy ds. odpowiedzialnego prowadzenia działalności gospodarczej, oraz z dwiema innymi gospodarkami partnerskimi, a mianowicie Ekwadorem i Panamą;

·inny bliźniaczy program (Odpowiedzialne łańcuchy dostaw w Azji) jest realizowany w sześciu krajach azjatyckich (Chiny, Japonia, Birma, Tajlandia, Filipiny i Wietnam) w celu wspierania zrównoważonego i sprzyjającego włączeniu społecznemu postępu gospodarczego, społecznego i środowiskowego dzięki włączaniu odpowiedzialnych praktyk prowadzenia działalności gospodarczej do działalności przedsiębiorstw wielonarodowych i ich łańcuchów dostaw; 

·do czasu wybuchu wojny UE współpracowała z MOP przy realizacji wspólnego projektu „W kierunku zdrowego i bezpiecznego miejsca pracy oraz pracy rejestrowanej w Ukrainie” 52 , który zapewniał wkład w przygotowanie projektów ustaw dotyczących stosunków pracy, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz inspekcji pracy. Projekt ten ma na celu promowanie bezpiecznego i zdrowego miejsca pracy oraz pracy rejestrowanej w Ukrainie;

·w latach 2021–2022 kontynuowano projekt UE–MOP „Handel dla godnej pracy” w odniesieniu do wybranych krajów będących partnerami handlowymi w Azji i Afryce, w ramach którego wspierano również niektóre konkretne działania ad hoc w wybranych krajach Ameryki Łacińskiej 53 . Przygotowywana jest kontynuacja na rok 2023.

... wykorzystując jednocześnie umowy handlowe do pogłębiania współpracy w zakresie rozwiązywania problemów środowiskowych

·W 2021 r. za pomocą swoich projektów współpracy 54 UE wspierała przejście Kolumbii na bardziej zrównoważoną i przyjazną środowisku gospodarkę, w tym za pomocą projektu pilotażowego dotyczącego zrównoważonego górnictwa w dotkniętym ubóstwem pacyficznym regionie Kolumbii. 

·W czerwcu 2021 r. UE i Japonia wspólnie zorganizowały wydarzenie 55 poświęcone technologiom i sektorom niezbędnym do osiągnięcia neutralności pod względem emisji dwutlenku węgla do 2050 r. Wykorzystując efekt współpracy między UE i Japonią w zakresie regulacji i norm oraz siłę handlu dwustronnego, przedsiębiorstwa wymieniły się doświadczeniami i spostrzeżeniami dotyczącymi potencjału zielonego wzrostu związanego ze współpracą w zakresie energii odnawialnej, wodoru, czystej mobilności oraz surowców wymaganych przez te branże. 

E.Ocena wpływu umów handlowych na prace wdrożeniowe

Komisja nadal przywiązuje szczególną wagę do oceny wpływu swoich umów handlowych, czy to w odniesieniu do konkretnych umów, czy też do kwestii przekrojowych występujących w kilku umowach. Oceny ex post przyczyniają się do wprowadzania ulepszeń w przyszłych umowach, ale stanowią również punkt odniesienia przy ustalaniu priorytetów w zakresie wdrażania i egzekwowania. Oceny ex post umowy o partnerstwie gospodarczym CARIFORUM-UE 56 oraz umów o wolnym handlu między UE a sześcioma krajami śródziemnomorskimi 57 opublikowano odpowiednio w styczniu i marcu 2021 r. oraz uwzględniono również w sprawozdaniu rocznym za rok 2021. W kwietniu 2022 r. Komisja zakończyła ocenę ex post umowy handlowej między UE a Kolumbią, Peru i Ekwadorem 58 .

Zalecenia wydane przez konsultanta zostały opublikowane w styczniu 2022 r. 59 Ocena Komisji/Dyrekcji Generalnej ds. Handlu i działania następcze zostaną zawarte w dokumencie roboczym służb Komisji, który powinien zostać opublikowany w pierwszej połowie 2023 r.

III.    Pomoc małym i średnim przedsiębiorstwom w odnalezieniu się w globalnym handlu 

MŚP i rodzinne przedsiębiorstwa, które stanowią 93 % eksporterów z UE, pozostają w centrum działań Komisji mających na celu promowanie korzyści wynikających z umów handlowych UE.

Pomimo trudnych pod względem gospodarczym i politycznym czasów rynki globalne nie tylko pozostają ważnym źródłem wzrostu, ale również stanowią duży potencjał dla ożywienia gospodarczego. W 2021 r. Komisja kontynuowała działania mające na celu pomoc MŚP w korzystaniu z umów handlowych UE. MŚP stanowią zdecydowaną większość eksporterów pod względem liczbowym, a jednocześnie reprezentują tylko jedną trzecią wywozu z UE pod względem wartości. Komisja nadal wspierała również unijną zasadę „najpierw myśl na małą skalę” na forach wielostronnych, takich jak WTO i G-20, oraz aktywnie uczestniczyła w działaniach nieformalnej grupy roboczej WTO ds. mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (MSME) w okresie poprzedzającym przełożoną konferencję ministerialną WTO, która ostatecznie odbyła się w czerwcu 2022 r.

A.Modernizacja i promocja Access2Markets

Platforma Access2Markets uruchomiona w październiku 2020 r. zawiera szczegółowe, praktyczne informacje dla przedsiębiorstw, które chcą przywozić lub wywozić towary, oraz działa nieodpłatnie we wszystkich językach urzędowych UE. Informacje na temat wywozu obejmują taryfy, podatki, procedury i formalności dotyczące 135 rynków eksportowych 60 , reguły pochodzenia, dane statystyczne i bariery w handlu. Podobne informacje są dostępne w odniesieniu do przywozu do UE, a mianowicie informacje na temat taryf, podatków, wymogów dotyczących przywozu, reguł pochodzenia i danych statystycznych z całego świata.

Od 1 stycznia 2021 r. zakres umowy obejmował również pełną informację o handlu UE ze Zjednoczonym Królestwem. W 2022 r., w związku z rozwojem wydarzeń w Ukrainie, platforma została zaktualizowana, aby odzwierciedlić środki ograniczające nałożone na wywóz z UE do Rosji oraz bardziej ogólne informacje na temat sankcji UE i dodatkowe wskazówki dla importerów dotyczące rosyjskich środków nałożonych na wywóz do UE.

Od momentu uruchomienia Access2Markets odwiedziło ponad 3 mln pojedynczych użytkowników, z czego 72 % pochodzi z UE, a narzędzie ROSA odnotowuje średnio 500 wejść dziennie. Nowa odsłona ROSA zawiera również wskazówki dla przedsiębiorców, jak dokumentować pochodzenie ich produktów.

W 2021 r. Komisja stopniowo modernizowała Access2Markets, dodając dodatkowe treści dla użytkowników, szczególnie istotne dla MŚP, i jednocześnie opracowując nowe interaktywne narzędzia:

·we wrześniu 2021 r. Komisja uruchomiła Access2Procurement 61 , narzędzie pomagające przedsiębiorstwom zrozumieć, czy dane zamówienie jest objęte międzynarodowym zobowiązaniem podjętym przez Kanadę i Japonię w ramach ich umów handlowych z UE. W ciągu pierwszych ośmiu miesięcy od uruchomienia narzędzia użytkownicy przeprowadzili ponad 2 700 ocen, w ciągu pierwszego kwartału 2022 r. liczba ocen wynosiła od 200 do 300 miesięcznie. Następnie zakres stosowania narzędzia zostanie rozszerzony również na Stany Zjednoczone, a potem na kolejnych partnerów handlowych UE; 

·w 2021 r. platformę, która była poświęcona głównie warunkom przywozu i wywozu towarów, poszerzono o dodatkowe informacje na temat handlu usługami, w tym o zestaw narzędzi „Wprowadzenie do usług handlu: przywóz i wywóz”, a następnie w 2022 r. o funkcję „Mój asystent handlowy ds. usług i inwestycji” 62 , dotyczącą sektorów prawniczego i morskiego w Zjednoczonym Królestwie i Kanadzie w rozumieniu umów. Na przykład przedsiębiorstwo z UE zainteresowane świadczeniem usług prawniczych w Zjednoczonym Królestwie w odniesieniu do prawa krajowego albo zagranicznego może znaleźć na platformie informacje na temat różnych wymogów, takich jak dotyczące licencji i zezwoleń, kwalifikacji, formy prawnej, obywatelstwa lub stałego zamieszkania. Zakres tej funkcji będzie stopniowo rozszerzany na inne państwa trzecie i sektory.

Komisja nadal zapewniała szerokie wsparcie i szkolenia dotyczące Access2Markets dla przedsiębiorstw, państw członkowskich i innych pośredników, a w 2021 r. prowadziła także program szkoleń instruktorów, który to program ma być kontynuowany. Do tej pory w ramach wydarzeń udało się dotrzeć do ponad 6 500 organizacji i wydarzenia te obejmowały prawie wszystkie języki UE. Wydarzenia zorganizowano również z udziałem partnerów w UE i spoza niej, takimi jak Centrum UE–Japonia ds. Współpracy Przemysłowej, ICEX España lub Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ). Działania informacyjne prowadzono za pośrednictwem różnych mediów i platform, w tym na Twitterze, a także na stronie internetowej Komisji i w serwisie YouTube 63 .

B.Umiędzynarodowienie korzystne dla MŚP – konkretne działania w 2021 r.

Chociaż wszystkie umowy handlowe UE mają na celu ułatwienie MŚP rozwoju z udziałem rynków zagranicznych i na tych rynkach, trzy obowiązujące umowy handlowe UE zawierają specjalne postanowienia dotyczące MŚP 64 . Kompleksowa umowa gospodarczo-handlowa (CETA) między Unią Europejską a Kanadą zawiera zalecenie dotyczące MŚP 65 , natomiast umowa o partnerstwie gospodarczym między UE a Japonią (UPG między UE a Japonią) oraz umowa o handlu i współpracy między Zjednoczonym Królestwem a UE zawierają rozdziały poświęcone MŚP, w których przewidziano specjalne punkty kontaktowe ds. MŚP po obu stronach, których zadaniem jest zapewnienie, aby interesy i perspektywy MŚP były odzwierciedlone w wykonywaniu odpowiednich umów. Ponadto w rozdziałach dotyczących MŚP przewidziano szereg praktycznych działań mających na celu dalsze zwiększenie przejrzystości dla MŚP, w szczególności poprzez wymianę informacji: Na przykład zgodnie z rozdziałem dotyczącym MŚP w UPG między UE a Japonią Japonia udostępnia (na publicznie dostępnej stronie internetowej) informacje o dostępie do rynku dotyczące poszczególnych produktów według celnego kodu taryfowego w odniesieniu do przywozu towarów, w tym linki do organów na potrzeby uzgodnionych kwestii związanych z handlem. Punkty kontaktowe stron ds. MŚP prowadzą dyskusje na temat dalszego usprawniania i ulepszania dostępnych narzędzi i informacji.

W 2021 r. Komisja, wraz z partnerami handlowymi, państwami członkowskimi i zainteresowanymi stronami, kontynuowała wdrażanie postanowień dotyczących MŚP w ramach CETA i UPG między UE a Japonią:

CETA

üPunkty kontaktowe ds. MŚP uzgodniły plan działania na rzecz MŚP 66 , w którym określono konkretne działania w celu wykonania zalecenia w sprawie MŚP i ich harmonogram. Zgodnie z priorytetami określonymi w planie działania we wrześniu 2021 r., z okazji czwartej rocznicy zawarcia CETA, odbyło się spotkanie z MŚP zorganizowane przez Komisję z pomocą Izby Gospodarczej Unii Europejskiej w Kanadzie (EUCCAN) 67 .

üPonadto UE i Kanada współpracują na rzecz umiędzynarodowienia swoich MŚP. Jednym z wartych uwagi przykładów jest współpraca między Europejską Siecią Przedsiębiorczości w Kanadzie i EUCCAN z jednej strony, a Europejsko-Kanadyjskim Ośrodkiem na rzecz Innowacji i Rozwoju z drugiej strony mająca na celu świadczenie usług wsparcia na rzecz działalności gospodarczej i innowacji, które pomagają zwiększyć konkurencyjność i trwałość europejskich i kanadyjskich MŚP.

UPG między UE a Japonią: 

üPunkty kontaktowe ds. MŚP zakończyły prace nad sprawozdaniem ze wspólnej działalności 68 , a UE i Japonia zintensyfikowały działania informacyjne skierowane do MŚP za pośrednictwem Centrum UE–Japonia ds. Współpracy Przemysłowej, które w 2021 r. ponownie wydało dwie broszury zatytułowane „Jak prowadzić przywóz z Japonii do UE za pomocą umowy o partnerstwie gospodarczym” 69 oraz „Jak prowadzić wywóz z UE do Japonii za pomocą umowy o partnerstwie gospodarczym” 70 . 

üW okresie sprawozdawczym działający przy Centrum punkt informacyjny ds. umowy o partnerstwie gospodarczym (UPG) 71 zorganizował 47 szkoleń i interaktywnych seminariów internetowych z udziałem przedsiębiorstw oraz opracował odpowiednie broszury informacyjne dotyczące różnych aspektów UPG między UE a Japonią, w tym oznaczeń geograficznych, reguł pochodzenia, rozdziału dotyczącego MŚP, rybołówstwa, przetworów mlecznych, mobilności zasobów ludzkich itp. Centrum utrzymuje również kontakty z organizacjami promującymi handel państw członkowskich oraz innymi europejskimi i japońskimi sieciami, takimi jak Europejska Sieć Przedsiębiorczości, w celu przybliżenia UPG małym i średnim przedsiębiorstwom 72 . 

Ponadto Komisja nadal wspiera przedsiębiorców z europejskiego sektora MŚP i ich działalność na trudnych rynkach, w szczególności za pośrednictwem ośrodka UE dla MŚP w Chinach 73 . Ośrodek ten nadal odgrywa zasadniczą rolę w udzielaniu pomocy i wsparcia unijnym MŚP we wchodzeniu na rynek lub rozwijaniu działalności w Chinach. Ponadto pomaga on unijnym MŚP w ocenie ich gotowości do wejścia na rynek chiński, doradza w kwestii możliwości i ryzyka związanych z założeniem i rozwojem obecności handlowej na rynku chińskim (poprzez wywóz, inwestycje lub z wykorzystaniem obu tych form) oraz doradza w sprawie sposobów zwiększania synergii i dzielenia się najlepszymi praktykami. Przykładowo w 2021 r. Ośrodek przeprowadził 62 sesje szkoleniowe w Chinach i UE dla ponad 5 400 MŚP.

C.Współpraca z Europejską Siecią Przedsiębiorczości

Pomoc przedsiębiorstwom UE w korzystaniu z uzgodnień dotyczących handlu na warunkach preferencyjnych, tj. obniżenia/zniesienia taryf lub innych kosztów związanych z dostosowaniem przepisów, będzie stanowić centralny element Europejskiej Sieci Przedsiębiorczości 74 , którą ponownie uruchomiono w ramach Programu na rzecz jednolitego rynku.

4 sierpnia 2021 r. Komisja ogłosiła zaproszenie do wyrażenia zainteresowania skierowane do międzynarodowych partnerów sieci 75 , zawierające szereg dat granicznych składania wniosków. Celem tego zaproszenia jest identyfikacja zorientowanych na klienta organizacji wsparcia dla przedsiębiorstw na szybko rozwijających się rynkach w obu Amerykach i w (Południowo-Wschodniej) Azji. Będzie ono ukierunkowane przede wszystkim na kraje i bloki handlowe, z którymi UE zawarła głębokie i kompleksowe umowy handlowe:

·międzynarodowi i europejscy partnerzy w ramach sieci będą wspólnie pracować nad lepszym wykorzystywaniem uzgodnień handlowych. Będą wymieniać się informacjami uzyskanymi z badań rynkowych celem wspierania europejskich MŚP. Dotychczas o przyjęcie do Europejskiej Sieci Przedsiębiorczości ubiegały się liczne organizacje przedsiębiorców ze Stanów Zjednoczonych, Zjednoczonego Królestwa, Japonii, Szwajcarii, Kanady, Izraela, Korei Południowej i Indii. Ten wykaz krajów nie jest wyczerpujący i będzie rozszerzany w miarę upływu kolejnych dat granicznych dotyczących składania wniosków;

·w ramach wznowionej Europejskiej Sieci Przedsiębiorczości usługi pomagające przedsiębiorstwom z UE w wykorzystaniu możliwości handlowych za granicą zostaną w pełni włączone do „drogi klienta sieci” („Network’s Client Journey”), co oznacza, że od europejskich partnerów w ramach sieci oczekuje się generowania konkretnych skutków dla swoich klientów i zgłaszania tych skutków jako osiągnięć za pośrednictwem bazy danych dotyczących wyników Europejskiej Sieci Przedsiębiorczości.

W 2022 r. Europejska Sieć Przedsiębiorczości powołała nową grupę ekspertów, której zadaniem jest zwiększanie jakości usług dotyczących umiędzynarodowienia w ramach sieci. Ta „Grupa tematyczna ds. umiędzynarodowienia” obejmująca ok. 130 doświadczonych doradców sieci, którzy mają codzienny kontakt z przedsiębiorstwami zlokalizowanymi we wszystkich państwach członkowskich i regionach, wyznaczyła współprzewodniczącego ds. zwiększenia wykorzystania umów handlowych UE. Główną rolą współprzewodniczącego będzie ustalenie programu budowania zdolności i szkolenia doradców sieci na potrzeby wspierania europejskich MŚP w wykorzystywaniu możliwości handlowych. Jednym z pierwszych projektów będzie zorganizowanie, we współpracy z Komisją, sesji szkoleniowej dla doradców sieci na temat wykorzystania platformy Access2Markets.

Oprócz współdziałania z Europejską Siecią Przedsiębiorczości Komisja kontynuowała również współpracę z europejskimi i krajowymi stowarzyszeniami przedsiębiorców, Światową Siecią Europejskich Organizacji Przedsiębiorstw (EBO WWN) 76 oraz organizacjami promującymi handel państw członkowskich, które odgrywają wiodącą rolę we wspieraniu dużych i małych przedsiębiorstw w kwestii korzyści wynikających z umów handlowych i doradzaniu im w tym zakresie.

D.Działania wspierające MŚP na szczeblu wielostronnym (WTO)

UE przewodzi wielostronnym działaniom na rzecz MŚP w Światowej Organizacji Handlu

UE jest aktywnym członkiem nieformalnej grupy roboczej ds. mikro, małych i średnich przedsiębiorstw („grupy ds. MMŚP”) od czasu jej utworzenia w następstwie 11. konferencji ministerialnej WTO w Buenos Aires w 2017 r.

Chociaż początkowo grupa miała przygotować program prac, który miał zostać zatwierdzony na 12. konferencji ministerialnej WTO, pandemia COVID-19 skłoniła grupę ds. MMŚP do wydania w maju 2020 r. „Deklaracji na temat znaczenia MMŚP podczas pandemii COVID-19” 77 i szybkiego przyjęcia w grudniu 2020 r. pakietu sześciu miękkich zaleceń (pakiet dotyczący MMŚP) 78 . Opierając się na wieloletnich działaniach UE na rzecz internacjonalizacji MMŚP i uwzględnienia ich szczególnych potrzeb, pakiet dotyczący MMŚP ukierunkowano na zapewnienie MMŚP większego dostępu do informacji, wdrożenie Porozumienia o ułatwieniach w handlu 79 w celu ułatwienia MMŚP prowadzenia handlu, opracowanie zintegrowanej bazy danych dotyczącej polityki handlowej, a także uproszczenie MMŚP dostępu do finansowania i płatności transgranicznych poprzez wymianę najlepszych praktyk i informacji.

W 2021 r. kontynuowano prace, które przyniosły swój pierwszy efekt – bazę danych zawierającą informacje o MMŚP w przeglądach polityki WTO....

W 2021 r. grupa ds. MMŚP spotkała się kilkakrotnie w celu monitorowania wdrażania pakietu. W szczególności sekretariat nieformalnej grupy roboczej ds. MMŚP zakończył prace nad bazą danych, która zawiera odniesienia do informacji o MMŚP w przeglądach polityki handlowej WTO 80 . Na 12. konferencji ministerialnej przewodniczący nieformalnej grupy ds. MMŚP zaprezentował bieżące prace dotyczące MMŚP 81 .

IV.    Usuwanie barier i znajdowanie rozwiązań 

IV.1    Aktualna sytuacja w zakresie barier w handlu oraz ich usuwania 

W 2021 r. Komisja kontynuowała prace mające na celu wykrywanie barier w handlu, ich znoszenie i usuwanie. Prace odbywały się jeszcze w kontekście pandemii COVID-19, która doprowadziła do nasilenia zachowań protekcjonistycznych ze strony szeregu partnerów handlowych UE. Spowodowało to pewne trudności związane z logistyką i łańcuchami dostaw, dodatkowo pogorszone w wyniku wzrostu cen transportu, towarów i energii, co w miarę upływu roku przełożyło się na wyższą inflację. Te trudne warunki pogorszyła nowa fala wariantu omikron COVID-19 w drugiej części 2021 r. i jego ponowne pojawienie się w Chinach w 2022 r., jak również niestabilna sytuacja geopolityczna wynikająca z agresji Rosji na Ukrainę.

Niezależnie od tych trudności UE kontynuowała w 2021 r. prace mające na celu zidentyfikowanie i usunięcie barier w handlu. W tym celu Komisja, w ścisłej współpracy z Parlamentem Europejskim, państwami członkowskimi i przedsiębiorstwami, kontynuowała bezpośrednie rozmowy z państwami trzecimi, w tym poprzez sieć delegatur Unii w krajach partnerskich i w Genewie. Działając zarówno w samych państwach trzecich, jak i za pośrednictwem ram instytucjonalnych zapewnionych w umowach handlowych UE i WTO (np. komitety WTO ds. barier technicznych w handlu oraz ds. środków sanitarnych i fitosanitarnych), Komisja aktywnie poszukiwała rozwiązań problemów nowych i istniejących. Najważniejsze nadal były działania prewencyjne mające na celu rozpoznanie potencjalnych barier w handlu, zanim się urzeczywistnią. W pracach tych kierowano się przede wszystkim obawami unijnych przedsiębiorstw, które zgłaszały przypadki niesprawiedliwego traktowania lub środki ograniczające ze strony partnerów handlowych UE. Taką samą uwagę poświęcono naruszeniom zobowiązań w zakresie zrównoważonego rozwoju wynikających z umów handlowych UE.

Jeśli chodzi o nowe bariery i skargi, 2021 r. był pierwszym pełnym rokiem funkcjonowania pojedynczego punktu kontaktowego, który ustanowiono w celu wspierania prac głównego urzędnika ds. egzekwowania przepisów handlowych i który udostępnia punkt kompleksowej obsługi w ramach platformy Access2Markets, zapewniając możliwość składania skarg dotyczących (potencjalnych) barier w handlu lub nieprzestrzegania zobowiązań w zakresie handlu i zrównoważonego rozwoju oraz rozporządzenia UE w sprawie GSP 82 .

A. Wykaz (łącznie zarejestrowanych) barier w handlu i inwestycjach na 31 grudnia 2021 r.

Jak wskazano w poniższej tabeli, w prowadzonej przez Komisję bazie danych Access2Markets na koniec 2021 r. odnotowano 455 aktywnych barier handlowych i inwestycyjnych w 65 państwach trzecich 83 :

* Inne środki obejmują bariery związane z instrumentami ochrony handlu (TDI) i subsydiami, środki mające wpływ na konkurencję oraz inne środki, których nie można zaklasyfikować do poprzednich kategorii.

Liczba barier handlowych i inwestycyjnych, które napotykają unijne przedsiębiorstwa, gdy dokonują wywozu do państw trzecich, nieznacznie spadła z 462 aktywnych barier w 2020 r. do 455 w 2021 r., niezależnie od strukturalnej zmiany przepływów handlowych wynikającej z wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z UE. Jednak liczba zarejestrowanych barier w handlu wzrosła z 372 w 51 państwach trzecich w 2016 r. do 462 w 66 państwach w 2020 r. (tj. o prawie 25 %).

Jeżeli chodzi o bariery w handlu zarejestrowane w 2021 r., większość barier zarejestrowano w ciągu ostatnich pięciu lat (39 %), podczas gdy 34 % wszystkich barier zarejestrowano 6–10 lat temu, a 27 % wszystkich barier – ponad 10 lat temu.

Wykres 5: Liczba barier według daty rejestracji

Analizując bariery według rodzaju, z wykresu 6 poniżej wynika, że środki sanitarne i fitosanitarne nadal stanowią najliczniejszą kategorię barier w handlu (102) w 2021 r., tj. prawie jedną czwartą wszystkich zarejestrowanych barier. Chociaż łączna liczba barier dotyczących środków sanitarnych i fitosanitarnych była nieznacznie niższa od poziomu z 2020 r. (107), liczba ograniczeń dotyczących środków sanitarnych i fitosanitarnych stale rosła w latach 2016–2020 i bariery te pozostały największą kategorią.

Drugim najczęściej rejestrowanym rodzajem barier w 2021 r. pozostały środki dotyczące barier technicznych w handlu (81 barier) oraz środki taryfowe i ograniczenia ilościowe (78 barier) – podobnie jak to miało miejsce w 2020 r. Łącznie te trzy kategorie barier w handlu stanowiły prawie 60 % wszystkich aktywnych barier w 2021 r. Jest to zgodne z tendencjami odnotowanymi w 2020 r.

Wykres 6: Rodzaje barier w 2021 r.

Gdy unijne przedsiębiorstwa eksportują swoje towary i usługi, napotykają bariery w handlu na całym świecie, co przedstawiono na wykresie 7 poniżej.

Wykres 7: Rozkład geograficzny barier według regionów (koniec 2021 r.)

Z wykresu 8 poniżej wynika, że w 2021 r. Chiny nadal były krajem o największej liczbie barier, tj. 39; na drugim miejscu znalazła się Rosja (32), a za nią Stany Zjednoczone (27), Indie (26), Turcja (24) i Indonezja (21). Inne państwa z co najmniej dziesięcioma barierami to: Brazylia (19), Korea Południowa (18), Australia (15), Algieria (14), Meksyk (12), Egipt (11), Malezja (10) i Wietnam (10). Do bazy danych nie włączono jeszcze barier dotyczących Zjednoczonego Królestwa, co wynika z tego, że sytuacja w zakresie wzajemnych stosunków jest bardzo nowa, i prawdopodobnie z faktu, że wiele z obecnych barier dotyczących innych partnerów istnieje już od kilku lat.

Jeżeli chodzi o pięcioletni okres obejmujący lata 2016–2020, Rosja i Chiny znalazły się w pierwszej dwójce pod względem liczby barier w handlu, przy czym w 2018 r. Chiny wyprzedziły Rosję i znalazły się na pierwszym miejscu. Chociaż liczba barier w handlu dotyczących Rosji pozostawała na dosyć stabilnym poziomie (średnia 33), liczba barier dotyczących Chin wzrosła w tym okresie prawie dwukrotnie z 23 w 2016 r. do 40 w 2020 r.

Wykres 8: Liczba barier według partnerów handlowych (koniec 2021 r.)

B.    Zmiany w zakresie barier w handlu i inwestycjach w 2021 r. 84

Zarejestrowane nowe bariery

Jeżeli chodzi o nowe bariery w handlu według sektorów, największą kategorię stanowiło rolnictwo i rybołówstwo (cztery nowe bariery), a następnie usługi (trzy nowe bariery). Na trzecim miejscu znalazł się sektor ceramiki i szkła oraz kategoria środków przekrojowych (tj. obejmujących więcej niż jeden sektor lub mających wpływ na cały wywóz do danego państwa będącego partnerem handlowym) – po dwie bariery na kategorię.

Jeżeli chodzi o pięcioletni okres obejmujący lata 2016–2020, najwięcej nowych barier zarejestrowano w sektorach rolnictwa i rybołówstwa oraz win i napojów spirytusowych.

Jeżeli chodzi o łączną liczbę nowych barier zarejestrowanych w 2021 r., z poniższej tabeli wynika, że w 2021 r. zarejestrowano mniej nowych barier (16) niż w 2020 r. 85 (41), co stanowi spadek o 25 bariery.

Jeżeli chodzi o nowe bariery zarejestrowane według rodzaju, w przeciwieństwie do 2020 r., gdzie dominującą kategorią wśród nowych barier były te dotyczące środków sanitarnych i fitosanitarnych, w 2021 r. najwięcej odnotowano barier technicznych w handlu (sześć nowo zarejestrowanych barier), podczas gdy zarejestrowano tylko dwie nowe bariery dotyczące środków sanitarnych i fitosanitarnych w porównaniu z 13 w 2020 r. Po dwie nowe bariery w handlu zarejestrowano w kategoriach: taryfy celne i ekwiwalenty oraz ograniczenia ilościowe, zamówienia publiczne i inne środki.

* Inne środki obejmują bariery związane z instrumentami ochrony handlu (TDI) i subsydiami, środki mające wpływ na konkurencję oraz inne środki, których nie można zaklasyfikować do poprzednich kategorii.

Gwałtowny spadek liczby nowych barier dotyczących środków sanitarnych i fitosanitarnych może wynikać z faktu, że w 2021 r. nie odnotowano ognisk afrykańskiego pomoru świń, a ogólniej rzecz biorąc, niekorzystne warunki gospodarcze mogły spowolnić zgłaszanie barier wynikających z COVID-19, ponieważ przedsiębiorstwa skupiły swoje ograniczone zasoby na innych działaniach.

C.    Bariery usunięte w 2021 r.

W 2021 r. usunięto 39 barier w handlu, czyli o sześć więcej niż w 2020 r.: 16 usunięto w pełni, a 23 – częściowo 87 . 

* Inne środki obejmują bariery związane z instrumentami ochrony handlu (TDI) i subsydiami, środki mające wpływ na konkurencję oraz inne środki, których nie można zaklasyfikować do poprzednich kategorii.

Jeżeli chodzi o bariery usunięte według rodzaju bariery, największą kategorią były bariery dotyczące środków sanitarnych i fitosanitarnych – usunięto 15 barier, podobnie jak w 2020 r. (17). Tak jak poprzednio, usunięcie tych barier przyniosło bezpośrednie korzyści, w tym dla unijnych eksporterów w wielu sektorach, w szczególności w sektorze spożywczym:

·na przykład w 2021 r. w wyniku współpracy Komisji z państwami członkowskimi i przedsiębiorstwami w tym zakresie Kanada przyjęła unijne zharmonizowane świadectwo dotyczące mięsa drobiowego;

·Korea Południowa zniosła wcześniejsze zakazy przywozu dotyczące szeregu państw członkowskich, które nałożono z powodu wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI).

Kolejne najczęstsze kategorie – w każdej z nich częściowo lub całkowicie usunięto sześć barier – dotyczyły barier technicznych w handlu oraz taryf celnych i ekwiwalentów oraz ograniczeń ilościowych. W 2021 r. do przykładów skutecznego rozwiązania problemów związanych z barierami technicznymi w handlu należały m.in.:

·dostosowanie przez Australię norm dotyczących zawartości siarki w paliwie, w wyniku której jakość paliwa uniemożliwiała wykorzystanie go w najnowszych, wysokowydajnych silnikach wytwarzanych przez unijnych producentów;

·wprowadzenie przez Tunezję ulepszeń, w następstwie interwencji ze strony UE, mających na celu złagodzenie wpływu ceł dotyczących artykułów konsumpcyjnych „innych niż istotne”, które nałożono na produkty rolne, takie jak kiwi, mrożony tuńczyk i miód.

Ponadto, jak widać na poniższym wykresie 9, pełne lub częściowe rozwiązania obejmowały 24 spośród partnerów handlowych UE.

Wykres 9: Liczba usuniętych barier w podziale na partnerów (2021 r.)

W celu eliminowania barier Komisja stosuje wiele różnych instrumentów, a często je łącząc

Wybór instrumentów i forów zależy od konkretnej sytuacji: Komisja może podnosić kwestie na podstawie dwustronnej umowy handlowej (np. wykorzystując ustanowione struktury instytucjonalne), na forum jednego z komitetów WTO, kanałami dyplomatycznymi, w tym w drodze wspólnych démarche z państwami członkowskimi, lub w ramach dialogów wysokiego szczebla z partnerami handlowymi. W ostateczności, gdy wymaga tego waga problemu, Komisja będzie wszczynać postępowania w ramach rozstrzygania sporów na podstawie umów dwustronnych lub na forum WTO (zob. dalsza sekcja V poniżej) lub – w odpowiedzi na żądania ze strony przemysłu – będzie wszczynać dochodzenia na podstawie unijnego rozporządzenia w sprawie barier handlowych.

Niektóre bariery w handlu udało się skutecznie usunąć w ramach działań dwustronnych...

Jako przykład można podać sektor kosmetyków w Turcji: w 2018 r. Turcja wprowadziła wymóg wstępnego przedłożenia sprawozdania z oceny bezpieczeństwa w przypadku wszystkich kosmetyków wprowadzanych na rynek turecki. Dział ds. Handlu w delegaturze Unii w Ankarze, we współpracy z ambasadami państw członkowskich, skontaktował się z władzami lokalnymi, aby praktykę tę dostosowano w celu wyeliminowania tej bariery. Na początku 2021 r. zniesiono wymóg przedkładania sprawozdań z oceny bezpieczeństwa oraz – w celu zapewnienia pełnej zgodności z przepisami UE – Turcja przygotowała nowy projekt aktu ustawodawczego, który następnie przekazano do oceny Komisji.

natomiast inne bariery w handlu usunięto z wykorzystaniem wielostronnych ram WTO i komitetów WTO...

UE, występując w imieniu 27 państw członkowskich, pozostaje jednym z wiodących członków WTO. Aktywnie uczestniczy we wszystkich komitetach (np. w Komitecie Środków Sanitarnych i Fitosanitarnych i Komitecie ds. Barier Technicznych w Handlu), które często stanowią forum służące do zgłaszania i dążenia do usunięcia utrzymujących się barier w dostępie do rynku wprowadzanych przez innych członków oraz umożliwiające zgłaszanie bezpośrednio do państw trzecich uwag na temat nowych środków przed ich wejściem w życie w drodze procedury powiadamiania o środkach sanitarnych i fitosanitarnych oraz o barierach technicznych w handlu.

Przykłady skutecznej interwencji na forum wielostronnym w 2021 r.:

·Korea – systemy oczyszczania wody balastowej: Po ponad dwóch latach prowadzenia prac na forum Komitetu WTO ds. Barier Technicznych w Handlu Korea wydała świadectwa homologacji typu unijnemu producentowi systemów oczyszczania wody balastowej. Dzięki temu przedsiębiorstwo to może instalować takie systemy na statkach pływających pod banderą koreańską w celu zapobiegania rozprzestrzeniania się inwazyjnych gatunków obcych, co tym samym przyczynia się do zapewnienia bezpieczeństwa morskiego i ochrony środowiska.

·Arabia Saudyjska – obowiązkowe terminy ważności kilku produktów spożywczych: W 2021 r. w drodze powiadomień WTO o środkach sanitarnych i fitosanitarnych Arabia Saudyjska ogłosiła, że zamierza ustalić obowiązkowe terminy ważności jaj przeznaczonych do spożycia (60 dni) i produktów z mięsa drobiowego mrożonego (3 miesiące). UE przedstawiła uwagi, w których zwróciła się do Arabii Saudyjskiej o powierzenie podmiotom gospodarczym odpowiedzialności za ustalanie terminów ważności w danym przedziale, co umożliwiłoby zachowanie wysokiego poziomu ochrony, a jednocześnie pozwoliłoby uniknąć wprowadzania nadmiernie uciążliwych procedur administracyjnych. Władze Arabii Saudyjskiej zawiesiły wdrożenie do czasu przeprowadzenia dalszego przeglądu.

…a w szczególnych przypadkach rozporządzenie w sprawie barier handlowych zapewniło drogę prawną umożliwiającą usunięcie barier w handlu w Meksyku i Arabii Saudyjskiej

Rozporządzenie w sprawie barier handlowych jest instrumentem prawnym, który zapewnia zainteresowanym stronom w UE (przedsiębiorstwom, branżom, stowarzyszeniom i państwom członkowskim) możliwość wnoszenia skarg dotyczących barier w handlu w państwach trzecich. Jeżeli skarga spełnia kryteria dopuszczalności Komisja ocenia, czy domniemana bariera faktycznie stanowi naruszenie zasad handlu międzynarodowego i czy UE powinna podjąć działanie.

·W sprawozdaniu służb Komisji w sprawie Tequili 88 stwierdzono, że ponieważ istnieją wątpliwości co do zgodności meksykańskiego środka z zasadami WTO, należy nadal go monitorować. W kontekście tego sprawozdania wypracowano rozwiązanie satysfakcjonujące dla obu stron. W rezultacie wznowiono stosowny wywóz Tequili, a skarżący wycofał skargę (procedurę na podstawie rozporządzenia w sprawie barier handlowych formalnie zakończono w lutym 2022 r.). Jest to przykład ukazujący, że stosowanie szybkich i skutecznych narzędzi egzekwowania przepisów handlowych może przyczynić się do znajdowania możliwych do zaakceptowania przez obie strony rozwiązań dotyczących barier w handlu.

·Ponadto w 2021 r. służby Komisji zakończyły dochodzenia w sprawie środków stosowanych przez Arabię Saudyjską ograniczających dostęp do rynku płytek ceramicznych z UE. W sprawozdaniu służb Komisji dotyczącym Arabii Saudyjskiej 89 wskazano, że zachodzą poważne wątpliwości co do zgodności wielu aspektów tych nowych saudyjskich przepisów technicznych i sposobu ich wdrażania z prawem WTO, a służby Komisji będą współpracować z Arabią Saudyjską w celu zapewnienia szybkiego i skutecznego usunięcia tych barier. Współpraca ta nadal trwała pod koniec 2021 r. i w jej wyniku w marcu 2022 r. Arabia Saudyjska podjęła szereg zobowiązań w celu uwzględnienia wniosków ze strony UE. Komisja monitoruje realizację tych zobowiązań.

D.     Funkcjonowanie partnerstwa na rzecz dostępu do rynku i jego wpływ w 2021 r.

W ramach usuwania barier w handlu Komisja ściśle współpracuje z państwami członkowskimi i europejskimi stowarzyszeniami przedsiębiorców na różnych forach, takich jak:

·Komitet Doradczy ds. Dostępu do Rynku (MAAC) 90 : Jest to główne forum do przeprowadzania dyskusji. Jego posiedzenia odbywają się co miesiąc i uczestniczą w nich przedstawiciele służb Komisji, urzędnicy państw członkowskich oraz przedstawiciele ponad 50 unijnych stowarzyszeń przedsiębiorców ze wszystkich sektorów;

·sektorowe grupy robocze ds. dostępu do rynku (MAWG): Te grupy robocze spotykają się raz do roku, ich struktura odpowiada strukturze MAAC, a dyskusje dotyczą kwestii sektorowych. Obecnie ustanowiono MAWG w odniesieniu do kilku sektorów (kwestie sanitarne i fitosanitarne, elektronika i ICT, wyroby medyczne, produkty farmaceutyczne, wina i napoje spirytusowe, wyroby włókiennicze, samochody i opony).

Na wykresie 10 poniżej przedstawiono szeroki zakres sektorów, które skorzystały na działaniach podjętych na tych i innych forach w celu zwiększenia dostępu do rynku państw trzecich dla przedsiębiorstw z UE. Podobnie jak w latach 2016–2020 w 2021 r. najwięcej barier w handlu usunięto w sektorze rolnictwa i rybołówstwa – ich liczba (17) stanowiła 40 % wszystkich usuniętych barier.

Wykres 10: Liczba usuniętych barier w podziale na sektory (2021 r.) 

W 2021 r. drugą co do wielkości kategorią usuniętych barier były środki horyzontalne, tj. bariery dotyczące wielu sektorów, natomiast cztery dotyczyły sektora włókienniczego i skórzanego. Z kolei liczba usuniętych barier w pozostałych sektorach utrzymywała się na stosunkowo stałym poziomie w latach 2016–2020 i obserwowano jedynie nieznaczne wahania z roku na rok.

Ogólnie rzecz biorąc, z analizy ekonometrycznej przeprowadzonej przez Dyrekcję Generalną ds. Handlu wynika, że dzięki usunięciu szeregu barier w latach 2015–2020 wartość wywozu z UE w 2021 r. była o 7,2 mld EUR wyższa niż gdyby bariery te nadal istniały. Wynik ten jest o 1,8 mld EUR wyższy niż w 2020 r. (kiedy to prace w kierunku usunięcia barier przeprowadzone w latach 2014–2019 umożliwiły osiągnięcie dodatkowych 5,4 mld EUR w ramach wywozu z UE) i wyraźnie wskazuje na bezpośrednie korzyści uzyskane dzięki działaniom na rzecz wdrażania i egzekwowania przepisów podejmowanym przez Komisję, państwa członkowskie i przedsiębiorstwa w ramach partnerstwa na rzecz dostępu do rynku.

IV.2    Pojedynczy punkt kontaktowy ds. skarg

16 listopada 2020 r. Dyrekcja Generalna ds. Handlu uruchomiła pojedynczy punkt kontaktowy, aby ułatwić zgłaszanie nowych (lub potencjalnych) barier w handlu i naruszeń zobowiązań w zakresie zrównoważonego rozwoju (dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju lub w ramach ogólnego systemu preferencji taryfowych). Po pierwsze, obecnie pojedynczy punkt kontaktowy stanowi jeden punkt do kontaktu z zainteresowanymi stronami. Po drugie, pojedynczy punkt kontaktowy gwarantuje skuteczniejszą ocenę nowych kwestii i przyspiesza podejmowanie decyzji w sprawie działań następczych, jakie powinna podjąć Komisja w danej sprawie. Pojedynczy punkt kontaktowy – pod kierunkiem głównego urzędnika ds. egzekwowania przepisów handlowych – koordynuje ocenę skarg i powołuje zespół zajmujący się sprawą z ramienia służb Komisji.

Pojedynczy punkt kontaktowy utrzymuje stały kontakt z potencjalnymi skarżącymi przed sformalizowaniem skargi. Skargi można składać przez internet za pomocą jednego z dwóch formularzy skargi – jeden formularz dotyczy kwestii związanych z dostępem do rynku, a drugi – kwestii związanych ze zobowiązaniami w zakresie handlu i zrównoważonego rozwoju/kwestii związanych z ogólnym systemem preferencji taryfowych. Formularze są dostępne bezpośrednio na platformie Access2Markets 91 i zostały tak opracowane, aby pojedynczy punkt kontaktowy otrzymał informacje niezbędne do dokonania pierwszej oceny danej kwestii, we współpracy z innymi służbami Komisji i zespołami ds. handlu w delegaturach Unii, oraz do podjęcia decyzji w sprawie odpowiednich działań następczych. Jeżeli rozpatrzenie skargi wymaga uzyskania dodatkowych informacji lub opinii innych organizacji międzynarodowych (np. MOP w sprawach dotyczących handlu i pracy), pojedynczy punkt kontaktowy będzie kontaktować się bezpośrednio ze skarżącym. Skarżący będzie stale informowany o postępach w sprawie. 

Po zgromadzeniu wszystkich informacji powołany zespół zajmujący się sprawą oceni skargę i przedstawi propozycję odpowiednich działań następczych, które należy podjąć, aby rozwiązać daną kwestę. Jeżeli do pojedynczego punktu kontaktowego nie wpłynie oficjalna skarga, Komisja i tak zastrzega sobie prawo do podjęcia działania z własnej inicjatywy, tj. w ramach procesu wszczynanego z urzędu.

Pojedynczy punkt kontaktowy w liczbach

Rok 2021 był pierwszym całym rokiem, w którym pojedynczy punkt kontaktowy funkcjonował w pełnym zakresie. Łącznie do pojedynczego punktu kontaktowego zgłoszono się 61 razy w sprawie ewentualnych barier w handlu lub potencjalnych naruszeń zobowiązań pojętych przez państwa trzecie w zakresie zrównoważonego rozwoju. Zgłoszenia te przełożyły się na 33 skargi zgłoszone za pomocą portalu Access2Markets. Wszystkie te skargi dotyczyły kwestii związanych z dostępem do rynku. O ile kwestie związane ze zrównoważonym rozwojem podniesiono na kilku poprzedzających wniesienie skargi spotkaniach z zainteresowanymi stronami, żadnych z tych kwestii nie uwzględniono w formalnej skardze w okresie, którego dotyczy niniejsze sprawozdanie 92 . 

Jeżeli chodzi o skarżących, zdecydowanie najwięcej skarg (30) złożyły przedsiębiorstwa UE (15 skarg zostało wniesionych bezpośrednio przez przedsiębiorstwa UE, 12 – przez europejskie stowarzyszenia branżowe, a trzy – przez krajowe stowarzyszenia branżowe). Państwa członkowskie złożyły jedynie trzy skargi.

Skargi dotyczyły barier w dostępie do rynku 21 partnerów handlowych UE we wszystkich regionach geograficznych. Jak pokazano na wykresie 11, ponad jedna trzecia wszystkich skarg otrzymanych w 2021 r. dotyczyła jednak południowego sąsiedztwa, Bliskiego Wschodu, Turcji, Rosji i Azji Środkowej, a zaledwie jedna skarga – regionu Ameryki Północnej.

Wykres 11: Skargi otrzymane przez pojedynczy punkt kontaktowy w podziale na regiony

V.    Dwustronne i wielostronne egzekwowanie zobowiązań handlowych: rozstrzyganie sporów 93

Głównymi elementami podejścia Komisji do wdrażania i egzekwowania przepisów są działania w zakresie wdrażania, zapobiegania powstawaniu potencjalnych barier oraz usuwania istniejących barier, zanim się ugruntują. Aby takie działania na wcześniejszych etapach były w pełni skuteczne, muszą one w stosownych przypadkach być wsparte procedurami prawnymi służącymi rozstrzyganiu sporów.

V.1    Wykorzystywanie mechanizmów rozstrzygania sporów

A.    Rozstrzyganie sporów w ramach WTO

Pomimo zablokowania pracy Organu Apelacyjnego WTO UE kontynuowała działalność w zakresie rozstrzygania sporów w ramach WTO...

Od grudnia 2019 r. Organ Apelacyjny WTO nie jest w stanie rozpatrywać odwołań z powodu zablokowania powoływania członków. Znalezienie trwałego rozwiązania w przypadku tej sytuacji nadal stanowi dla UE kwestię największej wagi.

W międzyczasie, pomimo zagrożenia dla wiążącego rozwiązania sporów w ramach WTO, jakie stwarza paraliż Organu Apelacyjnego, UE poczyniła postępy w rozstrzygnięciu rosnącej liczby sporów w ramach WTO w okresie sprawozdawczym. Do poczynienia tych postępów przysłużył się mechanizm tymczasowego arbitrażu odwoławczego 94 stanowiący ważny element strategii UE dotyczącej sytuacji Organu Apelacyjnego. Pod koniec kwietnia 2022 r. na 52 z 164 członków WTO przypadało 25 uczestników tymczasowego arbitrażu odwoławczego. Jeżeli jednak członek WTO, z którym UE prowadzi spór w ramach WTO, nie zdecyduje się na uczestnictwo w tymczasowym arbitrażu odwoławczym, wówczas w miarę możliwości w odniesieniu do danego sporu UE zawiera porozumienia w sprawie arbitrażu odwoławczego ad hoc, na wzór modelu tymczasowego arbitrażu odwoławczego. W ten sposób w marcu 2022 r. UE zawarła porozumienie w sprawie arbitrażu odwoławczego ad hoc z Turcją w dwóch sporach w ramach WTO (DS583 i DS595, zob. poniżej). Zawierając porozumienie w sprawie procedur arbitrażu odwoławczego UE i Turcja zapewniły możliwość kontynuacji wiążącego, dwupoziomowego i niezależnego rozstrzygania sporów w ramach WTO w obu sprawach.

Spory, w których UE poczyniły postępy w okresie sprawozdawczym, obejmowały m.in. 95 : 

·USA – dojrzałe oliwki (DS577) – spór ten dotyczy ceł wyrównawczych stosownych w przypadku przywozu dojrzałych oliwek z Hiszpanii, wprowadzonych w czasie urzędowania poprzedniej administracji USA w 2018 r. 19 listopada 2021 r. zespół orzekający orzekł, że zgodnie z zasadami WTO przedmiotowe cła wyrównawcze są niezgodne z prawem. Sprawozdanie stało się wiążące w grudniu 2021 r. po jego przyjęciu w WTO bez odwołania. Strony uzgodniły, że rozsądnym terminem na zastosowanie się do sprawozdania będzie 14 stycznia 2023 r.

·Turcja – produkty farmaceutyczne (DS583) – w tym sporze UE zakwestionowała określone tureckie środki wpływające na przywożone produkty farmaceutyczne. Wszystkie skargi zostały rozstrzygnięte na korzyść UE w sprawozdaniu zespołu orzekającego z dnia 28 kwietnia 2022 r., w którym stwierdzono, że Turcja nie może wymagać od producentów produktów farmaceutycznych przeniesienia produkcji do Turcji jako warunku kwalifikowalności tych produktów do refundacji w ramach systemu zabezpieczenia społecznego w Turcji. Podobnie Turcja nie może priorytetowo traktować oceny wniosków o refundację i wprowadzenie do obrotu dotyczących krajowych produktów farmaceutycznych w stosunku do wniosków dotyczących przywożonych produktów farmaceutycznych. Obecnie trwa postępowanie w przedmiocie odwołania Turcji od tego sprawozdania zespołu orzekającego na zasadach WTO zgodnie z porozumieniem w sprawie arbitrażu odwoławczego ad hoc zawartym z Turcją (patrz powyżej). W porozumieniu tym zagwarantowano wiążące rozstrzygnięcie sporu, w tym w kwestii wszelkich przyszłych sporów dotyczących przestrzegania przepisów.

·Turcja – środki ochronne dotyczące stali (DS595) – spór ten dotyczy środka ochronnego nałożonego przez UE w odniesieniu do stali w lutym 2019 r. Sprawozdanie zespołu orzekającego z dnia 29 kwietnia 2022 r. zasadniczo było korzystne dla UE, jako że na jej korzyść rozstrzygnięto najważniejsze kwestie. Co ważne, zespół orzekający wyjaśnił zasady WTO dotyczące środków ochronnych i w ten sposób potwierdził możliwość stosowania instrumentu środków ochronnych w odpowiedzi na globalny kryzys stalowy. Zespół orzekający stwierdził, że środek ochronny zastosowany przez UE wobec stali jest zgodny z zasadami WTO w większości kwestii podważonych przez Turcję, przy czym w trzech kwestiach orzekł, że środek ochronny UE był niewystarczająco uzasadniony. W tym zakresie UE wykona orzeczenie po jego oficjalnym przyjęciu w ramach WTO. W tym sporze żadna ze stron nie skorzystała z prawa do odwołania zagwarantowanego w porozumieniu w sprawie arbitrażu odwoławczego ad hoc zawartym z Turcją.

·USA – stal i aluminium (DS548 i DS559) – pod koniec 2021 r. w kontekście wspólnego oświadczenia UE i USA dotyczącego globalnego porozumienia w sprawie zrównoważonej stali i zrównoważonego aluminium UE i USA w rezultacie zawiesiły dwa toczące się między nimi spory: 1) spór DS548 dotyczący dodatkowych ceł nałożonych przez USA na niektóre przywożone produkty ze stali i aluminium oraz 2) spór DS559 dotyczący dodatkowych należności celnych przywozowych nałożonych przez UE w odpowiedzi na odnośne cła amerykańskie. UE i USA przekształciły postępowanie prowadzone przez zespół orzekający WTO w obu sprawach w postępowania arbitrażowe WTO, które następnie zawiesiły na czas nieokreślony z możliwością jego ewentualnego wznowienia w przyszłości. Jednocześnie USA zobowiązały się do zniesienia taryf celnych nałożonych na podstawie „sekcji 232” na przywóz stali i aluminium z UE do USA do wysokości poprzednich wolumenów obrotu, a UE zobowiązała się do tymczasowego zawieszenia odpowiednich środków równoważących, które wprowadziła wobec USA.

·USA – duże cywilne statki powietrzne (DS316 i DS353) – zgodnie z zeszłorocznymi doniesieniami kolejnym ważnym krokiem w 2021 r. była deeskalacja sporów dotyczących „dużych cywilnych statków powietrznych” między UE a USA w połowie czerwca 2021 r. w kontekście porozumienia w sprawie ram współpracy w odniesieniu do dużych cywilnych statków powietrznych (DS316 i DS353).

Ponadto poczyniono postępy w ramach postępowań arbitrażowych toczących się w szeregu innych sporów w ramach WTO z udziałem UE. Chodzi tu m.in. o spór z Kolumbią – mrożone frytki (DS591) – w którym sprawozdanie zespołu orzekającego ma zostać wydane w drugiej połowie 2022 r. (i które objęte jest tymczasowym arbitrażem odwoławczym). Innymi istotnymi przykładami są: sprawa UE przeciwko Indiom dotycząca nadmiernych indyjskich taryf celnych na niektóre towary w sektorze technologii informacyjno-komunikacyjnych (DS582) oraz spór UE dotyczący indonezyjskiego zakazu wywozu rudy niklu, a także indonezyjskich krajowych wymogów dotyczących przetwarzania rudy niklu i rudy żelaza (DS592), a także sprawy wniesione przez Indonezję i Malezję w swojej obronie w kwestii niektórych zasad dotyczących biopaliw w odniesieniu do oleju palmowego (odpowiednio DS593 i DS600).

Niczym niesprowokowana i nieuzasadniona agresja wojskowa Rosji wobec Ukrainy stanowi rażące naruszenie prawa międzynarodowego oraz międzynarodowego bezpieczeństwa i międzynarodowej stabilności. Wpływa ona również na działalność UE w zakresie egzekwowania przepisów handlowych. Zgodnie z ogólnym podejściem przyjętym przez UE wobec Rosji na forach międzynarodowych wstrzymano kontakty UE z Rosją w sporach w ramach WTO, w których są stronami. W szczególności zawieszono postępowania arbitrażowe w sporze wszczętym przez UE wobec Rosji dotyczącym różnych środków faworyzujących produkty i usługi rosyjskie (DS604) oraz w sporze wszczętym przez Rosję dotyczącym unijnych środków antydumpingowych nałożonych na niektóre wybory ze stali z Rosji (DS521).

Rosyjska napaść wpłynęła również na zdolność Ukrainy – w dwustronnym sporze na podstawie układu o stowarzyszeniu UE–Ukraina – do wykonania orzeczenia zespołu arbitrażowego dotyczącego ukraińskiego zakazu wywozu niektórych rodzajów drewna.

Szereg nowych spraw ugruntowało wiarę UE w rozstrzyganie sporów w ramach WTO...

W 2022 r. UE wszczęła szereg nowych sporów w ramach WTO. Pokazuje to, że UE jest zdecydowana zwalczać zachowania zakłócające handel i ma pewność, że odpowiednim sposobem do osiągnięcia tego celu jest rozstrzyganie sporów w ramach WTO.

-Egipt – rejestracja przywozu (DS609) – w styczniu 2022 r. UE zwróciła się z wnioskiem o konsultacje w kwestii stosowanych przez Egipt wymogów rejestracji przywozu i wpływu tych wymogów na przywóz niektórych kategorii towarów z UE do Egiptu.

-Chiny – towary i usługi (DS610) – w styczniu 2022 r. UE wszczęła spór przeciwko Chinom dotyczący niektórych środków wpływających na handel między UE a Chinami w zakresie towarów lub usług, które pochodzą z Litwy, mają trafić na Litwę lub są na różne sposoby powiązane z Litwą, na przykład poprzez występowanie litewskich komponentów. Środki te mają również wpływ na łańcuchy dostaw w całej UE.

-Chiny – zakazy wnoszenia pozwu (DS611) – w lutym 2022 r. UE wszczęła kolejny spór przeciwko Chinom, tym razem w sprawie praktyki „zakazów wnoszenia pozwu” orzekanych przez chińskie sądy, w wyniku czego przedsiębiorstwa z sektora zaawansowanych technologii z siedzibą w UE znajdują się w zdecydowanie niekorzystnej sytuacji, gdy chcą wyegzekwować swoje prawa własności intelektualnej, aby chronić swoje technologie.

-Zjednoczone Królestwo – zamówienia publiczne dotyczące niskoemisyjnych źródeł produkcji energii (DS612) – w marcu 2022 r. UE wszczęła postępowanie w ramach WTO dotyczące środków stosowanych przez Zjednoczone Królestwo w celu propagowania projektów dotyczących niskoemisyjnych źródeł produkcji energii, głównie morskich farm wiatrowych. UE twierdzi, że zachęcając wnioskodawców ubiegających się o państwowe wsparcie finansowe (w formie kontraktów na transakcje różnicowe) do zobowiązania się do stosowania i do osiągnięcia ambitnego odsetka materiałów pochodzących ze Zjednoczonego Królestwa, Zjednoczone Królestwo w sposób mniej korzystny traktuje towary przywożone w porównaniu z podobnymi towarami krajowymi. Po konsultacjach w ramach WTO 1 lipca strony doszły do porozumienia w sprawie dalszych kroków, jakie zostaną podjęte w celu rozstrzygnięcia tej kwestii: Zjednoczone Królestwo wyjaśniło, że zarówno w ramach obecnej i jak przyszłej rundy alokacji środków materiały pochodzące ze Zjednoczonego Królestwa nie wpływają w żaden sposób na przydział subsydiów, a beneficjenci kontraktów na transakcje różnicowe nie muszą osiągnąć żadnego poziomu materiałów pochodzących ze Zjednoczonego Królestwa, aby otrzymać płatności. Każdy wniosek o informacje dotyczące materiałów pochodzących ze Zjednoczonego Królestwa ma charakter czysto informacyjny 96 .

B.    Rozstrzyganie sporów na szczeblu dwustronnym

UE nie wszczęła żadnych sporów dwustronnych w 2021 r., ale w dalszym ciągu naciskała na osiągnięcie postępów w kwestiach proceduralnych lub kwestiach wykonania decyzji w sprawach już wszczętych...

-Korea – zobowiązania w zakresie pracy. Pod koniec kwietnia 2022 r. kontynuowano dyskusje z Republiką Korei na temat ukończenia wykonania przez Republikę Korei orzeczenia panelu ekspertów ze stycznia 2021 r. 97 , wydanego zgodnie z rozdziałem „Handel i Zrównoważony Rozwój” umowy o wolnym handlu między UE a Koreą. W szczególności Korea nadal musi ratyfikować ostatnią z czterech podstawowych konwencji MOP, zwłaszcza konwencję nr 105 dotyczącą zniesienia pracy przymusowej.

-Południowoafrykańska Unia Celna – środki ochronne dotyczące drobiu. Spór ten podlega przepisom dotyczącym rozstrzygania sporów, określonym w dwustronnej umowie o partnerstwie gospodarczym między UE a Południowoafrykańską Wspólnotą Rozwoju. Dotyczy on nałożenia we wrześniu 2018 r. środka ochronnego na wywóz mrożonych elementów kurczaka z kością z UE. Ostatecznie wszystkie elementy proceduralne na potrzeby wszczęcia postępowania arbitrażowego ustalono w pierwszej połowie 2021 r., co umożliwiło rozpoczęcie postępowania jesienią 2021 r. Posiedzenie wyjaśniające odbyło się w marcu 2022 r. Na koniec kwietnia 2022 r. głównym etapem pozostałym do zrealizowania w tym postępowaniu było wydanie sprawozdania końcowego.

-Algieria – szereg środków ograniczających handel. Po tym, jak UE wyznaczyła swojego arbitra i formalnie wystąpiła o powołanie panelu arbitrażowego w marcu 2021 r., zintensyfikowano konsultacje techniczne z Algierią w celu wypracowania rozwiązania polubownego. Na początku 2022 r. Algieria wycofała nadmierne cła nałożone na 129 produktów. Na koniec kwietnia 2022 r. Algieria nadal nie osiągnęła jeszcze postępów w pozostałych kwestiach będących przedmiotem sporu. 

V.2    Odnowienie pul arbitrów na potrzeby sporów toczących się na podstawie umów zawartych przez UE

Po tym, jak w grudniu 2020 r. Komisja wezwała do składania wniosków w związku z odnowieniem puli arbitrów oraz oddzielnej puli ekspertów w dziedzinie handlu i zrównoważonego rozwoju na potrzeby paneli ds. rozstrzygania sporów w ramach umów handlowych, których stroną jest UE, komisja selekcyjna złożona z doświadczonych sędziów międzynarodowych i naukowców przeanalizowała kandydatury w celu potwierdzenia, czy spełniają kryteria wymagane do powołania. Zwycięskich kandydatów powiadomiono w maju 2022 r., a ich wykaz opublikowano w czerwcu 2022 r. 98 Zgodnie z przyjętym przez Komisję zobowiązaniem do zapewnienia równej reprezentacji w arbitrażu, Komisja będzie dążyć do zagwarantowania równowagi płci w swoich wnioskach w tej puli do Rady dotyczących wykazów arbitrów i ekspertów, jak również przy powoływaniu arbitrów lub ekspertów w dziedzinie handlu i zrównoważonego rozwoju w konkretnych sporach.

(1)

Pierwsze sprawozdanie opublikowano 27 października 2021 r. i jest ono dostępne pod adresem: https://ec.europa.eu/transparency/documents-register/detail?ref=COM(2021)654&lang=pl  

(2)

Informacje na temat roli głównego urzędnika ds. egzekwowania przepisów handlowych można znaleźć pod adresem: https://policy.trade.ec.europa.eu/enforcement-and-protection/chief-trade-enforcement-officer_en  

(3)

  https://circabc.europa.eu/ui/group/7fc51410-46a1-4871-8979-20cce8df0896/library/d41271f9-a025-42b2-b5dd-e318430d510d/details?download=true

(4)

Komisja/DG ds. Handlu; strona poświęcona wdrażaniu i egzekwowaniu przepisów: https://policy.trade.ec.europa.eu/enforcement-and-protection/implementing-and-enforcing-eu-trade-agreements_en  

(5)

  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/pl/ALL/?uri=comnat:COM_2022_0470_FIN  

(6)

Ostatnią listę zagrożeń związanych z piractwem i podrabianiem produktów opublikowano 14 grudnia 2020 r. i jest ona dostępna pod adresem: https://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2020/december/tradoc_159183.pdf  

(7)

Najnowsze sprawozdawanie na temat praw własności intelektualnej jest dostępne pod adresem: https://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2021/april/tradoc_159553.pdf  

(8)

https://ec.europa.eu/transparency/documents-register/detail?ref=COM(2022)433&lang=pl

(9)

https://ec.europa.eu/transparency/documents-register/detail?ref=COM(2022)434&lang=pl

(10)

Ostatnie sprawozdanie dotyczące stosowania rozporządzenia w sprawie GSP opublikowano 10 lutego 2020 r.: https://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2020/february/tradoc_158619.pdf  

(11)

Jest to 38 umów handlowych wymienionych w dokumencie roboczym służb Komisji z 2022 r. oraz umowy handlowe z Andorą, Wyspami Owczymi, Islandią, Liechtensteinem i San Marino. Mapę wszystkich umów handlowych zawartych przez UE można znaleźć pod adresem: https://circabc.europa.eu/ui/group/09242a36-a438-40fd-a7af-fe32e36cbd0e/library/0e05d6f3-64f5-4661-ae0c-aefb68094d19/details  

(12)

Niniejsze sprawozdanie obejmuje wyłącznie „preferencyjne” umowy handlowe obowiązujące w 2021 r. Do celów niniejszego sprawozdania określenie „preferencyjne” odnosi się do umów, w których ustanowiono strefę wolnego handlu lub zliberalizowano handel usługami i które są w związku z tym wyłączone z zasady najwyższego uprzywilejowania przewidzianej w Układzie ogólnym w sprawie taryf celnych i handlu i Układzie ogólnym w sprawie handlu usługami.

(13)

  https://ec.europa.eu/info/publications/annual-report-implementation-and-application-trade-and-cooperation-agreement-between-european-union-and-united-kingdom-great-britain-and-northern-ireland_en  

(14)

Działalność Rady UE–USA ds. Handlu i Technologii zainaugurowano w czerwcu 2021 r.: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/IP_21_2990  

(15)

  https://trade.ec.europa.eu/access-to-markets/pl/home  

(16)

  https://trade.ec.europa.eu/access-to-markets/pl/content/pojedynczy-punkt-kontaktowy  

(17)

Pierwszą skargę dotyczącą handlu i zrównoważonego rozwoju wniesiono w maju 2022 r. i nie została ona uwzględniona w niniejszym sprawozdaniu.

(18)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1843 z dnia 6 października 2015 r. ustanawiające procedury unijne w zakresie wspólnej polityki handlowej w celu zapewnienia wykonania praw Unii zgodnie z zasadami handlu międzynarodowego, w szczególności tymi ustanowionymi pod auspicjami Światowej Organizacji Handlu (tekst jednolity); Dz.U. L 272 z 16.10.2015, s. 1. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=celex%3A32015R1843  

(19)

Zob. dokument roboczy służb Komisji: „Feedback and way forward on improving the implementation and enforcement of TSD Chapters in EU Free Trade Agreements of 26 February 2018” [„Informacje zwrotne i kierunek dalszych działań w zakresie poprawy wdrażania i egzekwowania rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju w umowach UE o wolnym handlu” z dnia 26 lutego 2018 r.]

http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2018/february/tradoc_156618.pdf

Więcej informacji na temat przeglądu w   zak resie rozdziałów dotyczących handlu i   zró wnoważonego rozwoju można znaleźć pod adresem: https://policy.trade.ec.europa.eu/development-and-sustainability/sustainable-development/sustainable-development-eu-trade-agreements_en#tsd-review-2021

(20)

  https://circabc.europa.eu/ui/group/8a31feb6-d901-421f-a607-ebbdd7d59ca0/library/8c5821b3-2b18-43a1-b791-2df56b673900/details

(21)

  https://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2021/september/tradoc_159803.pdf  

(22)

Tekst rozporządzenia jest dostępny pod adresem: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/pl/TXT/?uri=CELEX:32022R1031  

(23)

Wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie subsydiów zagranicznych zakłócających rynek wewnętrzny z dnia 5 maja 2021 r.; COM(2021) 223 final; zob. https://ec.europa.eu/competition/international/overview/proposal_for_regulation.pdf  

(24)

  https://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2021/december/tradoc_159958.pdf  

(25)

  https://circabc.europa.eu/ui/group/7fc51410-46a1-4871-8979-20cce8df0896/library/7103f3c9-2dc5-4bc5-be52-210c133802ca/details?download=true

(26)

Partnerzy ci to 67 państw wymienionych w rocznym sprawozdaniu za 2021 r. oraz Zjednoczone Królestwo, Wietnam, Andora, Wyspy Owcze, Islandia, Liechtenstein i San Marino.

(27)

W tych 44 % (niebieski wycinek wykresu) uwzględniono również Meksyk i Chile, z którymi do czasu ratyfikacji zaktualizowanych umów UE stosuje istniejące umowy handlowe.

(28)

Oprócz Nowej Zelandii i Mercosuru (Argentyna, Brazylia, Paragwaj i Urugwaj) są to: Benin, Burkina Faso, Burundi, Republika Zielonego Przylądka, Gambia, Gwinea, Gwinea Bissau, Haiti, Kenia, Liberia, Mali, Mauretania, Niger, Nigeria, Rwanda, Senegal, Sierra Leone, Tanzania, Togo i Uganda (stan na lipiec 2022); zob. również: https://policy.trade.ec.europa.eu/eu-trade-relationships-country-and-region/negotiations-and-agreements_en  

(29)

Rozporządzenie (UE) nr 511/2011 (Dz.U. L 145 z 31.5.2011, s. 19);  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/pl/ALL/?uri=CELEX:32011R0511  

(30)

Rozporządzenie (UE) nr 19/2013 (Dz.U. L 17 z 19.1.2013, s. 1); https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A32013R0019  

(31)

Rozporządzenie (UE) nr 20/2013 (Dz.U. L 17 z 19.1.2013, s. 13); https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A32013R0020  

(32)

  https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=International_trade_in_services  

(33)

Wyłączając Zjednoczone Królestwo, które w 2020 r. nie było preferencyjnym partnerem handlowym z państwa trzeciego.

(34)

https://www.wto.org/english/tratop_e/serv_e/jsdomreg_e.htm#:~:text=On%202%20December%202021%2C%2067,do%20business%20in%20foreign%20markets .

(35)

Zob. również badanie „Time to Preference” autorstwa L. Nilssona (DG TRADE/zespół głównego ekonomisty), w którym wyjaśniono wpływ czasu na skorzystanie z preferencji, na przykładzie CETA i umowy o wolnym handlu pomiędzy UE a Koreą Południową, wskazując, jak ważne dla przedsiębiorstw jest pierwsze 21 miesięcy, aby zyskać wiedzę i czerpać korzyści; https://circabc.europa.eu/ui/group/50a0487d-086a-4a75-a1ff-92bdd2ec2c4b/library/56ade566-d915-493a-acd2-b31b9dc397cc/details  

(36)

      https://ec.europa.eu/taxation_customs/customs-4/international-affairs/third-countries/united-kingdom/new-import-formalities-bring-goods-eu-uk-1-january-2022_en  

(37)

  https://www.eu-vietnam-fta-sme-guide.eu/  

(38)

  Latin America | IPKEY

(39)

  IP-Key-LA_Impact-Study-Mexico-2020_Report.pdf (ipkey.eu)

(40)

      https://www.gov.uk/government/publications/contracts-for-difference/contract-for-difference

(41)

W 2022 r. posiedzenia komitetów ds. handlu i zrównoważonego rozwoju z udziałem Gruzji, Mołdawii i Ukrainy zostały czasowo odroczone ze względu na kryzys w Ukrainie.

(42)

  https://policy.trade.ec.europa.eu/eu-trade-relationships-country-and-region/transparency-eu-trade-negotiations_en  

(43)

  https://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2021/august/tradoc_159774.pdf  

(44)

Dokument roboczy służb Komisji towarzyszący niniejszemu sprawozdaniu zawiera przykłady działań delegatur Unii mających na celu usunięcie barier handlowych poprzez pomoc na rzecz wymiany handlowej.

(45)

  https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/57b9a87f-3865-11ec-8daf-01aa75ed71a1/language-en  

(46)

  https://international-partnerships.ec.europa.eu/policies/sustainable-growth-and-jobs/economic-integration-trade-and-connectivity_en#mapping-of-eu-aft-activities-in-partner-countries  

(47)

Zob. dokument roboczy służb Komisji: „Feedback and way forward on improving the implementation and enforcement of TSD Chapters in EU Free Trade Agreements of 26 February 2018” [„Informacje zwrotne i kierunek dalszych działań w zakresie poprawy wdrażania i egzekwowania rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju w umowach UE o wolnym handlu” z dnia 26 lutego 2018 r.]

http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2018/february/tradoc_156618.pdf

Więcej informacji na temat przeglądu w   zak resie rozdziałów dotyczących handlu i   zró wnoważonego rozwoju można znaleźć pod adresem: https://policy.trade.ec.europa.eu/development-and-sustainability/sustainable-development/sustainable-development-eu-trade-agreements_en#tsd-review-2021

(48)

  https://circabc.europa.eu/ui/group/8a31feb6-d901-421f-a607-ebbdd7d59ca0/library/8c5821b3-2b18-43a1-b791-2df56b673900/details  

(49)

Link do zaktualizowanych wytycznych dotyczących pojedynczego punktu kontaktowego: https://circabc.europa.eu/ui/group/7fc51410-46a1-4871-8979-20cce8df0896/library/f00caa15-b3d3-4025-8823-c43ca069ffee/details  

(50)

  https://www.eesc.europa.eu/sites/default/files/files/non-paper_of_the_eu_dags_strengthening_domestic_advisory_groups_oct2021_002.pdf :

(51)

Odpowiedzialne prowadzenie działalności gospodarczej w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach: https://mneguidelines.oecd.org/rbclac.htm

(52)

  https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_dialogue/---lab_admin/documents/projectdocumentation/wcms_742913.pdf  

(53)

  https://www.ilo.org/global/standards/WCMS_697996/lang--en/index.htm  

(54)

Rozwój obszarów wiejskich i wzmocnienie pozycji rad wspólnotowych w departamencie Chocó poprzez zrównoważone wykorzystanie zasobów naturalnych i surowców mineralnych: https://www.unido.org/news/colombia-rural-development-and-empowerment-communitarian-councils-choco-department-through-sustainable-use-natural-and-mineral-resources  

(55)

  https://www.eu-japan.eu/events/trade-industry-towards-carbon-neutrality-eu-japan-online-conference  

(56)

  https://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2021/january/tradoc_159352.pdf  

(57)

  https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/fab9bddd-9106-11eb-b85c-01aa75ed71a1  

(58)

  https://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2021/november/tradoc_159894.pdf  

(59)

  https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/79f623fa-aa5c-11ec-83e1-01aa75ed71a1/language-en/format-PDF/source-254167460  

(60)

W 2021 r. dodano następujące państwa: Antigua i Barbuda, Komory, Dominika, Eswatini (Suazi), Grenada, Lesotho, okupowane terytoria palestyńskie, Seszele, Saint Kitts i Nevis, Saint Vincent, Surinam, Samoa i Wyspy Salomona. Zakres umowy z Ameryką Środkową przewiduje teraz oddzielne strony, a nie jedną stronę dla wszystkich zainteresowanych partnerów.

(61)

  https://trade.ec.europa.eu/access-to-markets/pl/content/how-use-my-trade-assistant-procurement  

(62)

Zakres asystenta obejmuje trzy sposoby świadczenia usług: transgraniczne świadczenie usług, obecność handlowa i przepływ specjalistów.

(63)

  https://www.youtube.com/watch?v=6F5Hbwq6ZjM&list=PLJmEREKFYU8V0lVZsOaKe2OQ3c4GQamDo  

(64)

Z Kanadą uzgodniono zalecenie dotyczące MŚP, a UPG między Unią Europejską a Japonią i umowa o handlu i współpracy między Zjednoczonym Królestwem a UE zawierają rozdziały dotyczące MŚP, podobnie jak umowy zawarte z Mercosurem oraz zaktualizowana umowa z Meksykiem. Rozdziały dotyczące MŚP stanowią również element negocjacji z Chile, Indonezją, Australią i Nową Zelandią.

(65)

  Zalecenie Wspólnego Komitetu CETA w sprawie małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) (europa.eu)  

(66)

  Circabc (europa.eu)

(67)

  Kompleksowa umowa gospodarczo-handlowa (CETA) między Unią Europejską a Kanadą – Spotkanie z małymi i średnimi przedsiębiorstwami (MŚP) z okazji czwartej rocznicy zawarcia CETA – Handel – Komisja Europejska (europa.eu)

(68)

  https://circabc.europa.eu/ui/group/09242a36-a438-40fd-a7af-fe32e36cbd0e/library/9a618439-ce4b-4759-ac4b-d0d9a7f0051b/details  

(69)

  Podręcznik dotyczący UPG – podręcznik dla unijnych MŚP na temat przywozu produktów japońskich | UE–Japonia

(70)

  Podręcznik dotyczący wywozu na podstawie UPG – podręcznik dla unijnych MŚP na temat wywozu do Japonii | UE–Japonia

(71)

  Punkt informacyjny ds. UPG | UE–Japonia

(72)

Zob. na przykład spotkanie służące nawiązywaniu kontaktów zorganizowane w marcu 2022 r. poświęcone zagadnieniu zielonej transformacji: https://www.eu-japan.eu/sites/default/files/presentations/docs/Report_on_GreenTransition_2022_0514.pdf  

(73)

  https://www.eusmecentre.org.cn/  

(74)

Informacje na temat Europejskiej Sieci Przedsiębiorczości znajdują się pod następującym adresem: https://een.ec.europa.eu/ Sieć ta, współfinansowana ze środków unijnego programu COSME, działa w ponad 60 krajach i skupia 3 000 ekspertów z 600 organizacji członkowskich. Ma ona na celu wsparcie małych i średnich przedsiębiorstw w prowadzeniu działalności na skalę międzynarodową.

(75)

Informacje związane z zaproszeniem dostępne są na stronie internetowej Eismea, agencji UE odpowiedzialnej za wszystkie działania Europejskiej Rady ds. Innowacji oraz programy dotyczące małych i średnich przedsiębiorstw: https://eismea.ec.europa.eu/index_en  

(76)

  https://eboworldwide.eu/  

(77)

Deklaracja na temat znaczenia MMŚP podczas pandemii COVID-19, 14 maja 2020 r.: COVID-19: Oświadczenie WTO w sprawie podkreślenia znaczenia mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (MMŚP) (europa.eu) .

(78)

  WTO | Aktualności w 2020 r. – Przyjęto pakiet deklaracji i zaleceń, które mają pomóc małym przedsiębiorstwom w handlu międzynarodowym

(79)

Porozumienie o ułatwieniach w handlu weszło w życie 22 lutego 2017 r.: WTO | teksty prawne – Porozumienia o ułatwieniach w handlu  

(80)

Bazę danych można znaleźć pod następującym adresem: WTO | Odniesienia do MMŚP w przeglądach polityki handlowej  

(81)

  https://docs.wto.org/dol2fe/Pages/SS/directdoc.aspx?filename=q:/WT/MIN22/4.pdf&Open=True  

(82)

GSP nie wchodzi w zakres niniejszego sprawozdania, lecz stanowi przedmiot odrębnej sprawozdawczości.

(83)

  https://trade.ec.europa.eu/access-to-markets/pl/barriers  

(84)

Pełen wykaz nowych zarejestrowanych barier i barier usuniętych w 2021 r. przedstawiono w dokumencie roboczym służb Komisji

Dokument: https://circabc.europa.eu/ui/group/7fc51410-46a1-4871-8979-20cce8df0896/library/d41271f9-a025-42b2-b5dd-e318430d510d/details?download=true

(85)

Link do sprawozdania za 2020 r.: https://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2021/september/tradoc_159794.pdf

(86)

Nowe bariery to te zarejestrowane na portalu Access2Markets w 2021 r.

(87)

Sprawozdanie Komisji dla Komitetu ds. Barier Technicznych w Handlu jest dostępne pod adresem: https://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2021/may/tradoc_159563.pdf  

(88)

Sprawozdanie Komisji dla Komitetu ds. Barier Technicznych w Handlu jest dostępne pod adresem: https://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2021/may/tradoc_159564.pdf  

(89)

Ponadto, na wzór dyskusji odbywających się w siedzibie głównej, szereg delegatur Unii również prowadzi regularne dyskusje z udziałem państw członkowskich, a także przedstawicieli biznesu (a czasem również władz krajów partnerskich).

(90)

Formularz skargi związanej z dostępem do rynku: https://trade.ec.europa.eu/access-to-markets/en/contact-form?type=COMPL_MA  

Formularz skargi związanej ze zobowiązaniami w zakresie handlu i zrównoważonego rozwoju/skargi związanej z GSP: https://trade.ec.europa.eu/access-to-markets/en/contact-form?type=COMPL_TSD_GSP

(91)

Pierwszą skargę wniosła niderlandzka organizacja pozarządowa w maju 2020 r. w sprawie przestrzegania przez Kolumbię i Peru określonych przepisów MOP w dziedzinie pracy na podstawie umów handlowych z UE. Skarga nie wchodzi w zakres niniejszego sprawozdania.

(92)

Szczegółowe podsumowanie, w szczególności spraw WTO, w których UE występuje jako skarżący lub pozwany, oraz spraw prowadzonych na podstawie umów dwustronnych UE, przedstawiono w najbardziej aktualnym wydaniu „Overview of the EU’s active dispute settlement cases” [„Przegląd trwających spraw dotyczących rozstrzygania sporów z udziałem UE”] opublikowanym na stronie internetowej Dyrekcji Generalnej ds. Handlu ( https://ec.europa.eu/trade/policy/accessing-markets/dispute-settlement/ ).

(93)

Rozwiązanie to – zgłoszone WTO w kwietniu 2020 r. – zapewnia uczestniczącym w nim członkom WTO dalszą możliwość korzystania z wiążącego, dwupoziomowego i niezależnego rozstrzygania sporów w ramach WTO zgodnie z zasadami WTO w dowolnych sporach między nimi pomimo paraliżu Organu Apelacyjnego. Każdy członek WTO może dołączyć do mechanizmu tymczasowego arbitrażu odwoławczego, do momentu aż Organ Apelacyjny będzie mógł w pełni funkcjonować.

(94)

Szczegółowe podsumowanie, w szczególności spraw WTO, w których UE występuje jako skarżący lub pozwany, oraz spraw prowadzonych na podstawie umów dwustronnych UE, przedstawiono w najbardziej aktualnym wydaniu „Overview of the EU’s active dispute settlement cases” [„Przegląd trwających spraw dotyczących rozstrzygania sporów z udziałem UE”] opublikowanym na stronie internetowej Dyrekcji Generalnej ds. Handlu: https://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2021/february/tradoc_159429.pdf  

(95)

  https://policy.trade.ec.europa.eu/news/eu-and-uk-agree-way-forward-wto-dispute-concerning-uks-green-energy-subsidy-scheme-2022-07-01_en  

(96)

Sprawozdanie zespołu orzekającego opublikowano 20 stycznia 2021 r. i jest ono dostępne pod adresem: https://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2021/january/tradoc_159358.pdf  

(97)

  https://circabc.europa.eu/ui/group/7fc51410-46a1-4871-8979-20cce8df0896/library/3b8c3460-b8f5-4bd2-8e32-08b68cf4d834