Bruksela, dnia 16.9.2021

JOIN(2021) 24 final

WSPÓLNY KOMUNIKAT DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY EMPTY

Unijna strategia współpracy w regionie Indo-Pacyfiku


WSPÓLNY KOMUNIKAT DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

I RADY

UNIJNA STRATEGIA WSPÓŁPRACY W REGIONIE INDO-PACYFIKU

Wprowadzenie

Indo-Pacyfik – rozległy region rozciągający się od wschodniego wybrzeża Afryki po państwa wyspiarskie Pacyfiku – ma coraz większe znaczenie strategiczne dla Europy. Rosnące znaczenie gospodarcze, demograficzne i polityczne tego regionu czyni go kluczowym graczem w kształtowaniu międzynarodowego ładu oraz w podejmowaniu globalnych wyzwań. UE zamierza zwiększyć swoje zaangażowanie względem regionu, aby budować partnerstwa, które wspierają międzynarodowy ład oparty na zasadach, stawiają czoła globalnym wyzwaniom oraz stworzą podstawy dla szybkiej, sprawiedliwej i trwałej odbudowy gospodarczej, zapewniającej długotrwały dobrobyt. Zaangażowanie to będzie opierać się na promowaniu demokracji, praworządności, praw człowieka oraz powszechnie uzgodnionych zobowiązań, takich jak Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i jej cele zrównoważonego rozwoju oraz porozumienie klimatyczne z Paryża.

W oparciu o odnowione zobowiązanie państw członkowskich UE do działania na rzecz regionu, o którym mowa w konkluzjach Rady z dnia 19 kwietnia 2021 r., w niniejszym wspólnym komunikacie określono unijną strategię współpracy w regionie Indo-Pacyfiku poprzez:

-przedstawienie argumentów UE za zwiększeniem jej zaangażowania w regionie Indo-Pacyfiku;

-przedstawienie zasad UE regulujących jej zaangażowanie względem regionu Indo-Pacyfiku;

-określenie podejścia UE względem partnerstw i współpracy w tym regionie oraz

-szczegółowe określenie, w jaki sposób UE będzie realizowała tę wizję we współpracy z partnerami.

1.    Argumenty UE: silna podstawa wzajemnie korzystnych relacji

Przyszłość UE i regionu Indo-Pacyfiku jest nierozerwalnie związana ze względu na współzależność ich gospodarek i wspólne globalne wyzwania. Region ten obejmuje siedmiu członków grupy G-20: Australię, Chiny, Indie, Indonezję, Japonię, Republikę Korei oraz Republikę Południowej Afryki, a także Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN), które jest coraz ważniejszym partnerem UE. Region ten zamieszkuje trzy piąte światowej populacji, generuje 60 % światowego PKB, odpowiadał za dwie trzecie wzrostu gospodarki światowej przed pandemią i znajduje się w czołówce gospodarki cyfrowej. Unijne regiony najbardziej oddalone oraz kraje i terytoria zamorskie konstytucyjnie powiązane z państwami członkowskimi 1 zajmują ważne miejsce w podejściu UE względem regionu Indo-Pacyfiku.

UE i region Indo-Pacyfiku to regiony będące naturalnymi partnerami, jeśli chodzi o handel i inwestycje. UE jest największym inwestorem, podmiotem najbardziej zaangażowanym we współpracę na rzecz rozwoju i jednym z największych partnerów handlowych w regionie Indo-Pacyfiku. Region Indo-Pacyfiku i Europa odpowiadają łącznie za ponad 70 % światowego handlu towarami i usługami oraz za ponad 60 % przepływów bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Wymiana handlowa między regionem Indo-Pacyfiku a Europą jest większa niż między jakimikolwiek innymi regionami geograficznymi na świecie, a roczny obrót w 2019 r. wyniósł 1,5 bln EUR. Region ten jest drugim co do wielkości miejscem przeznaczenia wywozu z UE i pochodzi z niego czterech z dziesięciu największych partnerów handlowych UE. W regionie znajdują się główne drogi wodne mające kluczowe znaczenie dla unijnego handlu, w tym Cieśnina Malakka, Morze Południowochińskie oraz Cieśnina Bab al-Mandab.

Region Indo-Pacyfiku jest ważnym źródłem globalnych wyzwań środowiskowych, ale jednocześnie także potencjalnym beneficjentem środków, jakie mogą im zaradzić. Udział regionu w globalnych emisjach dwutlenku węgla wzrósł od 2000 r. z 37 % do 57 % i będzie on odpowiadał za ponad 70 % wzrostu globalnego zapotrzebowania na energię do 2030 r. Oczekuje się, że zmiana klimatu jeszcze bardziej zwiększy presję na różnorodność biologiczną mórz, zasoby naturalne i zasoby rybne, prowadząc do zmian w dynamice ekosystemu. Region Indo-Pacyfiku obejmuje szereg obszarów morskich o wysokiej różnorodności biologicznej, takich jak koralowy trójkąt, w którym występuje 76 % światowych gatunków koralowców. Region ten stanowi źródło utrzymania dla 120 mln osób żyjących na tym obszarze. Samo Morze Południowochińskie odpowiada za około 12 % światowych połowów ryb, a na jego wodach pływa ponad połowa światowych statków rybackich. W związku z tym region ten ma zasadnicze znaczenie dla łagodzenia zmiany klimatu i ochrony delikatnej równowagi ekologicznej naszej planety.

W ostatnich latach dynamika geopolityczna w regionie Indo-Pacyfiku spowodowała silną konkurencję, a także napięcia wokół terytoriów spornych i stref morskich. Nastąpiła znacząca koncentracja sił wojskowych, również w Chinach, przy czym udział regionu Indo-Pacyfiku w globalnych wydatkach na cele wojskowe wzrósł z 20 % łącznych globalnych wydatków w 2009 r. do 28 % w 2019 r. Demonstracja siły i rosnące napięcia na obszarach znajdujących się pod szczególną presją, takich jak Morze Południowochińskie i Wschodniochińskie, mogą mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i rozwój w Europie. Obserwuje się również wzrost zagrożeń hybrydowych, w tym dla cyberbezpieczeństwa.

Zagrożeniem dla zasad demokracji i praw człowieka są również autorytarne reżimy w tym regionie, co stwarza ryzyko dla stabilności regionu. Podobnie starania zmierzające do ustanowienia równych warunków działania na poziomie globalnym w oparciu o przejrzyste zasady handlowe są w coraz większym stopniu podważane przez nieuczciwe praktyki handlowe i środki przymusu gospodarczego. Zmiany te skutkują zwiększonymi napięciami w handlu, dostawach i łańcuchach wartości. Pandemia COVID-19 wystawiła na próbę odporność gospodarek, uwidoczniła w jeszcze większym stopniu współzależność UE i partnerów z regionu Indo-Pacyfiku i uwypukliła fakt, że obie strony zyskują odporność dzięki otwartemu, zróżnicowanemu i niezakłóconemu dostępowi do rynków światowych. Ponadto trwający kryzys w Afganistanie również uwidacznia bezpośredni wpływ wydarzeń w tym regionie na bezpieczeństwo Europy.

W świetle tych czynników dla UE zasadnicze znaczenie ma wzmocnienie współpracy z partnerami w regionie Indo-Pacyfiku, w tym w kontekście dwustronnym, regionalnym i wielostronnym, oraz promowanie międzynarodowego ładu opartego na zasadach oraz dostępu do otwartych rynków i zapewnienie stabilnego środowiska handlowego. Będzie się to wiązało z dalszym pogłębianiem i różnicowaniem powiązań handlowych i inwestycyjnych oraz współpracy, aby przyczynić się do przyspieszenia transformacji ekologicznej i cyfrowej. Takie zaangażowanie powinno przyczynić się do wzmocnienia strategicznego zasięgu i bezpieczeństwa Europy oraz do zapewnienia odporności jej łańcuchów dostaw.

2.    Wizja UE: zasady dotyczące współpracy z partnerami z regionu Indo-Pacyfiku

Współpraca UE z regionem Indo-Pacyfiku będzie oparta na zasadach i długoterminowa. Będzie ukierunkowana na:

·ugruntowanie i bronienie międzynarodowego ładu opartego na zasadach, przez wspieranie inkluzywnej i skutecznej współpracy wielostronnej opartej na wspólnych wartościach i zasadach, w tym zaangażowaniu na rzecz poszanowania demokracji, praw człowieka i praworządności;

·propagowanie równych warunków działania oraz otwartego i sprawiedliwego otoczenia dla handlu i inwestycji;

·przyczynienie się do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju, przeciwdziałania zmianie klimatu i degradacji środowiska na lądzie i w oceanach oraz wspierania zrównoważonego i włączającego rozwoju społeczno-gospodarczego;

·zaangażowanie we współpracę dwustronną i wielostronną z partnerami w celu osiągnięcia celów porozumienia paryskiego i Konwencji o różnorodności biologicznej;

·kontynuowanie długoterminowej współpracy wielostronnej i regionalnej z Organizacją Narodów Zjednoczonych oraz instytucjami Bretton Woods, a także z organizacjami regionalnymi takimi jak ASEAN i Unia Afrykańska na zachodnim wybrzeżu Oceanu Indyjskiego;

·wspieranie prawdziwie inkluzywnego procesu kształtowania polityki i prawdziwie inkluzywnej współpracy, w których liczy się głos społeczeństwa obywatelskiego, przedstawicieli sektora prywatnego, partnerów społecznych i innych kluczowych zainteresowanych stron;

·ustanowienie wzajemnie wspierających się relacji handlowych i gospodarczych z regionem, które sprzyjają inkluzywnemu wzrostowi gospodarczemu i stabilności gospodarczej, oraz promowanie i ułatwianie konektywności;

·zaangażowanie się w regionie jako partner w naszych wysiłkach na rzecz podnoszenia świadomości na temat skutków globalnych tendencji demograficznych.

UE pozostanie konsekwentnym obrońcą praw człowieka i zasad demokracji oraz będzie nadal wykorzystywała wszystkie narzędzia, jakimi dysponuje: dialogi i konsultacje w dziedzinie polityki i praw człowieka, preferencje handlowe oraz włączanie kwestii związanych z prawami człowieka do głównego nurtu wszystkich unijnych strategii politycznych i programów. UE nadal będzie wykorzystywała swój system środków ograniczających (sankcji) wobec osób, podmiotów i organów odpowiedzialnych za poważne naruszenia praw człowieka i nadużycia na świecie, zaangażowanych w nie lub z nimi powiązanych. Na forach międzynarodowych UE będzie współpracowała z partnerami z regionu Indo-Pacyfiku o podobnych poglądach, aby odrzucić wszelkie inicjatywy podważające prawa człowieka zapisane w międzynarodowym prawie zwyczajowym i w międzynarodowych instrumentach dotyczących praw człowieka.

Priorytetem UE będzie dalsze wspieranie pełnego korzystania przez kobiety i dziewczęta z praw człowieka i równouprawnienia płci, wzmacnianie ich pozycji w kontekście aktywnego udziału w podejmowaniu decyzji obywatelskich i politycznych oraz dążenie do wyeliminowania wszelkich form przemocy wobec nich. UE będzie również nadal wspierać działania służące zwalczaniu wszelkich form dyskryminacji 2 , prawa mniejszości etnicznych i religijnych oraz opowiadać się za zniesieniem kary śmierci, która wciąż obowiązuje w kilku krajach regionu Indo-Pacyfiku. UE będzie również propagować godną pracę i poszanowanie międzynarodowych norm pracy MOP w celu wyeliminowania pracy dzieci i pracy przymusowej w globalnych łańcuchach dostaw.

Ponadto UE będzie nadal promowała przestrzeganie międzynarodowego prawa humanitarnego. Będzie nadal propagowała dostęp do pomocy humanitarnej i zapewniała pomoc ratującą życie osobom w potrzebie. UE będzie wspierała trwałe rozwiązania dla uchodźców w przeciągających się sytuacjach o ogromnej skali, takich jak kryzys w Afganistanie i kryzys Rohingja.

3. PARTNERSTWO I WSPÓŁPRACA

Relacje UE z regionem Indo-Pacyfiku opierają się na więziach historycznych, kulturowych i handlowych oraz dziesięcioleciach znaczącej współpracy i pomocy. W tym kontekście UE:

·zwiększy swoje zaangażowanie i wzmocni swoją rolę jako wiarygodnego partnera wnoszącego wartość dodaną w długotrwałe stosunki ze wszystkimi partnerami w regionie 3 ;

·wzmocni współpracę z organizacjami wielostronnymi i regionalnymi, takimi jak ASEAN, a także międzynarodowymi instytucjami finansowymi w celu promowania skutecznego multilateralizmu opartego na zasadach w regionie Indo-Pacyfiku;

·podejmie inicjatywy w zakresie zarządzania kryzysowego, zapobiegania konfliktom i budowania odporności;

·będzie współpracować z państwami członkowskimi w ramach podejścia Drużyna Europy, podejmując konkretne inicjatywy na szczeblu krajowym i regionalnym.

UE zawarła dwustronne umowy o partnerstwie i współpracy z wieloma partnerami w regionie i zakończyła negocjacje dotyczące nowej umowy o partnerstwie z państwami Afryki, Karaibów i Pacyfiku. Zamierza ponadto zawrzeć nowe umowy o partnerstwie i współpracy z Tajlandią i Malezją oraz w niedalekiej przyszłości rozpocząć negocjacje dotyczące umów o partnerstwie i współpracy z Malediwami. UE będzie również dążyć do zacieśnienia współpracy z partnerami, którzy stosują już własne podejścia względem regionu Indo-Pacyfiku – państwami ASEAN, Australią, Indiami, Japonią, Nową Zelandią, Republiką Korei, Stanami Zjednoczonymi oraz Zjednoczonym Królestwem. UE byłaby również zainteresowana nawiązaniem współpracy z państwami należącymi do sojuszu QUAD 4 w kwestiach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, takich jak zmiana klimatu, technologie i szczepionki.

UE będzie również kontynuować swoje wieloaspektowe relacje z Chinami 5 poprzez nawiązywanie kontaktów dwustronnych w celu promowania rozwiązań dla wspólnych problemów, współpracę w kwestiach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz zachęcenie Chin do przyczyniania się do pokoju i dobrobytu w regionie Indo-Pacyfiku. Jednocześnie we współpracy z partnerami międzynarodowymi, którzy wyrażają podobne obawy, UE będzie nadal chronić swoje podstawowe interesy i promować swoje wartości, jednocześnie przeciwstawiając się w sytuacjach, w których występują fundamentalne różnice zdań z Chinami, np. w kwestii praw człowieka.

UE zamierza zacieśnić partnerstwa ze wszystkimi właściwymi podmiotami w regionie Indo-Pacyfiku, z uwzględnieniem dynamiki i specyfiki subregionalnej.

Ocean Indyjski: brama dla Europy do regionu Indo-Pacyfiku

Ocean Indyjski jest dla Europy główną drogą prowadzącą na rynki regionu Indo-Pacyfiku i z powrotem. Stabilność i wolność żeglugi na tym obszarze mają zatem kluczowe znaczenie. UE jest zdecydowana wspierać swoich partnerów na Oceanie Indyjskim w radzeniu sobie z różnymi wyzwaniami, przed którymi stoją, takimi jak nasilające się skutki zmiany klimatu, zanieczyszczenie mórz i utrata różnorodności biologicznej lub nielegalne, nieraportowane i nieuregulowane połowy (połowy NNN). W tym celu UE może już teraz polegać na silnej sieci partnerstw 6 . 

UE będzie dążyć do tego, by stać się partnerem regionalnych wspólnot gospodarczych, wspierać wysiłki na rzecz wzmocnienia Komisji Oceanu Indyjskiego, kontynuować wdrażanie umów o partnerstwie gospodarczym ze swoimi afrykańskimi partnerami w regionie oraz pracować nad nową umową o partnerstwie gospodarczym ze Wspólnotą Wschodnioafrykańską.

Centralna pozycja ASEAN

Od ponad 40 lat UE i ASEAN rozwijają dynamiczne, wieloaspektowe partnerstwo. To partnerstwo strategiczne obejmuje kwestie polityczne, bezpieczeństwa, gospodarcze, środowiskowe, klimatyczne i społeczno-kulturowe, jak również kwestie związane z konektywnością 7 .

UE docenia zaangażowanie ASEAN w skuteczny multilateralizm i popiera centralną pozycję ASEAN, jego starania na rzecz stworzenia opartej na zasadach regionalnej architektury oraz funkcję wielostronnego łącznika. UE wspiera również kierowany przez ASEAN proces zmierzający do opracowania skutecznego, merytorycznego i prawnie wiążącego kodeksu postępowania na Morzu Południowochińskim, który nie powinien naruszać interesów stron trzecich. Współpraca między UE a ASEAN obejmuje także szereg kwestii związanych z bezpieczeństwem, m.in. w ramach Forum Regionalne ASEAN.

Współpraca z partnerami w regionie Pacyfiku

UE nawiązała długoterminowe partnerstwo z regionem Pacyfiku, które pragnie wzmocnić poprzez umowę o partnerstwie z Organizacją Państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku, która zastąpi umowę o partnerstwie z Kotonu. Wraz z unijną umową o partnerstwie gospodarczym z państwami Pacyfiku będzie stanowiła ona podstawę do zacieśnienia współpracy politycznej i strategicznej opartej na wspólnych wartościach i celach.

Poza partnerstwami z państwami Afryki, Karaibów i Pacyfiku UE utrzymuje bliskie relacje i prowadzi dialog polityczny ze wszystkimi państwami wyspiarskimi Pacyfiku i ściśle współpracuje z Forum Wysp Pacyfiku, Wspólnotą Pacyfiku i pozostałymi członkami Rady Organizacji Regionalnych Pacyfiku.

4. Jak realizujemy wizję: SIEDEM OBSZARÓW PRIORYTETOWYCH

W obliczu kryzysu związanego z COVID-19 UE skoncentruje się na tworzeniu warunków dla trwałej i inkluzywnej odbudowy społeczno-gospodarczej i będzie aktywnie współpracowała ze swoimi partnerami w następujących siedmiu obszarach:

·trwały i inkluzywny dobrobyt;

·transformacja ekologiczna;

·zarządzanie oceanami;

·administracja cyfrowa i partnerstwa cyfrowe;

·konektywność;

·bezpieczeństwo i obrona;

·bezpieczeństwo ludzkie.

4.1 Trwały i inkluzywny dobrobyt

Pandemia COVID-19 wystawiła na próbę odporność społeczeństw, gospodarek i łańcuchów dostaw. UE i region Indo-Pacyfiku muszą współpracować w celu zapewnienia „lepszej odbudowy”. Celem 13. szczytu ASEM (Azja-Europa), który odbędzie się w dniach 25–26 listopada 2021 r., będzie pobudzenie odbudowy w sposób ekologiczny i zrównoważony. Zostanie on wzmocniony poprzez wielostronną współpracę na szczeblu grupy G-20 i będą mu towarzyszyły dwustronne dialogi makroekonomiczne z regionalnymi partnerami grupy G-20. UE będzie również dążyć do rozwijania wymiany informacji na temat kwestii makroekonomicznych z partnerami takimi jak Indonezja oraz Biuro Badań Makroekonomicznych ASEAN+3.

Odporne i zróżnicowane łańcuchy wartości

Odporne łańcuchy wartości mają kluczowe znaczenie dla odbudowy. UE będzie współpracować ze swoimi partnerami z regionu Indo-Pacyfiku w celu wzmocnienia łańcuchów wartości poprzez zacieśnienie i zróżnicowanie stosunków handlowych, realizację obowiązujących umów handlowych, zakończenie trwających negocjacji handlowych oraz rozwój współpracy w strategicznych sektorach, w tym w celu rozwiązania problemu strategicznych zależności w łańcuchach dostaw. Na przykład w przypadku półprzewodników UE będzie współpracować z partnerami takimi jak Japonia, Republika Korei i Tajwan. UE będzie również współpracować z partnerami w celu wzmocnienia przepisów dotyczących ochrony handlu międzynarodowego przed nieuczciwymi praktykami, takimi jak dotacje dla przemysłu, przymus gospodarczy, przymusowy transfer technologii oraz kradzież własności intelektualnej.

 

Konieczne będzie rozwiązanie problemu braków w zakresie godnej pracy oraz naruszeń podstawowych praw pracowniczych, aby uczynić łańcuchy dostaw bardziej zrównoważonymi i odpowiedzialnymi. Jako lider w dziedzinie odpowiedzialnego prowadzenia działalności gospodarczej UE będzie dążyć do stworzenia masy krytycznej państw wspierających prawa w zakresie ochrony środowiska, prawa człowieka i prawa pracownicze, należytą staranność oraz najlepsze praktyki 8 . Staraniom dwustronnym i wielostronnym będą towarzyszyć inicjatywy UE podejmowane w ramach Europejskiego Zielonego Ładu w celu zapewnienia odpowiedzialnego prowadzenia działalności gospodarczej oraz wsparcia walki z wylesianiem oraz utratą bioróżnorodności. Ponadto UE będzie nadal wspierać włączanie krajów rozwijających się i krajów najsłabiej rozwiniętych do regionalnych i globalnych łańcuchów wartości.

Aby ograniczyć bariery techniczne w handlu, UE będzie współpracować z partnerami z regionu Indo-Pacyfiku o podobnych poglądach w zakresie ustalania norm i innych priorytetów regulacyjnych zgodnie z zasadami WTO. UE rozpocznie również współpracę regulacyjną w obszarach wspierających transformację ekologiczną i cyfrową, tak jak np. UE i Indie uzgodniły to w maju 2021 r.

Biorąc pod uwagę zasadniczą rolę, jaką sektor transportu odgrywa w zabezpieczaniu odpornych łańcuchów dostaw i promowaniu ekologicznej odbudowy społeczno-gospodarczej, kluczowym celem UE będzie zapewnienie odporności systemów transportowych w regionie Indo-Pacyfiku na przyszłe kryzysy. Zasadnicze znaczenie będzie miała współpraca na rzecz utrzymania i zapewnienia bezpieczeństwa morskiego i wolności żeglugi, zgodnie z prawem międzynarodowym, a w szczególności Konwencją Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS).

Podstawy stosunków handlowych

 

UE dąży do dalszej współpracy w zakresie otwartego, zrównoważonego i opartego na zasadach handlu z partnerami w regionie Indo-Pacyfiku, w tym w zakresie zwiększania wsparcia na rzecz modernizacji Światowej Organizacji Handlu. Szczególna uwaga zostanie zwrócona na wdrażanie i egzekwowanie kompleksowych umów handlowych z Japonią, Republiką Korei, Singapurem i Wietnamem oraz umowy o partnerstwie gospodarczym z państwami Pacyfiku 9 , a także unijnych umów o ochronie inwestycji z Singapurem i Wietnamem, które mają wejść w życie w nadchodzących latach.

Postępy w ratyfikacji kompleksowej umowy inwestycyjnej (CAI), w sprawie której pod koniec 2020 r. zakończono negocjacje z Chinami, leżą we wspólnym interesie UE i Chin.

UE będzie dążyć do zawarcia umów handlowych z Australią i Nową Zelandią oraz kontynuować prace nad umową z Indonezją, a także umową o partnerstwie gospodarczym ze Wspólnotą Wschodnioafrykańską. W maju 2021 r. UE i Indie wspólnie podjęły decyzję o wznowieniu negocjacji handlowych oraz rozpoczęciu negocjacji dotyczących oddzielnej umowy o ochronie inwestycji oraz umowy o oznaczeniach geograficznych. Zawarcie tych umów znacząco wpłynie na poprawę stosunków handlowo-inwestycyjnych między UE a Indiami. UE będzie również kontynuować pogłębione stosunki handlowo-inwestycyjne z partnerami, z którymi nie zawarła umów handlowych i inwestycyjnych, takimi jak Tajwan.

Ponadto UE jest nadal zainteresowana dalszą współpracą z ASEAN i należącymi do niego państwami członkowskimi, w tym poprzez możliwe wznowienie negocjacji handlowych z Malezją, Filipinami i Tajlandią, gdy warunki będą odpowiednie, oraz poprzez ewentualne negocjacje umów handlowych między regionami.

Szereg państw z regionu Indo-Pacyfiku korzysta z unijnych preferencji taryfowych w ramach ogólnego systemu preferencji taryfowych (GSP), ułatwiających dostęp do unijnych rynków. Podczas gdy kraje najsłabiej rozwinięte w regionie korzystają z bezcłowego i bezkontyngentowego rozwiązania w ramach inicjatywy „wszystko oprócz broni” 10 , Pakistan, Filipiny i Sri Lanka korzystają z rozwiązania motywacyjnego dotyczącego zrównoważonego rozwoju i dobrych rządów (GSP Plus). Instrumenty te w znacznym stopniu przyczyniły się do rozwoju gospodarczego tych państw, poszanowania przez nie praw człowieka i praw pracowniczych oraz ochrony środowiska i poprawy w zakresie sprawowania rządów.

4.2 Zielona transformacja

Działania UE w regionie Indo-Pacyfiku opierają się na długoterminowym planie współpracy z partnerami w celu zwalczania i łagodzenia zmiany klimatu oraz przystosowywania się do niej, a także przeciwdziałania utracie bioróżnorodności, zanieczyszczeniu i innym formom degradacji środowiska. Cel ten zostanie osiągnięty dzięki wyeliminowaniu czynników wywołujących te zjawiska oraz dzięki przejście na gospodarkę o bardziej zamkniętym obiegu.

W ramach tej strategii UE będzie:

·zawierać zielone sojusze 11  z partnerami o podobnych poglądach, którzy zobowiązali się do realizacji celu, jakim jest osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r., i innych ambitnych celów klimatycznych i środowiskowych. Pierwszy taki sojusz zawarto z Japonią w maju 2021 r. UE będzie również zawierać zielone sojusze z innymi partnerami;

·nadal wykorzystywać Międzynarodową platformę ds. zrównoważonego finansowania 12 , aby dzielić się najlepszymi praktykami i tworzyć wspólną płaszczyznę z partnerami o podobnych poglądach w zakresie podejść i narzędzi;

·współpracować z krajami będącymi największymi emitentami lub organizacjami regionalnymi, które mogą odegrać decydującą rolę w walce ze zmianą klimatu i promowaniu globalnej zielonej transformacji;

·w dalszym ciągu priorytetowo traktować odejście od węgla w ramach dwustronnych i wielostronnych zobowiązań oraz na forach międzynarodowych, w tym odejście od nowych inwestycji węglowych, stopniowe wycofywanie się z wytwarzania energii elektrycznej z węgla o nieobniżonej emisji i wydobycia węgla, a także zaangażowanie się w sprawiedliwą transformację z partnerami w regionie. 

·intensyfikować działania prowadzone z tym regionem w celu ochrony bioróżnorodności i odtworzenia zdegradowanych ekosystemów na lądzie i w oceanach. Będzie wiązało się to ze współpracą z kluczowymi partnerami w celu osiągnięcia ambitnych globalnych ram różnorodności biologicznej na okres po 2020 roku;

·prowadzić współpracę w celu stworzenia warunków dla bardziej modeli produkcji o bardziej zamkniętym obiegu, odporniejszych łańcuchów dostaw między UE a regionem oraz bardziej odpowiedzialnego wydobywania surowców;

·promować łańcuchy dostaw niepowodujące wylesiania;

·kontynuować wspieranie wzmocnionych działań na szczeblu regionalnym i globalnym w celu rozwiązania problemu zanieczyszczenia plastikiem 13 , w szczególności poprzez współpracę z ASEAN, Japonią i Chinami;

·kontynuować dialog na wysokim szczeblu i inne formy współpracy w zakresie ochrony środowiska w regionie, w szczególności z ASEAN, Australią, Chinami, Indiami, Indonezją, Japonią, Republiką Korei, Republiką Południowej Afryki i pozostałymi zainteresowanymi partnerami.

W ramach Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej (ISWMR) - Globalny Wymiar Europy 14 zwiększono docelowy poziom wydatków na działania skoncentrowane na przeciwdziałaniu zmianie klimatu do 30 %. Ponadto około 35 % programów badawczych w ramach programu „Horyzont Europa” poświęconych będzie działaniom w dziedzinie klimatu, oferując UE i partnerom z regionu Indo-Pacyfiku znaczne możliwości współpracy w zakresie przeciwdziałania zmianie klimatu i utracie bioróżnorodności.

Czysta energia i transport

W tym obszarze UE zamierza skoncentrować się na:

·mobilizowaniu dialogów energetycznych, partnerstw i instrumentów finansowych na rzecz zrównoważonej, bezpiecznej i przystępnej cenowo energii 15 ;

·priorytetowym traktowaniu sprawiedliwej transformacji w kierunku bezemisyjnego, zintegrowanego systemu energetycznego, który uwzględnia i łagodzi skutki odczuwane przez kraje i regiony znajdujące się w trudniejszej sytuacji.

·kontynuowaniu współpracy z partnerami z regionu Indo-Pacyfiku w zakresie badań i rozwoju w dziedzinie technologii czystej energii, w tym wodoru odnawialnego jako obszaru priorytetowego, aby umożliwić szybszą, tańszą i bardziej wydajną transformację energetyczną 16 ;

·wzmocnieniu współpracy w ramach Globalnego Porozumienia Burmistrzów w sprawie Klimatu i Energii, skupiającej się na miastach jako motorze działań w dziedzinie klimatu i transformacji w kierunku czystej energii, w celu podwojenia liczby sygnatariuszy w regionie (prawie 300 miast do 2023 r.).

·wdrażaniu strategii na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności w celu rozwiązania problemów związanych z obniżeniem emisyjności i transformacją cyfrową we współpracy z partnerami z regionu Indo-Pacyfiku oraz Organizacją Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO) i Międzynarodową Organizacją Morską;

·kontynuowaniu współpracy z szeregiem gospodarek regionu Indo-Pacyfiku w zakresie transformacji cyfrowej transportu, a także w sektorze kolejowym, w szczególności w odniesieniu do wdrażania europejskiego systemu zarządzania ruchem kolejowym;

4.3 Zarządzanie oceanami

UE podejmie działania mające na celu wzmocnienie zarządzania oceanami w regionie Indo-Pacyfiku w pełnej zgodności z prawem międzynarodowym, w szczególności z UNCLOS, przede wszystkim w celu zapewnienia zrównoważonego zarządzania zasobami oceanicznymi oraz ochrony bioróżnorodności 17 . UE będzie nadal wspierać partnerów z regionu Indo-Pacyfiku w przeprowadzaniu reform systemów zarządzania i kontroli dotyczących rybołówstwa za pośrednictwem szeregu umów o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów zawartych w regionie 18 oraz dialogów i grup roboczych 19 ds. nielegalnych, nieraportowanych i nieuregulowanych połowów (NNN). Działania te powinny przyczynić się do poprawy w zakresie przestrzegania przepisów w dziedzinie rybołówstwa oraz ochrony żywych zasobów morza i zrównoważonego zarządzania tymi zasobami w całym regionie. 

Jako największy rynek eksportowy dla produktów żywnościowych pochodzenia morskiego w regionie Indo-Pacyfiku UE jest aktywnym członkiem szeregu regionalnych organizacji ds. zarządzania rybołówstwem 20 , które odgrywają zasadniczą rolę w zrównoważonym zarządzaniu zasobami rybołówstwa. UE zamierza również zostać członkiem Komisji ds. Rybołówstwa na Północnym Pacyfiku. UE będzie kontynuować działania na rzecz zwiększenia skuteczności tych organów i nawiąże współpracę z partnerami o podobnych poglądach w ramach regionalnych organizacji ds. zarządzania rybołówstwem w regionie Indo-Pacyfiku, aby wspierać te organy w zapewnianiu zrównoważonego rybołówstwa.

Ponadto UE:

·zapewni wsparcie w prowadzonych w Komisji do spraw Zachowania Żywych Zasobów Morskich Antarktyki negocjacjach w sprawie wyznaczenia trzech nowych morskich obszarów chronionych na Oceanie Południowym;

·będzie budować zdolności w zakresie lepszego zarządzania oceanami poprzez stworzenie międzynarodowej sieci danych morskich oraz regionalnego systemu prognoz oceanicznych;

·będzie kontynuować działania w regionie na rzecz lepszego regionalnego zarządzania oceanami, zapobiegania zanieczyszczeniu i ochrony mórz, w szczególności poprzez wspieranie wdrażania istotnych regionalnych konwencji morskich i planów działania. Skuteczne zarządzanie morskimi obszarami chronionymi zapewnią inicjatywy takie jak projekt partnerski UE–Azja Południowo-Wschodnia;

·będzie kontynuować dialogi na wysokim szczeblu na temat oceanów i rybołówstwa z Australią, Indonezją, Japonią, Nową Zelandią, a także „partnerstwo oceaniczne” z Chinami;

·będzie nadal odgrywać kluczową rolę jako światowy dostawca usług w zakresie bezpieczeństwa morskiego (zob. sekcja 4.6).

·będzie upowszechniać godne warunki życia i pracy rybaków zgodnie z normami pracy MOP.

4.4 Administracja cyfrowa i partnerstwa cyfrowe

Zgodnie z komunikatem zatytułowanym „Cyfrowy kompas na 2030 r.: europejska droga w cyfrowej dekadzie” 21 UE będzie dążyć do wzmocnienia międzynarodowych partnerstw cyfrowych w regionie Indo-Pacyfiku oraz nawiązywać nowe partnerstwa. Partnerstwa te mają na celu wzmocnienie współpracy technicznej, strategicznej i badawczej z partnerami w zakresie infrastruktury, transformacji cyfrowej przedsiębiorstw i usług publicznych oraz rozwoju umiejętności, również w celu ułatwienia handlu cyfrowego. Umożliwią one UE i partnerom o podobnych poglądach zapewnienie opracowywania norm dla powstających technologii, w tym w dziedzinach takich jak sztuczna inteligencja, zgodnie z zasadami demokracji i prawami podstawowymi. Podstawę ich działań będzie stanowił zestaw narzędzi wykorzystujący współpracę regulacyjną, budowanie zdolności i umiejętności oraz inwestycje we współpracę międzynarodową i partnerstwa na rzecz badań.

W najbardziej zaawansowanych przypadkach UE będzie dążyć do sformalizowania takich partnerstw poprzez umowy o partnerstwie cyfrowym, które będą negocjowane z partnerami z regionu Indo-Pacyfiku o podobnych poglądach. Takie umowy rozszerzyłyby dwustronne stosunki handlowo-inwestycyjne poprzez zacieśnienie współpracy i interoperacyjności norm w kontekście powstających technologii, takich jak sztuczna inteligencja, w oparciu o zasady demokratyczne i prawa podstawowe, budowanie bardziej odpornych łańcuchów dostaw technologii, wspieranie innowacji opartych na wartościach i ułatwianie możliwości rynkowych dla przedsiębiorstw typu start-up i MŚP. Umożliwiłyby one pogłębioną współpracę w zakresie zarządzania danymi, zabezpieczonych przepływów i innowacji opartych na danych. Stanowiłyby one uzupełnienie trwających w ramach Światowej Organizacji Handlu negocjacji w sprawie handlu elektronicznego w odniesieniu do konkretnych kwestii, które są istotne na potrzeby wsparcia handlu cyfrowego. Na wstępnym etapie UE proponuje zbadać możliwość rozpoczęcia negocjacji z Japonią 22 , Republiką Korei i Singapurem.

Partnerstwo cyfrowe między UE a Indiami zostało wzmocnione w maju 2021 r. poprzez umowę o zacieśnieniu współpracy w zakresie powstających technologii, takich jak sztuczna inteligencja, obliczenia wielkiej skali, technologie kwantowe, bezpieczna technologia 5G oraz cyfryzacja sektora publicznego.

W nadchodzących latach UE wzmocni swoją współpracę z ASEAN poprzez wspieranie centralnego planu dotyczącego rozwoju cyfrowego ASEAN do roku 2025. UE rozważa zaproponowanie wspólnego podejścia UE–ASEAN obejmującego łączność cyfrową i naukę, badania naukowe, technologie oraz inwestycje w innowacje.

UE będzie również kontynuowała swoje zaangażowanie w regionie w celu propagowania konwergencji między systemami ochrony danych, aby zapewnić bezpieczne i swobodne przepływy danych, zarówno w regionie, jak i między regionem a innymi obszarami, w tym UE. Obejmuje to aktywną współpracę z kluczowymi partnerami w celu osiągnięcia „ustaleń dotyczących odpowiedniego stopnia ochrony”, w przypadku gdy spełnione są odpowiednie warunki. Współpraca ta przyniosła już rezultaty, takie jak utworzenie największego na świecie obszaru swobodnych i bezpiecznych przepływów danych między UE a Japonią w 2019 r. oraz zakończenie rozmów w sprawie odpowiedniego stopnia ochrony z Republiką Korei w 2021 r. Ponadto trwają ważne prace prowadzone wspólnie z Nową Zelandią w celu zapewnienia ciągłości decyzji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony przyjętej na podstawie poprzedniego systemu ochrony danych UE. Inni partnerzy, w tym Indie, Indonezja, Sri Lanka, Tajwan i Tajlandia przyjęli lub wdrażają nowoczesne przepisy o ochronie danych. Mogłoby to utorować drogę dla przyszłych rozmów na temat odpowiedniego stopnia ochrony. UE intensyfikuje również dialog z organizacjami i sieciami regionalnymi, takimi jak ASEAN, które odgrywają coraz większą rolę w kształtowaniu wspólnych standardów ochrony danych.

Badania naukowe i innowacje

Współpraca międzynarodowa w zakresie badań naukowych i innowacji jest kluczowa w kontekście zielonej i cyfrowej transformacji, a także na potrzeby wspierania wzrostu, dobrobytu i dobrostanu społecznego. Współpraca z partnerami z regionu Indo-Pacyfiku będzie propagowana w ramach programu „Horyzont Europa” zgodnie z globalnym podejściem UE 23 do współpracy w dziedzinie badań naukowych i innowacji. Współpraca ta będzie oparta na zasadzie otwartości, wyważonej w oparciu o większy poziom wzajemności i dążenie do równych warunków działania na podstawie poszanowania podstawowych zasad, takich jak wolność akademicka, równość płci, etyka, uczciwość i inkluzywność badań naukowych, otwarta nauka i kształtowanie polityki w oparciu o fakty.

Program „Horyzont Europa” umożliwia włączenie partnerów, których łączą wspólne wartości, w celu stworzenia bardziej systemowych możliwości w zakresie wspólnych badań naukowych i innowacji. Rozpoczęto nieformalne rozmowy z Australią, Japonią, Republiką Korei, Nową Zelandią i Singapurem. UE będzie ponadto nadal propagować współpracę w zakresie rozwoju kapitału ludzkiego, obejmującą m.in. szkolenie i mobilność naukowców w ramach programu działań „Maria Skłodowska-Curie”. Współpraca naukowa i rozwój działań w dziedzinie współpracy regionalnej są również elementem partnerstwa UE–ASEAN.

Edukacja

Inwestycje UE w edukację zostaną zwiększone do co najmniej 10 % środków w ramach Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej (ISWMR) - Globalny Wymiar Europy 24 w celu wzmocnienia systemów edukacji. Niedawne zobowiązanie w ramach podejścia Drużyna Europy dotyczące przekazania 1,7 mld EUR na rzecz Globalnego Partnerstwa na rzecz Edukacji przełoży się na zwiększenie środków na szkolnictwo podstawowe i średnie, a także na kształcenie i szkolenie techniczne i zawodowe.

Nowy program Erasmus+ będzie również zapewniał stałe możliwości wymiany akademickiej studentów i nauczycieli między regionem Indo-Pacyfiku a Europą, w szczególności w ramach kluczowych obszarów polityki związanych z zieloną i cyfrową transformacją 25 .

4.5 Konektywność

UE będzie działać na rzecz rozwoju wszystkich wymiarów konektywności z partnerami z regionu Indo-Pacyfiku. Zasady, na których opiera się unijne podejście 26 (zrównoważone, kompleksowe i oparte na przepisach), stanowią główny element niniejszej strategii na rzecz regionu Indo-Pacyfiku.

Kluczowe znaczenie dla rozwoju tej współpracy będzie miało pełne partnerstwo między UE a jej państwami członkowskimi. UE będzie promować inwestycje w cyfryzację i lepsze połączenie Europy z jej partnerami w regionie Indo-Pacyfiku, w tym za pomocą inicjatyw Drużyna Europy i zgodnie z deklaracją UE z marca 2021 r. w sprawie europejskich bram danych 27 . Zostanie to osiągnięte częściowo poprzez wspieranie partnerów we wdrażaniu otoczenia regulacyjnego i politycznego, które przyciągnie inwestycje prywatne i publiczne, stworzy równe warunki działania, zapewni spełnienie kryteriów w zakresie zrównoważonego rozwoju oraz przyjęcie międzynarodowych norm i zasad.

Pobudzenie inwestycji prywatnych będzie wymagało zaangażowania banków publicznych i agencji kredytów eksportowych państw członkowskich we współpracy z sektorem prywatnym i instytucjami UE. W stosownych przypadkach, w uzupełnieniu Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – Globalny Wymiar Europy, działania obejmą dążenie do komplementarności z innymi instrumentami UE, takimi jak instrument „Łącząc Europę”, „Horyzont Europa” czy InvestEU, jak również wykorzystania zasobów i pomocy technicznej ze strony Europejskiego Banku Inwestycyjnego, Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju oraz międzynarodowych instytucji finansowych.

Dwaj pierwsi „partnerzy UE w zakresie konektywności”, Japonia i Indie, są głównymi partnerami w regionie Indo-Pacyfiku, podobnie jak ASEAN, z którym UE uzgodniła w grudniu 2020 r. wspólną deklarację ministerialną w sprawie konektywności. UE będzie dążyć do współpracy z tymi partnerami w zakresie wspólnych projektów, jednocześnie starając się zacieśnić współpracę z innymi partnerami regionalnymi, takimi jak Australia i Republika Korei, a także z podmiotami działającymi na arenie międzynarodowej, takimi jak Stany Zjednoczone i Kanada, w ramach stosunków wielostronnych (G7/G20), jak również dwustronnych. O determinacji UE w pogłębianiu konektywności z tym regionem świadczy zakończenie negocjacji w sprawie kompleksowej umowy UE–ASEAN o transporcie lotniczym, pierwszej tego rodzaju umowy między regionami, obejmującej 37 państw.

UE będzie ponadto:

·zacieśniać stosunki na najwyższym szczeblu technicznym poprzez dialogi na temat transportu prowadzone z partnerami w regionie, w tym z ASEAN, Singapurem i Japonią, a wkrótce również z Republiką Korei i Australią;

·kontynuować finansowanie sektorowej współpracy technicznej, w tym w ramach partnerstw na rzecz lotnictwa z wieloma regionami Azji;

·kontynuować dwustronne dialogi z partnerami strategicznymi w dziedzinie transportu morskiego i bezpieczeństwa;

·kontynuować dialogi w dziedzinie przestrzeni kosmicznej, w stosownych przypadkach z uwzględnieniem wymiaru bezpieczeństwa, oraz nawiązywać nowe wymiany z partnerami w regionie.

UE podejmie dalsze działania na rzecz nawiązania współpracy w zakresie konektywności z partnerami i organizacjami regionalnymi w Afryce Wschodniej i w zachodniej części Oceanu Indyjskiego, aby zapewnić większe dostosowanie do priorytetów w zakresie infrastruktury zatwierdzonych przez Unię Afrykańską na lata 2021–2030. Wspólnota Pacyfiku również powinna odnieść korzyści z bliższych stosunków. UE będzie dążyć do komplementarności z istniejącymi inicjatywami regionalnymi w Azji Południowej 28 . W szerszej perspektywie UE będzie dążyć do osiągnięcia synergii w zakresie połączeń północ-południe w regionie i będzie nadal uczestniczyć w ramach ASEM dotyczących zrównoważonej konektywności.

4.6 Bezpieczeństwo i obrona

UE działa na rzecz promowania otwartej i opartej na przepisach architektury bezpieczeństwa regionalnego, w tym bezpiecznych morskich linii komunikacyjnych, budowania zdolności i zwiększonej obecności sił morskich w regionie Indo-Pacyfiku zgodnie z ramami prawnymi ustanowionymi przez UNCLOS.

UE i partnerzy z regionu Indo-Pacyfiku stoją w obliczu coraz bardziej podobnych wyzwań i zagrożeń dla bezpieczeństwa 29 . UE zwiększyła swoją współpracę w dziedzinie bezpieczeństwa z partnerami poprzez zagraniczne misje i operacje realizowane w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO), w tym w 2005 r. misję cywilną mającą na celu monitorowanie procesu pokojowego w Acehu w Indonezji, prowadzoną wraz z pięcioma partnerami z ASEAN: Malezją, Tajlandią, Brunei, Singapurem i Filipinami. UE prowadzi obecnie 18 misji cywilnych i wojskowych na całym świecie, w tym operację sił morskich UE EUNAVFOR u wybrzeży Somalii – operację Atalanta na Oceanie Indyjskim, jak również EUTM Mozambik .

Obecność sił morskich

W ubiegłym roku siły morskie UE u wybrzeży Somalii (EU NAVFOR) uczestniczące w operacji Atalanta przeprowadziły udane wspólne ćwiczenia morskie z partnerami z regionu Indo-Pacyfiku, w tym z Japonią, Pakistanem, Indiami i Dżibuti. UE będzie dążyć do przeprowadzania większej liczby wspólnych ćwiczeń i zawinięć do portów z partnerami z regionu Indo-Pacyfiku, w tym ćwiczeń wielostronnych, w celu zwalczania piractwa i ochrony wolności żeglugi, co jednocześnie pozwoli wzmocnić dyplomację morską UE w tym regionie.

Biorąc pod uwagę, jak ważna jest znacząca obecność europejskich sił morskich w regionie Indo-Pacyfiku, UE poszuka sposobów na zapewnienie zwiększonego rozmieszczenia sił morskich państw członkowskich w tym regionie. Uwzględniając wnioski wyciągnięte z pierwszej oceny unijnej koncepcji skoordynowanej obecności na morzu 30 , UE oceni możliwość wskazania morskich obszarów zainteresowania w regionie Indo-Pacyfiku i nawiąże współprace z partnerami w regionie, w tym poprzez zbadanie możliwości włączenia ich do tej inicjatywy.

Budowanie zdolności w zakresie bezpieczeństwa morskiego

UE będzie nadal realizować swój program na rzecz regionalnego bezpieczeństwa morskiego dla partnerów z zachodniej części Oceanu Indyjskiego, a także dążyć do rozszerzenia projektu w zakresie budowania zdolności – programu „Najważniejsze szlaki morskie na Oceanie Indyjskim” (CRIMARIO) w celu uwzględnienia obszaru południowego Pacyfiku oraz do osiągnięcia większej synergii z partnerami o podobnych poglądach. UE będzie budować zdolności morskie w zakresie zwalczania handlu narkotykami, handlu ludźmi i przestępstw przeciwko dzikiej przyrodzie, a także nielegalnych przepływów finansowych związanych z terroryzmem. UE będzie również zachęcać do konsolidacji mechanizmów wymiany informacji za pośrednictwem ośrodków syntezy informacji, w tym poprzez platformę wymiany informacji na temat regionu Indo-Pacyfiku (IORIS).

Rozszerzanie partnerstw UE

UE będzie dążyć do odgrywania większej roli w architekturze bezpieczeństwa ASEAN i uczestniczyć w strukturach spotkania ministrów obrony ASEAN i Państw Dialogu (ADMM+) oraz weźmie udział w Szczycie Azji Wschodniej. Ponadto UE zwiększy swoje zaangażowanie na innych forach, takich jak sympozjum na temat sił morskich na Oceanie Indyjskim.

UE zintensyfikuje swoje dialogi z partnerami na temat bezpieczeństwa i obrony, w tym na temat zwalczania terroryzmu, cyberbezpieczeństwa, nieproliferacji i rozbrojenia, przestrzeni kosmicznej oraz dialogi na temat bezpieczeństwa morskiego. W tym kontekście UE oddelegowuje doradców wojskowych do delegatur Unii w regionie (do chwili obecnej w Chinach i Indonezji). UE ustanowi unijną sieć dyplomacji cyfrowej, współpracując z delegaturami UE, a także z odpowiednimi ambasadami państw członkowskich na całym świecie.

Unia zwiększy również skalę działań prowadzonych wspólnie z partnerami w ramach projektu dotyczącego zwiększenia współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa w Azji oraz z tym kontynentem (ESIWA), obejmującego walkę z terroryzmem, cyberbezpieczeństwo, bezpieczeństwo morskie i zarządzanie kryzysowe. Na etapie pilotażowym partnerami są Indie, Indonezja, Japonia, Republika Korei, Singapur i Wietnam, przy czym unijni eksperci wojskowi są już obecni w Indonezji i Wietnamie.

Partnerzy z regionu Indo-Pacyfiku wnieśli już wkład w misje i operacje UE w ramach WPBiO na rzecz pokoju i stabilności. UE zawarła umowy w sprawie ram udziału z Australią, Republiką Korei, Nową Zelandią i Wietnamem. UE będzie zachęcać partnerów z regionu Indo-Pacyfiku do większego udziału w misjach i operacjach w ramach WPBiO, dążyć do zawarcia umów w sprawie ram udziału z innymi partnerami z regionu Indo-Pacyfiku, jak również wspierać działania partnerów z regionu Indo-Pacyfiku na rzecz rozwijania ich własnych zdolności w zakresie utrzymywania pokoju.

Nowe wyzwania związane z bezpieczeństwem

Jeśli chodzi o cyberbezpieczeństwo, UE wzmocni budowanie zdolności partnerów do walki z cyberprzestępczością, korzystając z istniejących norm i mechanizmów współpracy (tj. konwencji budapeszteńskiej Rady Europy o cyberprzestępczości) oraz w celu zwiększenia odporności na zagrożenia cybernetyczne. Jeżeli chodzi o walkę z terroryzmem, Unia podejmie działania mające na celu wzmocnienie pozycji społeczności w walce z brutalnym ekstremizmem. UE będzie również wspierać współpracę między Europolem a organami ścigania partnerów.

UE będzie współpracować z partnerami w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i nierozprzestrzeniania broni jądrowej, chemicznej i biologicznej. Będzie wspierać wykonanie i upowszechnianie Traktatu o handlu bronią oraz dążyć do opracowania wraz z partnerami o podobnych poglądach wielostronnych inicjatyw w zakresie kontroli wywozu broni i kontroli wywozu produktów podwójnego zastosowania. Od 2010 r. UE prowadzi współpracę z państwami ASEAN w ramach inicjatywy UE w zakresie centrów doskonałości ds. substancji chemicznych, biologicznych, radiologicznych i jądrowych (EU CBRN CoE). Inicjatywa ta będzie nadal wykorzystywana do wspierania partnerów i regionów w zwiększaniu możliwości w zakresie ograniczania ryzyka związanego z CBRJ i zarządzania bezpieczeństwem w odniesieniu do wszystkich zagrożeń zgodnie z podejściem opartym na dobrowolności i zapotrzebowaniu 31 .

UE zapewni wsparcie w walce ze zjawiskiem manipulacji i ingerencji w zakresie informacji ze strony zagranicznych podmiotów państwowych i niepaństwowych w regionie Indo-Pacyfiku za pomocą nowych narzędzi służących do identyfikacji, analizy i oceny przypadków manipulacji w zakresie informacji, przeciwdziałania takim działaniom i nakładania kar za takie manipulacje. Unia rozbuduje sieci ekspertów w regionie, będzie prowadzić wymianę informacji i doświadczeń z partnerami o podobnych poglądach oraz zwiększać świadomość na temat zjawiska manipulacji i ingerencji w zakresie informacji. Działania w tej dziedzinie będą obejmowały wspieranie niezależnych treści na użytek środków masowego przekazu. Pomoże to stworzyć pluralistyczne i oparte na faktach środowisko informacyjne, zmniejszyć zależność od kontrolowanych przez państwo zagranicznych mediów i przyczyni się do przeciwdziałania ich wpływowi.

4.7 Bezpieczeństwo ludzkie

Zdrowie

Pandemia COVID-19 ujawniła na całym świecie słabe punkty w zakresie systemów opieki zdrowotnej, mechanizmów reagowania na epidemie oraz potencjału badawczego i produkcyjnego w dziedzinie chorób wirusowych i szczepionek. Zdrowie stało się zatem głównym tematem współpracy z wieloma partnerami w regionie Indo-Pacyfiku. W 2020 r. UE przyjęła dwa duże programy regionalne, aby pomóc partnerom w stawieniu czoła sanitarnym skutkom pandemii.

 

UE będzie nadal współpracować ze wszystkimi partnerami z regionu Indo-Pacyfiku, aby zapewnić skuteczną wielostronną reakcję na COVID-19 i przyszły globalny kryzys zdrowotny. Obejmowałoby to:

·wspieranie partnerów z regionu Indo-Pacyfiku o niskich i średnich dochodach w uzyskiwaniu dostępu do szczepionki przeciwko COVID-19 w ramach programu COVAX oraz za pośrednictwem innych środków. UE wspiera wiele państw w tym regionie 32 , dostarczając środki ochrony osobistej i sprzęt medyczny, leki oraz wiedzę specjalistyczną w dziedzinie zdrowia. Indie będą głównym obszarem współpracy, w tym w zakresie jakości farmaceutycznych składników czynnych; Przyszły unijny urząd ds. gotowości i reagowania na wypadek stanu zagrożenia zdrowia będzie ściśle współpracować z globalnymi partnerami w celu zajęcia się kwestią międzynarodowych łańcuchów dostaw oraz zwiększenia światowych zdolności produkcyjnych i dostępu do medycznych środków przeciwdziałania.

·wzmocnioną wielostronną współpracę zgodnie ze strategią farmaceutyczną UE na rzecz zapewnienia bezpiecznych i zróżnicowanych łańcuchów dostaw produktów farmaceutycznych i przemysłowych związanych ze zdrowiem w celu ułatwienia dostępu do wysokiej jakości leków i produktów zdrowotnych;

·wspólne badania na rzecz zwalczania chorób zakaźnych i poprawy dostępu do produktów leczniczych i leczenia. W ramach programu badawczego „Horyzont Europa” partnerzy z regionu Indo-Pacyfiku będą mogli uczestniczyć w finansowanych przez UE działaniach w zakresie badań naukowych i innowacji;

·podłączenie zainteresowanych państw, które wprowadziły interoperacyjne systemy zaświadczeń COVID-19, do systemu unijnego cyfrowego zaświadczenia COVID. UE udostępniła publicznie specyfikacje techniczne oraz oprogramowanie podstawowe jako oprogramowanie otwarte;

·wspieranie transformacji w kierunku zdrowych i zrównoważonych systemów żywnościowych. UE dąży do zacieśnienia współpracy w zakresie strategii „od pola do stołu” i strategii na rzecz bioróżnorodności z partnerami o podobnych poglądach. UE zamierza nawiązać dialog na temat zrównoważonych systemów żywnościowych z zainteresowanymi partnerami z regionu Indo-Pacyfiku (niektórzy z nich planują własne strategie i programy dotyczące zrównoważonego rozwoju), bądź też zawrzeć dwustronne i wielostronne porozumienia na rzecz współpracy w zakresie bezpieczeństwa żywności, zdrowia zwierząt i roślin oraz zrównoważonego rozwoju;

·współpracę w zakresie zwalczania zanieczyszczenia powietrza, w szczególności w ośrodkach miejskich.

Zwiększenie zaangażowania UE na rzecz zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi i gotowości na wypadek klęsk żywiołowych

Region Indo-Pacyfiku jest bardzo narażony na klęski żywiołowe i katastrofy antropogeniczne. Zmiana klimatu nie tylko potęguje to narażenie, ale jest też czynnikiem zwielokrotniającym zagrożenie, który komplikuje i przedłuża sytuacje konfliktowe, a także zwiększa potrzeby humanitarne. W szczególności zapobiegawcze podejście do działań humanitarnych i systemy wczesnego ostrzegania mogą pomóc w zwiększeniu odporności społeczności w regionach podatnych na zagrożenia. UE wykorzysta również swoje przewodnictwo w platformie reagowania na wysiedlenia wywołane klęskami żywiołowymi w 2022 r. do promowania globalnych działań na rzecz ochrony osób wysiedlonych wskutek klęsk żywiołowych i zmiany klimatu w regionie Indo-Pacyfiku.

Przez ostatnie 25 lat UE prowadziła współpracę z podmiotami w regionie w zakresie gotowości na wypadek klęsk żywiołowych i reagowania na nie – w tym z Afganistanem, Pakistanem, Iranem, Mozambikiem, Bangladeszem, Mjanmą/Birmą, Filipinami, Nepalem i niektórymi państwami ASEAN najbardziej dotkniętymi klęskami żywiołowymi i katastrofami antropogenicznymi. W odpowiedzi na sytuacje nadzwyczajne lub klęski żywiołowe UE dostarczała artykuły pierwszej potrzeby i wysyłała zespoły ratownicze i będzie nadal wspierać budowanie zdolności w zakresie zarządzania klęskami żywiołowymi we współpracy z organizacjami takimi centrum koordynacyjne ASEAN ds. pomocy humanitarnej (centrum AHA). Rozważone zostaną również działania w kontekście koalicji na rzecz infrastruktury odpornej na klęski żywiołowe.

Europejski globalny system nawigacji satelitarnej będzie oferował nową usługę rozsyłania komunikatów alarmowych z wykorzystaniem infrastruktury Galileo. Trwa współpraca z Japonią w celu opracowania wspólnego formatu komunikatów służących do powiadamiania o sytuacjach nadzwyczajnych. Unijna usługa programu Copernicus w zakresie zarządzania kryzysowego w dalszym ciągu wspiera działania pomocowe w krajach regionu Indo-Pacyfiku oraz jest źródłem informacji wykorzystywanych do wczesnego ostrzegania o powodziach, suszach i pożarach lasów oraz ich monitorowania.

5. Wykonanie agendy: kluczowe działania

UE włączy niniejszą strategię do głównego nurtu dialogów prowadzonych obecnie ze partnerami regionalnymi i wielostronnymi oraz skoordynuje podejście względem regionu Indo-Pacyfiku z państwami członkowskimi UE. W realizacji strategii pomogą szczyty, spotkania ministerialne, dialogi i przyszłe umowy z partnerami w regionie. Parlament Europejski będzie w pełni informowany.

Realizacja strategii będzie finansowana z szeregu źródeł - w tym z Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – Globalny Wymiar Europy, zgodnie z jego zakresem. UE zmaksymalizuje wpływ swojego budżetu poprzez wdrażanie gwarancji i instrumentów finansowania mieszanego wspieranych z Europejskiego Funduszu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju Plus, aby zapewnić szeroką mobilizację finansowania na rzecz rozwoju, w tym z sektora prywatnego, we współpracy z europejskimi i międzynarodowymi instytucjami finansowymi. 

Najważniejsze informacje o proponowanych działaniach UE:

·współpraca z partnerami z regionu Indo-Pacyfiku w celu stworzenia bardziej odpornych i zrównoważonych globalnych łańcuchów wartości poprzez dywersyfikację stosunków handlowych i gospodarczych oraz poprzez opracowanie standardów i przepisów technologicznych zgodnych z wartościami i zasadami UE;

·zakończenie negocjacji handlowych UE z Australią, Indonezją i Nową Zelandią; wznowienie negocjacji handlowych i rozpoczęcie negocjacji inwestycyjnych z Indiami; zawarcie umowy o partnerstwie gospodarczym ze Wspólnotą Wschodnioafrykańską.; ocena możliwości wznowienia negocjacji handlowych z Malezją, Filipinami i Tajlandią oraz ewentualne negocjacje międzyregionalnej umowy handlowej z ASEAN;

·zawarcie umów o partnerstwie i współpracy z Malezją i Tajlandią; rozpoczęcie negocjacji w sprawie umowy o partnerstwie i współpracy z Malediwami oraz doprowadzenie do pełnej realizacji planowanej umowy o partnerstwie między UE a krajami Afryki, Karaibów i Pacyfiku;

·zawarcie zielonych sojuszy i partnerstw z chętnymi i ambitnymi partnerami z regionu Indo-Pacyfiku w celu przeciwdziałania zmianie klimatu i degradacji środowiska;

·wzmocnienie zarządzania oceanami w regionie, w tym zwiększenie wsparcia UE na rzecz systemów zarządzania i kontroli dotyczących rybołówstwa w krajach regionu Indo-Pacyfiku, zwalczanie połowów NNN oraz wdrożenie umów o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów;

·rozszerzenie sieci partnerstw cyfrowych na partnerów z regionu Indo-Pacyfiku, jak również zbadanie możliwości zawarcia nowych umów o partnerstwie cyfrowym;

·przyspieszenie wdrażania partnerstw na rzecz konektywności z Japonią i Indiami; wspieranie partnerów w tworzeniu odpowiedniego otoczenia regulacyjnego i ułatwienie mobilizacji środków finansowych niezbędnych do celów poprawy konektywności między Europą a regionem Indo-Pacyfiku w praktyce;

·wzmocnienie współpracy w zakresie badań i innowacji w ramach programu „Horyzont Europa”; zbadanie możliwości włączenia do tego programu kwalifikujących się partnerów z regionu Indo-Pacyfiku o podobnych poglądach, takich jak Australia, Japonia, Republika Korei, Nowa Zelandia i Singapur;

·zbadanie sposobów zapewnienia większego rozmieszczenia sił morskich państw członkowskich UE w celu wsparcia ochrony morskich linii komunikacyjnych i wolności żeglugi w regionie Indo-Pacyfiku, przy jednoczesnym zwiększeniu zdolności partnerów z regionu Indo-Pacyfiku w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa morskiego.

·zwiększenie wsparcia na rzecz systemów opieki zdrowotnej i gotowości na wypadek pandemii w najsłabiej rozwiniętych krajach regionu Indo-Pacyfiku, zwiększenie współpracy w zakresie badań nad chorobami zakaźnymi w kontekście programu badawczego „Horyzont Europa”;

Komisja i Wysoki Przedstawiciel zwracają się do Parlamentu Europejskiego i Rady o zatwierdzenie podejścia przedstawionego w niniejszym wspólnym komunikacie oraz o współpracę przy realizacji określonych w nim działań i przeprowadzeniu ich przeglądu.

-------------------

(1)

 Reunion, Majotta, Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne, Nowa Kaledonia, Wallis i Futuna, Polinezja Francuska.

(2)

W tym ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną.

(3)

Zob. m.in. konkluzje Rady w sprawie unijnej strategii współpracy w regionie Indo-Pacyfiku (19 kwietnia 2021 r.), wspólny komunikat „W kierunku kompleksowej strategii współpracy z Afryką” (9 marca 2020 r.), konkluzje Rady „Róg Afryki: priorytet geostrategiczny UE” (10 maja 2020 r.), strategia UE dotycząca łączenia Europy i Azji oraz konkluzje Rady „Wzmocnienie współpracy UE w zakresie bezpieczeństwa w Azji i w stosunkach z tym kontynentem.

(4)

QUAD to czterostronny dialog na temat bezpieczeństwa pomiędzy Australią, Indiami, Japonią oraz Stanami Zjednoczonymi.

(5)

Wspólny komunikat: „UE–Chiny – perspektywa strategiczna”, 12 marca 2019 r.

(6)

 Przykładami takich partnerstw są Unia Afrykańska (UA), Komisja Oceanu Indyjskiego, Stowarzyszenie Współpracy Regionalnej Oceanu Indyjskiego, Południowoafrykańska Wspólnota Rozwoju (SADC), Wspólny Rynek Afryki Wschodniej i Południowej (COMESA), Wspólnota Wschodnioafrykańska (EAC), Międzyrządowy Organ ds. Rozwoju oraz Południowoazjatyckie Stowarzyszenie na rzecz Współpracy Regionalnej.

(7)

https://www.consilium.europa.eu/nl/press/press-releases/2020/12/01/eu-asean-joint-ministerial-statement-on-connectivity/

(8)

Przygotowywane przepisy UE w tej dziedzinie stworzą potrzebę zwiększenia skali unijnego projektu „Odpowiedzialne łańcuchy dostaw w Azji” realizowanego z Chinami, Japonią, Mjanmą/Birmą, Filipinami, Tajlandią i Wietnamem. UE i ONZ współpracują z Indiami, Indonezją, Malezją, Mjanmą/Birmą, Sri Lanką oraz Tajlandią w celu propagowania wdrażania Wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka w Azji.

(9)

Zakres istniejącej umowy o partnerstwie gospodarczym z państwami wyspiarskimi Pacyfiku (Papuą-Nową Gwineą, Fidżi, Samoa oraz Wyspami Salomona) zostanie prawdopodobnie rozszerzony w celu uwzględnienia nowych członków (Tonga, Timor Wschodni i prawdopodobnie Kiribati, Tuvalu i Vanuatu), a jej przedmiot zostanie rozszerzony prawdopodobnie na usługi i inwestycje.

(10)

 Wszystkie kraje uznane przez ONZ za kraje najsłabiej rozwinięte kwalifikują się do programu „wszystko oprócz broni”. W regionie Indo-Pacyfiku dotyczy to między innymi Bangladeszu, Kambodży, Dżibuti, Laosu, Madagaskaru, Mozambiku.

(11)

Zielone sojusze i partnerstwa: https://ec.europa.eu/international-partnerships/topics/green-deal_en

(12)

Platforma ds. zrównoważonego finansowania: https://ec.europa.eu/info/business-economy-euro/banking-and-finance/sustainable-finance/overview-sustainable-finance/platform-sustainable-finance_en

(13)

W szczególności w ramach projektu „Re-thinking Plastics” [„Nowa koncepcji przyszłości tworzyw sztucznych”].

(14)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947 z dnia 9 czerwca 2021 r. ustanawiające Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej - Globalny Wymiar Europy

(15)

 Istniejące partnerstwa obejmują projekty takie jak projekt gazociągu Turkmenistan-Afganistan–Pakistan–Indie (TAPI) oraz projekt energetyczny CASA1000 Azja Centralna–Azja Południowa.

(16)

Ramy inicjatywy „Mission Innovation” 2015 pobudziły inwestycje w wysokości ponad 4,9 mld USD rocznie w innowacje w zakresie czystej energii oraz zaowocowały ponad 70 nowymi formami współpracy w ciągu ostatnich 5 lat, a obecnie są ukierunkowane na innowacje w zakresie transportu morskiego, wodoru i energetyki.

(17)

Zgodnie ze wspólnym komunikatem w sprawie międzynarodowego zarządzania oceanami JOIN(2016) 49 final.

(18)

 Wyspy Cooka, Kiribati, Sfederowane Stany Mikronezji, Wyspy Salomona, Madagaskar, Mauritius, Mozambik i Seszele. Odbędą się rozmowy z innymi partnerami w regionie.

(19)

Z Tajwanem, Tajlandią, Chinami, Tajlandią, Ghaną, Koreą, USA i Japonią.

(20)

Komisja ds. Tuńczyka na Oceanie Indyjskim, Organizacja Rybołówstwa Południowego Oceanu Indyjskiego, Komisja ds. Rybołówstwa na Zachodnim i Środkowym Pacyfiku oraz Regionalna Organizacja ds. Zarządzania Rybołówstwem na Południowym Pacyfiku.

(21)

 „Cyfrowy kompas na 2030 r.: europejska droga w cyfrowej dekadzie”, Cyfrowa dekada (europa.eu)

(22)

Na szczycie, który odbył się w maju 2021 r., UE i Japonia postanowiły wzmocnić swoje partnerstwo cyfrowe poprzez uzgodnienie planu współpracy na rzecz rozszerzenia współpracy w zakresie technologii 6G, normalizacji, sztucznej inteligencji, łańcucha bloków, technologii kwantowej lub cyberbezpieczeństwa, a także współpracy na rzecz bardziej odpornych łańcuchów dostaw półprzewodników oraz zbadania możliwości współpracy w zakresie innowacji w zakresie zaawansowanych półprzewodników.

(23)

Globalne podejście do współpracy międzynarodowej w dziedzinie badań naukowych i innowacji.

(24)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947 z dnia 9 czerwca 2021 r. ustanawiające Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej - Globalny Wymiar Europy

(25)

 W okresie 2014–2020 w ramach programu Erasmus+ odbyło się ponad 18 000 wymian studentów i nauczycieli pomiędzy regionem Indo-Pacyfiku i Europą, przy czym dwie trzecie beneficjentów przybyło z regionu Indo-Pacyfiku do Europy.

(26)

Jak określono w komunikacie z 2018 r. w sprawie łączności między UE a Azją.

(27)

 Deklaracja w sprawie europejskich bram danych:   digital_day_2021_data_gateways_declaration_E5DAD6A3-ECB7-0A42-CB1F162C9F47AC25_74941 (3).pdf

(28)

Obejmuje to inicjatywę dotyczącą regionalnych połączeń infrastrukturalnych w Azji Południowej, inicjatywę Państw z Regionu Zatoki Bengalskiej na rzecz Wielosektorowej Współpracy Technicznej i Gospodarczej oraz koalicję na rzecz rozwoju odpornej infrastruktury.

(29)

 Konkluzje Rady z maja 2018 r. o zwiększeniu współpracy UE w zakresie bezpieczeństwa w Azji i w stosunkach z tym kontynentem.

(30)

  https://www.consilium.europa.eu/pl/press/press-releases/2021/01/25/gulf-of-guinea-council-conclusions-launching-the-pilot-case-for-the-coordinated-maritime-presences-concept/  

(31)

  https://europa.eu/cbrn-risk-mitigation/index_en  

(32)

 Afganistan, Bangladesz, Bhutan, Kambodża, Fidżi, Indie, Indonezja, Kiribati, Laos, Malediwy, Mongolia, Nepal, Pakistan, Papua-Nowa Gwinea, Filipiny, Samoa, Wyspy Salomona, Sri Lanka, Timor Wschodni, Tonga, Tuvalu, Vanuatu i Wietnam.