KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 16.5.2018

COM(2018) 301 final

ZAŁĄCZNIKI

do

KOMUNIKATU KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY EUROPEJSKIEJ I RADY

Sprawozdanie z postępu wdrażania Europejskiego programu w zakresie migracji

ZAŁĄCZNIK 1 – fundusz powierniczy UE dla Afryki

Wkłady państw członkowskich

	Wkłady zaświadczone (EUR)				Wkłady otrzymane (EUR)
Państwo	Wszystkie obszary	W podziale na obszary			Na dzień 8 maja 2018 r.
		Sahel i jezioro Czad	Róg Afryki	Afryka Północna	Ogółem
Austria	6 000 000		3 000 000	3 000 000	6 000 000
Belgia	10 000 000	5 500 000	500 000	4 000 000	6 000 000
Bułgaria	550 000	220 000	220 000	110 000	550 000
Chorwacja	300 000	100 000	100 000	100 000	300 000
Czechy	10 411 624	-	740 000	9 671 624	10 411 624
Dania	10 032 933	2 400 768	2 400 768	5 231 396	10 032 932
Estonia	1 450 000	-	-	1 450 000	1 450 000
Finlandia	5 000 000	1 000 000	3 000 000	1 000 000	5 000 000
Francja	9 000 000	7 200 000	1 200 000	600 000	9 000 000
Niemcy	157 500 000	39 600 000	1 200 000	116 700 000	139 500 000
Węgry	9 450 000		700 000	8 750 000	9 450 000
Irlandia	6 000 000	1 200 000	4 200 000	600 000	2 600 000
Włochy	104 000 000	86 000 000	5 000 000	11 000 000	102 000 000
Łotwa	300 000	20 000	20 000	260 000	300 000
Litwa	200 000	20 000	20 000	160 000	200 000
Luksemburg	3 100 000	3 000 000	100 000		3 100 000
Malta	325 000	-	125 000	200 000	175 000
Niderlandy	26 362 000	3 000 000	13 362 000	10 000 000	23 362 000
Norwegia (ekwiwalent NOK w EUR)	8 865 381	2 695 547	4 061 018	2 108 815	8 865 381
Polska	10 550 748	-	1 100 000	9 450 748	10 550 748
Portugalia	1 800 000	855 000	180 000	765 000	1 800 000
Rumunia	100 000	40 000	40 000	20 000	100 000
Słowacja	10 350 000	700 000	300 000	9 350 000	10 350 000
Słowenia	100 000	40 000	40 000	20 000	100 000
Hiszpania	9 000 000	7 200 000	1 200 000	600 000	9 000 000
Szwecja	3 000 000	1 200 000	1 200 000	600 000	3 000 000
Szwajcaria	4 100 000	1 640 000	1 640 000	820 000	3 600 000
Zjednoczone Królestwo	6 000 000		3 000 000	3 000 000	1 200 000
Wkład zewnętrzny ogółem	413 847 685	163 631 316	48 648 787	199 567 583	377 997 685

Projekty zatwierdzone zgodnie z celami strategicznymi funduszu powierniczego UE dla Afryki (w mln EUR)

Fundusz powierniczy UE dla Afryki – cele strategiczne	Sahel i jezioro Czad	Róg Afryki	Afryka Północna	Różne segmenty	Ogółem
1.Lepsze perspektywy gospodarcze i większe możliwości zatrudnienia	383,6	184	0	0	567,6
2.Zwiększanie odporności wspólnot lokalnych	397	335,2	0	0	732,2
3.Lepsze zarządzanie migracją	182,5	114,15	335	123,6	755,25
4.Lepsze zarządzanie i bardziej skuteczne zapobieganie konfliktom	328,1	174,8	0	0	502,9
5.Inne cele oraz cele przekrojowe	2,2	12,1	0	21,5	35,8
Ogółem	1293*	820,3*	335*	145,1*	2 593*

*Wartości zaokrąglone

ZAŁĄCZNIK 2 - Instrument Pomocy dla Uchodźców w Turcji

Z operacyjnego punktu widzenia do końca 2017 r. w ramach instrumentu zaciągnięto zobowiązania na całą pulę środków, tj. 3 mld EUR, i podpisano umowy 1 na realizację 72 projektów. Realizacja wszystkich tych umów już się rozpoczęła. Od ostatniego sprawozdania z marca 2018 r. wartość wypłat wzrosła z 1,85 mld EUR do ponad 1,93 mld EUR, tj. 64 % łącznej puli środków. Saldo ma zostać wniesione w trakcie realizacji projektów Instrumentu, przy czym ostateczne płatności powinny wpłynąć najpóźniej do końca 2021 r. Więcej informacji można znaleźć w zaktualizowanej tabeli projektów zamieszczonej w internecie 2 . Trwające działania mają istotne oddziaływanie bezpośrednio w terenie.

Pomoc humanitarna 3

W ramach siatki bezpieczeństwa socjalnego w sytuacjach nadzwyczajnych ponad 1,3 mln uchodźców korzysta obecnie z comiesięcznych świadczeń pieniężnych za pośrednictwem programu. Z programu warunkowych świadczeń pieniężnych na rzecz projektów związanych z edukacją korzystają obecnie rodziny ponad 290 000 dzieci uchodźców, które regularnie uczęszczają do szkoły.

Oprócz siatki bezpieczeństwa socjalnego w sytuacjach nadzwyczajnych oraz programu warunkowych świadczeń pieniężnych na rzecz projektów związanych z edukacją realizowane są również inne projekty dotyczące zdrowia, w tym usług specjalistycznych, kształcenia pozaformalnego i ochrony. Inne projekty dotyczą informowania o usługach administracji publicznej oraz wspierania takich działań informacyjnych i ułatwiania dostępu do tych usług. W sumie w ramach instrumentu uzgodnionych zostało 45 projektów związanych z pomocą humanitarną.

Pomoc pozahumanitarna

Dzięki dotacji bezpośredniej udzielonej przez Ministerstwo Zdrowia działa 12 ośrodków opieki zdrowotnej dla migrantów, które przyczyniają się do poprawy podstawowych usług opieki zdrowotnej. W ośrodkach tych oraz w 86 innych wcześniej otwartych ośrodkach zatrudnionych jest 813 pracowników. Uchodźcom udzielono łącznie 763 963 konsultacji w ramach podstawowej opieki zdrowotnej, a 217 511 niemowląt uchodźców syryjskich otrzymało komplet szczepień 4 . Ponadto rozpoczęto realizację projektów na rzecz budowy dwóch szpitali w prowincjach Kilis i Hatay, które będą posiadać odpowiednio 300 i 250 łóżek.

Dzięki dotacji bezpośredniej od Ministerstwa Edukacji Narodowej 312 151 dzieci uczestniczyło w kursach języka tureckiego, które były prowadzone przez 5 486 nauczycieli języka zatrudnionych w ramach instrumentu. Rozpoczęto dystrybucję materiałów papierniczych i podręczników, które trafią do 500 000 uczniów, a także przystąpiono do budowy 175 szkół.

Druga transza Instrumentu

Oświadczenie UE–Turcja z marca 2016 r. przewiduje, że „Gdy zasoby te będą się wyczerpywały (...) UE uruchomi dalsze finansowanie tego instrumentu w dodatkowej kwocie 3 mld euro do końca 2018 r.”. Trwa właśnie uruchamianie drugiej transzy w kwocie 3 mld EUR. Aby uniknąć luk w finansowaniu instrumentu konieczne będzie jego sprawne wdrożenie, tak aby pierwsze umowy finansowane z następnej transzy mogły zostać podpisane latem 2018 r. Przygotowywana jest zaktualizowana ocena potrzeb, które powinna być gotowa w czerwcu 2018 r.

ZAŁĄCZNIK 3 - Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna

1.Oddelegowywanie

Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej nadal wspiera państwa członkowskie pierwszej linii, oddelegowując pracowników do Grecji, Włoch, Bułgarii i Hiszpanii, a także do regionu Bałkanów Zachodnich – łącznie ponad 1 300 członków zespołów Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Mapa przedstawia sytuację według stanu na okres 14-18 maja 2018 r.

* Bałkany Zachodnie

W okresie od dnia 1 stycznia do 30 kwietnia 2018 r. państwa członkowskie przeznaczyły ponad 75 272 osobodni.

PC/PSS 5	Oddelegowanie z EBCG 6 - liczba osobodni (z wył. oddelegowań wewnętrznych)	Załoga/personel techniczny, pracownicy koordynujący i tłumacze ustni - oddelegowane osobodni (z wył. oddelegowań wewnętrznych)	Oddelegowania wewnętrzne - liczba osobodni	Oddelegowania - region Bałkanów Zachodnich	Ogółem
Austria	2 725			931	3 656
Belgia	486				486
Bułgaria	712		3 024	29	3 765
Chorwacja	196	257		367	820
Cypr	26				26
Republika Czeska	1 514	212		1 210	2 936
Dania	2 014	406			2 420
Estonia	1 672	272		157	2 101
Finlandia	568	268		6	842
Francja	6 213	159		167	6 539
Niemcy	8 318	378		1 714	10 410
Grecja	244	6	6 323	29	6 602
Węgry	276			122	398
Islandia		126		-	126
Włochy	450	193	3 283	138	4 064
Łotwa	967	676		731	2 374
Litwa	2 018	198		12	2 228
Luksemburg	302	156		6	464
Malta		313		48	361
Niderlandy	3 659	3 653		414	7 726
Norwegia	372	-		6	378
Polska	3 101	157		867	4 125
Portugalia	1 161	754		306	2 221
Rumunia	1 860	167		432	2 459
Słowacja	961			87	1 048
Słowenia	260			512	772
Hiszpania	470		2 033	301	2 804
Szwecja	672			57	729
Szwajcaria	95			250	345
Zjednoczone Królestwo*	1 163	884			2 047
Ogółem	42 475	9 235	14 663	8 899	75 272

*Formalnie nie wnosi wkładu do Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej.

W działaniach operacyjnych zaplanowanych na 2018 r. stwierdzono poważne braki w wypełnianiu zobowiązań, jeśli chodzi o zasoby ludzkie i techniczne. Pomimo dwóch otwartych przetargów na dodatkowy sprzęt nadal występują znaczne niedobory, które poważnie zagrażają realizacji działań zaplanowanych na okres od maja do grudnia 2018 r. na granicach lądowych, morskich i powietrznych.

Granice lądowe
	Wymagane osobodni	Uzgodnione osobodni	Brakujące osobodni	Brakujące osobodni
Zasoby ludzkie (różne profile zespołów EBCG)	106045	48232	57847	55 %
	Wymagane aktywo-dni	Uzgodnione aktywo-dni	Brakujące aktywa -dni	Brakujące aktywo-dni w %
Wóz patrolowy	21061	8372	12689	60 %
Pojazdy termowizyjne	2368	1209	1159	49 %
Pojazdy transportowe	786	0	786	100 %
Wykrywacze CO2	1320	1603	0	0 %
Wykrywacze bicia serca	338	0	338	100 %
Mobilne laboratoria	169	0	169	100 %
Ogółem	26042	11184	15141	58 %
Granice morskie
	Wymagane osobodni	Uzgodnione osobodni	Brakujące osobodni	Brakujące osobodni
Zasoby ludzkie (różne profile zespołów EBCG)	112176	88623	23553	21 %
	Wymagane aktywo-dni	Uzgodnione aktywo-dni	Brakujące aktywa -dni	Brakujące aktywo-dni w %
Morskie statki patrolowe	1711	899	812	47 %
Przybrzeżne statki patrolowe	1778	510	1268	71 %
Przybrzeżne łodzie patrolowe	3554	2048	1506	42 %
Stałopłat	1220	814	406	33 %
Śmigłowiec	1102	630	472	43 %
Pojazdy termowizyjne	736	1106	0	0 %
Wóz patrolowy	4725	887	3838	81 %
Pojazdy transportowe	2376	2376	0	0 %
Ogółem	17202	9270	8302	48 %
Granice powietrzne
	Wymagane osobodni	Uzgodnione osobodni	Brakujące osobodni	Brakujące osobodni
Zasoby ludzkie (różne profile zespołów EBCG)	11111	7942	3169	29 %

2.Zdolności szybkiego reagowania, w tym obowiązkowe łączenie zasobów

Do dnia 30 kwietnia 2018 r. łączna liczba „wyznaczonych” funkcjonariuszy dostępnych na potrzeby oddelegowania z rezerwy szybkiego reagowania wyniesie 1482, co stanowi 99 % rezerwy. Dwa państwa w ogóle nie wyznaczyły funkcjonariuszy, a dwa muszą zakończyć proces wyznaczania.

Państwa członkowskie	Austria	Belgia	Bułgaria	Chorwacja	Cypr	Czechy	Dania	Estonia	Finlandia	Francja	Niemcy	Grecja	Węgry	Islandia	Włochy	Łotwa	Litwa	Luksemburg	Malta	Niderlandy	Norwegia	Polska	Portugalia	Rumunia	Słowacja	Słowenia	Hiszpania	Szwecja	Szwajcaria
Liczba wyznaczonych funkcjonariuszy straży granicznej (Opera)	55	83	40	96	0	147	28	175	57	400	377	87	65	0	130	30	52	8	14	93	13	284	68	196	56	36	146	53	49
Liczba funkcjonariuszy w ramach obowiązkowego oddelegowania do rezerwy szybkiego reagowania	34	30	40	65	0	20	28	18	30	170	225	50	65	0	125	30	39	8	6	50	12	100	47	75	35	35	111	17	16
Wkład na podstawie załącznika I do rozporządzenia w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej	34	30	40	65	8	20	29	18	30	170	225	50	65	2	125	30	39	8	6	50	20	100	47	75	35	35	111	17	16

W ramach rezerwy sprzętu na potrzeby szybkiego reagowania, mimo wprowadzenia pewnych usprawnień, utrzymują się znaczne niedobory w odniesieniu do większości rodzajów sprzętu, a bieżący wkład nadal zapewnia jedynie 15 państw członkowskich/państw stowarzyszonych:

Rodzaj sprzętu	Liczba aktywo-miesięcy wymaganych na podstawie decyzji zarządu	Liczba aktywo-miesięcy oferowane przez państwa członkowskie/państwa stowarzyszone Schengen	Niedobór	Państwa wnoszące wkład
Łódź patrolowa w strefie przybrzeżnej	67	24	43	Bułgaria, Republika Czeska, Finlandia, Chorwacja, Węgry, Łotwa, Niderlandy, Słowenia, Portugalia, Włochy, Austria, Polska, Niemcy, Szwajcaria, Dania
Statek patrolowy w strefie przybrzeżnej	33	14	19
Stałopłat	19	5	14
Śmigłowiec	20	3	17
Morski statek patrolowy	28	14	14
Wóz patrolowy	167	453	0
Wykrywacze bicia serca	6	1	5
Pojazdy termowizyjne	55	35	20
Wykrywacz CO2	54	0	54
Mobilne laboratoria	3	0	3

3.Oceny narażenia

Do dnia 27 kwietnia 2018 r., po dokonaniu ocen za 2017 r., Agencja zaleciła 53 działań w 21 państwach członkowskich; działania służą wyeliminowaniu podatności na zagrożenia w różnych obszarach. Możliwe jest wydanie kilku dodatkowych zaleceń.

Podatności na zagrożenia	Zalecane działania	Liczba państw członkowskich
Odprawa graniczna	·Dostosowanie procedur na potrzeby konsultacji bazy danych celem systematycznych kontroli ·Określenie szacowanej liczby niewykrytych przypadków sfałszowanych dokumentów/nielegalnych wjazdów oraz realizowanie ukierunkowanych kontroli	21
Planowanie awaryjne	·Opracowanie lub aktualizacja planu awaryjnego, testowanie planu	10
Możliwości rejestrowania i zakwaterowania	·Zwiększenie możliwości zakwaterowania ·Ustanowienie szczegółowego spisu urządzeń umożliwiających pobieranie odcisków na potrzeby systemu Eurodac	7
Pracownicy realizujący kontrole graniczne	·Zwiększenie faktycznej liczby pracowników	2
Analiza ryzyka	·Wdrożenie wspólnego modelu analizy ryzyka	1
Wtórne przemieszczanie się	·Kontrole w celu uniknięcia wtórnego przemieszczania się	1
Ochrona granicy	·Stworzenie rejestru czasu reakcji po wykryciu	11

ZAŁĄCZNIK 4 - Przesiedlenia - stan na dzień 4 maja 2018 r.

Państwo członkowskie/ Państwo stowarzyszone	Zobowiązania podjęte 7 na podstawie konkluzji z dnia 20 lipca 2015 r.	Przesiedlenia 8 na podstawie konkluzji z dnia 20 lipca 2015 r.	Zobowiązania w ramach programu „50 000”	Przesiedlono w ramach programu „50 000”	Przesiedlenia 9 na podstawie oświadczenia UE-Turcja	Łącznie przesiedlono w ramach programów UE (lata 2015-2018)
Austria	1 900	1 900	0		210 (210)	1 900
Belgia	1 100	1 100	2 000	360	823 (252)	2 031
Bułgaria	50	0	110		0	0
Chorwacja	150	40	200	41	81 (81)	81
Cypr	69	0	69		0	0
Czechy	400	52	0		0	52
Dania	1 000	481	0		0	481
Estonia	20	20	80		59 (20)	59
Finlandia	293	293	1 670	163	1 002 (5)	1 453
Francja	2 375	2 375	10 200	1 425	1 681 (730)	4 751
Niemcy	1 600	1 600	10 200 10		4 840 (1 600)	4 840
Grecja	354	0	0		0	0
Węgry			0		0	0
Islandia	50	50				50
Irlandia	520	520	1 200		0	520
Włochy	1 989	1 612	1 000	94	327 (327)	1 706
Łotwa	50	46	0		46 (46)	46
Liechtenstein	20	20				20
Litwa	70	32	74	52	84 (84)	84
Luksemburg	30	28	200		206	234
Malta	14	14	20		17 (14)	17
Niderlandy	1 000	1 000	3 000	24	2 602 (570)	3 056
Norwegia	3 500	3 500				3 500
Polska	900	0	0		0	0
Portugalia	191	136 11	1 010	43	142 (142)	179
Rumunia	80	43	146		0	43
Słowacja	100	0	0		0	0
Słowenia	20	0	60		0	0
Hiszpania	1 449	1 360	2 250	64	440 (440)	1 424
Szwecja	491	491	8 750	1 986	753 (269)	2 961
Szwajcaria	519	519				519
Zjednoczone Królestwo	2 200	2 200	7 800		0	2 200
ŁĄCZNIE	22 504	19 432	50 039	4 252	13 313 (4 790)	32 207

ZAŁĄCZNIK 5 - Statystyki dotyczące powrotów

	2014				2015				2016				2017
	Osoby przebywające nielegalnie	Wydane nakazy wyjazdu	Osoby odesłane do państwa trzeciego	Odsetek powrotów	Osoby przebywające nielegalnie	Wydane nakazy wyjazdu	Osoby odesłane do państwa trzeciego	Odsetek powrotów	Osoby przebywające nielegalnie	Wydane nakazy wyjazdu	Osoby odesłane do państwa trzeciego	Odsetek powrotów	Osoby przebywające nielegalnie	Wydane nakazy wyjazdu	Osoby odesłane do państwa trzeciego	Odsetek powrotów
Unia Europejska (28 państw)	672,215	470,080	170,415	36,25 %	2 154 675	533,395	196,190	36,78 %	983,860	493,785	226,150	45,80 %	550,670	516,115	188,920	36,60 %
Belgia	15,540	35,245	5,250	14,90 %	16,275	31,045	5,550	17,88 %	19,320	33,020	6,920	20,96 %	18,285	32,235	5,255	16,30 %
Bułgaria	12,870	12,870	1,090	8,47 %	20,810	20,810	540	2,59 %	14,125	14,120	1,105	7,83 %	2,595	2,600	1,250	48,08 %
Czechy	4,430	2,460	315	12,80 %	8,165	4,510	330	7,32 %	4,885	3,760	390	10,37 %	4,360	6,090	680	11,17 %
Dania	515	2,905	910	31,33 %	2,165	3,925	1,040	26,50 %	1,390	3,050	930	30,49 %	1,105	3,185	1,115	35,01 %
Niemcy	128,290	34,255	19,060	55,64 %	376,435	54,080	53,640	99,19 %	370,555	70,005	74,080	105,82 %	156,710	97,165	44,960	46,27 %
Estonia	720	475	100	21,05 %	980	590	40	6,78 %	665	505	380	75,25 %	755	645	580	89,92 %
Irlandia	900	970	335	34,54 %	2,315	875	205	23,43 %	2,315	1,355	245	18,08 %	2,780	1,105	270	24,43 %
Grecja	73,670	73,670	27,055	36,72 %	911,470	104,575	14,390	13,76 %	204,820	33,790	19,055	56,39 %	:	45,765	18,060	39,46 %
Hiszpania	47,885	42,150	14,155	33,58 %	42,605	33,495	12,235	36,53 %	37,295	27,845	9,530	34,23 %	44,625	27,340	10,165	37,18 %
Francja	96,375	86,955	13,030	14,98 %	109,720	79,950	12,195	15,25 %	91,985	81,000	10,930	13,49 %	115,085	84,675	12,720	15,02 %
Chorwacja	2,500	3,120	2,150	68,91 %	3,295	3,910	1,405	35,93 %	3,320	4,730	1,720	36,36 %	3,495	4,400	1,980	45,00 %
Włochy	25,300	25,300	5,310	20,99 %	27,305	27,305	4,670	17,10 %	32,365	32,365	5,715	17,66 %	36,230	36,240	7,045	19,44 %
Cypr	4,980	3,525	2,985	84,68 %	4,215	2,250	1,840	81,78 %	3,450	1,575	1,035	65,71 %	4,090	1,850	760	41,08 %
Łotwa	265	1,555	1,550	99,68 %	745	1,190	1,030	86,55 %	745	1,450	1,355	93,45 %	400	1,350	1,275	94,44 %
Litwa	2,465	2,245	1,925	85,75 %	2,040	1,870	1,685	90,11 %	1,920	1,740	1,545	88,79 %	2,210	2,080	1,860	89,42 %
Luksemburg	440	775	605	78,06 %	190	700	720	102,86 %	140	655	405	61,83 %	300	915	435	47,54 %
Węgry	56,170	5,885	3,440	58,45 %	424,055	11,750	5,755	48,98 %	41,560	10,765	780	7,25 %	25,730	8,730	685	7,85 %
Malta	990	990	495	50,00 %	575	575	465	80,87 %	450	415	420	101,20 %	530	470	470	100,00 %
Niderlandy	2,645	33,735	7,655	22,69 %	2,340	23,765	8,380	35,26 %	2,685	32,950	11,980	36,36 %	2,165	31,565	8,310	26,33 %
Austria	33,055	:	:	:	86,220	9,910	:	:	49,810	11,850	5,895	49,75 %	26,660	8,850	5,715	64,58 %
Polska	12,050	10,160	9,000	88,58 %	16,835	13,635	12,750	93,51 %	23,375	20,010	18,530	92,60 %	28,470	24,825	22,165	89,28 %
Portugalia	4,530	3,845	760	19,77 %	5,145	5,080	565	11,12 %	6,500	6,200	0	0,00 %	6,005	5,760	0	0,00 %
Rumunia	2,335	2,030	2,085	102,71 %	2,010	1,930	1,995	103,37 %	2,430	2,070	1,865	90,10 %	3,340	1,975	1,815	91,90 %
Słowenia	1,025	1,025	150	14,63 %	1,025	1,025	155	15,12 %	2,475	1,375	205	14,91 %	4,180	1,220	120	9,84 %
Słowacja	1,155	925	655	70,81 %	1,985	1,575	970	61,59 %	2,035	1,735	1,390	80,12 %	2,590	2,375	1,725	72,63 %
Finlandia	2,930	3,360	2,855	84,97 %	14,285	4,905	2,980	60,75 %	2,130	17,975	5,610	31,21 %	930	7,255	3,565	49,14 %
Szwecja	72,835	14,280	6,230	43,63 %	1,445	18,150	9,695	53,42 %	1,210	17,585	10,160	57,78 %	2,145	20,525	6,845	33,35 %
Zjednoczone Królestwo	65,365	65,365	41,265	63,13 %	70,020	70,020	40,965	58,50 %	59,895	59,895	36,445	60,85 %	54,910	54,910	29,090	52,98 %
Islandia	:	:	:	:	:	:	:	:	30	:	:	:	15	:	:	:
Liechtenstein	0	15	5	33,33 %	110	15	0	0,00 %	40	15	5	33,33 %	35	:	:	:
Norwegia	3,720	13,305	3,755	28,22 %	5,455	13,705	3,540	25,83 %	5,330	14,540	3,540	24,35 %	3,850	9,795	2,345	23,94 %
Szwajcaria	13,800	3,335	:	:	15,555	3,730	0	0,00 %	15,765	:	:	:	:	:	:	:

Dane pobrane z baz Eurostatu:

Obywatele państw trzecich przebywający nielegalnie - dane w ujęciu rocznym (zaokrąglone) [migr_eipre]                                

Obywatele państw trzecich którym nakazano opuszczenie terytorium - dane w ujęciu rocznym (zaokrąglone) [migr_eiord]                                        

Obywatele państw trzecich odesłani do państwa trzeciego wskutek nakazu opuszczenia terytorium - dane w ujęciu rocznym (zaokrąglone) [migr_eirtn]                            

Obliczony odsetek powrotów                                                            

                                                               

Ostatnia aktualizacja    17.4.18                                                            

Pobrane w dniu    17.4.18                                                            

Źródło danych    Eurostat                                                            

DZIAŁ    Osoba     

(1)      Zgodnie z rozporządzeniem finansowym wydatki administracyjne i wsparcie techniczne, a także monitorowanie, ocena i audyt mogą zostać zakontraktowane na okres po roku 2017.

(2)       https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/news_corner/migration_en

(3)      Działania zapewniające pomoc humanitarną w ramach tego instrumentu są wdrażane zgodnie z unijnym prawem pomocy humanitarnej i według zasad określonych w Konsensusie europejskim w sprawie pomocy humanitarnej.

(4)      Stan na dzień 31 października 2017 r.

(5)      Państwa członkowskie/państwa stowarzyszone w ramach Schengen

(6)      Zespół Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej

(7)      Niektóre państwa członkowskie przeniosły część swoich niewypełnionych zobowiązań na 2018 r. Zobowiązania te uwzględniono w nowym programie zakładającym przesiedlenie 50 000 osób (program „50 000”) zgodnie z zaleceniem Komisji z dnia 27 września 2017 r.

(8)      W tym samym okresie niektóre państwa członkowskie i państwa stowarzyszone przesiedliły dodatkową liczbę osób nieobjętych programem UE.

(9)      Liczby podane w nawiasach oznaczają liczbę osób przesiedlonych na podstawie oświadczenia UE–Turcja. Liczby te uwzględniono już w programie UE z dnia 20 lipca 2015 r. lub w nowym programie „50 000”.

(10)    Niemcy nie przedstawiły dotąd swych oficjalnych zobowiązań.

(11)      Ostateczna liczba osób przesiedlonych przez Portugalię zgodnie z konkluzjami z dnia 20 lipca 2015 r. czeka na potwierdzenie.

KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 16.5.2018

COM(2018) 301 final

KOMUNIKAT KOMISJI

Sprawozdanie z postępu wdrażania Europejskiego programu w zakresie migracji

1.WPROWADZENIE

Niniejsze sprawozdanie stanowi przegląd postępu i rozwoju sytuacji we wszystkich obszarach Europejskiego programu w zakresie migracji od czasu ostatniego sprawozdania Komisji z marca 2018 r. 1 . Podsumowano w nim także zmiany wprowadzone zgodnie z planem działania Komisji przedstawionym na spotkaniu przywódców UE w grudniu 2017 r. 2 . Pokazuje to kompleksowy charakter działań i konieczność utrzymania intensywności wysiłków UE we wszystkich obszarach.

W sprawozdaniu określono również konkretne kluczowe działania niezbędne do zapewnienia nieprzerwanej skuteczności działań UE. Obejmuje to konieczność dodatkowych inwestycji finansowych ze strony państw członkowskich i UE w celu wsparcia działań UE w zakresie zewnętrznego wymiaru migracji.

W niniejszym sprawozdaniu wskazano na konieczność nieprzerwanych działań w celu sprostania wyzwaniu migracji oraz określono obszary, w których obecne działania są niewystarczające i wymagane są dodatkowe wysiłki. Jak stwierdzono w poprzednich sprawozdaniach, obecna sytuacja potwierdza, że przyczyny presji migracyjnej na Europę mają charakter strukturalny. Jest mało prawdopodobne, że przedłużające się konflikty, takie jak konflikt syryjski, stracą na intensywności. Zmiana klimatu stwarza nowe powody, które skłaniają ludzi do migracji. Dane demograficzne wskazują na długoterminową tendencję wzrostu zaludnienia w sąsiedztwie UE 3 . Dlatego też UE powinna położyć większy nacisk na zdobycie narzędzi, które pozwolą jej sprostać tej sytuacji.

2.SYTUACJA NA GŁÓWNYCH SZLAKACH MIGRACYJNYCH

W pierwszych miesiącach 2018 r. presja na niektóre szlaki wzrosła; w niektórych miejscach zwiększyła się ona nagle, czasami w sposób gwałtowny. Mimo utrzymującej się wysokiej presji tendencja spadkowa, którą można było zaobserwować w 2017 r., nadal występowała w pierwszych trzech miesiącach 2018 r. na szlaku środkowośródziemnomorskim. Jak wynika z dotychczasowego doświadczenia, prawdopodobieństwo nagłego wzrostu jest większe w okresie letnim, gdy panują lepsze warunki pogodowe, a szczególną uwagę należy poświęcić tym trasom, na których modele migracji w ostatnich latach ulegały zmianom. Doświadczenie pokazuje również, że ruchy migracyjne mogą przenosić się z jednej trasy na drugą, a we wszystkich obszarach konieczne są czujność i koordynacja.

Przypadki nielegalnego przekroczenia granicy zewnętrznej UE – lata 2014–2017

Szlak wschodniośródziemnomorski

Po tym, jak latem 2017 r. zanotowano rekordową liczbę osób przybywających szlakiem wschodniośródziemnomorskim, od marca 2018 r. obserwuje się kolejny znaczny wzrost w tym zakresie. W porównaniu z okresem sprzed wejścia w życie oświadczenia UE–Turcja w marcu 2016 r. ogólne ruchy migracyjne pozostają jednak na ograniczonym poziomie. W ciągu 18 tygodni, jakie upłynęły do dnia 6 maja, na greckich wyspach odnotowano 9 349 przybywających osób, podczas gdy w 2017 r. w analogicznym okresie odnotowano 5 582 przybywające osoby 4 . W stosunku do 2017 r. udział głównych narodowości pozostał bez zmian; do tej pory w 2018 r. 41 % migrantów pochodziło z Syrii, 23 % z Iraku i 11 % z Afganistanu 5 . Drogą morską najwięcej osób przybyło na wyspę Lesbos (58 % wszystkich osób przybywających drogą morską), a druga w kolejności była wyspa Samos 6 . Do dnia 6 maja 2018 r. na Morzu Egejskim odnotowano 19 ofiar śmiertelnych i osób zaginionych; podobnie jak w 2017 r. utrzymywała się tendencja zniżkowa 7 .

Przypadki przedostawania się z Turcji do Włoch, na Cypr, do Bułgarii i Rumunii były ostatnio rzadkie, jednak liczba osób nielegalnie przekraczających granicę z Turcji do Grecji droga lądową znacznie wzrosła. Rosnąca tendencja do zwiększonej presji nielegalnej migracji na tej granicy pojawiła się już w ostatnich miesiącach 2017 r. i nadal się utrzymuje. W ciągu pierwszych miesięcy 2018 r. liczba przypadków nielegalnego przekroczenia granicy wzrosła ponad dziewięciokrotnie w porównaniu z analogicznym okresem w 2017 r.: na dzień 6 maja odnotowano 6 108 przypadków nielegalnego przekroczenia granicy. Początkowy wzrost na tej trasie dotyczył przede wszystkim obywateli Turcji (blisko 50 %), jednak od marca 2018 r. najwięcej migrantów pochodziło z Syrii (48 %), Turcji (18 %) i Iraku (15 %). W 2017 r. odsetek obywateli Turcji, którzy nielegalnie przekroczyli tę granicę, wynosił 39,6 % 8 .

Szlak zachodniobałkański

W ramach skoordynowanych działań mających na celu zwalczanie migracji tranzytowej przez centralą część korytarza zachodniobałkańskiego skupiono się na możliwych szlakach alternatywnych. W pierwszym kwartale 2018 r. odnotowano zwiększone ruchy migracyjne przez Albanię, Czarnogórę oraz Bośnię i Hercegowinę w kierunku granicy chorwackiej i dalej w kierunku Słowenii. Ponadto istnieją dowody, że migranci, którzy znajdują się w Serbii, obierają ten szlak, aby uniknąć wzmożonych kontroli na granicach Serbii z Chorwacją, Węgrami i Rumunią. W pierwszym kwartale tego roku w Bośni i Hercegowinie odnotowano 533 przypadki nielegalnego przekroczenia granicy, a migranci pochodzili głównie z Syrii, Libii, Pakistanu i Afganistanu.

Również obywatele Iranu nadal usiłowali nielegalnie przekroczyć granicę UE, jednak ich liczba się ustabilizowała. Od czasu zniesienia ograniczeń wizowych we wrześniu 2017 r. Syria odnotowała ponad 11 305 przyjazdów obywateli Iranu na swoje terytorium oraz 9 052 wyjazdy. Mniej niż 30 migrantów z Iranu złożyło wniosek o udzielenie azylu. Według doniesień obywatele Iranu usiłują dotrzeć przez Grecję do Europy Środkowej i Zachodniej, posługując się sfałszowanymi dokumentami. Ponieważ w marcu 2018 r. uruchomiono bezpośrednie loty z Teheranu do Belgradu, może istnieć potrzeba silniejszego monitorowania rozwoju sytuacji.

Szlak środkowośródziemnomorski

Do dnia 6 maja 2018 r. odnotowano 9 567 przybywających osób, czyli około 77 % mniej niż w analogicznym okresie w 2017 r. W ostatnich tygodniach jednakże liczba przybywających osób kilkukrotnie gwałtownie wzrosła, gdy w ostatnich dwóch tygodniach kwietnia i w pierwszym tygodniu maja przybyło 2 072 osoby. W porównaniu z 2017 r. można również zauważyć zmianę udziału głównych narodowości na tym szlaku. W 2018 r. migranci pochodzili głównie z Tunezji (20 %), Erytrei (19 %) i Nigerii (7 %), podczas gdy w 2017 r. pochodzili oni głównie z Nigerii, Gwinei i Wybrzeża Kości Słoniowej 9 .

Znaczna liczba łodzi wyrusza z Tunezji w kierunku Włoch, co stanowi 22 % osób wyjeżdżających do dnia 26 kwietnia 2018 r. (zdecydowana większość osób przybywających z Tunezji była obywatelami Tunezji).

W odniesieniu do liczby ofiar śmiertelnych na tym szlaku utrzymuje się tendencja zniżkowa. Do dnia 6 maja tego roku odnotowano 358 ofiar śmiertelnych i osób zaginionych. W ramach operacji UE mających na celu wsparcie włoskiej straży przybrzeżnej od dnia 1 lutego 2016 r. uratowano prawie 290 000 migrantów. Dzięki działaniom UE poprawiła się również zdolność libijskiej straży przybrzeżnej w zakresie ratowania migrantów na libijskich wodach terytorialnych, a Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji szacuje, że w pierwszych czterech miesiącach 2018 r. władze libijskie uratowały 4 964 migrantów 10 . W pierwszym kwartale 2018 r. 2 963 migrantów zostało uratowanych na obszarach pustynnych Nigru przez Międzynarodową Organizację ds. Migracji.

Szlak zachodniośródziemnomorski / szlak atlantycki

Liczba osób przybywających szlakiem zachodniośródziemnomorskim / szlakiem atlantyckim nadal wykazuje tendencję wzrostową, czego odzwierciedleniem jest również liczba ofiar śmiertelnych i osób zaginionych (do 6 maja tego roku odnotowano 217 takich przypadków). Całkowita liczba migrantów przybyłych do Hiszpanii (szlakiem zachodniośródziemnomorskim, szlakiem atlantyckim oraz przez Ceutę i Melillę) od początku 2018 r. do dnia 29 kwietnia wynosi 6 623, a więc jest to o 22 % więcej niż w analogicznym okresie w 2017 r. (5 429) 11 . Osoby przybyłe tymi szlakami w 2018 r. pochodzą głównie z Maroka (17 %), Gwinei (14 %), Mali (10 %), Wybrzeża Kości Słoniowej (7 %) i Gambii (6 %).

Azyl

Mimo że liczba przybyłych osób pozostaje poniżej wartości szczytowych z 2015 r., na rozpatrzenie oczekuje znaczna liczba wniosków o udzielenie azylu, co prowadzi do presji na krajowe systemy azylowe. UE nadal wspiera państwa członkowskie w celu rozwiązania tej kwestii. W 2017 r. liczba wniosków o udzielenie azylu złożonych w UE (685 000 wniosków, w tym 160 000 wniosków złożonych przez dzieci 12 ) była o 43 % niższa niż w 2016 r. Jeżeli chodzi o 2018 r., do dnia 29 kwietnia w państwach UE złożono 186 522 wnioski o udzielenie ochrony międzynarodowej, w tym 5 257 wniosków złożyli małoletni bez opieki 13 .

Liczba wniosków o udzielenie azylu w UE, od 2008 r. do pierwszego kwartału 2018 r.

Duża cześć całkowitej liczby wniosków o udzielenie azylu składana jest w zaledwie kilku państwach członkowskich. W 2015 r. 62 % wszystkich wniosków o udzielenie azylu złożonych w UE (w porównaniu z 76 % w 2016 r. i 64 % w 2017 r.) przypadało na trzy państwa członkowskie o największej liczbie wniosków.

Od 2015 r. nastąpiła zmiana w zakresie udziału głównych narodowości składających wnioski o udzielenie azylu. Podczas gdy od 2015 r. do głównych pięciu narodowości niezmiennie należą Syryjczycy, Afgańczycy i Irakijczycy, w 2016 r. Kosowo i Albanię zastąpiły Pakistan and Nigeria. Najwięcej wniosków o udzielenie azylu składają Syryjczycy. Średni wskaźnik przyznawania azylu w przypadku Syryjczyków utrzymuje się na stabilnym poziomie, od 97 % w 2015 r. do 94 % w 2017 r.

W 2017 r. całkowity wskaźnik przyznawania azylu w pierwszej instancji w UE wynosił 46 % (w porównaniu z 61 % w 2016 r. i 52 % w 2015 r.). Podobnie jak obywatele Syrii, również obywatele Erytrei (92 %) i Somalii (69 %) mieli wysoki wskaźnik przyznawania azylu. Wskaźnik przyznawania azylu był zazwyczaj najniższy w przypadku migrantów z Bałkanów Zachodnich.

Ochrona migrujących dzieci

Według Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR) w 2017 r. do Grecji, Włoch, Hiszpanii i Bułgarii przybyło 32 963 dzieci, z czego 60 % stanowiły dzieci bez opieki lub odseparowane od rodziców. Łącznie w 2017 r. liczba przyjazdów dzieci zmalała o 67 % w porównaniu z 2016 r., ale odsetek przyjeżdżających dzieci bez opieki lub odseparowanych od rodziców wzrósł z 34 % w 2016 r. do 60 % w 2017 r. 14 . Państwa członkowskie muszą przyspieszyć wdrażanie komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady – Ochrona migrujących dzieci 15 , w szczególności w zakresie poprawy warunków przyjmowania i zapewniania dostępu do usług, zapobiegania zaginięciom dzieci, zmniejszania opóźnień w postępowaniach dotyczących dzieci, zwłaszcza postępowaniach w sprawie łączenia rodzin, oraz w ogólności bardziej zdecydowanego wdrażania zasady ochrony nadrzędnego interesu dziecka we wszystkich decyzjach dotyczących dzieci. Podczas posiedzenia plenarnego Parlamentu Europejskiego w dniu 2 maja 2018 r. Komisja poinformowała o postępach we wdrażaniu komunikatu i przyszłych wyzwaniach.

3.WSPARCIE UE NA RZECZ ZARZĄDZANIA MIGRACJAMI

W obliczu kryzysu uchodźczego i migracyjnego UE udziela stałego i intensywnego wsparcia. Jest ono najskuteczniejsze, gdy obejmuje największą liczbę zainteresowanych stron. Bezpośrednie wsparcie i pomoc finansowa UE i jej agencji pozwoliły osiągnąć najlepsze wyniki, gdy wykorzystywano wiedzę specjalistyczną i zasoby dostępne na miejscu w państwach członkowskich. Proponowana przez Komisję zmiana przepisów dotyczących urzędników łącznikowych ds. imigracji 16 przyczyni się również do zintensyfikowania wymaganej koordynacji i poprawy skuteczności wspólnych działań UE. Poniższe kroki pokazują, jak ważne są utrzymanie intensywności wsparcia i dalsza poprawa koordynacji.

Dzisiaj Komisja przyjmuje również wniosek 17 dotyczący zmiany ram prawnych wizowego systemu informacyjnego, co pozwoli zwiększyć bezpieczeństwo na granicach UE i na jej obszarze przez zaostrzenie kontroli podczas rozpatrywania wniosków wizowych z wykorzystaniem interoperacyjności i niwelowanie pozostałych luk informacyjnych. Komisja nadal monitoruje wyzwania związane z nielegalną migracją w państwach objętych ruchem bezwizowym i w razie potrzeby podejmuje proaktywne działania.

Szlak wschodniośródziemnomorski – wsparcie dla Grecji i Bułgarii

System „hotspotów” (punktów szybkiej rejestracji migrantów) jest nadal głównym elementem wsparcia UE dla Grecji. Kontynuowano wsparcie na rzecz dodatkowej zdolności przyjmowania. Ponieważ w hotspocie na wyspie Kos utworzono dodatkowe miejsca, całkowita zdolność przyjmowania nieznacznie się zwiększyła (z 6 292 do 6 338 miejsc) 18 . Zdolność w zakresie przebywania przed wydaleniem została utrzymana na poziomie 710 miejsc; obecnie w ośrodkach detencyjnych przebywa ponad 200 osób.

Niemniej warunki przyjmowania nadal pozostają poważnym problemem. Do dnia 6 maja na pięciu wschodnich wyspach Morza Egejskiego przebywało łącznie 16 565 migrantów, co prowadziło do ciągłego znacznego przeludnienia. Z tego powodu władze na wyspie Lesbos postawiły namioty zarówno w obrębie hotspotu, jak i poza nim, aby można było zakwaterować dodatkowe przybywające osoby; pod silną presją pozostają infrastruktura, usługi medyczne i gospodarowanie odpadami. Nasiliły się tarcia między społecznościami oraz między migrantami a częścią lokalnej ludności. Aby sprostać niektórym najpilniejszym potrzebom na wyspach, władze greckie inwestują 3 mln EUR w gospodarowanie odpadami i gospodarkę wodną i kontynuują projekty finansowane przez UE ukierunkowane na poprawę infrastruktury (15 mln EUR) oraz zapewnienie usług i artykułów nieżywnościowych (63 mln EUR).

Szczególnym problemem jest zapewnienie odpowiedniego zakwaterowania dla małoletnich bez opieki, zarówno na wyspach, jak i w części kontynentalnej. Obecnie ponad 2 000 małoletnich (w tym dzieci bez opieki) jest wpisanych na listę osób oczekujących na zakwaterowanie, w tym małoletnich przebywających w hotspotach lub małoletnich, wobec których zastosowano pieczę ochronną. W ramach trwającego zaproszenia do składania wniosków otrzymano oferty na 1 785 miejsca zakwaterowania. Choć władze greckie podpisały wiele umów, stworzenie trwałego systemu krajowego wymaga dalszych działań ze strony wszystkich partnerów, w tym gmin i organizacji pozarządowych. Uzupełnieniem byłyby nowe przepisy dotyczące opieki zastępczej, które dotyczyłyby również migrujących małoletnich bez opieki; odpowiednie projekty są obecnie rozpatrywane przez parlament grecki. Ponadto zatrudniono urzędników do spraw ochrony dzieci, których przeszkolono i oddelegowano do hotspotów.

W obliczu tych potrzeb i dużej presji związanej z migrantami przekraczającymi granicę lądową władze greckie opracowują obecnie plan awaryjny na wypadek wzrostu liczby migrantów w okresie letnim. Plan ten powinien być wykorzystany jako podstawa do opracowania kompleksowej strategii na rzecz zrównoważonego krajowego systemu przyjmowania opartego na bieżących i przewidywanych przepływach migracyjnych, liczbie potencjalnych osób korzystających z ochrony międzynarodowej, szybszym rozpatrywaniu wniosków o udzielenie azylu i zwiększonej liczbie powrotów.

UE nadal przekazuje Grecji znaczne wsparcie finansowe przeznaczone na sprostanie wyzwaniom związanym z migracją. W ramach planu finansowego na 2018 r., który jest obecnie wdrażany, realizowane są programy krajowe o wartości 561 mln EUR. Ponadto w ramach instrumentu na rzecz wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych we współpracy z partnerami zaangażowanymi w pomoc humanitarną wspierani są uchodźcy w celu umożliwienia im bezpieczniejszego i bardziej normalnego życia oraz lepszej integracji z lokalną gospodarką i lokalnym społeczeństwem. Obecnie uchodźcom zapewnia się ponad 24 500 wynajmowanych miejsc zakwaterowania oraz comiesięczną pomoc gotówkową, aby umożliwić im zaspokojenie podstawowych potrzeb oraz stworzyć podstawową siatkę bezpieczeństwa socjalnego dla osób ubiegających się o azyl i uchodźców w Grecji oraz wesprzeć lokalną gospodarkę. Wsparcie w ramach tego programu otrzymuje obecnie prawie 45 000 osób.

Agencje UE nadal prowadzą niezbędne działania mające na celu wsparcie władz greckich. Na dzień 30 kwietnia Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu oddelegował do pracy w Grecji 63 ekspertów krajowych, których wspiera 27 pracowników tymczasowych i 85 tłumaczy ustnych. Na dzień 7 maja 13 oddelegowanych zaproszonych funkcjonariuszy Europolu i dwoje pracowników Europolu przeprowadza w pięciu ośrodkach w Grecji dodatkowe kontrole bezpieczeństwa. Działania Europolu będą prowadzone również w ramach planu działania służącego realizacji zaleceń zawartych w przeprowadzonej niedawno ocenie. Na dzień 14 maja Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej oddelegowała w sumie 573 pracowników. Wsparcie to nadal nie odpowiada potrzebom, a niepewność dotycząca zastępowania przez państwa członkowskie urzędników zatrudnionych w systemie rotacyjnym zwiększa długoterminową niestabilność w zakresie pomocy, której UE może udzielić.

Wzmożona presja na granicę lądową między Grecją a Turcją ujawniła potrzebę zwiększenia wsparcia na tej granicy. Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej jest gotowa uzupełnić dotychczasową współpracę między Turcją a Grecją przez wzmocnienie swojej obecności i zwiększenie liczby wspólnych operacji. Oczywiście wymagałoby to dodatkowego zaangażowania państw członkowskich.

Nadal realizowany jest duży program wsparcia dla Bułgarii, a na 2018 r. uruchomiono dodatkowe środki w wysokości 13 mln EUR. Na programy krajowe przeznaczono 97,2 mln EUR, a od początku 2015 r. na pomoc nadzwyczajną alokowano 172 mln EUR. Tempo wykorzystania niektórych dotacji w ramach pomocy nadzwyczajnej przyznanych na pozyskanie kompleksowego sprzętu do kontroli granicznych było niskie z powodu opóźnień w postępowaniach o udzielenie zamówienia, jednak środki przyznane w ramach programów krajowych są wykorzystywane w dobrym tempie. Również w Bułgarii brakuje wystarczającej liczby pracowników Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej: obecnie w państwie tym pracuje 130 ekspertów, co oznacza, że nadal brakuje 57 pracowników, aby sprostać określonym potrzebom.

Oświadczenie UE–Turcja

Oświadczenie UE–Turcja nadal ma zasadnicze znaczenie dla zmniejszenia liczby nielegalnych i niebezpiecznych przepraw na wyspy greckie, ratowania życia na morzu oraz wspierania przesiedlenia Syryjczyków wymagających ochrony międzynarodowej. Jego sukces w przyszłości zależy od zaangażowania i stałego wysiłku wszystkich zainteresowanych stron. W tym celu ważne jest, aby Turcja nadal podejmowała intensywne działania na rzecz egzekwowania prawa służące rozbiciu siatek przemytniczych i powstrzymaniu nielegalnych przepraw do Grecji, zarówno do części kontynentalnej, jak i na wyspy, oraz kontynuowała współpracę w dziedzinie powrotów i readmisji z Grecji na podstawie oświadczenia UE–Turcja albo protokołu dwustronnego między Grecją a Turcją dotyczącego przyjęć.

Turcja podjęła ogromne wysiłki, aby zapewnić zakwaterowanie i wsparcie dla ponad 3,5 mln zarejestrowanych uchodźców z Syrii, a UE jest nadal zdecydowana, aby wspierać ją w tym zakresie. Instrument Pomocy dla Uchodźców w Turcji jest nadal wykorzystywany w celu zaspokajania potrzeb uchodźców i wspierania społeczności przyjmujących w Turcji w ścisłej współpracy z władzami tureckimi 19 . Instrument ten okazał się jednym z najszybciej i najskuteczniej działających mechanizmów wsparcia UE; do tej pory za jego pośrednictwem wypłacono już 1,9 mld EUR. Ponad 1,3 mln uchodźców otrzymuje dzięki instrumentowi comiesięczne świadczenia pieniężne, a setkom tysięcy osób zapewniany jest dostęp do edukacji i opieki zdrowotnej. Rozpoczęto już uruchamianie drugiej transzy o wartości 3 mld EUR. Sprawne wdrożenie zapewni nieprzerwaną kontynuację skutecznych interwencji, które były finansowane w ramach pierwszej transzy instrumentu; w szczególności przed rozpoczęciem przyszłego roku szkolnego należy przeznaczyć dodatkowe środki na wsparcie edukacji.

Wolne tempo rozpatrywania wniosków o udzielenie azylu w Grecji nadal wstrzymuje powroty do Turcji uzgodnione w ramach oświadczenia. Ponieważ istnieje potencjalne ryzyko wzrostu liczby osób przybywających w okresie letnim, tym istotniejsze jest, aby władze greckie jak najszybciej wprowadziły odpowiednie środki. UE nadal wspiera greckie służby azylowe i komitety odwoławcze 20 .

Równocześnie w kwietniu grecka Rada Stanu wydała orzeczenie, na mocy którego stwierdziła nieważność ogólnego ograniczenia geograficznego dotyczącego osób ubiegających się o azyl na wyspach Morza Egejskiego. Rada Stanu stwierdziła, że ograniczenie nie ma niezbędnego uzasadnienia prawnego, i przyznała, że stanowi ono znaczne obciążenie dla wysp. Władze greckie odniosły się niezwłocznie do wyroku, a greckie służby azylowe wydały nową decyzję, która zdaniem władz greckich uwzględnia zastrzeżenia Rady Stanu. Grecja przedstawiła ponadto nowe przepisy, których celem jest zakończenie transpozycji dyrektywy w sprawie warunków przyjmowania oraz zapewnienie mocniejszej podstawy prawnej tej nowej decyzji. Nowa ustawa jest obecnie finalizowana na potrzeby przyjęcia przez grecki parlament.

W oczekiwaniu na skuteczne wdrożenie przez Turcję klauzuli dotyczącej obywateli państw trzecich zawartej w umowie o readmisji między UE i Turcją, Turcję i Grecję zachęca się do zapewnienia skutecznego stosowania właściwych zapisów dwustronnej umowy o readmisji między Grecją a Turcją w odniesieniu do tych osób przybywających, których nie obejmuje oświadczenie UE–Turcja.

Ważnym priorytetem pozostaje wsparcie w Syrii i państwach ościennych. Od początku kryzysu UE przyznała Jordanii i Libanowi ponad 1 mld EUR, aby wspierać osoby wymagające szczególnego traktowania za pomocą środków finansowych na pomoc humanitarną, zapewnić dostęp do edukacji i opieki zdrowotnej oraz wsparcie dla źródeł utrzymania uchodźców i przyjmujących ich społeczności. Wsparcie dla Libanu poparto również podczas dwóch konferencji międzynarodowych na szczeblu ministerialnym poświęconych bezpieczeństwu i inwestycjom 21 . Podczas drugiej konferencji brukselskiej „Wspieranie przyszłości Syrii i regionu”, której współprzewodniczyły UE i Organizacja Narodów Zjednoczonych i która odbyła się w kwietniu 2018 r., UE ponownie potwierdziła swoje wsparcie dla rozwiązania politycznego w Syrii i swoje zobowiązanie do sprostania znacznym potrzebom oraz zapewniła, że przekaże środki w wysokości 560 mln EUR w 2018 r. i przeznaczy dodatkowe środki w wysokości 560 mln EUR w 2019 r. W wyniku konferencji społeczność międzynarodowa uruchomiła do 2020 r. dotacje w łącznej wysokości 6,2 mld EUR, z czego trzy czwarte środków pochodzi od UE i państw członkowskich.

Szlak zachodniobałkański

Obecnie Komisja kończy swoje procedury wewnętrzne w celu podpisania umowy z Albanią, parafowanej już w lutym 2018 r., która umożliwi Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej niesienie wsparcia w zakresie zarządzania granicami zewnętrznymi, jak również szybkie oddelegowanie zespołów operacyjnych na terytorium Albanii w przypadku gwałtownej zmiany przepływów migracyjnych. W dniu 30 kwietnia osiągnięto porozumienie na poziomie technicznym w sprawie podobnej umowy z byłą jugosłowiańską republiką Macedonii. Ocenie prowadzone są negocjacje z Serbią, a Komisja zaproponowała podjęcie negocjacji w sprawie takich umów z Czarnogórą oraz Bośnią i Hercegowiną.

Europejskie Centrum Zwalczania Przemytu Migrantów przy Europolu nadal wspiera współpracę operacyjną, której celem jest zwalczanie przemytu migrantów wzdłuż szlaku zachodniobałkańskiego. W pierwszym kwartale 2018 r. Europol zorganizował 11 spotkań operacyjnych poświęconych Bałkanom Zachodnim i udzielił wsparcia w 28 przypadkach mających największy priorytet. W państwach Bałkanów Zachodnich zorganizowano również 7 dni wspólnych działań, które umożliwiły aresztowanie przemytników. Europol nadal obserwował tendencję wzrostową w zakresie liczby migrantów przemycanych w samochodach ciężarowych i dużych pojazdach. Państwa regionu zwiększyły swoje możliwości w zakresie kontroli i ochrony granicy, i prowadzą obecnie ukierunkowane partole na określonych odcinkach granicy.

Równocześnie UE nadal wspiera państwa na szlaku zachodniobałkańskim, skupiając się na poprawie warunków i zdolności przyjmowania migrantów i uchodźców oraz budowaniu potencjału w celu wzmocnienia systemów zarządzania migracjami. Kontynuowano regularne odbywające się co dwa tygodnie wideokonferencje przedstawicieli Komisji, państw członkowskich, agencji UE i partnerów z Bałkanów Zachodnich, aby wspierać współpracę i wymianę informacji na temat sytuacji migracyjnej wzdłuż szlaku zachodniobałkańskiego. W przygotowywanym co roku przez Komisję pakiecie „rozszerzenie”, przyjętym w dniu 17 kwietnia 2018 r., podkreślono, że państwa powinny zwiększyć swoje wysiłki, aby skutecznie sprostać wyzwaniom związanym z migracją 22 .

Szlak środkowośródziemnomorski

-    Wsparcie na rzecz Włoch

UE nadal wspiera Włochy we wdrażaniu systemu „hotspotów”. Działania podejmowane na obszarze hotspotu w Tarencie zostały tymczasowo zawieszone w celu przeprowadzenia prac konserwacyjnych; również podejmowanie działań na obszarze hotspotu na wyspie Lampedusa było ograniczone z powodu wykonywanych remontów. Równocześnie władze włoskie potwierdziły swoje wsparcie dla utworzenia trzech dodatkowych hotspotów w Kalabrii i na Sycylii jeszcze w tym roku. Standardowe procedury operacyjne dla hotspotów są obecnie poddawane przeglądowi.

Agencje UE podejmują obecnie środki, aby dostosować liczbę zaangażowanego personelu oraz zakres swoich działań we Włoszech do bieżących potrzeb. Na dzień 30 kwietnia Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu oddelegował do Włoch 38 ekspertów krajowych, których wspiera 54 pracowników tymczasowych i 98 mediatorów kulturowych. 428 ekspertów z Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej pomaga w działaniach dotyczących nowo przybyłych migrantów. Na dzień 7 maja 2018 r. łącznie 15 oddelegowanych zaproszonych funkcjonariuszy Europolu i troje pracowników Europolu przeprowadza w pięciu ośrodkach we Włoszech dodatkowe kontrole bezpieczeństwa. Włochy zwiększyły również zdolność detencyjną; ośrodek detencyjny w Potenzie osiągnął swój limit wynoszący 96 miejsc.

UE nadal przekazuje Włochom znaczne wsparcie finansowe. W ramach puli środków finansowych przyznanych na rzecz Włoch w listopadzie władze tego państwa rozpoczęły wdrażanie działań w zakresie pomocy medycznej, mediacji międzykulturowej, sprzętu do weryfikacji migrantów w hotspotach oraz operacji ochrony granic morskich i działań poszukiwawczo-ratowniczych. W następstwie pisma do premiera Gentiloniego z dnia 25 lipca 2017 r. Komisja i włoskie ministerstwo spraw wewnętrznych kontynuowały rozmowy w sprawie zaplanowania działań, które mają być finansowane w ramach pomocy nadzwyczajnej mającej na celu wsparcie integracji na szczeblu lokalnym, ochronę ofiar handlu ludźmi oraz zwiększenie skuteczności procedur azylowych i powrotu. Pomoc nadzwyczajna na rzecz Włoch wynosi ponad 654 mln EUR i stanowi uzupełnienie wsparcia UE dla programów krajowych Włoch 23 .

Kontynuowano wspólną operację „Temida”, która umożliwia wsparcie dla Włoch w zwalczaniu nielegalnej imigracji na szlaku środkowośródziemnomorskim, ratowaniu życia na morzu oraz przeciwdziałaniu przestępczości transgranicznej i jej wykrywaniu. Jej obszar operacyjny obejmuje obecnie Morze Adriatyckie; rozbudowano jej komponent dotyczący ścigania przestępstw, w szczególności w zakresie walki z terroryzmem i zagranicznymi bojownikami. Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej, do której wkłady finansowe wnosi 27 państw członkowskich, wspiera obecnie Włochy przy pomocy 428 funkcjonariuszy straży granicznej i członków załogi, dwóch statków powietrznych, jednego śmigłowca, jednego pełnomorskiego statku patrolowego, siedmiu przybrzeżnych statków patrolowych, czterech przybrzeżnych łodzi patrolowych i 14 biur mobilnych.

-    Libia i region oraz państwa położone wzdłuż szlaku

UE kontynuuje swoje działania w celu poprawy przerażających warunków, jakie napotyka wielu migrantów i uchodźców w Libii, oraz w celu zwalczania przemytu migrantów. Cele programów finansowanych ze środków UE obejmują zaspokojenie najpilniejszych potrzeb migrantów i uchodźców, pomoc migrantom w powrocie do domu lub pomoc osobom potrzebującym ochrony w znalezieniu bezpiecznej drogi do Europy w ramach przesiedleń oraz działania na rzecz długoterminowego ustabilizowania społeczności.

Do tej pory, dzięki wsparciu UE, Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji przekazała prawie 41 000 migrantów w punktach zejścia na ląd, ośrodkach detencyjnych i społecznościach przyjmujących w Libii wsparcie w postaci koców, materacy i produktów higieny osobistej. Ponad 14 500 migrantów wymagających szczególnego traktowania otrzymało pomoc medyczną. Poza tym w ramach mechanizmu dotyczącego zasobów i reagowania w związku z migrantami w południowej Libii wsparcia udzielono ponad 950 migrantom. Również Fundusz Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci udzielił ukierunkowanej pomocy, której celem było dostarczenie odzieży zimowej do ośrodków detencyjnych oraz zaspokojenie potrzeb niewykraczających poza rzeczy najniezbędniejsze do życia i zapewnienie godnych warunków życia, w tym w zakresie rekreacji i edukacji. Ponadto podejmowane są wspólne działania na rzecz znalezienia rozwiązań stanowiących alternatywę dla środków detencyjnych stosowanych względem dzieci. 24 W ramach Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju ustanowiono również inicjatywę „Entrepreneurship Campus”, której celem jest pomoc młodym przedsiębiorcom 25 .

UE nadal wspiera gminy w całej Libii przy odbudowie najważniejszych zasobów infrastruktury, aby umożliwić tak miejscowej ludności, jak i migrantom dostęp do podstawowych usług. Obecnie UE prowadzi z partnerami wykonawczymi (Italian Cooperation, Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju oraz Fundusz Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci) rozmowy w sprawie uruchomienia nowego programu na rzecz wsparcia gmin, którego budżet wynosi 50 mln EUR i który przyjęto w marcu 2018 r. Pozwoli on zwiększyć zdolność gmin libijskich do świadczenia podstawowych usług, takich jak opieka zdrowotna, edukacja urządzenia sanitarne i woda.

Na dzień 4 maja wobec 1 006 uchodźców i osób ubiegających się o azyl zaprzestano stosowania środka detencyjnego w wyniku interwencji Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców w 2018 r.; liczba ta stanowi znaczny wzrost w porównaniu z 1 428 przypadkami w całym 2017 r. Do tej pory w 2018 r. biuro przeprowadziło w ośrodkach detencyjnych 486 wizyt monitorujących. Ponadto Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców przeprowadziło przy wsparciu UE ponad 15 216 konsultacji medycznych dla uchodźców i osób ubiegających się o azyl oraz jednocześnie zabiegało o ich zwolnienie z ośrodków detencyjnych.

Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji kontynuuje przy wsparciu UE swój program na rzecz wspomaganych dobrowolnych powrotów; do dnia 24 kwietnia 2018 r. bezpiecznie do domu powróciło 6 185 osób. Podczas fazy ewakuacji od dnia 28 listopada 2017 r. do 1 marca 2018 r. łącznie dobrowolnie do domu powróciło 15 391 osób 26 . Tym samym osiągnięto cel wyznaczony w grudniu przez Komisję 27 . Łącznie 27 138 osób, które powróciły od maja 2017 r., otrzymuje obecnie wsparcie w procesie reintegracji.

UE ściśle współpracuje z państwami członkowskimi i Biurem Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców, aby zapewnić ewakuację z Libii do Nigru możliwie jak największej liczbie osób wymagających szczególnego traktowania i potrzebujących ochrony międzynarodowej, a następnie ich szybkie przesiedlenie. Po tymczasowym zawieszeniu ewakuacji na początku marca ze względu na obawy rządu Nigru, że dalsze wyjazdy do innych krajów nie zostaną zrównoważone tempem przyjazdów do Nigru, Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców, w dniu 10 maja, ponownie uruchomiło kryzysowy mechanizm tranzytowy, przewożąc drogą powietrzną 132 uchodźców wymagających szczególnego traktowania i osób ubiegających się o azyl 28 . Spośród 1 152 osób ewakuowanych z Libii do Nigru Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców złożyło do dnia 13 maja wnioski o przesiedlenie 475 osób 29 , z czego 108 osób już wyjechało z Nigru 30 . Kolejne 71 osób, których wnioski o przesiedlenie zaakceptowały państwa przesiedlające, nadal oczekuje na wyjazd 31 . Oznacza to, że państwa te przesiedliły już około 38 % wszystkich osób, których dotyczą wnioski. Chociaż potrzebne są dodatkowe deklaracje dotyczące przesiedleń z Nigru, obecnie czynnikiem hamującym nie jest bynajmniej liczba zadeklarowanych miejsc dla osób przesiedlanych z Nigru, ponieważ złożono 2 681 deklaracji w tym zakresie 32 . Ważne jest, aby Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców przyspieszyło tempo przekazywania spraw, umożliwiając przesiedlającym państwom członkowskim realizację deklaracji i jak najszybszą ewakuację osób z Libii 33 . UE w pełni popiera te wysiłki i uzupełni istniejące wsparcie finansowe na rzecz Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców w kwocie 20 mln EUR. Państwa członkowskie, które nie uwzględniły Nigru w swoich deklaracjach dotyczących przesiedleń, powinny to uczynić, a państwa, które już dokonują przesiedleń, powinny zapewniać szybkie przekazywanie osób po otrzymaniu wniosków dotyczących przesiedleń. Należy zachęcać Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców, aby w swoich wnioskach dotyczących przesiedleń w Nigrze uwzględniało przede wszystkim osoby ewakuowane z Libii.

W wyniku trójstronnej misji wysokiego szczebla, którą w lutym w Trypolisie zorganizowały Unia Afrykańska, UE i ONZ 34 , Komisja rozpoczęła rozmowy z władzami libijskimi, aby zapewnić realizację złożonych zobowiązań. Obejmuje to między innymi ułatwienie operacji ewakuacji ze względów humanitarnych przez zniesienie wiz wyjazdowych; umożliwienie Biuru Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców pełnego wykonywania jego uprawnień niezależnie od wszelkich ograniczeń dotyczących obywatelstwa; poprawę dostępu do migrantów i uchodźców w ośrodkach detencyjnych oraz poprawę warunków tam panujących; zmierzanie do zamknięcia ośrodków detencyjnych w ich obecnej formie; rozważenie alternatyw dla kryminalizacji nielegalnych migrantów; zapewnienie pełnej rejestracji i możliwości śledzenia trasy wszystkich migrantów, którzy wysiedli ze statków.

UE wciąż wspiera dwie libijskie straże przybrzeżne. W trakcie operacji EUNAVFOR MED SOPHIA przeszkolono do tej pory około 191 członków libijskiej straży przybrzeżnej, w tym członków załóg pięciu łodzi patrolowych, którzy odbyli szkolenie morsko-lądowe. W Grecji szkolonych jest 22 libijskich pracowników, a kolejny moduł szkoleniowy dla 34 kandydatów jest planowany na początek lipca 2018 r. w Hiszpanii. W pierwszym sprawozdaniu monitorującym z marca podkreślono, że zdolności i profesjonalizm są na coraz wyższym poziomie, jednak monitorowanie może być jeszcze skuteczniejsze dzięki stałej obecności zespołu zaangażowanego w operację EUNAVFOR MED SOPHIA w centrach operacyjnych libijskiej straży przybrzeżnej.

W końcową fazę wchodzi obecnie proces budowy bezpiecznej sieci komunikacji w obszarze śródziemnomorskim do celów wymiany informacji o nielegalnej migracji drogą morską. Sieć Seahorse w basenie Morza Śródziemnego powinna zostać uruchomiona w drugiej połowie 2018 r.

Podczas posiedzenia Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w marcu 2018 r. ministrowie wsparli projekt pilotażowy, którego celem jest wzmocnienie bezpośredniej współpracy między agencjami UE a zespołom zaangażowanym w operację EUNAVFOR MED SOPHIA w ramach komórki ds. informacji o przestępczości. Komórka powinna rozpocząć działalność najszybciej jak to możliwe. W ramach misji Unii Europejskiej dotyczącej pomocy w zintegrowanym zarządzaniu granicami w Libii sprawdzana jest obecnie możliwość zwiększenia do maja 2018 r. liczby członków zespołu w Trypolisie do 17 osób na stałe lub na zasadzie rotacji w ramach wzmocnionej współpracy z władzami libijskimi, która ma miejsce od momentu skierowania niewielkiego zespołu operacyjnego w grudniu 2017 r.

-    Finansowanie

Kryzysowy fundusz powierniczy UE dla Afryki nadal odgrywa kluczową rolę w działaniach UE. Na dzień 8 maja 2018 r. zatwierdzono 147 programów o łącznej wartości około 2 593,4 mln EUR w trzech segmentach: „Sahel i jezioro Czad” – 1 293 mln EUR (79 programów), „Róg Afryki” – 820,3 mln EUR (50 programów) i „Afryka Północna” – 335 mln EUR (14 programów). Kwota ta obejmuje również 4 programy międzysegmentowe (145,1 mln EUR). Do tej pory z partnerami wdrażającymi podpisano łącznie 235 umów na łączną kwotę 1 611,2 mln EUR, a całkowite wypłaty wyniosły 650 mln EUR.

Zasoby alokowane obecnie w ramach funduszu powierniczego UE dla Afryki wynoszą 3,39 mld EUR, w tym ponad 2,98 mld EUR z Europejskiego Funduszu Rozwoju i budżetu UE. Państwa członkowskie UE i inni darczyńcy (Szwajcaria i Norwegia) przeznaczyły na ten cel 413,8 mln EUR, z czego 378 mln EUR zostało już wpłacone. Głównymi darczyńcami pozostają Niemcy (157,5 mln EUR) i Włochy (104 mln EUR). Wkłady państw członkowskich w segment „Afryka Północna” w ramach funduszu powierniczego UE dla Afryki miały szczególne znaczenie dla zapewnienia realizacji nowej strategii w odniesieniu do Libii: w wyniku rozmów w Radzie Europejskiej państwa członkowskie zadeklarowały przekazanie 178,6 mln EUR, głównie w celu zwiększenia środków w segmencie „Afryka Północna”.

Niemniej już w 2018 r. mogą pojawić się luki w finansowaniu. Kwestia ta była omawiana podczas spotkania rady strategicznej w dniu 24 kwietnia 2018 r. Wartość szeregu projektów w ramach wszystkich trzech segmentów, które obejmują kluczowe działania takie jak kontynuacja prac w Libii i utrzymanie tempa wspomaganych dobrowolnych powrotów i ewakuacji, jest szacowana na około 2 mld EUR. Chociaż pozostałe zasoby pozwolą pokryć niektóre priorytety, w przypadku wszystkich trzech segmentów nadal pozostanie całkowita luka w finansowaniu wynosząca około 1,2 mld EUR, jeżeli obecne ambitne cele mają zostać utrzymane. W przypadku Afryki Północnej priorytety te nadal będą wspomagały skuteczne zarządzanie migracjami, w tym ochronę migrantów wymagających szczególnego traktowania, dobrowolne powroty, stabilizację społeczności, zintegrowane zarządzanie granicami oraz migrację pracowników. Działania w segmentach „Sahel i jezioro Czad” i „Róg Afryki” mają bezpośredni wpływ na skuteczność działań UE w Afryce Północnej oraz są konieczne w celu zapewnienia prawdziwie kompleksowego charakteru podejścia UE. Państwa członkowskie uznały wartość szeregu projektów i porozumiały się w sprawie nadania jeszcze większego priorytetu działaniom w następujących obszarach: powroty i reintegracja, Kompleksowe ramy reakcji na kwestię uchodźców, zabezpieczone dokumenty i rejestr cywilny, zwalczanie handlu ludźmi, zasadnicze działania stabilizacyjne w Somalii, Sudanie i Sudanie Południowym oraz wspieranie rozmów w sprawie migracji. Jednocześnie rada strategiczna uzgodniła, że środki podejmowane w ramach kryzysowego funduszu powierniczego UE dla Afryki powinny być kontynuowane po 2018 r. oraz że w tym celu fundusz należy uzupełnić odpowiednimi zasobami.

W ramach pierwszego filaru Planu inwestycji zewnętrznych, tzn. gwarancji Europejskiego Funduszu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju, łącznie 12 uprawnionych instytucji finansowych złożyło wnioski w sprawie ponad 46 programów inwestycyjnych w pięciu oknach inwestycyjnych, w odniesieniu do których dostępne gwarancje wynoszą 1,5 mld EUR. Otrzymane wnioski w pięciu oknach inwestycyjnych 35 opiewają na łączną kwotę ponad 3,5 mld EUR. Pierwszych decyzji Komisji zatwierdzających programy można spodziewać się na początku lata. W ramach planu inwestycyjnego na rzecz Afryki i sąsiedzkich platform inwestycyjnych podejmowane są już działania łączone.

-    Państwa położone wzdłuż szlaku

Współpraca z wieloma partnerami w Afryce została zintensyfikowana. Pomimo wstrząsów politycznych współpraca z władzami etiopskimi w ramach pięciu filarów oświadczenia z Valetty nadal przebiegała w sposób płynny. Również w dziedzinie rozmów w sprawie migracji i współpracy z Gwineą i Gambią czynione są stałe postępy; Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej zorganizowała w marcu seminarium poświęcone najlepszym praktykom w zakresie organizacji działań związanych z powrotami. Rozmowy w sprawie migracji na Wybrzeżu Kości Słoniowej wznowiono. Kontynuowane są rozmowy z Nigerią w sprawie pakietu dotyczącego migracji i mobilności, który obejmuje wzrost i inwestycje, zarządzanie granicami i identyfikację cyfrową, przemyt migrantów i handel ludźmi oraz reintegrację i readmisję.

Oprócz trwającej współpracy operacyjnej dodatkowe wsparcie na rzecz Nigru obejmowałoby działania mające na celu zaradzenie problemowi powstających szlaków migracyjnych w pobliżu granicy nigeryjskiej oraz rozbudowę gospodarczych programów zastępczych. W marcu 2018 r. w Nigrze odbyła się konferencja ministerialna z udziałem wszystkich kluczowych zainteresowanych stron, której celem było omówienie i wspieranie współpracy na rzecz zwalczania przemytu migrantów i handlu ludźmi 36 . Niger, Czad, Libia i Sudan również osiągnęły nowe porozumienie w sprawie współpracy na rzecz zabezpieczenia wspólnych granic i zwalczania przestępczości zorganizowanej.

Zintensyfikowano także prace nad zwalczaniem siatek przemytników w Rogu Afryki: nadal trwa budowa regionalnego ośrodka operacyjnego na rzecz procesu chartumskiego finansowana ze środków funduszu powierniczego Unii Europejskiej. Zadaniem ośrodka będzie usprawnienie prowadzenia wspólnych dochodzeń przez państwa. W ramach programu na rzecz lepszego zarządzania migracją w Rogu Afryki przeszkolono ponad 400 urzędników administracji publicznej w zakresie migracji i zarządzania granicami oraz około 150 przedstawicieli instytucji publicznych i niepublicznych w zakresie praw migrantów.

Ponadto migrację uwzględniono w porządku obrad grupy ds. stabilności („Stability Cluster”) UE-Egipt, które miały miejsce w dniu 15 marca w Kairze. W ten sposób kontynuowano pierwsze spotkanie w ramach dialogu w sprawie migracji zainicjowanego między UE a Egiptem w grudniu 2017 r. oraz podsumowano postępy w różnych obszarach współpracy między UE a Egiptem w dziedzinie migracji. Omówiono również ściślejszą współpracę z agencjami UE.

Szlak zachodniośródziemnomorski

Maroko nadal dokłada starań, by przeciwdziałać migracji nieuregulowanej. W tym celu współpracuje w szczególności z Hiszpanią nad ochroną granic. Prowadzone są kontakty techniczne w celu przygotowania pakietu wsparcia na rzecz wzmocnienia zdolności w zakresie zarządzania granicami oraz w celu wznowienia negocjacji na temat ułatwień wizowych i umów o readmisji. Program wsparcia budżetowego na rzecz polityki migracyjnej Maroka (35 mln EUR) został podpisany przez Komisję i Maroko w grudniu 2017 r. Podczas odbywającej się w dniu 2 maja w Marrakeszu piątej konferencji ministerialnej procesu rabackiego potwierdzono to zobowiązanie przez wspólne przyjęcie planu działania zakładającego kontynuację współpracy w zakresie eliminowania przyczyn migracji, zwalczania przemytu oraz usprawniania powrotów i readmisji 37 .

Po wzroście o 43 %, jaki został odnotowany między 2016 a 2017 r., liczba obywateli Algierii, którzy nielegalnie przybywają do Europy, spadła w pierwszym kwartale 2018 r. w porównaniu z tym samym okresem w 2017 r. 38 Algieria pozostaje również państwem tranzytu dla migrantów o nieuregulowanym statusie próbujących dotrzeć do Maroka i Libii, a władze Algierii odnotowały zwiększoną liczbę migrantów przybywających z państw Afryki Subsaharyjskiej do Algierii. Choć UE i Algieria zgodziły się usprawnić wymianę informacji dotyczących nielegalnych przyjazdów, możliwości legalnego przepływu osób oraz powrotów, nie znalazło to jeszcze przełożenia na konkretną współpracę.

4.POWRÓT I READMISJA

Statystyki dotyczące powrotów w 2017 r. wskazują, że w porównaniu z 2016 r. (493 785 decyzji nakazujących powrót) liczba decyzji nakazujących powrót wydanych w UE w 2017 r. wzrosła o 4 % (516 115 decyzji w 2017 r.). Wzrost ten jest w znacznej mierze wynikiem zakończenia dużej liczby procedur azylowych (postępowań odwoławczych), z których wiele zostało wszczętych w okresie masowego napływu migrantów do UE, w wielu przypadkach zakończonych wydaniem negatywnej decyzji. Obserwujemy stały wzrost liczby decyzji nakazujących powrót wydawanych przez państwa członkowskie, które mają największe obawy w związku z napływem migrantów, w szczególności przez Niemcy i Grecję.

Temu wzrostowi liczby decyzji nakazujących powrót nie towarzyszy jednak podobny wzrost liczby faktycznie wykonanych powrotów. Z informacji przekazanych przez państwa członkowskie do Eurostatu jasno bowiem wynika, że liczba wykonanych powrotów w 2017 r. zmalała o niemal 20 %, z 226 150 w 2016 r. do 188 920 w 2017 r. Ma to przełożenie na znaczne zmniejszenie odsetka powrotów 39 w całej UE z 45,8 % w 2016 r. do zaledwie 36,6 % w 2017 r.

Ta negatywna tendencja wynika częściowo z faktu, że znacząco zmalała liczba potencjalnych osób powracających pochodzących z krajów Bałkanów Zachodnich. Współpraca z tymi państwami w zakresie readmisji ich własnych obywateli w ostatnich dwóch latach była doskonała, a ułatwiały ją skuteczne umowy o readmisji. W rezultacie powstałe wcześniej opóźnienia w wykonywaniu powrotów do tych krajów udało się w 2015 i 2016 r. nadrobić, co z kolei przyczyniło się do zwiększenia średniego odsetka powrotów w UE.

Nawet jednak bez uwzględniania danych dotyczących krajów Bałkanów Zachodnich w ogólnych danych z 2017 r. dotyczących powrotów, nadal odnotowuje się zmniejszenie odsetka powrotów z 34,5 % w 2016 r. do 29,2 % w 2017 r. Może to wynikać z faktu, że proporcjonalnemu wzrostowi liczby decyzji nakazujących powrót dotyczących obywateli mniej skłonnych do współpracy państw pochodzenia nielegalnej migracji do UE nie towarzyszą wykonywane powroty. Fakt ten uwydatnia potrzebę wzmożenia wysiłków ze strony państw członkowskich w dążeniu do zapewnienia skutecznego wykonywania decyzji nakazujących powrót, z wykorzystaniem jako punktu wyjścia do organizowania powrotów działań przewidzianych w ramach partnerstwa oraz, jako głównego narzędzia, Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej.

Choć zapewnienie współpracy ze strony państw trzecich w zakresie readmisji ich obywateli jest w dalszym ciągu dla UE wyzwaniem, w 2017 r. odnotowano znaczący postęp, między innymi zawarto kilka nowych praktycznych porozumień. Cel wyznaczony w planie działania Komisji w grudniu 2017 r., tj. zawarcie porozumienia z trzema krajami partnerskimi w sprawie powrotów i readmisji 40 , został osiągnięty. Zaproponowana przez Komisję zmiana przepisów w sprawie urzędników łącznikowych ds. imigracji pomoże również zintensyfikować koordynację działań w tym obszarze 41 .

Jako część swojego wniosku w sprawie zmiany kodeksu wizowego 42 Komisja zaproponowała szersze wykorzystanie polityki wizowej jako narzędzia do osiągania postępów we współpracy w zakresie powrotów i readmisji z krajami spoza UE. Wprowadzone zostaną bardziej rygorystyczne warunki obsługi wniosków wizowych składanych przez obywateli państw spoza UE, które nie współpracują w zadowalający sposób w zakresie powrotów i readmisji.

Znaczący wzrost liczby powrotów zależy jednak przede wszystkim od stopnia zaangażowania państw członkowskich w tę współpracę oraz pełnego wykorzystania przez nie tych instrumentów. Jak dotąd w tym kontekście istnieją znaczne różnice: choć niektóre państwa członkowskie wykorzystują istniejące instrumenty w sposób aktywny i skuteczny, a przy tym konsekwentnie zaczynają obserwować rezultaty, pozostałe jeszcze nie włączyły nowych procedur do swoich działań i nie rozpoczęły procesu ich wdrażania. Komisja i Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej oferują wsparcie specjalne dla państw członkowskich umożliwiające efektywne wykorzystanie tych nowych ustaleń, na przykład przez organizowanie seminariów informacyjnych z państwami trzecimi na temat nowych procedur. Niektóre specjalne działania, jak utworzenie platform elektronicznych (Pakistan) lub aktualizacja istniejących (Sri Lanka), czy ustanowienie procedur weryfikacji obywatelstwa drogą elektroniczną (Bangladesz) powinny przynieść znaczące rezultaty w perspektywie długoterminowej.

Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej zapewnia wsparcie operacyjne na rzecz coraz większej liczby operacji powrotowych: w 2018 r. do końca kwietnia zorganizowała lub koordynowała 111 operacji w porównaniu z 39 przeprowadzonymi w tym samym okresie w 2016 r. i 108 w 2017 r 43 . Niemniej jednak państwa członkowskie powinny lepiej wykorzystywać nowe i poszerzone uprawnienia Agencji w zakresie powrotów. Państwa członkowskie muszą też zapewnić, aby rosnącym potrzebom towarzyszyła zdolność do wykonywania powrotów, do zapewnienia, aby osoby powracające pozostawały do dyspozycji, a także do szybkiego i skutecznego wykorzystania procedur powrotowych.

W ramach działań następczych związanych z zobowiązaniem 44 do zwiększenia przejrzystości w zakresie potencjalnego ryzyka kryminalizacji podmiotów udzielających realnej pomocy humanitarnej migrantom, którzy znaleźli się w sytuacji zagrożenia życia, w dniu 3 maja Komisja zorganizowała pierwszą wymianę poglądów z głównymi zaangażowanymi organizacjami pozarządowymi oraz Agencją Praw Podstawowych, aby wspólnie ocenić aktualną sytuację i dokonać wymiany informacji na temat możliwych sposobów dalszego postępowania.

Kluczem do skutecznego monitorowania powrotów jest prowadzenie bardziej szczegółowych, częstszych i bardziej aktualnych statystyk dotyczących azylu i migracji wybiórczej, w tym dotyczących powrotów i readmisji. Takie statystyki przyczyniłyby się do większej wszechstronności i regularności dokonywanych przeglądów sytuacji w odniesieniu do azylu i migracji wybiórczej. Na tej podstawie, zgodnie z zapowiedzią w sprawozdaniu z postępu prac z listopada 2017 r. 45 , Komisja proponuje uzupełnienie najważniejszych luk przez wprowadzenie zmian do aktów prawnych dotyczących statystyk na temat migracji i ochrony międzynarodowej 46 . W celu dalszej poprawy współpracy w zakresie powrotów należy wykorzystać wszystkie środki zachęty i nacisku dostępne w ramach naszych polityk wewnętrznych i zewnętrznych.

5.WZMOCNIONE ZARZĄDZANIE GRANICAMI ZEWNĘTRZNYMI

Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej nadal wspiera państwa członkowskie za pośrednictwem wspólnych operacji prowadzonych na głównych szlakach migracyjnych w regionach wschodniośródziemnomorskim, środkowośródziemnomorskim i zachodniośródziemnomorskim oraz w regionie Bałkanów Zachodnich, rozmieszczając na tym terenie ponad 1 300 funkcjonariuszy straży granicznej i innych pracowników. Agencja zaoferowała potrojenie swoich sił operacyjnych na greckich granicach lądowych z Albanią i byłą jugosłowiańską republiką Macedonii.

W odniesieniu do działań operacyjnych zaplanowanych na 2018 r. stwierdzono poważne braki w zobowiązaniach. Pomimo dwóch wezwań wystosowanych w dniach 19 stycznia 2018 r. i 23 marca 2018 r. nie odnotowano znaczącej poprawy. Wszystkie zobowiązania złożone do końca kwietnia 2018 r. pokryłyby zaledwie 49 % zidentyfikowanych potrzeb w zakresie pomocy ekspertów i 44 % kosztów aktywów technicznych na potrzeby działań na granicach lądowych w okresie od maja do czerwca 2018 r. W przypadku operacji na granicach morskich możliwe byłoby zapewnienie 85 % ekspertów, lecz tylko 51 % aktywów technicznych.

Te znaczne braki niosą ze sobą ryzyko dalszego ograniczenia w bardzo dotkliwy sposób działań zaplanowanych do grudnia roku 2018. W dniu 17 kwietnia 2018 r. Agencja odbyła spotkanie wysokiego szczebla z państwami członkowskimi i Komisją na temat udoskonalenia procesu podejmowania zobowiązań na rok 2019 przez wprowadzenie większej elastyczności i przejrzystości oraz przyspieszenie rozpoczęcia procesu podejmowania zobowiązań, tak aby umożliwić dokonanie ewentualnych zmian i dopuszczenie innych środków ograniczających ryzyko (takich jak wykorzystanie własnych zdolności technicznych).

Do dnia 30 kwietnia 2018 r. łączna liczba „wyznaczonych” funkcjonariuszy dostępnych na potrzeby oddelegowania z rezerwy szybkiego reagowania wynosi 1 482, co stanowi 99 % rezerwy. Jedynie dwa państwa członkowskie nie wyznaczyły jeszcze funkcjonariuszy straży granicznej. Poważne luki w europejskiej rezerwie wyposażenia na potrzeby szybkiego reagowania nie zostały wyeliminowane przez państwa członkowskie od czasu ostatniego sprawozdania.

W dniu 2 maja 2018 r. Komisja przyjęła wniosek w sprawie wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027. Przewidują one znaczące zasoby przeznaczone na wsparcie przyszłego rozwoju Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, w tym utworzenie stałego korpusu 10 000 funkcjonariuszy straży granicznej pozostających do dyspozycji Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, tak aby mogła ona służyć w pełni skutecznym wsparciem na rzecz bezpieczeństwa zewnętrznych granic UE.

Dalsze działania: ·państwa członkowskie niezwłocznie przystąpią do wykonania wszystkich zaleceń sformułowanych w ocenach narażenia w 2017 r.; ·państwa członkowskie bezzwłocznie wypełnią luki w deklaracjach dotyczących przesiedleń w odniesieniu do działań operacyjnych Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej na zewnętrznych granicach UE zaplanowanych na 2018 r.; ·Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej opracuje w najbliższych miesiącach strategię techniczną i operacyjną na potrzeby europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami, a państwa członkowskie zapewnią wdrożenie odpowiednich strategii krajowych.

6.RELOKACJA, PRZESIEDLENIE, WIZY I LEGALNE DROGI MIGRACJI

Do końca marca 2018 r. wszystkie kwalifikujące się osoby zostały relokowane z Grecji do innych państw członkowskich, łącznie 21 999 osób, w tym 546 osób małoletnich bez opieki, do 24 państw 47 . Na dzień 7 maja 2018 r. 12 691 osób relokowano z Włoch (w tym 256 małoletnich bez opieki), w tym 31 osób ubiegających się o ochronę międzynarodową (w tym 26 małoletnich bez opieki) zostało już zakwalifikowanych do relokacji i czeka na transfer. Włochy przesłały też cztery wnioski o relokację małoletnich bez opieki, na które dotychczas nie otrzymano odpowiedzi 48 . Relokacja okazała się sukcesem. Ogółem relokowano już 96 % kwalifikujących się osób. 

We wrześniu 2017 r., mając na uwadze stałą presję migracyjną wywieraną na Grecję i Włochy, Komisja wezwała wszystkie państwa członkowskie, aby rozważyły dalszą dobrowolną relokację poza programami relokacji w związku z sytuacją nadzwyczajną, a także zobowiązała się zapewnić im niezbędne wsparcie finansowe. Komisja zachęca wszystkie państwa członkowskie do współpracy z Grecją i Włochami oraz do wykorzystania tej możliwości w razie potrzeby.

Pierwszy unijny program przesiedleń z lipca 2015 r. 49 dobiegł końca. Łączna liczba osób przesiedlonych w ramach wszystkich unijnych programów przesiedleń od tego czasu, w tym Syryjczyków przesiedlonych z Turcji w ramach oświadczenia UE–Turcja, wynosi 32 207. Działania państw członkowskich w zakresie przesiedleń są obecnie skoncentrowane na realizacji zobowiązań złożonych w ramach nowego programu UE. Wraz z najnowszym zobowiązaniem rządu Niemiec do zapewnienia 10 200 nowych miejsc dla osób przesiedlonych, 20 państw członkowskich 50 zobowiązało się utworzyć ponad 50 000 miejsc dla osób przesiedlonych, co oznacza, że jest to największe dotychczas wspólne zobowiązanie UE i państw członkowskich w zakresie przesiedleń 51 . Program jest finansowany z budżetu UE kwotą w wysokości 500 mln EUR; w ramach tego nowego programu UE w zakresie przesiedleń 10 państw członkowskich 52 przesiedliło już 4 252 osób. Oznacza to zdecydowany postęp, ponieważ od opublikowania marcowego sprawozdania z postępów przesiedlono 2 397 osób.

Powyższe dotyczy osób przesiedlonych po ewakuacji z Libii do Nigru i przesiedlenia Syryjczyków z Turcji na podstawie oświadczenia UE–Turcja 53 . Prowadzenie przesiedleń z Turcji, zgodnie z oświadczeniem UE–Turcja, odbywa się wolniej w porównaniu z rekordową liczbą Syryjczyków przesiedlonych latem 2017 r. W tym roku jak dotąd jedynie siedem państw członkowskich wniosło wkład w program przesiedleń z Turcji, a od czasu ostatniego sprawozdania z postępu prac żadne kolejne państwo członkowskie nie wsparło programu. Od opublikowania marcowego sprawozdania z postępu prac przesiedlono 837 Syryjczyków, co daje całkowitą liczbę 13 313 przesiedleń od wejścia w życie oświadczenia UE–Turcja.

Komisja wzywa państwa członkowskie, aby do października wywiązały się z 50 % swoich zobowiązań wynikających z nowego programu UE; cel ten określono w planie działania Komisji z grudnia 2017 r. Stałe przesiedlenia osób we wszystkich priorytetowych regionach powinny następować przy jednoczesnym nacisku na przesiedlenia osób ewakuowanych z Libii do Nigru za pośrednictwem kryzysowego mechanizmu tranzytowego.

Ponadto Komisja realizuje badanie dotyczące wykonalności i wartości dodanej systemów sponsorowania jako możliwej drogi do bezpiecznych kanałów przyjmowania do UE, w celu zbadania możliwości wsparcia państw członkowskich w dalszym opracowaniu alternatywnych legalnych dróg uzyskania ochrony. Badanie ma zostać zakończone w lipcu 2018 r.

Komisja nadal wspiera państwa członkowskie w opracowaniu pilotażowych projektów dotyczących legalnej migracji we współpracy z wybranymi państwami afrykańskimi. W dniu 16 kwietnia ogłoszono zaproszenie do składania wniosków w ramach instrumentu partnerstwa na rzecz mobilności 54 . Zaproszenie to jest uzupełnieniem opiewającego na 15 mln EUR regionalnego programu wsparcia legalnej migracji w regionie Afryki Północnej, który ma być przyjęty w ramach funduszu powierniczego UE dla Afryki podczas następnego spotkania komitetu operacyjnego segmentu północnoafrykańskiego.

W pierwszym kwartale 2018 r. rozpoczęto wdrażanie postanowień partnerstwa (podpisanego w grudniu 2017 r.) między Komisją a partnerami gospodarczymi i społecznymi w zakresie promowania integracji uchodźców na rynku pracy. Obejmowało to wymiany między partnerami gospodarczymi i społecznymi oraz właściwymi grupami, takimi jak sieć publicznych służb zatrudnienia, europejska sieć integracji oraz Komitet Europejskiego Funduszu Społecznego. W drugiej połowie 2018 r. zostanie przeprowadzony bilans osiągniętych postępów.

Wysiłki na rzecz promowania integracji obywateli państw trzecich są jeszcze bardziej istotne w świetle wyników specjalnego sondażu Eurobarometr dotyczącego integracji 55 (przeprowadzonego pod koniec października 2017 r.). Wyniki te wskazują, że zdecydowana większość Europejczyków (69 %) postrzega integrację jako „niezbędną inwestycję w dłuższej perspektywie dla swojego kraju”. Czterech na pięciu respondentów (i większość we wszystkich państwach członkowskich) dostrzega ważną rolę UE w procesie integracji imigrantów, ze szczególną wartością dodaną w postaci udostępnianych najlepszych praktyk wśród państw członkowskich, promowania współpracy pomiędzy wszystkimi zaangażowanymi stronami i zapewniania im wsparcia finansowego. Pomyślna integracja licznych grup osób, którym przyznano status uchodźcy, oraz osób ubiegających się o azyl czekających na rozpatrzenie swojego wniosku, będzie wymagała w nadchodzących latach odpowiednich inwestycji.

7.WNIOSKI I DALSZE DZIAŁANIA

Niniejsze sprawozdanie pokazuje, że postępy poczynione w ciągu ostatniego roku w znacznej mierze utrzymano, a szereg zastosowanych środków nadal przynosi efekty. Z doświadczenia jednak wynika, że przepływy migracyjne podlegają silnym i nagłym zmianom. Ponadto podstawowe strukturalne presje migracyjne ze strony regionów sąsiadujących wobec UE pozostają silne. Dlatego też sytuacja pozostaje niestabilna i nie daje powodów do samozadowolenia. UE powinna wykazać się niezbędną czujnością i gotowością do reakcji na wszelkie sezonowe szczyty lub zmiany presji, w tym zmiany z jednego szlaku na inny.

Mając na uwadze powyższe kwestie, w niniejszym sprawozdaniu wskazano obszary, w których obecne działania powinny zostać wzmocnione. W szczególności Komisja ponownie stwierdza konieczność realizacji przez państwa członkowskie zobowiązań, jakie podjęły one na rzecz wsparcia niezbędnych działań Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej na granicach zewnętrznych. W sprawozdaniu podkreślono również wyzwanie, z jakim wiąże się zwiększanie efektywnego odsetka powrotów. Istnieją również obszary, w których należy koniecznie zintensyfikować wysiłki na rzecz konsolidacji dotychczas poczynionych postępów: ochrona migrantów i zwalczanie przemytu w Libii oraz wzdłuż szlaku środkowośródziemnomorskiego, przesiedlenia i wdrożenie postanowień oświadczenia UE–Turcja. Pod tym względem fundusz powierniczy dla Afryki i Instrument Pomocy dla Uchodźców w Turcji okazały się szybkimi i skutecznymi narzędziami, ale ich dalsze powodzenie będzie wymagało odpowiedniego poziomu finansowania również ze strony państw członkowskich. Jedno wspólne stanowisko UE na forach międzynarodowych pozostaje kluczowym elementem w osiąganiu skutecznych wyników i wspieraniu prowadzonych obecnie w skali regionalnej, kontynentalnej i globalnej dialogów na temat migracji. Komisja podkreśla również znaczenie stałej, regularnej i skutecznej koordynacji zarządzania migracjami, zarówno w ramach instytucji UE, jak i ze strony państw członkowskich i krajów partnerskich.

W niniejszym sprawozdaniu z postępów ponownie podkreślono znaczenie kompleksowego podejścia UE do zarządzania migracjami. Europejski program w zakresie migracji opiera się na zestawie uzupełniających się nawzajem celów, które razem stanowią stabilną, długoterminową odpowiedź na wyzwania związane z migracją. Zreformowany wspólny europejski system azylowy stanowi centralną część tego podejścia. Nie można też przecenić znaczenia szybkiego osiągnięcia porozumienia w sprawie tej reformy. Wraz z istotną koncentracją na migracji i zarządzaniu granicami w ramach proponowanych wieloletnich ram finansowych, 56 zreformowany wspólny europejski system azylowy jest niezbędny, aby zapewnić dobre przygotowanie UE do stawienia czoła wszelkim przyszłym kryzysom migracyjnym.

Podczas nadchodzącego posiedzenia Rady Europejskiej w czerwcu przeprowadzona zostanie dyskusja z udziałem Komisji na temat osiągnięcia porozumienia w sprawie wewnętrznej i zewnętrznej polityki migracyjnej.

(1)      COM(2018) 250 final z 14.3.2018.

(2)      COM(2017) 820 final z 7.12.2017.

(3)      Zob. na przykład dwie publikacje Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej: Demographic and Human Capital Scenarios for the 21st Century: 2018 assessment for 201 countries (Scenariusze demograficzne i dotyczące kapitału ludzkiego dla XXI w.: ocena na 2018 r. dla 201 krajów) oraz Many more to come? Migration from and within Africa (Jak wielu ludzi jeszcze przybędzie? Ruchy migracyjne z Afryki i w jej obrębie) (Urząd Publikacji Unii Europejskiej, Luksemburg, 2018 r.).

(4)      Dane policji greckiej.

(5)      Dane Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej.

(6)      Dane policji greckiej.

(7)      Źródło: Projekt IOM na rzecz zaginionych migrantów ( https://missingmigrants.iom.int/region/mediterranean ).

(8)      Dane Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej.

(9)      Dane włoskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.

(10)      Dane IOM za okres od 1 stycznia do 31 marca 2018 r. https://www.iom.int/sites/default/files/situation_reports/file/libya_sr_20180301-31.pdf  

(11)      Dane Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej obejmujące przyjazdy szlakiem zachodniośródziemnomorskim drogą morską.

(12)      Dane Funduszu Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci.

(13)      Dane Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu.

(14)     https://data2.unhcr.org/en/documents/download/63435 .

(15)      COM(2017) 211 final z 12.4.2017.

(16)      COM(2018) 303 final z 16.5.2018.

(17)      COM(2018) 302 final z 16.5.2018.

(18)      Dane greckiego ministerstwa spraw wewnętrznych, Krajowe Centrum Koordynacyjne ds. Kontroli Granicznej, Imigracji i Azylu (NCCBCIA-ESKESMA).

(19)    Szczegółowe informacje można znaleźć w tabeli dotyczącej projektów: https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/sites/near/files/facility_table.pdf .

(20)      Do Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu zostało przydzielonych 57 krajowych ekspertów z państw członkowskich, aby wesprzeć wdrażanie postanowień oświadczenia UE–Turcja w Grecji.

(21)      Miały one miejsce w dniu 15 marca 2018 r. w Rzymie (wsparcie dla libańskich sił zbrojnych i sił bezpieczeństwa wewnętrznego) i w dniu 6 kwietnia 2018 r. w Paryżu (wsparcie na rzecz inwestycji i reform gospodarczych).

(22)      Zob. COM(2018) 450 final z 17.4.2018 i sprawozdania dotyczące poszczególnych państw. W ramach inicjatywy przewodniej 2 („Zacieśnienie współpracy w zakresie bezpieczeństwa i migracji”) strategii na rzecz Bałkanów Zachodnich (COM(2018) 65 final z 6.2.2018) potwierdzono wsparcie dla dalszej współpracy i wymiany informacji wzdłuż szlaku. Inicjatywa będzie stanowić podstawę konkretnych działań, za pomocą których UE będzie wspierać państwa regionu w najbliższych latach.

(23)

     W latach 2014–2020 łącznie daje to kwotę 387,7 mln EUR w ramach Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, w tym 43,6 mln EUR na relokację/przesiedlenia, oraz 266 mln EUR w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, z czego 201,5 mln EUR na obszar granic i wiz oraz 64,5 mln EUR na policję.

(24)       https://blogs.unicef.org/blog/invisible-child-migrants-libya/  

(25)      Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej: http://tec.ly/

(26)     https://eeas.europa.eu/headquarters/headquarters-homepage/40705/joint-au-eu-un-taskforce-assists-16000-people_en  

(27)    COM(2017) 820 final z 7.12.2017.

(28)      Od początku ewakuacji z Libii, która rozpoczęła się pod koniec 2017 r., ewakuowano łącznie 1 474 osoby, w tym 1 152 do Nigru, 312 do Włoch i 10 do Awaryjnego Centrum Tranzytowego w Rumunii.

(29)      Do Kanady, Niemiec, Francji, Niderlandów, Szwajcarii Finlandii i Szwecji.

(30)      Do Francji, Szwajcarii i Szwecji.

(31)      Ponadto Francja przesiedliła 97 uchodźców, którzy byli już zarejestrowani w Nigrze, a 42 osoby zostały przesiedlone z Libii bezpośrednio do Francji, Szwecji i Niderlandów.

(32)      Państwa przesiedlające należące i nienależące do UE (Kanada, Niemcy, Francja, Niderlandy, Szwajcaria, Finlandia, Szwecja, Zjednoczone Królestwo) zadeklarowały do tej pory przesiedlenia 2 680 osób z Nigru (tzn. osób ewakuowanych z Libii oraz uchodźców już zarejestrowanych w Nigrze).

(33)      W dniach 9–11 kwietnia podstawowa grupa ds. wzmocnienia przesiedleń wzdłuż szklaku środkowośródziemnomorskiego zorganizowała przy udziale szeregu państw przesiedlających i Komisji Europejskiej misję w Nigrze w celu dalszej intensyfikacji działań w tym zakresie.

(34)      Grupa zadaniowa UE–Unia Afrykańska–ONZ powstała w kuluarach piątego szczytu Unii Afrykańskiej i Unii Europejskiej, który odbył się w dniach 29–30 listopada 2017 r. w Abidżanie na Wybrzeżu Kości Słoniowej.

(35)      Większość wniosków (2,5 mld EUR) dotyczy okien inwestycyjnych „Finansowanie mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw” (15 wniosków) oraz „Zrównoważona energia i łączność” (15 wniosków). Ponadto otrzymano wnioski na kwotę ponad 1 mld EUR w następujących trzech oknach inwestycyjnych: rolnictwo zrównoważone, przedsiębiorcy na obszarach wiejskich i przemysł rolny, zrównoważone rozwiązania miejskie oraz cyfryzacja na rzecz rozwoju.

(36)      Podczas konferencji przyjęto deklarację: http://europa.eu/rapid/press-release_STATEMENT-18-2067_en.htm  

(37)      https://ec.europa.eu/home-affairs/sites/homeaffairs/files/20180503_declaration-and-action-plan-marrakesh_en.pdf

(38)      Obywatele Algierii przemieszczają się zarówno wzdłuż szlaku środkowośródziemnomorskiego (1 980 osób przybywających w 2017 r., 114 w pierwszym kwartale 2018 r.), jak i zachodniośródziemnomorskiego (3 687 osób przybywających w 2017 r. i 125 w pierwszym kwartale 2018 r.).

(39)      Odsetek powrotów to stosunek między liczbą osób, które otrzymały decyzję nakazującą powrót, oraz liczbą osób, które faktycznie powróciły (niezależnie od tego, czy jest to powrót dobrowolny, czy przymusowy).

(40)      Współpraca z krajami azjatyckimi w dziedzinie migracji nadal wykazuje pozytywne tendencje. Zorganizowano serię ważnych spotkań z Afganistanem, Pakistanem i Bangladeszem. Wśród konkretnych rezultatów można wymienić utworzenie platformy elektronicznej służącej do przetwarzania wniosków o readmisję w Pakistanie oraz operacje powrotowe w ramach standardowych procedur operacyjnych w Bangladeszu. Obecnie prowadzony jest dialog mający na celu nawiązanie współpracy na podobnym poziomie z państwami takimi jak Tunezja i Nigeria.

(41)      COM(2018) 303 final z 16.5.2018.

(42)      COM(2018) 252 final z 14.3.2018.

(43)      Dane pochodzące z Frontex Application Return.

(44)      SWD(2017) 117 final z 22.3.2017 i COM(2017) 558 final z 27.9.2017.

(45)    COM(2017) 669 final z 15.11.2017.

(46)      COM(2018) 307 z 16.5.2018.

(47)      Belgia, Bułgaria, Republika Czeska, Niemcy, Estonia, Irlandia, Hiszpania, Francja, Chorwacja, Cypr, Łotwa, Liechtenstein, Litwa, Luksemburg, Malta, Niderlandy, Norwegia, Portugalia, Rumunia, Słowenia, Słowacja, Finlandia, Szwajcaria, Szwecja.

(48)      Wniosek został przesłany do Portugalii.

(49)      Konkluzje Rady („w sprawie przesiedlenia – za pomocą wielostronnych i krajowych systemów – 20 000 osób w sposób oczywisty wymagających ochrony międzynarodowej”) z dnia 20 lipca 2015 r., dokument 11130/15.

(50)      Belgia, Bułgaria, Niemcy, Estonia, Irlandia, Hiszpania, Francja, Chorwacja, Włochy, Cypr, Litwa, Luksemburg, Malta, Niderlandy, Portugalia, Rumunia, Słowenia, Finlandia, Szwecja, Zjednoczone Królestwo.

(51)      W zaleceniu tym (dokument C (2017) 6504 z 27.9.2017) wzywa się do przesiedlenia przynajmniej 50 000 osób potrzebujących ochrony międzynarodowej do 31 października 2019 r.

(52)      Belgia, Hiszpania, Francja, Chorwacja, Włochy, Litwa, Niderlandy, Portugalia, Finlandia, Szwecja.

(53)      Państwa członkowskie jak dotąd przeprowadziły przesiedlenia z ponad 25 państw trzecich. Jak dotąd najwięcej przesiedleń przeprowadzono z Libanu, Turcji, Jordanii, Ugandy, Czadu i Nigru.

(54)    https://www.icmpd.org/our-work/capacity-building/multi-thematic-programmes/mobility-partnership-facility-mpf/pilot-projects-on-legal-migration-call-for-proposals-application-package/

(55)      http://ec.europa.eu/commfrontoffice/publicopinion/index.cfm/survey/getsurveydetail/instruments/special/surveyky/2169

(56)      Nowoczesny budżet dla Unii, która chroni, wspiera i broni – Wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027. COM(2018) 321 final z 2.5.2018.