Brussel, 15.12.2021

COM(2021) 798 final

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

Strategie inzake toezichtgegevens in de financiëledienstensector van de EU


MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

Strategie inzake toezichtgegevens in de financiëledienstensector van de EU

1.Achtergrond

Naarmate de digitalisering blijft toenemen 1 en de EU vooruitgang boekt in de richting van haar digitale doelstellingen voor 2030 2 , ontstaan er nieuwe uitdagingen en kansen die bepalend zijn voor alle gebieden van de samenleving en de economie, dus ook de financiële sector. In de afgelopen jaren hebben digitale technologieën de manier veranderd waarop financiëlemarktdeelnemers informatie – de levensader van de financiële sector – produceren, verstrekken en gebruiken om beslissingen te nemen. Gegevens zijn de hoeksteen van deze transformatie.

In haar Europese datastrategie 3 wees de Commissie erop hoe belangrijk gegevens zijn als potentiële bron van groei en innovatie voor de economie van de EU, en benadrukte zij de noodzaak van betere toegang tot gegevens en gegevensuitwisseling via gemeenschappelijke Europese dataruimten. Een van de topprioriteiten van de strategie van de Commissie voor het digitale geldwezen 4 is het bevorderen van datagestuurde innovatie in het geldwezen. Dit omvat instrumenten om de rapportage en het toezicht te vergemakkelijken, en de totstandbrenging van een gemeenschappelijke ruimte voor financiële gegevens, met inbegrip van gegevens die worden uitgewisseld tussen ondernemingen, openbaar gemaakte gegevens en toezichtgegevens.

Financiële instellingen en andere entiteiten die actief zijn op de financiële markten moeten uiteenlopende gegevens over hun financiële toestand en activiteiten rapporteren. De Europese en nationale toezichthoudende autoriteiten hebben die gegevens nodig om toezicht te houden op financiële instellingen en markten. Gegevens stellen toezichthouders in staat risico’s te monitoren, de financiële stabiliteit en marktintegriteit te waarborgen en beleggers en afnemers van financiële diensten in de EU te beschermen.

De afgelopen tien jaar zijn er aanzienlijk meer en gedetailleerdere gegevens gerapporteerd voor toezichtdoeleinden. In totaal zijn de financiële instellingen in de EU onderworpen aan meer dan 500 rapportageverplichtingen, bestaande uit meer dan 1000 tabellen met meer dan 70 000 individuele gegevenspunten 5 . Strengere rapportageverplichtingen hebben geholpen om informatielacunes die tijdens de wereldwijde financiële crisis werden vastgesteld, aan te pakken, en weerspiegelen de toenemende complexiteit en verwevenheid van het financiële stelsel. Hoewel het toezicht hierdoor aanzienlijk is verbeterd, is ook de last vergroot voor zowel de rapporterende entiteiten als de toezichthoudende autoriteiten die de gegevens ontvangen en analyseren.

Digitale technologieën kunnen de rapportagelast aanzienlijk verminderen en toezichthouders in staat stellen beter en efficiënter inzicht te krijgen in de gerapporteerde gegevens. Om de kansen en uitdagingen van datagestuurd toezicht aan te pakken, werken regelgevende instanties overal ter wereld aan de modernisering van de rapportage in hun rechtsgebieden 6 . De toezichtrapportage in de EU en de wijze waarop autoriteiten gegevens verzamelen en gebruiken, moeten gelijke tred houden met deze ontwikkelingen.

De EU heeft op een aantal belangrijke gebieden al verbeteringen tot stand gebracht 7 en neemt een leidende rol op zich in internationale besprekingen 8 om de harmonisatie en de onderlinge afstemming van financiële gegevens op mondiaal niveau te bevorderen. Om het EU-kader voor toezichtrapportage nog doeltreffender en efficiënter te maken, zijn nog meer inspanningen nodig.

De EU heeft een verbeterd systeem voor toezichtrapportage nodig waarmee toezichthouders:

·de ontwikkelingen in de markten, instrumenten en sectoren van het financiële stelsel nauwkeuriger en sneller kunnen volgen;

·beter onderbouwde en snellere beslissingen kunnen nemen om de financiële stabiliteit, de marktintegriteit en de consumentenbescherming te waarborgen en andere doelstellingen te verwezenlijken, zoals het toezicht op de omzetting van EU-wetgeving en de effectieve handhaving ervan;

·beter onderling kunnen coördineren en convergentie van het toezicht tot stand kunnen brengen door middel van consistentere en interoperabele datasets;

·tegelijkertijd de nalevingslasten tot een minimum kunnen beperken, in overeenstemming met de beginselen van betere regelgeving van de Commissie en de toezegging om systematisch en proactief te zoeken naar manieren om de lasten als gevolg van wetgeving te verminderen 9 .

Voortbouwend op uitvoerige besprekingen met belanghebbenden 10 presenteert de Commissie deze strategie, die de aanpak schetst om de doelstelling van een modern systeem voor toezichtrapportage in de EU te verwezenlijken. De strategie draagt bij tot de doelstellingen van de Europese datastrategie en de strategie voor het digitale geldwezen om digitale innovatie in Europa te bevorderen. Door de convergentie van het toezicht te ondersteunen draagt zij ook bij tot de doelstellingen van de kapitaalmarktenunie (KMU).

2.Achtergrond: actuele uitdagingen

In een uitgebreide geschiktheidscontrole van de EU-vereisten inzake toezichtrapportage 11 heeft de Commissie geconcludeerd dat de huidige rapportagevereisten in het Unierecht noodzakelijk en doeltreffend zijn om toezichthouders relevante gegevens te verstrekken. Er werd evenwel ook vastgesteld dat de definiëring van rapportagevereisten en de verzameling van gegevens inefficiënt verloopt. Dat heeft negatieve gevolgen voor de kwaliteit en de bruikbaarheid van de gerapporteerde gegevens, waardoor toezichthouders minder goed in staat zijn hun taken uit te voeren. Dergelijke inefficiënties leiden ook tot extra kosten voor rapporterende entiteiten, die kunnen oplopen tot jaarlijks 4 tot 12 miljard EUR 12 om te voldoen aan de rapportageverplichtingen van de EU. Bovendien maken de rapportagekaders niet ten volle gebruik van moderne IT-instrumenten.

Bij de geschiktheidscontrole werden vijf belangrijke verbeterpunten vastgesteld:

·Consistentie en harmonisatie van de rapportagevereisten: De rapportagevereisten en de gedetailleerde gegevensspecificaties zijn niet geharmoniseerd genoeg en bevatten enkele inconsistenties en dubbelzinnigheden. Er wordt te weinig gebruik gemaakt van gemeenschappelijke gegevensnormen, -formaten en -identificatiecodes.

·Uitwisseling en gebruik van gegevens: Soms verzamelen verschillende autoriteiten gegevens die elkaar gedeeltelijk overlappen of die zeer vergelijkbaar zijn. Gegevens worden niet efficiënt gedeeld en hergebruikt tussen autoriteiten.

·Wetgevingsproces en -instrumenten: Rapportagevereisten, met inbegrip van bevoegdheden voor de Europese toezichthoudende autoriteiten (ETA’s) om technische normen te ontwikkelen, zijn in de verschillende rapportagekaders niet altijd consistent. Korte implementatietermijnen en frequente wijzigingen van de regels brengen kosten mee voor zowel rapporterende entiteiten als toezichthouders.

·Governance: Rapportagevereisten worden vaak ontwikkeld zonder rekening te houden met wat al bestaat. De relevante belanghebbenden zouden meer kunnen coördineren en samenwerken, vanaf de vroege ontwerpfase tot het delen van gegevens tussen autoriteiten.

·Technologie: In hun huidige vorm maken de rapportagevereisten het voor toezichthouders niet mogelijk om op alle gebieden aan automatische “straight-through processing” van gegevens te doen. Onvoldoende gestandaardiseerde gegevens belemmeren rapporterende entiteiten en toezichthoudende autoriteiten bij ook de toepassing van moderne technologieën.

Voortbouwend op deze bevindingen heeft de Commissie samen met de ETA’s al gerichte verbeteringen aangebracht in de toezichtrapportage in verschillende sectorale wetgeving. Sommige van de vastgestelde problemen gelden echter voor alle financiëledienstensectoren en moeten daarom worden aangepakt in het kader van een bredere, sectoroverschrijdende benadering van toezichtgegevens.  

3.Onze doelstelling

De langetermijndoelstelling van de Commissie is de EU-toezichtrapportage te moderniseren en een systeem op te zetten dat de toezichthoudende autoriteiten op EU- en nationaal niveau nauwkeurige, consistente en tijdige gegevens verstrekt en tegelijkertijd de totale rapportagelast voor alle betrokken partijen tot een minimum beperkt.

Om dit doel te bereiken moeten de bestaande kaders voor toezichtrapportage en de methoden voor het verzamelen en verwerken van financiële gegevens worden gewijzigd. Op basis van de lessen die zijn getrokken uit de geschiktheidscontrole en verdere besprekingen met belanghebbenden concludeerde de Commissie dat een dergelijk rapportagesysteem de volgende belangrijke bouwstenen moet bevatten:

(1)Consistente en gestandaardiseerde gegevens: Dankzij standaardisering van gegevens en een gemeenschappelijke interpretatie van in het kader van verschillende rapportagekaders verzamelde gegevens zal het makkelijker worden om digitale technologieën te gebruiken en zal en de overdracht, validering en analyse van de gegevens worden vereenvoudigd. Gegevensspecificaties moeten gebaseerd zijn op duidelijke en gemeenschappelijke terminologie en op gemeenschappelijke normen, formaten en regels voor het gebruik van unieke identificatiecodes. Dit zal dubbelzinnigheid in de interpretatie ervan voorkomen en de naleving ervan vergemakkelijken.

(2)Delen en hergebruiken van gegevens: Als gerapporteerde gegevens makkelijker kunnen worden gedeeld en hergebruikt door nationale en EU-toezichthouders zal dat de lasten voor de rapporterende entiteiten verminderen omdat overlappende verzoeken om gegevens worden vermeden. Toezichthouders zullen ook juridische en technische belemmeringen voor het gebruik van gegevens van een andere toezichthouder kunnen wegnemen. Om het delen en hergebruiken van gegevens te verbeteren zijn een specifiek regelgevingskader en een veilige IT-omgeving nodig om gegevensstromen, validerings- en uitwisselingsmechanismen te stroomlijnen. Ook de gemeenschappelijke specificatie en standaardisering van datasets zal van belang zijn.

(3)Beter ontworpen rapportagevereisten: Goed ontworpen en goed opgestelde wetgeving is van essentieel belang voor de tenuitvoerlegging van een doeltreffend en efficiënt rapportagesysteem. Een verbeterd proces voor het opstellen van rapportagevereisten moet gebaseerd zijn op de huidige beste praktijken voor de toepassing van de beginselen van betere regelgeving 13 op toezichtrapportage, zowel in de wetgeving als in de specificatie van technische normen; daarnaast moet het deze beste praktijken ook uitbreiden. Het moet er ook voor zorgen dat deze beginselen consequent en systematisch worden toegepast in alle rapportagekaders, van de ontwikkeling van de initiële vereisten tot de daaropvolgende evaluaties.

(4)Gezamenlijke governance: Voor het ontwerpen, uitvoeren en in stand houden van een modern en verbeterd systeem voor toezichtrapportage zijn voldoende robuuste governanceregelingen nodig. Die zullen de coördinatie verbeteren en meer samenwerking tussen verschillende toezichthoudende autoriteiten en andere relevante belanghebbenden bevorderen, zodat zij hun deskundigheid kunnen delen en informatie kunnen uitwisselen.

14 Dankzij deze essentiële bouwstenen zullen moderne technologieën, waaronder regtech en suptech, doeltreffender en efficiënter worden gebruikt. Met dergelijke oplossingen zullen de nalevingslasten voor rapporterende entiteiten verder verminderen, zullen de door toezichthouders ontvangen gegevens accurater en tijdiger zijn en zal hun analysecapaciteit verbeteren.

4.omvorming van toezichtrapportage

De ontwikkeling van een modern en meer geïntegreerd systeem voor toezichtrapportage is een ambitieuze, complexe onderneming voor de lange termijn. De huidige rapportagekaders en de doelstellingen ervan lopen aanzienlijk uiteen tussen de verschillende financiëledienstensectoren en tussen het nationale en het EU-niveau. Bij de uitwisseling van gegevens zijn vaak meerdere onafhankelijke autoriteiten betrokken. Bij de overgang naar een gemeenschappelijk systeem moet rekening worden gehouden met de verschillende uitgangspunten en doelstellingen van de verschillende Europese en nationale wetgevingskaders, en dit vergt inzet en coördinatie van zowel de financiëledienstensector als de toezichthouders Een aantal rapportage- en gegevensverzamelingsprocessen zal moeten worden herzien en oude technische oplossingen zullen moeten worden vervangen.

Hoewel het moderniseren en verbeteren van de toezichtrapportage naar verwachting op lange termijn aanzienlijke voordelen en kostenbesparingen zal opleveren, zullen er tijdens de overgang onvermijdelijk ook middelen moeten worden geïnvesteerd. Daarom zal de modernisering van de toezichtrapportage in de EU een geleidelijke aanpak vergen om de uitvoeringsrisico’s en -kosten te verminderen. De aanpak bestaat uit zowel gerichte wijzigingen van sectorale maatregelen als verdergaande, sectoroverschrijdende verbeteringen op langere termijn.

Meer bepaald zal de Commissie het regelmatige evaluatieproces gebruiken om gerichte verbeteringen in afzonderlijke wetgevingsteksten aan te brengen. Dergelijke verbeteringen zijn onder meer: i) het wegnemen van geïdentificeerde overlappingen of inconsistenties binnen een wetgevingshandeling of tussen meerdere handelingen; ii) het schrappen van overbodige of achterhaalde rapportagevereisten; iii) het verstrekken of verduidelijken van specifieke definities; iv) het stroomlijnen van gegevensstromen tussen toezichthoudende autoriteiten; en v) waar passend, het versterken van de evenredigheid van de rapportagevereisten.

Tegelijkertijd zal de Commissie, op basis van hun technische deskundigheid, de ETA’s opdracht geven te beoordelen welke stappen nodig zijn en deze ook te zetten om de rapportage verder te integreren en de consistentie en standaardisering van gegevens in hun sectoren te verbeteren.

In een volgende fase zal de Commissie voortbouwen op de vooruitgang binnen de sectoren en ernaar streven de uitvoering van de bouwstenen te voltooien en alle aanvullende maatregelen te nemen die nodig zijn om een geïntegreerd EU-systeem voor toezichtrapportage in alle financiële sectoren tot stand te brengen. In 2023 zal de Commissie een verslag opstellen over de vorderingen bij de uitvoering van de strategie en de geleerde lessen.

4.1.Consistente en gestandaardiseerde gegevens

Om de consistentie van de rapportagevereisten te verbeteren, heeft de Commissie in een aantal wetgevingskaders al gerichte verbeteringen aangebracht en zal zij in het kader van de regelmatige herziening van de wetgeving ook andere verbeteringen doorvoeren. De Commissie zal echter in de eerste plaats gebruikmaken van mandaten aan de ETA’s om te zorgen voor consistentie binnen de verschillende sectoren.

In de banksector heeft de Europese Bankautoriteit (EBA) in de verordening kapitaalvereisten (VKV) 15 al een mandaat gekregen om na te gaan of het geïntegreerd verzamelen van prudentiële, statistische en afwikkelingsgegevens haalbaar is. Hoewel de werkzaamheden gericht zijn op de banksector, hebben zij betrekking op de consistentie en standaardisering van gegevens en op andere belangrijke elementen van de strategie, zoals gegevensuitwisseling en governance. De banksector is groot en complex vanuit het oogpunt van rapportage, zodat de daar ontwikkelde beste praktijken als leidraad kunnen worden gebruikt. Rekening houdend met de resultaten en aanbevelingen van de EBA zal de Commissie waar nodig aanpassingen van het rechtskader voorstellen met het oog op consistentie, standaardisering en integratie 16 .

Voor de verzekeringssector omvat het recente voorstel van de Commissie voor de herziening van de Solvabiliteit II-richtlijn 17 een mandaat aan de Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen (Eiopa) om, in samenwerking met andere ETA’s en de Europese Centrale Bank (ECB), te werken aan een grotere consistentie tussen rapportagekaders en aan gegevensstandaardisatie. De Eiopa moet prioriteit geven aan de gegevensrapportage door instellingen voor collectieve belegging en derivatenrapportage, waar overlappingen het vaakst voorkomen. De Eiopa zal er ook naar streven overlappingen of inconsistenties met andere sectorale kaders op te sporen en aan te pakken. De herziening van Solvabiliteit II introduceert ook gerichte vereenvoudigingen en meer proportionaliteit in de rapportage.

Wat de sector beleggingsfondsen betreft, stelt de Commissie in het voorstel voor de herziening van de richtlijn inzake beheerders van alternatieve beleggingsinstellingen (abi-beheerdersrichtlijn) 18 , dat in november 2021 in het KMU-pakket is goedgekeurd 19 , voor om de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) te machtigen om de gegevensverzameling bij beheerders van alternatieve beleggingsinstellingen te verbeteren en de gegevensrapportagevereisten voor instellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe’s) te harmoniseren. Alvorens rapportagemodellen te wijzigen of nieuw te ontwikkelen, moet de ESMA een technische beoordeling uitvoeren, in samenwerking met de ECB en de Eiopa. Het doel van de beoordeling is te zorgen voor consistentie met andere rapportagevereisten voor beleggingsinstellingen, met inbegrip van met name de gegevens die al voor statistische doeleinden door het Europees Stelsel van centrale banken (ESCB) zijn verzameld.

Wat de rapportage op de financiële markten betreft, zijn sommige inconsistenties tussen kaders reeds opgelost in de Refit van de verordening Europese marktinfrastructuur (EMIR) 20 , en zorgt de ESMA voor verdere verbeteringen op technisch niveau. In het voorstel voor de herziening van de verordening markten in financiële instrumenten (MiFIR) 21 , dat is aangenomen in het KMU-pakket, stelt de Commissie voor de bevoegdheden voor de ESMA om technische normen vast te stellen en te zorgen voor meer consistentie in de melding van transacties tussen deze kaders, op elkaar af te stemmen. Daarnaast wordt de ESMA belast met het beoordelen van opties voor verdere integratie van de rapportage en stroomlijning van de gegevensstromen. De MiFIR-herziening stelt ook voor een consolidated tape voor aandelen en obligaties in te voeren. Het doel is te zorgen voor consistentie met de reeds gerapporteerde gegevens en de transparantienormen voor de consolidated tape te ontwikkelen als onderdeel van de rapportagevereisten. Zo zal de kwaliteit van de gegevens verbeteren en worden onnodige extra kosten voor de sector vermeden.

Op basis van deze sectorale initiatieven zal de Commissie de ontwikkeling van een gemeenschappelijk gegevenswoordenboek coördineren om consistentie en standaardisering in de financiële sectoren te waarborgen. Gemeenschappelijke normen voor het bepalen van het formaat van de gegevens zullen het ook gemakkelijker maken om gegevens voor verschillende doeleinden te delen en te hergebruiken. Daarnaast zal het gegevenswoordenboek bijdragen tot andere doelstellingen op langere termijn, zoals het machineleesbaar en uitvoerbaar maken van rapportagevereisten.

Het woordenboek zal een gestructureerde, alomvattende, consistente en ondubbelzinnige beschrijving bevatten van de inhoud en de vorm van alle gegevens die krachtens verschillende rapportagekaders worden verzameld, waarbij gebruik wordt gemaakt van in wetgeving verankerde termen om een duidelijk verband te leggen tussen de verzamelde gegevenselementen en de desbetreffende wettelijke vereisten 22 . De bevoegde autoriteiten zullen de technische elementen van het woordenboek ten uitvoer leggen. De Commissie zal de regels voor het gebruik en de governance ervan ontwikkelen.

Gezien de complexiteit van de taak zal de Commissie een beroep doen op de technische expertise van de ETA’s en de ECB, die al ervaring hebben met het aanleggen van sectorale gegevenswoordenboeken. De ESMA is onlangs begonnen met het opstellen van een gegevenswoordenboek op haar gebied. De Eiopa en de EBA delen dezelfde gegevensbeschrijvingsmethode en werken aan een betere onderlinge afstemming van hun respectieve gegevenswoordenboeken. Het ESCB heeft, onder leiding van de ECB, zijn gemeenschappelijk gegevenswoordenboek voor statistische rapportage in de banksector in het kader van zijn geïntegreerd kader voor rapportage (IReF) 23 opgesteld en blijft dit uitbreiden. De Commissie heeft de bestaande rapportagevereisten al in kaart gebracht en een proefproject uitgevoerd 24 , waarbij gebruik werd gemaakt van methoden voor machinaal leren, om een glossarium van concepten op te stellen. Het glossarium bevat de in wetgeving gebruikte termen en hun definities. Het zal bijdragen tot verduidelijking en stroomlijning van de reeks juridische begrippen die zullen worden gebruikt in het gemeenschappelijke gegevenswoordenboek, waarin de te rapporteren afzonderlijke gegevensvelden worden beschreven. Het is de bedoeling dat de sectorale woordenboeken op basis van het onderliggende glossarium uiterlijk in 2024 beschikbaar zijn.

Voor het waarborgen van de consistentie van de gegevens is het essentieel dat volledig gebruik wordt gemaakt van internationaal aanvaarde gemeenschappelijke identificatiecodes, zoals de unieke productidentificatiecode (UPI), de unieke transactie-identificatiecode (UTI) en de identificatiecode voor juridische entiteiten (LEI). De LEI, die unieke en ondubbelzinnige identificatie van entiteiten mogelijk maakt en de meest gebruikte wereldwijde identificatiecode van entiteiten in de financiële sector is, is bijzonder nuttig om individuele datasets met elkaar te verbinden en zo het toezicht te vergemakkelijken. De Commissie zal daarom een consistenter gebruik van de LEI in de financiële sector verder uitbreiden en bevorderen door een aantal belangrijke lacunes weg te werken en vereisten voor het gebruik ervan in de desbetreffende wetgeving in te voeren 25 . Op aanbeveling van het Europees Comité voor systeemrisico’s (ESRB) 26 zal de Commissie tegen 2023 verslag uitbrengen over de vraag of de LEI al dan niet verplicht moet worden gesteld voor een ruimere groep juridische entiteiten in de EU. Tot slot zal de Commissie zich in internationale fora blijven inspannen om het gebruik van LEI en andere gemeenschappelijke identificatiecodes in de financiële sector wereldwijd te bevorderen.

Actie 1. Om de consistentie en standaardisering van de gerapporteerde gegevens te vergroten, zal de Commissie:

a)mandaten verlenen en, waar nodig, voorstellen om de bevoegdheden van de ETA’s te versterken in belangrijke wetgevingsteksten om de rapportage verder te integreren binnen hun bevoegdheidsgebieden;

b)de rapportagevereisten in de financiële sector in kaart brengen en een uitgebreid glossarium creëren om de gebruikte juridische begrippen te verduidelijken en te stroomlijnen;

c)met de ETA’s en de ECB samenwerken aan de ontwikkeling en bevordering van het gebruik van een gemeenschappelijk gegevenswoordenboek, te beginnen met het opstellen van sectorale woordenboeken tegen 2024;

d)wijzigingen in de relevante rapportagekaders voorstellen om systematisch te eisen dat entiteiten die over een LEI beschikken, die LEI ook rapporteren, en uiterlijk in 2023 verslag uitbrengen over de vraag of de LEI al dan niet verplicht moet worden gesteld voor een ruimere groep juridische entiteiten.

4.2.Verbetering van het delen en hergebruiken van gegevens

Gegevens zouden slechts eenmaal moeten worden gerapporteerd en vervolgens gedeeld en zo nodig opnieuw gebruikt door de verschillende autoriteiten die toezicht houden op het financiële stelsel in de EU. De Commissie is daarom van plan een systeem in te voeren waarbij rapporterende entiteiten hoogwaardige gegevens verstrekken en autoriteiten de gegevens die zij verzamelen zo veel en zo efficiënt mogelijk delen, met inachtneming van de gegevensbeveiliging en het beroepsgeheim.

De Commissie stelt dan ook voor, in het voorstel tot herziening van de abi-beheerdersrichtlijn, om de desbetreffende bepalingen te wijzigen om te zorgen voor een efficiëntere gegevensuitwisseling tussen autoriteiten. Daarnaast onderzoekt de Commissie bij de lopende herziening van de verordening betreffende centrale effectenbewaarinstellingen (CSD’s) 27 , die naar verwachting in het eerste kwartaal van 2022 zal worden vastgesteld, manieren om de grensoverschrijdende verlening van CSD-diensten te vergemakkelijken en stelt zij formele en gestandaardiseerde procedures vast voor de samenwerking tussen toezichthouders, met inbegrip van het delen van gegevens. In 2022 zal de Commissie ook de bepalingen over het delen van gegevens beoordelen in het kader van de krachtens artikel 46 van de geldmarktfondsverordening 28 vereiste evaluatie.

De Commissie ondersteunt de lopende technische werkzaamheden van de ETA’s om het delen en hergebruiken van gerapporteerde gegevens in hun respectieve sectoren te verbeteren. De ESMA wil de datahub voor EU-effectenmarkten worden en de beschikbaarheid van informatie op EU-niveau voor andere autoriteiten, beleggers en marktdeelnemers verbeteren. In het kader van haar geïntegreerde rapportagemandaat beoordeelt de EBA de haalbaarheid van een rapportagesysteem met een centraal gegevensregister, d.w.z. één contactpunt voor de bevoegde autoriteiten, dat aanvullende ondersteuning en coördinatie biedt voor het doorgeven van gegevensopvragingen en het uitwisselen van informatie. De EBA-datahub EUCLID 29 bevat al alle toezichts- en afwikkelingsgegevens van de bankensector in de EU, en de EBA zal in de uitvoeringsfase van haar geïntegreerde rapportageproject op deze hub blijven voortbouwen. Ten slotte blijft ook de Eiopa haar gegevenskader ontwikkelen om gegevens veilig te verzamelen, te beheren, te analyseren, te verspreiden en te publiceren. Centraal staat een centrale databank die de Eiopa bij de uitvoering van technische verbeteringen zal bijhouden.

In samenwerking met de ETA’s, de ECB en andere autoriteiten zal de Commissie tegen 2023 de nodige wetgeving beoordelen om in kaart te brengen welke andere juridische belemmeringen er nog zijn voor het delen van toezichts-, statistische en afwikkelingsgegevens; waar nodig zal zij deze belemmeringen ook aanpakken. Deze werkzaamheden zullen voortbouwen op bepalingen in de Uniewetgeving die al voorzien in gegevensuitwisseling tussen autoriteiten op zowel EU- als nationaal niveau onder strikte voorwaarden. Samen met een gemeenschappelijk gegevenswoordenboek zullen zij de basis leggen voor een ruimte voor toezichtgegevens 30 waar gegevens door alle betrokken autoriteiten kunnen worden geraadpleegd, gedeeld en hergebruikt, waarbij de vertrouwelijkheid en de beveiliging van gegevens worden beschermd.

De Commissie zal een reeks regels voorstellen om de rechten op toegang tot gegevens vast te stellen en om de verantwoordelijkheid voor de beoordeling van de gegevenskwaliteit toe te wijzen, evenals procedures die door verschillende autoriteiten moeten worden gevolgd alvorens zij verzoeken om rapportage toevoegen, wijzigen en stopzetten. De Commissie zal ook streven naar verdere standaardisering van datasets door gebruik te maken van het gemeenschappelijke gegevenswoordenboek en de ontwikkeling ondersteunen van een beveiligde IT-omgeving waarin gegevens veilig kunnen worden geraadpleegd en uitgewisseld, ongeacht de fysieke locatie waar ze zijn opgeslagen. De Commissie zal nauw blijven samenwerken met de toezichthoudende autoriteiten, met name de ETA’s, de ECB, het ESRB en de Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad (GAR) om de precieze opzet van de ruimte voor toezichtgegevens vast te stellen.

Toezichthouders moeten toezichtgegevens naadloos kunnen combineren met openbaar gemaakte informatie om een vollediger beeld van het financiële stelsel te krijgen zonder aanvullende gegevens te moeten verzamelen. Het voorgestelde Europees centraal toegangspunt (ESAP) 31 zal toezichthouders helpen gemakkelijker toegang te krijgen tot door gereglementeerde entiteiten gepubliceerde gegevens. De gegevensspecificaties en relevante regels voor de ruimte voor toezichtgegevens en voor de openbaarmaking door gereglementeerde entiteiten in de financiële sector zullen worden gecoördineerd om de vergelijkbaarheid en interoperabiliteit van de respectieve datasets te waarborgen.

Daarnaast kunnen sommige openbaarmakingen worden samengesteld aan de hand van toezichtgegevens. In haar op 27 oktober 2021 goedgekeurde bankenpakket 32 stelt de Commissie voor de EBA de bevoegdheid te geven om openbaarmakingen van banken te centraliseren met het oog op een betere toegang tot prudentiële gegevens. Het voorstel schrijft ook voor dat de EBA openbaarmakingen van kleine en niet-complexe banken moet publiceren op basis van de gegevens die aan de toezichthouders worden gerapporteerd, waardoor de extra openbaarmakingskosten voor banken worden weggenomen. De Commissie zal in samenwerking met de ETA’s blijven werken aan een kader voor het genereren van openbaarmakingen uit toezichtgegevens en voor de verdere coördinatie van openbare en toezichtgegevens, met name tijdens de ontwikkeling van de technische normen voor het ESAP.

De gerapporteerde toezichtgegevens bevatten mogelijk een schat aan informatie. Om waar passend en mogelijk de waarde ervan te maximaliseren, moedigt de Commissie initiatieven van toezichthoudende autoriteiten aan om marktanalyses te maken en informatie te verspreiden ten behoeve van regelgevers, marktdeelnemers en het bredere publiek.

De Commissie zal ook nagaan hoe gegevens beter beschikbaar kunnen worden gesteld voor onderzoek en innovatie zonder de vertrouwelijkheid ervan te schenden. In haar voortgangsverslag 2023 zal de Commissie beoordelen of er regelgeving kan worden aangepast om het delen en hergebruiken van gerapporteerde gegevens voor innovatiedoeleinden mogelijk te maken.

Actie 2. Om het delen en hergebruiken van gegevens te verbeteren en de fundamenten van de ruimte voor toezichtgegevens te leggen, zal de Commissie, in samenwerking met de ETA’s en andere EU-autoriteiten:

a)in haar voortgangsverslag 2023 juridische en technische belemmeringen voor het delen van gegevens in kaart brengen en opties presenteren voor de opzet van een ruimte voor toezichtgegevens;

b)voorstellen om onnodige juridische belemmeringen voor het delen van gegevens tussen autoriteiten weg te nemen, onder meer in de komende wetgevingsherzieningen in 2022 en 2023;

c)de ontwikkeling ondersteunen van een beveiligde IT-omgeving waarin gegevens veilig kunnen worden ingezien en uitgewisseld;

d)de gegevensspecificaties tussen toezichtrapportage en openbaarmakingsvereisten coördineren, ook bij de ontwikkeling van technische normen naar aanleiding van het ESAP-voorstel van 2021, en opties beoordelen om het hergebruik van toezichtgegevens voor openbaarmaking mogelijk te maken; en

e)samenwerken met de deskundigengroep digital finance over manieren om toezichtgegevens te gebruiken voor onderzoek en innovatie.

4.3.Beter ontworpen rapportagevereisten

De geschiktheidscontrole heeft een aantal tekortkomingen aan het licht gebracht in de manier waarop de vereisten inzake toezichtrapportage worden ontworpen en ontwikkeld. Op basis van deze bevindingen zal de Commissie haar inspanningen verdubbelen om ervoor te zorgen dat de beginselen van betere regelgeving strikt worden nageleefd, ook wanneer het gaat om de ontwikkeling van rapportagevereisten voor toezicht, met inbegrip van de verbeteringen die zijn aangekondigd in de recente mededeling van de Commissie “Samen zorgen voor betere regelgeving” 33 . In het kader van deze inspanningen verzoekt de Commissie het Europees Parlement en de Raad om bij het overwegen van aanvullende rapportagevereisten de beginselen van betere regelgeving na te leven 34 .

Om rekening te houden met en aandacht te besteden aan de specifieke kenmerken van het ontwikkelen van vereisten inzake toezichtrapportage, zal de Commissie in 2022 een reeks richtsnoeren opstellen om de opzet en het proces voor het opstellen van deze vereisten binnen de EU-wetgeving inzake de financiële sector verder te verbeteren. Deze richtsnoeren zullen betrekking hebben op onderwerpen als i) ervoor zorgen dat de rol van rapportagevereisten bij het verwezenlijken van beleidsdoelstellingen duidelijker wordt omschreven in de wetgeving; ii) het vermijden van technische details in de wetgeving en het verbeteren van de bevoegdheden van de ETA’s om in de technische normen consistente en precieze specificaties te ontwikkelen; iii) het vaststellen van tijdschema’s en data van inwerkingtreding die de ETA’s voldoende tijd geven om de technische normen te ontwikkelen; iv) het verbeteren van de planning van wijzigingen in de rapportagevereisten; en v) het beter coördineren van de termijnen voor rapportage en de frequentie van de rapportage.

De Commissie roept de ETA’s en andere EU- en nationale autoriteiten ook op om het effect van de technische rapportage-instructies die zij ontwikkelen volledig te beoordelen, in overeenstemming met de beginselen van betere regelgeving, en met name om:

·de verzamelde gegevens en het gebruik ervan regelmatig te evalueren en ervoor te zorgen dat alleen gegevens worden gevraagd die nodig zijn om de beleidsdoelstellingen te verwezenlijken;

·in verschillende wetgevingskaders duidelijke, consistente en gestandaardiseerde terminologie te gebruiken;

·gemeenschappelijke normen, formaten, modellen en identificatiecodes te gebruiken;

·de ontwikkeling van rapportagevereisten tussen toezichthouders te coördineren en nauw samen te werken bij het ontwerpen van de technische infrastructuur voor het verzamelen en verwerken van de gegevens;

·het gebruik van aanvullende nationale rapportageverplichtingen en verzoeken om ad-hocgegevens zoveel mogelijk te beperken en ervoor te zorgen dat voor dergelijke verzoeken gebruik wordt gemaakt van standaardontwerpen; en

·ervoor zorgen dat in de rapportagevereisten zoveel mogelijk rekening wordt gehouden met standaard bedrijfsprocessen.

Om een gemeenschappelijke toezichtcultuur tot stand te brengen, moeten de ETA’s Uniehandboeken over het toezicht op financiëlemarktdeelnemers opstellen en actueel houden 35 . De Commissie zal de ETA’s verzoeken beste praktijken, methodologieën en processen met betrekking tot de verzameling van toezichtgegevens in deze handboeken op te nemen en regelmatig bij te werken.

Tot slot zal de Commissie opties, waaronder een nieuw rechtsinstrument, beoordelen om het huidige langdurige en vaak complexe proces voor de ontwikkeling van technische regulerings- en uitvoeringsnormen voor toezichtrapportage te stroomlijnen. Deze opties moeten de ETA’s voldoende flexibiliteit bieden bij het vaststellen of wijzigen van zeer technische elementen van de vereisten, met behoud van voldoende controle en verantwoordingsplicht.

Actie 3. Om de opzet van de rapportagevereisten te verbeteren, zal de Commissie:

a)in 2022 een reeks specifieke richtsnoeren ontwikkelen voor het opstellen van rapportagevereisten, in overeenstemming met de beginselen van betere regelgeving;

b)de ETA’s verzoeken beste praktijken, methodologieën en processen inzake de verzameling van toezichtgegevens op te nemen en regelmatig bij te werken in hun handboeken voor toezicht om de convergentie tussen nationale benaderingen te versterken; en

c)uiterlijk in 2023 de mogelijkheid beoordelen van een doeltreffender, efficiënter en flexibeler regelgevingsproces voor het vaststellen van de zeer technische elementen van de vereisten inzake toezichtrapportage.

4.4.Gezamenlijk bestuur en uitvoering

De overgang naar een verbeterd EU-systeem voor toezichtrapportage dat klaar is voor de toekomst, vereist gezamenlijke inspanningen en inzet van alle belanghebbenden. Er is een passend forum nodig voor verdere reflectie over de technische details en aanvullende initiatieven die nodig zijn om de langetermijndoelstelling te verwezenlijken. Dit vergt een passende governancestructuur om te zorgen voor voortdurende samenwerking, coördinatie en uitwisseling van informatie tussen de verschillende betrokken autoriteiten en met de sector. Een dergelijke structuur zal ervoor zorgen dat de werkzaamheden tijdig en efficiënt verlopen en dat de verschillende sectorale initiatieven voldoende worden gecoördineerd zodat vervolgens sectoroverschrijdende bruggen kunnen worden gebouwd.

Om dit te doen slagen, moeten de Commissie, de drie ETA’s, de ECB, de Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad en het Europees Comité voor systeemrisico’s 36 bij deze governancestructuur worden betrokken, zowel op bestuurlijk niveau om ervoor te zorgen dat alle partijen zich krachtig inzetten, als op technisch niveau om de dagelijkse praktische aspecten van de rapportage uit te werken en technisch advies te verstrekken over eventuele wetgevende of niet-wetgevende maatregelen die nodig kunnen zijn. Daarnaast moet elke toekomstige governancestructuur de nationale bevoegde autoriteiten omvatten en regelingen inhouden om waar nodig de deskundigheid van de sector in te brengen.

In overeenstemming met de geleidelijke aanpak van de Commissie, en om beperkingen door onvoldoende middelen zo gering mogelijk te houden en een wildgroei aan instanties voor toezichtrapportage te voorkomen, zal zoveel mogelijk gebruik worden gemaakt van bestaande structuren. De Commissie heeft reeds een informeel coördinatieorgaan opgericht (de “rondetafel voor toezichtrapportage”), bestaande uit rapportagedeskundigen van alle eerder genoemde EU-autoriteiten. Deze groep heeft de voorbereiding geleid van de geschiktheidscontrole van de vereisten inzake toezichtrapportage en heeft sindsdien samengewerkt om standpunten uit te wisselen en gemeenschappelijke standpunten over het toekomstige rapportagesysteem te vinden. In de eerste fase zal de Commissie een beroep blijven doen op deze groep om de sectoroverschrijdende coördinatie en samenwerking verder te verdiepen en de werkzaamheden met betrekking tot elk van de belangrijkste bouwstenen vooruit te helpen.

In 2023 zal de Commissie, in samenwerking met de relevante EU-autoriteiten, de governanceregelingen formaliseren naarmate de werkzaamheden aan de strategie vorderen. Binnen de banksector voorziet het mandaat in de VKV al in de mogelijkheid om een gezamenlijk gegevenscomité op te richten om daadwerkelijk vooruitgang te boeken bij de ontwikkeling van een geïntegreerd rapportagesysteem voor banken en het project naar de uitvoeringsfase over te brengen. Dit kan als blauwdruk dienen voor een toekomstige sectoroverschrijdende governancestructuur.

Gezien het mondiale karakter van het financiële stelsel is er ook buiten de EU, bij onze internationale partners, de behoefte aan coördinatie en samenwerking. Internationale afstemming en consistentere rapportage in alle rechtsgebieden maakt effectiever toezicht op mondiaal niveau mogelijk en helpt regelgevingsarbitrage te voorkomen. Het is ook noodzakelijk de rapportagelast te verlichten van de vele grotere financiële entiteiten in de EU met internationale activiteiten die moeten rapporteren aan autoriteiten in verschillende rechtsgebieden. De Commissie neemt, in overleg met andere EU-autoriteiten, al actief deel aan diverse internationale initiatieven 37 die tot doel hebben verdere versnippering te voorkomen en het gebruik van gemeenschappelijke elementen van toezichtgegevens te bevorderen. Wij zullen bij deze activiteiten betrokken blijven om de internationale inspanningen ter verbetering van de standaardisering van gegevens en de afstemming van rapportagevereisten waar dat in het belang van de EU is, te stimuleren en EU-oplossingen en -benaderingen te bevorderen.

Van deze strategie worden grote voordelen verwacht, maar de Commissie erkent dat er ook aanzienlijke aanpassingskosten zullen zijn voor rapporterende entiteiten en toezichthouders, die in de loop van de tijd zullen oplopen. Dankzij de voorgestelde geleidelijke aanpak, ondersteund door de gezamenlijke governance en nauwe samenwerking tussen belanghebbenden, zullen echter optimale keuzes gemaakt kunnen worden en zal er voldoende tijd zijn voor aanpassing en uitvoering. Zo zullen de kosten in verband met de tenuitvoerlegging van het toekomstige systeem voor toezichtrapportage tot een minimum worden beperkt en de voordelen voor alle belanghebbenden worden gemaximaliseerd.

De Commissie zal modellen voor samenwerking en mede-investeringen tussen verschillende groepen belanghebbenden onderzoeken en stimuleren om ervoor te zorgen dat de nodige middelen beschikbaar zijn en om de juiste stimulansen te bieden voor het uitvoeren van de strategie 38 . De EU-autoriteiten besteden, net als andere belanghebbenden, al een aanzienlijk deel van hun begroting aan de verbetering van de rapportageprocessen en bijbehorende capaciteiten. De Commissie is bereid steun te verlenen aan lidstaten die administratieve of structurele hervormingen doorvoeren, onder meer om datacapaciteiten op te bouwen 39 . Bovendien zijn specifieke EU-programma’s 40 ter ondersteuning van de uitbouw van de digitale capaciteiten van de EU beschikbaar, waarmee normalisatieactiviteiten en -projecten worden ondersteund voor de verdere ontwikkeling van de technische infrastructuur en instrumenten van de Europese en nationale toezichthoudende autoriteiten.

Actie 4. Met het oog op een doeltreffende uitvoering van de strategie zal de Commissie:

a)tegen 2023 een governancestructuur formaliseren voor de implementatie en het onderhoud van het toekomstige rapportagesysteem, voortbouwend op de “Rondetafel voor toezichtrapportage”; en

b)de toezichthoudende autoriteiten op EU- en nationaal niveau ondersteunen via beschikbare EU-financieringsprogramma’s voor normalisatie en de ontwikkeling van digitale capaciteiten en technische infrastructuur.

4.5.Het gebruik van moderne technologieën bevorderen

Moderne informatietechnologieën spelen een cruciale rol bij het faciliteren van datagestuurd toezicht. Deze strategie zal de omstandigheden creëren waarin regtech en suptech-instrumenten optimaal kunnen worden gebruikt. Regtech kan een meer kosteneffectieve, sterk geautomatiseerde rapportage mogelijk maken door rapporterende entiteiten te helpen gegevens nauwkeuriger en sneller te verstrekken. Suptech kan toezichthoudende autoriteiten helpen door snellere verwerking en nauwkeurigere en geavanceerdere analyses van de gerapporteerde gegevens toe te staan ter ondersteuning van hun beslissingen. De juiste technologie zal ook nodig zijn om belangrijke elementen van het toekomstige rapportagesysteem te implementeren en te onderhouden, zoals het gemeenschappelijke gegevenswoordenboek en de ruimte voor toezichtgegevens.

Om de invoering van deze technologieën te helpen versnellen, zal de Commissie samenwerken met het Europees forum voor innovatiefacilitatoren 41 om nieuwe technische oplossingen te ontwikkelen en te testen. De Commissie zal ook voortbouwen op de rapportageinitiatieven van de toezichthoudende autoriteiten op nationaal niveau 42 en uiterlijk in 2024 een verslag opstellen om beste praktijken uit te wisselen. Zoals aangekondigd in de strategie voor het digitale geldwezen zal de Commissie in 2022 het digitale financieringsplatform van de EU opstarten om belanghebbenden en overheden in de hele EU met elkaar te verbinden. Dit zal bedrijven kansen bieden om innovatieve toepassingen te ontwikkelen en te testen, waardoor innovatie op het gebied van regelgevings- en toezichtstechnologieën wordt bevorderd. 

Het duidelijker en consistenter maken van de vereisten inzake toezichtrapportage en het meer standaardiseren van gegevens zijn onontbeerlijke eerste stappen om het gebruik van moderne technologieën bij toezichtrapportage te bevorderen. Consistente en ondubbelzinnige rapportageverplichtingen en duidelijke regels zullen eenvoudiger regtech-oplossingen vergemakkelijken. Dit zal met name ten goede komen aan kleinere meldingsplichtige entiteiten, die zich niet zo makkelijk complexe IT-structuren of diensten van derde aanbieders kunnen veroorloven. Consistentere gegevens van betere kwaliteit zullen toezichthouders ook in staat stellen doeltreffende suptech-oplossingen toe te passen.

In de toekomst wil de Commissie de rapportagevereisten leesbaar en uitvoerbaar maken voor machines (naast een voor mensen leesbare vorm). Machinaal leesbare en uitvoerbare rapportagevereisten (MRER 43 ) zouden de toezichtrapportage aanzienlijk kunnen vereenvoudigen doordat menselijke tussenkomst niet langer nodig is om de rapportageverplichtingen te lezen, te interpreteren en na te leven. De MRER zullen ervoor zorgen dat de dubbelzinnigheden in definities volledig worden weggewerkt, op basis van nauwkeurige en consistente instructies die geschikt zijn voor uitvoering door machines. Er loopt een proefproject om de opties te beoordelen en de voorwaarden voor de overgang naar MRER vast te stellen. De resultaten van een externe studie zullen begin 2022 worden gepubliceerd 44 . Na voltooiing zal de Commissie overwegen MRER in te voeren in geselecteerde rapportagekaders en hierover verslag uitbrengen in haar voortgangsverslag 2023.

De Commissie zal ook nieuwe methoden voor gegevensverzameling onderzoeken en ontwikkelen. Op de financiële markten kunnen de “distributed ledger”-technologieën (distributed ledger technologies - DLT) toezichthouders in staat stellen om transacties in real time te controleren en transactiemeldingen rechtstreeks uit handelssystemen te extraheren (in plaats van te wachten tot de partijen bij de transactie verslagen sturen). De DLT-proefregeling voor marktinfrastructuren 45 , waarover onlangs overeenstemming is bereikt door de medewetgevers, biedt de Commissie de gelegenheid om de voordelen van het gebruik van DLT voor rapportagedoeleinden te beoordelen en de technologie onder gecontroleerde omstandigheden te testen. Daartoe en voortbouwend op eerdere proefprojecten om DLT te testen op toegang tot gereglementeerde financiële informatie 46 , zal de Commissie de ESMA verzoeken het gebruik van DLT voor toezichtrapportage te onderzoeken. Deze beoordeling zal ook betrekking hebben op derivatenmarkten ter voorbereiding van een mogelijke uitbreiding van de proefregeling en de formalisering van op DLT gebaseerde transactiesystemen en posttransactionele infrastructuur. Tegelijkertijd plant de Commissie op verzoek van het Europees Parlement een proefproject inzake de technische grondslagen voor toezicht dat in DLT is ingebed. De Commissie zal ernaar streven het onderzoek van de ESMA te ondersteunen door een beroep te doen op deskundigheid op het gebied van de opbouw van een Europese infrastructuur voor blockchaindiensten (EBSI) 47 in de publieke sector.

Actie 5. Om moderne technologieën in de toezichtrapportage ten volle te benutten en het gebruik ervan te bevorderen, zal de Commissie:

a)samenwerken met het Europees forum voor innovatiefacilitatoren om nieuwe technische oplossingen voor toezichtrapportage te ontwikkelen en te testen die met name kleinere ondernemingen ten goede komen;

b)in haar voortgangsverslag 2023 de haalbaarheid beoordelen van de publicatie van vereisten inzake toezichtrapportage in een machinaal leesbare en uitvoerbare vorm in geselecteerde kaders, voortbouwend op het lopende proefproject; en

c)in 2022 een studie naar het in DLT ingebedde toezicht uitvoeren en de ESMA verzoeken een onderzoek in te stellen naar en een verslag op te stellen over nieuwe benaderingen voor gegevensverzameling in het kader van de DLT-proefregeling voor marktinfrastructuren.

5.Conclusie

Het toezicht op het financiële stelsel van de EU berust op gegevens die tijdig, relevant en van hoge kwaliteit zijn. De huidige toezichtrapportagevereisten zijn doeltreffend voor het verstrekken van relevante gegevens aan toezichthouders. Er moet echter meer worden gedaan om de EU-toezichtrapportage geschikt te maken voor de toekomst, om inefficiënties en onnodige lasten te verminderen, de kwaliteit te verhogen en een optimaal gebruik van de gerapporteerde gegevens te waarborgen, en de rapporterende entiteiten en autoriteiten in staat te stellen de voordelen van moderne technologieën ten volle te benutten.

De langetermijnvisie van de Commissie op toezichtgegevens in de financiële dienstensector van de EU is gericht op vier bouwstenen: 1) grotere consistentie en standaardisering van gegevens, 2) betere gegevensuitwisseling tussen autoriteiten, 3) een beter proces voor het ontwikkelen en vaststellen van rapportagevereisten, en 4) gezamenlijke governance. Dankzij deze essentiële bouwstenen zullen moderne technologieën doeltreffender en efficiënter kunnen worden gebruikt.

De Commissie zal een aantal belangrijke initiatieven nemen en passende governanceregelingen invoeren om de samenwerking en coördinatie tussen de belangrijkste belanghebbenden te bevorderen. Tegelijkertijd roept de Commissie toezichthouders in de hele EU op samen te werken om de toezichtrapportage in de financiëledienstensector van de EU te stroomlijnen, te vereenvoudigen en te moderniseren. De Commissie verzoekt de financiële sector ook de constructieve dialoog voort te zetten om oplossingen en technologieën te ontwikkelen die het financieel toezicht helpen versterken en tegelijkertijd de kosten ervan tot een minimum beperken.

Tegen 2023 zal de Commissie verslag uitbrengen over de vorderingen en de lessen die uit deze initiatieven zijn getrokken.

(1) Zie https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/desi .
(2)   COM/2021/118 final
(3)   COM/2020/66 final
(4)   COM (2020) 591 final
(5) Voor een gedetailleerde beschrijving en telling van de rapportagevereisten, zie SWD (2019) 402 final , blz. 52 - 55 .
(6)   Insights on policy implementation, No 29 , BIS Financial Stability Institute.
(7) Zie voor een overzicht ook SWD (2019) 402 final , blz. 19-23.
(8) Bijvoorbeeld bij internationale besprekingen in de Raad voor financiële stabiliteit (FSB), het Comité betalingen en marktinfrastructuur/de Internationale organisatie van effectentoezichthouders (CPMI-Iosco) en het LEI Regulatory Oversight Committee (ROC).
(9)   COM/2021/219 final
(10)   Supervisory data collection .
(11)   SWD (2019) 402 final  
(12)   Study on the costs of compliance for the financial sector, ICF en CEPS, 2019, blz.164 . De incrementele kosten van de EU-rapportagevereisten worden geraamd op ongeveer 0 , 5  % van de exploitatiekosten.
(13)     https://ec.europa.eu/info/law/law-making-process/planning-and-proposing-law/better-regulation-why-and-how_en
(14) Regtech omvat technologieën die helpen om efficiënter en doeltreffender aan regelgevingseisen te voldoen dan met bestaande capaciteiten. Suptech maakt gebruik van innovatieve technologie ter ondersteuning van het toezicht en helpt toezichthoudende autoriteiten bij het digitaliseren van rapportage- en regelgevingsprocessen. Zie deel 4.5.
(15)   Verordening (EU) 2019/876, artikel 430 quater  
(16) De discussienota van de EBA over een haalbaarheidsstudie van een geïntegreerd rapportagesysteem op grond van artikel 430 VKV is in maart 2021 gepubliceerd. De definitieve haalbaarheidsstudie moet eind december 2021 worden gepubliceerd.
(17)   COM (2021) 581 final
(18) COM/2021/721 final.
(19) COM/2021/720 final.
(20)   Verordening (EU) 2019/834 .
(21) COM(2021) 727 final.
(22) Het gegevenswoordenboek zal een databank zijn met informatie over de te rapporteren gegevens. Het zal de gegevens in juridische en zakelijke termen definiëren en andere informatie bevatten die nodig is om de gegevens te gebruiken, zoals: toegestane waarden, formaat, toegangsbeperkingen, verband met andere gegevensposten (bv. maakt deel uit of is som van andere gegevensposten). Zie voor voorbeelden CPMI/IOSCO “ Harmonisation of critical OTC derivative data elements ” en de “Bank Integrated Reporting Dictionary” ( BIRD ) dat door het ESCB en de banksector is ontwikkeld.
(23) Zie het IReF-initiatief van het Eurosysteem. De uitvoering is gepland voor 2024-2027.
(24) “Implementing dictionaries of regulatory concepts and reporting obligations by assisted machine learning”, eindverslag , opgesteld door Crosslang, ID Lab en Milieu (2021).
(25) Zo stelt de Commissie voor om meer gebruik te maken van de LEI bij betalingen en als onderdeel van het wetgevingspakket inzake de bestrijding van het witwassen van geld.
(26)   ESRB/2020/12
(27) Verordening (EU) nr. 909/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 23 juli 2014 betreffende de verbetering van de effectenafwikkeling in de Europese Unie, betreffende centrale effectenbewaarinstellingen en tot wijziging van de Richtlijnen 98/26/EG en 2014/65/EU en Verordening (EU) nr. 236/2012.
(28) Verordening (EU) 2017/1131 van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2017 inzake geldmarktfondsen.
(29) Zie EBA/DC/2020/335
(30) In de bredere Europese datastrategie werden dataruimten geïntroduceerd met concrete regelingen voor het delen en bundelen van gegevens. Zie COM(2020) 66 final.
(31)    COM(2021) 723 final, COM(2021) 724 final, COM(2021) 725 final.
(32)   COM(2021) 663 final, COM(2021) 664 final, COM(2021) 665 final
(33)   COM(2021) 219 final
(34) Overeenkomstig de verbintenissen die zijn aangegaan in het Interinstitutioneel Akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie van 13 april 2016 over beter wetgeven (PB L 123 van 12.5.2016, blz. 1).
(35) De verplichting om een handboek voor het toezicht op te stellen en actueel te houden is ingevoerd bij Verordening (EU) 2019/2175 .
(36) De toekomstige structuur kan ook de nieuwe Autoriteit voor de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering omvatten, zoals voorgesteld in COM (2021) 421 final.
(37) Zoals die van de FSB, het Bazels Comité, het CPMI-IOSCO en het ROC.
(38) Voorbeelden hiervan zijn de ontwikkeling van het gegevensproject en -systeem van de ESMA voor nationale bevoegde autoriteiten; de door de ECB gecoördineerde gezamenlijke ontwikkeling van data-infrastructuur door leden van het ESCB; de ontwikkeling door de Eiopa van een instrument om kleine verzekeringsmaatschappijen te helpen bij het opstellen van Solvabiliteit II-verslagen in XBRL-formaat; door sommige lidstaten opgezette publiek-private partnerschappen.
(39) Gebaseerd op Verordening (EU) 2021/240 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een instrument voor technische ondersteuning voor de voorbereiding en uitvoering van administratieve en structurele hervormingen. Er loopt momenteel een project om de capaciteit van een nationale bevoegde autoriteit voor datagestuurd toezicht te ontwikkelen.
(40) Zoals het jaarlijks door de Commissie opgestelde werkprogramma van de Unie voor Europese normalisatie of het nieuwe programma Digitaal Europa.
(41) Zoals aangekondigd in de strategie voor het digitale geldwezen ( COM (2020) 591 final )
(42) Bijvoorbeeld in Oostenrijk ( https://www.aurep.at/ ), Italië ( https://www.cooperazionepuma.org/ ) en Denemarken ( https://arkitektur.digst.dk/sites/default/files/white_paper_on_a_common_public-sector_digital_architecture_pdfa.pdf )
(43) D.w.z. eisen die in een logische en consistente volgorde worden uitgedrukt en rechtstreeks door een deterministisch computersysteem kunnen worden gebruikt.
(44)   Aanbesteding FISMA/2020/OP/0001  
(45)   COM (2020) 594
(46) Zie het eerdere proefproject voor een European Financial Transparency Gatewa ( https://eftg.eu/ ), waarin is aangetoond dat het delen van financiële gegevens efficiënt is om de traceerbaarheid van gegevens en een beter gegevensbeheer mogelijk te maken.
(47)   https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/european-blockchain-services-infrastructure .