Karta blu tal-UE — dħul u residenza ta’ ħaddiema bi kwalifiki għoljin (mill-2023)

PUNTI EWLENIN

Il-kamp ta’ applikazzjoni tad-direttiva huwa dan li ġej.

• Huwa japplika għal ċittadini mhux tal-UE li qed japplikaw, jew applikaw, għal impjieg bi kwalifiki għoljin fi Stat Membru.
• Dan ma japplikax għal ċittadini mhux tal-UE li:
  • qed ifittxu protezzjoni internazzjonali;
  • qed iwettqu proġett ta’ riċerka;
  • jingħataw residenza fit-tul fi Stat Membru;
  • huma koperti minn ftehim internazzjonali li jippermetti soġġorn temporanju, id-drittijiet ta’ moviment ħieles jew dawk li t-tkeċċija tagħhom kienet sospiża.
• Ma jaffettwax:
  • regoli aktar favorevoli fil-liġi tal-UE, inkluż ftehimiet bilaterali u multilaterali;
  • id-dritt tal-Istati Membri li jiddeċiedu kemm ċittadini mhux tal-UE jistgħu jidħlu fit-territorju tagħhom.

Applikanti għal karta blu tal-UE jridu jippreżentaw:

• kuntratt tax-xogħol validu jew offerta ta’ impjieg vinkolanti għal impjieg bi kwalifiki għoljin għal mill-inqas sitt xhur;
• dokumenti li jikkonfermaw il-kwalifiki professjonali tagħhom;
• dokumenti tal-ivvjaġġar validi, u fejn meħtieġ viża;
• evidenza li applikaw għall-assigurazzjoni tas-saħħa jekk din ma tkunx koperta fil-kuntratt.

L-Istati Membri:

• jeħtieġu li l-kundizzjonijiet taħt il-liġi nazzjonali rilevanti, ftehimiet kollettivi jew prattiki stabbiliti huma ssodisfati;
• jiżguraw li l-limitu tas-salarju li stabbilew huwa mill-inqas ugwali għal, imma mhux ogħla minn 1.6 darbiet, is-salarju annwali medju gross, limitu aktar baxx ta’ 80 % japplika għall-professjonisti fejn hemm nuqqasijiet u gradwati reċenti mhux tal-UE (mhux aktar minn tliet snin);
• jiddeċiedu jekk l-applikazzjonijiet humiex magħmula minn ċittadin mhux tal-UE, minn impjegatur jew wieħed mit-tnejn;
• jistgħu jitolbu ħlasijiet, sakemm mhumiex sproporzjonati jew eċċessivi, biex jimmaniġġjaw l-applikazzjonijiet;
• jagħmlu l-evidenza dokumentarja kollha meħtieġa u l-kundizzjonijiet mehmuża faċilment aċċessibbli għall-applikanti kollha;
• jappuntaw punti ta’ kuntatt biex jirċievu u jittrażmettu l-informazzjoni.

Ir-regoli ta’ rifjut jistipulaw dan li ġej.

• L-Istati Membri għandhom jirrifjutaw l-applikazzjonijiet fejn:
  • il-kriterji tal-ammissjoni ma jiġux issodisfati;
  • id-dokumenti ppreżentati huma foloz;
  • l-applikant ma jistax ikun ikkunsidarat ta’ theddida għall-politika, għas-sigurtà jew għas-saħħa pubblika;
  • l-għan ewlieni tan-negozju ta’ min jimpjega huwa li jġib ċittadini mhux tal-UE.
• L-Istati Membri jistgħu jirrifjutaw l-applikazzjonijiet fejn:
  • il-post vakanti jista’ jimtela’ minn ċittadin nazzjonali, ċittadin tal-UE jew ċittadin ta’ pajjiż terz li jgħix legalment fl-UE;
  • l-impjegatur ma ssodisfax l-obbligi tat-taxxa u legali oħra, huwa fallut, qed jiffaċċja l-insolvenza jew għandu ċittadini mhux tal-UE impjegati miegħu;
  • il-pajjiż tal-applikant għandu nuqqas ta’ ħaddiema kkwalifikati fil-professjoni kkonċernata.

Ir-regoli tal-irtirar jew nuqqas ta’ tiġdid jistipulaw dan li ġej.

• L-Istati Membri għandhom jirtiraw jew jirrifjutaw li jġeddu karta blu fejn:
  • il-karta jew id-dokumenti huma foloz;
  • ċittadin mhux tal-UE ma għadx għandu kuntratt tax-xogħol validu jew il-kwalifiki tax-xogħol meħtieġa, jew ma għadux jissodisfa l-limitu tas-salarju.
• L-Istati Membri għandhom jirtiraw jew jirrifjutaw li jġeddu karta blu fejn:
  • il-politika pubblika, is-sigurtà jew is-saħħa huma f’riskju;
  • l-impjegatur naqas milli jissodisfa l-obbligi legali tiegħu;
  • id-detentur tal-karta blu ma jikkonformax mal-finanzi personali, mar-residenza jew mar-rekwiżiti oħra tad-direttiva.

Karti blu:

• huma validi għal mill-inqas 24 xahar, jew, jekk kuntratt tax-xogħol huwa għal perjodu inqas, tliet xhur oħra wara li jintemm il-kuntratt;
• jintitolaw lid-detenturi jidħlu, jerġgħu jidħlu jew joqogħdu fi Stat Membri u jgawdu d-drittijiet kollha taħt id-direttiva.

lmpjegaturi:

• jibbenefikaw minn proċedura simplifikata tal-karta blu jekk Stat Membru jagħtihom status rikonoxxut;
• jiffaċċjaw sanzjonijiet effettivi, proporzjonati u diżważivi jekk ma jikkonformawx mal-leġiżlazzjoni.

Detenturi tal-karta blu tal-UE:

• jista’ jkollhom jinfurmaw lill-awtoritajiet nazzjonali ta’ kwalunkwe bidla tal-impjegatur jew taċ-ċirkostanzi matul l-ewwel 12-il xahar ta’ impjieg legali;
• igawdu minn trattament daqs iċ-ċittadini tal-UE f’oqsma bħal kundizzjonijiet tal-impjieg, libertà ta’ assoċjazzjoni, taħriġ edukattiv u vokazzjonali, għarfien reċiproku ta’ diplomas, sigurtà soċjali u aċċess għall-prodotti u s-servizzi;
• jistgħu jkunu akkumpanjati mill-membri tal-familja tagħhom, li wkoll ikollhom id-dritt li jaħdmu;
• jistgħu jakkwistaw status ta’ resident tal-UE fit-tul, soġġett għal ċerti kundizzjonijiet;
• jistgħu, wara li jgħixu legalment għal 12-il xahar fi Stat Membru li ħareġ il-karta, jiċċaqalqu, jgħixu u jaħdmu mal-familji tagħhom fi Stat Membru ieħor.

Id-direttiva teħtieġ dan li ġej.

• L-Istati Membri għandhom jipprovdu sat-18 ta’ Novembru 2025, u kull sena wara, statistika dettaljata dwar il-karti blu maħruġa, irrifjutati u rtirati u r-raġunijiet mogħtija.
• Il-Kummissjoni Ewropea għandha tissottometti rapporti lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea sat-18 ta’ Novembru 2026 dwar l-evalwazzjoni tagħha dwar:
  • lista ta’ impjiegi bi kwalifiki għoljin f’Anness I, u tagħmel dan kull sentejn u mbagħad tieħu kont tal-bżonnijiet dejjem jinbidlu tas-suq tax-xogħol;
  • l-applikazzjoni tad-direttiva, li tipproponi l-emendi jekk meħtieġ, u tagħmel dan kull 4 snin.

Id-direttiva:

• temenda d-Direttiva (UE) 2016/801 dwar l-entrata u r-residenza ta’ ċittadin mhux tal-UE għar-riċerka, l-istudji, it-taħriġ, is-servizz volontarju, l-edukazzjoni sekondarja u au pairing (ara s-sommarju);
• tirrevoka d-direttiva oriġinali tal-karta blu, id-Direttiva 2009/50/KE (ara s-sommarju), tad-19 ta’ Novembru 2023.