IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Brussell, 10.10.2024

COM(2024) 456 final

RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Finanzjament għall-promozzjoni, il-protezzjoni u l-infurzar tad-drittijiet fundamentali

Ir-rapport tal-2024 dwar l-applikazzjoni tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE

Finanzjament għall-promozzjoni, il-protezzjoni u l-infurzar tad-drittijiet fundamentali

Rapport annwali tal-2024 dwar l-applikazzjoni tal-
Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE

Werrej

1.Introduzzjoni

2.Promozzjoni u protezzjoni tad-drittijiet fundamentali permezz tal-programm CERV

3.Promozzjoni u protezzjoni tad-drittijiet fundamentali permezz ta’ programmi oħra ta’ finanzjament tal-UE

4.Finanzjament għad-drittijiet fundamentali fl-Istati Membri

5.Kooperazzjoni bejn l-UE u donaturi pubbliċi u privati oħra

6.Konklużjoni

1.Introduzzjoni

Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-Karta) tiġbor flimkien id-drittijiet fundamentali li għalihom huwa intitolat kulħadd fl-Unjoni Ewropea. Hekk kif il-25 anniversarju tal-proklamazzjoni tagħha qiegħed joqrob fl-2025, id-drittijiet, il-libertajiet u l-priniċpji tal-Karta jibqgħu importanti bħal dejjem.

Meta tapplika l-Karta? Sa mill-2009, il-Karta għandha l-istess valur legali bħat-Trattati, id-dritt tal-UE li fuqu huma bbażati l-leġiżlazzjoni u l-politiki tal-UE 1 . L-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji tal-UE jeħtiġilhom jikkonformaw magħha fl-attivitajiet kollha tagħhom, kif jeħtiġilhom l-Istati Membri meta jimplimentaw id-dritt tal-UE 2 . L-Istati Membri jimplimentaw id-dritt tal-UE b’mod partikolari meta: - jagħtu effett lil-leġiżlazzjoni tal-UE billi jadottaw miżuri ta’ implimentazzjoni nazzjonali; - jadottaw leġiżlazzjoni fejn id-dritt tal-UE jimponi obbligi speċifiċi jew jippermetti deroga 3 ; - jimplimentaw programmi ta’ finanzjament tal-UE f’konformità mar-regoli ta’ finanzjament tal-UE.

Fl-Istrateġija tal-2020 tagħha biex issaħħaħ l-applikazzjoni tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali fl-UE (l-Istrateġija tal-Karta) 4 , il-Kummissjoni Ewropea stabbiliet miżuri biex ittejjeb l-użu tal-Karta 5 biex tappoġġa l-applikazzjoni tad-drittijiet fundamentali fil-politiki kollha tal-UE. Mod wieħed biex il-Kummissjoni turi l-applikazzjoni tal-Karta huwa billi tippreżenta rapporti annwali tematiċi dwar l-applikazzjoni tal-Karta 6 . Ir-rapport dwar il-Karta ta’ din is-sena huwa ddedikat għall-finanzjament għall-promozzjoni, il-protezzjoni u l-infurzar tad-drittijiet fundamentali.

L-applikabbiltà tad-drittijiet fundamentali fil-finanzjament tal-UE. Matul is-snin, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (QĠUE) iċċarat ir-relazzjoni bejn il-finanzjament tal-UE u l-applikazzjoni tal-Karta. Skont il-QĠUE l-Istati Membri huma meqjusa li qegħdin iwettqu “implimentazzjoni tal-liġi tal-Unjoni” u huma obbligati jirrispettaw id-drittijiet u jippromwovu l-applikazzjoni tal-Karta meta d-dritt tal-UE dwar il-finanzjament ikun qiegħed jiġi implimentat 7 . Dan jinkludi, b’mod partikolari, it-tfassil ta’ dokumenti ta’ programmazzjoni, l-istabbiliment tas-sistemi ta’ ġestjoni, ta’ monitoraġġ u ta’ kontroll, l-implimentazzjoni tal-programm, u t-twettiq tal-azzjonijiet konkreti deskritti f’deskrizzjoni ta’ proġett 8 . Flimkien mal-awtoritajiet ta’ ġestjoni nazzjonali u l-korpi intermedji, ċerti benefiċjarji tal-proġett jistgħu jitqiesu li qegħdin jimplimentaw id-dritt tal-UE u jkunu marbuta mill-Karta 9 .

Il-finanzjament iddedikat għandu rwol ċentrali fl-appoġġ tal-implimentazzjoni tal-politiki tad-drittijiet fundamentali tal-UE fl-Istati Membri 10 . Il-Kummissjoni għarfet b’mod partikolari l-ħtieġa li tappoġġa lis-soċjetà ċivili, id-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, l-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali, il-leġiżlaturi, l-imħallfin u prattikanti oħrajn tal-ġustizzja u oħrajn fl-applikazzjoni tad-drittijiet fundamentali. Il-Kummissjoni fakkret fid-diffikultajiet irrapportati minn organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili (OSĊ) u difensuri tad-drittijiet tal-bniedem 11 fl-aċċess għall-finanzjament, u ħadet passi biex tappoġġa ambjent favorevoli għall-OSĊ. Fir-Rakkomandazzjoni tagħha dwar il-promozzjoni tal-involviment u l-parteċipazzjoni effettiva taċ-ċittadini u tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fi proċessi pubbliċi ta’ tfassil ta’ politika 12 , il-Kummissjoni ħeġġet lill-Istati Membri biex jiddedikaw finanzjament għall-parteċipazzjoni tal-OSĊ u biex isaħħu r-reżiljenza tagħhom meta jiffaċċjaw theddid u attakki 13 . Il-Kummissjoni rrikonoxxiet ukoll il-ħtieġa kemm għall-Istati Membri kif ukoll għall-Kummissjoni li jiżguraw li proġetti ffinanzjati mill-UE jikkonformaw mal-valuri tal-UE u mad-dritt tal-UE, inkluża l-Karta 14 .

Seminar tal-Kummissjoni Ewropea tal-2023 dwar l-appoġġ għas-soċjetà ċivili permezz tal-finanzjament. F’Ġunju tal-2023, il-Kummissjoni organizzat seminar dwar l-appoġġ għall-OSĊ permezz ta’ finanzjament. Bħala parti mis-segwitu għar-rapport dwar il-Karta tal-2022 dwar spazju ċiviku b’saħħtu 15 , is-seminar ippermetta skambju bejn is-soċjetà ċivili, il-Kummissjoni u donaturi oħrajn dwar l-aqwa prattiki ta’ finanzjament u s-sinerġiji. Aktar azzjoni ssuġġerita mill-parteċipanti kienet tinkludi l-provvista kontinwa ta’ finanzjament għall-bini tal-kapaċità, għar-reżiljenza u għall-protezzjoni permezz tal-fondi tal-UE u dawk nazzjonali. Il-parteċipanti ħeġġew ukoll djalogu regolari mad-donaturi biex ikunu żgurati l-komplementarjetà u d-diversifikazzjoni tal-finanzjament, jiżdiedu l-aċċessibbiltà u l-flessibbiltà tiegħu, u biex ikun permess apprendiment reċiproku fost id-donaturi 16 .

Matul dan il-mandat (2019-2024), il-Kummissjoni saħħet l-enfasi tagħha fuq il-finanzjament biex tappoġġa l-implimentazzjoni tal-valuri u d-drittijiet fundamentali tal-UE, inkluż billi tiġġestixxi l-baġit li ġie miżjud b’mod sostanzjali tal-programm dwar iċ-Ċittadini, l-Ugwaljanza, id-Drittijiet u l-Valuri (CERV). Il-Kummissjoni stabbiliet ukoll kundizzjonalitajiet tad-drittijiet fundamentali biex tiżgura li l-finanzjament tal-UE jintefaq b’mod li huwa konformi mad-drittijiet fundamentali u mal-valuri tal-UE. Mill-adozzjoni tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali 17 kurrenti, bosta kriżijiet globali enfasizzaw il-ħtieġa li jiġu appoġġati l-atturi li jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni u l-applikazzjoni tal-Karta fl-UE kollha.

Dan ir-rapport dwar il-Karta jipprovdi ħarsa ġenerali tal-iżviluppi fil-qasam tal-finanzjament rilevanti għad-drittijiet fundamentali. Bħal fi snin preċedenti, dan ifittex li jipprovdi stampa ta’ dawn l-elementi li l-partijiet ikkonċernati identifikaw bħala rilevanti billi jippreżenta l-kisbiet u l-isfidi. L-eżempji kollha ma humiex eżawrjenti u huma inklużi għal skopijiet illustrattivi biss. L-anness jelenka xi wħud mill-proġetti rrapportati mill-partijiet ikkonċernati bħala eżempji ta’ promozzjoni tad-drittijiet fundamentali stabbiliti fil-Karta. 

Fuq liema materjal huwa bbażat dan ir-rapport? Il-Kummissjoni ħadmet mal-Aġenzija tal-UE għad-Drittijiet Fundamentali (FRA) biex tiġbor data għar-rapport. Flimkien mal-materjal miġbur mill-Kummissjoni u l-FRA, dan ir-rapport huwa bbażat fuq valutazzjoni kwalitattiva tal-feedback tal-konsultazzjoni, inkluż: ·konsultazzjonijiet immirati ma’: (i) Stati Membri u l-punti fokali tal-Karta 18 ; (ii) donaturi internazzjonali pubbliċi u privati; u (iii) in-Network Ewropew tal-Istituzzjonijiet Nazzjonali għad-Drittijiet tal-Bniedem (ENNHRI) u n-Network Ewropew għall-Korpi tal-Ugwaljanza (Equinet) u l-membri tagħhom; ·konsultazzjoni online permezz tan-network tas-soċjetà ċivili tal-FRA, il-pjattaforma tad-Drittijiet Fundamentali 19 ; ·kontribuzzjonijiet tal-partijiet ikkonċernati li waslu minn attivitajiet oħrajn tal-Kummissjoni, bħal fil-kuntest tal-valutazzjoni tal-“Kundizzjoni Abilitanti Orizzontali dwar l-applikazzjoni effettiva tal-Karta (HEC tal-Karta)” 20 .

Ir-rapport dwar il-Karta huwa wkoll opportunità biex tiġi analizzata l-implimentazzjoni tal-istrateġija tal-Karta. L-avvanzi li ġejjin jistgħu jiġu rrapportati mis-sena li għaddiet:

Kif ġiet implimentata l-istrateġija tal-Karta matul is-sena li għaddiet? -F’Diċembru tal-2023, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport annwali tal-2023 tagħha dwar l-applikazzjoni tal-Karta, iddedikat għall-protezzjoni legali effettiva u l-aċċess għall-ġustizzja 21 . -F’Marzu tal-2024, flimkien mal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, hija organizzat seminar ta’ segwitu ddedikat sabiex jiġbor flimkien lill-partijiet ikkonċernati interessati biex jaqsmu l-aħjar prattiki u l-isfidi relatati mal-protezzjoni legali effettiva u l-aċċess għall-ġustizzja. -S’issa, 26 Stat Membru nnominaw punt fokali tal-Karta sabiex jippromwovi l-applikazzjoni effettiva tal-Karta fl-Istat Membru tagħhom 22 . Il-Kummissjoni organizzat laqgħat regolari mal-punti fokali tal-Karta u taqsam informazzjoni rilevanti magħhom. -Il-Kummissjoni kompliet tiżviluppa taħriġ għall-persunal tal-UE dwar l-applikazzjoni tal-Karta fil-valutazzjonijiet tal-impatt. Din tipprovdi kors ta’ taħriġ intern kontinwu dwar il-Karta fil-valutazzjonijiet tal-impatt. Aġġornament tal-Gwida Operazzjonali dwar il-kunsiderazzjoni tad-Drittijiet Fundamentali fil-Valutazzjonijiet tal-Impatt tal-Kummissjoni jinsab għaddej. 23 -Il-Kummissjoni bdiet ukoll l-iżvilupp ta’ manwal biex tiżgura implimentazzjoni koerenti u effettiva tal-kundizzjonijiet abilitanti orizzontali (HEC, horizontal enabling conditions) dwar il-Karta 24 , kif ukoll l-iżvilupp ta’ korsijiet online disponibbli għall-pubbliku. -L-għoti ta’ taħriġ għal professjonisti tal-ġustizzja dwar l-applikazzjoni tal-Karta kompla taħt l-istrateġija tat-taħriġ ġudizzjarju Ewropew 2021-2024 25 , u informazzjoni dwar id-drittijiet fundamentali hija disponibbli permezz tal-Portal Ewropew tal-e-Ġustizzja 26 u s-sit web tal-Kummissjoni 27 . -Flimkien mal-FRA, f’Diċembru tal-2023 il-Kummissjoni organizzat l-ewwel avveniment online CharterXchange, li għaqqad flimkien professjonisti u parteċipanti oħrajn biex jiskambjaw ideat dwar l-applikazzjoni tal-Karta 28 . Il-FRA qed tagħmel ukoll l-għodod tal-Karta disponibbli fil-lingwi nazzjonali 29 .

2.Promozzjoni u protezzjoni tad-drittijiet fundamentali permezz tal-programm CERV

2.1.Finanzjament biex jappoġġa l-applikazzjoni tad-drittijiet fundamentali

Il-programm dwar iċ-Ċittadini, l-Ugwaljanza, id-Drittijiet u l-Valuri huwa l-uniku programm ta’ finanzjament tal-UE li speċifikament ifittex li jipproteġi u jippromwovi d-drittijiet u l-valuri stabbiliti fit-Trattati, u l-Karta, biex isostni soċjetajiet miftuħa, ibbażati fuq id-drittijiet, demokratiċi, ugwali u inklużivi, ibbażati fuq l-istat tad-dritt 30 . Il-programm jiffinanzja attivitajiet li jħeġġu l-parteċipazzjoni demokratika, ċivika u soċjali, u d-diversità tas-soċjetà Ewropea bbażata fuq il-valuri, l-istorja u l-memorja komuni, kif ukoll li jħeġġu l-kapaċità tas-soċjetà ċivili u t-trawwim tal-kooperazzjoni u l-fiduċja transfruntieri.

Il-baġit tas-CERV żdied sostanzjalment għall-perjodu bejn l-2021 u l-2027 wara proposta mill-Parlament Ewropew biex dan jiżdied b’aktar mid-doppju għal aktar minn EUR 1,5 biljun. Dan ittrasforma l-programm fl-akbar fond tal-UE ddedikat għall-promozzjoni tal-valuri u d-drittijiet fundamentali fl-Ewropa kollha u għat-tisħiħ ta’ Unjoni ta’ Ugwaljanza, Ġustizzja, Drittijiet u Valuri.

Il-programm CERV jiffinanzja firxa wiesgħa ta’ atturi fl-Istati Membri u pajjiżi terzi 31 . Filwaqt li l-programm jappoġġa b’mod partikolari l-OSĊ, benefiċjarji oħrajn jinkludu n-networks Ewropej, l-awtoritajiet pubbliċi (inklużi l-NHRIs, il-korpi ta’ ugwaljanza, l-ombudspeople u l-korpi tad-drittijiet fundamentali u l-awtoritajiet tal-protezzjoni tad-data nazzjonali oħrajn), l-ibliet u l-muniċipalitajiet, l-akkademja u l-istituti tar-riċerka, il-gruppi ta’ riflessjoni, l-organizzazzjonijiet internazzjonali u atturi oħrajn attivi fil-promozzjoni tal-valuri u d-drittijiet tal-UE.

Il-programm huwa prinċipalment implimentat permezz ta’ għotjiet 32 iżda jistgħu jiġu allokati fondi wkoll permezz ta’ akkwist għall-monitoraġġ, il-kontroll, l-awditjar u l-evalwazzjoni ta’ attivitajiet, sistemi tat-teknoloġija tal-informazzjoni, studji, laqgħat ta’ esperti u komunikazzjonijiet 33 .

Barra minn hekk, diversi attivitajiet huma implimentati bil-kontribut ta’ organizzazzjonijiet internazzjonali, bħall-OECD, l-OSKE, il-Kunsill tal-Ewropa u l-UNESCO. Pereżempju, il-programm CERV jappoġġa l-ħidma ta’ skambju tal-għarfien u tal-iffissar tal-istandards tal-Uffiċċju għall-Istituzzjonijiet Demokratiċi u d-Drittijiet tal-Bniedem (ODIHR, Office for Democratic Institutions and Human Rights) tal-OSKE dwar ir-reati ta’ mibegħda 34 .

2.2.Innovazzjonijiet fil-programm biex jirrispondi aħjar għal ħtiġijiet fil-prattika

Fil-programm CERV ġew introdotti novitajiet u simplifikazzjonijiet biex tissaħħaħ l-effettività tiegħu u jiġu indirizzati l-isfidi mqajma mill-partijiet ikkonċernati, u b’mod partikolari l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili 35 . Dawn jinkludu l-introduzzjoni ta’ appoġġ finanzjarju lil partijiet terzi, l-iżvilupp ta’ programmi ta’ ħidma pluriennali, pagamenti ta’ somma f’daqqa, kif ukoll l-istabbiliment ta’ network ta’ Punti ta’ Kuntatt ta’ CERV Nazzjonali.

Il-linja tal-Valuri tal-Unjoni l-ġdida, bil-baġit tagħha ta’ EUR 668 miljun, saħħet ir-rwol tas-CERV bħala l-programm tal-UE għall-finanzjament tal-OSĊ, inklużi dawk fil-livell taċ-ċittadini. Matul l-ewwel sena tal-implimentazzjoni tagħha, il-proġetti ffinanzjati mis-sejħa tal-valuri tal-Unjoni appoġġaw aktar minn 800 OSĊ fil-livell taċ-ċittadini.

L-iskema ta’ appoġġ finanzjarju lil partijiet terzi tippermetti li fondi tal-UE jiġu żborżati biex jissaħħu l-kapaċitajiet tal-OSĊ fil-livell taċ-ċittadini billi jingħataw għotjiet mill-ġdid permezz ta’ intermedjarji, bħall-OSĊ kbar, l-organizzazzjonijiet umbrella mal-UE kollha u networks Ewropej oħrajn. L-iskema għalhekk tiffaċilita l-affarijiet għal organizzazzjonijiet iżgħar b’esperjenza u kapaċitajiet limitati biex jaċċessaw finanzjament mill-UE. L-iskema sa issa kienet strumentali fl-appoġġ għal organizzazzjonijiet li jaħdmu biex jipproteġu u jippromwovu l-valuri tal-Unjoni, inklużi dawk li jiġġieldu l-vjolenza 36 . L-aktar sejħa għal proposti reċenti taħt il-linja tal-Valuri tal-Unjoni 37 għandha l-għan li tikkontribwixxi għall-iżgurar ta’ finanzjament adegwat u l-għoti tas-setgħa lil OSĊ biex isaħħu l-kapaċità u r-reżiljenza tagħhom, inkluż bil-monitoraġġ u r-reazzjoni għal theddid u attakki.

Minbarra l-iskema ta’ għotjiet mill-ġdid, il-programm CERV jiffoka fuq aċċessibbiltà u simplifikazzjoni akbar permezz tal-użu ta’ programmi ta’ ħidma pluriennali, li jippermettu lil benefiċjarji potenzjali jiżviluppaw perspettiva fuq terminu itwal dwar il-possibbiltajiet ta’ finanzjament li ġejjin filwaqt li jżommu l-flessibbiltà. Barra minn hekk, sejħiet speċifiċi mmirati għall-appoġġ ta’ OSĊ jippermettu durata tal-proġett itwal mill-medja. Bl-istess mod, l-introduzzjoni ta’ somom f’daqqa għall-maġġoranza tas-sejħiet tas-CERV tippermetti li jsiru pagamenti skont prestazzjoni miftiehma minn qabel.

Il-programm CERV ikompli jagħti wkoll l-għotjiet ta’ azzjoni tradizzjonali, b’mod partikolari lill-OSĊ, kif ukoll għotjiet operattivi lill-hekk imsejħa Sħab tal-Qafas tas-CERV, li huma 73 network Ewropew, OSĊ u grupp ta’ riflessjoni attivi fil-livell tal-UE fl-oqsma tal-valuri tal-Unjoni. Barra minn hekk, jingħataw għotjiet operattivi lil 10 Networks fil-livell tal-UE attivi fil-qasam tad-drittijiet tal-persuni b’diżabilitajiet.

Il-programm jiddependi wkoll fuq network tal-Punti ta’ Kuntatt Nazzjonali f’21 Stat Membru 38 nnominati mill-Istati Membri. Dawn jipprovdu gwida, informazzjoni u assistenza għal applikanti, benefiċjarji u partijiet ikkonċernati potenzjali u jikkontribwixxu għat-tixrid ta’ informazzjoni u t-titjib tal-viżibbiltà u l-aċċessibbiltà tal-programm. L-avvenimenti organizzati direttament mill-Punti ta’ Kuntatt Nazzjonali jilħqu aktar minn 4 000 ruħ fis-sena. Il-Kummissjoni qed tħejji wkoll biex tniedi kampanja ta’ komunikazzjoni tas-CERV fl-aħħar parti tal-2024 sabiex iżżid l-għarfien pubbliku dwar il-programm u tippromwovi opportunitajiet ta’ finanzjament fost l-applikanti potenzjali 39 .

2.3.Kisbiet u żviluppi li jinsabu għaddejjin

L-għarfien preliminari minn analiżi li tinsab għaddejja kif ukoll minn feedback minn benefiċjarji jindika n-natura unika tal-finanzjament tas-CERV. Il-programm huwa pperċepit bħala fluss ta’ finanzjament kruċjali għas-sopravivenza ta’ ħafna organizzazzjonijiet benefiċjarji, u wieħed li jikkontribwixxi għall-promozzjoni ta’ politiki tal-UE rilevanti. Il-programm huwa pperċepit bħala uniku fil-prijoritajiet tiegħu u t-tipi ta’ attivitajiet iffinanzjati, filwaqt li jeżistu sinerġiji ma’ programmi ta’ finanzjament tal-UE oħrajn; xi innovazzjonijiet wasslu għal prevedibbiltà, flessibbiltà u simplifikazzjoni akbar fl-implimentazzjoni tal-programm. Ta’ spiss, il-benefiċjarji jqisu l-finanzjament dirett tal-UE fl-oqsma koperti mill-programm bħala l-uniku mod biex tiġi żgurata l-aċċessibbiltà, tiżdied it-trasparenza, u jitnaqqsu r-riskji ta’ amministrazzjoni ħażina. Barra minn hekk, il-promozzjoni u l-protezzjoni tal-valuri fil-livell Ewropew jirrikjedu mekkaniżmi ta’ kooperazzjoni tranżnazzjonali, networking u opportunitajiet ta’ apprendiment reċiproku, li tipikament ma jistgħux jiġu offruti minn Stati Membri individwali. Il-programm jappoġġa wkoll proġetti u organizzazzjonijiet li jaħdmu għall-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet u l-valuri irrispettivament mil-linja ta’ attivitajiet tal-benefiċjarji. Il-programm CERV, għalhekk, huwa essenzjali għall-UE sabiex isostni u jkompli jiżviluppa soċjetajiet miftuħa, ibbażati fuq id-drittijiet, demokratiċi, ugwali u inklużivi li huma bbażati fuq l-istat tad-dritt.

B’mod ġenerali l-programm CERV attira interess sinifikanti. Pereżempju, 41 % ta’ dawk li rrispondew għall-konsultazzjoni online tal-FRA mwettqa b’appoġġ ta’ dan ir-rapport kienu applikaw u rċevew finanzjament tas-CERV u 20 % oħrajn kienu applikaw iżda ma rċevewx finanzjament 40 .

Għalkemm il-programm CERV jibbenefika minn baġit ogħla mill-predeċessuri tiegħu, id-daqs tiegħu xorta għadu mhux allinjat kompletament mad-domanda fil-prattika. Xi sejħiet għal proposti huma partikolarment sottoskritti żżejjed, biex b’hekk bejn 8 % u 17 % biss tal-applikazzjonijet jiġu ffinanzjati. Ħafna applikazzjonijiet eċċellenti ma jistgħux jiġu ffinanzjati minħabba limitazzjonijiet tal-baġit.

Sal-lum, l-OSĊ jirrappreżentaw aktar minn 60 % tal-benefiċjarji. Mill-2021, kważi 4 000 OSĊ mill-Istati Membri kollha rċevew appoġġ mill-programm. Bis-saħħa tas-sejħiet għal proposti għall-promozzjoni tas-sensibilizzazzjoni tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili tal-bini tal-kapaċitajiet u l-implimentazzjoni tal-Karta 41 , aktar minn EUR 19-il miljun ingħataw għal proġetti dwar il-bini tal-kapaċitajiet u s-sensibilizzazzjoni dwar il-Karta, l-għoti ta’ setgħa lill-ispazju ċiviku, l-appoġġ għal-litigazzjoni strateġika 42 , il-ġlieda kontra r-reati ta’ mibegħda u d-diskors ta’ mibegħda, u l-protezzjoni tal-informaturi.

Objettiv ewlieni tal-programm CERV huwa li jipprovdi tweġibiet effettivi u bbażati fuq l-evidenza għal sfidi emerġenti li jdgħajfu d-drittijiet fundamentali, il-parteċipazzjoni ċivika u l-valuri tal-UE. Il-programm kien kapaċi jirreaġixxi għal sfidi imposti minn, pereżempju, it-tranżizzjoni diġitali u l-IA bi prijoritajiet ta’ sejħiet iddedikati. Eżempju ta’ dan huwa l-appoġġ finanzjarju għall-attivitajiet tal-awtoritajiet tal-protezzjoni tad-data nazzjonali biex joħolqu sensibilizzazzjoni pubblika u jiffaċilitaw il-konformita tal-SMEs mad-dritt għall-protezzjoni tad-data fl-era diġitali.

Il-pandemija tal-COVID-19 ħolqot sfidi sinifikanti għall-proġetti tas-CERV, li wħud minnhom ġew estiżi jew posposti jew l-attivitajiet ġew sostitwiti. Minbarra dan, ċerti proġetti li jinsabu għaddejjin jindirizzaw l-effetti tal-pandemija, pereżempju billi jesploraw kif din laqtet id-dibattitu demokratiku u t-tgawdija tad-drittijiet fundamentali. B’mod simili, xi sejħiet tas-CERV qagħdu attenti li jindirizzaw il-konsegwenzi tal-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna – sejħa għal proposti mmirata 48 indirizzat il-ħtiġijiet u l-isfidi tat-tfal fl-UE u qagħdet attenta għad-drittijiet tat-tfal b’vulnerabbiltajiet speċifiċi, inklużi dawk li ħarbu mill-Ukrajna.

Bosta proġetti tas-CERV jiffokaw fuq il-protezzjoni tal-libertajiet demokratiċi u t-tgawdija tad-drittijiet fundamentali minn kulħadd, b’mod partikolari n-nies fl-aktar sitwazzjonijiet vulnerabbli.

Il-konsultazzjonijiet juru wkoll li l-Kummissjoni teħtieġ li tkompli trawwem l-aċċessibbiltà tal-programm għal applikanti potenzjali u l-kontinwità ta’ finanzjament għall-benefiċjarji. Il-finanzjament għandu jibqa’ allinjat mal-ħtiġijiet ta’ politika fil-prattika, bil-possibbiltà li jkopri ħtiġijiet ġodda u emerġenti. Fid-dawl ta’ dan, l-iżvilupp ta’ sinerġiji bejn finanzjament nazzjonali u finanzjament fil-livell tal-UE minn programmi ta’ finanzjament tal-UE oħrajn, jibqa’ objettiv ewlieni għall-ottimizzazzjoni tal-kisba ta’ prijoritajiet tal-politika tad-drittijiet fundamentali.

3.Il-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali permezz ta’ programmi oħra ta’ finanzjament tal-UE

Il-finanzjament tal-UE jikkontribwixxi għall-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali f’oqsma ta’ politika differenti. Dan il-kapitolu jiddeskrivi l-finanzjament rilevanti magħmul disponibbli bis-saħħa tal-Programm dwar il-Ġustizzja, Orizzont Ewropa, Erasmus+, Ewropa Diġitali u programmi oħrajn. Iħares ukoll lejn mekkaniżmi ta’ finanzjament ġodda li jagħmlu l-finanzjament tal-UE kundizzjonali fuq riformi nazzjonali, u jeżamina l-HEC tal-Karta fil-promozzjoni tar-rispett għad-drittijiet fundamentali fl-implimentazzjoni tal-fondi tal-UE koperti mir-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni 51 .

3.1. Il-Programm dwar il-Ġustizzja 

L-imħallfin nazzjonali u prattikanti tal-ġustizzja oħrajn għandhom rwol importanti fl-iżvilupp ta’ qasam Ewropew ta’ ġustizzja bbażat fuq l-istat tad-dritt, ir-rikonoxximent reċiproku, il-fiduċja reċiproka u l-kooperazzjoni ġudizzjarja. Kif rikonoxxut fir-rapport dwar il-Karta tal-2023 dwar il-protezzjoni legali effettiva u l-aċċess għall-ġustizzja 52 , dawn għandhom rwol ċentrali sabiex jiżguraw li l-individwi jkunu kapaċi jasserixxu b’mod effettiv id-drittijiet tagħhom, inklużi d-drittijiet fundamentali, f’konformità mal-Artikoli 47 sa 50 tal-Karta.

Il-Programm dwar il-Ġustizzja 53 , b’baġit totali ta’ EUR 296,8 miljun għal bejn l-2021 u l-2027, jiffinanzja t-taħriġ ta’ prattikanti tal-ġustizzja, jappoġġa l-kooperazzjoni ġudizzjarja fi kwistjonijiet ċivili u kriminali 54 u l-aċċess effettiv għall-ġustizzja għaċ-ċittadini u n-negozji.

L-akbar sehem mill-baġit huwa ddedikat għat-taħriġ ġudizzjarju, implimentat f’konformità mal-Istrateġija għat-Taħriġ Ġudizzjarju għall-2021-2024 55 . Is-sejħa għal proposti għal għotjiet ta’ azzjoni biex jappoġġaw proġetti tranżnazzjonali dwar taħriġ ġudizzjarju li jkopri l-liġi ċivili, il-liġi kriminali jew id-drittijiet funamentali 56 għandha l-għan li tikkontribwixxi għall-applikazzjoni effettiva u koerenti tal-liġi ċivili u kriminali u d-drittijiet fundamentali tal-UE billi tindirizza l-ħtiġijiet ta’ taħriġ tal-professjonisti tal-ġustizzja. Id-drittijiet fundamentali huma inkorporati wkoll fit-taħriġ f’oqsma oħrajn tad-dritt tal-UE. Tingħata attenzjoni lid-drittijiet tal-persuni f’sitwazzjonijiet vulnerabbli (bħall-persuni b’diżabilità, il-vittmi ta’ vjolenza abbażi tal-ġeneru u domestika, ir-razziżmu u d-diskriminazzjoni għal raġunijiet oħra, u t-tfal). L-akbar sehem mil-baġit tat-taħriġ jingħata lin-Network Ewropew tat-Taħriġ Ġudizzjarju 57 . Il-programm Edukazzjoni dwar id-Drittijiet tal-Bniedem għall-Professjonisti Legali (Human Rights Education for Legal Professionals - HELP) huwa kofinanzjat ukoll mill-Programm dwar il-Ġustizzja.

Barra minn hekk, is-sejħa għal proposti għal għotjiet għal azzjoni biex jappoġġaw proġetti tranżnazzjonali fl-oqsma tal-e-Ġustizzja, tad-drittijiet tal-vittmi u tad-drittijiet proċedurali 60 , għandha l-għan li tiżgura l-implimentazzjoni effettiva tad-dritt tal-UE dwar drittijiet proċedurali u drittijiet tal-vittmi u d-drittijiet fundamentali relatati (l-Artikoli 47 u 48 tal-Karta). Taħt is-sejħa, il-Kummissjoni tiffinanzja proġetti li jiffaċilitaw l-aċċess nondiskriminatorju għall-ġustizzja għal kulħadd u l-protezzjoni ġudizzjarja effettiva, inkluż b’mezzi elettroniċi (e-Ġustizzja). L-enfasi hija fuq il-promozzjoni ta’ proċedimenti kriminali effiċjenti u ġusti, u, fir-rigward tal-vittmi tal-kriminalità, proċedimenti ċivili relatati. Is-sejħa tkopri attivitajiet ta’ monitoraġġ u bini ta’ kapaċitajiet għall-iżgurar tal-implimentazzjoni effettiva tad-drittijiet tal-vittmi tal-kriminalità kollha u d-drittijiet proċedurali ta’ persuni suspettati u akkużati fi proċedimenti kriminali 61 .

Il-Programm dwar il-Ġustizzja jipprovdi wkoll finanzjament għall-istudji, gruppi ta’ esperti u avvenimenti, kif ukoll il-Portal Ewropew tal-e-Ġustizzja 64 , punt uniku ta’ servizz għal informazzjoni relatata mal-ġustizzja fl-UE. Il-Portal jospita informazzjoni estensiva dwar drittijiet fundamentali 65 , l-għodda “Il-Karta Tapplika għall-Każ Tiegħi” u tutorial dwar il-Karta kif ukoll dwar il-Pjattaforma Ewropea għat-Taħriġ 66 .

Minbarra l-għotjiet għal azzjoni għal proġetti individwali, il-Kummissjoni tagħti għotjiet operattivi lil partijiet ikkonċernati magħżula biex jappoġġaw il-funzjonament bla xkiel tagħhom mill-Programm dwar il-Ġustizzja.

3.2. Programm Ewropa Diġitali

L-inizjattivi dwar id-diġitalizzazzjoni tal-ġustizzja 67 huma parzjalment iffinanzjati mill-Programm Ewropa Diġitali (DEP)  68 , li jiffoka fuq iż-żamma u l-iżvilupp tal-kapaċitajiet diġitali tal-UE f’oqsma ewlenin, inklużi l-intelliġenza artifiċjali (IA), iċ-ċibersigurtà, u t-teknoloġiji għal setturi bħall-enerġija, it-tibdil fil-klima u l-ambjent, il-manifattura, l-agrikoltura u l-kura tas-saħħa. Id-DEP pereżempju ntuża biex jiffinanzja inizjattivi għall-appoġġ tat-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-Att dwar l-Intelliġenza Artifiċjali 69 .

Il-finanzjament mid-DEP inħareġ ukoll biex jappoġġa l-implimentazzjoni tal-istrateġija għal Internet aħjar għat-tfal (BIK+) 70 , li tikkontribwixxi għall-applikazzjoni tad-drittijiet tat-tfal stabbiliti fl-Artikolu 24 tal-Karta. Il-finanzjament mid-DEP jintuża biex jiffinanzja n-network ta’ Ċentri għal Internet Aktar Sikur fl-Istati Membri u l-pjattaforma BIK, li joħolqu sensibilizzazzjoni dwar id-drittijiet diġitali tat-tfal u ż-żgħażagħ. Iċ-Ċentri jippermettu lill-pubbliku jirrapporta b’mod anonimu materjal ta’ abbuż sesswali tat-tfal u jagħti pariri lit-tfal dwar kif jittrattaw kontenut online ta’ ħsara. Id-DEP intuża wkoll biex jappoġġa l-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar l-Aċċessibbiltà għall-Web 71 u l-iżvilupp ta’ standards dwar l-aċċessibbiltà diġitali, filwaqt li jikkontribwixxi għall-applikazzjoni tal-Artikolu 25 tal-Karta dwar id-drittijiet ta’ persuni akbar fl-età u l-Artikolu 26 dwar l-integrazzjoni ta’ persuni b’diżabilità. 

Id-diżinformazzjoni u l-miżinformazzjoni jheddu li jdgħajfu d-dritt ta’ kulħadd li jirċievi u jagħti informazzjoni u ideat mingħajr interferenza minn awtorità pubblika, stabbilit fl-Artikolu 11(1) tal-Karta. Permezz tad-DEP, il-Kummissjoni tappoġġa l-ħidma tal-Osservatorju Ewropew tal-Media Diġitali 72 u n-network tiegħu ta’ 14-il ċentru nazzjonali jew multinazzjonali, li huma attivi fi 28 pajjiż tal-UE u taż-ŻEE. In-network isaħħaħ – fil-livell Ewropew u dak lokali – il-kollaborazzjoni fi ħdan komunità ta’ partijiet ikkonċernati li jindirizzaw id-diżinformazzjoni online. 

3.3.Ewropa Kreattiva

Il-programm Ewropa Kreattiva (CE) jipprovdi finanzjament biex irawwem id-diversità kulturali u lingwistika, jippromwovi l-espressjoni artistika u jagħti spinta lill-potenzjal ekonomiku tal-industriji kreattivi 73 . L-objettivi tiegħu jikkontribwixxu għall-promozzjoni tan-nondiskriminazzjoni, tal-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel u tad-diversità kulturali u lingwistika 74 stabbiliti fl-Artikoli 21, 22 u 23 tal-Karta. Il-Kummissjoni appoġġat proġetti fi ħdan is-setturi tal-media, filwaqt li kkontribwiet għall-promozzjoni tal-libertà u l-pluraliżmu tal-media (l-Artikolu 11(2) tal-Karta).

Enfasi oħra tal-programm CE hija l-monitoraġġ tal-pluraliżmu u s-sjieda tal-media permezz ta’ studji biex jiġu appoġġati proposti għal-leġiżlazzjoni, bħall-Att Ewropew dwar il-Libertà tal-Media 76 . L-appoġġ kien sar disponibbli wkoll biex isaħħaħ ir-reżiljenza ekonomika tal-media permezz ta’ innovazzjonijiet biex jgħinuha tkabbar id-dħul. L-organizzazzjonijiet tal-media jistgħu jirċievu taħriġ, jiżviluppaw mudelli ta’ negozju flimkien jew iħallsu għal xogħol editorjali 77 .

Id-deċiżjonijiet fil-livell tal-UE għandhom impatt fuq il-ħajja tan-nies iżda spiss ma jiġux irrapportati biżżejjed fil-media. Taħt il-linja tal-baġit tal-“Azzjonijiet Multimedjali” 78 , il-finanzjament sar disponibbli għall-organizzazzjonijiet tal-media u l-aġenziji tal-istampa nazzjonali biex jipprovdu informazzjoni indipendenti. Il-finanzjament jista’ pereżempju jgħin biex jindividwa żoni fejn il-pluraliżmu tal-media huwa baxx, li jikkontribwixxi għall-promozzjoni tad-dritt ta’ kulħadd li jirċievi u jgħaddi informazzjoni f’kuntest fejn 64 % taċ-ċittadini jqisu lilhom infushom mhux informati biżżejjed dwar kwistjonijiet Ewropej. Id-disponibbiltà u l-pluraliżmu tal-media ġew appoġġati wkoll permezz ta’ proġetti biex jiġġieldu kontra l-emerġenza ta’ deżerti tal-aħbarijiet u biex jgħinu lill-professjonisti tal-media indipendenti mir-Russja u l-Belarussja li jinsabu eżiljati fl-UE wara l-bidu tal-gwerra ta’ aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna.

3.4.Erasmus+

Il-programm Erasmus+ iħeġġeġ il-parteċipazzjoni taż-żgħażagħ fil-ħajja demokratika, inkluż billi jappoġġa attivitajiet li jikkontribwixxu għall-edukazzjoni taċ-ċittadinanza u proġetti għall-involviment f’attivitajiet tas-soċjetà ċivili 80 . F’dawn l-oqsma, il-programm huwa sors ta’ finanzjament siewi għall-OSĊ 81 .

Skont ir-Regolament dwar Erasmus+ 82 , il-programm jikkontribwixxi b’mod partikolari għar-rispett tal-libertà akkademika, stabbilit fl-Artikolu 13 tal-Karta. Sa ċertu punt, il-programm ifittex li jiżgura r-rispett għal drittijiet fundamentali oħrajn, inkluż id-dritt għall-ugwaljanza u n-nondiskriminazzjoni b’enfasi fuq id-drittijiet fundamentali f’xi azzjonijiet 83 . Dawn jinkludu attivitajiet ta’ parteċipazzjoni taż-żgħażagħ f’Erasmus+, li jappoġġaw proġetti barra mill-edukazzjoni u t-taħriġ formali u jħeġġu l-parteċipazzjoni fil-ħajja demokratika 84 . Proġetti ta’ kooperazzjoni ta’ Erasmus+ fost organizzazzjonijiet u istituzzjonijiet huma mistennija ulterjorment li jsaħħu r-rispons tas-sistemi tal-edukazzjoni u tat-taħriġ u tal-politiki taż-żgħażagħ għall-isfidi tal-lum, inkluż fil-qasam tad-drittijiet fundamentali 85 .

L-azzjonijiet Jean Monnet tal-Erasmus+ kienu partikolarment strumentali għall-promozzjoni tad-drittijiet fundamentali permezz tat-tagħlim, l-apprendiment u r-riċerka.

L-opportunitajiet tal-programm Erasmus+ jistgħu jittieħdu minn proġetti li joperaw f’pajjiżi terzi fi sħubija ma’ istituzzjonijiet tal-UE.

Sabiex jiġu promossi opportunitajiet indaqs u d-diversità, ġie żviluppat Qafas dwar miżuri ta’ inklużjoni kif ukoll “Strateġija għall-inklużjoni u d-diversità” speċifika, biex jappoġġaw aċċess aktar faċli għall-finanzjament għal firxa usa’ ta’ organizzazzjonijiet u applikanti. 91 Barra minn hekk, l-aġenziji nazzjonali huma meħtieġa jfasslu pjanijiet ta’ inklużjoni u diversità u li jagħmlu appoġġ iddedikat disponibbli għall-organizzazzjonijiet u l-parteċipanti b’anqas opportunitajiet.

3.5. Orizzont Ewropa

Orizzont Ewropa (HE), il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni għandu baġit totali ta’ EUR 95,5 biljun 92 u għandu l-għan li jsaħħaħ il-bażi xjentifika u teknoloġika tal-UE. Dan jiggarantixxi l-eċċellenza xjentifika u jippromwovi r-rispett tal-libertà akkademika, stabbiliti fl-Artikolu 13 tal-Karta, fil-pajjiżi kollha tal-UE u mhux tal-UE li jibbenefikaw mill-fondi tiegħu 93 . Is-suġġetti ta’ riċerka għandhom jippromwovu approċċ iċċentrat fuq il-bniedem ibbażat fuq ir-rispett għad-drittijiet fundamentali u f’konformità ma’ valuri etiċi u soċjetali. Dawn jissottolinjaw kull wieħed mit-tliet pilastri tal-programm: xjenza eċċellenti; sfidi globali u kompetittività industrijali Ewropea; u Ewropa innovattiva.

B’mod partikolari, taħt il-pilastru II 94 dwar l-isfidi globali u l-kompetittività industrijali Ewropea, l-attivitajiet ta’ riċerka u innovazzjoni dwar is-“Saħħa” għandhom l-għan li jiżviluppaw soluzzjonijiet għall-promozzjoni aktar effettiva tas-saħħa, skont l-Artikolu 35 tal-Karta, filwaqt li jagħtu kas tal-etika, tal-protezzjoni tad-dinjità tal-bniedem, tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u tal-aspetti etniċi, kif ukoll tal-ħtiġijiet ta’ persuni żvantaġġati u vulnerabbli.

Bosta linji ta’ riċerka dwar “Kultura, kreattività u soċjetà inklużiva” għandhom l-għan li jsaħħu t-trasparenza, l-aċċessibbiltà, l-effettività u l-leġittimità tal-governanza demokratika, kif ukoll iżidu l-effiċjenza tas-sistema tal-ġustizzja bbażati fuq indipendenza ġudizzjarja u proċeduri ġusti, effiċjenti u trasparenti fi kwistjonijiet ċivili u kriminali.

Attivitajiet ta’ riċerka dwar “Sigurtà ċivili għas-soċjetà” iffokaw fuq it-titjib taċ-ċibersigurtà, tal-privatezza diġitali, tal-protezzjoni tad-data personali, il-ħolqien ta’ spazju sikur għat-tfal online billi jiżviluppaw għodod innovattivi biex jgħinu biex jipprevjenu l-abbuż sesswali u l-isfruttament tat-tfal u jiġġieldu kontra t-tixrid ta’ informazzjoni falza u ta’ ħsara biex tiġi ssalvagwardjata l-istabbiltà demokratika, soċjali u ekonomika 96 . Dawn fihom proġetti li jillimitaw l-effetti ta’ diżastri, kemm jekk ikunu naturali kif ukoll jekk ikunu kkawżati mill-bniedem, li jistgħu jkunu ta’ riskju għall-funzjonijiet tas-soċjetà u għal infrastrutturi kritiċi fl-oqsma tas-saħħa, tal-ikel, tal-ilma tax-xorb, tas-sigurtà jew tal-gvern.

Barra minn hekk, l-attivitajiet ta’ riċerka dwar “l-Aspett Diġitali, l-Industrija u l-Ispazju” jirrikjedu li l-IA u r-robotika jiżguraw is-sikurezza u s-sodezza soċjetali u ambjentali tal-applikazzjonijiet ibbażati fuq l-IA u jimmitigaw il-potenzjal tagħhom għal użu malizzjuż u diskriminazzjoni mhux intenzjonata, bħall-preġudizzju marbut mal-ġeneru, mar-razza jew mad-diżabilità. Qed issir riċerka wkoll dwar kif jinżamm ambjent ta’ informazzjoni affidabbli fejn in-nies jingħataw is-setgħa biex jirrikonoxxu attentati biex jiġi mmanipulat id-diskors ċiviku.

Fl-aħħar net, ir-riċerka dwar “Ikel, bijoekonomija, riżorsi naturali, agrikoltura u ambjent” tisfrutta l-potenzjal tar-riċerka u l-innovazzjoni li jiggarantixxu l-produzzjoni ta’ ikel sikur u tajjeb għas-saħħa, il-promozzjoni ta’ prattiki sostenibbli fl-agrikoltura, l-akkwakultura, is-sajd u l-forestrija, l-iżgurar ta’ aċċess għal ilma, ħamrija u arja nodfa għal kulħadd, it-tindif tal-oċeani u l-ilmijiet interni, u l-preżervazzjoni u r-restawr tal-ambjent.

3.6. Il-Politika Agrikola Komuni

Il-Politika Agrikola Komuni (PAK) hija appoġġata minn żewġ fondi, il-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Garanzija u l-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali 99 . Għall-ewwel darba, il-PAK għandha objettiv speċifiku dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-parteċipazzjoni tan-nisa fil-biedja, li bih tikkontribwixxi għall-applikazzjoni tal-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel kif stabbilit fl-Artikolu 23 tal-Karta 100 . Il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri jinkludu organizzazzjonijiet tad-drittijiet tan-nisa fil-Kumitati ta’ Monitoraġġ tal-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK tagħhom. Pereżempju, Spanja inkludiet pagament supplimentari mal-appoġġ għad-dħul komplementari għall-bdiewa żgħażagħ għal bdiewa żgħażagħ nisa filwaqt li l-Irlanda pprovdiet appoġġ akbar għan-nisa taħt l-iskema tagħha ta’ investiment kapitali fl-azjenda agrikola.

Il-PAK tikkontribwixxi għall-applikazzjoni tad-drittijiet tal-ħaddiema għal kundizzjonijiet tax-xogħol ġusti u xierqa, previsti fl-Artikolu 31 tal-Karta. Dan iseħħ permezz ta’ mekkaniżmu ta’ kundizzjonalità soċjali, li tirriżulta fit-tnaqqis ta’ pagamenti tal-PAK, jekk il-bdiewa jiksru l-leġiżlazzjoni tal-UE f’dan il-qasam 101 . F’ċerti setturi, l-appoġġ finanzjarju huwa disponibbli għat-titjib tal-kundizzjonijiet tal-bdiewa.

3.7. Il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, l-Istrument ta’ Appoġġ Tekniku u l-Programm InvestEU

Bil-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (RRF, Recovery and Resilience Facility) 103 , l-UE ħolqot ġenerazzjoni ġdida ta’ fondi, li l-iżborż tagħhom huwa marbut mal-kisba ta’ objettivi u miri speċifiċi. L-RRF jagħmel il-fondi disponibbli għall-Istati Membri biex jagħmlu l-ekonomiji tagħhom aktar sostenibbli, reżiljenti u mħejjija għat-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali. Il-miżuri jindirizzaw l-isfidi identifikati bis-saħħa tal-qafas tas-Semestru Ewropew tal-koordinazzjoni tal-politika ekonomika u soċjali. L-RRF jimplimenta wkoll il-Pjan REPowerEU – ir-rispons għad-diffikultajiet soċjoekonomiċi u t-tfixkil tas-suq tal-enerġija kkawżati mill-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja.

L-RRF huwa strutturat madwar sitt pilastri: it-tranżizzjoni ekoloġika; it-trasformazzjoni diġitali; it-tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv; il-koeżjoni soċjali u territorjali; is-saħħa, u r-reżiljenza ekonomika, soċjali u istituzzjonali; u l-politiki għall-ġenerazzjoni li jmiss 104 . Permezz ta’ din il-firxa wiesgħa ta’ oqsma, dan jikkontribwixxi għall-promozzjoni, il-protezzjoni u l-infurzar ta’ diversi drittijiet fundamentali.

L-Istrument ta’ Appoġġ Tekniku (TSI) jikkomplementa l-miżuri ta’ hawn fuq biex jindirizza l-konsegwenzi ekonomiċi tal-pandemija billi jtejjeb il-kapaċità ta’ istituzzjonijiet nazzjonali li jimplimentaw riformi u billi jiffaċilita l-iskambju tal-aħjar prattiki 105 . Fil-qasam tar-riformi ġudizzjarji, 27 proġett ġew appoġġati fi 15-il Stat Membru fir-rigward tal-aċċessibbiltà u d-diġitalizzazzjoni tal-ġustizzja (għodod online, għajnuna legali, ġbir ta’ data), soluzzjonijiet alternattivi għat-tilwim (medjazzjoni) u appoġġ għall-vittmi. Il-proġetti huma relatati maċ-ċibersigurtà, il-ġbir tad-data, il-ġestjoni diġitali ta’ flussi tax-xogħol tal-kawżi u l-provi, kif ukoll maż-żieda fit-trasparenza tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji. 

Tisħiħ tal-istrateġiji u oqfsa nazzjonali biex jappoġġaw lill-vittmi tal-kriminalità fl-Estonja, fil-Portugall u f’Malta: dan il-proġett li huwa kkoordinat mill-Appoġġ għall-Vittmi fl-Ewropa jappoġġa lil tliet Stati Membri fl-istabbiliment, l-implimentazzjoni u t-tisħiħ tal-istrateġiji u l-oqfsa għall-appoġġ għall-vittmi. Il-proġett għandu l-għan li jimplimenta strateġija unifikata għall-benefiċċju tal-vittmi tar-reati kollha, u b’hekk iżid ir-rati ta’ rapportar u jnaqqas l-impatti ta’ ħsara tal-kriminalità fil-ħajjiet tal-vittmi u l-kostijiet ġenerali għas-soċjetà b’mod ġenerali.

Barra minn hekk, il-programm InvestEU jimmobilizza l-investiment pubbliku u privat għall-ogħla prijoritajiet tal-politika tal-UE. B’mod partikolari, it-tieqa għall-Investiment Soċjali u l-Ħiliet 106 tiegħu tikkontribwixxi għad-drittijiet fundamentali, bħall-kura tas-saħħa, is-sigurtà soċjali, id-dritt għall-edukazzjoni, l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel, u l-integrazzjoni tal-persuni b’diżabilità. Saru investimenti fuq l-infrastruttura soċjali (inklużi l-infrastruttura tal-akkomodazzjoni soċjali affordabbli, tas-saħħa u tal-edukazzjoni) u l-finanzjament huwa dirett lejn miżuri għall-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri, l-integrazzjoni ta’ persuni vulnerabbli u l-inklużjoni ta’ persuni b’diżabilità u l-aċċessibbiltà tagħhom. Barra minn hekk, il-mikrofinanzjament kif ukoll il-finanzjament etiku u soċjali jippromwovu l-intraprenditorija u l-ekonomija soċjali b’enfasi fuq l-aktar gruppi vulnerabbli. Fil-qasam tal-protezzjoni ambjentali, InvestEU jappoġġa l-investiment sostenibbli u t-tranżizzjoni ekoloġika b’Tieqa għall-Infrastruttura Sostenibbli 107 ddedikata.

3.8.Fondi tal-UE koperti mir-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni

Bejn l-2021 u l-2027, id-drittijiet fundamentali huma protetti u promossi permezz ta’ appoġġ mill-fondi tal-UE koperti mir-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni (Fondi RDK), li kull wieħed minnhom ikopri qasam speċifiku tal-politika tal-UE. L-Istati Membri jeħtieġ li jiżguraw li t-tfassil u l-implimentazzjoni tal-programmi appoġġati minn dawn il-fondi jkunu f’konformità mal-Karta matul il-perjodu ta’ programmazzjoni kollu 108 .

Ir-RDK ikopri tmien fondi tal-UE, jiġifieri l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR); il-Fond Soċjali Ewropew Plus (FSE+); il-Fond ta’ Koeżjoni (FK); il-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta (JTF, Just Transition Fund); il-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura (FEMSA); il-Fond għall-Migrazzjoni u l-Ażil (AMIF, Asylum and Migration Fund); il-Fond għas-Sigurtà Interna (ISF, Internal Security Fund); u l-Istrument għall-Ġestjoni tal-Fruntieri u għall-Viżi (BMVI, Border Management and Visa Instrument) (Fondi tar-RDK).

Bosta fondi tar-RDK jappoġġaw l-implimentazzjoni tal-politiki tal-migrazzjoni u tal-affarijiet interni. L-inizjattivi ffinanzjati mill-AMIF 109 , l-ISF 110 u l-BMVI 111 jippromwovu l-applikazzjoni ta’ bosta drittijiet fundamentali, bħad-dritt għall-ażil 112 u d-drittijiet tat-tfal 113 . L-inizjattivi ffinanzjati jappoġġaw ukoll il-provvista ta’ protezzjoni kontra t-traffikar tal-bnedmin, inklużi għall-iskopijiet ta’ sfruttament tal-ħaddiema u sfruttament sesswali 114 .

L-IMPROV-EU-project (il-proġett għat-Titjib tal-UE) għandu l-għan li jiżviluppa protokoll biex jissimplifika l-implimentazzjoni ta’ dispożizzjonijiet relatati mar-rispett tad-drittijiet fundamentali ta’ persuni f’sitwazzjonijiet vulnerabbli li jaqsmu l-fruntieri esterni tal-UE. Il-proġett Rightlines jaħdem biex isaħħaħ il-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali fil-fruntieri Griegi u Ċiprijotti 115 . Il-proġett CSAPE jiffoka fuq l-għoti tas-setgħa lit-tfal b’informazzjoni u l-għajnuna lil individwi żgħażagħ f’riskju 116 .

Il-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura (FEMSA) jappoġġa proġetti dwar l-iżgurar tal-użu sostenibbli ta’ riżorsi akkwatiċi u marittimi. Kien hemm żewġ sejħiet għal proposti għal “Nisa fl-Ekonomija Blu” biex jiżdiedu l-parteċipazzjoni u l-emaniċipazzjoni tan-nisa fis-sajd, fl-akkwakultura, fil-bini tal-bastimenti u fit-trasport marittimu.

Il-fondi tal-politika ta’ koeżjoni, permezz tal-Fond Soċjali Ewropew Plus (FSE+) 117 u l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) 118 , pereżempju jippromwovu l-applikazzjoni tad-dritt għall-edukazzjoni u għas-saħħa, id-drittijiet tal-anzjani, l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel, u l-integrazzjoni ta’ persuni b’diżabilità.

Il-proġett tal-e-Skejjel 119 żied il-kompetenza diġitali u l-użu tal-ICT fit-tagħlim u l-apprendiment f’147 skola billi pprovda tagħmir tal-ICT u għodod tal-edukazzjoni diġitali għal skejjel tal-primarja u s-sekondarja fil-Kroazja. Il-proġett ta’ Proximity Mobile Healthcare Units 120 ippromwova l-inklużjoni soċjali u naqqas l-inugwaljanzi bl-użu ta’ unitajiet tal-kura tas-saħħa mobbli biex tiżdied l-aċċessibbiltà tal-kura preventiva, id-dijanjożi tal-mard u l-monitoraġġ fir-reġjun ta’ Algarve. Il-Kummissjoni nediet is-Sottogrupp għall-użu tal-fondi tal-UE għall-inklużjoni tar-Rom biex jieħu azzjoni wara smigħ ta’ esperti dwar l-indirizzar tal-isfidi fl-aċċess għall-fondi tal-UE u t-titjib tal-ħajjiet ta’ komunitajiet marġinalizzati tar-Rom 121 . Is-Sottogrupp ħejja kumpilazzjoni ta’ prattiki promettenti, li ġiet kondiviża ma’ Punti ta’ Kuntatt tar-Rom Nazzjonali, awtoritajiet ta’ ġestjoni rilevanti u OSĊ. Il-proċess jikkontribwixxi għat-tħejjijiet tal-QFP li jmiss, il-programmazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni li ġejja u żviluppi simili f’fondi rilevanti oħrajn.

Il-kundizzjoni abilitanti orizzontali fuq il-Karta

Ir-RDK jikkontribwixxi għall-protezzjoni u l-promozzjoni tad-drittijiet fundamentali permezz tal-introduzzjoni ta’ “kundizzjonijiet abilitanti” għall-fondi tar-RDK kollha, li hija novità meta wieħed iqabbel mal-kundizzjonalitajiet ex ante fir-RDK 2014-2020 122 . Il-kundizzjonijiet abilitanti jridu jiġu ssodisfati minn kull Stat Membru biex tkun żgurata l-implimentazzjoni effettiva u effiċjenti ta’ dawn il-fondi matul il-perjodu ta’ programmazzjoni. Hemm żewġ tipi ta’ kundizzjonijiet abilitanti, jiġifieri l-Kundizzjonijiet Abilitanti Orizzontali (HECs) applikabbli għall-fondi tar-RDK 123 kollha, u l-kundizzjonijiet abilitanti tematiċi (TECs) applikabbli esklużivament għall-FEŻR, għall-FK u għall-FSE+ 124 .

L-HEC tal-Karta tirrikjedi lill-Istati Membri jistabbilixxu mekkaniżmi effettivi biex jiżguraw applikazzjoni u implimentazzjoni effettivi tal-Karta. Dawn jinkludu arranġamenti biex jiżguraw li l-programmi appoġġati mill-fondi tar-RDK u l-implimentazzjoni tagħhom jikkonformaw mad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Karta, u biex l-arranġamenti jiġu rrapportati lill-kumitat ta’ monitoraġġ fir-rigward ta’ każijiet ta’ nuqqas ta’ konformità mal-Karta ta’ operazzjonijiet appoġġati minn dawn il-fondi u lmenti rigward il-Karta.

Jekk mekkaniżmi effettivi ma jkunux fis-seħħ, il-HEC tal-Karta ma tkunx meqjusa li ġiet issodisfata. Bħala konsegwneza, il-Kummissjoni għandha tinforma lill-Istat Membru li n-nefqa marbuta mal-objettivi speċifiċi mhux se tiġi rimborżata sakemm l-Istat Membru jipprovdi garanziji suffiċjenti li hemm fis-seħħ mekkaniżmi effettivi 125 . B’mod partikolari, l-Istati Membri huma meħtieġa jistipulaw ir-rwoli u r-responsabbiltajiet ta’ awtoritajiet u korpi differenti. Dan irid ikopri l-istadji kollha tal-programmazzjoni u l-implimentazzjoni, u l-korpi jew persuni li jipprovdu assistenza dwar drittijiet fundamentali jeħtiġilhom ikunu identifikati. L-Istati Membri huma meħtieġa wkoll jipprovdu informazzjoni dwar il-proċeduri għal każijiet ta’ nuqqas ta’ konformità u lmenti u dwar il-kompożizzjoni u r-regoli tal-proċeduri tal-kumitati ta’ monitoraġġ. Dawn għandhom jinkludu korpi rilevanti li jirrappreżentaw lis-soċjetà ċivili, bħal korpi responsabbli għall-promozzjoni tal-inklużjoni soċjali, tad-drittijiet fundamentali, tad-drittijiet ta’ persuni b’diżabilità, tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u tan-nondiskriminazzjoni 126 .

Fil-konsultazzjoni online li saret b’appoġġ għar-rapport 127 , 62 % tal-OSĊ li wieġbu kienu konxji mill-obbligi li jirriżultaw mill-Karta HEC. Wieħed minn kull żewġ organizzazzjonijiet li rrispondew indikaw li huma ħadmu biex jiżguraw konformità mad-drittijiet fundamentali fl-użu tal-fondi tal-UE, jiġifieri bħala membri jew osservaturi fil-kumitati ta’ monitoraġġ 128 , jew billi jwasslu taħriġ, bini tal-kapaċitajiet jew evalwazzjonijiet ta’ konformità mad-drittijiet fundamentali ta’ proġetti ffinanzjati mill-UE 129 .

L-Istati Membri huma meħtieġa wkoll jipprovdu informazzjoni dwar il-proċeduri għall-eżaminazzjoni ta’ lmenti f’każijiet ta’ nuqqas ta’ konformità mal-Karta u dwar il-kompożizzjoni u r-regoli ta’ proċedura tal-kumitati ta’ monitoraġġ, li tiggarantixxi r-rappreżentanza bbilanċjata ta’ sħab rilevanti bl-indipendenza meħtieġa biex tkun żgurata l-konformità mal-Karta. Sabiex tiżgura li tiġi ssodisfata l-HEC tal-Karta, f’konformità mal-prinċipju ta’ ġestjoni kondiviża 130 , il-Kummissjoni żżomm djalogu mal-Istati Membri fil-kumitati ta’ monitoraġġ jew bilateralment.

Il-HEC tal-Karta kkontribwiet għall-protezzjoni u l-promozzjoni tal-Artikolu 21 tal-Karta f’każ fejn klawżola kontra d-diskriminazzjoni kienet inkluża fil-ftehim ta’ sħubija u fil-programmi ta’ koeżjoni biex ikun żgurat li l-ebda azzjoni diskriminatorja (pereżempju abbażi tal-orjentazzjoni sesswali) ma kienet tinsab f’applikazzjonijiet tal-proġetti sottomessi minn awtoritajiet lokali jew reġjonali. Din ikkontribwiet għall-applikazzjoni tal-Artikolu 47 tal-Karta f’xi Stati Membri, li adottaw miżuri biex isaħħu l-indipendenza u l-imparzjalità tal-qrati u t-tribunali.

L-isfidi relatati mal-implimentazzjoni tal-HEC tal-Karta madankollu għadhom hemm 131 , bl-aktar waħda rilevanti tkun in-nuqqas ta’ riżorsi finanzjarji u umani 132 għall-organizzazzjonijiet li jipparteċipaw fl-implimentazzjoni tal-HEC tal-Karta. Dan jirriżulta miż-żieda fid-domanda għall-appoġġ minn korpi tad-drittijiet fundamentali 133 . Filwaqt li jirreferi għar-rekwiżit skont il-Prinċipji ta’ Pariġi tan-NU biex il-pajjiżi jiżguraw li l-NHRIs igawdu minn riżorsi adegwati u awtonomija finanzjarja, l-ENNHRI jisħaq favur riżorsi suffiċjenti għall-membri tiegħu. Dan jinnota li l-iżgurar ta’ konformità mad-drittijiet fundamentali jirrikjedi riżorsi sostanzjali f’kuntest fejn ir-riżorsi biex l-NHRIs iwettqu l-mandat ewlieni tagħhom huma limitati 134 . Filwaqt li xi NHRIs irrimedjaw in-nuqqas ta’ riżorsi umani billi rreklutaw persunal addizzjonali 135 , oħrajn jeħtiġilhom jillimitaw ir-rwol ta’ korpi jew persuni li jipprovdu assistenza fuq drittijiet fundamentali abbażi tar-riżorsi limitati, filwaqt li jappellaw għall-allokazzjoni ulterjuri ta’ fondi għal din il-kwistjoni 136 .

Għandu jiġi nnotat li r-RDK 137 jippermetti b’mod espliċitu lill-Istati Membri jallokaw perċentwal mir-riżorsi mill-fondi għall-bini tal-kapaċitajiet tas-sħab soċjali u l-OSĊ involuti fit-tħejjija, fl-implimentazzjoni u fl-evalwazzjoni tal-programmi, iżda dan ma huwiex magħruf jew applikat biżżejjed 138 . Barra minn hekk, il-FSE+ għandu rekwiżit ta’ konċentrazzjoni tematika fuq il-bini tal-kapaċità tas-sħab soċjali u tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili biex tiġi żgurata l-parteċipazzjoni sinifikanti tagħhom fit-twettiq tal-politiki dwar l-impjiegi, l-edukazzjoni u l-inklużjoni soċjali appoġġati mill-FSE+ 139 . L-Istati Membri allokaw EUR 400 miljun biex jappoġġaw lis-soċjetà ċivili u EUR 362 miljun biex jappoġġaw lis-sħab soċjali.

Il-konsultazzjonijiet inkludew ukoll appell ċar għal aktar informazzjoni u gwida biex jappoġġaw lill-awtoritajiet nazzjonali fl-implimentazzjoni tal-HEC tal-Karta, b’mod partikolari fir-rigward tal-ħtieġa għaċ-ċarezza fir-rigward tal-implikazzjonijiet tagħha 140 u għal għarfien espert tekniku akbar dwar il-fondi tal-UE 141 . F’konformità mal-impenji tal-istrateġija tal-Karta, il-Kummissjoni bdiet it-tħejjija ta’ manwal li se jiggwida lill-awtoritajiet u korpi nazzjonali fl-implimentazzjoni effettiva tal-HEC tal-Karta.

Fl-2023, iċ-Ċentru Nazzjonali Slovakk għad-Drittijiet tal-Bniedem ippubblika rapport dwar ir-rwol tal-korpi tad-drittijiet fundamentali nazzjonali fl-iżgurar tal-konformità tal-fondi tal-UE mad-drittijiet fundamentali 142 . Skont dan, bosta fatturi jaffettwaw il-probabbiltà li jintlaħaq il-potenzjal sħiħ tal-HEC tal-Karta. Dawn jinkludu d-disponibbiltà tal-informazzjoni, il-bini tal-kapaċitajiet, il-kooperazzjoni fost l-awtoritajiet u l-ħtieġa li tiġi ssimplifikata d-dokumentazzjoni tal-ġestjoni. L-NHRI Pollakk żviluppa lista ta’ kontroll tal-konformità mal-Karta għall-implimentazzjoni tal-fondi tal-UE, u gwida dwar l-applikazzjoni tal-Karta meta jintefqu fondi tal-UE 143 . Il-proġett iffinanzjat mis-CERV ECHOFunds – Insaħħu l-Konformità mal-Karta tal-Fondi tal-UE jaħdem biex jipprovdi ħarsa ġenerali tal-partijiet ikkonċernati involuti fl-implimentazzjoni tal-fondi tal-UE, kif ukoll jiżviluppa materjali online abbażi ta’ prattika tajba identifikata minn dan il-qasam 144 .

Bħala riżultat tad-djalogu intensiv bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri matul il-fażi ta’ approvazzjoni tal-programmi u wara l-approvazzjoni, 26 Stat Membru bħalissa jissodisfaw l-HEC tal-Karta 145 . Stat Membru wieħed għadu ma jissodisfahiex taħt bosta programmi, għaliex għad hemm tħassib serju dwar bosta drittijiet fundamentali 146 .

Il-Kummissjoni timmonitorja kontinwament jekk l-HEC tal-Karta tibqax issodisfata jew jekk l-iżviluppi fl-Istati Membri għandhomx impatt fuq it-twettiq tal-kundizzjonijiet abilitanti. Minbarra l-kanali regolari ta’ informazzjoni użati mill-Kummissjoni, l-RDK jipprovdi qafas għall-monitoraġġ, fost l-oħrajn, permezz ta’ laqgħat ta’ Rieżami Annwali tal-Prestazzjoni 147 u laqgħat tal-kumitat ta’ monitoraġġ 148 . Dawn jissottolinjaw l-obbligu legali għall-Istati Membri li jiddiskutu mas-sħab fil-kumitati ta’ monitoraġġ jew mal-Kummissjoni kwalunkwe kwistjoni li tilqot it-twettiq tal-HEC tal-Karta.

3.9. Miżuri għall-prevenzjoni u mitigazzjoni tal-abbuż tal-fondi tal-UE

L-Istati Membri għandhom responsabbiltà ġenerali li jirrispettaw il-valuri komuni stabbiliti fl-Artikolu 2 tat-TUE u l-Karta, meta jimplimentaw il-baġit tal-UE. Ir-Regolament Finanzjarju 149 jirrikjedi li l-Kummissjoni tiżgura fl-istadji kollha taċ-ċiklu ta’ finanzjament (kontrolli qabel il-firma, tal-implimetazzjoni, ex post) li l-finanzjament tal-UE ma jinħariġx lil organizzazzjonijiet u proġetti li jwettqu attivitajiet li ma humiex kompatibbli mal-valuri tal-UE 150 .

Qabel l-iffirmar tal-ftehim ta’ għotja, il-Kummissjoni tevalwa l-proposti sottomessi biex tagħżel dawk li għandhom jiġu ffinanzjati. F’dan l-istadju, jitwettqu kontrolli biex jivverifikaw jekk il-proġetti jirrispettawx il-valuri tal-UE. Is-Sistema ta’ Identifikazzjoni Bikrija u ta’ Esklużjoni (EDES), mekkaniżmu biex jipproteġi l-interessi finanzjarji tal-UE kontra persuni u entitajiet mhux affidabbli, tippermetti l-identifikazzjoni bikrija ta’ entitajiet li jirrappreżentaw riskji u tipprevedi l-esklużjoni tagħhom. Din tippermetti wkoll l-impożizzjoni ta’ penali finanzjarja skont l-Artikolu 138 tar-Regolament Finanzjarju 151 . Barra minn hekk, il-firmatarji għall-għotja jiffirmaw dikjarazzjoni fuq l-unur biex jiċċertifikaw li huma ma jieħdux sehem f’attivitajiet kontra l-valuri tal-UE. Kriterji ta’ eliġibbiltà dettaljati dwar ir-rispett tal-valuri tal-UE jistgħu jiġu esklużi wkoll f’sejħiet għal proposti speċifiċi.

Matul l-istadju ta’ implimentazzjoni, il-mudelli ta’ ftehimiet ta’ għotjiet korporattivi 152 jipprevedu l-obbligu għall-benefiċjarji magħżula li jirrispettaw il-valuri tal-UE. Dan l-obbligu huwa estiż għas-sħab assoċjati, is-sottokuntratturi u r-riċevituri ta’ appoġġ finanzjarju għal partijiet terzi. Jekk jiġi identifikat ksur tal-valuri tal-UE matul l-implimentazzjoni tal-azzjoni, l-uffiċjal awtorizzanti jista’ jieħu miżuri, bħas-sospensjoni tal-pagament, tnaqqis fl-għotja jew ċaħda tal-kost, terminazzjoni tal-ftehim jew tal-parteċipazzjoni tal-benefiċjarju kkonċernat.

Wara l-finalizzazzjoni tal-attività, l-għotja tibqa’ soġġetta għal kontrolli, awditi jew investigazzjoni mill-awtorità tal-għoti, l-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi (OLAF) jew il-Qorti tal-Awdituri. 153 Barra minn hekk l-OLAF imexxi l-Programm tal-UE Kontra l-Frodi 154 , li jappoġġa lill-Istati Membri fil-ġlieda tagħhom kontra l-frodi kontra l-interessi finanzjarji tal-UE. L-appoġġ huwa pprovdut bħala assistenza teknika, taħriġ u riċerka. Xi wħud mill-proġetti ffinanzjati ffokaw fuq l-iżgurar li l-investigazzjonijiet jikkonformaw mad-drittijiet fundamentali u l-garanziji proċedurali.

Leġiżlazzjoni dwar il-finanzjament settorjali tista’ tistabbilixxi aktar rekwiżiti fir-rigward tal-valuri tal-UE. Pereżempju, ir-Regolament tas-CERV 156 jirreferi għall-ħtieġa li b’mod attiv jiġu kkultivati, protetti u promossi l-valuri u d-drittijiet fundamentali fi żmien meta s-soċjetajiet Ewropej huma kkonfrontati mill-estremiżmu, mir-radikaliżmu u mid-diviżjonijiet, u fejn l-ispazju għas-soċjetà ċivili indipendenti qiegħed jinxtorob. L-applikanti potenzjali huma meħtieġa jiddeskrivu l-miżuri li jippjanaw li jieħdu biex jiggarantixxu l-konformità sħiħa mal-valuri tal-UE u mal-Artikolu 21 tal-Karta 157 .

Mill-2024, l-aġenziji nazzjonali li jimplimentaw il-programmi Erasmus+ permezz ta’ ġestjoni indiretta huma meħtieġa b’mod espliċitu wkoll li jiżguraw ir-rispett għall-valuri tal-UE 158 . Barra minn hekk, il-kriterji tal-aġġudikazzjoni tal-għotja jinkludu “il-punt sa fejn il-proposta hija rilevanti għar-rispett u l-promozzjoni”. Għotja tista’ tiġi tterminata jew imnaqqsa jekk dawn id-dispożizzjonijiet ma jkunux irrispettati 159 .

Bl-istess mod, fil-programm Orizzont Ewropa 160 , l-attivitajiet kollha ta’ riċerka u innovazzjoni mwettqa jridu jikkonformaw mal-liġi nazzjonali, tal-UE u dik internazzjonali, inkluż il-Karta u l-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem. Dawn id-dispożizzjonijiet jissarrfu f’obbligi kuntrattwali fil-mudell tal-ftehim ta’ għotja 161 .

L-Istati Membri u l-partijiet ikkonċernati nazzjonali, bħall-NHRIs, il-korpi tal-ugwaljanza u l-ombudspersons, jimplimentaw ukoll miżuri biex jimmitigaw ir-riskji fl-għoti u fl-iżborż tal-finanzjament. Dawn normalment huma inklużi fi ftehimiet ta’ għotja. Dawn il-partijiet ikkonċernati jirreferu wkoll għal politiki nazzjonali ta’ kontra l-korruzzjoni, regoli tal-informaturi u kodiċi ta’ kondotta.

4.Finanzjament għad-drittijiet fundamentali fl-Istati Membri

Abbażi tar-rwol komplementari b’mod reċiproku tal-finanzjament tal-UE u tal-finanzjament nazzjonali, dan il-kapitolu jiddeskrivi kif l-Istati Membri jipprovdu finanzjament biex jippromwovu l-applikazzjoni tad-drittijiet fundamentali. Filwaqt li jibbaża b’mod partikolari fuq il-konsultazzjonijiet immirati mal-Istati Membri u partijiet ikkonċernati oħrajn, dan jiddeskrivi u jagħti eżempji dwar kif opportunitajiet ta’ finanzjament nazzjonali ntużaw biex jippromwovu l-applikazzjoni tal-Karta.

Il-kapitolu jinvestiga wkoll ir-rwol tal-NHRIs, tal-korpi tal-ugwaljanza u tal-ombudspeople fis-sensibilizzazzjoni dwar opportunitajiet ta’ finanzjament u l-ħolqien ta’ rabtiet bejn id-diversi livelli ta’ gvern u soċjetà ċivili li jiffaċilitaw l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ proġetti fl-Istati Membri tagħhom.

4.1. Finanzjament tal-Istati Membri għad-drittijiet fundamentali

Attivitajiet għall-promozzjoni, għall-protezzjoni u għall-infurzar ta’ drittijiet fundamentali huma ġeneralment iffinanzjati mill-baġits statutorji tal-Istati Membri. Minħabba l-ambitu orizzontali ta’ applikazzjoni tad-drittijiet fundamentali, kważi l-oqsma ta’ politika kollha, inklużi s-saħħa, l-edukazzjoni u l-ġustizzja jew l-affarijiet interni, fihom attivitajiet rilevanti għall-promozzjoni tad-drittijiet fundamentali. Ħafna Stati Membri jappoġġaw ukoll l-applikazzjoni tad-drittijiet fundamentali billi joħorġu għotjiet għal proġetti u jikkomplementaw l-isforzi ta’ finanzjament tal-UE billi jipprovdu l-kofinanzjament meħtieġ għal attivitajiet iffinanzjati mill-UE. Barra minn hekk, kif diskuss fil-kapitolu 5, bosta donaturi oħrajn apparti l-UE jipprovdu finanzjament rilevanti għad-drittijiet fundamentali fl-Istati Membri.

Fir-rigward tal-finanzjament tal-proġetti, l-Istati Membri jipprovdu opportunitajiet ta’ finanzjament tal-proġetti f’bosta oqsma tal-politika relatati mal-applikazzjoni tad-drittijiet fundamentali.

Fil-qasam tal-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel, l-Awstrija tiffinanzja proġetti kontra l-vjolenza abbażi tal-ġeneru u għall-emanċipazzjoni tan-nisa u l-bniet fix-xjenza, fl-inġinerija u fil-matematika u fid-dinja diġitali, kif ukoll għall-iżvilupp tal-litteriżmu finanzjarju tagħhom. Il-finanzjament sar disponibbli wkoll biex jemanċipa lin-nisa li għandhom aktar minn 60 sena, b’enfasi fuq nisa minn żoni rurali 169 . Fil-qasam tal-ġustizzja, il-Finlandja tat finanzjament biex ittejjeb is-sitwazzjoni ta’ delinkwenti żgħażagħ reċidivi f’riskju ta’ esklużjoni soċjali, il-prevenzjoni tar-radikalizzazzjoni u l-prevenzjoni tal-kriminalità lokali 170 . Eżempji ta’ proġetti speċifiċi jinkludu proġett fl-Irlanda, il-“Fond tal-Irlanda Kontra r-Razziżmu”, li jappoġġa l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni Nazzjonali Kontra r-Razziżmu billi jiffinanzja l-ħidma ma’ komunitajiet etniċi minoritarji. Jingħata finanzjament għal proġetti lokali, reġjonali u nazzjonali dwar it-trawwim tal-ugwaljanza razzjali 171 . Fl-Awstrija, proġett mibdi mill-Komunità Lhudija ta’ Vjenna, “LIKRAT - Let's Talk” 172 , jgħaqqad flimkien żgħażagħ u adulti żgħar li għandhom bejn 10 snin u 35 sena biex joħolqu spazju għal djalogu miftuħ, bil-għan li jitkissru l-preġudizzji kontra l-Ġudaiżmu u jitrawmu konnessjonijiet bejn parteċipanti minn sfondi reliġjużi u etniċi differenti bl-objettiv li jitneħħew l-isterjotipi u jitrawmu l-fehim interreliġjuż u d-drittijiet fundamentali.

Bosta Stati Membri jirrapportaw inizjattivi biex jiżguraw li l-finanzjament għall-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali jilħaq lill-partijiet ikkonċernati fil-livelli reġjonali u lokali.

Il-gvern Żvediż jipprovdi finanzjament supplimentari għall-proġetti lil reġjuni u muniċipalitajiet għall-provvista ta’ servizzi tal-kura tas-saħħa f’oqsma fejn hemm il-ħtieġa li jittieħdu azzjonijiet minbarra dawk koperti mill-baġit tal-istat 173 . Fi Spanja, 20 % tal-finanzjament għall-proġetti fuq affarijiet soċjali jmorru għal attivitajiet fil-livell tal-istat, u 80 % għal-livell reġjonali 174 .

F’konformità mal-importanza tal-finanzjament tas-soċjetà ċivili u d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u ż-żamma ta’ spazju ċiviku miftuħ, l-OSĊ huma r-riċevituri ewlenin tal-finanzjament fil-qasam tal-protezzjoni u l-promozzjoni tad-drittijiet fundamentali f’bosta Stati Membri. Ħafna minnhom 175 jiffinanzjaw is-soċjetà ċivili mill-baġits regolarji tal-istat tagħhom, u wħud stabbilew skemi ta’ għotjiet għal proġetti addizzjonali u mmirati.

Il-Lussemburgu ppermetta lill-Ministeru għall-Ġustizzja biex jiffinanzja proġetti minn organizzazzjonijiet li jaħdmu fil-qasam tad-drittijiet fundamentali. Il-proġetti magħżula stabbilew workshops għat-tfal biex jitgħallmu dwar id-drittijiet tagħhom, ipprovdew pariri legali lil migranti vulnerabbli u pprovdew taħriġ għal fornituri tal-għajnuna legali 176 . L-Estonja tappoġġa lill-organizzazzjonijiet li jaħdmu fuq id-drittijiet funadamentali, l-ugwaljanza u d-drittijiet tan-nisa, permezz ta’ għotja ta’ 3 snin maħsuba biex ittejjeb is-sostenibbiltà tal-finanzjament u tnaqqas id-dipendenza fuq attivitajiet fuq terminu qasir ibbażati fuq proġetti 177 . Fl-2023, Franza tat sussidji lil kważi 1 500 assoċjazzjoni inkarigata mill-miżuri ta’ akkoljenza, akkomodazzjoni u integrazzjoni għal dawk li jfittxu l-ażil u l-migranti. Il-benefiċjarji jintgħażlu permezz ta’ sejħiet annwali għal proġetti fil-livelli nazzjonali, reġjonali u lokali.

Fl-2022, koalizzjoni ta’ OSĊ Ġermaniżi nediet il-Hannah-Arendt-Initiative 178 , programm ta’ protezzjoni għall-ġurnalisti, professjonisti tal-media u difensuri tal-libertà tal-kelma. Ingħata appoġġ lil kważi 5 000 persuna mill-Ukrajna, mir-Russja, mill-Belarussja, mill-Myanmar, mis-Sudan, mill-Afganistan u postijiet oħrajn. Il-programm jipprovdi boroż ta’ studju ta’ emerġenza, taħriġ u bini tal-kapaċitajiet, programmi ta’ fellowship u ċentri għall-ġurnalisti eżiljati. Il-ħidma tikkonsisti minn fond għall-media eżiljata, ir-riċerka u għotjiet għal studju, boroż ta’ studju, appoġġ legali u psikosoċjali u programmi residenzjali.

Il-maġġoranza tal-Istati Membri kontribwenti 179 jippubblikaw informazzjoni dwar l-opportunitajiet ta’ finanzjament disponibbli fuq il-paġna web tal-gvern jew ta’ aġenzija jew fuq il-media soċjali. F’xi każijiet, madankollu, l-informazzjoni tkopri biss sors ta’ finanzjament wieħed jew sorsi minn ċertu qasam ta’ politika, u ma huwa disponibbli l-ebda sors ċentralizzat ta’ informazzjoni għall-informazzjoni kollha dwar il-finanzjament.

Spanja tħaddem Bażi tad-Data Nazzjonali tas-Sussidji bis-sejħiet għal proposti kollha ppubblikati fil-gazzetta uffiċjali u rreġistrati fis-Sistema Nazzjonali għall-Pubbliċità tas-Sussidji u l-Għotjiet Pubbliċi 180 . Barra minn hekk, ir-Rumanija żviluppat pjattaforma online b’informazzjoni dwar opportunitajiet disponibbli ta’ finanzjament fil-livell tal-UE u dak nazzjonali. Dan il-punt ta’ aċċess uniku jaħdem ukoll bħala għodda għall-identifikazzjoni ta’ sħab fil-finanzjament u l-iskambju ta’ prattiki tajbin 181 . Fil-Finlandja, il-Punt ta’ Kuntatt Nazzjonali tas-CERV jikkoopera mas-soċjetà ċivili billi jorganizza sessjonijiet ta’ taħriġ u informazzjoni dwar opportunitajiet ta’ finanzjament, jipparteċipa f’avvenimenti u jaħdem ma’ strutturi eżistenti, bħall-Bord Konsultattiv dwar is-Soċjetà Ċivili, bordijiet u aġenziji konsultattivi tal-gvern oħrajn, u networks ta’ organizzazzjonijiet umbrella.

Flimkien mal-isforzi ta’ hawn fuq, l-OSĊ jirrapportaw li sofrew minn tnaqqis fil-finanzjament minħabba motiv politiku 182 , li jaffettwa b’mod negattiv il-kapaċitajiet operattivi tagħhom u l-possibbiltà li jikkontribwixxu għal diskors miftuħ u demokratiku. Bħal kull sena, ir-rapport dwar il-Karta jiġbor flimkien eżempji pprovduti mill-Istati Membri, il-punti fokali tal-Karta, is-soċjetà ċivili u partijiet ikkonċernati oħrajn. Dan ifisser li ma tinġabar l-ebda informazzjoni komparabbli dwar il-każijiet kollha fejn il-finanzjament lill-OSĊ ikun tnaqqas, il-kundizzjonijiet għall-finanzjament ikunu saru aktar stretti b’mod sproporzjonat jew iċ-ċirkostanzi tal-atturi tad-drittijiet fundamentali jkunu ddgħajfu b’mod ieħor matul is-sena ta’ qabel. Madankollu, fid-dawl tad-data reċenti, dawn l-iżviluppi jkomplu jseħħu fl-UE kollha 183 .

Barra minn hekk, fl-istħarriġ dwar is-soċjetà ċivili mwettaq għat-tħejjija ta’ dan ir-rapport, ġew identifikati żewġ sfidi ewlenin fir-rigward tal-finanzjament nazzjonali għas-soċjetà ċivili: in-nuqqas ta’ finanzjament disponibbli minħabba l-enfasi tematika tal-attivitajiet ta’ dawk li rrispondew (35 %) u n-nuqqas ta’ finanzjament ewlieni jew infrastrutturali (30 %). Kwistjonijiet oħrajn meqjusin bħala sfidi mis-soċjetà ċivili jinkludu informazzjoni insuffiċjenti jew li diffiċli biex tinstab (22 %), in-nuqqas ta’ finanzjament għal proġetti ta’ organizzazzjonijiet iżgħar jew għal proġetti iżgħar (22 %), u l-impatt limitat tal-proġetti minħabba ċikli ta’ finanzjament qosra jew nuqqas ta’ finanzjament ta’ segwitu (21 %) 184 .

Barra minn hekk l-Istati Membri jirrapportaw dwar kooperazzjoni ma’ donaturi internazzjonali fil-qasam tal-finanzjament għad-drittijiet fundamentali. Dan huwa partikolarment il-każ fil-qasam tal-azzjoni esterna, fejn l-Istati Membri jikkontribwixxu għall-finanzjament ta’ korpi tad-drittijiet tal-bniedem internazzjonali u reġjonali, kif ukoll ta’ OSĊ internazzjonali. Xi Stati Membri jipprovdu wkoll għotjiet bilaterali lill-atturi tad-drittijiet tal-bniedem skont il-politiki barranin tagħhom 185 , jew għandhom fis-seħħ programmi ta’ kooperazzjoni bilaterali 186 .

Fir-rigward tal-użu ta’ opportunitajiet ta’ finanzjament minn partijiet terzi fl-Istati Membri, il-Bulgarija għaqqdet il-finanzjament mill-baġit tal-Istat, il-Programm dwar il-Ġustizzja u l-għotjiet taż-ŻEE/tan-Norveġja biex tibni l-kapaċitajiet tal-ġudikatura fil-qasam tad-drittijiet fundamentali, inkluż fit-taħriġ ġudizzjarju, ġustizzja li tieħu ħsieb l-interessi tat-tfal u l-ġlieda kontra l-vjolenza kontra n-nisa u l-vjolenza domestika. Il-Polonja tirrapporta dwar bosta inizjattivi mill-qasam tal-amministrazzjoni tal-ġustizzja li ġew iffinanzjati mill-Programm dwar il-Ġustizzja u l-Għotjiet taż-ŻEE/tan-Norveġja. Fir-Rumanija, ġew iffinalizzati 12-il proġett iffinanzjati mill-Għotjiet taż-ŻEE/tan-Norveġja dwar it-titjib tal-aċċess għas-servizzi tas-saħħa għall-gruppi vulnerabbli, inklużi r-Rom 187 . Is-Slovenja tirreferi għal proġetti kkofinanzjati mill-Kunsill tal-Ewropa u mill-Appoġġ għar-Riformi Strutturali tal-UE 188 .

4.2.Ir-rwol tal-NHRIs, tal-korpi tal-ugwaljanza u tal-ombudspersons fil-finanzjament għad-drittijiet fundamentali

Il-konsultazzjonijiet imwettqa b’appoġġ għal dan ir-rapport kienu kkaratterizzati minn interess għoli mill-NHRIs, mill-korpi tal-ugwaljanza u mill-ombudspersons. B’kollox, 20 minnhom, u n-networks tagħhom fil-livell tal-UE, ipparteċipaw fil-konsultazzjoni mmirata 189 .

NHRIs taħt l-istrateġija tal-Karta – ċentrali għall-implimentazzjoni tal-Karta Fl-istrateġija tal-Karta, il-Kummissjoni kkunsidrat ir-rwol kritiku tal-NHRIs fir-rabta bejn il-gvern u s-soċjetà ċivili. L-NHRIs jippromwovu l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali kollha billi jimmonitorjaw l-applikazzjoni tal-Karta, jipprovdu informazzjoni u appoġġ lill-vittmi ta’ ksur tad-drittijiet u jikkooperaw ma’ istituzzjonijiet nazzjonali oħrajn biex itejbu l-użu tal-Karta u s-sensibilizzazzjoni dwarha. Minħabba l-istatus indipendenti u l-għarfien espert tagħhom fil-monitoraġġ u l-għoti ta’ pariri lill-awtoritajiet, il-NHRIs jista’ jkollhom rwol fl-iżgurar li l-programmi ffinanzjati mill-UE jitfasslu u jiġu implimentati f’konformità mal-Karta 190 .

Fir-rigward tal-finanzjament għall-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali, l-NHRIs, il-korpi tal-ugwaljanza u l-ombudspersons li jikkontribwixxu enfasizzaw il-limiti imposti mill-mandati tagħhom. Kif innota wkoll l-ENNHRI fid-dikjarazzjoni ddedikata tiegħu mill-2022 191 , li ssegwi l-Prinċipji ta’ Pariġi tan-NU 192 , ma huwiex xieraq għall-NHRIs li jieħdu pożizzjoni li tagħtihom is-setgħa li jieħdu deċiżjonijiet jew li jivvotaw fil-kumitati ta’ monitoraġġ relatati mal-implimentazzjoni tal-HEC tal-Karta, jew li joħorġu ċertifikati dwar il-konformità tal-proġetti ffinanzjati mad-drittijiet fundamentali.

L-attivitajiet tal-NHRIs, tal-korpi tal-ugwaljanza u tal-ombudspeople ġeneralment huma ffinanzjati mill-baġit tal-Istat, li xi kultant jista’ jkun issuplementat minn finanzjament estern (bħal mill-Għotjiet taż-ŻEE/tan-Norveġja). Il-maġġoranza tal-NHRIs, tal-korpi tal-ugwaljanza u tal-ombudspersons li rrispondew ma joħorġux finanzjament huma stess għal proġetti tad-drittijiet fundamentali. Il-mandati tagħhom ma jagħtux lil dawn il-korpi kompiti ta’ attivitajiet relatati mal-finanzjament.

Jeżistu xi eċċezzjonijiet. L-Att Ġenerali dwar it-Trattament Ugwali Ġermaniż jippermetti lill-korp tal-ugwaljanza nazzjonali 193 jiffinanzja proġetti fl-interess federali, meta dawn ma jistgħux ikunu ffinanzjati b’mod effettiv minn stat federali. Dan għalhekk joħroġ sejħiet għal finanzjament f’konformità mal-linji gwida dwar il-finanzjament u l-baġit annwali tiegħu 194 .

L-ebda wieħed mill-NHRIs, mill-korpi tal-ugwaljanza jew mill-ombudspeople li rrispondew ma jinformaw lill-applikanti potenzjali bl-opportunitajiet ta’ finanzjament disponibbli. L-Ombudsman Grieg madankollu nnota li jkun jista’ jagħmel rakkomandazzjonijiet lill-amministrazzjoni pubblika dwar il-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali, inkluż permezz tal-finanzjament.

Xi ombudspeople u NHRIs huma involuti b’mod ieħor f’attivitajiet ta’ finanzjament. L-Ombudsperson Kroat jappoġġa applikazzjonijiet għal finanzjament minn OSĊ familjari. L-Ombudspeaople tal-Kroazja, Ċipru u l-Greċja, u l-NHRI Bulgaru, Spanjol u Sloven, jipparteċipaw f’avvenimenti organizzati mill-OSĊ bħala parti minn proġetti ffinanzjati, jew jipparteċipaw f’attivitajiet ta’ proġett bħala parti minn koalizzjoni.

Bosta NHRIs, korpi tal-ugwaljanza u ombudspeople jikkooperaw ma’ donaturi oħrajn. Din tinkludi kooperazzjoni mal-Għotjiet taż-ŻEE/tan-Norveġja (Ombudspeople ta’ Ċipru, taċ-Ċekja u tal-Greċja, NHRI Sloven). Il-kontributuri jirreferu wkoll għal proġetti bilaterali ffinanzjati min-Netherlands u l-US AID, kif ukoll kooperazzjoni fuq proġetti mal-Kunsill tal-Ewropa u l-FRA.

L-NHRIs, il-korpi tal-ugwaljanza u l-ombudspeople jirreferu wkoll għall-finanzjament magħmul disponibbli minn Equinet u l-ENNHRI. Waħda mill-attivitajiet implimentati mill-ENNHRI taħt l-għotja operattiva tas-CERV tagħha hija l-appoġġ finanzjarju għal partijiet terzi. Din il-possibbiltà ta’ għoti mill-ġdid ippermettiet lill-ENNHRI jipprovdi finanzjament lill-NHRIs membri tiegħu wara sejħa ddedikata u fl-2023 ġew implimentati disa’ proġetti dwar avvanzi strateġiċi fil-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali fil-livell nazzjonali.

Minbarra l-isfidi identifikati fil-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-Karta fl-iżborż tal-fondi tal-UE 198 , l-Ombudsman Kroat jiġbed l-attenzjoni għal ċerti kwistjonijiet relatati mal-finanzjament, bħad-dewmien fil-pubblikazzjoni ta’ sejħiet għal finanzjament, in-nuqqas ta’ sejħiet pluriennali, u l-piż amministrattiv eċċessiv għall-organizzazzjonijiet li jaħdmu fuq il-monitoraġġ tad-drittijiet fundamentali, l-attivitajiet ta’ sorveljanza, il-promozzjoni u n-nondiskriminazzjoni 199 . L-NHRI Slovakka tindika n-nuqqas ta’ finanzjament sostenibbli li mhuwiex ibbażat fuq proġetti għall-OSĊ 200 .

5.Kooperazzjoni bejn l-UE u donaturi pubbliċi u privati oħrajn

L-isforzi ta’ finanzjament tal-UE fil-qasam tad-drittijiet fundamentali jikkomplementaw l-isforzi magħmula minn donaturi internazzjonali oħrajn, pubbliċi u privati. L-UE u atturi internazzjonali oħrajn jipprovdu finanzjament rilevanti għad-drittijiet fundamentali kemm fl-UE kif ukoll fil-pajjiżi tal-viċinat u pajjiżi kandidati, kif ukoll globalment. F’pajjiżi terzi, l-UE tappoġġa l-promozzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u d-demokrazija permezz tal-politiki esterni tagħha u l-avvanz tal-valuri universali għal kulħadd. L-organizzazzjonijiet filantropiċi, bħala parti mis-soċjetà ċivili, ukoll jappoġġaw lil OSĊ oħrajn billi jikkomplementaw inizjattivi tal-gvern u tas-settur privat 201 .

Filwaqt li jibni fuq kontributi minn konsultazzjonijiet immirati 202 , dan il-kapitolu juri kif bosta atturi jagħmlu l-finanzjament disponibbli għal proġetti tad-drittijiet fundamentali, u jagħmlu sforzi biex jiżguraw li s-suġġetti u l-metodoloġiji jikkorrispondu mal-ħtiġijiet tal-benefiċjarji fil-prattika. Filwaqt li l-konsultazzjonijiet jindikaw kompatibbiltà ġenerali ta’ dawn l-isforzi, dawn juru wkoll li jistgħu jittieħdu miżuri ulterjuri biex jinħolqu sinerġiji espliċiti.

5.1.Finanzjament għad-drittijiet fundamentali fl-UE minn donaturi pubbliċi u privati oħrajn

Bosta donaturi internazzjonali pubbliċi u privati jipprovdu finanzjament biex jippromwovu u jipproteġu d-drittijiet fundamentali fl-UE permezz ta’ finanzjament tal-proġetti u finanzjament bilaterali dirett. Fil-konsultazzjoni annwali dwar l-ispazju ċiviku tal-FRA li tkopri l-esperjenza fl-2023 203 , l-OSĊ jirrapportaw li 15 % tal-finanzjament tagħhom ġie minn donaturi pubbliċi internazzjonali jew barranin, 8 % mill-Għotjiet taż-ŻEE u tan-Norveġja u 7 % minn sorsi internazzjonali oħrajn.

L-Għotjiet taż-ŻEE u tan-Norveġja 204 jipprovdu appoġġ finanzjarju lil 15-il Stat Membru tal-UE 205 biex inaqqsu d-diskrepanzi ekonomiċi u soċjali fiż-Żona Ekonomika Ewropea u jsaħħu l-kollaborazzjoni. L-attivitajiet iridu jkunu bbażati fuq ir-rispett għad-dinjità tal-bniedem, il-libertà, id-demokrazija, l-ugwaljanza, l-istat tad-dritt u d-drittijiet tal-bniedem 206 . Il-finanzjament jinħareġ, pereżempju, għat-tisħiħ tas-soċjetà ċivili u l-emanċipazzjoni ta’ gruppi f’sitwazzjonijiet vulnerabbli, għat-titjib tal-kapaċitajiet tal-amministrazzjonijiet pubbliċi biex jipproteġu d-drittijiet fundamentali, għall-emanċipazzjoni tal-ombudspeople, tal-NHRIs u tal-korpi tal-ugwaljanza, u għall-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni, inklużi r-reati ta’ mibegħda u d-diskors ta’ mibegħda 207 . L-għotjiet jappoġġaw ukoll l-inklużjoni u l-emanċipazzjoni tar-Rom b’enfasi speċjali fuq il-pajjiżi b’popolazzjonijiet Rom kbar (il-Bulgarija, iċ-Ċekja, il-Greċja, ir-Rumanija u s-Slovakkja) 208 .

L-Għotjiet taż-ŻEE u tan-Norveġja jiffinanzjaw ukoll inizjattivi bilaterali fl-istati benefiċjarji, kif ukoll sħubijiet fi proġetti mal-pajjiżi ġirien tal-UE. Dawn jikkooperaw mal-Kunsill tal-Ewropa, mal-FRA u mal-OECD. Dawn l-organizzazzjonijiet ta’ sħab internazzjonali jagħtuhom pariri dwar programmi u proġetti u jimplimentaw il-proġetti tagħhom stess.

L-USAID 210 ukoll għandha l-għan li tappoġġa u tiżviluppa aktar soċjetajiet miftuħin, imsejsin fuq id-drittijiet, demokratiċi, ugwali u inklużivi bbażati fuq l-istat tad-dritt. Dan jappoġġa inizjattivi minn OSĊ, difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u gruppi għassiesa, kif ukoll istituzzjonijiet responsabbli, bħal NHRIs, ombudspersons, kif ukoll prosekuturi u mħallfin fil-Bulgarija, fl-Ungerija u fil-Polonja. Dan nieda provvista ta’ appoġġ għall-attivisti tad-drittijiet tal-bniedem eżiljati billi pprovda għotjiet fil-Polonja u fil-Ġermanja u barra mill-UE għal programmi li jappoġġaw attivisti Russi u Belarussi 211 .

L-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli għad-Drittijiet tal-Bniedem (OHCHR, Office of the High Commissioner for Human Rights) tan-Nazzjonijiet Uniti jipprovdi finanzjament permezz tal-Fond Volontarju tan-NU għall-Vittmi tat-Tortura u tal-Fond Fiduċjarju Volontarju tan-NU għal Forom Moderni ta’ Skjavitù. Il-finanzjament lil organizzazzjonijiet li jipprovdu appoġġ dirett lis-superstiti tat-tortura u tal-iskjavitù ġie pprovdut lil organizzazzjonijiet mill-Belġju, mill-Kroazja, miċ-Ċekja, minn Franza, mill-Ġermanja, mill-Greċja, mill-Ungerija, mill-Irlanda, mill-Italja, min-Netherlands, mir-Rumanija u minn Spanja 212 .

Selfiet għall-infrastruttura fuq terminu twil f’bosta setturi koperti mill-Karta jingħataw mill-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) u mill-Bank ta’ Żvilupp tal-Kunsill tal-Ewropa (CEB, Council of Europe Development Bank). Il-BEI jinvesti fi proġetti fl-oqsma tal-infrastruttura soċjali, l-enerġija rinnovabbli, il-finanzi inklużivi u l-iżvilupp urban, kif ukoll iħallat selfiet ma’ għotjiet u jappoġġa proġetti ta’ investiment. Is-CEB primarjament jiffinanzja infrastruttura għall-akkomodazzjoni, l-edukazzjoni u l-kura tas-saħħa 213 . Bl-istess mod jiġu offruti selfiet u għotjiet lill-membri tas-CEB minn barra l-UE, primarjament fil-Balkani tal-Punent u l-Viċinat tal-Lvant.

Id-donaturi kollha li jikkontribwixxu jfittxu feedback tal-partijiet ikkonċernati dwar l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-programm 214 . Id-donaturi internazzjonali jorganizzaw konsultazzjonijiet u sessjonijiet ta’ informazzjoni fl-istati benefiċjarji 215 , u jinvolvu lis-sħab biex jiddeċiedu kif jintużaw il-fondi ta’ proġetti, biex jaġġustaw għall-bidliet politiċi u biex jistabbilixxu skedi ta’ żmien 216 . Skont il-FRA, il-konsultazzjonijiet mal-OSĊ għall-iżvilupp ta’ programmi ta’ finanzjament ġodda isiru aktar ta’ spiss ma’ organizzazzjonijiet akbar 217 . Id-donaturi joffru wkoll forom oħrajn ta’ appoġġ, jiġifieri l-bini tal-kapaċitajiet, l-għarfien espert tekniku u l-konsulenza 218 . L-operaturi tal-fond jiġu rreklutati mill-istati benefiċjarji abbażi tal-għarfien tagħhom dwar is-soċjetà ċivili tal-pajjiżi biex ikun żgurat li l-ħtiġijiet tal-benefiċjarji jkunu ssodisfati 219 .

Id-donaturi li jikkontribwixxu jaraw ukoll potenzjal għal aktar simplifikazzjoni biex jitnaqqas il-piż amministrattiv u biex tkun ipprovduta flessibbiltà addizzjonali. Dawn jirreferi wkoll għal riflessjoni li għadha għaddejja dwar kif ikun żgurat l-allinjament bejn l-attivitajiet iffinanzjati u l-valuri tal-għotjiet 220 . Hemm ħtieġa wkoll għal assistenza biex jittejbu l-kapaċitajiet tal-parteċipanti fir-rigward tad-drittijiet fundamentali b’mod ġenerali 221 , kif ukoll għal taħriġ u mentoraġġ ta’ qabel l-applikazzjoni biex jassistu b’mod partikolari lil organizzazzjonijiet iżgħar fl-applikazzjoni għall-finanzjament 222 .

L-OHCHR jirreferi għal diskrepanza fil-finanzjament għaż-żewġ fondi tiegħu, fejn l-għadd kbir ta’ applikazzjonijiet li għalihom ma kienx kapaċi jagħti l-finanzjament jikxef kif eluf ta’ vittmi qed jitħallew waħedhom minkejja l-ħtieġa kbira tagħhom għal appoġġ. Dan juri ħtieġa li jiġu ddiversifikati s-sorsi tal-finanzjament, inkluż għad-donaturi privati.

Is-CEB jenfasizza r-rwol kruċjali tal-għotjiet għall-iżvilupp tal-infrastruttura soċjali u proġetti ta’ kura, minħabba li l-proġetti f’dawn l-oqsma normalment ma jiġġenerawx dħul. Dawn huma ta’ spiss implimentati fil-livelli reġjonali u lokali, fejn il-ħtieġa għal għarfien espert tekniku tista’ tkun akbar. L-għotjiet konformi mad-drittijiet jista’ jkollhom ukoll l-effett benefiċjali li jinċentivaw proġetti biex jibnu l-attivitajiet tagħhom b’mod li jippromwovi d-drittijiet fundamentali.

Il-fondazzjonijiet filantropiċi jirrispondu għall-ħtiġijiet ta’ finanzi billi joħorġu taħlita ta’ għotjiet għal proġetti u għall-bini tal-kapaċitajiet, jiffinanzjaw attivitajiet ewlenin tal-organizzazzjonijiet u jappoġġaw organizzazzjonijiet ta’ bażi permezz ta’ għotjiet mill-ġdid u mikrogħotjiet 223 .

Fir-rigward tal-finanzjament konġunt, l-OHCHR jopera “azzjonijiet b’aktar minn donatur wieħed”, fejn kontribuzzjoni finanzjarja mill-UE tiġi fuża ma’ finanzjament ta’ donaturi oħrajn għall-istess skop 225 . Rapporti tal-USAID li ssieħbu mal-UE, il-Fondazzjoni Oak, Civitates, u donaturi oħra fl-għoti ta’ finanzjament 226 , u l-Kunsill tal-Ewropa jappoġġa dejjem aktar ir-riformi fl-Istati Membri tal-UE billi jipprovdi għarfien espert fi proġetti ffinanzjati mill-mekkaniżmu tat-TSI 227 .

Dan ir-rapport juri n-natura ta’ tisħiħ reċiproku tal-isforzi ta’ finanzjament tal-UE ta’ donaturi oħrajn fil-qasam tad-drittijiet fundamentali. Fis-segwitu għas-seminar tal-2023 dwar l-appoġġ għas-soċjetà ċivili permezz tal-finanzjament 228 , ġew organizzati laqgħat ta’ skambju informali dwar il-finanzjament tad-drittijiet fundamentali bejn donaturi pubbliċi u privati, inkluża l-Kummissjoni 229 . Skambji kontinwi jibqgħu meħtieġa sabiex jiżguraw il-kompatibbiltà tal-isforzi u l-iskambju ta’ informazzjoni u l-aħjar prattika tal-finanzjament f’konformità mal-ħtiġijiet tal-benefiċjarji.

5.2.Finanzjament għad-drittijiet tal-bniedem f’politiki esterni

Fl-azzjoni esterna tagħha, l-UE tuża firxa ta’ għodod biex tħares id-drittijiet tal-bniedem, id-demokrazija u l-istat tad-dritt, kemm fir-relazzjonijiet bilaterali tagħha kif ukoll f’fora multilaterali, primarjament mill-Istrument ta’ Viċinat, ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta’ Kooperazzjoni Internazzjonali (NDICI) – Ewropa Globali. L-NDICI jinkludi “Programm Tematiku dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u d-Demokrazija”, b’total ta’ EUR 1,5 biljun għall-perjodu ta’ bejn l-2021 u l-2027. Dan jikkontribwixxi għall-implimentazzjoni tal-prijoritajiet tal-Pjan ta’ Azzjoni tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u d-Demokrazija ta’ bejn l-2020 u l-2027 230 , l-Għanijiet għall-Iżvilupp Sostenibbli tan-NU 231 u l-objettivi tal-Patt Ekoloġiku fir-rigward tal-impatt tad-degradazzjoni ambjentali u l-bidla fil-klima fuq id-drittijiet tal-bniedem, kif ukoll jappoġġa missjonijiet ta’ osservazzjoni elettorali. 

Bejn wieħed u ieħor nofs dan il-finanzjament huwa ġestit minn delegazzjonijiet tal-UE. Il-proġetti jippromwovu d-drittijiet ċivili u politiċi u soċjali, ekonomiċi u kulturali fil-pajjiżi sħab u jappoġġaw il-korpi tad-drittijiet tal-bniedem 232 u d-demokrazija madwar id-dinja. Programmi tematiċi ulterjuri taħt l-NDICI jiffinanzjaw azzjonijiet b’appoġġ għad-drittijiet tat-tfal, l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, id-drittijiet soċjali, id-drittijiet tal-migranti u l-persuni spostati b’mod furzat 233 , is-saħħa u l-edukazzjoni, u programm jappoġġa ż-żamma ta’ ambjent abilitanti għas-soċjetà ċivili 234 .

Il-ġestjoni tal-fondi ssegwi approċċ ibbażat fuq id-drittijiet tal-bniedem b’analiżi tar-riskju tad-drittijiet tal-bniedem u miżuri biex jiżguraw il-parteċipazzjoni tad-detenturi tad-drittijiet, kif ukoll timmitiga miżuri biex tindirizza r-riskji fejn meħtieġ 235 .

L-UE tiffinanzja wkoll azzjonijiet li jikkontribwixxu għall-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali fil-pajjiżi taħt il-politiki tat-Tkabbir u tal-Viċinat Ewropew 237 . Proġetti rilevanti qed jiġu ffinanzjati pereżempju fil-Bożnija-Ħerzegovina, fil-Kosovo, fil-Montenegro, fis-Serbja, fit-Turkija u fil-Moldova, kif ukoll fir-reġjun tal-Mediterran tan-nofsinhar.

Barra minn hekk l-UE tiffinanzja programmi konġunti tal-UE u tal-Kunsill tal-Ewropa 238 . Pereżempju, taħt il-Faċilità Orizzontali għall-Balkani tal-Punent u t-Turkija, l-appoġġ huwa pprovdut għal pajjiżi kandidati u kandidati potenzjali għall-adeżjoni mal-UE biex jissodisfaw l-aġendi ta’ riforma tagħhom u jikkonformaw mal-istandards Ewropej, inkluż fil-qasam tad-drittijiet fundamentali.

6.Konklużjoni 

Dan ir-rapport enfasizza r-rilevanza tal-finanzjament tal-UE għall-protezzjoni, il-promozzjoni u l-infurzar tad-drittijiet fundamentali fil-politiki interni u esterni tagħha. Dan juri kif l-UE tikkontribwixxi għall-promozzjoni tad-drittijiet, tal-libertajiet u tal-prinċipji tal-Karta permezz tal-programmi ta’ finanzjament iddedikati u l-programmi settorjali tagħha.

Kif huwa enfasizzat fl-istrateġija dwar il-Karta, hemm ħtieġa li tinbena l-kapaċità ta’ dawk li għandhom rwol fl-applikazzjoni tal-Karta fil-ħajja ta’ kuljum tagħhom. Il-finanzjament huwa wieħed mill-mezzi ewlenin għal din il-ħidma importanti. Il-proġetti ffinanzjati – kemm mill-UE kif ukoll mill-Istati Membri – jaqilbu d-dispożizzjonijiet tad-drittijiet fundamentali f’soluzzjonijiet prattiċi ta’ benefiċċju għaċ-ċittadini, inklużi l-persuni f’sitwazzjonijiet vulnerabbli 239 .

L-OSĊ u d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem huma kostitwenti indispensabbli ta’ soċjetajiet miftuħa u demokratiċi li jaderixxu mal-valuri fundamentali tal-Unjoni. L-isforzi ta’ finanzjament tal-UE u donaturi oħrajn għalhekk irriflettew tħassib dwar il-limitazzjoni tal-ispazju ċiviku fl-UE u globalment. Kif huwa rikonoxxut fir-rapport dwar il-Karta tal-2022 dwar spazju ċiviku b’saħħtu 240 , l-OSĊ jeħtiġilhom ikunu kapaċi jiffunzjonaw f’ambjent fejn id-drittijiet fundamentali tagħhom, u dawk tal-membri tagħhom, ma jkunux mhedda. Il-ħtieġa li jkun appoġġat u emanċipat settur tas-soċjetà ċivili attiv fl-Unjoni kollha tibqa’ prijorità tal-Kummissjoni.

Minkejja finanzjament konsiderevoli li sar disponibbli mill-UE u minn donaturi pubbliċi u privati internazzjonali, mhux biżżejjed finanzjament jilħaq l-atturi tad-drittijiet fundamentali. L-isfidi enfasizzati f’dan ir-rapport jinkludu diffikultajiet biex tinstab informazzjoni dwar il-finanzjament disponibbli, in-nuqqas ta’ kapaċità li wieħed japplika għall-finanzjament u l-proċessi kumplessi ta’ applikazzjoni u rapportar, il-possibbiltajiet limitati li wieħed jieħu finanzjament fuq terminu twil u finanzjament għal attivitajiet ewlenin jew għal attivitajiet f’ċerti setturi 241 .

Fl-istess waqt, ir-rapport juri kif l-UE u d-donaturi internazzjonali reċentement ħadu miżuri biex jindirizzaw nuqqasijiet fil-limiti imposti minn ġestjoni finanzjarja soda u rekwiżiti ta’ mitigazzjoni tar-riskju. L-għoti ta’ informazzjoni dwar opportunitajiet ta’ finanzjament ġiet imtejba u ġew żviluppati metodoloġiji ta’ finanzjament differenti biex jindirizzaw aħjar il-ħtiġijiet fil-prattika.

Għal segment sinifikanti ta’ atturi tad-drittijiet fundamentali, il-finanzjament nazzjonali, reġjonali jew lokali għadu s-sors ta’ finanzjament primarju. L-Istati Membri għalhekk għandhom rwol importanti kemm biex jikkomplementaw il-finanzjament tal-UE kif ukoll biex jappoġġaw il-provvista tal-finanzjament tal-UE billi jipprovdu informazzjoni dwar opportunitajiet ta’ finanzjament u jipparteċipaw fi proġetti tal-UE bħala kofinanzjaturi. Il-kooperazzjoni mal-Istati Membri se tibqa’ element ċentrali fl-implimentazzjoni tal-finanzjament tal-UE. Fl-istess ħin, hemm bżonn li jiġi żgurat li l-informazzjoni dwar l-opportunitajiet ta’ finanzjament disponibbli tasal għand l-awtoritajiet reġjonali u lokali.

Il-Kummissjoni tilqa’ l-involviment estensiv tal-partijiet ikkonċernati fit-tħejjija ta’ dan ir-rapport. Il-partijiet ikkonċernati, bħall-awtoritajiet nazzjonali, il-punti fokali tal-Karta, l-OSĊ, l-NHRIs u difensuri tad-drittijiet tal-bniedem oħrajn, prattikanti legali u oħrajn, huma mħeġġa biex ixerrdu aktar dan ir-rapport u jużawh biex jinformaw lill-kostitwenti tagħhom dwar il-finanzjament tal-UE disponibbli fil-qasam tad-drittijiet fundamentali. Il-Kummissjoni tistieden ukoll lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill biex jorganizzaw diskussjonijiet iddedikati dwar ir-rapport u hija disponibbli biex tappoġġa dawn l-iskambji.

(1)

L-Artikolu 6 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE).

(2)

L-Artikolu 51(1) tal-Karta.

(3)

Meta l-Istati Membri jadottaw liġijiet f’qasam li fih l-UE ma jkollha l-ebda kompetenza u meta ma teżisti l-ebda liġi tal-UE, ma jkunux qegħdin jimplimentaw id-dritt tal-UE u l-Karta ma tkunx applikabbli. Madankollu, ħafna drittijiet fundamentali stabbiliti fil-Karta huma stabbiliti wkoll fil-kostituzzjonijiet u fil-ġurisprudenza nazzjonali, kif ukoll fil-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem, li għaliha l-Istati Membri kollha huma firmatarji.

(4)

COM(2020) 711.

(5)

  Analiżi tal-konsultazzjonijiet immirati għall-istrateġija tal-Karta l-ġdida tal-Kummissjoni , p. 24.

(6)

Dawn ir-rapporti dwar il-Karta għandhom l-intenzjoni li jħarsu aktar mill-qrib lejn l-applikazzjoni tal-Karta f’qasam partikolari ta’ rilevanza strateġika rregolata mid-dritt tal-UE. Flimkien mar-rapporti annwali dwar l-Istat tad-Dritt, ir-rapporti dwar il-Karta jagħtu rendikont dwar l-implimentazzjoni ta’ xi wħud mill-valuri fundamentali tal-UE skont l-Artikolu 2 tat-TUE. Ir-rapporti dwar il-Karta jikkontribwixxu għall-ħarsien tal-valuri fundamentali tal-UE, tal-istat tad-dritt, tad-demokrazija u tar-rispett għad-drittijiet fundamentali. Ara r-rapporti preċedenti: Protezzjoni legali effettiva u aċċess għall-ġustizzja - Rapport annwali tal-2023 dwar l-applikazzjoni tal-Karta tal-UE tad-Drittijiet Fundamentali, COM(2023) 786; Spazju ċiviku b’saħħtu għaż-żamma tad-drittijiet fundamentali fl-UE - Rapport Annwali tal-2022 dwar l-applikazzjoni tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE, COM/2022/716; Il-Protezzjoni tad-Drittijiet Fundamentali fl-Era Diġitali - Rapport Annwali tal-2021 dwar l-applikazzjoni tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE, COM/2021/819.

(7)

Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tal-QĠUE tas-17 ta’ Settembru 2014, Liivimaa Lihaveis MTÜ, C-562/12, EU:C:2014:2229.

(8)

L-Avviż tal-Kummissjoni, Gwida dwar l-iżgurar tar-rispett tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea fl-implimentazzjoni tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (“il-Fondi SIE”), 2016/C 269/01, il-paragrafu 3 u l-Anness I.

(9)

Dan huwa l-każ pereżempju meta Stat Membru jagħmel lill-benefiċjarji tal-finanzjament responsabbli għall-forniment ta’ servizz pubbliku taħt il-kontroll tiegħu, li jimplika rwol eċċezzjonali qrib l-awtorità tal-Istat, ara l-Avviż tal-Kummissjoni 2016/C 269/01, il-paragrafu 2.2.1. L-Istati Membri madankollu ma humiex qegħdin jimplimentaw awtomatikament id-dritt tal-Unjoni meta jiġġestixxu u jimplimentaw programmi appoġġati mill-fondi tal-UE (ara l-kawża C-198/13, Víctor Manuel Julian Hernández et vs Reino de España (il-punti 33-37)). Appoġġ minn finanzjamenti tal-UE ma huwiex biżżejjed, fih innifsu, biex iwassal għal konklużjoni li miżura tinvolvi l-implimentazzjoni tad-dritt tal-UE skont l-Artikolu 51(1) tal-Karta. Se jkun meħtieġ li jiġi eżaminat jekk f’kawża individwali l-miżuri nazzjonali rilevanti humiex maħsuba biex jimplimentaw id-dritt tal-UE. Ara l-kawża C-117/14, Grima Janet Nisttahuz Poclava vs Jose María Ariza Toledano (il-punt 42) u l-Avviż tal-Kummissjoni 2016/C 269/01, it-Taqsima 2.

(10)

L-istrateġija tal-Karta, p. 8-9.

(11)

  Soċjetà Ċivili | L-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali (europa.eu) ; COM(2022) 716, p. 16, li tirreferi għal miżuri dissważivi bħal awditi, investigazzjonijiet ta’ finanzjament u ostakoli għall-aċċess għall-finanzjament.

(12)

C(2023) 8627. Ukoll, COM(2023) 630 final, fejn il-Kummissjoni għamlet referenza għall-firxa wiesgħa ta’ opportunitajiet ta’ finanzjament magħmula disponibbli biex jagħtu spinta lill-parteċipazzjoni taċ-ċittadini, l-involviment ċiviku u l-fiduċja fid-demokrazija, kif ukoll issottolinjat il-ħtieġa li ma jitrażżnux l-attivitajiet tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u tad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem li jirċievu finanzjament minn barra l-pajjiż.

(13)

C(2023) 8627, il-premessa 23, p. 10 u 19.

(14)

L-istrateġija tal-Karta, p. 8-9.

(15)

COM(2022) 716.

(16)

Il-Kummissjoni Ewropea: Rapport Finali - Spazju ċiviku b’saħħtu għar-rispett tad-drittijiet fundamentali fl-UE , 19 ta’ Marzu 2024.

(17)

Ir-Regolament tal-Kunsill Nru 2020/2093, ĠU L 4331, 22.12.2020, p. 11-22. Il-Qafas Finanzjarju Pluriennali jistabbilixxi dispożizzjonijiet li l-baġit annwali tal-UE jrid jikkonforma magħhom.

(18)

Tweġibiet waslu mingħand l-Awstrija, il-Belġju, il-Bulgarija, il-Kroazja, il-Ġermanja, id-Danimarka, l-Estonja, il-Finlandja, Franza, l-Ungerija, l-Irlanda, l-Italja, il-Lussemburgu, il-Latvja, Malta, ir-Rumanija, Spanja, l-Iżvezja, is-Slovakkja u s-Slovenja, kif ukoll il-punti fokali tal-Karta tal-Kroazja u r-Rumanija.

(19)

  Is-soċjetà ċivili u l-Pjattaforma tad-Drittijiet Fundamentali | L-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali (europa.eu) . Total ta’ 109 tweġiba waslu bejn is-27 ta’ Marzu u t-13 ta’ Mejju 2024 (103 sottomissjoni sħaħ u 6 parzjali). Il-konsultazzjoni ġiet iddistribwita permezz tal-Pjattaforma tad-Drittijiet Fundamentali lill-OSĊ li qegħdin jipparteċipaw fil-Pjattaforma. Sabiex ikun żgurat li jinxtered fuq livell nazzjonali kemm jista’ jkun, l-istħarriġ ġie ċċirkolat ukoll fi ħdan in-networks nazzjonali tal-organizzazzjonijiet umbrella li jipparteċipaw fil-Pjattaforma. Il-Pjattaforma hija magħmula minn aktar minn 1 000 organizzazzjoni tas-soċjetà ċivili, trade union, organizzazzjoni bbażata fuq il-fidi, espert li jirrappreżenta l-akkademja u l-istituzzjonijiet tar-riċerka, u difensur individwali tad-drittijiet tal-bniedem. Din hija n-network ta’ kooperazzjoni ewlieni tal-FRA mas-soċjetà ċivili fl-UE27 u fl-Albanija, fis-Serbja u fil-Maċedonja ta’ Fuq.

(20)

L-Artikolu 15 u l-Anness III tar-Regolament (UE) 2021/1060 (RDK).

(21)

COM(2022) 716 final; COM(2021) 819 final.

(22)

 Is-Slovenja hija l-uniku Stat Membru li ma għamilx dan. L-Estonja tipparteċipa fl-attivitajiet tal-punti fokali, għalkemm ma ħatritx formalment wieħed.

(23)

  https://commission.europa.eu/system/files/2017-09/opperational-guidance-fundamental-rights-in-impact-assessments_en.pdf .

(24)

L-Artikolu 15 u l-Anness III tar-RDK.

(25)

Niżguraw il-ġustizzja fl-UE — Strateġija Ewropea għat-taħriġ ġudizzjarju għall-2021–2024; COM(2020).

(26)

  Il-Portal Ewropew tal-e-Ġustizzja - Drittijietek (europa.eu) .

(27)

  Il-Karta tal-UE tad-Drittijiet Fundamentali - Il-Kummissjoni Ewropea (europa.eu) .

(28)

  l-ewwel CharterXchange Annwali tal-UE| L-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali (europa.eu) .

(29)

  Materjali u riżorsi tal-FRA dwar il-Karta | L-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali (europa.eu) ; Home | Appoġġ FRA LMS (europa.eu) . “Charter case studies - Trainer’s manual” u l-korsijiet elettroniċi dwar il-Karta saru disponibbli minn

verżjonijiet b’lingwi ġodda (il-Bulgaru, il-Kroat, iċ-Ċek, it-Taljan, il-Latvjan, il-Pollakk, ir-Rumen, is-Sloven u s-Slovakk). Ara l- Home | Appoġġ FRA LMS (europa.eu) ; Charter case studies - Trainer’s manual | L-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali (europa.eu) .

(30)

Ir-Regolament 2021/692, ĠU L 156, 5.5.2021, p. 1-20.

(31)

L-Albanija, il-Bożnija-Ħerzegovina, il-Kosovo*, is-Serbja u l-Ukrajna jipparteċipaw fil-programm CERV permezz ta’ ftehimiet ta’ assoċjazzjoni. F’Lulju 2024, ġew konklużi negozjati mal-Montenegro u l-Moldova bi tħejjija għall-parteċipazzjoni tagħhom, filwaqt li kienu għadhom għaddejjin negozjati mal-Maċedonja ta’ Fuq għall-parteċipazzjoni tagħha. Kif stipulat mill-Parlament Ewropew u l-Kunsill fl-Artikolu 14 tar-Regolament (UE) 2021/692, il-pajjiżi terzi ma jistgħux jipparteċipaw fil-linja tal-valuri tal-Unjoni.

(32)

L-għotjiet huma kontribuzzjonijiet finanzjarji mill-Kummissjoni lil benefiċjarju jew benefiċjarji sabiex: jiffinanzjaw azzjoni biex tgħin biex jinkiseb objettiv tal-politika tal-UE (għotjiet ta’ azzjoni – ara l-Artikolu 180(2)(a) tar-Regolament Finanzjarju); jiffinanzjaw il-funzjonament ta’ korp li jappoġġa l-implimentazzjoni ta’ politika tal-UE (għotjiet operattivi - l-Artikolu 2(33) u 180(2)(b) tar-Regolament Finanzjarju); jew jappoġġaw lil partijiet terzi għal aktar għotjiet lil organizzazzjonijiet ta’ bażi (skema ta’ għotja mill-ġdid - ara l-Artikolu 7(9) tar-Regolament CERV).

(33)

Il-programm jiffinanzja wkoll appoġġ tekniku u organizzazzjonali biex jimplimenta r-Regolament Nru 211/2011, ĠU L 65, 11.3.2011, p. 1-22. L-attivitajiet ta’ akkwist, pereżempju, inkludew l-organizzazzjoni ta’ workshop dwar il-ġlieda kontra d-diskors ta’ mibegħda u reati ta’ mibegħda, attivitajiet ta’ apprendiment reċiproku u skambji ta’ prattiki tajbin dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, avveniment ta’ “30 sena ta’ drittijiet taċ-ċittadini”, u stħarriġiet tal-Ewrobarometru.

(34)

L- Anness tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-finanzjament tal-programm dwar iċ-Ċittadini, l-Ugwaljanza, id-Drittijiet u l-Valuri u l-adozzjoni tal-programm ta’ ħidma ta’ bejn l-2023 u l-2024. Dawn l-attivitajiet jinkludu finanzjament biex jittejjeb l-appoġġ disponibbli għall-vittmi ta’ reati ta’ mibegħda u r-rispons tal-istrutturi tal-ġustizzja għar-reati ta’ mibegħda.

(35)

Ara, pereżempju, COM(2022) 716 final, p. 20-21, li jirreferi għar-rapport ta’ sinteżi tal-konsultazzjoni mmirata tal-FRA mal-OSĊ umbrella tal-UE, p. 22; u l-Forum Ċiviku Ewropew, Towards vibrant European civic and democratic space (2022), p. 37, dwar l-isfidi li jħabbtu wiċċhom magħhom xi OSĊ fl-aċċess għall-finanzjament strutturali Ewropew.

(36)

Sejħa tal-Valuri tal-Unjoni tal-2022 (CERV-2022-CITIZENS-VALUES), sejħa għal proposti tal-2023 għall-prevenzjoni u l-ġlieda kontra vjolenza bbażata fuq il-ġeneru u l-vjolenza kontra t-tfal: sejħa għal intermedjarji (li jagħtu appoġġ finanzjarju lil organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili terzi) (CERV-2023-DAPHNE), sejħa għal għotjiet operattivi lil sħab tal-qafas attivi fil-qasam tal-valuri tal-Unjoni.

(37)

  Sejħiet għal proposti | Il-portal tal-UE għall-Offerti ta’ Finanzjament (europa.eu) .  

(38)

  https://commission.europa.eu/about-european-commission/departments-and-executive-agencies/justice-and-consumers/justice-and-consumers-funding-tenders/funding-programmes/citizens-equality-rights-and-values-programme/cerv-national-contact-points_en .  

(39)

Il-kampanja se tiddependi fuq għadd ta’ għodod ta’ komunikazzjoni, inkluż sit web, input tal-media tradizzjonali u soċjali, vidjos, artikli dwar proġetti ta’ suċċess, stqarrijiet għall-istampa u sistema ta’ marka viżwali. Dawn l-għodod se jkunu disponibbli fl-24 lingwa uffiċjali kollha tal-UE u aċċessibbli fis-27 Stat Membru.

(40)

Il-konsultazzjoni online permezz tal-Pjattaforma tad-Drittijiet Fundamentali, Mistoqsija 2: “Matul l-aħħar 5 snin, l-organizzazzjoni tiegħek applikat għal/irċeviet finanzjament minn programmi/fondi tal-UE?” CERV kien il-programm ta’ finanzjament li minnu wasal l-aktar finanzjament tal-UE (41 % tal-organizzazzjonijiet li rrispondew irrapportaw li applikaw u rċevew finanzjament). Dan kien segwit minn Erasmus+ (39 %), il-programmi REC u L-Ewropa għaċ-Ċittadini preċedenti (21 %) u l-Programm dwar il-Ġustizzja (11 %).

(41)

CERV-2022-CHAR-LITI; CERV-2023-CHAR-LITI; CERV-2024-CHAR-LITI.

(42)

Il-proġetti għandhom l-għan li jsaħħu l-kapaċità tal-OSĊ, id-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, il-professjonisti legali, u l-korpi indipendenti tad-drittijiet tal-bniedem biex jinvolvu ruħhom b’mod effettiv fi prattiki ta’ litigazzjoni fil-livell nazzjonali u Ewropew u biex itejbu l-aċċess għall-ġustizzja u l-infurzar tad-drittijiet skont il-liġi tal-UE, inkluż il-Karta.

(43)

  Launching MACS: Monitoring action for civic space | ECNL .

(44)

  Osservatorju Ewropew tal-Mibegħda Online (eooh.eu) .

(45)

  Portal tal-UE għall-Finanzjament u għall-Offerti (europa.eu) . L-organizzazzjonijiet parteċipanti huma mill-Ġermanja, miċ-Ċekja, minn Franza, mill-Irlanda, mil-Litwanja, min-Netherlands, mill-Portugall u mis-Slovakkja.

(46)

Id-Direttiva 2019/1937, ĠU L 305, 26/11/2019, p. 17-56.

(47)

  Minorities, Accountability, Rights, Independence and Organizational Development (MARIO) - Minority Rights Group . L-Istati Membri parteċipanti huma l-Bulgarija, il-Kroazja, iċ-Ċekja, l-Estonja, l-Ungerija, il-Latvja, il-Litwanja, il-Polonja, ir-Rumanija, is-Slovakkja u s-Slovenja.

(48)

Id-Drittijiet tat-Tfal u l-Parteċipazzjoni tat-Tfal; CERV-2024-CHILD.

(49)

  Insaħħu l-Vuċi tat-Tfal f’Malta – Proġett kofinanzjat mill-Programm tal-UE dwar iċ-Ċittadini, l-Ugwaljanza, id-Drittijiet u l-Valuri (CERV)(gov.mt) .

(50)

  Rewriting the story: Ġeneru, media u politika - IFJ .

(51)

Ir-Regolament 2021/1060, ĠU L 231, 30.6.2021, p. 159-706.

(52)

COM(2023) 786 final.

(53)

  Programm dwar il-Ġustizzja - Kummissjoni Ewropea (europa.eu) .

(54)

JUST-2021-JCOO; JUST-2022-JCOO; JUST-2023-JCOO; JUST-2024-JCOO.

(55)

COM(2020) 713 final.

(56)

JUST-2021-JTRA; JUST-2022-JTRA; JUST-2023-JTRA; JUST-2024-JTRA.

(57)

Il-membri tal-EJTN jirrappreżentaw lill-istituzzjonijiet u l-organizzazzjonijiet internazzjonali tat-taħriġ ġudizzjarju tal-Istati Membri. L-EJTN jippromwovi programmi ta’ taħriġ b’dimensjoni Ewropea għal membri tal-ġudikatura fl-Ewropa. Il-katalgu ta’ taħriġ tiegħu jkopri suġġetti bħal “Id-Drittijiet tal-Bniedem u l-Aċċess għall-Ġustizzja”, “Id-Drittijiet Fundamentali tal-Minorenni fis-Sistema tal-Ġustizzja Kriminali”, “L-Applikabbiltà u l-Effett tal-Karta tal-UE fuq id-Drittijiet Fundamentali fi Proċedimenti Nazzjonali” u d-diġitalizzazzjoni (“Il-Libertà tal-Kelma fl-Era Diġitali”, “L-IA u l-Protezzjoni tad-Data”, “L-Iskambju Transfruntier tal-Provi Elettroniċi”); In-Network Ewropew tat-Taħriġ Ġudizzjarju (EJTN) .

(58)

  Home | Kunsill tal-Ewropa HELP (coe.int) .

(59)

  JuLIA Project | JuLIA (julia-project.eu) .

(60)

JUST-2021-JACC; JUST-2021-EJUSTICE; JUST-2022-EJUSTICE; JUST-2023-JACC-EJUSTICE. Għotjiet għal azzjoni u għotjiet operattivi huma pprovduti taħt din is-sejħa. Sa mill-2023, l-għotjiet għal azzjoni ingħataw darbtejn fis-sena.

(61)

Wieħed mill-objettivi speċifiċi tal-prijorità tad-Drittijiet tal-Vittmi huwa li tikkontribwixxi għall-applikazzjoni effettiva u koerenti tal-acquis tal-UE fil-qasam tad-drittijiet tal-vittmi tal-kriminalità f’konformità mal-prijoritajiet stabbiliti fl-Istrateġija tal-UE dwar id-drittijiet tal-vittmi (2020-2025).

(62)

  Home | The DigiRIGHTS Project . Il-proġett ilu għaddej minn Diċembru tal-2022 u se jibqa’ għaddej sa Frar tal-2025 u l-universitajiet parteċipanti huma KU Leuven, l-Università ta’ Tartu, l-Università ta’ Göttingen, l-Università ta’ Ġenova, l-Università ta’ Zagreb u l-Università tal-Lussemburgu.

(63)

  Infovictims III – Victim Support Europe (victim-support.eu) . Il-proġett kien ilu għaddej mill-1 ta’ Novembru 2020 sal-31 ta’ Diċembru 2022.

(64)

  Il-Portal Ewropew tal-e-Ġustizzja (europa.eu) .

(65)

  Il-Portal Ewropew tal-e-Ġustizzja - Drittijiet fundamentali (europa.eu) .

(66)

  Dwar il-Pjattaforma | Pjattaforma Ewropea għat-Taħriġ (europa.eu) .

(67)

L-e-CODEX (ir-Regolament 2022/850) hija għodda biex tiżgura li s-sistemi tal-ġustizzja jistgħu jikkooperaw b’mod effiċjenti b’mod diġitali. Din ġiet żviluppata minn konsorzju ta’ Stati Membri u organizzazzjonijiet b’finanzjament mid-DEP. Id-DEP intuża wkoll biex jiffinanzja ħidma ta’ żvilupp tal-IT relatata ma’ inizjattivi leġiżlattivi reċenti oħrajn, jiġifieri r-Regolament 2023/2844, ir-Regolament dwar id-Diġitalizzazzjoni tan-Notifika ta’ Dokumenti u r-Regolament dwar il-Kumpilazzjoni ta’ Xhieda u l-pjattaforma ta’ kollaborazzjoni tat-Timijiet ta’ Investigazzjoni Konġunti.

(68)

  Il-programm Ewropa Diġitali | Insawru l-futur diġitali tal-Ewropa (europa.eu) .

(69)

L-azzjonijiet iffinanzjati jinkludu azzjonijiet biex jgħinu lill-kumpaniji, b’mod partikolari l-SMEs, biex jiffaċilitaw il-konformità mal-Att, l-iżvilupp ta’ bażi tad-data tal-UE għar-reġistrazzjoni ta’ sistemi tal-IA b’riskju għoli, u azzjoni pilota għall-istabbiliment ta’ Faċilitajiet ta’ Ttestjar tal-Unjoni fl-IA. Ara r-Regolament 2024/1689, ĠU L, 2024/1689, 12.7.2024. L-Att se jiżgura livell għoli ta’ protezzjoni ta’ drittijiet fundamentali, inkluż billi jindirizza r-riskju ta’ deċiżjonijiet assistiti mill-IA żbaljati jew ippreġudikati.

(70)

COM(2022) 212 final, Paġna Ewlenija - Portal tal-BIK (betterinternetforkids.eu) .

(71)

Id-Direttiva 2016/2102, ĠU L 327, 2.12.2016, p. 1-15.

(72)

  EDMO – Magħqudin kontra d-diżinformazzjoni .

(73)

  Ewropa Kreattiva - Kultura u Kreattività (europa.eu) .

(74)

Ir-Regolament 2021/818, ĠU L 189, 28.5.2021, p. 34-60, il-Preambolu (2) u (61).

(75)

  L-“Inizjattiva tal-Aħbarijiet” | Insawru l-futur diġitali tal-Ewropa (europa.eu) .

(76)

L-Att Ewropew dwar il-Liberta tal-Media għandu l-għan li jagħmilha aktar faċli għas-servizzi tal-media li joperaw tul il-fruntieri interni tal-UE u li jippermetti lill-ġurnalisti u lill-media jeżerċitaw il-kompiti tagħhom b’indipendenza sħiħa; Ir-Regolament 2024/1083, ĠU L, 2024/1083, 17.4.2024.

(77)

  Third generation of EU-supported Journalism Partnerships ready to help the news sector | Insawru l-futur diġitali tal-Ewropa (europa.eu) .

(78)

  Azzjonijiet Multimedjali | Insawru l-futur diġitali tal-Ewropa (europa.eu) .

(79)

  L-Ewropa Lil Hinn mill-Aċċess - Disability Arts International . Il-proġett għaddej bħalissa jibni fuq l-ewwel ġenerazzjoni ta’ L-Ewropa Lil Hinn mill-Aċċess, li kien attiv bejn l-2018 u l-2023.

(80)

Ir-Regolament 2021/817, ĠU L 189, 28.5.2021, il-Premessa 28.

(81)

Fil-konsultazzjoni online tal-FRA mwettqa permezz tal-Pjattaforma tad-Drittijiet Fundamentali, taħt il-Mistoqsija 2 (“Matul l-aħħar 5 snin, l-organizzazzjoni tiegħek applikat għal/irċeviet finanzjament minn programmi/fondi tal-UE?”), 39 % tal-OSĊ li rrispondew indikaw li applikaw għal u rċevew finanzjament ta’ Erasmus+.

(82)

Ir-Regolament 2021/817, ĠU L 189, 28.5.2021, il-Premessa 64.

(83)

Il-pjattaforma tar-riżultati tal-proġetti ta’ Erasmus+ tidentifika 605 proġett b’enfasi fuq il-qasam wiesa’ tad-drittijiet fundamentali u l-istat tad-dritt mill-bidu tal-programm Erasmus+ kurrenti fl-2021.

(84)

Il-Gwida għall-Programm Erasmus+ 2024, p. 180.

(85)

Il-Gwida għall-Programm Erasmus+ 2024, p. 226.

(86)

  Inizjattiva tal-universitajiet Ewropej .

(87)

Dawn jinkludu Katedra Jean Monnet fl-Università Nazzjonali tal-Edukazzjoni mill-Bogħod ta’ Spanja dwar “Integrazzjoni permezz tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE” (2022-2025), u bosta Moduli Jean Monnet f’istituzzjonijiet bħall-Università ta’ Ljubljana dwar il-“Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea: Perspettiva Antroploġika” (2024-2027), l-Università eCampus fl-Italja dwar “Storja tal-Valuri tal-UE u l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea” (2022-2025), l-Università ta’ Liżbona dwar “Drittijiet Fundamentali u l-Istat tad-Dritt bħala Valuri Ewropej f’Dinja Globali wara l-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa” (2022-2025), l-Università Nazzjonali u Kapodistrijana ta’ Ateni dwar “Protezzjoni tal-Istat tad-Dritt u tad-Drittijiet Fundamentali fl-UE” (2023-2026) u l-Università ta’ Salerno dwar “L-Attivazzjoni tad-Drittijiet tal-UE: il-Passat u l-Preżent tad-Drittijiet Fundamentali tal-Bniedem” (2022-2025).

(88)

Moduli Jean Monnet fl-Università ta’ Maribor dwar “Drittijiet Fundamental fil-Liġi u l-Politika tan-Negozju tal-UE” (2022-2025), l-Università ta’ Turin dwar “Drittijiet Fundamentali fl-Ewropa: Tisħiħ tas-sensittività kulturali għall-Inklużività” (2023-2026), l-Università Kattolika ta’ Louvain dwar “Kliniċi dwar id-Drittijiet Diġitali, il-Liġi u d-Disinn tal-UE” (dwar drittijiet fundamentali fl-ambjent online) (2022-2025), u l-Università ta’ Osijek dwar “L-Unjoni Ewropea u l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri” (2023-2026), u l-Katedra Jean Monnet dwar “Drittijiet Ekoloġiċi Ewropej: Tfassil mill-Ġdid tad-Drittijiet Fundamentali għall-Ġenerazzjonijiet li Jmiss” fl-Università Suor Orsola Benincasa f’Napli (2022-2025).

(89)

Bħall-Katedra Jean Monnet dwar “Standards tal-UE dwar il-Libertà tal-Espressjoni u l-Informazzjoni” fl-Università Statali ta’ Sumy fl-Ukrajna (2023-2026).

(90)

  Proġett ACT (project-act.eu) .

(91)

Linji gwida ta’ implimentazzjoni - Strateġija għall-Inklużjoni u d-Diversità tal-Erasmus+ u tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà 2021, Implementation guidelines - Erasmus+ and European Solidarity Corps Inclusion and Diversity Strategy - Erasmus+ (europa.eu) . Il-Gwida għall-Programm Erasmus+ tal-2024 tenfasizza wkoll li “huwa fil-qalba tal-Programm li nersqu aktar viċin ta’ dawk b’inqas opportunitajiet”, filwaqt li tirreferi għall-“persuni li, għal raġunijiet ekonomiċi, soċjali, kulturali, ġeografiċi jew tas-saħħa, minħabba l-isfond ta’ migrazzjoni tagħhom, jew għal raġunijiet bħal diżabilità jew diffikultajiet edukattivi, jew għal kwalunkwe raġuni oħra, inkluża raġuni li tista’ tagħti lok għal diskriminazzjoni skont l-Artikolu 21 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, jiffaċċjaw ostakli li jżommuhom milli jkollhom aċċess effettiv għal opportunitajiet fil-Programm”. Gwida għall-Programm Erasmus+ 2024, p. 4.

(92)

Fl-2023 sar tnaqqis fil-baġit ta’ EUR 2,1 biljun fil-kuntest tar-rieżami ta’ nofs it-terminu tal-QFP. Il-baġit jinkludi EUR 5,4 biljun mill-istrument tal-Ewropa tal-Ġenerazzjoni li Jmiss biex jappoġġa l-irkupru ekoloġiku u diġitali mill-kriżi tal-COVID.

(93)

Il-programm jikkontribwixxi wkoll għall-applikazzjoni tad-dritt għar-rispett għall-ħajja privata, il-protezzjoni tad-data personali, l-integrità fiżika u mentali ta’ persuna, in-nondiskriminazzjoni u għall-ħtieġa li tkun żgurata protezzjoni tal-ambjent u livelli għoljin ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem kif stabbilit fil-Karta, ara l-Artikolu 19(1) tar-Regolament 2021/695, ĠU L 170, 12.5.2021, p. 1-68.

(94)

Ara l-Anness I tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2021/764, ĠU L 167I, 12.5.2021, p. 1-80.

(95)

  Approċċi Flessibbli għall-Appoġġ tas-Saħħa permezz tal-finanzjament | FLASH | Proġetto | Skeda informattiva | HORIZON | CORDIS | Il-Kummissjoni Ewropea (europa.eu) .  

(96)

  Il-ħolqien ta’ spazju sikur għat-tfal online - il-Kummissjoni Ewropea (europa.eu) .

(97)

  adVANced technoloGical solutions coupled with societal-oriented Understanding and AwaReness for Disrupting trafficking in human beings | VANGUARD | Proġett | Skeda informattiva | HORIZON | CORDIS | Il-Kummissjoni Ewropea (europa.eu) .  

(98)

  Is-Sħubija Ewropea tal-Bijodiversità | Biodiversa-plus | Proġett | Skeda informattiva | HORIZON | CORDIS | Il-Kummissjoni Ewropea (europa.eu) .  

(99)

  Fondi tal-PAK - Il-Kummissjoni Ewropea (europa.eu) .

(100)

L-implimentazzjoni tal-PAK 2023-2027 bdiet biss reċentement u l-ewwel riżultati huma mistennija għall-bidu tal-2026.

(101)

Il-kundizzjonalità soċjali tirrelata mad-Direttiva (UE) 2019/1152 dwar Kundizzjonijiet tax-Xogħol Trasparenti u Prevedibbli fl-Unjoni Ewropea, u żewġ Direttivi dwar is-sikurezza u s-saħħa okkupazzjonali (id-Direttiva Qafas 89/391/KEE u d-Direttiva 2009/104/KE). Il-mekkaniżmu se jiddependi fuq sistemi fis-seħħ taħt il-leġiżlazzjoni soċjali tal-UE. L-awtoritajiet nazzjonali jeħtieġ li jirrapportaw lill-Aġenziji Agrikoli tal-Pagamenti dwar ir-riżultati u s-sanzjonijiet possibbli għal kwalunkwe segwitu għall-pagamenti tal-PAK. L-Istati Membri jeħtieġ li jiżguraw li l-mekkaniżmu jkun fis-seħħ sa mhux aktar tard mill-2025. Sitt Stati Membri diġà jimplimentaw il-mekkaniżmu (Franza, l-Awstrija, il-Lussemburgu, l-Italja, Spanja u l-Portugall).

(102)

  Is-Sħubija Ewropea tal-Bijodiversità | Biodiversa-plus | Proġett | Skeda informattiva | HORIZON | CORDIS | Il-Kummissjoni Ewropea (europa.eu) .  

(103)

L-RRF huwa strument ta’ finanzjament temporanju stabbilit fl-2021 biex jimmitiga l-impatt ekonomiku u soċjali tal-pandemija billi jiffinanzja r-riformi u l-investimenti; Ir-Regolament 2021/241, ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17–7.

(104)

  It-Tabella ta’ Valutazzjoni tal-Irkupru u r-Reżiljenza (europa.eu) .

(105)

Il-Kummssjoni Ewropea tipprovdi għarfien espert tekniku lill-Istati Membri biex ifasslu u jimplimentaw ir-riformi. Ara Strument ta’ Appoġġ Tekniku (TSI) (europa.eu).

(106)

 Ir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni 2021/1078 tal-14 ta’ April 2021 li jissupplementa r-Regolament (UE) 2021/523 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill billi jistabbilixxi l-linji gwida għall-investiment għall-Fond InvestEU.

(107)

Fil-livell tal-programm, mill-anqas 30 % tal-volum aggregat tal-operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment għandhom jikkontribwixxu għall-objettivi klimatiċi u mill-anqas 60 % tal-volum aggregat tal-operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment fuq objettivi klimatiċi u ambjentali taħt it-tieqa għall-Infrastruttura Sostenibbli, kif stabbilit fl-Artikolu 8(8) tar-Regolament dwar InvestEU għall-kompartiment tal-UE.

(108)

F’konformità mal-Artikolu 9 tar-RDK, l-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jiżguraw ir-rispett għad-drittijiet fundamentali u l-konformità mal-Karta fl-implimentazzjoni tal-fondi.

(109)

L-AMIF għandu l-għan li jikkontribwixxi għall-ġestjoni effiċjenti tal-flussi tal-migrazzjoni, biex isaħħaħ u jiżviluppa l-politika komuni dwar l-ażil u l-politika komuni tal-immigrazzjoni. Aktar dettalji dwat l-AMIF – il-Kummissjoni Ewropea (Europa.eu).

(110)

L-ISF għandu l-għan li jikkontribwixxi għal livell għoli ta’ sigurtà fl-Unjoni, b’mod partikolari billi jipprevjeni u jiġġieled kontra t-terroriżmu u r-radikalizzazzjoni, il-kriminalità serja u organizzata, u ċ-ċiberkriminalità. Aktar dettalji fuq Fondi għas-Sigurtà Interna - il-Kummissjoni Ewropea (europa.eu) .

(111)

Il-BMVI għandu l-għan li jiżgura ġestjoni tal-fruntiera effettiva fil-fruntieri esterni tal-Unjoni, livell għoli ta’ sigurtà interna fi ħdan l-Unjoni u l-moviment liberu tal-persuni. Aktar dettalji jinsabu fuq Fondi tas-Sigurtà Interna - Strument għall-Ġestjoni tal-Fruntieri u tal-Viżi - il-Kummissjoni Ewropea (europa.eu).

(112)

Taħt l-AMIF, il-Kummissjoni appoġġat proġetti li jinvolvu madwar 1 800 000 ċittadin ta’ pajjiżi terzi għall-perjodu ta’ programmazzjoni ta’ bejn l-2019 u l-2023 fil-qafas tas-Sistema Ewropea Komuni tal-Ażil, li minnhom madwar 200 000 huma persuni vulnerabbli. Taħt il-BMVI, il-Kummissjoni tappoġġa l-kooperazzjoni għat-titjib tal-Gwardja Ewropea tal-Fruntiera u tal-Kosta, inkluża l-implimentazzjoni tal-Istrateġija tad-Drittijiet Fundamentali tagħhom ( Strateġija tad-Drittijiet Fundamentali (l-aħħar verżjoni) (europa.eu) ).

(113)

Il-finanzjament mill-ISF ikkontribwixxa għas-salvagwardja tad-drittijiet tat-tfal fil-kuntest tal-abbuż sesswali tat-tfal, kif ukoll tad-drittijiet tal-utenti online, inkluż il-privatezza.

(114)

Aktar dettalji fuq Portal tal-UE għall-Finanzjament u għall-Offerti (europa.eu) . Ara wkoll is-Sejħa għal proposti tal-2024 fil-qasam tat-traffikar tal-bnedmin li ssegwi l-Istrateġija tal-UE dwar il-Ġlieda kontra t-Traffikar tal-Bnedmin 2021–2025, COM/2021/171.

(115)

Ara l- IMPROV-EU-project u l-proġett Rightlines .

(116)

  Prevenzjoni u Edukazzjoni dwar Abbuż Sesswali tat-Tfal, Proġett CSAPE 2022–2024 - Pelastakaa Lapset .

(117)

Il-FSE+ jappoġġa l-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali billi jikkontribwixxi għall-politiki tal-impjieg, soċjali, tal-edukazzjoni u tal-ħiliet tal-UE. Il-FSE+ jappoġġa l-koeżjoni ekonomika, territorjali u soċjali fl-UE – billi jnaqqas id-diskrepanzi bejn l-Istati Membri u r-reġjuni.

(118)

Il-FEŻR għandu l-għan li jsaħħaħ il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali billi jikkoreġi żbilanċi bejn ir-reġjuni u jippermetti investimenti f’Ewropa aktar intelliġenti, ekoloġika, konnessa u soċjali.

(119)

  Inforegio - Il-proġett tal-e-Skejjel iressaq it-tfal u l-għalliema Kroati lejn l-edukazzjoni diġitali (europa.eu) .

(120)

  ARS | Algarve (min-saude.pt) .

(121)

Is-smigħ mar-Rom u mal-OSĊ favur ir-Rom ġie organizzat fi Frar tal-2023 u inkluda OSĊ mill-Bulgarija, miċ-Ċekja, mill-Ungerija, mir-Rumanija u mis-Slovakkja.

(122)

Ir-Regolament Nru 1303/2013, ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320-469. Ara b’mod partikolari l-Artikolu 19 2014-2020 tar-RDK.

(123)

Ara l-Anness III tar-RDK għal ħarsa ġenerali tal-HECs.

(124)

Ara l-Anness IV tar-RDK għal ħarsa ġenerali tar-TECs.

(125)

L-Artikolu 15(4) u (5) tar-RDK.

(126)

L-Artikolu 8 tar-RDK.

(127)

Il-konsultazzjoni online permezz tal-Pjattaforma tad-Drittijiet Fundamentali, Mistoqsijiet 8 u 9: “Inti konxju tal-obbligi tad-drittijiet fundamentali fil-finanzjament tal-UE?” u “L-organizzazzjoni tiegħek taħdem biex tiżgura l-konformità mad-drittijiet fundamentali fl-użu tal-fondi tal-UE?”.

(128)

 Fil-Belġju, fil-Ġermanja, f’Malta u fin-Netherlands, il-korp tal-ugwaljanza huwa mistieden josserva diversi kumitati ta’ monitoraġġ; f’Ċipru, l-Ombudsperson huwa inkluż fil-kumitat ta’ monitoraġġ fi rwol konsultattiv u indipendenti mingħajr drittijiet tal-vot; fil-Greċja, il-Kummissjoni Nazzjonali Griega għad-Drittijiet tal-Bniedem tipparteċipa bi drittijiet tal-vot fil-kumitati ta’ monitoraġġ; fil-Kroazja u fil-Portugall, l-Ombudsperson huwa involut f’diversi kumitati ta’ monitoraġġ; fl-Irlanda, il-Kummissjoni Irlandiża għad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Ugwaljanza hija mistiedna fil-kumitat ta’ monitoraġġ tal-Ftehim ta’ Sħubija tal-Irlanda u hija l-kumitat ta’ monitoraġġ li jimmonitorja l-konformità mal-Karta.

(129)

Fil-Bulgarija, il-Kummissjoni għall-Protezzjoni kontra d-Diskriminazzjoni hija rrappreżentata fil-korpi kollha tal-fondi tal-UE li jagħtu pariri u jieħdu deċiżjonijiet dwar it-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-programmi operazzjonali kollha; fiċ-Ċekja, l-Ombudsperson huwa mistieden fil-Kunsill għall-Fondi tal-Unjoni Ewropea, li huwa espert superministerjali permanenti u korp konsultattiv tal-gvern li jipprovdi koordinazzjoni sostanzjali tal-fondi kollha tal-UE; fil-Greċja, il-Kummissjoni Nazzjonali Griega għad-Drittijiet tal-Bniedem hija magħżula bħala l-korp kompetenti biex jiżgura li tiġi ssodisfata l-HEC tal-Karta, jipprovdi assistenza lill-awtoritajiet involuti u jimmonitorja u jassigura l-kompatibbiltajiet tal-proċeduri u azzjonijiet individwali mal-Karta; fil-Kroazja, l-Ombudsperson, fost affarijiet oħrajn, organizza workshop dijanjostiku nazzjonali, li ġabar rappreżentanti tal-awtoritajiet ta’ ġestjoni, l-awtorità ta’ koordinazzjoni, l-OSĊ, l-istituzzjonijiet tal-ombuds fil-Kroazja kif ukoll korpi governattivi oħrajn b’mandat marbut mad-drittijiet tal-bniedem, inkluż punt fokali tal-Karta nazzjonali biex jiddiskutu l-isfidi u l-passi li jmiss b’rabta mal-fondi tal-UE u l-Karta; fl-Irlanda, il-Kummissjoni Irlandiża tad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Ugwaljanza ħadmet mill-qrib mal-awtoritajiet ta’ ġestjoni biex tiżviluppa “għodda ta’ gwida”, “lista ta’ kontroll tal-fondi tal-UE”, “mudell ta’ rapportar” u “lista ta’ kontroll tar-rapportar” u tagħti t-taħriġ.

(130)

Il-Kummissjoni u l-Istat Membri jimmaniġġjaw b’mod konġunt il-finanzjament, Finanzjament tal-UE skont il-mod ta’ ġestjoni (europa.eu) .

(131)

Konsultazzjoni online permezz tal-Pjattaforma tad-Drittijiet Fundamentali, il-Mistoqsija 11: “X’inhuma l-isfidi tiegħek fil-ħidma fuq il-kwistjoni tal-konformità tal-fondi tal-UE mad-drittijiet fundamentali?”. Ara wkoll ir-Rapport tal-FRA, Fondi tal-UE: Ensuring compliance with fundamental rights | L-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali (europa.eu) , 19 ta’ Diċembru 2023.

(132)

Il-korp Belġjan tal-ugwaljanza, l-ombudsperson Ċiprijott, l-ombudsperson Kroat, l-NHRI Ġermaniż, il-korp Malti tal-ugwaljanza, l-NHRI Portugiż, l-NHRI Slovakk.

(133)

Ara r-Rapport tal-FRA, Fondi tal-UE: Niżguraw konformità mad-drittijiet fundamentali | L-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali (europa.eu) , 19 ta’ Diċembru 2023.

(134)

Kontributi mill-ENNHRI.

(135)

Pereżempju, l-ombudsperson Ċiprijott.

(136)

Pereżempju, il-korp Malti tal-ugwaljanza.

(137)

L-Artikolu 8(2), it-tieni subparagrafu, tar-RDK.

(138)

Eżempji ta’ azzjonijiet huma n-networking, it-tisħiħ tad-djalogu soċjali u attivitajiet imwettqa mis-sħab soċjali.

(139)

L-Artikolu 9 tar-Regolament 2021/1057, ĠU L 231, 30.6.2021, p. 21-59.

(140)

L-NHRI Portugiż, l-Ombudsperson Ċek.

(141)

Il-korp Belġan tal-ugwaljanza, l-ombudsperson Kroat, l-NHRI Portugiż, l-NHRI Slovakk, l-ENNHRI.

(142)

Iċ-Ċentru Nazzjonali Slovakk għad-Drittijiet tal-Bniedem: Ir-rwol ta’ korpi nazzjonali b’mandat ta’ drittijiet tal-bniedem fl-iżgurar tal-konformità tal-fondi tal-UE mad-drittijiet fundamentali – is-Slovakkja .

(143)

  Applikazzjoni tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali matul l-implimentazzjoni ta’ proġetti ffinanzjati minn fondi tal-UE (brpo.gov.pl) .

(144)

  ECHOFunds – Enhancing Charter Compliance of EU Funds – LBI für Grund- und Menschenrechte (lbg.ac.at) .

(145)

Meta bagħtu l-programmi lill-Kummissjoni għall-approvazzjoni, il-Polonja u Ċipru indikaw li huma ma kkonformawx mal-HEC tal-Karta u l-programmi kienu adottati bl-HEC tal-Karta mmarkata bħala mhux issodisfata. Il-Polonja u Ċipru rispettivament fis-17 u fil-25 ta’ Jannar 2024 bagħtu talba uffiċjali biex l-HEC tal-Karta titqies issodisfata, inkluża awtovalutazzjoni riveduta u ġustifikazzjoni għalfejn din ġiet issodisfata. Il-Kummissjoni kkonfermat li l-HEC tal-Karta ġiet issodisfata fid-29 ta’ Frar 2024 għall-Polonja u fid-19 ta’ April 2024 għal Ċipru (AMIF u BMVI), li tippermetti r-rimborż ta’ nfiq relatat minn dak il-mument ’il quddiem.

(146)

B’mod partikolari, fir-rigward tal-implimentazzjoni fl-Ungerija ta’ ċerti objettivi speċifiċi ta’ tliet programmi ta’ Koeżjoni u tal-Fond għall-Ażil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni rispettivament. Filwaqt li sar progress fil-qasam tal-indipendenza ġudizzjarja u arranġamenti istituzzjonali u proċedurali oħra, riskji serji b’impatt konkret u dirett fuq il-konformità mal-Karta fl-implimentazzjoni ta’ ċerti objettivi speċifiċi għadhom ma ġewx solvuti b’mod partikolari, fir-rigward tal-invjolabbiltà tad-dinjità tal-bniedem (l-Artikolu 1), id-dritt għall-ħajja privata u tal-familja (l-Artikolu 7), id-dritt għal-libertà tal-espressjoni u tal-informazzjoni (l-Artikolu 11), id-dritt għan-nondiskriminazzjoni (l-Artikolu 21), kif ukoll il-libertà akkademika (l-Artikolu 13) u għad-dritt għall-ażil (l-Artikolu 18) (is-sitwazzjoni attwali f’Awwissu 2024).

(147)

F’konformità mal-Artikolu 41 tar-RDK.

(148)

F’konformità mal-Artikolu 38 tar-RDK.

(149)

Ir-Regolament 2018/1046, ĠU L 193, 30.7.2018, p. 1-222.

(150)

L-uffiċjali awtorizzanti jistgħu jieħdu miżuri meta jkun identifikat ksur fil-valuri tal-UE li jistgħu jiġu kkwalifikati bħala mġiba professjonali serjament ħażina jew ksur fl-obbligi kuntrattwali tal-benefiċjarju. Ir-Regolament Finanzjarju ġie emendat b’dispożizzjonijiet ulterjuri, ara r-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509 tat-23 ta’ Settembru 2024 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni (riformulazzjoni). Ir-riformulazzjoni tinkludi referenza ġenerali għall-obbligu għall-Kummissjoni u l-Istat Membri li jirrispettaw il-valuri tal-UE u l-Karta meta jimplimentaw il-baġit tal-UE, u raġuni għall-esklużjoni li tirreferi għall-inċitament għad-diskriminazzjoni, il-mibegħda jew il-vjolenza kontra grupp ta’ persuni jew membru ta’ grupp jew attivitajiet simili li jmorru kontra l-valuri stabbiliti fl-Artikolu 2 tat-TUE.

(151)

  EDES - Il-Kummissjoni Ewropea (europa.eu) .

(152)

Ara, pereżempju, l- mudell ta’ ftehim ta’ għotja ta’ Orizzont Ewropa .

(153)

L-uffiċċjal awtorizzanti jista’ jnaqqas l-għotja finali jekk jiġu identifikati irregolaritajiet, frodi jew ksur ta’ obbligu. Ara l-Artikolu 131 tar-Regolament Finanzjarju.

(154)

Il-baġit tal-programm għall-QFP kurrenti huwa ta’ EUR 181 miljun; Il-programm tal-Unjoni Kontra l-Frodi (UAFP) - Il-Kummissjoni Ewropea (europa.eu) .

(155)

  Home | Nonincrimina .

(156)

Ir-Regolament 2021/692, ĠU L 156, 5.5.2021, p. 1-20.

(157)

Il-Formola ta’ Applikazzjoni tas-CERV, 2022, etika u valuri.

(158)

Regoli speċifiċi huma stabbiliti fil-Gwida għall-Aġenziji Nazzjonali (l-Anness VI tal-Ftehim dwar il-Kontribut).

(159)

Il-Gwida għall-Programm Erasmus+ 2024, p. 11.

(160)

Ir-Regolament 2021/695, ĠU L 170, 12.5.2021, p. 1-68.

(161)

  Mudell Ġenerali ta’ Ftehim ta’ Għotja ta’ Orizzont Ewropa .  

(162)

Din tinkludi l-proċedura tar-rieżami tal-etika, imwettqa qabel il-bidu tal-proġett, kif ukoll kontrolli, rieżamijiet u awditi tal-etika matul il-proġett. Il-proposti huma meħtieġa li jwettqu awtovalutazzjonijiet tal-etika li jibdew billi timtela tabella ta’ kwistjonijiet ta’ etika.

(163)

Ara d-dokument online: “ How to complete your ethics self-assessment ”. Ara wkoll: “ Identifying serious and complex ethics issues in EU-funded research ”; “ Ethics and data protection ” u “ Ethics in Social Sciences and Humanities ”.

(164)

Applikazzjonijiet għal għotjiet huma vvalutati minn bord magħmul minn membri tal-persunal u esperti indipendenti esterni. L-applikanti inklużi fil-lista tal-magħżulin jeħtiġilhom jibagħtu d-dokumenti finanzjarji u jagħmlu dikjarazzjoni finanzjarja li tispjega kif il-fondi se jintefqu.

(165)

 Il-konsultazzjoni online permezz tal-Pjattaforma tad-Drittijiet Fundamentali, il-Mistoqsija 1 “Liema kienu t-tliet sorsi ta’ finanzjament l-aktar importanti għall-ħidma għad-drittijiet fundamentali tal-organizzazzjoni tiegħek bejn l-2019 u l-2024?” Sorsi oħrajn kienu finanzjament minn fondazzjonijiet privati (13 %) u tariffi tas-sħubija (11 %). Minn dawk li rrispondew, 25 % ma pprovdew l-ebda tweġiba.

(166)

Report on key findings from FRA’s civic space consultation covering 2023, l-illustrazzjoni 18, p. 17, ara report-key-findings-fra-civic-space-consultation-covering-2023.pdf (europa.eu) .

(167)

Il-konsultazzjoni online permezz tal-Pjattaforma tad-Drittijiet Fundamentali, il-Mistoqsija 3: “Xi tqis li huwa l-valur miżjud ewlieni tal-finanzjament tal-Unjoni Ewropea għad-drittijiet fundamentali?”

(168)

Report on key findings from FRA’s civic space consultation covering 2023, l-illustrazzjoni 24, p. 21-22, report-key-findings-fra-civic-space-consultation-covering-2023.pdf (europa.eu) .

(169)

Ara Frauenprojektförderungen - Bundeskanzleramt Österreich .

(170)

Il-finanzjament huwa magħmul disponibbli wkoll għal proġetti dwar il-protezzjoni tal-ambjent, inkluż dwar il-prevenzjoni tal-ħsara ambjentali u proġetti ta’ edukazzjoni ambjentali nazzjonali u reġjonali li jippromwovu l-iżvilupp sostenibbli. Il-proġetti dwar il-promozzjoni tas-saħħa u tal-assistenza soċjali jistgħu jibbenefikaw mill-għotjiet taċ-Ċentru ta’ Finanzjament għall-Organizzazzjonijiet tasl-Assistenza Soċjali u s-Saħħa (STEA).

(171)

  gov - Minister Joe O’Brien announces Ireland Against Racism funding call (www.gov.ie) . Bl-istess mod, fi Spanja, is-sussidji rilevanti għad-drittijiet fundamentali jingħataw mill-Ministeru għall-Ugwaljanza, li jappoġġa inizjattivi marbutin mad-drittijiet ta’ persuni LGBTIQ+ u jindirizza l-vjolenza bbażata fuq il-ġeneru u t-traffikar tal-bnedmin. Kull ministeru huwa meħtieġ japprova pjan li jiddeskrivi s-sussidji li għandhom jingħataw mill-ministeru ( https://transparencia.gob.es/transparencia/transparencia_Home/index/PublicidadActiva/Contratos/PlanesSubvenciones.html?imprimir=1 ). Fil-Bulgarija, l-Aġenzija għall-Persuni b’Diżabilità toħroġ finanzjament li jsir abbażi ta’ metodoloġija speċjali għal proġetti biex jiġu riabilitati u integrati l-persuni b’diżabilità ( https://ahu.mlsp.government.bg/portal/page/86 ).

(172)

  Likrat: Israelitische Kultusgemeinde Wien (ikg-wien.at) ; Home - Simon Wiesenthal Prize (wiesenthalpreis.at) .

(173)

L-Iżvezja tappoġġa wkoll il-ħidma ta’ aġenziji kontra d-diskriminazzjoni fil-livell lokali. Il-firxa ġeografika tas-servizzi fil-pajjiż kollu jeħtieġ li titqies bħala kriterju ta’ għoti. L-ordinanzi tal-gvern jordnaw li l-finanzjament ta’ proġetti jsir għall-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali. Ara pereżempju l-Ordinanza (2002:989) ( Regeringskansliets rättsdatabaser (gov.se) ).

(174)

L-għotjiet aġġudikati fil-livell reġjonali u lokali huma inklużi wkoll fil-Bażi tad-Data Nazzjonali tas-Sussidji li fiha s-sejħiet għal proposti kollha ( SNPSAP (hacienda.gob.es) ).

(175)

Kif irrapportat mid-Danimarka, il-Kroazja u Franza.

(176)

Iddaħħal artikolu ġdid permezz tal-liġi tat-23 ta’ Diċembru 2022 dwar il-baġit tad-dħul u tan-nefqa tal-Istat għas-sena finanzjarja 2023 biex jiffaċilita l-finanzjament għal proġetti fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem fil-Lussemburgu. Seba’ proġetti ntgħażlu għas-sejħa għal proġetti tal-2023 ( Appel à projets 2023 - Promouvoir les droits humains - Projets sélectionnés - Ministère de la Justice // Le gouvernement luxembourgeois ).

(177)

Bl-istess mod, fl-Awstrija, proġetti dwar il-faċilitazzjoni tal-aċċess għas-suq tax-xogħol mir-Rom huma implimentati minn NGOs tar-Rom. Id-Danimarka tiffinanzja lill-OSĊ biex jimplimentaw pjanijiet ta’ azzjoni, strateġiji u inizjattivi tal-politika fil-livelli nazzjonali, reġjonali u lokali. Fil-Kroazja, il-finanzjament huwa pprovdut lil assoċjazzjonijiet ta’ persuni b’diżabilità u istituzzjonijiet kulturali talli jagħmlu l-kontenut kulturali aktar aċċessibbli. Fl-Iżvezja, il-gvern jipprovdi għotjiet immirati espliċitament għall-appoġġ għas-soċjetà ċivili (ara l-Ordinanza (2021:227)), u l-finanzjament ta’ għotjiet lil organizzazzjonijiet ta’ pensjonanti, li jappoġġaw lill-membri tagħhom f’diversi oqsma (l-Ordinanza (2003:752)).

(178)

  Hannah Arendt Initiative (hannah-arendt-initiative.de) . L-inizjattiva hija ffinanzjata mill-Uffiċċju Ġermaniż tal-Affarijiet Barranin u l-Kummissarju Federali Ġermaniż għall-Kultura u l-Media u hija implimentata f’kooperazzjoni mal-Akkademja Deutsche Welle, il-Fond Ewropew għall-Ġurnaliżmu Eżiljat, l-MICT – Media in Cooperation and Transition (Media f’Kooperazzjoni u fi Tranżizzjoni) u ċ-Ċentru Ewropew għall-Istampa u l-Libertà tal-Media u oħrajn.

(179)

L-Awstrija, il-Finlandja, il-Ġermanja, id-Danimarka, l-Estonja, l-Irlanda, l-Italja, il-Lussemburgu, il-Latvja, il-Polonja, ir-Rumanija, l-Iżvezja, is-Slovenja, is-Slovakkja.

(180)

Il-Kunsill tal-Istat tal-NGOs ta’ Azzjoni Soċjali barra minn hekk għandu l-mandat li jiżgura l-iskambju ta’ informazzjoni mal-amministrazzjoni tal-Istat dwar finanzjament tal-NGOs fis-settur soċjali ( Plataforma de ONG de Acción Social | Convenios y Alianzas. Alianzas estatales (plataformaong.org) ).

(181)

Abbażi tad-dispożizzjonijiet tal-Ordinanza ta’ Emerġenza tal-Gvern Nru 122/2022, l-Artikolu 5, il-Ministeru għall-Investimenti u l-Proġetti Ewropej jikkoordina l-komunikazzjoni u t-tixrid ta’ informazzjoni pubblika relatata mal-aċċess għall-finanzjament estern ( Oportunități de finanțare UE (gov.ro) ).

(182)

B’kollox, aktar minn 30 % tal-organizzazzjonijiet li rrispondew għall-konsultazzjoni tal-ispazju ċiviku tal-FRA rrapportaw li sofrew minn tnaqqis fil-finanzjament minħabba motiv politiku fl-2023 (Ara Report on key findings from

FRA’s civic space consultation covering 2023 , l-illustrazzjoni 11, p. 9) u fl-2022 (Ara FRA 2023, Protecting civil society - aġġornament 2023 , l-illustrazzjoni 5, p. 28).

(183)

  Report on key findings from FRA's civic space consultation covering 2023 , figure 13 and figure 15, pp. 12 and 14.

(184)

Konsultazzjoni online permezz tal-Pjattaforma tad-Drittijiet Fundamentali, il-Mistoqsija 7: “Liema huma l-isfidi ewlenin tiegħek fil-finanzjament nazzjonali għad-drittijiet fundamentali mogħti mill-Istat Membru tiegħek?”.

(185)

Kif irrapportat pereżempju mill-Kroazja, l-Italja u l-Iżvezja.

(186)

Eż. il-Programm ta’ Kooperazzjoni Żvizzeru-Kroat.

(187)

  776-lista-proiecte-apel-1-ro-sanatate.pdf (eeagrants.ro) .

(188)

  Barnahus v Sloveniji (skupni projekt Evropske unije in Sveta Evrope) ; It-titjib tas-sistemi tal-ġustizzja tal-minorenni u t-tisħiħ tal-edukazzjoni u t-taħriġ tal-persunal tal-ħabsijiet fis-Slovenja.

(189)

Waslu kontributi mill-ENNHRI u minn Equinet.

(190)

L-istrateġija dwar il-Karta, p. 9, 11.

(191)

  ENNHRI-Statement-on-NHRIs-Monitoring-Fundamental-Rights-Compliance-Of-EU-Funds.pdf .

(192)

Il-Prinċipji dwar l-Istatus tal-Istituzzjonijiet Nazzjonali (Il-Prinċipji ta’ Pariġi), ir-riżoluzzjoni 48/134 tal-Assemblea Ġenerali tal-20 ta’ Diċembru 1993.

(193)

L-Aġenzija Federali Kontra d-Diskriminazzjoni (Antidiskriminierungsstelle des Bundes (FADA).

(194)

  Antidiskriminierungsstelle - Homepage - Der Link war falsch, die Adresse ist die richtige! ; General Act on Equal Treatment (Allgemeines Gleichbehandlungsgesetz – AGG) (gesetze-im-internet.de) .

(195)

Strategy Statement 2022-2024 - IHREC - Irish Human Rights and Equality Commission .

(196)

Iffinanzjat mis-sejħa tas-CERV CERV-2022-CHAR-LITI. Il-proġett kien implimentat minn Jannar tal-2023 sa Ġunju tal-2024; Rooting for Rights - fondazzjoni aditus .

(197)

  Supporting National Human Rights Institutions in monitoring fundamental rights and the fundamental rights aspects of the rule of law | L-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali (europa.eu) ; Strengthening NHRIs to advance EU common values and the EU Charter of Fundamental Rights: outcomes of FRA Conference on NHRIs - ENNHRI .

(198)

Ara 3.8.2. hawn fuq.

(199)

 Il-kontribut tal-Ombudswoman tar-Repubblika tal-Kroazja għall-konsultazzjonijiet immirati mwettqa b’appoġġ għal dan ir-rapport, p. 5. Ir-rapport tal-2024 dwar l-Istat tad-Dritt, il-Kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fil-Kroazja, p. 31, jinnota li skont il-gvern, fl-2023, ix-xejriet ta’ finanzjament inbidlu minn appoġġ fuq terminu qasir għal finanzjament pluriennali sistematiku u kontinwu. Madankollu, xi OSĊ irreferew għall-piż amministrattiv dejjem akbar fl-applikazzjoni għall-fondi, kif ukoll għall-isfidi fil-prijoritizzazzjoni tal-finanzjament.

(200)

 Il-kontribut taċ-Ċentru Nazzjonali Slovakk għad-Drittijiet tal-Bniedem għall-konsultazzjonijiet immirati mwettqa b’appoġġ għal dan ir-rapport, p. 4. Ir-rapport tal-2024 dwar l-Istat tad-Dritt, il-Kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fis-Slovakkja, p. 35, jinnota li l-ambjent għall-OSĊ iddeterjora, b’mod partikolari għall-OSĊ li jissorveljaw l-attivitajiet tal-istat jew li jaħdmu fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem. Ġew adottati miżuri biex jitwaqqaf il-finanzjament pubbliku lil ċerti OSĊ, b’mod partikolari organizzazzjonijiet LGBTIQ, u attivitajiet bħall-ġlieda kontra d-diżinformazzjoni, jew għall-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem.

(201)

Skont Philea, hemm aktar minn 186,000 organizzazzzjoni filantropika fl-Ewropa. Filwaqt li l-ebda data preċiża ma hija disponibbli dwar il-finanzjament li jipprovdu fil-qasam tad-drittijiet fundamentali, il-provvista ta’ finanzjament annwali totali hija stmata għal EUR 54,5 biljun.

(202)

Il-Kunsill tal-Ewropa, il-Bank ta’ Żvilupp tal-Kunsill tal-Ewropa, l-Uffiċċju tal-Mekkaniżmu Finanzjarju tal-Għotjiet taż-ŻEE u tan-Norveġja, il-Bank Ewropew tal-Investiment, l-Uffiċċju tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-Nazzjonijiet Uniti, il-US AID, l-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Filantropija (Philea) u Stiftung Mercator ipparteċipaw fil-konsultazzjonijiet.

(203)

Rapport dwar is-sejbiet ewlenin mill- konsultazzjoni dwar l-ispazju ċiviku tal-FRA li tkopri l-2023 , l-illustrazzjoni 18, p. 17.

(204)

  Home | Għotjiet taż-ŻEE .

(205)

Il-Bulgarija, il-Kroazja, iċ-Ċekja, l-Estonja, il-Greċja, l-Ungerija, il-Latvja, il-Litwanja, Malta, il-Polonja, il-Portugall, ir-Rumanija, is-Slovakkja u s-Slovenja.

(206)

  Protocol 38C on the EEA Financial Mechanism (2014-2021) , l-Artikolu 1(2). Ukoll Il-Kunsill japprova l-ftehimiet dwar il-Mekkaniżmu Finanzjarju taż-ŻEE u l-Mekkaniżmu Finanzjarju Norveġiż għall-2021-2028 - Consilium (europa.eu) .

(207)

Il-kontribuzzjoni tal-Għotjiet taż-ŻEE/tan-Norveġja, li tirreferi għall-finanzjament maħruġ mill-prijorità “ Kultura, Soċjetà Ċivili, Governanza Tajba, Drittijiet u Libertajiet Fundamentali”.

(208)

Il-kontribuzzjoni tal-Għotjiet taż-ŻEE/in-Norveġja, li tirreferi għall-finanzjament maħruġ mill-prijorità tal-“Inklużjoni Soċjali, l-Impjieg taż-Żgħażagħ u t-Tnaqqis tal-Faqar”, li tipprovdi wkoll finanzjament għall-promozzjoni tat-twettiq tal-ogħla standard ta’ saħħa li jista’ jinkiseb, inkluż għat-tfal u għall-persuni f’sitwazzjonijiet vulnerabbli, kif ukoll għal dawk minn żoni żvantaġġati. Taħt il-prijorità “Ġustizzja u Affarijiet Interni”, l-Għotjiet taż-ŻEE u tan-Norveġja appoġġaw proġetti li jippermettu lil dawk li jfittxu l-ażil biex jitolbu protezzjoni internazzjonali, li jtejbu s-servizzi korrettivi f’konformità mal-istandards internazzjonali u dawk Ewropej, dwar il-kooperazzjoni tal-pulizija internazzjonali, kif ukoll proġetti biex jiżdiedu l-effiċjenza u l-effettività tal-ġudikatura u biex titwettaq azzjoni kontra l-vjolenza domestika u dik abbażi tal-ġeneru.

(209)

  The projects helping Roma Communities get out of slums | Għotjiet taż-ŻEE .

(210)

  U.S. Agency for International Development (usaid.gov) .

(211)

Il-kontribuzzjoni tal-USAID. L-appoġġ jinkludi assistenza teknika u finanzjarja biex jinbnew il-kapaċitajiet organizzazzjonali u jiġu appoġġati d-diversifikazzjoni finanzjarja, l-involviment u l-komunikazzjonijiet pubbliċi, il-bini tal-koalizzjoni, il-promozzjoni ta’ riformi demokratiċi kif ukoll riformi għat-titjib tal-ambjent operattiv ġenerali għas-soċjetà ċivili. Il-USAID tappoġġa dejjem aktar ukoll inizjattivi informali u movimenti ċiviċi f’pajjiżi bħall-Armenja, l-Ukrajna u l-Moldova. Ipprovdiet taħriġ fil-promozzjoni lil gruppi f’sitwazzjonijiet vulnerabbli fis-Serbja, fil-Kosovo u fil-Maċedonja ta’ Fuq, u appoġġat il-komunitajiet LGBTI+.

(212)

Il-kontribuzzjoni mill-OHCHR.

(213)

Is-CEB għandu l-għan li jkun immirat lejn il-gruppi f’sitwazzjonijiet vulnerabbli, it-tfal, il-persuni akbar fl-età u l-persuni b’diżabilità. Dan jipprovdi għotjiet għal proġetti fl-Istati Membri kollha ħlief fl-Awstrija, li ma hijiex membru. Is-CEB janalizza l-proposti tiegħu, filwaqt li jfittex li jidentifika benefiċjarji vulnerabbli għal monitoraġġ futur.

(214)

Kontribut mill-Għotjiet taż-ŻEE/tan-Norveġja; kontribut mill-OHCHR, it-tnejn jirreferu għall-applikazzjoni ta’ metodoloġija parteċipatorja għall-iżvilupp tal-ġestjoni tal-proġett u t-tfassil ta’ proġetti, u appoġġ għal dawk li potenzjalment jirċievu l-għotja fl-iżvilupp tal-proġetti.

(215)

Kontribut mill-Għotjiet taż-ŻEE/tan-Norveġja, li jirrapportaw li organizzaw sessjonijiet dwar kif tapplika, ilħuq akbar ta’ ġeografiji li ma humiex moqdija tajjeb billi jiġu pprovduti għotjiet mingħajr rekwiżit ta’ kofinanzjament, li jorganizzaw sessjonijiet dwar kif tapplika, u li organizzaw sejħiet iddedikati dwar suġġetti speċifiċi, bħall-inklużjoni u l-emanċipazzjoni tar-Rom.

(216)

Il-Kontribuzzjoni mill-USAid; kontribut minn Philea, p. 6. Philea tinnota li l-organizzazzjonijiet filantropiċi joffru appoġġ ieħor minbarra għotjiet, bħall-appoġġ għall-iżvilupp organizzazzjonali u networking, kif ukoll premji u rikonoxximenti.

(217)

Ir-Rapport dwar is-sejbiet ewlenin mill-konsultazzjoni dwar l-ispazju ċiviku tal-FRA li tkopri l-2023, l-illustrazzjoni 25, p. 23, report-key-findings-fra-civic-space-consultation-covering-2023.pdf (europa.eu) . Tipi ta’ fondi meqjusin rilevanti mill-OSĊ jinkludu finanzjament għall-promozzjoni ma’ dawk li jfasslu l-politika, għall-iżvilupp organizzazzjonali, kif ukoll għall-iżvilupp organizzazzjonali, għall-promozzjoni pubblika u s-sensibilizzazzjoni, għall-iżvilupp tal-kapaċità tal-persunal u l-volontiera tagħhom stess, u attivitajiet ta’ għassa.

(218)

Il-Kontribut mill-USAid.

(219)

Kontribut mill-Għotjiet taż-ŻEE/tan-Norveġja, li jirreferi għall-Fond taċ-Ċittadinanza Attiva.

(220)

Kontribut mill-Għotjiet taż-ŻEE/tan-Norveġja.

(221)

Kontribut mill-BEI.

(222)

Il-Kontribuzzjoni mill-USAid.

(223)

Kontribut ta’ Philea, p. 6.

(224)

Kontribut ta’ Philea, p. 6-10. Skont Philea, huwa meħtieġa aktar djalogu bejn il-finanzjaturi pubbliċi u filantropiċi f’diversi oqsma tal-politika inklużi l-klima, id-demokrazija, l-ugwaljanza u s-sħubijiet tal-iżvilupp. Philea trawwem ekosistema diversa u inklużiva ta’ fondazzjonijiet, organizzazzjonijiet filantropiċi u networks li jaħdmu għall-ġid komuni.

(225)

Kontribut mill-OHCHR. Il-ftehimiet ta’ kontribuzzjoni bejn l-UE u l-OHCHR konklużi b’appoġġ tal-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fl-Ażerbajġan, f’Burkina Faso, fiċ-Chad, fil-Kambodja, fil-Georgia, fil-Gwatemala, fil-Mauritania, fil-Messiku, fil-Moldova, fin-Niġer, fit-territorju Palestinjan okkupat, fil-Perù, fil-Filippini, fis-Sudan, fis-Sirja, fit-Tajlandja, fl-Ukrajna, fil-Venezwela u fil-Jemen. L-OHCHR jikkoopera wkoll mal-UE billi jorganizza b’mod konġunt avvenimenti pubbliċi u jipprovdi rikonoxximent lid-donaturi fuq il-media soċjali.

(226)

Flimkien mas-CERV, il-US AID tiffinanzja l-proġett Ninvolvu l-Ewropa Ċentrali, li għandu l-għan li jemanċipa lis-soċjetà ċivili biex tipproteġi, tirrivitalizza u ġġedded id-demokarazija fil-qalba tal-Ewropa; Engaging Central Europe | German Marshall Fund of the United States (gmfus.org) .

(227)

Barra minn hekk, il-BEI jikkoopera mal-Banek Promozzjonali Nazzjonali tal-Istati Membri tal-UE biex jappoġġa proġetti fil-qasam tad-drittijiet fundamentali, bħal dwar l-akkomodazzjoni soċjali fi Franza u, flimkien mas-CEB, dwar gruppi vulnerabbli fil-Balkani tal-Punent. Bl-istess mod, is-CEB jipparteċipa fi pjattaformi tal-finanzjament tal-UE biex jippromwovi kombinazzjonijiet ta’ sorsi ta’ finanzjament differenti biex itella’ s-sostenibbiltà finanzjarja tal-proġetti. Jissieħeb ukoll ma’ istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali oħrajn għall-kofinanzjament u l-iskambju tal-aħjar prattiki.

(228)

  Appoġġ għal organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u difensuri tad-drittijiet tal-bniedem permezz tal-finanzjament . Ara l-kapitolu 1.

(229)

L-ewwel laqgħa saret f’Ġunju tal-2024 wara inizjattiva minn Philea.

(230)

https://www.eeas.europa.eu/sites/default/files/documents/2024/Action-Plan-EN_2020-2027.pdf (estiż għall-2027 bil-Konklużjonijiet tal-Kunsill tas-27 ta’ Mejju 2024 (ST 9508 2024 INIT)).

(231)

  17-Il OBJETTIV | Sustainable Development (un.org) .

(232)

Bħall-Qorti Kriminali Internazzjonali u l-OHCHR.

(233)

Azzjonijiet rilevanti huma ffinanzjati mill-“Programm Tematiku tal-Isfidi Globali”.

(234)

Azzjonijiet rilevanti huma ffinanzjati mill-“Programm tal-Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili”. Azzjonijiet rilevanti għad-drittijiet tal-bniedem huma appoġġati wkoll mill-pilastru tar-reazzjoni rapida tal-NDICI.

(235)

Fejn jiġi identifikat tħassib serju dwar id-drittijiet fundamentali, il-finanzjament jista’ jiġi sospiż jew itterminat. Id-delegazzjonijiet bħalissa jissodisfaw mira ta’ 15 % tal-programmi ġeografiċi li jirrapportaw kontribuzzjoni għad-drittijiet tal-bniedem.

(236)

L-inizjattiva tirrispondi għall-forom kollha ta’ vjolenza kontra n-nisa u l-bniet, b’enfasi fuq il-vjolenza domestika, il-vjolenza u l-prattiki ta’ ħsara abbażi tal-ġeneru, il-femminiċidju, it-traffikar tal-bnedmin u l-isfruttament sesswali u ekonomiku.

(237)

Il-finanzjament huwa maħruġ mill-programmi tematiċi NDICI-GE, l-Istrument għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni u l-pakketti reġjonali u bilaterali tal-NDICI-Ewropa Globali.

(238)

  Il-Proġetti tal-UE mal-Kunsill tal-Ewropa | SEAE (europa.eu) .

(239)

Għal eżempji ta’ proġetti, ara l-Anness li jakkumpanja dan ir-rapport.

(240)

COM(2022) 716.

(241)

Stħarriġ tal-FRA, M4.

IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Brussell, 10.10.2024

COM(2024) 456 final

ANNESS

tar-

Rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni

Finanzjament għall-promozzjoni, il-protezzjoni u l-infurzar tad-drittijiet fundamentali



2024 Annual report on the application of the EU Charter of Fundamental Rights

ANNESS

Eżempji ta’ proġetti rilevanti għall-promozzjoni tad-drittijiet stabbiliti fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE

permezz ta’ finanzjament taħt programmi tal-UE

TITOLU I

DINJITÀ

Artikolu 1

Id-dinjità tal-bniedem

BIJOLIĠI FAVUR IL-BNIEDEM: Il-Bijoliġi bħala Għodda Globali għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem	ERASMUS+	https://www.biolaw.eu https://www.biolaw.eu/
L-għan tal-proġett huwa li jipprovdi għodod għall-ispeċjalisti biex jippermettulhom jikkombinaw l-għarfien xjentifiku mar-rekwiżit li tiġi rrispettata id-dinjità tal-bniedem. Konsorzju ta’ sitt Universitajiet jiġbor flimkien istituzzjonijiet u professjonisti biex japprofondixxu u jikkonsolidaw it-tagħlim u r-riċerka fil-qasam tal-Bijoliġi mill-perspettiva tad-drittijiet tal-bniedem.

Artikolu 4

Il-projbizzjoni tat-tortura jew tal-pieni jew trattamenti inumani jew degradanti

Magħqudin Kontra t-Tortura: Konsorzju li jkopri l-ispettru kollu tal-ħidma kontra t-tortura	FFPA	https://www.eeas.europa.eu/eeas/united-against-torture_en
Konsorzju ta’ sitt OSĊ ilaqqa’ flimkien lill-partijiet ikkonċernati biex jappoġġaw l-implimentazzjoni tal-impenji tal-UE kontra t-tortura. Dan jinkiseb billi jinbnew sħubijiet u ssir pressjoni biex aktar organizzazzjonijiet jikkollaboraw.

Forum Ewropew dwar l-NPM: Appoġġ lill-Kunsill tal-Ewropa għan-network tal-UE ta’ korpi ta’ monitoraġġ tal-ħabsijiet	Programm Ġustizzja	https://rm.coe.int/project-summary-european-npm-forum-v/1680b048ec
Il-proġett għandu l-għan li jtejjeb il-kundizzjonijiet ta’ detenzjoni fil-livell nazzjonali, reġjonali u internazzjonali, inkluż permezz ta’ kooperazzjoni ġudizzjarja msaħħa fl-UE u billi jappoġġa l-Forum Ewropew dwar il-Mekkaniżmi Nazzjonali ta’ Prevenzjoni. Dan jinvolvi l-iżvilupp ta’ fehim komuni tal-istandards dwar it-trattament ta’ persuni detenuti fl-UE, fir-reġjun tal-Kunsill tal-Ewropa, u lil hinn, inkluża r-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2023/681 tat-8 ta’ Diċembru 2022 dwar id-drittijiet proċedurali tal-persuni suspettati u tal-persuni akkużati soġġetti għal arrest preventiv u dwar il-kundizzjonijiet materjali tad-detenzjoni.

Artikolu 5

Il-projbizzjoni tal-iskjavitù u tax-xogħol forzat

VoiceOver: Appoġġ lill-vittmi tat-traffikar tal-bnedmin u Emanċipazzjoni permezz ta’ mudell ta’ involviment minn mexxejja superstiti	AMIF	http://www.unescochair-iuav.it/voiceover/
Il-proġett jibni l-kapaċità tal-organizzazzjonijiet li jinvolvu lis-superstiti tat-traffikar fl-azzjonijiet tagħhom u li jappoġġaw l-irkupru billi jirrikonoxxu r-rwol tagħhom bħala esperti. Dan se jipprovdi lill-organizzazzjonijiet kontra t-traffikar b’għarfien u għodod biex jinvolvu lis-superstiti bħala sħab.

TRAFFIKANT: Traffikanti tal-Bnedmin - Iċ-ċirkwiti soċjali tat-traffikar tal-bnedmin u l-kriminalità organizzata tranżnazzjonali	Orizzont Ewropa	https://cordis.europa.eu/project/id/101068833
Il-proġett se jinvestiga l-operazzjonijiet tan-negozju u r-relazzjonijiet soċjali tat-traffikanti tal-bnedmin. Dan huwa bbażat fuq il-ħidma fuq il-post fir-rigward tal-oriġini u tal-pajjiżi tad-destinazzjoni tat-traffikanti. Filwaqt li jiffoka fuq il-belt ta’ Galati fir-Rumanija u l-ħabsijiet f’Liżbona, dan jispjega kif it-traffikanti jwettqu t-traffikar tal-bnedmin u kif in-networks kriminali jagħmlu n-negozju tagħhom fuq livell tranżnazzjonali, ir-rwol tar-relazzjonijiet soċjali, u l-ħajja tat-traffikanti matul u wara l-priġunerija.

ANTtc: Proġett Konġunt bejn l-UE u l-KtE li jappoġġa lil Malta fit-tfassil u fl-implimentazzjoni ta’ Strateġija ġdida Kontra t-Traffikar	TSI	https://www.coe.int/en/web/anti-human-trafficking/malta1
Il-proġett jikkontribwixxi għar-riforma tal-politika biex jiġi miġġieled t-traffikar tal-bnedmin f’Malta. Il-Kummissjoni Ewropea u l-Kunsill tal-Ewropa jipprovdu appoġġ tekniku lill-awtoritajiet biex ifasslu u jimplimentaw Strateġija u Pjan ta’ Azzjoni ġodda Kontra t-Traffikar.

TITOLU II

LIBERTAJIET

Artikolu 6

Id-dritt għal-libertà u għas-sigurtà

PRE-TRIAD: Miżuri alternattivi ta’ arrest preventiv: Għarfien u kooperazzjoni ta’ natura ġudizzjarja lejn ir-realizzazzjoni ta’ standards komuni	Programm Ġustizzja	https://www.pretrial-detention.org/ https://prisonsystems.eu/projects/pre-triad/
Il-proġett għandu l-għan li jippromwovi l-kooperazzjoni ġudizzjarja bejn l-Istati Membri billi jagħmel lil min ifassal il-politika u lill-partijiet ikkonċernati konxji mill-isfidi marbuta mal-arrest preventiv (qabel is-smigħ tal-kawża). Dan għandu l-għan li jaħdem għall-istabbiliment ta’ standards komuni dwar il-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali fl-arrest preventiv (u miżuri alternattivi) u jippromwovi l-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2009/829/ĠAI.

Artikolu 7

Rispett għall-ħajja privata u tal-familja

Network COPE: Tfal tal-Priġunieri fl-Ewropa	CERV	https://childrenofprisoners.eu/
Il-COPE huwa network pan-Ewropew li jaħdem ma’ tfal b’ġenituri li jinsabu l-ħabs jew f’isimhom. Il-missjoni tiegħu huwa li jissalvagwardja l-inklużjoni soċjali, politika u ġudizzjarja tagħhom, u tal-ġenituri. Dan irawwem ukoll l-iskambju ta’ għarfien dwar prattiki tajbin u jżid il-fehim tal-iżvilupp psikoloġiku, emozzjonali u soċjali ta’ dawn it-tfal.

Artikolu 8

Il-protezzjoni tad-data personali

GDPR4CHLDRN (GDPR għat-TFAL)– Niżguraw il-protezzjoni tad-data fil-passatempi	CERV	https://tieke.fi/en/projects/gdpr4chldrn/
Il-proġett għandu l-għan li jipprovdi informazzjoni dwar l-ipproċessar ta’ data personali lil assoċjazzjonijiet li jorganizzaw attivitajiet ta’ divertiment għat-tfal, kif ukoll lit-tfal u liż-żgħażagħ infushom u lill-ġenituri tagħhom. Wieħed mill-għanijiet ewlenin tal-proġett huwa li t-tfal jifhmu aħjar il-GDPR u li jgħammar lill-klabbs u lill-assoċjazzjonijiet li jinteraġixxu magħhom b’sett ta’ għodod pass pass għall-applikazzjoni tal-GDPR.

ARC II: Kampanja ta’ Sensibilizzazzjoni għall-SMEs-	CERV	https://arc-rec-project.eu/introducing-arc/
Il-proġett għandu l-għan li jżid l-għarfien u l-fehim fost l-SMEs dwar l-obbligi tagħhom li jirriżultaw mill-GDPR u mill-oqfsa legali nazzjonali tal-IT u tal-HR dwar il-protezzjoni tad-data. L-għan ewlieni tal-proġett huwa li jiżviluppa għodda diġitali innovattiva u aċċessibbli bla ħlas dwar il-GDPR li hija mfassla apposta għall-ħtiġijiet speċifiċi tal-SMEs. L-għodda se tkun ibbażata fuq kodiċi b’sors miftuħ sabiex awtoritajiet nazzjonali oħrajn tal-protezzjoni tad-data jkunu jistgħu jużawha billi jadattawha għal-leġiżlazzjoni u għal-lingwa nazzjonali tagħhom.

Artikolu 9

Id-dritt għaż-żwieġ u dritt għat-twaqqif ta’ familja

DEMFAM: Niddemokratizzaw il-Familja? L-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri, id-Drittijiet tal-Ġenituri u l-Benesseri tat-Tfal fl-Istorja Globali Kontemporanja	Orizzont Ewropa	https://cordis.europa.eu/project/id/101087820
Fid-dinja tal-lum li qiegħda tinbidel malajr, l-istrutturi ġerarkiċi tal-familja qegħdin iħallu spazju għal ideali aktar egalitarji. Il-proġett jesplora d-drittijiet tal-ġenituri f’ambjenti kontemporanji, fejn kwistjonijiet ta’ ġeneru, sesswalità u familja jikkoinċidu mal-identitajiet nazzjonali u reliġjużi, mal-liberaliżmu u mad-demokrazija. Il-proġett jinkludi sistemi politiċi-ekonomiċi u legali differenti, u jipprovdi perspettiva globali unika dwar it-trasformazzjoni tal-ġeneru u l-familja.

Artikolu 10

Il-libertà tal-ħsieb, tal-kuxjenza u tar-reliġjon

NOA: Networks li Jegħlbu l-Antisemitiżmu	CERV	https://www.noa-project.eu/
Il-proġett għandu l-għan li jindirizza l-antisemitiżmu li qiegħed jiżdied fl-Ewropa billi jevalwa l-politiki tal-Istati Membri u jgħinhom jiżviluppaw pjanijiet ta’ azzjoni nazzjonali biex jipprevjenu u jindirizzaw l-antisemitiżmu. Is-sħab jirrappreżentaw 756 affiljat, li għandhom l-għan li joħolqu impatt mil-livell lokali ’l fuq billi jiżviluppaw għodod edukattivi u taħriġ għall-komunitajiet, għall-klabbs sportivi, għall-iskejjel u għall-awtoritajiet, kif ukoll ċentru online.

ENMA: Network Ewropew għall-Monitoraġġ tal-Antisemitiżmu	CERV	https://enma.eu/
L-ENMA huwa koalizzjoni ta’ OSĊ Lhudin u mhux Lhudin, li għandha l-għan li tipprovdi data internazzjonalment komparabbli dwar inċidenti antisemitiċi. Dan għandu l-għan li jibni infrastruttura ta’ rapportar li taqdi lill-komunitajiet Lhudin u lill-persuni affettwati. Dan iservi wkoll bħala gateway għad-data dwar l-antisemitiżmu għall-komunitajiet Lhudin, għal min jieħu d-deċiżjonijiet, għall-akkademiċi u għall-ġurnalisti.

Artikolu 11

Il-libertà tal-espressjoni u tal-informazzjoni

In-Network Facing Facts (Niffaċċjaw il-Fatti): Niġġeneraw approċċi olistiċi u b’diversi partijiet ikkonċernati għall-monitoraġġ, għar-rispons u għall-prevenzjoni tar-reati ta’ mibegħda	CERV	https://www.facingfacts.eu/
In-network jaħdem biex jittrasforma l-fehim u r-rispons għar-reati ta’ mibegħda u d-diskors ta’ mibegħda fl-Ewropa u lil hinn minnha għall-benefiċċju tal-vittmi, tal-komunitajiet u tas-soċjetajiet. Dan iwassal korsijiet ta’ taħriġ fuq pjattaforma ta’ e-Apprendiment, jipprovdi eżiti ta’ riċerka u jippromwovi appoġġ, protezzjoni u ġustizzja effettivi tal-vittmi fil-livell tal-UE.

TITAN: Niġġieldu d-diżinformazzjoni bil-Ħsieb Kritiku u l-IA	Orizzont Ewropa	https://www.titanthinking.eu/
Il-proġett għandu l-għan li joħloq ekosistema ta’ taħriġ taċ-ċittadini bbażata fuq l-IA kontra d-diżinformazzjoni. Chatbot jiggwida liċ-ċittadini biex janalizzaw il-korrettezza fattwali u l-affidabbiltà tal-kontenut online. Iċ-chatbot se jopera abbażi ta’ proċessi ta’ verifika tal-fatti u approċċ iċċentrat fuq il-bniedem.

MFRR: Il-mekkaniżmu għal rispons malajr madwar l-Ewropa kollha biex jinstab, jitwieġeb u jiġi pprevenut ksur tal-libertà tal-istampa u tal-media	CREA	https://www.mfrr.eu/
Il-proġett jittrekkja, jimmonitorja u jirreaġixxi għal ksur tal-libertà tal-istampa u tal-media fl-Istati Membri u fl-Istati Kandidati. Dan jipprovdi appoġġ legali u prattiku, promozzjoni u informazzjoni biex jipproteġi lill-ħaddiema fil-qasam tal-media.

Artikolu 12

Il-libertà ta’ għaqda u ta’ assoċjazzjoni

Katalizzatur tal-Bidla	CERV	https://www.nhc.nl/catalyst-of-change-supporting-a-vibrant-civil-society-in-europe/
Il-proġett jikkontribwixxi għal ambjent favorevoli għas-soċjetà ċivili fir-Rumanija, fil-Bulgarija, fil-Kroazja, fis-Slovenja u fil-Portugall. Dan se jippermetti lill-OSĊ li jaħdmu fuq id-drittijiet tan-nisa, il-ġustizzja ambjentali u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni biex jaħdmu b’mod aktar effettiv għall-promozzjoni tal-valuri tal-UE, ikunu aktar reżiljenti għat-theddid, u jirrispondu għal tħassib li jaffettwa l-ispazju ċiviku. Dan ifittex protezzjoni, promozzjoni u rikonoxximent aħjar tad-drittijiet fundamentali u jikkontribwixxi għar-rispett tal-valuri tal-UE.

ImpactAS (Impatt AS): Aċċellerazzjoni tal-Impatt tal-OSĊ Slovakki	CERV	https://www.nadaciapontis.sk/projekty/impact-lab/impactas-impact-lab/
Il-proġett iżid il-kapaċità tal-OSĊ biex jaħdmu fil-livelli lokali, reġjonali u nazzjonali u jżid il-potenzjal ta’ innovazzjoni tas-settur volontarju. Il-programmi ta’ inkubazzjoni u ta’ aċċellerazzjoni u l-appoġġ finanzjarju jgħinu fl-iżvilupp ta’ OSĊ li jħallu impatt u reżiljenti u jappoġġawhom fil-bini ta’ sħubijiet. Il-grupp fil-mira primarju huwa 70 OSĊ fis-Slovakkja. Il-maġġoranza tal-organizzazzjonijiet appoġġati se jkunu organizzazzjonijiet lokali minn reġjuni remoti.

PROTEUS: Nipproteġu l-Valuri u d-Drittijiet Fundamentali tal-UE permezz tal-Parteċipazzjoni tal-Pubbliku u l-Assistenza tas-Soċjetà Ċivili fl-Ewropa Ċentrali	CERV	https://www.gmfus.org/proteus-0
L-aċċellerazzjoni tat-tidgħif tad-demokrazija, il-polarizzazzjoni u l-illiberaliżmu jimminaw is-soċjetà ċivili. Biex jiġu miġġielda x-xejriet negattivi, il-konsorzju jipproponi li jiġu protetti u promossi l-valuri u d-drittijiet fundamentali tal-UE, u li titqajjem kuxjenza dwarhom. Il-proġett se jipprovdi għotjiet u bini ta’ kapaċitajiet lill-OSĊ lokali u jżid il-kapaċitajiet ta’ ġbir ta’ fondi, ġestjoni u promozzjoni tagħhom b’enfasi fuq l-atturi ċiviċi f’żoni periferiċi u rurali.

Artikolu 13

Il-libertà tal-arti u x-xjenzi

Keychange (Bidla fl-iskala): Network u moviment globali li jaħdmu lejn ristrutturar totali tal-industrija tal-mużika biex tintlaħaq ugwaljanza sħiħa bejn il-ġeneri	CREA	https://www.keychange.eu/about-us
Keychange huwa network globali li jaħdem favur l-ugwaljanza sħiħa bejn il-ġeneri fl-industrija tal-mużika. Dan jikkonsisti minn sħab minn 12-il pajjiż, li jaħdmu b’mod proattiv biex jagħmlu din il-bidla.
Explore Sciencenter (Ċentru għall-Esplorazzjoni tax-Xjenza): Kif wieħed jista’ jħajjar liż-żgħażagħ jiskopru x-xjenza	FSE+		https://european-social-fund-plus.ec.europa.eu/en/projects/how-make-young-people-discover-science
Il-proġett joffri korsijiet ta’ wara l-iskola u matul il-vaganzi għat-tfal li għandhom bejn is-6 snin u l-14-il sena, li jħajru lil dak li jrawmu sens ta’ skoperta. Dan jippromwovi l-edukazzjoni dwar ix-xjenza, it-teknoloġija, l-inġinerija u l-matematika u jfittex li jikkollabora mal-iskejjel, mal-universitajiet u mal-kumpaniji. Dan għandu l-għan li jsir ċentru ta’ riċerka u esperimentazzjoni ekstrakurrikulari li jipprovdi riżorsi u appoġġ.

Artikolu 14

Id-dritt għall-edukazzjoni

Studji Ulterjuri għall-But ta’ Kulħadd+: Nagħmlu l-istudji aktar affordabbli għall-istudenti Maltin	FSE+	https://european-social-fund-plus.ec.europa.eu/en/projects/making-studies-more-affordable-maltese-students
L-għan tal-iskema huwa li tappoġġa l-iżvilupp tal-kapital uman u li tissodisfa l-ħtiġijiet ta’ finanzjament tal-istudenti. L-istudenti eliġibbli jirċievu appoġġ għall-miżati għat-tagħlim, għall-ispejjeż tal-akkomodazzjoni, għall-ispejjeż ta’ sussistenza u għal spejjeż oħrajn biex ikomplu l-istudji tagħhom f’Malta u barra minn Malta. L-inizjattiva s’issa ppermettiet lil kważi 530 student Malti jsegwu l-għanijiet akkademiċi tagħhom, irrispettivament mill-isfond finanzjarju tagħhom.

Appoġġ għat-titjib tal-ekwità tas-sistema edukattiva fir-Rumanija	TSI	https://www.unicef.org/eca/reports/enhancing-equity-education-through-preventing-and-combating-school-segregation
Il-proġett, li ġie implimentat f’kooperazzjoni mal-UNICEF, itejjeb l-aċċess għall-edukazzjoni billi jipprevjeni u jiġġieled is-segregazzjoni fl-iskejjel. Dan jappoġġa d-dħul fis-seħħ ta’ ordni nazzjonali dwar il-projbizzjoni tas-segregazzjoni fl-iskejjel. Il-proġett se jibni l-kapaċità tal-Ministeru tal-Edukazzjoni biex jippromwovi l-ugwaljanza fl-edukazzjoni billi jimmonitorja, jipprevjeni u jiġġieled is-segregazzjoni fl-iskejjel.

Kuntratt ta’ Appoġġ għall-Iskejjel Lokali: L-appoġġ bikri jiżgura li t-tfal ma jitilqux mill-iskola	FSE+	https://european-social-fund-plus.ec.europa.eu/en/projects/early-support-ensures-kids-stay-school
Il-proġett għandu l-għan li jipprevjeni t-tluq bikri mill-iskola fi Franza billi jappoġġa lill-istudenti b’metodi ta’ studju u jrawwem l-entużjażmu għall-apprendiment permezz ta’ xogħol fi gruppi żgħar. Il-proġett jeduka lill-ġenituri dwar kif għandhom jappoġġaw l-edukazzjoni, filwaqt li jiżgura li l-benefiċċji tiegħu jestendu lil hinn mill-klassi. Billi jippromwovi l-ħiliet u l-attitudnijiet, il-proġett jgħin lill-istudenti jħejju ruħhom għal suċċess akkademiku fit-tul u għall-inklużjoni soċjali.

Artikolu 15

Il-libertà professjonali u dritt għax-xogħol

Territoires Zéro Chômeur de Longue Durée (Territorji Mingħajr Qgħad fit-Tul): nittrasformaw il-ħajjiet u l-komunitajiet	FSE+	https://european-social-fund-plus.ec.europa.eu/en/projects/transforming-lives-and-communities-french-territoires-zero-chomeur-de-longue-duree
Il-proġett jindirizza l-qgħad fit-tul billi jiffoka fuq l-individwi li ilhom qiegħda għal aktar minn sena. Dan jivvaluta l-ħiliet u l-aspirazzjonijiet tagħhom u jqabbilhom mal-ħtiġijiet tal-komunità lokali biex joħloq impjiegi xierqa. Dan ta ħajja ġdida lill-ekonomiji lokali u pprovda impjiegi għal kważi 3 200 persuna. Il-proġett, billi jikkollabora man-negozji, mal-muniċipalitajiet u mal-korpi tal-impjiegi, jippromwovi sens ta’ komunità. L-inizjattiva, li fil-bidu bdiet f’10 territorji fi Franza, qiegħda tiġi estiża għal pajjiżi oħrajn.

KUN AF u ĦU AZZJONI!: Inħeġġu liż-żgħażagħ biex ikomplu jimxu ’l quddiem	FSE+	https://european-social-fund-plus.ec.europa.eu/en/projects/encouraging-young-people-keep-moving-forward
Il-proġett jindirizza l-isfidi li ż-żgħażagħ jiffaċċjaw fil-bidu tal-ħajja tax-xogħol tagħhom. Dan jgħin liż-żgħażagħ li qegħdin ifittxu impjieg jinvolvu ruħhom fl-edukazzjoni jew fit-taħriġ vokazzjonali. Bejn l-2016 u l-2021, madwar 4 000 parteċipant ibbenefikaw minn programmi ta’ konsulenza, pariri u żvilupp personalizzat fil-Latvja. Bħala parti mill-Garanzija għaż-Żgħażagħ tal-UE, il-proġett għandu l-għan li jnaqqas il-qgħad fost iż-żgħażagħ u jtejjeb il-kompetittività tas-suq tax-xogħol.

Artikolu 16

Il-libertà ta’ intrapriża

Kun Imprenditur: Proġett Litwan li jgħin lill-imprendituri żgħażagħ jirnexxu	FSE+	https://european-social-fund-plus.ec.europa.eu/en/projects/lithuanian-project-helps-young-entrepreneurs-succeed
Il-proġett jindirizza l-isfida biex jinfetaħ negozju billi jappoġġa liż-żgħażagħ qiegħda u lill-persuni b’diżabbiltà fil-Litwanja. Dan għandu l-għan li jipprovdi l-ħiliet u r-riżorsi biex wieħed jidħol fis-suq tax-xogħol jew isir imprenditur. Il-proġett għen lil 1 400 persuna biex isibu impjieg jew iniedu n-negozji tagħhom, u huwa mistenni li jgħin lil ħafna aktar.

EUSIC: Kompetizzjoni Ewropea għall-Innovazzjoni Soċjali	Orizzont Ewropa	https://eic.ec.europa.eu/eic-prizes/european-social-innovation-competition_en
Il-Kompetizzjoni Ewropea għall-Innovazzjoni Soċjali (EUSIC) tagħti tliet premjijiet għall-aħjar proġetti innovattivi mill-aspett soċjali li jikkontribwixxu għal Ewropa aktar inklużiva, ġusta u sostenibbli. Din tappoġġa lill-innovaturi fl-iżvilupp tal-ideat tagħhom f’soluzzjonijiet li jaħdmu u tiffaċilita l-ħolqien ta’ network ta’ innovaturi. Dan il-premju jirrikonoxxi l-innovazzjoni soċjali bħala approċċ qawwi biex jitwieġbu l-isfidi tas-soċjetà.

Artikolu 18

Id-dritt għall-ażil

ASYKNOW (Għarfien dwar l-Ażil): Ninnavigaw il-kumplessitajiet tal-għarfien dwar l-ażil	Orizzont Ewropa	https://www.uib.no/en/asyknow/166092/about-asyknow-project
Il-proġett għandu l-għan li jiżviluppa għodod biex jinftiehem ir-rwol tal-għarfien espert fil-governanza tal-ażil. Dan janalizza l-każijiet ta’ litigazzjoni dwar l-ażil min-Norveġja, mill-Iżvezja, mid-Danimarka u mill-Ġermanja. Il-proġett se jipprovdi għarfien dwar kif l-asserzjonijiet ta’ għarfien jiksbu awtorità, kif l-istrateġiji legali jevolvu u kif diversi tipi ta’ għarfien jiffaċilitaw jew jikkontestaw is-setgħa tal-Istat.

AIDA: il-Bażi tad-Data tal-Informazzjoni dwar l-Ażil	AMIF	https://asylumineurope.org/
AIDA hija għodda għall-ġbir u għall-analiżi tal-informazzjoni dwar is-sistemi nazzjonali tal-ażil fl-Ewropa. L-għan ġenerali huwa li tappoġġa l-implimentazzjoni korretta tal-liġi tal-UE dwar l-ażil u li tinfluwenza l-politika. Il-bażi tad-data tal-AIDA tappoġġa l-għoti ta’ informazzjoni dwar is-sistemi tal-ażil fl-Istati Membri li tkopri.

Artikolu 19

Il-protezzjoni f’każ ta’ tneħħija, tkeċċija jew estradizzjoni

IMPROV-UE (Titjib tal-UE): L-innovazzjoni biex jiġu rrispettati d-drittijiet fundamentali tal-persuni f’sitwazzjonijiet vulnerabbli li jaqsmu l-fruntieri esterni tal-UE	BMVI	https://ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/portal/screen/how-to-participate/org-details/999999999/project/101137969/program/43251530/details
Il-proġett għandu l-għan li jwettaq riċerka dwar l-implimentazzjoni tal-Istrateġija dwar id-Drittijiet Fundamentali tal-Gwardja Ewropea tal-Fruntiera u l-Kosta f’bosta Stati Membri, u jissimplifika l-implimentazzjoni tagħha, b’mod partikolari fir-rigward ta’ persuni f’sitwazzjonijiet vulnerabbli. Dan se jiżviluppa protokoll ta’ implimentazzjoni bbażat fuq l-aħjar prattiki u jxerred is-sejbiet.

MORE: Motivazzjonijiet, esperjenzi u konsegwenzi tal-politika dwar ir-ritorni u r-riammissjonijiet: niżvelaw u niżviluppaw alternattivi effettivi	Orizzont Ewropa	https://www.moreproject-horizon.eu/
MORE hija inizjattiva akkademika kollaborattiva li teżamina l-politika dwar ir-Ritorni u r-Riammissjonijiet tal-UE u tar-Renju Unit. Din teżamina l-konsegwenzi tagħha fuq il-ħajja tal-migranti irregolari, tal-familji tagħhom, tal-komunitajiet u tas-soċjetà inġenerali. L-inizjattiva tesplora approċċi alternattivi lil hinn mir-ritorn li jindirizzaw il-kawżi strutturali tal-irregolarità.

TITOLU III

UGWALJANZA

Artikolu 20

Ugwaljanza f’għajnejn il-liġi

RTP-AVF: Niftakru fil-Passat - Nevitaw il-Futur	CERV	https://ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/portal/screen/how-to-participate/org-details/999999999/project/101143794/program/43251589/details
Fl-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant, il-liġijiet u l-kampanji kontra d-diskors ta’ mibegħda huma mmirati lejn il-persuni LGBTQ+ u r-Rom. L-għan tal-proġett huwa li jibni l-kapaċità tas-soċjetajiet demokratiċi biex jipproteġu lill-komunità u lill-minoranzi miċ-ċaħda tad-drittijiet fundamentali u milli jisfaw mira ta’ diskors u reati ta’ mibegħda. Il-proġett għandu l-għan li jagħti s-setgħa lill-komunitajiet biex jaħdmu favur is-solidarjetà u jiġġieldu għall-ugwaljanza, u fl-aħħar mill-aħħar isaħħu d-demokrazija b’mod ġenerali fl-Ewropa.

Artikolu 21

Nondiskriminazzjoni

AHEAD: Kontra d-diskors ta’ Mibegħda fil-konfront tal-Komunità tar-Rom, tal-Migranti, tal-Minoranzi etniċi u ta’ Kwalunkwe grupp vulnerabbli għad-Diskriminazzjoni	ERASMUS+	https://projectahead.eu/our-project/
AHEAD għandu l-għan li jippromwovi n-nondiskriminazzjoni, l-inklużjoni, it-tolleranza, il-fehim reċiproku u multikulturali u jiġġieled ir-razziżmu, il-ksenofobija u forom oħrajn ta’ intolleranza kontra l-persuni u l-komunitajiet Rom u minoranzi etniċi oħrajn.​Dan jgħaqqad ir-riċerka, it-taħriġ, l-iskambji ta’ prattiki tajbin, il-laqgħat bejn il-partijiet ikkonċernati, l-OSĊ u l-assoċjazzjonijiet taż-żgħażagħ, u kampanja ta’ disseminazzjoni.

Butterfly effect (Effett farfett): Nibdlu l-attitudnijiet biex nibdlu d-dinja	CERV	https://www.butterflyeffect-project.eu/
Il-proġett, immexxi minn konsorzju ta’ organizzazzjonijiet, għandu l-għan li jindirizza l-inċidenti b’motivazzjoni razzjali li spiss jesperjenzaw iż-żgħażagħ li għandhom bejn l-14 u d-19-il sena minn minoranzi etniċi, reliġjużi jew lingwistiċi. Il-proġett jiffoka fuq il-bini tal-kapaċitajiet għaż-żgħażagħ, għall-komunitajiet edukattivi, għall-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ u għall-awtoritajiet edukattivi biex isibu soluzzjonijiet ġodda u innovattivi u jirrikonoxxu li kulħadd huwa responsabbli biex jindirizza l-mibegħda.

Il-proġett Kirjava: għajnuna lin-nies li ma twildux fil-pajjiż biex jirnexxu fil-Finlandja	FSE+	https://european-social-fund-plus.ec.europa.eu/en/projects/kirjava-helps-foreign-born-people-thrive-finland
Il-proġett jindirizza l-isfidi li jiffaċċjaw l-individwi fil-Finlandja li ma twildux fil-pajjiż, b’mod partikolari dawk f’riskju ta’ esklużjoni soċjali. Dan jipprovdi għajnuna biex tgħinhom jintegraw fil-komunitajiet il-ġodda tagħhom. Billi joffri taħriġ individwali, attivitajiet fi gruppi u sessjonijiet ta’ ħidma, dan għandu l-għan li jtejjeb il-ħiliet lingwistiċi, diġitali, vokazzjonali u ta’ litteriżmu. Dan itejjeb l-impjegabbiltà u jgħin biex jipprevjeni l-iżolament. Sal-lum, Kirjava għen lil aktar minn 50 persuna.

Artikolu 22

Id-diversità kulturali, reliġjuża u lingwistika

ROMHERITAGE: Itinerarji Ewropej tal-Wirt Kulturali tar-Rom	CREA	https://romheritage.eu/
Il-proġett għandu l-għan li joħloq network ta’ istituzzjonijiet, individwi u partijiet ikkonċernati soċjali, kulturali u ekonomiċi li jixtiequ jkunu parti mir-rikonoxximent u mit-tixrid tal-wirt kulturali tar-Rom Ewropej.

REACT-MEM: Insalvaw il-Memorji - Attiviżmu, Arti u Tifkira Pubblika	CERV	https://ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/portal/screen/how-to-participate/org-details/999999999/project/101143883/program/43251589/details
13-il sieħeb multidixxiplinari jesploraw modi ġodda ta’ ħidma bin-narrattiva dwar il-passat (eż. dwar il-konsegwenzi tat-Tieni Gwerra Dinjija, l-Olokawst, ir-reġimi totalitarji u l-passat kolonjali). Il-proġett għandu l-għan li jlaqqa’ flimkien lil individwi, komunitajiet, OSĊ u istituzzjonijiet li, permezz ta’ 65 inizjattiva, jesploraw id-dinamika bejn il-movimenti ta’ attivisti u n-narrattiva tal-memorja pubblika, fit-tfassil u t-tfassil mill-ġdid tal-kultura ta’ tifkira fl-Ewropa kontemporanja.

Artikolu 23

L-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel

100 fil-mija - L-ugwaljanza bejn il-ġeneri tagħti l-frott: Ngħinu lid-ditti Awstrijaċi jnaqqsu d-differenza fil-pagi bejn il-ġeneri	FSE+	https://european-social-fund-plus.ec.europa.eu/en/projects/helping-austrian-firms-close-gender-pay-gap
Il-proġett jappoġġa lill-kumpaniji fit-tfassil ta’ sistemi trasparenti ta’ remunerazzjoni u fit-titjib tal-opportunitajiet għan-nisa fuq ix-xogħol. Dan iqajjem kuxjenza dwar id-differenza fil-pagi bejn il-ġeneri u juri kif użu aħjar tad-diversità tal-forza tax-xogħol jista’ jippromwovi l-innovazzjoni.

BUDGET IT: Nibnu l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri permezz ta’ bbaġitjar skont il-ġeneru għal Trasformazzjoni Istituzzjonali	Orizzont Ewropa	https://budget-it.eu/ https://cordis.europa.eu/project/id/101094391
Il-proġett jaħdem favur bilanċ bejn il-ġeneri fl-istituzzjonijiet tar-riċerka fil-Bożnija, fis-Serbja u fit-Turkija. Il-proġett, megħjun minn universitajiet minn Spanja u mill-Italja, se jintegra l-ibbaġitjar skont il-ġeneru+ fil-pjanijiet għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri. Sa tmiem il-proġett, l-istituzzjonijiet sħab se jkunu pproduċew pjan għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri+ u baġits skont il-ġeneru+ integrati u inklużivi.

Línea Dona (Linja għan-Nisa) - Programm ta’ Impjiegi u Taħriġ: perkors ta’ ritorn għall-impjieg għan-nisa żvantaġġati	FSE+	https://european-social-fund-plus.ec.europa.eu/en/projects/employment-disadvantaged-women
Dan il-proġett għandu l-għan li jappoġġa lin-nisa qiegħda u żvantaġġati fil-Katalonja billi jipprovdi opportunitajiet ta’ impjieg u taħriġ. Bi tweġiba għall-ostakli identifikati f’evalwazzjoni tal-2016, dan joffri kuntratti ta’ xogħol full-time ta’ 12-il xahar flimkien ma’ taħriġ fil-ħiliet diġitali, il-lingwi u aktar. Il-proġett huwa mmirat lejn in-nisa li jiffaċċjaw sfidi sinifikanti, inklużi l-vittmi tal-vjolenza abbażi tal-ġeneru, in-nisa akbar fl-età u n-nisa b’diżabbiltà.

Artikolu 24

Id-drittijiet tat-tfal

Daphne-CHILD (Daphne-TFAL): Insawru s-servizzi tal-protezzjoni tat-tfal ta’ għada mat-tfal	CERV	https://eurochild.org/initiative/daphne-child-shaping-tomorrows-child-protection-services-with-children/
Dan il-programm ta’ sottogħotjiet u bini ta’ kapaċitajiet ta’ tlett snin se jappoġġa lill-OSĊ fil-livell lokali biex jindirizzaw il-vjolenza kontra t-tfal. Dan se jintegra l-fehmiet tat-tfal fl-għoti tas-servizz billi jippromwovi l-parteċipazzjoni sinifikattiva tagħhom.

ARICA: Nivvalutaw l-Indikaturi tar-Riskju ta’ Abbuż Sesswali tat-Tfal	ISF	https://www.aricaproject.eu/
Il-proġett għandu l-għan li jappoġġa lill-aġenziji tal-infurzar tal-liġi fil-ġlieda kontra l-abbuż sesswali tat-tfal (CSAM). Dan jiżviluppa teknoloġiji biex jittejbu l-kapaċitajiet tagħhom fl-investigazzjonijiet dwar is-CSAM online. Dawn jistgħu jibqgħu jintużaw wara t-tmiem tal-proġett.

CADRE (QAFAS): Alternattivi għad-detenzjoni fil-każ tat-tfal li jipproteġu d-drittijiet tagħhom fl-Ewropa	AMIF	https://www.dei-belgique.be/index.php/projets/acheves/projet-cadre.html
Il-proġett għandu l-għan li jippromwovi alternattivi effettivi għad-detenzjoni fil-każ tat-tfal migranti. Dan jikkontribwixxi għat-tmiem tal-użu tad-detenzjoni billi jippromwovi arranġamenti li jiżguraw il-benesseri u d-drittijiet tagħhom skont id-dritt tal-UE u dak internazzjonali.

Artikolu 25

Id-drittijiet tal-anzjani

KIFI: Ċentri ta’ Kura Matul il-Ġurnata għall-Anzjani	FSE+	https://european-social-fund-plus.ec.europa.eu/en/projects/day-care-centres-help-older-persons-meet-day-day-needs
Iċ-ċentri KIFI, filwaqt li jaħdmu mal-muniċipalitajiet u mal-OSĊ, jipprovdu ospitalità u kura lill-persuni akbar fl-età li ma jkunux kapaċi jieħdu ħsieb tagħhom infushom. Permezz ta’ servizzi li jinkludu attivitajiet ta’ infermerija u rikreazzjoni, il-KIFIs jippermettu lill-anzjani persuni akbar fl-età jgħixu mal-familji u fl-ambjent soċjali tagħhom, filwaqt li jevitaw l-istituzzjonalizzazzjoni u l-esklużjoni. Il-KIFIs joperaw fi 13-il reġjun tal-Greċja.

Disinn tas-servizz tal-benesseri mmexxi mid-data: Intejbu s-servizzi tal-benesseri għall-popolazzjoni anzjana tax-Xlokk tal-Finlandja	FEŻR	https://ec.europa.eu/regional_policy/en/projects/Finland/improving-wellbeing-services-for-south-eastern-finlands-elderly-population
Il-proġett, abbażi tar-riċerka u tal-ġbir tad-data, stabbilixxa pjattaforma għall-iżvilupp ta’ servizzi tal-benesseri għall-popolazzjoni tal-anzjani tas-Savonia tan-Nofsinhar. Ġew żviluppati 10 servizzi ġodda tal-benesseri u żewġ programmi edukattivi, li għandhom l-għan li jipprovdu benefiċċji fiżiċi pożittivi u fit-tul għall-anzjani.

Agħmel xewqa għal Vukovar: Inlaqqgħu flimkien lin-nisa akbar fl-età u lil dawk qiegħda permezz tal-kura	FSE+	https://european-social-fund-plus.ec.europa.eu/en/projects/bringing-together-older-and-unemployed-women-through-care
Il-proġett jippromwovi l-għoti ta’ appoġġ reċiproku lil individwi żvantaġġati u akbar fl-età fil-Kroazja. Dan jgħaqqad lin-nisa li jiffaċċjaw sfidi soċjali u marbuta mal-impjieg ma’ individwi akbar fl-età li jirrikjedu assistenza. 10 nisa minn sitwazzjonijiet vulnerabbli sabu impjieg bħala assistenti għal 50 anzjan, u dan tejjeb l-inklużjoni soċjali u naqqas l-iżolament. Il-proġett jintegra b’mod effettiv il-ħolqien tal-impjiegi mas-servizzi ta’ appoġġ, u b’hekk itejjeb il-kwalità tal-ħajja għaż-żewġ gruppi.

Artikolu 26

L-Integrazzjoni tal-persuni diżabbli

Attivi u Meħtieġa: It-togħma tal-inklużjoni soċjali: L-ispinta tal-Litwanja biex tippromwovi lill-persuni b’diżabbiltà fuq il-post tax-xogħol	FSE+	https://european-social-fund-plus.ec.europa.eu/en/projects/taste-social-inclusion-lithuanias-drive-promote-people-disabilities-workplace
Il-proġett għandu l-għan li jindirizza l-qgħad fost il-persuni b’diżabbiltà billi jidentifika l-punti b’saħħithom tagħhom u jiggwidahom biex isibu opportunitajiet ta’ impjieg. L-amministraturi inkarigati mill-ġestjoni tal-proġetti jivvalutaw il-ħtiġijiet ta’ kull parteċipant u jipprovdu servizzi mfassla apposta bħal gwida għall-karriera, żvilupp ta’ ħiliet personali, kif ukoll tiftix għal impjieg u appoġġ emozzjonali.

Pass ’il Quddiem: Daqqa t’id għall-familji bi tfal b’diżabbiltà	FSE+	https://european-social-fund-plus.ec.europa.eu/en/projects/helping-hand-families-children-disabilities
Il-proġett ipprovda lit-tfal b’diżabbiltà fl-iżvilupp b’appoġġ psikosoċjali u inklużjoni soċjali mtejba. Dan kellu l-għan li jnaqqas il-preġudizzju soċjali billi jinnormalizza l-attitudnijiet fost it-tfal u l-familji mingħajr ebda esperjenza preċedenti ta’ diżabbiltà. Il-proġett għen lil 70 tifel u tifla biex jaċċessaw attivitajiet u terapija inklużivi.

Mur l-iskola bi tbissima: Ngħinu lill-istudenti b’diżabbiltà fl-iżvilupp jilħqu l-potenzjal tagħhom	FSE+	https://european-social-fund-plus.ec.europa.eu/en/projects/helping-pupils-developmental-disabilites-realise-their-potential
Il-proġett jippromwovi l-edukazzjoni inklużiva u jtejjeb l-interazzjonijiet soċjali għall-istudenti b’diżabbiltà fl-iżvilupp fil-Kroazja. Dan joffri appoġġ imfassal apposta għall-ħtiġijiet ta’ kull student f’21 skola ewlenija. Billi jtejjeb l-impenn edukattiv u l-benesseri, il-proġett jgħin lill-istudenti b’diżabbiltà jilħqu l-potenzjal tagħhom, jippromwovu l-indipendenza u jibnu l-istima fihom infushom.

TITOLU IV

SOLIDARJETÀ

Artikolu 27

Id-dritt tal-ħaddiema għall-informazzjoni u l-konsultazzjoni fi ħdan l-impriża

UMN: UnionMigrantNet u l-Bliet Flimkien għall-Integrazzjoni	AMIF	https://www.unionmigrantnet.eu/
Il-proġett appoġġa lill-punti ta’ kuntatt tat-trade unions Ewropej, li jipprovdu informazzjoni u assistenza lill-migranti irrispettivament min-nazzjonalità jew mill-istatus ta’ immigrant jew ta’ residenza tagħhom.

Civilhood: Intejbu t-tranżizzjoni tal-minorenni mhux akkumpanjati għall-età adulta bikrija permezz tal-edukazzjoni ċivika u l-integrazzjoni fis-suq tax-xogħol	AMIF	https://civilhood.eu/
L-edukazzjoni ċivika hija mezz importanti għall-integrazzjoni tal-migranti fis-suq tax-xogħol, speċjalment il-minorenni mhux akkumpanjati li jkunu qegħdin isiru adulti. Il-proġett, biex jippromwovi d-dħul tagħhom fil-forza tax-xogħol tal-pajjiż il-ġdid tagħhom, se jħarreġ professjonisti fil-Greċja, fl-Italja, f’Ċipru, fis-Slovenja u fl-Awstrija biex jipprovdilhom il-ħiliet ċiviċi meħtieġa. Dan huwa mfassal biex jippromwovi t-trattament ta’ minorenni mhux akkumpanjati bħala detenturi tad-drittijiet, f’konformità mal-aħjar interessi tagħhom bħala tfal.

Artikolu 31

Kondizzjonijiet tax-xogħol ġusti u xierqa

Time2Grow (Ħin biex Nikbru): nipproteġu lill-persuni li jindokraw kontra l-burnout	FSE+	https://european-social-fund-plus.ec.europa.eu/en/projects/protecting-care-workers-against-burnout
Dan il-proġett jindirizza l-istress relatat max-xogħol fost il-persuni li jindokraw fil-Belġju, fil-Finlandja u fil-Polonja. Dan żviluppa metodi biex jipprevjeni l-burnout u jippromwovi l-benesseri, inkluż għodda għall-HR u sit web għall-impjegati biex jimmonitorjaw ir-reżiljenza u jfittxu appoġġ. L-għodda għall-HR hija lesta biex tintuża f’setturi u pajjiżi oħrajn.

The Cooperative Brewery (Il-Birrerija Kooperattiva) f’Puck: noħolqu impjiegi ġodda għal dawk l-aktar vulnerabbli fil-Polonja	FSE+	https://european-social-fund-plus.ec.europa.eu/en/projects/brewing-new-jobs-polands-most-vulnerable
Dan il-proġett għandu l-għan li jappoġġa lill-persuni b’diżabbiltà intellettwali billi jipprovdi opportunitajiet ta’ impjieg. The Cooperative Brewery jgħin lil dawn il-ħaddiema, li tħabtu biex isibu impjieg, jiżviluppaw ħiliet tradizzjonali fil-produzzjoni tal-birra kif ukoll ħiliet essenzjali fin-numeriżmu, fil-litteriżmu u organizzattivi, kif ukoll ħiliet fil-qasam tan-negozju u fin-networking.

T4DW: Proġett ta’ Kummerċ għal Xogħol Deċenti	Sħubija bejn l-UE u l-ILO	https://www.ilo.org/projects-and-partnerships/projects/trade-decent-work-0
Il-proġett għandu l-għan li jtejjeb l-applikazzjoni tal-Konvenzjonijiet fundamentali tal-ILO fil-pajjiżi sħab kummerċjali tal-UE permezz ta’ relazzjonijiet tax-xogħol u kundizzjonijiet tax-xogħol imtejba.

Artikolu 33

Il-ħajja tal-familja u professjonali

Seminar dwar id-Direttiva dwar il-Bilanċ bejn ix-Xogħol u l-Ħajja Privata - Equinet	CERV	https://equineteurope.org/seminar-work-life-balance-directive/
Is-seminar kellu l-għan li jibni l-kapaċitajiet tal-korpi tal-ugwaljanza għall-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar il-Bilanċ bejn ix-Xogħol u l-Ħajja Privata. Dan ipprovda analiżi dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva u l-argumenti għat-tisħiħ tal-kollaborazzjoni bejn l-ispettorati tax-xogħol u l-korpi tal-ugwaljanza biex il-ġenituri u l-persuni li jindokraw jiġi protetti mid-diskriminazzjoni.

RAFFAEL: Infasslu mill-ġdid l-attivitajiet b’mod li huwa favur il-familji fil-postijiet tax-xogħol ta’ Viterbo	FSE+	https://european-social-fund-plus.ec.europa.eu/en/projects/welcome-relief-overworked-parents
Dan il-proġett għen lil 100 familja biex jibbilanċjaw il-ħajja tax-xogħol u l-paternità fl-IT. Il-proġett ipprovda hotline mingħajr ħlas biex isiru arranġamenti għat-tħaris tat-tfal, il-kunsinni tal-merċa, u biex isiru appuntamenti, kif ukoll offra servizzi ta’ babysitting. Matul il-pandemija, offra appoġġ mill-bogħod għax-xogħol tad-dar u għen lill-familji jimmaniġġaw l-istress.

Back2Job (Lura lejn ix-Xogħol) - inġiniera meħtieġa	FSE+	https://ec.europa.eu/regional_policy/en/projects/germany/back2job-fishing-from-the-silent-reservoir-of-germanys-stem-skills
Il-proġett fassal pjan biex in-nisa bi kwalifiki STEM jerġgħu jibdew jagħmlu parti mill-forza tax-xogħol. Dan għandu l-għan li jħaffef il-ħajja professjonali tan-nisa fil-qasam tal-inġinerija billi jipprovdilhom karriera fl-oqsma rispettivi tagħhom.

ActiveMoms (Ommijiet Attivi): l-inklużjoni soċjali tan-nisa li joqogħdu d-dar mat-tfal tagħhom fl-età ta’ qabel l-iskola permezz tal-impjieg, tal-intraprenditorija, tan-netwerking u tal-volontarjat fil-Latvja u fl-Estonja	FEŻR	https://database.centralbaltic.eu/project/113
Il-proġett għandu l-għan li jippromwovi l-inklużjoni soċjali tan-nisa li jibqgħu d-dar mat-tfal tagħhom tal-età ta’ qabel l-iskola fis-suq tax-xogħol billi joħloq mudell biex irawwem l-impjegabbiltà u l-involviment tagħhom fl-intraprenditorija permezz ta’ pjattaforma interattiva tal-ICT u sensiela ta’ avvenimenti ta’ appoġġ.

Artikolu 34

Sigurtà soċjali u assistenza soċjali

L-Akkomodazzjoni l-Ewwel	FSE+	https://romodrom.cz/en/our-activities/housing/housing-first/
Żewġ OSĊ ipprovdew aċċess għall-akkomodazzjoni lir-Rom f’reġjun taċ-Ċekja. L-għan kien li tinkiseb u tinżamm akkomodazzjoni permanenti u li tittejjeb is-sitwazzjoni ġenerali tagħhom. Minħabba l-proġett u l-kooperazzjoni ma’ sidien privati, ġiet ipprovduta akkomodazzjoni fir-reġjun, fejn ir-Rom spiss ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet għal appartamenti muniċipali jew ma għandhomx fondi għall-akkomodazzjoni.

L-Akkomodazzjoni l-Ewwel fi Trieste: Kif Taljan sab dar fi Trieste wara snin jgħix fit-toroq ta’ Ruma	FSE+	https://european-social-fund-plus.ec.europa.eu/en/projects/housing-first-italy
Il-proġett ipprovda akkomodazzjoni permanenti u appoġġ intensiv lill-persuni mingħajr dar, inklużi dawk b’dipendenzi. Fl-2019, dan offra 10 appartamenti lil 30 resident u evolva biex jikkomplementa il-postijiet ta’ kenn tradizzjonali għall-persuni mingħajr dar. Fl-2021, il-proġett ġie rikonoxxut fil-Premjijiet Intemmu l-Kundizzjoni ta’ Persuni Mingħajr Dar għall-approċċ effettiv tiegħu f’dik li hija r-riintegrazzjoni.

Desegregazzjoni u rilokazzjoni ta’ familji emarġinati fil-provinċja ta’ Madrid, Spanja	FEŻR	https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/042f7559-fd3f-11ee-a251-01aa75ed71a1/language-en  (paġna 39)
Il-programm tejjeb is-sitwazzjoni tal-akkomodazzjoni ta’ bosta familji. L-Aġenzija tal-Akkomodazzjoni Soċjali ta’ Madrid irċeviet finanzjament għall-programmi ta’ risistemazzjoni u appoġġ għall-familji minn insedjamenti segregati, inklużi r-Rom. Dan ippermetta x-xiri ta’ 422 unità ta’ akkomodazzjoni soċjali. L-aġenzija kriethom biex tirriloka lill-familji minn żoni segregati u appoġġathom fl-aċċess għall-edukazzjoni, għall-impjiegi u għas-servizzi soċjali ewlenin.

Artikolu 35

Il-protezzjoni tas-saħħa

JACARDI: Azzjoni Konġunta dwar il-Mard Kardjovaskulari u d-Dijabete	EU4Health	https://jacardi.eu/
L-azzjoni se tappoġġa lil 21 pajjiż fit-tnaqqis tal-piż tal-mard kardjovaskulari u tad-dijabete. L-inizjattiva se timmobilizza 142 proġett pilota madwar l-Ewropa kollha. Din tinkludi attivitajiet dwar it-titjib tal-għarfien dwar is-saħħa, it-titjib tal-prevenzjoni primarja fost il-popolazzjonijiet b’riskju għoli u s-sensibilizzazzjoni għal persuni li jgħixu bil-mard u l-fornituri tal-kura tagħhom, kif ukoll dwar it-titjib tal-perkorsi ta’ servizz, l-awtoġestjoni, id-disponibbiltà tad-data u l-parteċipazzjoni fid-dinja tax-xogħol.

DYNAMO: Immudellar u valutazzjoni dinamika ta’ perkorsi ta’ saħħa u assistenza integrati li jtejbu l-kapaċità ta’ rispons tas-sistemi tas-saħħa	Orizzont Ewropa	https://dynamo-pcp.eu/
Il-proġett jaħdem biex jippermetti ppjanar rapidu tal-perkorsi ta’ assistenza għal sitwazzjonijiet fejn is-sistemi tal-kura tas-saħħa huma mhedda. Dan jibni r-reżiljenza tiegħu fl-UE u jikkontribwixxi għall-kapaċità tagħhom li jirrispondu għat-theddid għas-saħħa pubblika. Il-proġett se janalizza kif il-proċessi tat-twassil tas-servizzi jadattaw għall-bidliet, jaqsmu u jintegraw id-data transsettorjali u jiffaċilitaw l-ippjanar. Dan jinkludi organizzazzjonijiet u awtoritajiet minn diversi sistemi tal-kura tas-saħħa.

L-aġġornament, l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ programmi ta’ prevenzjoni fil-kura tas-saħħa primarja u fil-komunitajiet lokali: 25 ċentru għall-promozzjoni ta’ għajxien fi stat tajjeb ta’ saħħa	FSE+	https://european-social-fund-plus.ec.europa.eu/en/projects/25-centres-promotion-healthy-living
Il-proġett għandu l-għan li jtejjeb is-saħħa pubblika u jnaqqas l-inugwaljanzi tas-saħħa fis-Slovenja. Dan il-proġett, li ġie implimentat mill-Istitut Nazzjonali tas-Saħħa Pubblika, ifittex li jsaħħaħ is-servizzi preventivi billi jagħmilhom aktar aċċessibbli u rilevanti għall-individwi vulnerabbli u għat-tfal, billi joffri interventi komprensivi fiċ-ċentri tas-saħħa u jindirizza r-riskji ta’ mard kroniku.

Artikolu 36

Aċċess għal servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali

SHAPE-EU: Konsorzju Ewropew għall-Akkomodazzjoni Affordabbli	Programm tas-Suq Uniku	https://shape-affordablehousing.eu/
L-għan tal-proġett huwa li jappoġġa lill-fornituri tal-akkomodazzjoni soċjali, lill-awtoritajiet pubbliċi, u lill-SMEs fil-forniment ta’ akkomodazzjoni soċjali u affordabbli. Il-proġett jiffoka fuq ir-rinnovazzjonijiet fis-settur tal-akkomodazzjoni soċjali, u jippromwovi l-użu ta’ teknoloġiji intelliġenti u ċirkolari u approċċi ġodda li jinħolqu u jiġu ġestiti b’mod konġunt mal-komunitajiet lokali.

Artikolu 37

Protezzjoni tal-ambjent

YOUTHCLIMATEJUSTICE (ŻGĦAŻAGĦ, KLIMA U ĠUSTIZZJA): Ġustizzja favur it-tfal għall-kriżi klimatika - sentenzi postpaternalisti, litigazzjoni, parteċipazzjoni	Orizzont Ewropa	https://cordis.europa.eu/project/id/101088453   https://www.ucc.ie/en/youthclimatejustice/
Il-proġett jeżamina d-dinamika interġenerazzjonali fil-kuntest tal-ġustizzja klimatika. Dan se jsir billi jiġu eżaminati s-sentenzi, il-litigazzjoni u l-parteċipazzjoni taż-żgħażagħ. Il-proġett se juża l-immudellar tad-data tal-każistika; stħarriġiet; u riċerka parteċipattiva biex jiġu teorizzati r-rabtiet bejn id-drittijiet tat-tfal u l-azzjoni taż-żgħażagħ dwar il-klima.

A2J EARL: Aċċess għall-Ġustizzja għal Ewropa aktar ekoloġika	LIFE	https://www.clientearth.org/projects/access-to-justice-for-a-greener-europe/
Il-proġett għandu l-għan li jtejjeb l-implimentazzjoni u l-infurzar tal-liġi ambjentali fil-pajjiżi tal-UE billi jappoġġa l-kapaċitajiet tal-pubbliku biex iressaq każijiet ambjentali quddiem il-qorti.

FactCRICIS: Rispons Ewropew għall-Verifika tal-Fatti fi Kriżijiet tal-Klima	Azzjoni Preparatorja	https://efcsn.com/projects/factcricis/
L-azzjoni għandha l-għan li żżid il-kapaċità tal-organizzazzjonijiet ta’ verifika tal-fatti biex jidentifikaw u jneħħu d-diżinformazzjoni relatata mat-tibdil fil-klima u s-sitwazzjonijiet ta’ kriżi. Din se tistabbilixxi pakkett ta’ riżorsi, li jikkombina għodod teknoloġiċi avvanzati mal-għarfien espert dwar il-klima. Dan huwa mfassal biex isaħħaħ it-tħejjija tal-verifikaturi tal-fatti Ewropej biex jirrispondu għal miżinformazzjoni/diżinformazzjoni dwar il-klima u biex irawmu l-kollaborazzjoni transfruntiera.

Artikolu 38

Protezzjoni tal-konsumatur

Consumer Law Ready (Lest għal-Liġi tal-Konsumatur)	Il-Programm tas-Suq Uniku	https://www.consumerlawready.eu/
Il-proġett iħarreġ lill-SMEs dwar il-liġi tal-konsumatur tal-UE. Dan il-proġett li huwa żviluppat f’kollaborazzjoni ma’ organizzazzjonijiet tal-konsumatur u tal-industrija, huwa implimentat fi sħubija mal-Uffiċċju Ewropew tal-Għaqdiet tal-Konsumaturi BEUC, SME United u Eurochambres. Ħarrieġ ewlieni għal kull Stat Membru jħarreġ lil ħarrieġa nazzjonali, filwaqt li jtejjeb l-għarfien ġenerali. Il-kontenut online u offline jindirizza l-ispeċifiċitajiet nazzjonali fil-lingwi nazzjonali. Il-proġett ħarreġ lil aktar minn 2 500 SME.

ConsumerPro (Protezzjoni tal-Konsumatur)	Il-Programm tas-Suq Uniku	https://www.beuc.eu/consumer-pro-boosting-professionals-consumer-protection
Il-proġett għandu l-għan li jibni l-kapaċità tal-organizzazzjonijiet tal-konsumaturi u ta’ partijiet ikkonċernati oħrajn biex jipproteġu lill-konsumaturi fil-pajjiżi rispettivi tagħhom. L-implimentazzjoni hija fdata lill-BEUC. Mit-tnedija tal-proġett fl-2019, ġew organizzati aktar minn 100 attività ta’ bini tal-kapaċitajiet u aktar minn 2 000 professjonist li jieħdu ħsieb l-interessi tal-konsumaturi minn 325 organizzazzjoni mħarrġa.

TITOLU V

ĊITTADINANZA

Artikolu 39

Dritt tal-vot u dritt tal-kandidatura fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew

AP8: Activ8 u Particip8 (Attiva u Pparteċipa)	CERV	https://cesie.org/en/project/ap8/
Il-mira tal-proġett b’mod partikolari huma ż-żgħażagħ ta’ bejn is-16 u l-25 sena u l-persunal fil-qasam tal-edukazzjoni. Dan jappoġġa l-involviment taż-żgħażagħ u l-parteċipazzjoni demokratika permezz ta’ fuljetti diġitali u possibbiltajiet ta’ e-apprendiment u jippromwovi l-interess fil-Parlament Ewropew u fl-elezzjonijiet tal-2024. Il-proġett juża approċċi innovattivi biex irawwem id-demokrazija u jħarreġ lil persunal involut fit-tagħlim.

TEA: Assemblej ta’ TransEuropa	CERV	https://euroalter.com/projects/transeuropa-assemblies/
Wara l-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa, il-proġett ittestja prototip ta’ assemblej taċ-ċittadini, u organizza serje minnhom ma’ parteċipanti minn aktar minn 15-il pajjiż. Dawn iddeliberaw dwar il-prijoritajiet tagħhom għall-elezzjonijiet Ewropej tal-2024. Huma involvew lil ċittadini minn gruppi li għandhom l-anqas probabbiltà li jipparteċipaw fl-elezzjonijiet. Ir-rakkomandazzjonijiet influwenzaw il-manifesti elettorali tal-partiti politiċi. Il-proġett involva lil Membri tal-Parlament Ewropew u esperti li pprovdew informazzjoni preċiża dwar l-inizjattivi tal-UE.

IMMUNE 2 INFODEMIC (IMMUNITÀ MILL-INFODEMIJA): Nipproteġu liċ-ċittadini kontra d-diżinformazzjoni/l-miżinformazzjoni	CERV	https://immune2infodemic.eu/index.html
Il-proġett għandu l-għan li jipproteġi liċ-ċittadini tal-UE kontra d-diżinformazzjoni u l-miżinformazzjoni. Dan jipproduċi strumenti dwar il-litteriżmu diġitali, il-litteriżmu medjatiku u l-ħsieb kritiku u japplikahom f’20 avveniment. Il-mira tal-proġett huma r-residenti vulnerabbli b’għarfien limitat dwar il-miżinformazzjoni/id-diżinformazzjoni, iż-żgħażagħ u l-anzjani permezz ta’ serje ta’ avvenimenti online u offline. Il-proġett huwa appoġġat minn professjonisti fil-qasam tal-media, influwenzaturi tal-media soċjali u OSĊ.

Artikolu 45

Il-libertà ta’ moviment u ta’ residenza

EURECA: Aċċelleratur taċ-Ċittadinanza Ewropea	CERV	https://ecas.org/projects/european-citizenship-accelerator-eureca/
Il-proġett għandu l-għan li jsaħħaħ iċ-ċittadinanza u l-identità tal-UE permezz tal-involviment taċ-ċittadini, jappoġġa l-libertà tal-moviment fl-UE wara l-COVID, u jippromwovi d-drittijiet taċ-ċittadini mobbli tal-UE. Dan se jinkiseb permezz tal-bini tal-kapaċitajiet tal-organizzazzjonijiet u tal-awtoritajiet, ta’ kampanji ta’ sensibilizzazzjoni u ta’ rakkomandazzjonijiet ta’ politika għal ambjent aktar favorevoli għad-drittijiet taċ-ċittadini tal-UE.

TITOLU VI

ĠUSTIZZJA

Artikolu 47

Id-dritt għal rimedju effettiv u għal proċess imparzjali

InfoComPWDs: Informazzjoni u Komunikazzjoni: Il-pedamenti tal-ġustizzja għall-vittmi tal-kriminalità b’diżabbiltà	Programm Ġustizzja	https://validity.ngo/wp-content/uploads/2020/10/FINAL_ToR_International-Consultant-InfoComPWDs.pdf
L-operaturi fil-qasam tal-ġustizzja, inklużi l-imħallfin, il-prosekuturi u l-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi, ingħataw gwida dwar kif għandhom jegħlbu l-ostakli li l-persuni b’diżabbiltà jiffaċċjaw fl-aċċess għall-informazzjoni u fil-komunikazzjoni effettiva mas-sistema ġudizzjarja. Dan ikkontribwixxa għall-implimentazzjoni mtejba tad-Direttiva dwar id-Drittijiet tal-Vittmi.

WithYou (Miegħek): l-akkumpanjament tal-vittmi u tax-xhieda fis-sistema tal-ġustizzja	Programm Ġustizzja	https://ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/portal/screen/how-to-participate/org-details/999999999/project/878609/program/31070247/details
Il-proġett tejjeb l-implimentazzjoni tad-dritt tal-vittma li tkun akkumpanjata matul il-proċedimenti kriminali minn ħaddiema ta’ appoġġ. Dan għen biex tiġi indirizzata l-vittimizzazzjoni sekondarja matul il-proċedimenti billi ppromwova r-rispett għad-dritt tal-vittmi tal-kriminalità li jkunu akkumpanjati, u ta s-setgħa lill-vittmi u lix-xhieda li jipparteċipaw.

Modernizzazzjoni tas-settur tal-ġustizzja fil-Portugall	TSI	https://www.oecd.org/en/publications/modernisation-of-the-justice-sector-in-portugal_cbde9a7a-en.html
Il-Kummissjoni Ewropea u l-OECD jappoġġaw il-modernizzazzjoni tas-settur tal-ġustizzja fil-Portugall billi jassistuh fil-bidla lejn iċ-ċentriċità tal-utent u l-użu mtejjeb tat-teknoloġiji diġitali u d-data. Il-proġett jgħin fl-implimentazzjoni tal-prijoritajiet tal-UE dwar il-qasam diġitali. Dan se jnaqqas l-ostakli ta’ kulħadd fl-aċċess għall-ġustizzja, inkluż dak tan-nisa.

Artikolu 48

Il-preżunzjoni ta’ innoċenza u dritt għad-difiża

DigiRIGHTS (Drittijiet Diġitali): Diġitalizzazzjoni tad-drittijiet tad-difiża fi proċedimenti kriminali	Programm Ġustizzja	https://research.kuleuven.be/portal/en/project/3H220711
Il-proġett għandu l-għan li jippromwovi fehim tad-drittijiet proċedurali fid-dinja diġitali b’mod li jkun konformi mal-istandards tal-UE dwar id-drittijiet ta’ proċess ġust u d-drittijiet ta’ difiża. Il-proġett għandu l-għan li jevalwa l-grad sa fejn id-drittijiet proċedurali diġitalizzati huma ekwivalenti għar-rikonoxximent klassiku tagħhom. Dan imexxi l-interpretazzjoni tar-regoli tal-UE dwar id-drittijiet tal-persuni suspettati u akkużati, jikkontribwixxi għall-applikazzjoni effettiva u koerenti tagħhom, u jistabbilixxi standards ġodda għall-ambjent diġitali.

ARISA 2 - Nivvalutaw ir-Riskju ta’ Iżolament Soċjali tal-Persuni Suspettati u Akkużati: L-Impatt tal-Media	Programm Ġustizzja	https://arisa-project.eu/
B’kontribut għall-implimentazzjoni tad-Direttiva (UE) 2016/343 dwar it-tisħiħ ta’ ċerti aspetti tal-preżunzjoni tal-innoċenza u tad-dritt li wieħed ikun preżenti waqt il-proċess fil-proċedimenti kriminali, il-proġett analizza l-impatt tal-kopertura tal-media fuq il-persuni suspettati u akkużati. Dan eżamina r-regoli dwar it-tixrid pubbliku ta’ informazzjoni dwar proċedimenti kriminali fil-Bulgarija, fil-Greċja, fl-Italja u fi Spanja u żviluppa linji gwida għall-awtoritajiet ġudizzjarji u tal-infurzar tal-liġi u standards etiċi għall-media dwar l-iżvelar ta’ informazzjoni filwaqt li jirrispetta l-preżunzjoni tal-innoċenza.

Lista ta’ akronimi użati biex jirreferu għall-Programmi rispettivi tal-UE

Akronimu	Programm tal-UE
AMIF	Fond għall-Ażil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni
BMVI	Fond għall-Ġestjoni Integrata tal-Fruntieri – Strument għall-Ġestjoni tal-Fruntieri u għall-Viżi
CERV	Programm dwar iċ-Ċittadini, l-Ugwaljanza, id-Drittijiet u l-Valuri
CREA	Programm Ewropa Kreattiva
FEMSA	Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura
ERASMUS+	Programm tal-UE Erasmus+ għall-edukazzjoni, it-taħriġ, iż-żgħażagħ u l-isport
FEŻR	Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali
FSE+	Fond Soċjali Ewropew Plus
UE għas-saħħa	Programm l-UE għas-Saħħa
Sħubija bejn l-UE u l-ILO	Sħubija UE-ILO għall-kooperazzjoni fl-iżvilupp
FFPA	Qafas Finanzjarju u Ftehim ta’ Sħubija
Orizzont Ewropa	Orizzont Ewropa
Programm Ġustizzja	Programm Ġustizzja
LIFE	Programm LIFE
Azzjoni preparatorja	Innovazzjoni ta’ Azzjoni Preparatorja tal-UE għal trasformazzjoni bbażata fuq il-post
Programm tas-Suq Uniku	Programm tas-Suq Uniku
SRSP	Programm ta’ Appoġġ għal Riformi Strutturali
TSI	Strument ta’ Appoġġ Tekniku