Leagtar amach rialacha nua i dTreoir 2014/59/AE a chumhdaíonn institiúidí airgeadais atá i dtrioblóid mar gheall ar go leor acu Aontas Eorpach (EU) Ballstáit b’éigean dóibh airgead poiblí a instealladh isteach ina gcórais bhaincéireachta chun bainc a tharrtháil i ndiaidh ghéarchéim airgeadais 2008.
An treoir tá sé mar aidhm aige seachaint tarrthálacha a bhaineann le húsáid airgid na gcáiníocóirí i gcásanna teipe bainc amach anseo.
Bunaítear léi rialacha comhchoiteanna AE maidir le téarnamh agus le hathstruchtúrú na mbanc anásta.
PRÍOMHPHOINTÍ
Bainc a bhfuil deacrachtaí acu – cosc
Ní foláir do gach banc plean téarnaimh a ullmhú agus é a chur faoi bhráid an údaráis náisiúnta inniúil.
Ní mór don údarás náisiúnta plean réitigh a dhréachtú chomh maith ar eagla nach mbeadh an téarnamh éifeachtach agus go mbeadh gá le hathstruchtúrú (réiteach).
Leagtar síos leis an dá phlean na gníomhaíocht a bheidh le déanamh i gcás go mbeadh deacrachtaí ag banc agus go dteipfeadh air mar gheall orthu.
Bainc i ndrochstaid airgeadais – luath–idirghabháil
I gcás go bhfuil banc i ndrochstaid airgeadais, tá an chumhacht idirghabhála ag an údarás náisiúnta, mar shampla, trí riarthóir sealadach a cheapadh sa bhanc.
Bainc anásta — athstruchtúrú (réiteach)
Má leanann dul chun donais sa bhanc, tá cumhachtaí éagsúla ag an údarás náisiúnta réitigh le costais na teipe ar cháiníocóirí a laghdú lena n–áirítear a éileamh ar an earnáil phríobháideach na costais a íoc ar dtús.
B’éigean an sásra tarrthála sin, ar athrú cur chuige é i gcomparáid leis an uirlis phoiblí tarrthála, a chur i bhfeidhm faoi mhí Eanáir 2016. Bhí na Ballstáit ábalta a chinneadh an uirlis tarrthála inmheánaí a chorprú ina gcórais dlí roimh an dáta sin.
Má loiceann banc, beidh na scairshealbhóirí ar na chéad daoine a íocfaidh as na costais ar athstruchtúrú. Ar Aghaidh, creidiúnaithe iarrtar orthu ranníocaíocht a dhéanamh, le taisceoirí neamhráthaithe (ag sealbhú taiscí os cionn €100 000) ag teacht isteach sa deireadh. Treoir Leasaitheach (EU) 2017/2399 comhchuibhiú a dhéanamh ar na rialacha maidir le hordlathas creidiúnaithe bainc trí chruthú aicme nua fiachais shinsearaigh neamhthosaíochta a bhfuil rangú níos airde aige i ndócmhainneacht ná ionstraimí cistí dílse agus dliteanais fho-ordaithe ach níos ísle ná dliteanais shinsearacha eile. Tá sé mar aidhm leis an aicmiú reachtúil nua sin le haghaidh fiachas sinsearach neamhthosaíochta feabhas a chur ar chur i bhfeidhm na huirlise tarrthála inmheánaí i ndáil le hionstraimí fiachais atá incháilithe i leith an íoscheanglais maidir le cistí dílse agus dliteanais incháilithe (ICDI). Cabhróidh sé freisin le cur i bhfeidhm san EU an Caighdeán Cumas Iomlán Ionsúcháin Caillteanais do institiúidí airgeadais domhanda atá tábhachtach go sistéamach.
Caithfidh scairshealbhóirí agus na creidiúnaithe cur le costais chaillteanais na hinstitiúide anásta. Cumhdaítear leo caillteanais nach lú ná 8 % de dhliteanais (fiacha nó oibleagáidí) iomlána an bhainc lena mbaineann plean athstruchtúraithe. Má tá caillteanais le híoc ina dhiaidh sin, is féidir idirghabháil a dhéanamh tríd an an gciste réitigh (féach thíos). Cuimsítear sna cumhachtaí eile atá ag na húdaráis náisiúnta an fhéidearthacht an institiúid atá á hathstruchtúrú a dhíol nó í a chumasc le ceann eile.
Chun an caighdeán Cumas Iomlán Ionsúcháin Caillteanais arna fhorbairt ag an Bord Cobhsaíochta Airgeadais in November 2015, Treoir Leasaitheach (EU) 2019/879 tugadh isteach rialacha nua maidir le hacmhainneacht institiúidí creidmheasa agus gnólachtaí infheistíochta chun caillteanais a ionsú agus a athchaipitliú.
Treoir Leasaitheach (EU) 2022/2556 ailíníonn sé forálacha na treorach, agus roinnt treoracha gaolmhara eile, leis na ceanglais maidir le riosca TFC d’eintitis airgeadais a leagtar amach sa rialachán maidir le hathléimneacht oibríochtúil dhigiteach na hearnála airgeadais, Rialachán (EU) 2022/2554 (féach achoimre).
Cistí náisiúnta réitigh chun tacaíocht airgeadais a thabhairt do phleananna athstruchtúraithe na mbanc
Ní mór do gach Ballstát ciste náisiúnta réitigh a bhunú arna mhaoiniú roimh ré ag institiúidí creidmheasa agus gnólachtaí infheistíochta atá bunaithe ina gcríoch féin. Bainfear úsáid as an gciste seo le hathchóiriú banc anásta a mhaoiniú.
Pointe rochtana aonair Eorpach
Treoir Leasaitheach (EU)2023/2864 cuirtear airteagal isteach i dTreoir 2014/59/AE lena gceanglaítear ar Bhallstáit, ó , chun a chinntiú, agus aon fhaisnéis rialáilte á poibliú, go gcuirfidh an t-eintiteas ábhartha an fhaisnéis sin faoi bhráid an chomhlachta bailiúcháin ag an am céanna. Caithfidh siad fógra a thabhairt freisin don Údarás Eorpach um Urrúis agus Margaí chun é a dhéanamh inrochtana ar anPointe rochtana aonair Eorpach, arna bhunú faoi Rialachán (EU) 2023/2859.
An ICDI inmheánach a shocrú ar bhonn comhdhlúite
Treoir Leasaitheach (EU)2024/1174 tugann sé isteach rialacha a cheadaíonn d’údaráis réitigh an MREL inmheánach a shocrú ar bhonn comhdhlúite, faoi réir coinníollacha áirithe. Déantar é sin chun an fhéidearthacht go n–imreofar tionchar díréireach, díobhálach ar struchtúir áirithe de chuid an ghrúpa baincéireachta a mhaolú, is iad sin iad siúd a oibríonn faoi mháthairchuideachta shealbhaíochta agus struchtúir cuideachtaí oibriúcháin áirithe – cás a shainaithin an Coimisiún Eorpach. I gcás ina dtugann an t–údarás réitigh cead do ghrúpa baincéireachta an chóireáil chomhdhlúite sin a chur i bhfeidhm, ní bheidh sé d’oibleagáid ar na fochuideachtaí idirmheánacha a sealúchais aonair ón ICDI inmheánach a asbhaint.
Comhordú le húdaráis árachais
Treoir Leasaitheach (EU)2025/1 tugtar isteach ceanglais nua i dTreoir 2014/59/AE chun comhroinnt faisnéise agus comhordú idir údaráis réitigh agus mhaoirseachta árachais agus baincéireachta a chinntiú. Go háirithe, foráiltear leis maidir le dlúthchomhar idir na húdaráis sin agus pleananna téarnaimh agus réitigh á ndréachtú acu d’eintitis agus do ghrúpaí atá mar chuid de chomhchuideachtaí airgeadais agus maidir lena rannpháirtíocht sna coláistí réitigh.
na himthosca agus na coinníollacha faoina bhféadfaí ranníocaíochtaí aisíocaíochta institiúide le ciste réitigh a iarchur i bpáirt nó go hiomlán,
na critéir a úsáidtear lena chinneadh cé acu gníomhaíochtaí, seirbhísí agus oibríochtaí de chuid na hinstitiúide atá riachtanach don gheilleagar, agus
na critéir a úsáidtear chun príomhlínte gnó agus seirbhísí gaolmhara a chinneadh;
Rialachán Tarmligthe (AE) 2016/860 lena sonraítear tuilleadh na cúinsí ina bhfuil eisiamh ó chur i bhfeidhm cumhachtaí díluachála agus comhshó riachtanach faoi Airteagal 44(3) de Threoir 2014/59/AE;
Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2016/911 i ndáil le foirm agus ábhar an chur síos ar chomhaontuithe tacaíochta airgeadais grúpa;
Rialachán Cur Chun Feidhme (EU) 2016/962 maidir le formáidí, teimpléid agus sainmhínithe aonfhoirmeacha le húsáid ag na húdaráis inniúla agus faisnéis á sainaithint agus á tarchur ó na húdaráis inniúla agus ó na húdaráis réitigh chuig an Údarás Baincéireachta Eorpach;
Rialachán Tarmligthe (AE) 2016/1075 maidir le, i measc nithe eile, caighdeáin i gcomhair ábhar pleananna téarnaimh, pleananna réitigh agus pleananna réitigh grúpa;
Rialachán Tarmligthe (AE) 2016/1400 maidir le híosghnéithe plean atheagraithe gnó agus íos-ábhair na dtuarascálacha maidir lena chur chun feidhme;
Rialachán Tarmligthe (AE) 2016/1401 maidir le caighdeáin le haghaidh modheolaíochtaí agus prionsabal ar luacháil dliteanas a thagann as díorthaigh;
Rialachán Tarmligthe (AE) 2016/1450 maidir leis na critéir a bhaineann leis an modheolaíocht chun an ICDI a shocrú;
Rialachán Tarmligthe (AE) 2016/1712 maidir le caighdeáin um fhaisnéis ar chonarthaí airgeadais;
Rialachán Tarmligthe (AE) 2017/867 maidir le haicmí socruithe atá le cosaint in aistriú páirteach maoine;
Rialachán Tarmligthe (AE) 2018/344 maidir leis na caighdeáin theicniúla rialála lena sonraítear na critéir a bhaineann leis na modheolaíochtaí chun an difríocht i láimhseáil réitigh a luacháil;
Rialachán Tarmligthe (AE) 2018/345 maidir le caighdeáin theicniúla rialála lena sonraítear na critéir a bhaineann leis an modheolaíocht maidir le luach sócmhainní agus dliteanas institiúidí nó eintiteas;
Rialachán Tarmligthe (AE) 2019/348 maidir le caighdeáin theicniúla rialála lena sonraítear na critéir i ndáil le measúnú a dhéanamh ar thionchar teipthe institiúide ar mhargaí airgeadais, ar institiúidí eile agus ar choinníollacha um maoiniú;
Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2021/622 maidir le caighdeáin theicniúla cur chun feidhme maidir leis na teimpléid, na treoracha agus an mhodheolaíocht chun tuairisciú a dhéanamh ar an íoscheanglas maidir le ICDI don Údarás Baincéireachta Eorpach;
Rialachán Tarmligthe (EU) 2021/1118 maidir le caighdeáin theicniúla rialála lena sonraítear an modheolaíocht atá le húsáid ag údaráis réitigh chun an ceanglas dá dtagraítear i dTreoir 2013/36/AE agus an ceanglas maoláin chomhcheangailte d’eintitis réitigh a mheas ar leibhéal comhdhlúite an ghrúpa réitigh i gcás nach bhfuil an grúpa réitigh faoi réir na gceanglas sin faoin treoir;
Rialachán Tarmligthe (AE) 2021/1340 maidir le caighdeáin theicniúla rialála lena gcinntear inneachar na dtéarmaí conarthacha i dtaca le haitheantas a thabhairt do chumhachtaí um bac réitigh.
Rialachán Tarmligthe (AE) 2021/1527 maidir le caighdeáin theicniúla rialála le haghaidh aitheantas conarthach ar chumhachtaí díluachála agus comhshó;
Rialachán Tarmligthe (AE) 2023/662 lena leasaítear Rialachán Tarmligthe (AE) 2015/63 a mhéid a bhaineann leis an modheolaíocht chun dliteanais a eascraíonn as díorthaigh a ríomh;
Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2024/1618 lena leasaítear Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2021/763 a mhéid a bhaineann le tuairisciú maoirseachta agus nochtadh poiblí an íoscheanglais le haghaidh cistí dílse agus dliteanais incháilithe; agus
Rialachán Tarmligthe (AE) 2024/895 lena leasaítear Rialachán Tarmligthe (AE) 2015/63 a mhéid a bhaineann le ríomh dliteanas incháilithe agus leis an gcóras idirthréimhseach;
CATHAIN A BHEIDH NA RIALACHA I bhFEIDHM?
Treoir 2014/59/EU b'éigean a bheith traschurtha isteach sa dlí náisiúnta ag , agus tá na rialacha i bhfeidhm ó shin .
B’éigean Treoir leasaitheach (AE) 2017/2399 a thrasuí sa dlí náisiúnta faoin agus tá na rialacha i bhfeidhm ón dáta sin.
B’éigean Treoir leasaitheach (AE) 2019/879 a thrasuí sa dlí náisiúnta faoin . Tá a cuid rialacha i bhfeidhm sna Ballstáit ón dáta sin i leith, seachas an riail maidir le nochtadh poiblí ICDI, atá i bhfeidhm ón , agus d’fhéadfaí iad a chur i bhfeidhm ar dhátaí níos déanaí in imthosca áirithe.
B’éigean Treoir leasaitheach (AE) 2022/2556 a thrasuí sa dlí náisiúnta faoin agus tá rialacha i bhfeidhm ón dáta sin.
Treoir Leasaitheach (EU) 2023/2864 b'éigean é a thrasuíomh i ndlí náisiúnta ag agus tá iarratas déanta acu ón dáta sin.
B’éigean Treoir leasaitheach (AE) 2024/1174 a thrasuí sa dlí náisiúnta faoin , agus tá na rialacha i bhfeidhm ón .
Treoir Leasaitheach (EU) 2025/1 ní mór é a thrasuíomh i ndlí náisiúnta ag , agus beidh feidhm ag na rialacha ó .
Treoir 2014/59/EU ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear creat chun institiúidí creidmheasa agus gnólachtaí infheistíochta a théarnamh agus a réiteach agus lena leasaítear Treoir 82/891/CEE ón gComhairle, agus Treoracha 2001/24/CE, 2002/47/CE, 2004/25/CE, 2005/56/CE, 2007/36/CE, 2011/35/AE, 2012/30/AE agus 2013/36/AE, agus Rialacháin (AE) Níl 1093/2010 agus (EU) Níl 648/2012, ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (OJ L 173, , pp. 190–348).
Rinneadh leasuithe comhleanúnacha ar Treoir 2014/59/AE a chorprú sa bhundoiciméad. Níl de luach ar an leagan comhdhlúite seo ach luach doiciméadach amháin.
DOICIMÉID GHAOLMHARA
Treoir (AE) 2025/1 lena mbunaítear creat le haghaidh gnóthais árachais agus athárachais a théarnamh agus a réiteach (IRRD).
Rialachán (AE) 2023/2859 lena mbunaítear pointe rochtana aonair Eorpach lena soláthraítear rochtain láraithe ar fhaisnéis atá ar fáil don phobal agus atá ábhartha do sheirbhísí airgeadais, do mhargaí caipitil agus don inbhuanaitheacht.
Rialachán (AE) 2022/2554 maidir le hathléimneacht dhigiteach oibríochtúil don earnáil airgeadais (An Gníomh um Athléimneacht Dhigiteach Oibríochtúil (DORA)).
Treoir (AE) 2022/2556 lena leasaítear treoracha éagsúla earnála airgeadais a mhéid a bhaineann le hathléimneacht dhigiteach oibríochtúil.
Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2021/622 lena leagtar síos caighdeáin theicniúla cur chun feidhme le haghaidh chur i bhfeidhm Threoir 2014/59/AE maidir le teimpléid aonfhoirmeacha don tuairisciú ar an íoscheanglas maidir le cistí dílse agus dliteanais incháilithe.
Rialachán Tarmligthe (AE) 2021/1118 lena bhforlíontar Treoir 2014/59/AE maidir le caighdeáin theicniúla rialála lena sonrófar an mhodheolaíocht chun an ceanglas dá dtagraítear in Airteagal 104a de Threoir 2013/36/AE agus an ceanglas maoláin chomhcheangailte a mheas i dtaca le heintitis réitigh.
Rialachán Tarmligthe (AE) 2021/1340 lena bhforlíontar Treoir 2014/59/AE maidir le caighdeáin theicniúla rialála lena gcinntear inneachar na dtéarmaí conarthacha i dtaca le haitheantas a thabhairt do chumhachtaí um bac réitigh.
Rialachán Tarmligthe (AE) 2021/1527 lena bhforlíontar Treoir 2014/59/AE maidir le caighdeáin theicniúla rialála le haghaidh aitheantas conarthach ar chumhachtaí díluachála agus comhshó.
Rialachán Tarmligthe (EU) 2019/348 lena gcuirtear caighdeáin theicniúla rialála maidir leis na critéir chun measúnú a dhéanamh ar thionchar theip institiúide ar mhargaí airgeadais, ar institiúidí eile agus ar choinníollacha maoinithe, i bhfeidhm ar Threoir 2014/59/AE.
Rialachán Tarmligthe (EU) 2018/344 lena bhforlíontar Treoir 2014/59/AE le caighdeáin theicniúla rialála maidir leis na critéir agus na modheolaíochtaí chun difríocht i gcóireáil i réiteach a luacháil.
Rialachán Tarmligthe (EU) 2018/345 lena bhforlíontar Treoir 2014/59/AE le caighdeáin theicniúla rialála maidir leis na critéir agus an modheolaíocht chun sócmhainní agus dliteanais institiúidí nó eintiteas a luacháil.
Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2025/2303 lena leagtar síos caighdeáin theicniúla cur chun feidhme maidir le nósanna imeachta, foirmeacha agus teimpléid le haghaidh faisnéise chun críoch pleananna réitigh de bhun Threoir 2014/59/AE.
Rialachán Tarmligthe (EU) 2017/867 maidir le haicmí socruithe atá le cosaint i gcás aistriú páirteach maoine faoi Airteagal 76 de Threoir 2014/59/AE.
Rialachán Tarmligthe (EU) 2016/778 lena bhforlíontar Treoir 2014/59/AE maidir le cur siar imeachtaí urghnácha iar-phost ranníocaíochtaí agus maidir le critéir chun feidhmeanna criticiúla agus línte gnó lárnacha a chinneadh.
Rialachán Tarmligthe (EU) 2016/860 ina sonrófar na himthosca ina bhfuil gá le heisiamh ó chumhachtaí díluachála nó comhshó faoi Airteagal 44(3) de Threoir 2014/59/AE.
Rialachán Cur Chun Feidhme (EU) 2016/911 lena leagtar síos caighdeáin theicniúla cur chun feidhme maidir le foirm agus ábhar tuairiscí ar chomhaontuithe tacaíochta airgeadais grúpa faoi Threoir 2014/59/AE.
Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2016/962 lena leagtar síos caighdeáin theicniúla cur chun feidhme maidir leis na formáidí, na teimpléid agus na sainmhínithe le haghaidh faisnéise arna cur faoi bhráid an Údaráis Baincéireachta Eorpaigh faoi Threoir 2014/59/AE.
Rialachán Tarmligthe (EU) 2016/1075 lena bhforlíontar Treoir 2014/59/AE le caighdeáin theicniúla rialála maidir le pleananna téarnaimh agus réitigh, luachálaithe neamhspleácha, luachálacha, aitheantas conarthach, fógraí, fógraí fionraí agus feidhmiú na gcoláistí réitigh.
Rialachán Tarmligthe (EU) 2016/1400 lena bhforlíontar Treoir 2014/59/AE le caighdeáin theicniúla rialála maidir leis na heilimintí íosta de phleananna atheagrúcháin ghnó agus de thuarascálacha dul chun cinn.
Rialachán Tarmligthe (AE) 2016/1401 lena bhforlíontar Treoir 2014/59/AE le caighdeáin theicniúla rialála maidir le modheolaíochtaí agus prionsabail le haghaidh luacháil dliteanas a eascraíonn as díorthaigh.
Rialachán Tarmligthe (EU) 2016/1450 lena bhforlíontar Treoir 2014/59/AE le caighdeáin theicniúla rialála maidir leis na critéir agus an modheolaíocht chun MREL a shocrú.
Rialachán Tarmligthe (EU) 2016/1712 lena bhforlíontar Treoir 2014/59/AE le caighdeáin theicniúla rialála maidir leis an bhfaisnéis íosta ar chonarthaí airgeadais chun críocha réitigh.
Rialachán Tarmligthe (EU) 2015/63 lena bhforlíontar Treoir 2014/59/AE maidir le roimh ré ranníocaíochtaí le socruithe maoinithe réitigh.