Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή
SOC/601
Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας
ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ
Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή
Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας
[COM(2018) 472 final – 2018/0250 (COD)]
Εισηγητής: José Antonio MORENO DÍAZ
|
Αίτηση γνωμοδότησης
|
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 02/07/2018
Συμβούλιο, 25/07/2018
|
|
Νομική βάση:
|
Άρθρα 82 παράγραφος 1, 84, 87 παράγραφος 2 και 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
|
|
|
|
|
Αρμόδιο τμήμα
|
«Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις, δικαιώματα του πολίτη»
|
|
Υιοθετήθηκε από το ειδικευμένο τμήμα
|
26/09/2018
|
|
Υιοθέτηση από την Ολομέλεια
|
18/10/2018
|
|
Σύνοδος ολομέλειας αριθ.
|
538
|
|
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
(υπέρ / κατά / αποχές)
|
141/3/4
|
1.Συμπεράσματα και συστάσεις
1.1Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται την ανάγκη να χορηγηθούν περισσότερα μέσα σε επιχειρησιακές και προληπτικές δράσεις και προγράμματα στον τομέα της ασφάλειας και στηρίζει τη δημιουργία, για τον σκοπό αυτό, ενός ευέλικτου και διαφανούς ταμείου, η κατανομή του οποίου θα πληροί τα επιχειρησιακά κριτήρια και τους στόχους του, που θα έχουν καθοριστεί με σαφήνεια και προβλεψιμότητα, με σκοπό την ενίσχυσή τους.
1.2Η διάρθρωση του Ταμείου Ασφάλειας πρέπει να βασίζεται στην εμβάθυνση της προληπτικής πολιτικής, και για τον σκοπό αυτό είναι απαραίτητο να βασιζόμαστε και να συνεργαζόμαστε ενεργά με την κοινωνία των πολιτών, ιδίως στην παροχή βοήθειας και οργάνωσης στα θύματα, στον έλεγχο των παραγόντων ασφάλειας και στην πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης.
1.3Οι χρηματοδοτήσεις του Ταμείου πρέπει να εξαρτώνται αποκλειστικά, είτε προορίζονται για κράτη της Ένωσης είτε για τρίτες χώρες, από δημόσιους φορείς που να εγγυώνται αποτελεσματικά τον αταλάντευτο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
1.4Η ΕΟΚΕ πρέπει να λάβει μέρος ως παρατηρητής στη δημιουργία και την ανάπτυξη αυτού του ταμείου, προκειμένου να πάρει υπόσταση η γνώμη της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών σε επίπεδο ΕΕ.
1.5Εφίσταται η προσοχή στην ανάγκη να αντιμετωπιστεί ειδικά ο κίνδυνος που συνεπάγεται η βίαιη ριζοσπαστικοποίηση ακροδεξιών ομάδων.
1.6Εφίσταται η προσοχή στην ανάγκη καταπολέμησης των μηχανισμών χρηματοδότησης και ροής κεφαλαίων των οργανωμένων εγκληματικών ομάδων.
1.7Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι είναι απαραίτητο να υπερβούμε τη φάση της απλής αντίδρασης και να προχωρήσουμε σε βαθύτερες προληπτικές πολιτικές, μελετώντας τις βαθύτερες αιτίες για τις οποίες ορισμένα άτομα ριζοσπαστικοποιούνται και αποτελούν κίνδυνο για τους συνανθρώπους τους, καθώς και τους μηχανισμούς χρηματοδότησης των βίαιων ομάδων.
1.8Τα ανθρώπινα δικαιώματα πρέπει, από την ίδια τη θεμελιώδη φιλοσοφία της Ένωσης, να αποτελούν αναπόσπαστο και καθοριστικό μέρος κάθε δράσης. Στην περίπτωση ενός ταμείου χρηματοδότησης, αυτό πρέπει να διαμορφωθεί μέσω της άρνησης των χρηματοδοτήσεων από το Ταμείο σε όσους δεν αποδεικνύουν ότι πληρούν τις ελάχιστες προδιαγραφές. Αυτό προκύπτει από την πρόσφατη πρόταση της Επιτροπής για τα οικονομικά μέτρα για την εξασφάλιση του κράτους δικαίου στα κράτη μέλη, καθώς και από τη συσταθείσα ομάδα θεμελιωδών δικαιωμάτων και κράτους δικαίου της ΕΟΚΕ.
2.Κείμενο της πρότασης
2.1Στο παρόν έγγραφο ενσωματώνεται μεθοδολογικά το περιεχόμενο του άρθρου 2 της πρότασης της Επιτροπής όσον αφορά τους ορισμούς των διαφόρων εννοιών που χρησιμοποιούνται στην ανάπτυξή του.
2.2Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται τον προβληματισμό της υπό μελέτη πρότασης, με βάση την πραγματικότητα των απειλών για την ασφάλεια στην Ευρώπη, οι οποίες έχουν εντατικοποιηθεί και διαφοροποιηθεί με τη μορφή τρομοκρατικών επιθέσεων και νέων μορφών οργανωμένου εγκλήματος και κυβερνοεγκλήματος.
2.3Η ασφάλεια έχει μια εγγενώς διασυνοριακή διάσταση και, ως εκ τούτου, απαιτεί ισχυρή και συντονισμένη απάντηση της ΕΕ: πέραν της εσωτερικής ασφάλειας, η ΕΕ αντιμετωπίζει πολύπλοκες εξωτερικές απειλές τις οποίες δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μεμονωμένα κανένα κράτος μέλος.
2.4Η ασφάλεια θα παραμείνει ζήτημα κρίσιμης σημασίας για την ΕΕ τα προσεχή έτη και οι πολίτες της Ευρώπης στρέφονται προς την Ένωση και τις εθνικές κυβερνήσεις για την επίτευξη ασφάλειας σε έναν ταχέως μεταβαλλόμενο και αβέβαιο κόσμο. Ως εκ τούτου, είναι επιθυμητό να υλοποιηθούν δράσεις στον εκπαιδευτικό και παιδαγωγικό τομέα για την πρόληψη των βίαιων συμπεριφορών, συμπεριλαμβανομένων των διδακτικών βιβλίων και του σχολικού υλικού, ώστε να προκρίνεται το όραμα του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων, του πλουραλισμού και της ποικιλομορφίας.
2.5Ασφαλώς, τα κράτη μέλη δεν μπορούν να διαχειριστούν μεμονωμένα τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ένωση, ιδίως όσες προέρχονται από τη διεθνή τρομοκρατία, χωρίς την οικονομική και τεχνική στήριξη της ΕΕ. Σε μια εποχή όπου η τρομοκρατία, με προέλευση τόσο εντός όσο και εκτός των συνόρων μας και τόσο με θρησκευτικό όσο και με εξτρεμιστικό πολιτικό χαρακτήρα, προερχόμενη κυρίως από την άκρα δεξιά, όπως και οι άλλοι κίνδυνοι που προκαλούνται από το εμπόριο ναρκωτικών, την εμπορία ανθρώπων με σκοπό την εκμετάλλευσή τους και άλλα σοβαρά εγκλήματα δεν γνωρίζουν σύνορα, εξακολουθεί να αποτελεί ευθύνη των κρατών μελών να παρέχουν δημόσια ασφάλεια στους πολίτες τους, με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, που κατοχυρώνονται και στα κείμενα της ΕΕ και στις διεθνείς συνθήκες.
2.6Η ΕΕ μπορεί και πρέπει να υποστηρίζει αυτές τις δράσεις και, στο πλαίσιο αυτό, οι Συνθήκες προβλέπουν την ανάγκη εξασφάλισης υψηλού επιπέδου ασφάλειας, μέσω προληπτικών μέτρων, καθώς και μέσω του συντονισμού και της συνεργασίας μεταξύ αστυνομικών, δικαστικών και άλλων αρμόδιων αρχών, όπως οι αποκεντρωμένοι οργανισμοί.
2.7Ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ), ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κατάρτιση στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (CEPOL) και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (EMCDDA), παίζουν βασικό επιχειρησιακό, συντονιστικό και υποστηρικτικό ρόλο στην εφαρμογή των προτεραιοτήτων, των στόχων και των δραστηριοτήτων της ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας.
2.8Το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας δημιουργείται για τη διευκόλυνση της διασυνοριακής συνεργασίας και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας των κρατών μελών και άλλων συναφών αρχών. Ειδικότερα, αυτή η συνεργασία δομείται με τη διαλειτουργικότητα των διαφόρων συστημάτων πληροφοριών της ΕΕ για την ασφάλεια, καθιστώντας τη διαχείριση των συνόρων και των μεταναστευτικών ροών πιο αποτελεσματική, και με κοινές επιχειρησιακές δράσεις, καθώς και με την παροχή στήριξης για την κατάρτιση, την οικοδόμηση θεμελιωδών υποδομών σχετικών με την ασφάλεια, τη δημιουργία και την επεξεργασία καταστάσεων με ονόματα επιβατών, σύμφωνα με το σχετικό κεκτημένο της ΕΕ, καθώς και την αγορά του απαραίτητου τεχνικού εξοπλισμού.
2.9Αυτό το ταμείο έχει ως στόχο την εντατικοποίηση της διασυνοριακής επιχειρησιακής συνεργασίας, όσον αφορά την πρόληψη, την ανίχνευση και τη διερεύνηση του διασυνοριακού εγκλήματος, καθώς και τη στήριξη των προσπαθειών που στοχεύουν στην ενίσχυση των ικανοτήτων για την πρόληψη του εν λόγω εγκλήματος, συμπεριλαμβανομένης της τρομοκρατίας, ιδίως μέσω ενισχυμένης συνεργασίας μεταξύ των δημόσιων αρχών, της κοινωνίας των πολιτών και των ιδιωτικών φορέων όλων των κρατών μελών.
2.10Η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στον προβληματισμό για την ασφάλεια υπήρξε ένα εξαιρετικά ενδεδειγμένο και απαραίτητο μέσο για τη βελτίωση της ποιότητας όσον αφορά τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, για την επαγρύπνηση ως προς το να μην υπάρχει υπέρβαση εξουσίας από τις αρχές, και για την καταγγελία ορισμένων ανεπιθύμητων συμπεριφορών, οι οποίες όμως αποτελούν συνεχή πειρασμό. Στον δημοκρατικό μας χώρο δεν πρέπει η μέριμνα να αφορά αποκλειστικά και μόνον την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια. Το Ταμείο που δημιουργείται πρέπει συνεπώς να είναι ανοικτό στη χρηματοδότηση προγραμμάτων που ενισχύουν αυτή την επαγρύπνηση, καθώς και στην υποστήριξη των νομικών δομών που επιτρέπουν να υποβάλλεται στον ανεξάρτητο έλεγχο των δικαστικών αρχών η δράση των δυνάμεων ασφαλείας. Ομοίως, και στο αναμφισβήτητο καθήκον του όσον αφορά την πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης, την κατάρτιση και την κοινωνική ευαισθητοποίηση.
2.11Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις και η λοιπή κοινωνία των πολιτών ήδη συμβάλλουν στην ασφάλεια τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά μέσω των ακόλουθων δράσεων:
-πρόληψη και δίωξη των υπερβολικών ή χωρίς σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα ενεργειών από τις δυνάμεις των κρατών μελών,
-πρόληψη και δίωξη της ιδεολογικής ριζοσπαστικοποίησης σε όλο το φάσμα,
-ευαισθητοποίηση της κοινωνίας υπέρ των θυμάτων, της κοινωνικής τους ένταξης και της απαραίτητης υποστήριξης,
-διάρθρωση της οργάνωσης και της ικανότητας παρέμβασης και πρότασης των θυμάτων και όλων των προσώπων που καταβάλλουν προσπάθειες σε αλληλεγγύη με αυτά, αλλά και όλων των προσώπων που μεριμνούν για ό,τι σχετίζεται με την ασφάλεια,
-παρέμβαση στον τομέα της εκπαίδευσης, ιδίως των πιο νέων, με πολύ σημαντικό ρόλο στην ευαισθητοποίηση, αφενός, και στην πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης, αφετέρου,
-πολλές άλλες ενέργειες που λειτουργούν έμμεσα τόσο υπέρ της εσωτερικής και όσο και της συνοριακής ασφάλειας, όπως εκείνες που αναφέρονται για τον έλεγχο των ενεργειών των δυνάμεων ασφαλείας, την εκπαίδευση και την ευαισθητοποίηση, την προστασία και οργάνωση των θυμάτων κ.λπ.,
-πρέπει να επιτραπεί, κατά τον ίδιο τρόπο, η κοινωνία των πολιτών να ασκεί συνεχή παρακολούθηση της χρήσης του ταμείου.
2.12Όλο αυτό το φάσμα δράσεων πρέπει να λάβει την άμεση στήριξη των αρχών της Ένωσης και, δεδομένου ότι λειτουργούν προς όφελος της ασφάλειας, πρέπει να υπάρχει και ένα κονδύλιο του προϋπολογισμού για την προαναφερθείσα παροχή.
2.13Τόσο η ΕΕ όσο και τα κράτη μέλη πρέπει να γνωρίζουν ότι ορισμένες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών μπορούν —άμεσα ή μέσω έμμεσων παρεμβάσεων— να ενθαρρύνουν ομιλίες ή/και ενέργειες που παραβιάζουν τις αξίες και τα δικαιώματα της ΕΕ.
2.14Η βασική πρόκληση που αποσκοπεί να αντιμετωπίσει η πρόταση είναι η ανάγκη για μεγαλύτερη ευελιξία κατά τη διαχείριση του μελλοντικού Ταμείου, σε σχέση με την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού. Είναι επίσης σημαντικό να διατεθούν εργαλεία ώστε να διασφαλιστεί ότι η χρηματοδότηση θα προσανατολίζεται στις προτεραιότητες και δράσεις της ΕΕ με σημαντική προστιθέμενη αξία για την Ευρώπη. Επειδή για την αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων και προτεραιοτήτων απαιτούνται νέοι μηχανισμοί για την κατανομή των πόρων στην άμεση, την έμμεση και την επιμερισμένη διαχείριση, αυτοί πρέπει επίσης να επιτρέπουν την ενσωμάτωση των ενεργών μελών της κοινωνίας των πολιτών που αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο, για τους προαναφερόμενους σκοπούς. Υπό αυτό το πρίσμα, προτείνεται η ΕΟΚΕ να λάβει μέρος ως παρατηρητής στη δημιουργία και την ανάπτυξη αυτού του ταμείου, προκειμένου να πάρει υπόσταση η γνώμη της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών σε επίπεδο ΕΕ.
2.15Δεδομένου του σημαντικού ποσού της χρηματοδότησης του Ταμείου, ύψους 2 500 000 000 ευρώ, πρέπει να αποσαφηνιστούν τα κριτήρια κατανομής αυτού του ποσού. Είναι υγιές να διατηρηθεί η απαραίτητη ευελιξία, αλλά με την επιφύλαξη του να καθοριστούν με σαφήνεια τα κονδύλια του προϋπολογισμού στα οποία θα κατανέμεται αυτό το ποσό.
2.16Αυτά τα κονδύλια θα πρέπει να ακολουθούν ένα κριτήριο απλότητας, που θα αποτρέπει τους υπερβολικούς γραφειοκρατικούς περιορισμούς για την πρόσβαση στο Ταμείο, και να διέπονται από την αρχή της αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Η σαφήνεια και η προβλεψιμότητα σε αυτό το κεφάλαιο θα διευκολύνει τους υπευθύνους των διαφόρων κρατών να δρομολογούν δράσεις task force ή ταχείας επέμβασης, με την εγγύηση ότι θα καλύπτονται ή θα υποστηρίζονται από τις χρηματοδοτήσεις του Ταμείου.
2.17Η ΕΟΚΕ θεωρεί θετική την πρόταση και ενδεδειγμένη τη δημιουργία ενός Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας, βάσει του άρθρου 3 παράγραφος 2 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και ότι δικαιολογείται από τους στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 67 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και υπόκειται στις αρχές της αλληλεγγύης και της δίκαιης κατανομής ευθυνών που ορίζονται στο άρθρο 80 της ΣΛΕΕ, καθώς και στις αρχές της επικουρικότητας -αφού πρόκειται για μη αποκλειστική αρμοδιότητα- και της αναλογικότητας, με χρήση του μέσου του κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη δημιουργία Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας.
2.18Σε κάθε περίπτωση, με την ίδρυση του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας επιδιώκεται να προστεθεί ένα εργαλείο που να συμπληρώνει το έργο των υπόλοιπων οργανισμών και ταμείων που ήδη διαθέτει η Ένωση, καθώς και των υπόλοιπων οργανισμών σε εθνικό επίπεδο, με κύριο στόχο να συμβάλει στη διασφάλιση ασφάλειας υψηλού επιπέδου στην Ένωση, ιδίως με την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και της ριζοσπαστικοποίησης, του σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος, του εγκλήματος στον κυβερνοχώρο και της συνδρομής και προστασίας των θυμάτων εγκληματικών πράξεων, με χρήση για τον σκοπό αυτό ειδικών στόχων, όπως η ανταλλαγή πληροφοριών, η ενίσχυση διασυνοριακών κοινών επιχειρήσεων και η ενίσχυση των ικανοτήτων σε σχέση με την πρόληψη, πάντα με τη συνεργασία μεταξύ των δημόσιων αρχών, της κοινωνίας των πολιτών και των ιδιωτικών φορέων σε όλα τα κράτη μέλη. Υπό αυτήν την έννοια, είναι επίσης σημαντικό να καταπολεμηθούν οι μηχανισμοί χρηματοδότησης και ροής κεφαλαίων των εγκληματικών οργανώσεων και το Ταμείο πρέπει να λάβει υπόψη αυτό το κεφάλαιο.
2.19Τέλος, υπενθυμίζεται ότι η ΕΟΚΕ συμμετείχε ως παρατηρητής στην Ομάδα εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου για τη ριζοσπαστικοποίηση, η οποία συγκροτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2017.
3.Συστάσεις
3.1Το Ταμείο θα πρέπει να ασχοληθεί με τη μελέτη των βαθύτερων αιτίων που οδηγούν ορισμένα άτομα να συμμετέχουν και να οργανώνονται σε ομάδες που αποτελούν κίνδυνο για τους συνανθρώπους τους, μέσω μελετών και ερευνών σε βάθος για την πρόληψη των αντικειμενικών καταστάσεων.
3.2Η δημιουργία του Ταμείου βασίζεται σε επενδύσεις και επιτεύγματα που προηγήθηκαν, όπως το πρόγραμμα «Ασφάλεια και προστασία των ελευθεριών», το μέσο για την αστυνομική συνεργασία και η πολιτική πτυχή για τα ναρκωτικά του προγράμματος «Δικαιοσύνη». Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να εμβαθύνουμε στον ισχυρισμό ότι «το μέσο θα καταστήσει δυνατή την εξέταση νέων προτεραιοτήτων ή τη λήψη έκτακτων μέτρων και την εφαρμογή τους μέσω του τρόπου υλοποίησης που είναι πλέον κατάλληλος για την επίτευξη του στόχου πολιτικής». Η καινοτομία αποτελεί προτεραιότητα, ιδίως όταν οι ομάδες τις οποίες καταπολεμούμε είναι εξαιρετικά καινοτόμες.
3.3Τα κριτήρια κατανομής του Ταμείου πρέπει να είναι αμιγώς λειτουργικά, με τρόπο ώστε να χρηματοδοτούνται δράσεις και προγράμματα, αποκλείοντας κριτήρια όπως το μέγεθος του πληθυσμού ή της χώρας. Πρέπει επίσης να επικρατεί πλήρης διαφάνεια στη χρηματοδότηση και στα οικονομικά του Ταμείου, το οποίο θα είναι ανοικτό στα μέσα ενημέρωσης και στην κοινωνία των πολιτών, με τρόπο ώστε να μπορεί να ελέγχεται η εκπλήρωση των όρων που επιβάλλονται για τη διάθεση των κονδυλίων του.
3.4Είναι επίσης σημαντικό η δημιουργία του Ταμείου να προβλέπει μια μελλοντική αξιολόγηση της σημασίας και της αποτελεσματικότητάς του, με την πραγματοποίηση επικαιροποιημένης μελέτης όσον αφορά τη γενική κατάσταση και την περιοδική ανανέωσή του, που θα επιτρέπει την εκτίμηση της εξέλιξής του.
3.5Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή θα ήθελε να επισημάνει ορισμένες από αυτές τις νέες προτεραιότητες που δεν αντικατοπτρίζονται στο έγγραφο και αξίζουν ιδιαίτερη προσοχή, εφόσον ενδέχεται να αποτελέσουν σημαντική πτυχή, ιδίως του στόχου πρόληψης της ριζοσπαστικοποίησης, για την οποία ίσως και να δημιουργηθεί σύμπραξη ορισμένων δημόσιων αρχών.
3.6Αναφερόμαστε επί του παρόντος στις ακροδεξιές κινήσεις, από ακροδεξιούς, νεοναζιστές, αντισημίτες, υποστηρικτές της υπεροχής των λευκών, ή οποιασδήποτε άλλης μορφής εξύμνησης των διακρίσεων λόγω φυλής, καταγωγής, σεξουαλικού προσανατολισμού κ.λπ., που συνιστούν πραγματική απειλή κατά της ασφάλειας και κατά του ίδιου του κράτους δικαίου, και που αποτελούν αρμοδιότητα της Ένωσης, ιδίως στον βαθμό που αυτά τα κινήματα, παρά τα υπερεθνικιστικά κίνητρά τους, αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι είναι σκόπιμο να διεθνοποιηθούν και να συντονίζουν τις κινήσεις τους με μέλη παρόμοιων πεποιθήσεων από άλλα έθνη.
3.7Η προστασία και η ευνοϊκή μεταχείριση των θυμάτων των δικτύων εμπορίας ανθρώπων φαίνεται ότι εξαρτάται από την αποτελεσματική και αποδοτική συνεργασία για τη δίωξη των υπευθύνων αυτής της εμπορίας. Ωστόσο, ο θεμελιώδης στόχος της εργασίας της Ένωσης και του Ταμείου πρέπει να είναι η προστασία των θυμάτων, και αυτή η προστασία δεν μπορεί να εξαρτάται από το κατά πόσο καλά συνεργάζονται για τη δίωξη όσων είναι υπαίτιοι για τα δεινά τους.
3.8Ωστόσο, η απαραίτητη χρηματοδότηση από το Ταμείο που δημιουργείται, τόσο άμεσα προς τα θύματα όσο και προς τα ιδρύματα που συμβάλλουν στην προστασία και την ένταξή τους, θα οδηγήσει αναμφίβολα και με φυσικό τρόπο σε αυτήν τη συνεργασία και θα αποβεί προς όφελος, μεσοπρόθεσμα έστω, της καταδίωξης και της πρόληψης.
3.9Η πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο, στο οποίο δεν μπορούμε να συμπεριλάβουμε μόνο το φάσμα της ενδεχόμενης ριζοσπαστικοποίησης προς μία κατεύθυνση, έχοντας κατά νου τις πιο σοβαρές επιθέσεις που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια από ριζοσπαστικές ισλαμιστικές ομάδες, αλλά πρέπει να παρακολουθούμε με μεγάλη προσοχή και το φάσμα του πολιτικού και ιδεολογικού εξτρεμισμού, η επώαση και η ανάπτυξη του οποίου είναι τελείως διαφορετικές, όπως και τα δυνητικά θύματά του.
3.10Άλλο κεφάλαιο για το οποίο η ΕΟΚΕ πρέπει να αποφανθεί ως προς την πρόταση είναι αυτό που αφορά τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις, τις διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη και τις εκτιμήσεις επιπτώσεων. Προφανώς, από την άποψη της αποτελεσματικότητας σε σχέση με τους στόχους των εφαρμοζόμενων μέσων, το κόστος, τη λογική, τη συνάφεια, τη συνοχή και τη συμπληρωματικότητα κρίνεται θετικά. Ωστόσο, η ανάλυση δεν περιλαμβάνει αξιολόγηση του κατά πόσον αυτά τα μέσα χρησίμευσαν για τη βελτίωση όχι μόνο της συνεργασίας, της ανταλλαγής γνώσεων και των ορθών πρακτικών και της εμπιστοσύνης μεταξύ των αρχών, αλλά και των πτυχών που σχετίζονται με τα θεμελιώδη δικαιώματα, στα οποία αφιερώνεται μόνο μια μικρή παράγραφος, μια απλή άνευ αντικειμένου δέσμευση, στο τέλος του σημείου 3.
3.11Δεδομένης της ιστορικής έντασης μεταξύ ασφάλειας και θεμελιωδών δικαιωμάτων, ένα μέσο όπως το προτεινόμενο, που αποσκοπεί στην ενίσχυση της ασφάλειας, αναμφίβολα αναγκαίας, πρέπει να συνοδεύεται από ειδικούς στόχους για την αύξηση του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο πλαίσιο της ασφάλειας. Ποτέ δεν πρέπει να επιτραπεί να αποβεί η βελτίωση της ασφάλειας επιζήμια για τα θεμελιώδη δικαιώματα.
3.12Σε περίπτωση που μια συγκεκριμένη χώρα, είτε μέλος της Ένωσης είτε όχι, δεν αποδείξει την καταλληλότητά της στις επιχειρήσεις των δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας της, δεν συναινέσει να λάβει την κατάλληλη κατάρτιση ή να υποβληθεί σε μηχανισμούς ελέγχου των επιχειρήσεών της σε αυτό το κεφάλαιο, δεν πρέπει να παίρνει χρηματοδότηση από το Ταμείο και θα αποκλείεται από αυτό. Η συμμόρφωση με τα ελάχιστα πρότυπα σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων πρέπει να αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να έχει τη στήριξη από τα υπόλοιπα μέλη της ΕΕ, είτε μέσω αυτού του ταμείου ασφάλειας είτε μέσω οποιουδήποτε άλλου μηχανισμού αλληλεγγύης.
3.13Όσον αφορά την παράγραφο περί συνοχής με άλλες πολιτικές της Ένωσης, πρέπει να επιστήσουμε την προσοχή στην απαραίτητη δημιουργία συνέργειας και συνοχής με το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης και το Ταμείο για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Συνόρων, καθώς και με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Σε αυτό ακριβώς το κεφάλαιο αμφισβητήθηκε η δράση αυτών των Ταμείων και του Οργανισμού, καθώς αποδίδεται απόλυτη προτεραιότητα στον στόχο της ασφάλειας έναντι των άλλων καθηκόντων, που αποτελούν ευθύνη όλων των ευρωπαϊκών αρχών και θεσμών, σε άμεση σχέση με το ήδη εκφρασμένο κάλεσμα για μεγαλύτερο προβληματισμό που μεταφράζεται σε καλύτερες εγγυήσεις για τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
3.14Το Ταμείο είναι και πρέπει να παραμείνει ανοικτό στη στήριξη δράσεων συνεργασίας με τρίτες χώρες, αλλά αυτή η χρηματοδότηση δεν μπορεί να χορηγείται απευθείας στις αρχές αυτών των χωρών, αλλά σε εργασίες και προγράμματα που υλοποιούνται από κοινού μεταξύ των αρχών των κρατών μελών και των τρίτων χωρών. Η συνεργασία πρέπει να εξαρτάται απολύτως από τον έλεγχο αυτής της χρηματοδότησης που συνεπάγεται η επιχορήγηση από το ταμείο, από τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τα κράτη που δικαιούνται αυτή τη συνεργασία και κυρίως από τον δημόσιο χαρακτήρα, με κρατικό έλεγχο και διαχείριση, ο οποίος θα αναγνωρίζεται από τους συνεργαζόμενους φορείς που θα μπορούν να λάβουν αυτήν τη χρηματοδότηση. Πρέπει σε κάθε περίπτωση να αποτρέπεται το ενδεχόμενο τα ποσά που προέρχονται από το Ταμείο να καταλήγουν στη χρηματοδότηση ανεξέλεγκτων ομάδων ή γκρουπούσκουλων, που μπορεί να αποτελέσουν ακόμη και κίνδυνο για την ασφάλεια στις χώρες τους ή για την ίδια την Ένωση.
3.15Το διεθνές ναυτικό δίκαιο καθώς και η σύμβαση της Γενεύης περί του καθεστώτος των προσφύγων και το υπόλοιπο νομοθετικό πλαίσιο για την προστασία των προσώπων που βρίσκονται στη δύσκολη κατάσταση της διέλευσης των συνόρων μέσω μη συμβατικών διαύλων υποχρεώνουν την Ένωση και όλα τα μέλη της να συμπεριλάβουν τη θαλάσσια διάσωση ανάμεσα στους βασικούς προβληματισμούς της πολιτικής τους για την ασφάλεια των συνόρων, με κατάλληλη υποδοχή στους πλησιέστερους λιμένες των διασωθέντων στη θάλασσα και των λαθρεπιβατών που φθάνουν στον λιμένα, τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους και την εφαρμογή των διαδικασιών επιστροφής ή επαναπατρισμού, με όλες τις ακριβείς διασφαλίσεις των δικαιωμάτων τους, ιδίως του δικαιώματος αναγνώρισης του καθεστώτος του πρόσφυγα. Το Ταμείο που δημιουργείται πρέπει επίσης να προορίζεται γι’ αυτούς τους σκοπούς, τόσο μέσω της χρηματοδότησης των αναγκών των κρατών όσο και με την προαναφερθείσα στήριξη στην κοινωνία των πολιτών.
Βρυξέλλες, 18 Οκτωβρίου 2018
Luca JAHIER
Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής
_____________