Accept Refuse

EUR-Lex Access to European Union law

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 52018PC0324

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης στην περίπτωση γενικευμένων ελλείψεων όσον αφορά το κράτος δικαίου στα κράτη μέλη

COM/2018/324 final - 2018/0136 (COD)

Βρυξέλλες, 2.5.2018

COM(2018) 324 final

2018/0136(COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης στην περίπτωση γενικευμένων ελλείψεων όσον αφορά το κράτος δικαίου στα κράτη μέλη


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Αιτιολόγηση και στόχοι

Όπως εξηγείται στην ανακοίνωση της Επιτροπής του Φεβρουαρίου του 2018 με τίτλο «Ένα νέο, σύγχρονο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο για μια Ευρωπαϊκή Ένωση που υλοποιεί αποτελεσματικά τις προτεραιότητές της μετά το 2020» 1 , η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι κοινότητα δικαίου και οι αξίες της αποτελούν την ίδια τη βάση της ύπαρξής της. Διεισδύουν σε ολόκληρη τη νομική και θεσμική δομή της και σε όλες τις πολιτικές και τα προγράμματά της. Ο σεβασμός αυτών των αξιών πρέπει, επομένως, να διασφαλίζεται σε ολόκληρο το φάσμα των πολιτικών της Ένωσης. Αυτό περιλαμβάνει τον προϋπολογισμό της ΕΕ, όπου ο σεβασμός των θεμελιωδών αξιών είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και την αποτελεσματική χρηματοδότηση της ΕΕ. Ο σεβασμός του κράτους δικαίου είναι σημαντικός για τους Ευρωπαίους πολίτες, καθώς και για τις επιχειρηματικές πρωτοβουλίες, την καινοτομία και τις επενδύσεις. Η ευρωπαϊκή οικονομία αναπτύσσεται στο μέγιστο όταν το νομικό και θεσμικό πλαίσιο τηρεί στο ακέραιο τις κοινές αξίες της Ένωσης.

Το δυναμικό του προϋπολογισμού της ΕΕ μπορεί να ενεργοποιηθεί πλήρως μόνον εάν βοηθά το οικονομικό, ρυθμιστικό και διοικητικό περιβάλλον στα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, όλα τα κράτη μέλη και οι δικαιούχοι υποχρεούνται ήδη να αποδεικνύουν ότι το ρυθμιστικό πλαίσιο για τη χρηματοοικονομική διαχείριση είναι εύρωστο, ότι η σχετική νομοθεσία της ΕΕ εφαρμόζεται ορθά και ότι υφίσταται η απαιτούμενη διοικητική και θεσμική ικανότητα ώστε να είναι επιτυχής η χρηματοδότηση από την ΕΕ. Επιπλέον, οι όροι πολιτικής μπορούν να προωθήσουν τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών σε τομείς όπου διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο οι οικονομίες κλίμακας ή τα εξωτερικά επακόλουθα. Θεσπίστηκαν επίσης νέες διατάξεις στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2014-2020, ώστε να αποφεύγονται καταστάσεις όπου υπονομεύεται η αποτελεσματικότητα της χρηματοδότησης από την ΕΕ λόγω μη χρηστών οικονομικών και δημοσιονομικών πολιτικών.

Ο αποτελεσματικός σεβασμός του κράτους δικαίου αποτελεί προϋπόθεση για να υπάρχει εμπιστοσύνη ότι οι δαπάνες της ΕΕ στα κράτη μέλη προστατεύονται επαρκώς. Όπως εξηγείται στην ανακοίνωση της Επιτροπής του 2014 «Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου» 2 , το κράτος δικαίου αποτελεί τη βάση κάθε σύγχρονης συνταγματικής δημοκρατίας. Είναι μία από τις θεμελιώδεις αρχές που απορρέουν από τις κοινές συνταγματικές παραδόσεις όλων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως εκ τούτου, συνιστά μία από τις κύριες αξίες στις οποίες βασίζεται η Ένωση, όπως υπενθυμίζεται στο άρθρο 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και στα προοίμια της Συνθήκης και του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων. Εξασφαλίζει ότι οι κρατικές δράσεις λαμβάνουν χώρα στο πλαίσιο ενός αποτελεσματικού και αξιόπιστου νομικού πλαισίου· ότι μπορούν να ελέγχονται και, εάν χρειάζεται, να τίθενται υπό αμφισβήτηση· και ότι μπορεί να ακολουθήσει αποτελεσματική προσφυγή.

Τα διαφορετικά συντάγματα και δικαστικά συστήματα των κρατών μελών της ΕΕ είναι, καταρχήν, άρτια σχεδιασμένα για τη διασφάλιση του κράτους δικαίου και είναι εξοπλισμένα με ενσωματωμένες διασφαλίσεις, ώστε να προστατεύουν τους πολίτες από κάθε ενδεχόμενη απειλή κατά του κράτους δικαίου. Ωστόσο, ορισμένα πρόσφατα γεγονότα κατέδειξαν γενικευμένες αδυναμίες στους εθνικούς ελέγχους και τις ισορροπίες και έδειξαν πώς η έλλειψη σεβασμού του κράτους δικαίου μπορεί να αποτελέσει θέμα σοβαρής και κοινής ανησυχίας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το αποτέλεσμα ήταν ένα σαφές αίτημα από θεσμικά όργανα, όπως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καθώς και από το ευρύ κοινό, να αναλάβει η ΕΕ δράση για την προστασία του κράτους δικαίου.

Η δράση αυτή έχει αναληφθεί με τα κατάλληλα μέσα και έχουν επιτευχθεί αποτελέσματα. Ωστόσο, λαμβανομένων υπόψη της σύνδεσης μεταξύ του σεβασμού του κράτους δικαίου και της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και οικονομικής αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και του γεγονότος ότι οι μηχανισμοί ελέγχου δεν μπορούν να είναι αποτελεσματικοί αν δεν υποστηρίζονται από την αποτελεσματική εφαρμογή μέσων διοικητικού και νομικού ελέγχου και επανόρθωσης σε περίπτωση ατασθαλιών, οι υφιστάμενες υποχρεώσεις για τη διασφάλιση αποτελεσματικών συστημάτων ελέγχου θα πρέπει να συμπληρωθούν με μέτρα για τη διασφάλιση του σεβασμού του κράτους δικαίου.

Για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης από τον κίνδυνο οικονομικής ζημίας που προκαλείται από γενικευμένες ελλείψεις όσον αφορά το κράτος δικαίου σε ένα κράτος μέλος, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να θεσπίζει κατάλληλα μέτρα στις περιπτώσεις αυτές. Αυτό θα πρέπει να βασίζεται σε απόφαση του Συμβουλίου έπειτα από πρόταση της Επιτροπής. Η απόφαση θεωρείται ότι έχει εγκριθεί από το Συμβούλιο, εκτός εάν αυτό αποφασίσει, με ειδική πλειοψηφία, να απορρίψει την πρόταση της Επιτροπής εντός ενός μήνα από την έγκρισή της από την Επιτροπή. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα πρέπει επίσης να συμμετέχει πλήρως σε όλα τα στάδια.

Τα μέτρα πρέπει να εγκρίνονται με πλήρη τήρηση των αρχών της διαφάνειας και της αναλογικότητας. Είναι επίσης σημαντικό να διασφαλίζεται ότι οι συνέπειες των μέτρων συνδέονται επαρκώς με τον στόχο της χρηματοδότησης. Εν προκειμένω, επισημαίνεται επίσης η ανάγκη να εξασφαλιστεί ότι οι συνέπειες βαρύνουν εκείνους που είναι υπεύθυνοι για τις διαπιστωθείσες ελλείψεις. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να αποτυπώνεται το γεγονός ότι οι επιμέρους δικαιούχοι της χρηματοδότησης της ΕΕ, όπως φοιτητές Erasmus, ερευνητές ή οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, δεν μπορούν να θεωρούνται υπεύθυνοι για τις παραβιάσεις αυτές.

Η παρούσα πρόταση θεσπίζει τους κανόνες που είναι απαραίτητοι για την προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης στην περίπτωση γενικευμένων ελλείψεων όσον αφορά το κράτος δικαίου στα κράτη μέλη. Θα μπορούσε να ενσωματωθεί στον δημοσιονομικό κανονισμό, ο οποίος βασίζεται στην ίδια νομική βάση, με την ευκαιρία της μελλοντικής του αναθεώρησης.

Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής

Η πρόταση θα συμβάλει στη διασφάλιση του σεβασμού του κράτους δικαίου σε όλα τα κράτη μέλη, σύμφωνα με το άρθρο 2 της ΣΕΕ, καθώς και στην προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης.

Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης

Η πρόταση, με τη συμβολή της στη διασφάλιση του σεβασμού του κράτους δικαίου και της ορθής εκτέλεσης του προϋπολογισμού της Ένωσης, θα λειτουργήσει υποστηρικτικά σε όλες τις άλλες πολιτικές της Ένωσης, ιδίως όσον αφορά τη χρήση των κονδυλίων της Ένωσης.

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

Νομική βάση

Η πρόταση βασίζεται στο άρθρο 322 παράγραφος 1 στοιχείο α) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στο άρθρο 106α της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας.

Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)

Οι δημοσιονομικοί κανόνες που διέπουν τον προϋπολογισμό της Ένωσης σύμφωνα με το άρθρο 322 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ δεν μπόρεσαν να εγκριθούν στο επίπεδο των κρατών μελών.

Αναλογικότητα

Η πρόταση προβλέπει μέτρα ανάλογα προς τις γενικευμένες ελλείψεις όσον αφορά το κράτος δικαίου, στα οποία περιλαμβάνονται η αναστολή και η μείωση της χρηματοδότησης στο πλαίσιο των υφιστάμενων αναλήψεων υποχρεώσεων ή η απαγόρευση της σύναψης νέων αναλήψεων υποχρεώσεων με ειδικές κατηγορίες αποδεκτών. Η αναλογικότητα θα διασφαλίζεται ιδίως λαμβάνοντας υπόψη τη σοβαρότητα της κατάστασης, τον χρόνο που έχει παρέλθει από τη σχετική συμπεριφορά, τη διάρκεια και την επανάληψή της, την πρόθεση και τον βαθμό συνεργασίας του κράτους μέλους για τον τερματισμό της παραβίασης του κράτους δικαίου και τις επιπτώσεις της εν λόγω έλλειψης στα αντίστοιχα κονδύλια της Ένωσης.

Επιλογή της νομικής πράξης

Δεδομένου ότι ο στόχος είναι η συμβολή στην ορθή εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού της Ένωσης, η πρόταση λαμβάνει τη μορφή αυτοτελούς κανονισμού βάσει του άρθρου 322 της ΣΛΕΕ, δηλαδή έχει την ίδια νομική βάση με τον δημοσιονομικό κανονισμό 3 .

3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας

Δεν υπάρχει συγκρίσιμο τρέχον πρόγραμμα. Ωστόσο, έχει αποκτηθεί πείρα από την αντιμετώπιση σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης ζητημάτων που αφορούν το κράτος δικαίου στα κράτη μέλη. Η πείρα αυτή έχει δείξει ότι, ενώ υπάρχουν ορισμένα μέσα, τα μέσα αυτά δεν έχουν σχεδιαστεί ειδικά για την αντιμετώπιση καταστάσεων στις οποίες η χρήση των κονδυλίων της Ένωσης θα μπορούσε να τεθεί σε κίνδυνο από ελλείψεις όσον αφορά το κράτος δικαίου.

Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Δεν διεξήχθη ειδική διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη, αλλά το αντικείμενο έχει συζητηθεί ευρέως τόσο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και στο Συμβούλιο.

Εξωτερική εμπειρογνωσία

Κατά τον σχεδιασμό των ισχυόντων κανόνων, ελήφθησαν υπόψη εξωτερικές πηγές, και ειδικότερα το Συμβούλιο της Ευρώπης. Η χρήση εξωτερικής εμπειρογνωσίας από το Συμβούλιο της Ευρώπης προβλέπεται επίσης, ανάλογα με την περίπτωση, κατά την εφαρμογή των προτεινόμενων μέτρων.

Εκτίμηση επιπτώσεων

Δεν διενεργήθηκε εκτίμηση επιπτώσεων, δεδομένου ότι το μέτρο έχει ως μοναδικό στόχο να αποφευχθεί η επιβάρυνση του προϋπολογισμού της Ένωσης από καταστάσεις στις οποίες γενικευμένες ελλείψεις όσον αφορά το κράτος δικαίου σε ένα κράτος μέλος επηρεάζουν ή απειλούν να επηρεάσουν τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης. Ως εκ τούτου, οι επιλογές ήταν είτε η διατήρηση του status quo, χωρίς ειδική δημοσιονομική διαδικασία σε περίπτωση προβλημάτων που αφορούν το κράτος δικαίου και θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη χρηστή διαχείριση των κονδυλίων της Ένωσης, είτε η ανάπτυξη της εν λόγω διαδικασίας.

Θεμελιώδη δικαιώματα

Η πρόταση θα έχει θετικό αντίκτυπο στα θεμελιώδη δικαιώματα, καθώς θα αυξήσει το ισχύον επίπεδο προστασίας έναντι ελλείψεων όσον αφορά το κράτος δικαίου.

4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Η πρόταση θα έχει θετικό αντίκτυπο στη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση του γενικού προϋπολογισμού της Ένωσης, καθώς θα αυξήσει την προστασία έναντι πιθανών πρακτικών, παραλείψεων ή μέτρων, εκ μέρους των δημόσιων αρχών, που επηρεάζουν το κράτος δικαίου στο εν λόγω κράτος μέλος και που επηρεάζουν ή απειλούν να επηρεάσουν την ικανότητά του να εκπληρώνει τις δημοσιονομικές υποχρεώσεις του.

5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων

Η Επιτροπή θα αξιολογεί την κατάσταση στο οικείο κράτος μέλος, ώστε να λάβει απόφαση σχετικά με το αν μπορεί να προταθεί άρση των μέτρων.

Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης

Η πρόταση βασίζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής, του 2014, με τίτλο «Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου» 4 και στην ανακοίνωση της Επιτροπής, του Φεβρουαρίου του 2018, με τίτλο «Ένα νέο, σύγχρονο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο για μια Ευρωπαϊκή Ένωση που υλοποιεί αποτελεσματικά τις προτεραιότητές της μετά το 2020» 5 , καθώς και σε πρότυπα και αρχές που έχει αναπτύξει το Συμβούλιο της Ευρώπης.

Το άρθρο 1 επεξηγεί το αντικείμενο και την ανάγκη για την προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης από γενικευμένες ελλείψεις όσον αφορά το κράτος δικαίου σε ένα κράτος μέλος, οι οποίες θα μπορούσαν να επηρεάσουν ή απειλούν να επηρεάσουν τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης.

Το άρθρο 2 παραθέτει τους ορισμούς.

Το άρθρο 3 περιγράφει λεπτομερώς τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται για την αντιμετώπιση κατάστασης γενικευμένων ελλείψεων όσον αφορά το κράτος δικαίου. Εξηγεί ποιες συγκεκριμένες λειτουργίες του κράτους ενδέχεται να επηρεάζονται και να επηρεάσουν αρνητικά τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση των κονδυλίων της Ένωσης.

Το άρθρο 4 παραθέτει το είδος των μέτρων που μπορούν να ληφθούν και διευκρινίζει ότι αυτά τα μέτρα θα πρέπει να απευθύνονται στα κράτη μέλη ως αποδέκτες των κονδυλίων της Ένωσης.

Το άρθρο 5 καθορίζει τις διαδικασίες που θα πρέπει να ακολουθεί η Επιτροπή όταν προτείνει μέτρα στο Συμβούλιο, το οποίο θα πρέπει να αποφασίζει σύμφωνα με ψηφοφορία με αντίστροφη ειδική πλειοψηφία.

Το άρθρο 6 καθορίζει τη διαδικασία για την άρση των μέτρων, όταν η κατάσταση στην οποία στόχευε έχει αντιμετωπιστεί σε ένα συγκεκριμένο κράτος μέλος, καθώς και τις συνέπειες της άρσης των δημοσιονομικών όρων.

Το άρθρο 7 αφορά τις πληροφορίες που παρέχονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Το άρθρο 8 περιέχει τις τελικές διατάξεις.


2017/ (COD)

2018/0136 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης στην περίπτωση γενικευμένων ελλείψεων όσον αφορά το κράτος δικαίου στα κράτη μέλη

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 322 παράγραφος 1 στοιχείο α),

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, και ιδίως το άρθρο 106α,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ελεγκτικού Συνεδρίου 6 ,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)Το κράτος δικαίου είναι μία από τις βασικές αξίες στις οποίες εδράζεται η Ένωση. Όπως υπενθυμίζεται στο άρθρο 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι αξίες αυτές είναι κοινές για τα κράτη μέλη.

(2)Η έννοια του κράτους δικαίου απαιτεί όλες οι δημόσιες εξουσίες να ενεργούν στα πλαίσια των περιορισμών που θέτει η νομοθεσία, σύμφωνα με τις αξίες της δημοκρατίας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων, και υπό τον έλεγχο ανεξάρτητων και αμερόληπτων δικαστηρίων. Ειδικότερα, απαιτεί να τηρούνται 7 οι αρχές της νομιμότητας 8 , της ασφάλειας δικαίου 9 , της απαγόρευσης της αυθαιρεσίας της εκτελεστικής εξουσίας 10 , της διάκρισης των εξουσιών 11 και της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας από ανεξάρτητα δικαστήρια 12 .

(3)Το κράτος δικαίου αποτελεί προϋπόθεση για την προστασία των άλλων θεμελιωδών αξιών στις οποίες εδράζεται η Ένωση, όπως η ελευθερία, η δημοκρατία, η ισότητα και ο σεβασμός των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Ο σεβασμός του κράτους δικαίου είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τον σεβασμό της δημοκρατίας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων: δεν μπορεί να υπάρξει δημοκρατία και σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων χωρίς σεβασμό του κράτους δικαίου, και αντιστρόφως.

(4)Όταν τα κράτη μέλη εκτελούν τον προϋπολογισμό της Ένωσης, και ανεξάρτητα από τη μέθοδο εκτέλεσης που χρησιμοποιούν, ο σεβασμός του κράτους δικαίου συνιστά απαραίτητη προϋπόθεση για τη συμμόρφωση με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, που κατοχυρώνεται στο άρθρο 317 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(5)Χρηστή δημοσιονομική διαχείριση μπορεί να διασφαλιστεί από τα κράτη μέλη μόνο αν οι δημόσιες αρχές ενεργούν σύμφωνα με τον νόμο, αν οι παραβιάσεις του νόμου διώκονται αποτελεσματικά από τις ανακριτικές και εισαγγελικές υπηρεσίες και αν οι αποφάσεις των δημόσιων αρχών δύνανται να υποβάλλονται σε αποτελεσματική δικαστική επανεξέταση από ανεξάρτητα δικαστήρια και από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(6)Τα δικαστικά όργανα θα πρέπει να ενεργούν ανεξάρτητα και αμερόληπτα και οι ανακριτικές και εισαγγελικές υπηρεσίες θα πρέπει να είναι σε θέση να εκτελούν ορθά τα καθήκοντά τους. Θα πρέπει να διαθέτουν επαρκείς πόρους και διαδικασίες, ώστε να δρουν αποτελεσματικά και με πλήρη σεβασμό του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη. Οι προϋποθέσεις αυτές απαιτούνται ως ελάχιστη εγγύηση έναντι παράνομων και αυθαίρετων αποφάσεων από τις δημόσιες αρχές, οι οποίες αποφάσεις θα μπορούσαν να βλάψουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης.

(7)Η ανεξαρτησία του δικαστικού σώματος προϋποθέτει, ιδίως, ότι τα δικαστικά όργανα είναι σε θέση να ασκούν τα δικαστικά τους καθήκοντα εντελώς αυτόνομα, χωρίς να υπόκεινται σε κανέναν ιεραρχικό περιορισμό ή χωρίς να υπόκεινται σε οποιαδήποτε σχέση υπαγωγής έναντι οποιουδήποτε, και χωρίς να λαμβάνουν εντολές ή οδηγίες από καμία απολύτως προέλευση, και ότι, ως εκ τούτου, προστατεύονται από εξωτερικές παρεμβάσεις ή πιέσεις που θα μπορούσαν να βλάψουν την ανεξάρτητη κρίση των μελών τους και να επηρεάσουν τις αποφάσεις τους. Οι εγγυήσεις ανεξαρτησίας και αμεροληψίας απαιτούν την ύπαρξη κανόνων, ιδίως όσον αφορά τη σύνθεση του οργάνου και τον διορισμό, τη διάρκεια της θητείας καθώς και τους λόγους της απόρριψης και της απόλυσης των μελών του, ώστε οι πολίτες να μην έχουν καμία εύλογη αμφιβολία ως προς τη θωράκιση του εν λόγω οργάνου έναντι εξωτερικών παραγόντων και ως προς την ουδετερότητά του έναντι των αντιμαχόμενων συμφερόντων.

(8)Ο σεβασμός του κράτους δικαίου δεν είναι σημαντικός μόνο για τους πολίτες της Ένωσης, αλλά και για τις επιχειρηματικές πρωτοβουλίες, την καινοτομία, τις επενδύσεις και την ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, η οποία θα αναπτυχθεί περισσότερο όπου υπάρχει σταθερό νομικό και θεσμικό πλαίσιο.

(9)Το άρθρο 19 της ΣΕΕ, το οποίο συγκεκριμενοποιεί την αξία του κράτους δικαίου που αναφέρεται στο άρθρο 2 της ΣΕΕ, επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να παρέχουν πραγματική δικαστική προστασία στους τομείς που διέπονται από το δίκαιο της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με την εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ. Η ίδια η ύπαρξη αποτελεσματικής δικαστικής επανεξέτασης, που έχει σχεδιαστεί για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με το δίκαιο της Ένωσης, είναι η ουσία του κράτους δικαίου και απαιτεί ανεξάρτητα δικαστήρια 13 . Η διατήρηση της ανεξαρτησίας των δικαστηρίων έχει ουσιαστική σημασία, όπως επιβεβαιώνεται από το άρθρο 47 δεύτερο εδάφιο του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης 14 . Αυτό ισχύει, ιδίως, για τη δικαστική επανεξέταση της ισχύος των μέτρων, των συμβάσεων ή άλλων μέσων που επιφέρουν δημόσιες δαπάνες ή οφειλές, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων, οι οποίες μπορεί επίσης να παραπεμφθούν στα δικαστήρια.

(10)Ως εκ τούτου, υπάρχει σαφής σύνδεση μεταξύ του σεβασμού του κράτους δικαίου και της αποτελεσματικής εκτέλεσης του προϋπολογισμού της Ένωσης, σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.

(11)Οι γενικευμένες ελλείψεις στα κράτη μέλη όσον αφορά το κράτος δικαίου, οι οποίες επηρεάζουν ιδίως την εύρυθμη λειτουργία των δημόσιων αρχών και την αποτελεσματική δικαστική επανεξέταση, μπορούν να βλάψουν σοβαρά τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης.

(12)Ο προσδιορισμός γενικευμένων ελλείψεων απαιτεί ποιοτική αξιολόγηση από την Επιτροπή. Η αξιολόγηση αυτή θα μπορούσε να βασίζεται σε πληροφορίες από όλες τις διαθέσιμες πηγές και τα αναγνωρισμένα θεσμικά όργανα, συμπεριλαμβανομένων αποφάσεων του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκθέσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου, καθώς και συμπερασμάτων και συστάσεων συναφών διεθνών οργανισμών και δικτύων, όπως είναι τα όργανα του Συμβουλίου της Ευρώπης, καθώς και το Ευρωπαϊκό Δίκτυο των Ανωτάτων Δικαστηρίων και το Ευρωπαϊκό δίκτυο δικαστικών συμβουλίων.

(13)Θα πρέπει να καθοριστούν τα πιθανά μέτρα που πρέπει να θεσπίζονται στην περίπτωση γενικευμένων ελλείψεων και η διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται για τη θέσπισή τους. Τα εν λόγω μέτρα θα πρέπει να περιλαμβάνουν αναστολή των πληρωμών και των αναλήψεων υποχρεώσεων, μείωση της χρηματοδότησης στο πλαίσιο των υφιστάμενων αναλήψεων υποχρεώσεων και απαγόρευση της σύναψης νέων αναλήψεων υποχρεώσεων με τους αποδέκτες.

(14)Κατά τον προσδιορισμό των μέτρων που πρέπει να θεσπιστούν, θα πρέπει να εφαρμόζεται η αρχή της αναλογικότητας, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη τη σοβαρότητα της κατάστασης, τον χρόνο που έχει παρέλθει από τη σχετική συμπεριφορά, τη διάρκεια και την επανάληψή της, την πρόθεση και τον βαθμό συνεργασίας του οικείου κράτους μέλους για τον τερματισμό της γενικευμένης έλλειψης όσον αφορά το κράτος δικαίου, καθώς και τις επιπτώσεις της εν λόγω έλλειψης στα αντίστοιχα κονδύλια της Ένωσης.

(15)Για να εξασφαλιστεί η ενιαία εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, και υπό το πρίσμα της σημασίας των δημοσιονομικών επιπτώσεων των μέτρων που επιβάλλονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στο Συμβούλιο, το οποίο θα πρέπει να ενεργεί βάσει πρότασης της Επιτροπής. Για να διευκολυνθεί η έκδοση αποφάσεων που απαιτούνται για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, θα πρέπει να χρησιμοποιείται ψηφοφορία με αντίστροφη ειδική πλειοψηφία.

(16)Η Επιτροπή, πριν να προτείνει τη θέσπιση οποιουδήποτε μέτρου δυνάμει του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ενημερώσει το οικείο κράτος μέλος για τους λόγους για τους οποίους θεωρεί ότι ενδέχεται να υπάρχει γενικευμένη έλλειψη όσον αφορά το κράτος δικαίου στο εν λόγω κράτος μέλος. Το κράτος μέλος θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να υποβάλει τις παρατηρήσεις του. Η Επιτροπή και το Συμβούλιο θα πρέπει να λάβουν υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές.

(17)Το Συμβούλιο, έπειτα από πρόταση της Επιτροπής, θα πρέπει να άρει μέτρα με ανασταλτικό αποτέλεσμα, αν η κατάσταση που οδήγησε στην επιβολή των εν λόγω μέτρων έχει αποκατασταθεί επαρκώς.

(18)Η Επιτροπή θα πρέπει να τηρεί ενήμερο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για οποιαδήποτε μέτρα προτείνονται και θεσπίζονται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1
Αντικείμενο

Ο παρών κανονισμός ορίζει τους κανόνες που είναι απαραίτητοι για την προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης στην περίπτωση γενικευμένων ελλείψεων όσον αφορά το κράτος δικαίου στα κράτη μέλη.

Άρθρο 2
Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

α)«κράτος δικαίου»: η αξία της Ένωσης που κατοχυρώνεται στο άρθρο 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία περιλαμβάνει τις εξής αρχές: νομιμότητα, που υποδηλώνει διαφανή, υπεύθυνη, δημοκρατική και πλουραλιστική διαδικασία για τη θέσπιση νόμων· ασφάλεια δικαίου· απαγόρευση της αυθαιρεσίας της εκτελεστικής εξουσίας· αποτελεσματική δικαστική προστασία από ανεξάρτητα δικαστήρια, συμπεριλαμβανομένων των θεμελιωδών δικαιωμάτων· διάκριση των εξουσιών και ισότητα ενώπιον του νόμου·

β)«γενικευμένη έλλειψη όσον αφορά το κράτος δικαίου»: διαδεδομένη ή επαναλαμβανόμενη πρακτική ή παράλειψη ή μέτρο λαμβανόμενο από δημόσιες αρχές που επηρεάζει το κράτος δικαίου·

γ)«κρατικός φορέας»: το σύνολο των δημόσιων αρχών σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών, καθώς και των οργανισμών των κρατών μελών κατά την έννοια του [άρθρο 2 σημείο 42] του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. [...] (ο «δημοσιονομικός κανονισμός»).

Άρθρο 3
Μέτρα

1.Λαμβάνονται κατάλληλα μέτρα όταν γενικευμένη έλλειψη όσον αφορά το κράτος δικαίου σε ένα κράτος μέλος επηρεάζει ή απειλεί να επηρεάσει τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης ή την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, και ειδικότερα:

α)την εύρυθμη λειτουργία των αρχών του εν λόγω κράτους μέλους που εκτελεί τον προϋπολογισμό της Ένωσης, ιδίως στο πλαίσιο διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων ή επιδοτήσεων, και κατά τη διενέργεια παρακολούθησης και ελέγχων·

β)την εύρυθμη λειτουργία των ανακριτικών και δημόσιων εισαγγελικών υπηρεσιών σε σχέση με τη δίωξη απάτης, διαφθοράς ή άλλων παραβιάσεων του δικαίου της Ένωσης όσον αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού της Ένωσης·

γ)την αποτελεσματική δικαστική επανεξέταση, από ανεξάρτητα δικαστήρια, πράξεων ή παραλείψεων εκ μέρους των αρχών, οι οποίες πράξεις και παραλείψεις αναφέρονται στα στοιχεία α) και β)·

δ)την πρόληψη και την τιμωρία της απάτης, της διαφθοράς ή άλλων παραβιάσεων του δικαίου της Ένωσης όσον αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού της Ένωσης, και την επιβολή αποτελεσματικών και αποτρεπτικών κυρώσεων στους αποδέκτες από εθνικά δικαστήρια ή από διοικητικές αρχές·

ε)την ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών·

στ)την αποτελεσματική και έγκαιρη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία στις δικές τους έρευνες ή διώξεις, σύμφωνα με τις αντίστοιχες νομικές πράξεις τους και με την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας.

2.Γενικευμένες ελλείψεις όσον αφορά το κράτος δικαίου μπορούν, ιδίως, να θεωρηθούν τα ακόλουθα:

α)διακινδύνευση της ανεξαρτησίας του δικαστικού σώματος·

β)παράλειψη αποτροπής, διόρθωσης και επιβολής κυρώσεων σε αυθαίρετες ή παράνομες αποφάσεις εκ μέρους των δημόσιων αρχών, συμπεριλαμβανομένων των αρχών επιβολής του νόμου, άρνηση παροχής χρηματοοικονομικών και ανθρώπινων πόρων που επηρεάζουν την εύρυθμη λειτουργία τους ή παράλειψη διασφάλισης της απουσίας συγκρούσεων συμφερόντων·

γ)περιορισμός της διαθεσιμότητας και της αποτελεσματικότητας των ένδικων μέσων, μεταξύ άλλων μέσω περιοριστικών δικονομικών κανόνων, μη εφαρμογής αποφάσεων ή περιορισμού της αποτελεσματικής έρευνας, της δίωξης ή της επιβολής κυρώσεων σε παραβιάσεις του νόμου.

Άρθρο 4
Περιεχόμενο των μέτρων

1.Μπορούν να θεσπιστούν ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα κατάλληλα μέτρα:

α)όπου η Επιτροπή εκτελεί τον προϋπολογισμό της Ένωσης υπό καθεστώς άμεσης ή έμμεσης διαχείρισης, σύμφωνα με το άρθρο 62 στοιχεία α) και γ) του δημοσιονομικού κανονισμού, και όπου ο αποδέκτης είναι κρατικός φορέας:

(1)αναστολή των πληρωμών ή της εκτέλεσης της νομικής δέσμευσης ή καταγγελία της νομικής δέσμευσης σύμφωνα με το άρθρο 131 παράγραφος 3 του δημοσιονομικού κανονισμού·

(2)απαγόρευση ανάληψης νέων νομικών δεσμεύσεων·

β)όπου η Επιτροπή εκτελεί τον προϋπολογισμό της Ένωσης υπό καθεστώς επιμερισμένης διαχείρισης, σύμφωνα με το [άρθρο 62 στοιχείο β)] του δημοσιονομικού κανονισμού:

(1)αναστολή της έγκρισης ενός ή περισσοτέρων προγραμμάτων ή τροποποίησή του/τους·

(2)αναστολή αναλήψεων υποχρεώσεων·

(3)μείωση αναλήψεων υποχρεώσεων, μεταξύ άλλων μέσω δημοσιονομικών διορθώσεων ή μεταφορών σε άλλα προγράμματα δαπανών·

(4)μείωση της προχρηματοδότησης·

(5)διακοπή των προθεσμιών πληρωμής·

(6)αναστολή των πληρωμών.    

2.Εκτός αν προβλέπεται διαφορετικά στην απόφαση για τη θέσπιση των μέτρων, η επιβολή των κατάλληλων μέτρων δεν θίγει την υποχρέωση των κρατικών φορέων που αναφέρεται στην παράγραφο 1 στοιχείο α) ή των κρατών μελών που αναφέρεται στην παράγραφο 1 στοιχείο β) για την υλοποίηση του προγράμματος ή του κονδυλίου που επηρεάζεται από το μέτρο, και ιδίως την υποχρέωση να καταβάλλουν πληρωμές στους τελικούς αποδέκτες ή στους δικαιούχους.

3.Τα μέτρα που λαμβάνονται είναι αναλογικά προς τη φύση, τη σοβαρότητα και την έκταση της γενικευμένης έλλειψης όσον αφορά το κράτος δικαίου. Τα κράτη μέλη, στο μέτρο του δυνατού, στοχοθετούν τις δράσεις της Ένωσης που επηρεάζονται ή ενδέχεται να επηρεαστούν από την εν λόγω έλλειψη.

Άρθρο 5
Διαδικασία

1.Όπου η Επιτροπή διαπιστώνει ότι έχει βάσιμους λόγους να πιστεύει ότι πληρούνται οι όροι του άρθρου 3, αποστέλλει γραπτή κοινοποίηση προς το εν λόγω κράτος μέλος, εκθέτοντας τους λόγους στους οποίους στήριξε τη διαπίστωσή της.

2.Η Επιτροπή μπορεί να λαμβάνει υπόψη όλες τις σχετικές πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων αποφάσεων του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκθέσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου, καθώς και συμπερασμάτων και συστάσεων συναφών διεθνών οργανισμών.

3.Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει κάθε συμπληρωματική πληροφορία που απαιτείται για την αξιολόγησή της, τόσο πριν όσο και αφού προβεί στη διαπίστωση σύμφωνα με την παράγραφο 1.

4.Το οικείο κράτος μέλος παρέχει όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες και μπορεί να υποβάλει παρατηρήσεις εντός προθεσμίας που ορίζεται από την Επιτροπή, η οποία δεν μπορεί να είναι μικρότερη του 1 μήνα από την ημερομηνία κοινοποίησης της διαπίστωσης. Στις παρατηρήσεις του, το κράτος μέλος μπορεί να προτείνει τη λήψη διορθωτικών μέτρων.

5.Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τις πληροφορίες που ελήφθησαν και τις παρατηρήσεις που διατύπωσε το οικείο κράτος μέλος, καθώς και την επάρκεια των προτεινόμενων διορθωτικών μέτρων, όταν αποφασίζει αν θα υποβάλει ή όχι πρόταση απόφασης σχετικά με τα κατάλληλα μέτρα.

6.Όπου η Επιτροπή θεωρεί ότι έχει αποδειχθεί η γενικευμένη έλλειψη όσον αφορά το κράτος δικαίου, υποβάλλει στο Συμβούλιο πρόταση εκτελεστικής πράξης σχετικά με τα κατάλληλα μέτρα.

7.Η απόφαση θεωρείται ότι έχει εγκριθεί από το Συμβούλιο, εκτός εάν αυτό αποφασίσει, με ειδική πλειοψηφία, να απορρίψει την πρόταση της Επιτροπής εντός ενός μήνα από την έγκρισή της από την Επιτροπή.

8.Το Συμβούλιο, ενεργώντας με ειδική πλειοψηφία, μπορεί να τροποποιήσει την πρόταση της Επιτροπής και να εγκρίνει το τροποποιημένο κείμενο ως απόφαση του Συμβουλίου.

Άρθρο 6
Άρση των μέτρων

1.Το οικείο κράτος μέλος μπορεί, ανά πάσα στιγμή, να υποβάλει στην Επιτροπή αποδεικτικά στοιχεία από τα οποία να προκύπτει ότι η γενικευμένη έλλειψη όσον αφορά το κράτος δικαίου έχει αποκατασταθεί ή έχει πάψει να υφίσταται.

2.Η Επιτροπή αξιολογεί την κατάσταση στο οικείο κράτος μέλος. Όταν παύουν να υφίστανται, εν όλω ή εν μέρει, οι γενικευμένες ελλείψεις όσον αφορά το κράτος δικαίου εξαιτίας των οποίων θεσπίστηκαν τα κατάλληλα μέτρα, η Επιτροπή υποβάλλει στο Συμβούλιο πρόταση απόφασης για την άρση των μέτρων αυτών εν όλω ή εν μέρει. Εφαρμόζεται η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφοι 2, 4, 5, 6 και 7.

3.Όπου αίρονται μέτρα σχετικά με την αναστολή της έγκρισης ενός ή περισσότερων προγραμμάτων ή τροποποιήσεων αυτών, που αναφέρεται στο άρθρο 4 σημείο 2 στοιχείο β) σημείο i), ή την αναστολή των αναλήψεων υποχρεώσεων, που αναφέρεται στο άρθρο 4 σημείο 2 στοιχείο β) σημείο ii), τα ποσά που αντιστοιχούν στις ανασταλείσες αναλήψεις υποχρεώσεων εγγράφονται στον προϋπολογισμό, με την επιφύλαξη του άρθρου 7 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. XXXX του Συμβουλίου (κανονισμός για το ΠΔΠ). Οι ανασταλείσες δεσμεύσεις του έτους ν δεν εγγράφονται στον προϋπολογισμό πέραν του έτους ν+2.

Άρθρο 7
Ενημέρωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Η Επιτροπή ενημερώνει αμέσως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με μέτρα που προτείνονται ή θεσπίζονται σύμφωνα με τα άρθρα 4 και 5.

Άρθρο 8
Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2021.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο    Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος    Ο Πρόεδρος

(1)    COM(2018) 98 final.
(2)    COM(2014) 158 final.
(3)    Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, ΕΕ L 298 της 26.10.2012, σ. 1–96.
(4)    COM(2014) 158 final.
(5)    COM(2018) 98 final.
(6)    […]
(7)    Ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου», COM(2014) 158 final, Παράρτημα I.
(8)    Απόφαση του Δικαστηρίου, της 29ης Απριλίου 2004, CAS Succhi di Frutta, C-496/99, PECLI:EU:C:2004:236, σκέψη 63.
(9)    Απόφαση του Δικαστηρίου, της 12ης Νοεμβρίου 1981, Amministrazione delle finanze dello Stato κατά Srl Meridionale Industria Salumi και λοιπών — Ditta Italo Orlandi & Figlio και Ditta Vincenzo Divella κατά Amministrazione delle finanze dello Stato. Συνεκδικασθείσες υποθέσεις 212 έως 217/80, ECLI:EU:C:1981:270, σκέψη 10.
(10)    Απόφαση του Δικαστηρίου, της 21ης Σεπτεμβρίου 1989, Hoechst, Συνεκδικασθείσες υποθέσεις 46/87 και 227/88, ECLI:EU:C:1989:337, σκέψη 19.
(11)    Απόφαση του Δικαστηρίου, της 10ης Νοεμβρίου 2016, Kovalkovas, C477/16, ECLI:EU:C:2016:861, σκέψη 36· Απόφαση του Δικαστηρίου, της 10ης Νοεμβρίου 2016, Poltorak, C452/16, ECLI:EU:C:2016:858, σκέψη 35· και απόφαση του Δικαστηρίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2010, DEB, C-279/09, ECLI:EU:C:2010:811, σκέψη 58.
(12)    Απόφαση του Δικαστηρίου, της 27ης Φεβρουαρίου 2018, Associação Sindical dos Juízes Portugueses κατά Tribunal de Contas, C-64/16, ECLI:EU:C:2018:117, σκέψεις 31, 40-41.
(13)    Υπόθεση C-64/16, σκέψεις 32-36.
(14)    Υπόθεση C-64/16, σκέψεις 40-41.
Top