Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Θητεία, στόχοι και καθήκοντα

Το ΕΣΣΚ έχει έδρα τη Φρανκφούρτη επί του Μάιν (Γερμανία). Είναι αρμόδιο για την παρακολούθηση και ανάλυση των κινδύνων του χρηματοοικονομικού συστήματος στο σύνολό του (επίσης γνωστή ως μακροπροληπτική επίβλεψη). Για την επίτευξη τούτου, το ΕΣΣΚ συγκεκριμένα:

• εντοπίζει συστημικούς κινδύνους και τους ταξινομεί ανάλογα με την προτεραιότητά τους·
• εκδίδει προειδοποιήσεις όταν οι συστημικοί κίνδυνοι θεωρείται ότι είναι σημαντικοί και τους δημοσιοποιεί, εάν χρειάζεται·
• συστήνει επανορθωτικές ενέργειες ως αντίδραση στους κινδύνους που εντοπίσθηκαν·
• μπορεί να διαβιβάζει εμπιστευτική προειδοποίηση και εκτίμηση προς το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όταν θεωρεί ότι είναι πιθανό να προκύψει κατάσταση έκτακτης ανάγκης·
• παρακολουθεί τα μέτρα που λαμβάνονται ως αντίδραση στις προειδοποιήσεις και συστάσεις·
• συντονίζεται με διεθνείς χρηματοοικονομικούς οργανισμούς όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και το Συμβούλιο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.

Οι τροποποιήσεις που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό (ΕΕ) 2025/2088 διευκολύνουν την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ του ΕΣΣΚ και άλλων αρχών που εποπτεύουν το χρηματοοικονομικό σύστημα. Η βελτιωμένη ανταλλαγή πληροφοριών διασφαλίζει ότι τα δεδομένα υποβάλλονται μόνο μία φορά και στη συνέχεια επαναχρησιμοποιούνται. Επιπλέον, παρέχει στο ΕΣΣΚ τη δυνατότητα να κοινοποιεί δεδομένα για σκοπούς έρευνας και καινοτομίας, υπό ορισμένες προϋποθέσεις.

Οργάνωση και διακυβέρνηση

Το ΕΣΣΚ έχει την ακόλουθη δομή:

• ένα γενικό συμβούλιο, που διασφαλίζει την επιτέλεση των εργασιών, λαμβάνοντας τις αναγκαίες αποφάσεις, υπό την προεδρία του/της προέδρου της ΕΚΤ·
• μια διευθύνουσα επιτροπή, η οποία συμβάλλει στη διαδικασία λήψης αποφάσεων·
• μια γραμματεία αρμόδια για τις τρέχουσες δραστηριότητες και την παροχή στήριξης·
• μια συμβουλευτική επιστημονική επιτροπή και μια συμβουλευτική τεχνική επιτροπή για την παροχή συμβουλών και συνδρομής.

Ο/η πρόεδρος του ΕΣΣΚ το αντιπροσωπεύει εξωτερικά· έχει επίσης δύο αντιπροέδρους. Η ΕΚΤ παρέχει στο ΕΣΣΚ αναλυτική, στατιστική, υλικοτεχνική και διοικητική στήριξη διασφαλίζοντας τη λειτουργία της γραμματείας του.

Το εποπτικό συμβούλιο της ΕΚΤ και το Ενιαίο Συμβούλιο Εξυγίανσης αποστέλλουν το καθένα έναν εκπρόσωπο στο γενικό συμβούλιο (χωρίς δικαιώματα ψήφου). Για την αποφυγή πολιτικής παρέμβασης, κανένα μέλος του γενικού συμβουλίου δεν μπορεί να κατέχει κυβερνητικό αξίωμα σε κάποιο κράτος μέλος.

Προειδοποιήσεις και συστάσεις

Το ΕΣΣΚ, σε περίπτωση σημαντικών συστημικών κινδύνων για τους στόχους του, παρέχει προειδοποιήσεις και, κατά περίπτωση, εκδίδει συστάσεις για επανορθωτική δράση, συμπεριλαμβανομένων, κατά περίπτωση, νομοθετικών πρωτοβουλιών.

Οι εν λόγω προειδοποιήσεις ή συστάσεις απευθύνονται ειδικότερα στους ακόλουθους αποδέκτες:

• την ΕΕ συνολικά·
• ένα ή περισσότερα κράτη μέλη·
• την ΕΚΤ για τα καθήκοντα τραπεζικής μακροληπτικής εποπτείας που της έχουν ανατεθεί·
• μία ή περισσότερες ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές·
• μία ή περισσότερες εθνικές εποπτικές αρχές·
• μία ή περισσότερες εθνικές αρχές στις οποίες έχει ανατεθεί η εφαρμογή των μέτρων με σκοπό την καταπολέμηση του συστημικού ή μακροληπτικού κινδύνου·
• την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσον αφορά σχετική νομοθεσία της ΕΕ·
• αρχές εξυγίανσης που ορίζονται από κράτη μέλη· ή
• το Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης.

Συστάσεις ΕΕΣΚ

Οι αποδέκτες των συστάσεων του ΕΣΣΚ πρέπει να συμμορφώνονται ή να δίνουν εξηγήσεις για τυχόν αδράνεια. Αν το ΕΣΣΚ κρίνει ότι η σύστασή του δεν τηρήθηκε ή ότι οι αποδέκτες της σύστασης δεν έχουν παράσχει επαρκή αιτιολόγηση για την αδράνειά τους, ενημερώνει εμπιστευτικά τους αποδέκτες της σύστασης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και τις σχετικές ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές.

Η περαιτέρω εξέλιξη του ευρωπαϊκού εποπτικού συστήματος

Καθώς η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 εξελίχθηκε και μετά την επιδεινούμενη κρίση δημόσιου χρέους στην ευρωζώνη την περίοδο 2010-2011, κατέστη αναγκαία η περαιτέρω ολοκλήρωση των τραπεζικών συστημάτων της ευρωζώνης. Αυτό οδήγησε στην πρωτοβουλία της ΕΕ για την τραπεζική ένωση.

Επανεξέταση της λειτουργίας του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1092/2010 πραγματοποιήθηκε το 2013, η οποία οδήγησε στις τροποποιήσεις που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/2176. Οι τροποποιήσεις αυτές προσάρμοσαν τη διακυβέρνηση του ΕΣΣΚ για να καλυφθεί η λειτουργία, από το 2014:

• ενός Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού, διορίζοντας την ΕΚΤ ως κεντρικό επόπτη για τις τράπεζες της ευρωζώνης (πάνω από 2000 τράπεζες) (οι χώρες εκτός της ευρωζώνης μπορούν επίσης να αποφασίσουν να συμμετέχουν στον μηχανισμό)· και
• ενός ενιαίου μηχανισμού εξυγίανσης, στόχος του οποίου είναι η εύρυθμη εξυγίανση των προβληματικών τραπεζών που καλύπτονται από τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό χωρίς να χρησιμοποιούνται χρήματα των φορολογουμένων.

Οι αλλαγές που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/2176 επίσης συνδέονται με τους κανόνες για τη μείωση των κινδύνων στον τραπεζικό τομέα της ΕΕ. Αυτοί εξελίσσονται συνεχώς με την πάροδο του χρόνου και περιλαμβάνουν:

• την οδηγία για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (οδηγία 2013/36/ΕΕ — βλέπε σύνοψη) και τον αντίστοιχο κανονισμό [κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 575/ 2013 — βλέπε σύνοψη)·
• την οδηγία για την ανάκαμψη και την εξυγίανση τραπεζών (οδηγία 2014/59/ΕΕ — βλέπε σύνοψη)·
• τον κανονισμό για τον ενιαίο μηχανισμό εξυγίανσης [όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/877 — βλέπε σύνοψη]·
• τα συστήματα εγγύησης των καταθέσεων (οδηγία 2014/49/ΕΕ — βλέπε σύνοψη), που προστατεύουν τις καταθέσεις ατόμων και εταιρειών·
• την οδηγία για μη εξυπηρετούμενα δάνεια [οδηγία (ΕΕ) 2021/2167 — βλέπε σύνοψη].