Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 862/2007 θεσπίζει τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) για τη συλλογή και την κατάρτιση στατιστικών σχετικά με τη διεθνή προστασία (άσυλο), τη νόμιμη και την παράτυπη μετανάστευση1 και τις επιστροφές από κράτη μέλη της ΕΕ και χώρες της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών.
Για να διασφαλιστεί η ύπαρξη αξιόπιστων, κατάλληλων και έγκαιρων στατιστικών στον τομέα της μετανάστευσης και της διεθνούς προστασίας και για την υποστήριξη του ευρωπαϊκού προγράμματος δράσης για τη μετανάστευση, η τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2020/851 προβλέπει τη συλλογή πρόσθετων στατιστικών στοιχείων από την Eurostat και προσθέτει κανόνες για τη θέσπιση πιλοτικών μελετών προκειμένου να ελεγχθεί η σκοπιμότητα των νέων συλλογών ή αναλύσεων δεδομένων εντός του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 862/2007.
Οι στατιστικές σχετικά με τους μεταναστευτικούς πληθυσμούς, τις διεθνείς μεταναστευτικές ροές (εξερχόμενη μετανάστευση2 και εισερχόμενη μετανάστευση3) και την απόκτηση και απώλεια υπηκοότητας, οι οποίες προηγουμένως καλύπτονταν από τον κανονισμό, διέπονται πλέον από το πλαίσιο για τις ευρωπαϊκές στατιστικές σχετικά με τον πληθυσμό και τη στέγαση που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2025/2458.
ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ
Υποχρεώσεις παροχής στατιστικών στοιχείων
Ο κανονισμός καθορίζει τις υποχρεώσεις παροχής στατιστικών στοιχείων για διάφορες κατηγορίες δεδομένων:
για τις άδειες παραμονής και την παραμονή ατόμων που δεν είναι πολίτες της ΕΕ, τα κράτη μέλη πρέπει να υποβάλλουν στην Eurostat στατιστικά στοιχεία σχετικά με:
τις άδειες παραμονής που εκδόθηκαν, τις άδειες που εκδόθηκαν λόγω αλλαγής του καθεστώτος μετανάστευσης ή της αιτίας παραμονής και τις άδειες παραμονής των επί μακρόν διαμενόντων που εκδόθηκαν,
τους αριθμούς των έγκυρων αδειών παραμονής και των αδειών παραμονής των επί μακρόν διαμενόντων·
για τη διεθνή προστασία, τα κράτη μέλη πρέπει να υποβάλλουν στην Eurostat στατιστικά στοιχεία σχετικά με:
τα πρόσωπα που έχουν υποβάλει αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας, συμπεριλαμβανομένων των αιτήσεων που υποβάλλονται για πρώτη φορά και των μεταγενέστερων αιτήσεων,
τα ασυνόδευτα παιδιά που έχουν υποβάλει αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας,
τις αιτήσεις παροχής διεθνούς προστασίας που βρίσκονται σε εκκρεμότητα,
τις αιτήσεις ασύλου που έχουν αποσυρθεί,
τις αιτήσεις που διεκπεραιώθηκαν με ταχεία διαδικασία,
τους αιτούντες που έχουν επωφεληθεί από υλικές συνθήκες υποδοχής,
τις αιτήσεις παροχής διεθνούς προστασίας που απορρίφθηκαν,
τις περιπτώσεις χορήγησης καθεστώτος πρόσφυγα, επικουρικής προστασίας, εθνικής ανθρωπιστικής προστασίας και προσωρινής προστασίας,
τις αιτήσεις και τις αιτήσεις επανεξέτασης, τις αποφάσεις και τις μεταφορές στο πλαίσιο του κανονισμού Δουβλίνο III,
για την αποτροπή της παράνομης εισόδου και παραμονής, καθώς και για τις επιστροφές, τα κράτη μέλη πρέπει να παρέχουν στατιστικά στοιχεία σχετικά με τον αριθμό:
των πολιτών τρίτων χωρών στους οποίους απαγορεύτηκε η είσοδος στα εξωτερικά τους σύνορα,
των πολιτών τρίτων χωρών που συνελήφθησαν να βρίσκονται παράνομα στην επικράτειά τους,
των διοικητικών ή δικαστικών αποφάσεων που επιβάλλουν την εγκατάλειψη της επικράτειάς τους,
των πολιτών τρίτων χωρών που επιστρέφουν, κατόπιν έκδοσης διαταγή3 εγκατάλειψης.
Πηγές δεδομένων
Τα στατιστικά στοιχεία βασίζονται σε διαφορετικές πηγές όπως:
αρχεία διοικητικών και δικαστικών πράξεων·
μητρώα του πληθυσμού ή μητρώα που συνδέονται με τις διοικητικές πράξεις·
απογραφές·
δειγματοληπτικές έρευνες.
Σε γενικές γραμμές, τα στατιστικά στοιχεία κατηγοριοποιούνται κατά ηλικία, φύλο και υπηκοότητα. Ωστόσο, δεδομένα συλλέγονται και για άλλες κατηγορίες, όπως η αιτία έκδοσης άδειας παραμονής ή, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2025/2458, η χώρα γέννησης ή η χώρα προηγούμενης ή επόμενης κατοικίας.
Πιλοτικές μελέτες
Η τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2020/851 θεσπίζει πιλοτικές μελέτες για τον έλεγχο της σκοπιμότητας νέων συλλογών ή αναλύσεων δεδομένων εντός του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 862/2007.
Για τα εθνικά ινστιτούτα είναι διαθέσιμες χρηματοδοτικές συνεισφορές από τον προϋπολογισμό της ΕΕ με στόχο:
την ανάπτυξη νέων μεθοδολογιών για στατιστικά στοιχεία σχετικά με τη μετανάστευση και τη διεθνή προστασία· και
την ανάπτυξη ή εφαρμογή νέων συλλογών και αναλύσεων δεδομένων, συμπεριλαμβανομένης της αναβάθμισης των πηγών δεδομένων και των συστημάτων ΤΠ, για περίοδο έως 5 ετών.
Εφαρμογή
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποβάλλει κάθε τρία χρόνια έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού. Στην έκθεση του 2018 διαπιστώνονται σαφείς βελτιώσεις στη διαθεσιμότητα, την πληρότητα, την ποιότητα και την έγκυρη υποβολή των δεδομένων. Στην έκθεση του 2021 διατυπώνεται το συμπέρασμα ότι η διαθεσιμότητα και η ποιότητα των δεδομένων έχουν σταθεροποιηθεί σε υψηλό επίπεδο, εκτίμηση η οποία επιβεβαιώνεται στην έκθεση του 2024, στην οποία αναφέρονται επίσης περαιτέρω τεχνικές βελτιώσεις.
Παράτυπη μετανάστευση. Η διασυνοριακή μετακίνηση προσώπων που δεν συμμορφώνεται με τους διοικητικούς ή νομικούς κανόνες της χώρας αποστολής, διέλευσης ή υποδοχής.
Εξερχόμενη μετανάστευση. Η ενέργεια με την οποία ένα πρόσωπο που είχε προηγουμένως τον τόπο κατοικίας του σε ένα κράτος μέλος αλλάζει χώρα κατοικίας για περίοδο που είναι ή αναμένεται να είναι τουλάχιστον 12 μήνες.
Εισερχόμενη μετανάστευση. Η ενέργεια με την οποία ένα πρόσωπο επιλέγει ως τόπο κατοικίας και εγκαθίσταται στην επικράτεια άλλου κράτους μέλους ή τρίτης χώρας για μια περίοδο που θα διαρκέσει ή αναμένεται να διαρκέσει τουλάχιστον 12 μήνες.
Μετεγκατάσταση. Η μεταφορά πολιτών τρίτων χωρών σε κράτος μέλος όπου επιτρέπεται να διαμείνουν για σκοπούς διεθνούς προστασίας.
ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 862/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της περί ευρωπαϊκών στατιστικών για το άσυλο και τις διοικητικές και δικαστικές διαδικασίες που σχετίζονται με τη νομοθεσία περί μετανάστευσης, και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 311/76 του Συμβουλίου περί τηρήσεως στατιστικών για τους αλλοδαπούς εργαζόμενους (ΕΕ L 199, , σ. 23).
Οι διαδοχικές τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 862/2007 έχουν ενσωματωθεί στο αρχικό κείμενο. Αυτή η ενοποιημένη απόδοση αποτελεί απλώς εργαλείο τεκμηρίωσης.
ΣΥΝΑΦΗ ΚΕΙΜΕΝΑ
Κανονισμός (ΕΕ) 2025/2458 για τις ευρωπαϊκές στατιστικές σχετικά με τον πληθυσμό και τη στέγαση.
Έκθεση του 2024 της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 862/2007 [COM(2024) 327 final].
Έκθεση του 2021 της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 862/2007 [COM(2021) 489 final].
Έκθεση του 2018 της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 862/2007 [COM(2018) 594 final].
Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 351/2010 για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 862/2007 όσον αφορά τους ορισμούς των κατηγοριών των χωρών γέννησης, των χωρών προηγούμενης συνήθους διαμονής, των χωρών επόμενης συνήθους διαμονής και των υπηκοοτήτων.
Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 216/2010 για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 862/2007 όσον αφορά τον ορισμό των κατηγοριών αιτιολογιών για τις άδειες παραμονής.